Leerders van die Primêre Skool Selowe in Limpopo gaan skool in die skadu van ’n boom.Foto: Gallo Images
Die grootste oorsaak vir die ongelykheid tussen mense in ons “wye en droewe land” is die ongelykheid in die gehalte van onderrig in ons skole.
Ongeveer 75% van ons openbare skole is disfunksioneel. Die hartseer implikasie van dié geweldig hoë persentasie is dat juis dít wat vir sommige leerders hoop bring, ander tot ’n hopelose, uitsiglose ­lewe verdoem. Dít wat die minderheid bevoordeel, benadeel die res van die leerders. Dít wat goeie nuus is vir sommige, is baie slegte nuus vir ander. Juis dít wat ’n groep leerders in ons land bemagtig, ontmagtig die grootste deel van ons leerders in werkloosheid en afhanklikheid.
■ Kyk met ’n vergrootglas na die opleiding van onderwysstudente. Ons kan nie gehalte-onderwys in elke klaskamer verwag as die opleiding van die onderwysers nie op peil is nie. In ’n onlangse verslag van die onderwysonderrig-navorsingsprojek is bevind dat die kurrikulum van onderwyskursusse by vyf tersiêre instellings onvoldoende is – die opleiding van onderwysers in veral wiskunde en Engels is ontoereikend. Dit is tegelyk hartseer en skokkend, want dié vyf instellings lewer meer as 60% van alle onderwys-gegradueerdes op. Om goeie onderwyskolleges te sluit was sekerlik een van die tragiesste besluite van die ANC-regering; ’n politieke besluit wat duisende leerders se toekoms benadeel het.
■ Daar moet gekyk word na die profiel van dosente wat onderwysstudente onderrig. Enige persoon wat by die opleiding van onderwysstudente betrokke is, behoort met die een voet in die aka­demie en die ander voet in die onderwyspraktyk te staan, en moet dalk verplig word om elke vyf jaar vir ses maande skool te hou. Sodoende beleef hulle die harde werklikheid van die onderwyspraktyk eerstehands sodat hulle nie studente oplei vir ’n realiteit waarvan hulle weinig weet nie.
■ Verhoog die toelatingsvereistes vir onderwysstudente. Dit sal egter gepaard moet gaan met die verbetering van die onderrigklimaat in skole. Navorsing aan die Universiteit Stellenbosch het getoon die belangrikste redes waarom leerders nie onderwys as ’n beroep oorweeg nie, is weens die gebrek aan respek vir onderwysers, die gebrek aan dissipline in skole en die feit dat die onderwys vir talle onderwysers ’n gevaarlike beroep geword het as gevolg van geweld in skole.