Program 78: Geloofswerk op 'n Sendingstasie (2)
Harry en Gay Oosthuyzen het sedert die ontstaan van die Evangeliese Xhosa Bybelskool in Kentani in die voormalige Transkei aan die hoof daarvan gestaan. Die begin, opbouing én bedryf van die Bybelskool het sonder geld in die geloof geskied. Hierdie is die tweede program oor die Here se wonderbaarlike voorsiening in die behoeftes van die Bybelskool.
Op 'n baie spesiale en onbeplande manier het Christenstudente van Grahamstad by evangelisasie- en bouwerk op die sendingstasie betrokke geraak. Op een van sy reise deur die Ciskei het Harry 'n student van die Rhodes Universiteit naby Queenstown opgelaai waar hy geryloop het. Hy het met hom oor die Here gepraat, en hoewel die student 'n godsdienstige kerklidmaat was, het hy later erken dat hy nie seker van sy redding was nie. Terwyl hierdie gesprek aan die gang was, het die Bybelskoolstudente agter in die voertuig vir die ryloper gebid. Hy was bereid om sy saak met die Here reg te maak, en Harry het stilgehou sodat hulle langs die pad kon kniel en bid. Met trane van berou het die jongman sy hart vir die Here gegee.
Terug in Grahamstad by die Universiteit het hierdie student as 'n oortuigde Christen probleme ondervind om geestelik staande te bly, en na die sendingstasie toe gebel om raad te vra. Harry het hom uitgenooi om te kom kuier, en saam met vyf ander studente het hy op Kentani gaan besoek aflê. Dit was die begin van 'n lang pad van samewerking. Die studente is geestelik verryk en het 'n nuwe visie vir die werk van die Here gekry. Met hulle terugkeer het hulle die Christen-studentevereniging by die universiteit oortuig om Kentani as arbeidsveld te aanvaar en in vakansietye werkkampe daar te reël. Dit was die begin van 'n jare-lange verbintenis waarin verskeie geboue op Kentani en Butterworth opgerig en ook baie evangelisasiewerk gedoen is.
Die Here het dikwels op 'n baie duidelike wyse in die voedselbehoeftes van hierdie groepe studente voorsien. By een geleentheid toe Harry na Oos-Londen is, het Gay gevra dat hy groente moes probeer kry. Die geld was maar skraps en hy sou nie veel daarmee kon koop nie. Daardie dag het die mark 'n besending aartappels van 'n boer afgekeur. Die eienaar wou dit nie laat terugvervoer nie, en die uiteinde van die saak was dat dit gratis aan Harry aangebied is. Hoe hulle ook al daarna ondersoek ingestel het, kon hulle niks met die aartappels verkeerd vind nie. Harry het ook nog lemoene gekry en met 'n groot vrag kos by die huis aangekom.
'n Ander keer het Harry by die groothandelaar op Butterworth gevra of daar nie dalk voedselprodukte was wat hulle om een of ander rede goedkoop verkoop het nie. Die man het gesê dat daar net 'n paar sakke rys was, maar dat dit só sleg lyk dat hy skaam was om dit te koop aan te bied. Die kalanders het om die sakke saamgekoek, en net om dit van die vloer af te kry het die handelaar al die sakke rys vir net R4 aan Harry verkoop. Op die sendingstasie het dit geblyk dat die kalanders van buite af teen die sakke opgeklim het, en dat die rys binne-in absoluut skoon en onbesmet was. Vir baie lank het die studente rys as stapelvoedsel gekry, elke keer saam met 'n ander bykos.
Daar was ook die keer toe Gay en die ander dames gesê het die Here lê dit op hulle harte om vir die Saterdag iets spesiaals voor te berei en aan die studente 'n koue ete voor te sit. Daar was egter geen geld vir koue vleis nie. Soos wat die naweek nader gekom het, het die probleem al hoe ernstiger begin lyk, maar tóg het die oortuiging gebly om met die koue ete voort te gaan. Dit was later half-elf die Saterdagoggend, en al wat Gay gehad het, was tamaties en wortels. Toe lui die telefoon en die voorsitter van die plaaslike tennisklub wou met Harry praat. Hulle sou die dag wedstryde teen besoekende spanne speel, maar op die laaste oomblik is die byeenkoms afgestel. Die klub het nie geweet wat om met al die koue vleis te maak wat hulle vir die middagete gekoop het nie, en het gevra of die Bybelskool dit nie dalk kon gebruik nie. Wat 'n spesiale feesmaal was dit nie!
Hoewel die studente die meeste geboue help oprig het, het die Here ook op ander maniere in die behoefte aan wonings voorsien. In 'n stadium toe daar dringend 'n woning vir een van die swart dosente van die Bybelskool nodig was, het Harry op 'n vendusie in Oos-Londen 'n aanbod vir 'n groot voorafvervaardigde huis gemaak. Die geraamde waarde daarvan was sowat veertig duisend rand, maar Harry kon op die meeste net een duisend rand bymekaarskraap en het sy aanbod tot dié bedrag beperk. Hy het rondom die huis geloop en dit vir die werk van die Here in besit geneem. Sy tender is egter nie aanvaar nie, omdat dit die laagste was. Die teleurstelling het nie lank geduur nie, want 'n tyd later het die boer wat die huis gekoop het, gebel en gesê dat Harry dit verniet kon kry. Hy het intussen sy plaas verkoop en het nie meer die huis nodig gehad nie.
Ten spyte van al die goddelike ingrypings en wonderbaarlike voorsiening deur die Here, was dit 'n baie moeilike pad waarlangs Harry en Gay gekom het om die werk in Kentani te vestig en op te bou. As 'n mens net die hoogtepunte van 'n lang bediening uitlig, dan loop jy gevaar om 'n baie romantiese beeld van sendingwerk te skep. Mense het al met sulke idees sendingvelde toe gegaan, en as gevolg daarvan die probleme, eensaamheid en weerstand van 'n sondige wêreld wat deel van kruis dra is, onderskat. Diegene wat nie kan volhard nie, raak ontmoedig en verloor soms gou hulle roeping.
Harry en sy vrou het die soet én die suur van hierdie bediening terdeë geken, en weet om saam met die apostel Paulus te kan sê: "Ek het geleer om vergenoeg te wees met die omstandighede waarin ek is. Ek weet om verneder te word, ek weet ook om oorvloed te hê; in elke opsig en in alle dinge is ek onderrig: om versadig te word sowel as om honger te ly, om oorvloed te hê sowel as om gebrek te ly. Ek is tot alles in staat deur Christus wat my krag gee" (Fil. 4:11-13).
Dit is omdat hulle self swaargekry het, dat hulle weet om andere wat in moeilike omstandighede is, te help en te vertroos (2 Kor. 1:3-5). Die Oosthuyzens het ook, soos Paulus in 2 Korinthiërs 11:27 sê, herinnerings aan koue, honger nagte toe hulle op reis deur allerlei probleme oorval is. Hulle moes een nag in Umtata in openbare toilette slaap toe hulle voertuig gebreek en hulle nie genoeg geld vir 'n herberg gehad het nie. Harry en die seuns het in die manstoilet op die vloer geslaap, en Gay en die dogters in die damestoilet. Die studente het buite by die petrolpompe geslaap.
Hulle lewensweg het deur baie ander probleme en aanslae gelei, maar hierdie ondervindings het hulle geloof en vasberadenheid net sterker gemaak. Soms het die Here op 'n wonderbaarlike wyse ingegryp om uitkoms te gee, en in ander gevalle was dit sy wil dat hulle die probleme moes aanvaar en ten beste daarmee saamleef – al kos dit ook voortdurende stryd. Hy gee altyd krag tot oorwinning en genade vir berusting.
Op die vlak waarop hierdie mense leef, word alles waardeer en as komende uit die hand van die Here aanvaar. Die opregtheid en innigheid van tafelgebede tref die besoeker ook onmiddellik. Tydens my besoek was daar altyd genoeg kos op die tafel, maar nooit te veel nie. Toe 'n ander sendeling een middag tydens ete daar aankom, het Gay en Harry van hulle kos vir hom uitgekrap. Slegs nadat ek daarop aangedring het, het hulle ook van my kos uit die bord gekrap. Dit was vir niemand 'n verleentheid nie, ook nie vir die besoekende broeder nie, want dit is vir hulle die natuurlikste ding om mededeelsaam te wees en mekaar te help.
Omdat die werk in die sendingvelde so baie en die arbeiders so min is, brand baie van hierdie mense hulleself uit in die diens van die Here. Gay moes 'n hele huishouding behartig, vir haar jongste van ses kinders skoolhou, in die Bybelskool klas gee, en ook bidure en Sondagskool hou. Die week toe ek daar was, het sy van uitputting in die lesingsaal flougeval. Sy het aan bloedarmoede gely, en Harry moes haar daardie oggend en weer die aand na die dokter op Butterworth neem.
Steeds het hulle egter met die werk voortgegaan en die Here vir sy krag en genade vertrou. Omdat daar altyd vars getuienisse van die Here se reddende genade en troue versorging was, het hulle met die grootste blymoedigheid met hulle vol program voortgegaan.
Uit die Sondagskoolklasse het ook 'n heel besondere getuienis gekom. Die kinders word daar geleer om die Naam van Jesus te bid, want dan sal die Here hulle gebede beantwoord. Daar was een geval van 'n 12-jarige kind wat lid was van 'n gesin waarvan die vader weg was om in die myne te gaan werk, maar hy het nie geld huis toe gestuur nie. Die ma het later besluit om Oos-Londen toe te gaan om geld te soek, en sy het haar twee klein kindertjies in die sorg van die 12-jarige by die huis gelos. Ná drie dae was daar geen kos meer oor nie en die oudste kind sê toe dat hulle moes bid soos hulle in die Sondagskool geleer het. Net nadat hulle gebid en vir die Here kos gevra het, het hulle hond, Twini, in die hut ingekom met 'n stuk brood in sy bek en dit voor die kinders neergesit.
Die moeilike situasie waarin die sendelinge en baie van hulle bekeerlinge verkeer, het my genoop om vrae oor die voorspoedsteologie aan Harry en sy vrou te vra. Hy verskil baie duidelik van die konnotasies van rykdom en probleemvryheid wat deur sommige mense aan die evangelie gekoppel word. Hy sê dat hy nie die voorspoedsevangelie in die Bybel vind nie. 'n Dienskneg is nie groter as sy heer nie, en Jesus het niks gehad nie. Oorvloed van besittings is nie vir hom 'n aanduiding van geestelikheid nie, want dan sou dit beteken dat die arm Christene baie min geloof het. Dit, sê hy, is nie waar nie.
Gay is ook baie uitgesproke hieroor. Sy sê dat as iemand die Here wil dien, hy 'n kruis moet opneem deur die wêreld te verloën. Hierdie kruis beteken ook dat pyn en lyding vir die evangelie verduur moet word. In dié verband het sy Filippense 1:29 aangehaal, waarin daar staan dat dit aan ons "ter wille van Christus genadiglik gegee is om nie alleen in Hom te glo nie, maar ook vir Hom te ly." Verder het sy die volgende gedeelte uit Hebreërs 11 oor die lotgevalle van groot geloofshelde aangehaal: "Vroue het hulle dode deur opstanding teruggekry, en ander is gefolter en wou geen bevryding aanneem nie, om 'n beter opstanding te kan verkry. Ander het weer die proef van bespottinge en géselinge deurstaan, ook van boeie en gevangenis. Hulle is gestenig, in stukke gesaag, versoek, deur die swaard vermoor. Hulle het rondgeloop in skaapvelle en in bokvelle; hulle het gebrek gely, hulle is verdruk, mishandel – die wêreld was hulle nie werd nie – hulle het in woestyne rondgedwaal en op berge en in spelonke en skeure in die grond" (Heb. 11:35-38).
Gay het die moontlikheid genoem dat die Here 'n vorm van lyding en loutering oor Christene in Suid-Afrika kan bring as 'n voorbereiding vir hulle ontmoeting met die hemelse Bruidegom. Wanneer vervolging kom, is dit die oppervlakkige kitsbekeerlinge wat soos die plantjies in die vlak grond in die gelykenis van die saaier, eerste voor die druk swig en hulle getuienis verloën. Hierdie siftingsproses is nodig om die ware gelowiges van die naamchristene te onderskei. Wat die ware Christene betref, word hulle geloof deur lyding gelouter, want dit is hoe die Here sy kinders geestelik sterk maak en opgewasse vir die stryd wat voorlê – nie deur voorspoed en gemak nie.
Harry en Gay se kinders dien almal die Here. Een van die sterk motiverende kragte in hierdie gesin se lewe is die vooruitsig op die wederkoms van die Here Jesus. Hulle glo dat ons beperkte tyd en geleenthede het om die evangelisasie-opdrag uit te voer. Met die oog hierop moet ons des te meer die tyd uitkoop en werk terwyl dit dag is, want die nag kom wanneer niemand kan werk nie.
Uit hierdie oogpunt gesien, het die Oosthuyzens nie na aardse beloning vir hulle werk gesoek nie, maar na 'n hemelse beloning (vgl. Heb. 11:24-26). Ter wille van 'n groot oes vir die koninkryk van die hemele, was hulle bereid om die hand aan die ploeg te slaan en selfs onder die moeilikste omstandighede nie om te kyk nie. Hulle het die volle wapenrusting van God aangetrek en die goeie stryd van die geloof gestry, terwyl hulle gryp na die ewige lewe waartoe hulle geroep is. Dit is net met 'n ingesteldheid soos dié dat 'n kind van die Here werklik in staat sal wees om die proef van foltering en bespotting te deurstaan, en selfs bereid sal wees om as 'n uitgeworpene beskou te word. Paulus sê 'n kenmerk van 'n ware dienskneg van die Here is dat hy "bekwaam [moet wees] om te onderrig en een wat kwaad kan verdra" (2 Tim. 2:24).
Die Here het Harry na 'n distrik geroep waar die weerstand van die Xhosa-geloof van voorvaderaanbidding en tradisionele genesing deur waarsêers en dolosgooiers seker die sterkste was, omdat die Gcaleka-opperhoof hier woonagtig is. Min sendelinge sou teen hierdie aanslag opgewasse wees. Die Here het egter ook hier 'n deurbraak bewerkstellig. Harry was op 'n groot stamvergadering waar die opperhoof en senior stamlede in die beeskraal byeen was. Die ander mense het rondom die beeskraal vergader. Die opperhoof en sy raadslede het vir mekaar 'n bottel brandewyn aangegee en elkeen 'n paar slukke daaruit geneem. In 'n stadium het die opperhoof gevra wat die witman daar soek, waarop Harry gesê het dat hy 'n boodskap vir hulle het.
'n Drom is in die middel van die beeskraal gesit en Harry het daarop gestaan en 'n bekeringsboodskap in Xhosa aan die stam gerig. Een van die raadsmanne wou hom daarna bedank, maar die opperhoof het hom stilgemaak en gesê dat hy self die bedanking sou doen. Die bottel het eers weer die rondte gedoen, toe begin die opperhoof om die sendeling geweldig te vloek en te beledig. Harry het maar net gestaan en bid dat die Here self hierdie saak sal beskik. Skielik het die opperhoof se storie verander. Hy het na die Bybel gewys en gesê: "Daardie boodskap van jou, dit wil ons hê en ek gee jou die reg om dit in die hele stamgebied te verkondig. Net vir jou, witman, wil ons nie hê nie." Kort daarna is die opperhoof oorlede. Harry was op die begrafnis en het daarop gewys dat die oorledene se woord nie verander mag word nie. Sy opvolger het die besluit eerbiedig en die evangelie is vryelik verkondig. Vroue en kinders was die eerstes wat gered is, omdat die mans geestelik baie harder is.
Die grootste weerstand teen die evangelie het van die tradisionele genesers gekom, die sogenaamde toordokters. Harry en Gay het op 'n dag 'n toordokter langs die pad ontmoet. Hy was geweldig vuil, sy hare was in lang toutjies gevleg en sy oë wild en vyandig. Harry het hom 'n traktaatjie gegee en gesê dat hulle die aand in die omgewing 'n diens sou hou en dat hy daar moes wees. Die aand was Ntuli, die toordokter, by die diens en toe Harry die uitnodiging maak, het hy eerste opgestaan. Hy het gesê dat hy die middag al vir Jesus aangeneem het, en na sy hart gewys en gesê: "Hy is nou hier!" Hy vertel toe dat hy sy dogter wat van die skool af gekom het, gevra het om die traktaatjie vir hom te lees. Hy het onder sonde-oortuiging gekom, net daar gekniel, sy sondes bely en die Here Jesus as sy Verlosser aangeneem.
Op eie inisiatief het Ntuli sy hare afgesny, homself gewas en al sy toorgoed na die Bybelskool toe gebring. Harry het hom vuurhoutjies gegee om dit aan die brand te steek. Hierdie man het daarna in die distrik geboer en was 'n sterk getuie vir die Here Jesus. Hy het teenoor die gemeenskap bely dat hy as toordokter baie vir hulle gelieg het, en dikwels sy hare oor sy voorkop getrek het as hy die mense weens al sy leuens nie in die oë kon kyk nie. Ntuli se vrou, kinders en tantes is ook gered. Sy vrou het die langste weerstand gebied, want sy was 'n tradisionalis en geharde drinker. Sy was ook dronk in diens waartydens sy gered is.
Die werk van die Oosthuyzens het baie uitgebrei omdat die seën van die Here ryklik daarop gerus het. Benewens die Bybelskool is 'n Bybelsentrum, die Transkei Christian Bookroom, deur Harry se seun, Stephen, in Butterworth gevestig. Die leuse van die boekwinkel is: "Not sales but souls." Daar is ook 'n Christelike jeugkamp langs die see opgebou. Die boodskap dat Jesus red het op 'n baie duidelike wyse uit Kentani en die Bybelsentrum weerklink, en ook oor die groen heuwels van hierdie gebroke landskap tot daar ver waar die groen heuwels met die blou van die Transkeise wildekus saamsmelt. Daar op die verste uithoek is die Galilea-Bybelkamp waar baie jong lewens op 'n vaste grondslag op die Rots, Jesus Christus, geplaas is. Dosente van die Bybelskool het ook gereelde programme oor Transwêreldradio aangebied, en Harry is dikwels genooi om by regeringsfunksies in die Transkei op te tree.
Harry, of Usomlandela, die Volgeling van Jesus, het 'n legende in sy eie leeftyd geword, en oral het die Xhosa-mense van hom geweet. Ná sy dood het sy seun die Bybelskool na Natal verskuif en het hy en sy broers en susters met hulle eie bedienings voortgegaan. Die geestelike nalatenskap van Harry en Gay Oosthuyzen sal egter vir altyd voortduur omdat dit ewigheidswerk is. Dit het nie net sin en blydskap in talle veranderde lewens gebring nie, maar ook blydskap in die hemel oor al die siele wat gered is. Hoe sal jý onthou word?