Tienling wel gebore, ‘maar regering smeer toe’Die 37-jarige Gosiame Thamara Sithole van Tembisa. Langs haar sit haar man, Tobogo Tsosetsi. (Foto: Thobile Mathonsi/African News Agency/IOL) Lees ook ander instellings se jongste reaksie op die bewerings hier. Die tienling wat glo in Junie vanjaar in Tembisa gebore is, is nou kwansuis die moontlike slagoffers van ’n mensehandelsindikaat in Gauteng. Dít was van die vele bevindings wat Woensdag ná afloop van ŉ maande lange “onafhanklike ondersoek” deur dr. Iqbal Survé, uitvoerende hoof van Independent Media, tydens ’n nuuskonferensie bekendgemaak is. Independent Media besit Pretoria News, wat aanvanklik die storie van die tienling gebreek en later vir skenkings gevra het. Die onthullings bevat vele skokkende kinkels wat die hele gebeurtenis sowaar na ŉ Hollywood-rolprent laat klink – maar die groep hou egter vol dat hy alle bewerings kan en binnekort sal bewys. Maroela Media het vroeër berig dat die geboorte van die sogenaamde “Tembisa 10” uit verskeie oorde, onder andere deur die regering, as fopnuus bestempel is. Dit nadat nie ŉ enkele foto van die babas opgespoor kon word en niemand hulle skynbaar met ŉ oog gesien het nie. Foto’s van ŉ oënskynlike hoogswanger Gosiame Thamara Sithole (37) het wel op die voorblad gepryk. Die mediagroep sê nou die hele insident vorm glo deel van ŉ reusetoesmeerdery wat handuitgeruk het toe die storie oor die geboorte oorspronklik deur die Pretoria News gepubliseer is. Volgens Survé is die 10 babas beslis gebore, maar kan die vraag oor wat uiteindelik van hulle geword het, slegs deur die regering beantwoord word. Die verslag impliseer onder andere hooggeplaastes in die regering, mediese personeel, polisiebeamptes, sakepersone en maatskaplike werkers en beskuldig die partye van toesmeerdery wat met mediese nalatigheid en mensehandel verband hou. Luidens die verslag is Independent Media glo by verskeie geleenthede deur onder andere die regering gedreig indien hulle met beriggewing oor die tienling sou voortgaan. Survé sê meer “skokkende onthullings” met stawende bewyse, name van betrokke persone en hospitale, onderhoude en opnames sal oor die volgende paar weke in ŉ videoreeks van 10 episodes bekendgestel word. Die geboorte Die leidende dokter wat Sithole regdeur haar swangerskap behandel het, is glo ŉ Nigeriese man wat onder twee name praktiseer – onder meer by die Sunninghill private hospitaal in Johannesburg, waar Sithole glo vele besoeke afgelê het. Die mediagroep beweer die tienling, waarvan twee glo kort ná geboorte dood is, is deur middel van ŉ keisersnee by ŉ private hospitaal in Tembisa gebore nadat Sithole ŉ induksie by die Steve Biko Akademiese Hospitaal in Pretoria ontvang het. Die oorblywende agt babas het daarna glo spoorloos verdwyn. Verder het die onafhanklike ondersoek bevind dat Sithole se selfoonsein glo tussen 18:00 en middernag op die aand van die geboorte verdwyn het, en dat die babas waarskynlik in hierdie tydperk elders heen vervoer is. Sithole was ondanks beloftes deur haar Nigeriese dokter nie toegelaat om later weer haar pasgebore babas te sien nie. Sy is ook nie ingelig dat twee babas gesterf het nie. Verskeie mense, onder wie mediese personeel, polisiebeamptes en ŉ maatskaplike werker, het vandaar glo saamgesweer om Sithole teen haar wil in die Weskoppies-inrigting in Pretoria te laat opneem, onder die voorwendsel dat sy aan geestesversteurings ly. Sy is glo gedreig dat sy vir altyd daar sou moes bly tensy sy in die openbaar erken dat sy nooit swanger was nie. Sithole ook ŉ slagoffer Die mediagroep meen Sithole was sélf ŉ slagoffer wie se kwesbaarheid vanweë haar sukkelende omstandighede deur “invloedryke, magtige mense” uitgebuit is. Dit is nie duidelik of haar man ook as ŉ slagoffer beskou word en wat sy rol in die gebeure was nie. Survé meen sommige staatshospitale in Suid-Afrika is die episentrum van mensehandel en dat talle mense en kinders al slagoffers daarvan was. Luidens die verslag het mensehandel – spesifiek die handel van babas – ŉ jaarlikse omset van miljarde rand in Suid-Afrika. Sommige babas word glo ook vir moetie en ander doeleindes verkoop. Piet Rampedi, die joernalis wat die storie gepubliseer het, het ook die afgelope maande onder skoot gekom en is onder meer van onetiese joernalistiek beskuldig. Survé sê egter die grootste fout wat Rampedi gemaak het, was om te betrokke by die Sithole-egpaar te raak. Rampedi het Sithole tydens haar swangerskap glo persoonlik tydens vier van haar 40 doktersbesoeke by staat- en private hospitale vergesel en blykbaar genoegsame bewyse gehad om die storie te skryf. “Dit was veronderstel om ŉ goedvoelstorie te wees – dit was nie ŉ ondersoekende storie nie. Toe ons onderneem het om ondersoek na die gebeure in te stel, het ons nooit verwag om te ontdek wat ons intussen ontdek het nie,” sê Survé. Hy sê die Independent Mediagroep sal oor die volgende 12 maande gereeld stories oor die krisis van mensehandel in Suid-Afrika dra om dit bloot te lê en ŉ einde daaraan te maak. Dit is nie duidelik wanneer die eerste episode van die Tienling-sage beskikbaar sal wees nie.