Nuuskommentaar: Die rol van die mens in klimaatsverandering‘n Betoging oor klimaatsverandering in Alberta, Kanada. Foto: (Dave Chidley/The Canadian Press via AP) Die VSA se formele kennisgewing aan die VN dat hy hom oor ’n jaar aan die Parys-verdrag oor klimaatsverandering onttrek, fokus die aandag weer op die kwessie van klimaatsverandering. Ongelukkig is daar reeds soveel oordrewe stories in omloop dat die ontkenners wel deeglik met skietgoed toegerus word, terwyl instansies soos die Xprize Foundation die hand diep in die sak steek om skade ongedaan te probeer maak. Hoekom is die kwessie van klimaatsverandering nou weer in die nuus? Was daar dan nie reeds genoegsame konsensus dat die klimaat aan die verander is én dat die mensdom deur sy selfsug ’n ál groter rol daarin begin speel nie? Waarskynlik die vernaamste rede hoekom die kwessie weer in die nuus is, en die meriete van die Parys-verdrag opnuut onder skoot kom, is omdat die VSA hom presies volgens die reëls oor ’n jaar aan die Parys-verdrag gaan onttrek. Die verdrag bepaal dat ondertekenaars drie jaar nadat hulle die verdrag geteken het, moet wag voor hulle kan onttrek. En dit het die Trump-administrasie nou gedoen – ná Trump reeds tydens die vorige presidentsverkiesingsveldtog sy planne bekend gemaak het. In Suid-Afrika is ons via plaaslike media (en kenners) asook die buitelandse media bewus van die jongste verwikkelinge. ’n Artikel vandag op Netwerk24 deur Hendrik Selin gee ’n deeglike opsomming van wat aangaan. Maar Selin is ’n medeprofessor van Boston in die VSA, en die artikel het oorspronklik in The Conversation verskyn. Dit is ook ’n hoofsaaklik Amerikaanse produk. Daar is egter knap Suid-Afrikaners wat op gereelde grondslag oor natuurbewaring en klimaatsverandering skryf. In die peilingsagentskap Rasmussen se daaglikse verslae verskyn ’n artikel wat op die oog af volgens die opskrif swaar na die kant van die ontkenners oorleun, Climate Myths. Al kritiseer die skrywer, politieke kommentator John Stossel, baie van die konsepte wat met opvattings van klimaatsverandering gepaardgaan, erken hy sekere kernelemente. Sy kritiek is hoofsaaklik op die alarmiste gemik, wat spookstories versprei, of implikasies oordryf, onder wie ’n Demokraat-presidentskandidaat. Klimaatsverandering vind werklik plaas, en baie lank reeds voor die mens op die toneel verskyn het. Dit word aan onder meer sonsiklusse toegeskryf, aan kontinentale drywing, met tot vandag toe paleontologiese bewyse dat die suidpool in ’n stadium oor hedendaagse Suid-Afrika “geloop” het, terwyl paleontoloë fossiele en steenkool op Antarktika vind. Die aarde het ook wisselings in sy rotasie, ruimtevoorwerpe kom val redelik gereeld op die aarde, en reuse- vulkaniese uitbarstings beïnvloed die klimaat tot baie ver daarvandaan. Die gevolg is dat paleontologie ’n belangrike onderafdeling het, klimapaleontologie, en argeologie eweneens klima-argeologie. In ’n nuwe artikel onder die titel, “Climate change may be behind fall of ancient empire, say researchers”, word geskryf hoe klimaatsverandering die einde beteken het van die reusagtige neo-Assiriese ryk wat in 630 v.C. tot niet is. Dit het van Egipte tot die Persiese Golf gestrek. Ook die val van die Romeinse Ryk word soms aan klimaatsverandering toegeskryf. Soms duur ’n klimaatsverskynsel baie lank – die Namib word byvoorbeeld as die oudste woestyn ter wêreld beskou, en is minstens 50 miljoen jaar oud. Die Sahara is weer minstens een miljoen jaar oud, maar in daardie miljoen jaar is verskeie natter periodes beleef. Reuseriviere het eens van suid na noord gevloei, en tot vandag toe word krokodille in poele, die laaste oorblyfsels van die riviere, aangetref. Moderne opvattings oor klimaatsverandering ontken nie hierdie invloede nie, maar glo die mens speel vandag ’n bykomende en versnellende faktor. Wat as klimaatkundiges reg is wat sê Suid-Afrika beleef nie nou net ’n droogte nie, maar die gevolge van klimaatsverandering? Kon dinge nou daar anders uitgesien het as die invloed van die mens vroeër besef en aangeraak is?