Ho thaotha/hlohleletsa ditjhaba | Local Government Action
Ho thaotha/hlohleletsa ditjhaba
Ho hlophisa le ho etsa hore setjhaba sa heno se dumellane le seo le batlang ho se fihlella ke tsela e ntle ka ho fetisisa ya ho sireletsa ditokelo tsa lona, lwantshang ditshebetso tse senang toka, tsa bobodu kapa tse kgethollang, ntlafatsang phumano ya metsi, motlakase le ditshebeletso tse ding, kapa tlosang dithibela tse ding ho nkeng karolo ha setjhaba. Mona ke e meng ya mehopolo e le thusang ho hlophisa ho fihlella sepheo sa lona:
Hlophisang ka ho bitsa kopano ho bua ka mathata a lehae le ho tseba hore ba bang ba etsa eng, bokellang dintlha, mme le buisane ka hore le tla etsa diqeto jwang le le sehlopha hore le etse se lokelang ho etswa le le sehlopha ho rarolla mathata.
Kopanang le dihlopha kapa mekgatlo e meng ya setjhaba ho eketsa matla le ho sebedisa kgatello e ngata.
Etsang dikomiti tsa wate tse sebetsang hantle ho bokella tlhahisoleseding le ho kenya ditaba tsa lona lenanetsamaisong la lekgotla la masepala.
Hlwayang batshehetsi kantle ho mmuso, ba kang diNGO, ba sebetsang ka mathata a tshwanang le a lona.
Behang boleng ba ditshebeletso tsa setjhaba sa lona leihlo
Boleng ba ditshebeletso tseo le di fumanang ke taba ya bohlokwa ya setjhaba mme le na le matla a ho batla ditokelo tsa lona tsa ditshebeletso tsa thuto ya motheo, tsa bophelo, tsa metsi, tsa tshebeletso ya tsamaiso ya dikgwerekgwere le tsa motlakase! Behang leihlo phanong ya ditshebeletso sebakeng sa lona ka ho ya dikopanong le ho beha leihlo tekanyetsong ya ditjhelete le tshebetso ya IDP. (Bakeng sa thuso ya ka moo le ka behang leihlo ditekanyetsong tsa ditjhelete tsa metsi le motlakase shebang referense ya sesebediswa sa thuto ya ho beha leihlo Tekanyetsong ya ditjhelete ya metsi leqepheng la 106)
TOKELO YA HAO YA HO TSEBA
Molao wa Motheo o bolela hore le na le tokelo ya tsebiso.
32(1) Motho e mong le e mong o na le tokelo ya ho fumana –
a) tsebiso efe kapa efe e tshwerweng ke mmuso; le
b) tsebiso efe kapa efe e tshwerweng ke motho e mong le ho hlokeha ho sebedisa kapa ho sireletsa ditokelo dife kapa dife.
Ho bohlokwa ho bokella dintlha kaofela ka bothata. Le ka etsa hona ka ho fuputsa bothata, ho bokella bopaki ka ho bua le batho, kapa ka ho hlophisa kopano moo motho e mong le e mong a ka hlalosang hore bothata bo mo ama jwang. Nkang dinoutsu le ho etsa lenane la dintlha tse ngata tsa bothata hore ho be le setshwantsho se phethahetseng.
Ho bohlokwa ho boloka rekoto ya dikopano kaofela le diteko tsa ho rarolla bothata. Batho ba bang ba bitsa hona “bopaki kaofela bo ngotsweng “.
Ho boloka bopaki kaofela bo ngotsweng ho hloka ho boloka rekoto ya ntho e nngwe le e nngwe e amanang le taba, ho kenyeletsa le dintlha tsa mehala, dikopano kapa dipuisano tse ding kaofela le makhanselara kapa diofisiri tsa mmuso wa lehae tse fanang ka ditshebeletso tsa mmuso wa lehae. Dintlha di tlameha ho kenyeletsa letsatsi, seo ho buisanweng ka sona, ho entswe ditshepiso dife kapa ha ho a etswa ditshepiso, le hore ke tsebiso efe e ka beng e hlahisitswe.
BATLISISANG KA MOLAO KAPA LEANO LE AMEHANG
Molao le leano le bohlokwa, ka hoo buang ka lona le makhomreiti a hao pele le qala letsholo kapa boipelaetso.
Ha le kopana le diofisiri, kopang khopi ya molao kapa maano/merero/mawa a sebetsang bothateng ba lona. Botsang hore masepala o rerile ho etsa eng. Ho fumana tsebiso ena ho tla le thusa ho tseba hore bothata bo ho kae. Na bothata ba lona ke hobane ho se na leano la masepala, kapa hobane leano le lebe, kapa hobane masepala ha o latele morero/leano/molao wa lona?
Masepala wa lona o tlameha ho le fa ditokomane tseo le di kopang, tse kenyeletsang maano, merero, mawa le melao.
Tlaleha phano e fokolang ya ditshebeletso
Hlophisa mohwanto wa boipelaetso
Etsa boipiletso kapa kenya tletlebo ya semmuso
Lebang lekgotleng la dinyewe
Iteanye le Mosireletsi wa Setjhaba
Iteanye le SAHRC