Wysiging soos op 20:54, 25 Augustus 2011
4 963 grepe bygevoeg , 10 jaar gelede
Wysiging soos op 20:21, 25 Augustus 2011 (wysig)
(Nuwe blad: '''''Die Brandwag''''' was 'n Afrikaanse tydskrif wat van 1 Februarie 1937 tot 24 September 1965 weekliks in Johannesburg verskyn het. ==Agtergrond== Die Afrikaan...)
Wysiging soos op 20:54, 25 Augustus 2011 (wysig) (maak ongedaan)
Die eerste ''Brandwag'' het vanaf [[Uniewording]] op [[31 Mei]] [] tot Februarie 1922 onder mederedakteurskap van Dr. W.M.R. Malherbe en dr. [[Gustav Preller]] verskyn. Die tydskrif het 'n belangrike bydrae gelewer tot die ontwikkeling van die Afrikaanse letterkunde in die nadraai van die [[Anglo-Boereoorlog]] en 'n lewendige belangstelling by sy lesers in die geskiedenis van die land aangewakker deur artikels soos byvoorbeeld dié deur Preller geskryf oor die Voortrekkers. Dit het onder meer insiggewende artikels oor die skilder- en beeldhoukuns bevat en het met buiteblaaie gespog wat deur kunstenaars soos [[Pierneef]] en [[Frans Oerder]] ontwerp is. 'n Ruk lank het dit 'n hoë letterkundige standaard gehandhaaf en bydraes van die voorste Afrikaanse skrywers en digters. Onder hulle het [[Jan Celliers]], [[Louis Leipoldt]], [[Leon Mare]] en [[Jochem van Bruggen]] getel. Die eerste gedig van [[Toon van den Heever]] het in ''Die Brandwag'' verskyn, naamlik ''In die Hoëveld'', die Afrikaanse verwerking van ''De Mynwerker'', wat in die Joernaal van die Ermelo-Hoërskool se Jongensklub in 1913 opgeneem is. Vanaf Maart 1920 is ''Die Banier'' as maandblad oor die wetenskap en letterkunde saam met ''Die Brandwag'' verskyn. Nadat ''Die Brandwag'' self tot niet gegaan het, het ''Die Banier'' nog enkele jare lank op sy eie voortbestaan.
Die groeiende gewildheid van die bylaag tot ''[[Die Vaderland]]'' het die bestuur laat besluit om dit reeds van September 1937 as 'n selfstandige weekblad te laat verskyn. As sodanig het dit geleidelik bekendheid verwerf danksy die knap manne wat as redakteurs gedien het en die talentvolle medewerkers en bydraers, bykans almal ontluikende skrywers van formaat wat die Afrikaanse letterkunde mettertyd sou verryk en by die Afrikaanse publiek in al groter getalle 'n besondere leeslus sou wek. Die eerste redakteur van ''Die Brandwag'' was Otto Schwellnus. Van die eerste medewerkers wat later groot bekendheid sou verwerf, was onder meer Ella van Heerden, vrou van die hoofredakteur van ''[[Die Vaderland]]'', [[Elisabeth Eybers]], [[Uys Krige]] en S. Ign. MOcke. Na tien maande volg A.M. van Schoor vir Schwellnus op. Met hom as toe reeds geroetineerde joernalis gaan ''Die Brandwag'' 'n tydperk van groot vooruitgang tegemoet sodat die leserstal nagenoeg 40 000 was toe hy teen die einde van 1945 die redakteurskap aan een van sy eertydse assistente, Rud. P. Visser, oorhandig het. Schwellnus kon intussen 'n gedugte span medewerkers byeen bring: [[C.M. van den Heever]], Kleinjan (dr. J.L.R. van Bruggen), [[N.P. van Wyk Louw]], [[I.D. du Plessis]], dr. P. Nienaber, prof. dr. T.H. le Roux, prof. H.M. van der Westhuizen, Kootjie van den Heever, G.A. Watermeyer, [[J. van Melle]], dr. P. de V. Pienaar, dr. [[William Nicol]], dr. A.H. Murray, Lulu Latsky, J.M. Friendenthal, dr. G. Eloff, Willem Kamp, [[Mikro (C.H. Kühn), prof. dr. T.J. Haarhoff, dr. [[Gustav Preller]], Gerhard R.A. Moll, dr. G.S. Nienaber, Sophie Roux, mev. T.C. Pienaar en andere.
Baie jare lank was ''Die Brandwag'' 'n gewilde huisvriend van duisende lesers oor die hele land as weekblad van die Afrikaanse Pers Beperk en daarna van die [[Afrikaanse Pers (1962) Beperk]]. Na die eerste drie redakteurs kom [[Dirk Richard]], wat sedert 1962 die hoofredakteur van ''[[Dagbreek (Sondagkoerant)|Dagbreek en Landstem]] was, I.D. van der Walt, At de Beer, wat in 1968 nuusredakteur sou word van ''[[Hoofstad]]'', die Afrikaanse middagblad in Pretoria, Jan Breytenbach, wat vroeër diens gedoen het in die redaksie van ''[[Rooi Rose]]'', en uiteindelik tot [[24 September]] [] weer I.D. van der Walt.
d the 100 000 mark and the magazine had obviously come of age. Nonetheless, changes in editor and format led to its eventual demise in 1965.
Op daardie dag is ''Die Brandwag'' as afsonderlike blad gestaak en sou dit voortaan by ''Fleur'' ingelyf wees as bylae tot die [[Afrikaanse Pers (1962) Beperk]] se uiters geslaagde Sondagblad, ''[[Dagbreek (Sondagkoerant)|Dagbreek en Landstem]]''. Die staking van so 'n groot en bekende blad was die besluit van die Pers se besturende direkteur, [[Marius Jooste]] wat dit met die oog op moontlike probleme in die toekoms wou inlyf by 'n ander publikasie voor dit dalk uiteindelik 'n ondraaglike geldlas vir die maatskappy kon word. (Die sukses wat ''[[Huisgenoot]]'' later jare vir die [[Nasionale Pers]] behaal het, wys sy besluit was na alle waarskynlik verkeerd.) Dit was gegrond op die gevolgtrekkinge van Otto Schwellnus en Willem Schoombie tydens 'n intensiewe en ekstensiewe ondersoek ter plaatse na die uitwerking van die fenomenale en summiere verowering van die een huishouding na die ander in [[Amerika]], [[Engeland]] en [[Europa]] deur wat destyds in Suid-Afrika nog as beeldradio bekend gestaan het. op die gesinstydskrif. Hulle het "bo alle twyfel" bevind dat die medium vernietigend op die bestaan van die gesinstydskrif inwerk en dat "nagenoeg al sodanige tydskrifte in sowel Amerika as Europa na die solder gerelegeer is". Dit was egter in 1964, ruim 12 jaar voor "beeldradio" sy verskyning in die Republiek sou maak. 'n Bykomende oorweging was dat die die opknapping van die blad om heeltemal aan die smaak en vereistes van die Pers se bestuur te voldoen, so 'n kolossale kapitaal sou vereis het, dat die aanwending daarvan in weerwil van wat hulle as "gevaartekens" beskou het, nie raadsaam sou wees nie. Daar om besluit hulle om die kapitaal liewer aan te wend om die Sondagblad op 'n stewiger grondslag te plaas en om die gewildheid van ''[[Rooi Rose]]'' verder uit te bou.