One of the many articles printed about Simon Rademan
Beeld Johannesburg Finaal
Onder vier oë
Onderskrif: Simon Rademan, mode-ontwerper van Pretoria, dra lank nie meer die stukkende skoene wat altyd sy lot was toe die Lions-klub nog vir sy gesin se klere moes sorg nie. Foto's: BRENDA MULLER More articles
Wie is Simon Rademan? Maar net daardie iemand wat moet sê 'trek los, doen oor'
Dit kos fyn voetwerk om nie op die blinde, dowe Coco te trap nie. Behalwe vir dié probleme dra sy haar jare goed. Sy het immers al haar hondemaatjie Chanel en die twee katte Fassler en Butler oorleef.
Nou leef sy tussen die lappe en halfklaar rokke en voltooide uitrustings in die mode-ontwerper Simon Rademan se huis en ateljee in Pretoria. Geen hondelewe nie .
Rademan verwelkom 'n mens op die naam. Hy lyk anders as op die foto's wat ek van hom gesien het, maar gelukkig help hy my uit 'n potensieel moeilike situasie en stel homself voor.
Hoekom sou hy heeltemal in swart geklee wees as hy elke dag vroue én mans in die mooiste kleure klee, wonder ek, maar vra nie.
In sy kantoor wys 'n klein skermpie met die druk van 'n knoppie hoe dinge vorder in die werkwinkel waar 'n groep vroue knip, sny en naai.
"Ek's ongelukkig die mislike ding hier rond," haal Rademan sy skouers op. "Iemand moet sê: 'Trek los, doen oor, sny oor.' "
Nóú kan ons begin gesels. Eintlik moet 'n mens begin by die groot bohaai wat Rademan ontketen het toe sy lys van die tien bes- en swaksgeklede Suid-Afrikaanse vroue gepubliseer is. Ander ontwerpers was gou om te vra: "Wie is dié Rademan?"
Van die genomineerdes wou weet: "Wie dink hy is hý?"
"Almal van ons het tee-lysies. In jou kop is daar mense wat jy wil nooi na jou partytjies en dié wat jy seker maak is nié daarop nie. Al verskil met my lysie is dat dit bekend gemaak word," sê Rademan sonder 'n sweem van skaamte .
"My ma het altyd gesê as jy by jou voordeur uitloop en jy wil jêm wees, moet jy maar weet jy gaan gelek word. So as mense celebrities in dié land wil wees, het hulle die verantwoordelikheid teenoor die publiek om goed versorg en rég te lyk."
Dis baie eenvoudig: As iemand weet sy of hy is in die openbare oog en is bereid om te poseer vir 'n foto wat hulle weet gepubliseer gaan word, is daar geen verskoning nie.
Die mense wat sy lys haal, word van foto's beoordeel. "Sommige bekendes sê aan die fotograaf hulle wil liefs nie afgeneem word nie want hulle dink nie hulle lyk daai dag op hul beste nie, en dis reg so. Ek val nie die persoon aan nie; ek lewer kommentaar op wat hulle dra."
'n Nuwe onderbroek vir elke funksie
Daar was 'n tyd toe Rademan nie juis 'n keuse gehad het oor die klere wat hy moes dra nie. Soos toe hy na sy matriekafskeid toe is in 'n koningsblou driestukpak wat geleen is by 'n neef. Daar was nie geld om sy eie pak klere te koop nie.
"Ons het arm grootgeword," vertel die man wat in Ceres in die Kaap gebore is. Albei sy ouers was doof.
"Die Lions-klub het vir ons help sorg en gereeld klere daar aangebring. En ek moes alyd tevrede wees met die stukkende skoene. Dis hoekom ek vandag nog so erg is oor skoene," laat hoor hy terwyl die bene in sy swart Levi's in 'n netjiese lyn uitgestrek word. Die blink swart skoene aan sy voete wikkel liggies.
'n Lagbui laat hom dubbel vou op die roomkleurige rusbank. "Ek trek 'n nuwe onderbroek aan vir élke funksie wat ek bywoon. En ek doen drie tot vier funksies per week . . .
"Dis die ander ding wat ek vir mense sê: Nie almal kan altyd duur, nuwe klere bekostig nie. Die naasbeste is om mooi nuwe onderklere te koop. Dit laat jou altyd goed voel. En iemand wat goed voel, lýk goed."
Hy neem weer 'n respektabele sitposisie op die bank in.
"Ek dra baie swart. My hemde is goedkoop, my dasse duur en al my broeke lyk dieselfde. Ek konsentreer na bo," verduidelik hy, stemtoon die ene ontwerper. In sy kas is daar 18 pare Levi-jeans.
"My swart uitrustings is sodat dit nie inmeng as ek mense se klere pas of as hulle op kleure moet besluit nie.
"Ek moenie deel wees van die prentjie wat hulle sien nie," antwoord hy die vraag wat ek vroeër nie gevra het nie.
Die vroue wat vir hom werk, dra net wit en swart, omdat hy glo die yin- en yang-elemente daarvan sorg vir goeie karma.
Rademan ontwerp al die afgelope 16 jaar klere. Dis als die skuld van daai pop van sy niggie wat hy wou aantrek, vertel hy.
Sy heel eerste poging was om 'n sakdoek in 'n vierkant te vou en 'n gaatjie in die middel te knip. "So kom ek toe agter as ek die pop se arms afhaal, die gaatjie baie klein knip en baie versigtig oor die plastiek-liggaampie woel, val die materiaal in die mooiste lyne."
Die vroue wat hom laat huil
Dié belangstelling van hom moes lank gebêre word omdat die dorp baie konserwatief was. "Daar was goed wat vroue kon doen en goed wat mans kon doen. Klere-ontwerp was nie een van die mans-werke nie."
Toe leer sy ouma hom in die stilligheid tolletjie-brei en laat hom skelmpies gordyne maak op haar naaimasjien.
"Ja, dit het my langer gevat om te kom waar ek wou, maar ek sien God se hand daarin -- toe ek uiteindelik my beroep kon begin beoefen, was ek ouer en wyser en kon dinge beter hanteer."
Amper is dit ek wat van die lag dubbel vou toe ek hoor Rademan het vyf jaar lank in 'n bank gewerk.
"Gmmf, ek was Kassier 1. Vreeslike verantwoordelike posisie. Soggens eerste daar om seker te maak al die tellers kry hul geld betyds, saans laaste uit as almal se geld mooi gebalanseer en weggesluit is. Ek sou die volgende jaar reeds geskuif word 'buitelands' toe.
"Daardie jare moes jy sewe jaar in die bank gewerk het voordat jy toegelaat is om buitelandse valuta te hanteer."
Ek soek vergeefs na 'n sweempie spot, maar besef dis vir hom 'n ernstige saak.
"Een van my tannies het my die beste raad nóg gegee: Kry 'n stabiele werk met vaste ure, dan kan jy in jou vrye tyd jou drome uitleef. Toe koop sy vir my 'n briefcase en subskripsieaandele en sê ek moet tussen die bank en die poskantoor kies vir 'n werk."
Sy oë skiet vol trane. "Ek het baie amazing vroue in my lewe gehad. Sy, my ma, my ouma. Almal amazing ."
"Seker dié dat jy nie nou bang is om vroue die reg en verkeerd oor klere te vertel nie," probeer ek 'n glimlag uit hom kry. Dit werk.
"Ek sal aanhou om jaarliks die lys te doen. Ek is nie bang om my opinie te lug nie; mense kan daarmee saamstem of van my verskil. Die lewe het my geleer om die punches te vat."
Daai gevreesde groen pakkie
Ons gesprek probeer van modes en klere wegkom, maar dit sukkel, selfs as ons begin praat oor die geraamde spieëls wat jou jouself regdeur die ontvangslokaal en aanpaskamers laat volg.
"Ek is mal oor rame. My klere is 'n raam waarin elke figuur kan pas. En mense wat nie spieëls naby die voordeur het nie, is selfsugtig - hoe moet jou gaste sien of als nog reg is ná 'n rit?"
Die houttafeltjie wat hy jare gelede vir R20 gekoop het, se maag lê onder 'n glasbedekking vol blinkertjies, naalde, koppiespelde, diamanté, foppêrels en kraletjies en vertel die storie dat hier klere gemaak word.
Dï s alles goedjies wat van die grond opgetel word nadat 'n uitrusting voltooi is.
Op die mure is foto's van die bekendes wat hy al help aantrek het: TV-persoonlikhede, modelle, akteurs, Mejj. Suid-Afrika, Mevv. SuidAfrikas, Mejj. Dowe Suid-Afrika.
Ons albei is uitasem toe ons deur die lys is.
"Maar hulle gaan almal deur die groen pakkie," vertel hy met 'n ondeunde glimlag. Dis 'n lycra-pakkie in verskillende groottes wat vroue moet aantrek sodat 'n liggaamsontleding gedoen kan word voordat enige ontwerp eers bespreek word.
Ek bekyk die pakkie benoud, maar dié intimiderende beker gaan genadiglik by my verby.
Dis amper tyd vir Rademan se 15:00-afspraak en ek maak my uit die voete.
Coco hardloop nie saam hek toe nie. Sy het nie gesien toe ek verby haar stap en groet nie.
Back to homepage / Appointment procedures / Order information / Contact us / Enter Site / Consultations / Costs // Wedding gowns / Free articles / Celebrities / Background / Magazines / SA's best and worst / Save money / Matric farewell / Our official Fashion page / Play intro