Verbruikersake: Ligloop vir ‘beleggings’ in kriptogeld(Foto: iStockphoto) Sosiale media wemel van aanbiedings om jou swaarverdiende rande in kriptogeldeenhede te belê en dit lyk darem maar baie aanloklik. Maar, soos ons reeds dikwels gesien het, is die meeste verbruikers gou hul geld kwyt omdat dit nooit in kriptogeld belê word nie, maar in ŉ soort piramiedeskema gebruik word om verbruikers, wat voor jou belê het, se ‘winste’ te betaal. Ina Opperman verduidelik waarom jy liewer jou geld elders moet belê as jy niks van kriptogeld weet nie. Kriptogeld is digitale voorstellings van waarde wat nie deur ŉ sentrale bank uitgereik word nie en elektronies verhandel, oorgedra en gehou word. Dit word gebruik vir betalings, beleggings en kapitaalverkryging. Die groot rede waarom jy liewer nie in kriptogeld moet belê nie, is dat dit nog nie in Suid-Afrika gereguleer word nie en aangesien die deursnee verbruiker niks van kriptogeld weet nie, kan jy maklik jou geld verloor. As jy nie die mark ken nie en dit beskou as ŉ dobbelspel, gaan jy nie ver kom nie. Die kundiges waarsku dan ook dat jy liewer nie daarmee moet speel as jy nie genoeg daarvan weet nie. Maatskappye wat geld in kripto belê moet ŉ sogenaamde witskrif of “white paper” verskaf en as jy nie kan verstaan wat hierdie dokument jou meedeel nie, hou maar liewer verby. Die witskrif gee tegniese inligting oor die konsep en ŉ padkaart oor hoe dit beplan om te groei en suksesvol te wees. Met baie verbruikers wat nie hul regerings vertrou nie, bied kriptogeld op die oog af “vryheid” van die regering, maar hulle gee terselfdertyd hul reg op vir beskerming van die regering se kant teen skurke wat hul geld wil steel. Verskeie lande het al begin ondersoek doen na kriptogeld omdat dit ook gebruik kan word om geld te was en het dus al begin om hierdie geldeenheid te reguleer. Die infrastruktuur wat benodig word om dit te reguleer is egter baie duur. Die meeste kriptoskurke gebruik sosiale media soos Telegram, Facebook, Whatsapp en Instagram om verbruikers in hul nette te vang. Hulle gebruik veral Telegram omdat dit anoniem gebruik kan word. Statistieke toon dat omtrent 50% van die skelmstreke met kriptogeld op sosiale media begin. Jy moet natuurlik nie jou geld vir elke Jan Rap en sy maat gee om te belê nie en pas veral op vir die gladdebekke wat allerhande ingewikkelde finansiële begrippe gebruik om te verduidelik hoe hulle jou belegging sal laat groei, aangesien dit dikwels maar net ŉ piramiedeskema is. Hierdie gladdebekke weet gewoonlik niks van kriptogeld en hoe om daarin te belê nie. Jy kan ook nie jou geld terug eis nie, omdat die transaksies anoniem geskied en nie gereguleer word nie. Kriptogeld word nie gereguleer deur die Gedragsowerheid vir die Finansiële Sektor (FSCA) nie, maar die FSCA oorweeg dit nou om kriptogeld as ŉ finansiële produk te verklaar sodat dit jurisdiksie daaroor kan kry en die reg om verbruikers daarteen te beskerm. Die FSCA waarsku verbruikers gereeld om lig te loop vir kriptogeldbeleggings omdat jy nie jou geld sal terugkry as iets verkeerd loop nie. Hou dus gerus die volgende wenke van die FSCA in gedagte as jy dit oorweeg om in kriptogeld te belê: