ORANIA NUUS:- Die Orania Beweging se volk-staatbetoog vir 2019 | SAUK.co.za - Nuus.info
2019 begin met baie minder optimisme as 2018. Verlede jaar was die nuwe ANC-leierskap nog ’n bron van hoop – selfs versigtige optimisme soos ons s’n was. Dit was, om die waarheid te sê, maar ’n kort opflikkering en mens kyk ’n jaar later met verbasing daarop terug. Almal se aandag was aanvanklik op mnr Ramaphosa en sy wens om van die Zuma-era afskeid te neem, terwyl dit gou geblyk het dat ’n ander besluit van dieselfde Nasionale Konferensie van die ANC, naamlik die een ten gunste van onteiening sonder vergoeding, mettertyd groter gewig sou dra.
Verlede jaar se betoog het ons nog afgeskop deur op die paradigmaskuif in eie geledere, wat met die Vryheidstigting se oprigting in 1988 aan die orde gekom het, te wys. Tereg ook, want dit was bepalend vir ons besondere geskiedenis, maar terugskouend voel dit byna onvanpas om so op jouself te gekonsentreer het terwyl groter politieke prosesse besig was om hulle rondom jou te voltrek – prosesse wat ’n nuwe era in die Suid-Afrikaanse geskiedenis ingelei het.
Hierdie nuwe era en hoe ons daarop moet artwoord, maak dan ook die kern van ons besinning oor en beplanning vir 2019 uit.
2018 was die jaar waarin die ANC sy ware kleure gewys het toe hy die voortou by sy militante kompetisie, die EFF, teruggeneem het om grondwetlik vir onteiening sonder vergoeding voorsiening te maak. Sonder om die fyner verskille tussen die twee partye gering te skat, kan mens die oorhoofse gevolgtrekking nie meer ontwyk nie dat die tyd van versoening finaal moes plek maak vir die tyd van transformasie. 1994 het nog in ’n voller sin van die woord op ’n skikking berus, op ’n gee-en-neem tussen twee partye wat elkeen oor genoeg mag beskik het om iets van ’n ewewig af te dwing.
Van die ANC het die Vryheidstigting destyds al gesê hulle weet dat hulle die tyd aan hulle kant het, bedoelende dat die mag mettertyd na hulle getalleoorwig sou graviteer en dat die destydse magsdelingformules nie lank sou standhou nie. Op regeringsvlak het dit baie gou geknak, maar in die breër samelewing het iets van die volgende tog behoue gebly: dat die swart bevolking politieke mag sou verkry terwyl die blanke bevolking se ekonomiese magsmiddele nie aangetas sou word nie. Dié stille ooreenkoms is egter in 2018 herroep en vir blanke Suid-Afrikaners, wat Afrikaners insluit, sal dinge nooit weer dieselfde wees nie.
Binne die bestek van ’n jaar het die ANC nie net te kenne gegee dat hy die gedagte van onteiening sonder vergoeding – van grond, maar ook van enige ander eiendom – ondersteun nie, hy het ’n mosie dat die SA-grondwet gewysig moet word om dit te probeer wettig, deur die Parlement gevoer.
Daarna het hy sy meerderheid gebruik om tallose billike en weldeurdagte punte van kritiek wat voor die Parlement se Grondwetlike wysigingskomitee gelê is, opsy te skuif en ’n besluit tot dié effek te neem. Baie Suid-Afrikaners se hoop dat die vraagstuk tot redelike debat sou lei, is in die proses beskaam en van die gedagte dat pres Ramaphosa dit sou teenstaan of opsy skuif, het niks gekom nie. (Interessant dat dit oud-President Mbeki was wat hom sterk en op goeie gronde daarteen uitgespreek het.)
Die vraag ontstaan of daar teen hierdie agtergrond nog hoegenaamd op ’n betekenisvolle manier van Suid-Afrika en Suid-Afrikanerskap sprake kan wees. Met die eerste oogopslag mag dit na oordrywing lyk, maar as mens in aanmerking neem dat Suid-Afrika ’n betreklike jong staatkundige eenheid is wat net meer as 100 jaar gelede op sterkte van Groot Brittanje se imperiale verowering tot stand gekom het, wat ’n groot verskeidenheid taal- en kultuurgroepe huisves en wat uit die staanspoor op wisselende patrone van politieke in- en uitsluiting berus het, lyk dit nie meer so vergesog nie. Die patroon is eenvoudig dat ’n volgende elite op grond van nuwe legitimiteitsaansprake beheer oor die totale staat uitoefen op so ’n wyse dat dit merkbare bevolkingsdele wesenlik vervreem.
Lees mens Helen Zille, Premier van die Wes-Kaap en voorheen leier van die Demokratiese Alliansie (DA), se outobiografie, dan blyk dit duidelik dat ’n nie-rassige bedeling steeds ’n hersenskim bly en dat die balansering van botsende belange binne hierdie verband ook die liberale ideologie tot verby sy perke beproef. Punt is dat dit eintlik net die staatstruktuur is wat van Suid-Afrika ’n staatkundige eenheid maak en dat hierdie struktuur vinnig verval terwyl diegene in beheer daarvan enige middelpuntsoekende kragte met beide hulle ideologie én hulle selfbevoordeling neutraliseer.
Die pas onlangse heksejag teen ’n oënskynlik uiters bekwame onderwyseres omdat sy by tye tussen swart en wit kinders gedifferensieer het om hulle taalverskille te oorkom, spreek van die soort ideologiese besetenheid waarmee mens eenvoudig nie in gesprek kan tree nie. Terwyl swart ouers hulle waardering vir haar werk uitspreek, moes sy en haar gesin die dorp om veiligheidsredes verlaat omdat politieke aktiviste wat geen direkte belang by die skool het nie, hul eiendom beskadig en kinders geïntimideer het. Dit terwyl die polisie na bewering net toekyk. Geen beroep op “die onregte van die verlede” sal enigeen wat hieraan blootgestel was, oortuig dat dit geregverdigde optrede is nie en dryf net ’n groter wig in tussen mense wat dikwels persoonlik goed oor die weg gekom het.
Nou kan die vraag ontstaan of 2018 ten diepste net in die teken van verslegtende verhoudings staan. Ons is van mening dat dit ’n ernstige oorvereenvoudiging sou wees om so te sê. Nie bloot verhoudings nie, maar die strukture wat daardie verhoudings onderlê, moet oorweeg word – ook die strukture van mag en besit. Daarom dat die Orania Beweging se bydrae tot die onteieningsgesprek ook nie op ’n eenvoudige opponering van standpunte neergekom het nie, maar op ’n poging om dieperliggende behoeftes en raakpunte te identifiseer en daarop in te gaan.
Terwyl onteiening sonder vergoeding aan die een kant aan mislukte grondhervorming verbind word, waarteenoor daar aan die ander kant met vers en kapittel bewys word dat dit nie sal bydra om grondhervorming te laat slaag nie, wil ons ’n derde denklyn ontgin. Om dit behoorlik onder oë te kry, kan hier van ’n onverwagse anglisisme gebruik gemaak word. Die hele punt is dat dit hier nie om die grondvraagstuk gaan nie, maar om die landkwessie.
Nie grond nie, maar land is ter sprake en baie swartmense voel, 25 jaar nadat hulle die politieke mag oor die regering verkry het, nog steeds nie in beheer van sake nie. Hulle is ook nie van plan om daarin te berus nie – soos Afrikaners tot 1961 nie berus het in onderhorigheid aan die Britse Kroon nie, maar uiteindelik ’n eie Republiek uitgeroep het.
Baie voorstaanders van onteiening sonder vergoeding stel minder in grondbesit belang as in magsuitoefening, waarby daar vir blankes in die algemeen en Afrikaners in die besonder nie plek is nie. Dit is teen die agtergrond van hierdie onderling uitsluitende logika dat Afrikaners as ’n polities marginale minderheid ander en volhoubaarder strategieë as blote belangebeskerming moet oorweeg.
Vooruitsigte vir 2019
Op die vraag van RSG na wat die Nuwejaar vir Suid-Afrikaanse politieke partye inhou, het ’n verteenwoordiger van die andersins gematigde IVP iets gesê soos 2019 will be the year of the land. And there will be an election, of course… Normaalweg gebeur daar gedurende ’n verkiesingsjaar in die politiek min méér as die oploop tot, plaasvind van en afloop ná die verkiesings.
In sekere opsigte is dit wat ons ook kan verwag, maar ons moet duidelik nie te gerus wees nie. Die belangrike punt om te maak, is dat ons maar mettertyd sal uitvind op watter terreine die eensydige opsegging van ’n skikking wat ons uit die staanspoor ontoereikend gevind het, voelbaar sal word. Die wending lê in 2018, in 2019 sal ons proefondervindelik uitvind wat dit vir ons inhou.
Ons moet ongelukkig van die jaar wat voorlê méér eerder as minder polarisering en spanning verwag. Buiten vir die verkiesings – wat sekerlik tot groter spanning sal bydra – is daar tegelyk verhoogde verwagtings van die swart publiek en ’n verlaagde vermoë om van regeringskant daaraan te voldoen. Hoewel die SA-grondwet waarskynlik nie voor die verkiesing gewysig sal kan word nie, is daar min rede om te dink dat Afrikaners daarom meer rede het om gerus te voel.
Inteendeel, die sondebok-soekery vir wanprestasie van regeringskant en ’n verwytende houding jeens diegene wat gerat is om hulleself te help is reeds aan die orde van die dag. Orania loop byvoorbeeld dikwels op sosiale media deur onder die skerp tonge van twitteraktiviste wat meer in hulle eie persepsies en simboliek as in die werklikheid belangstel.
Verder is dit moeilik en waarskynlik nutteloos om in te veel besonderhede op die jaar se uitdagings te probeer ingaan. Dat daar van ekonomiese herstel sprake kan wees terwyl infrastruktuur verval en bestuursbekwaamheid ontbreek, lyk onmoontlik en die kans dat die openbare sektor ’n vinnige ommeswaai sal toon terwyl dit steeds grotendeels deur dieselfde mense en belange as voorheen oorheers word, lyk onweglaatbaar klein.
Maar nie net die ekonomie nie, ook die natuurlike omgewing en iets soos energievoorsiening en voedselsekuriteit sal nadelig beïnvloed word deur ’n toenemend disfunksionele stelsel. Sonder om alarmisties te wees, is dit waarskynlik ’n goeie tyd om aan selfsorg en selfbeveiliging te dink – uit die aard van die saak eerder binne gemeenskapsverband as in isolasie van mekaar. Afrikaners se hernude sin vir gemeenskap en solidariteit kan spoedig van praktiese waarde blyk te wees.
Strategiese fokus vir 2019
By die lees van vorige volk-staatbetoë is daar ’n interessante waarneming te maak. Verlede jaar se skrywe was die bes gestruktureerde en duidelikste tot dusver. Dit het met ’n goeie historiese inleiding afgeskop, vyf belangrike gebeure uit 2017 is ter agtergrond geïdentifiseer, terwyl die verwagtings van 2018 daaraan gekoppel is.
Ten slotte is drie eenvoudige, dog gewigtige fokuspunte vir die komende jaar aangemerk. En tog het ons die kern van die jaar se uitdagings misgekyk, naamlik die ANC se besluit om onteiening sonder vergoeding te ondersteun. Met al die opwinding rondom nuwe leierskap, is dit verdwerg tot die mate dat dit eers met die aanvaarding van ’n mosie in die SA Parlement behoorlik onder ons aandag gekom het. En uiteindelik het dit nie net die jaar oorheers nie, dit het na ons oordeel ’n nuwe historiese era vir Suid-Afrika ingelei.
Hierdie is ’n klassieke voorbeeld van wat die skrywer Nassim Nicholas Taleb as ’n swart swaan beskryf – iets wat niemand glo bestaan nie, totdat hulle op ’n dag een sien. In Suid-Afrika het ons begin glo dat so-iets nie kan gebeur nie, dat almal besef kommunisme was ’n mislukte eksperiment en dat gesonde verstand en goeie oordeel (wat in alle billikheid ook met ons voorkeure saamval) die botoon sal voer.
Dat die ANC-regering, wat ons na 24 jaar al gewoond geraak het, onteiening sonder vergoeding in alle erns sal oorweeg, was eintlik ondenkbaar – en toe gebeur dit. Daarmee het die speelveld verander en kan ons nie meer op die veronderstellings werk wat voorheen gegeld het nie. Ons moet met nuwe werklikhede rekening hou.
Laasjaar het ons drie fokusareas aangewys: radikale denke, demokratiese deelname, en ’n streeksperspektief op selfbeskikking. Vanjaar kan ons daarna, soos na ander sake kyk, maar dit sal in ’n heel ander perspektief moet wees. Dit bring die besef tuis dat dit, wanneer dinge werklik begin gebeur, dit meer die perspektief as die saak self is wat saak maak. Dit beteken nie dat mens minder waarde aan persoonlike veiligheid, praktiese selfstandigheid, politieke skakeling en interne groeistrategieë moet heg nie, inteendeel.
Maar vir ons kan dit beteken dat ons ook met die Oraniagedagte – die gedagte van vryheid in ’n eie gebied, gebou op eie arbeid en beoefen binne eie instellings – as ’n moontlike swart swaan moet rekening hou. Tot dusver het verbasend min mense die waarde en dringende noodsaaklikheid daarvan besef. Soos ons al gesê het: een helfte van die mense het gedink dit is onmoontlik en boonop onnodig, die ander helfte het gedink dit is onnodig en boonop onmoontlik.
Die afgelope twintig jaar het bewys dat dit moontlik is en laasjaar se gebeure dat dit waaragtig nodig is. Niks verhoed meer mense om dit skielik te snap nie, om die waarheid te sê, ons ervaar al iets daarvan.
So gesien is ons strategiese fokus vir 2019 eenvoudig dit: Die Oraniagedagte se tyd het gekom; laat ons opleef na die moontlikhede, sowel as die eise wat dit stel. Niks minder gaan ons red nie.
« ANC se dubbelpratery – Ramaphose en Magashule se verklarings oor die onafhanklikheid van die Reserwe Bank, weerspreek mekaar en is besig om belegger se vertroue te knou – Dit wys jou as jy lieg word jy uitgevang!
Die tentakels van korrupsie steek nou orals kop uit in SA – Voorstad in Johannesburg wemel van onwettige elektriese verbindings en geboue opgerig sonder munisipale goedkeuring – Ondersoeke toon R9 miljoen verlies »