Toenemende oproepe om ramptoestand op te hefPres. Cyril Ramaphosa. (Foto: Elmond Jiyane/GCIS) Sowat 570 dae nadat die ramptoestand in Suid-Afrika aangekondig is, is daar toenemende druk dat die regering dié toestand finaal ophef sodat mense met hul gewone lewe kan aangaan en die ekonomie ŉ kans kan kry om te herstel. Die Wes-Kaapse premier, Alan Winde, asook die Suid-Afrikaanse Instituut vir Rasseverhoudinge (IRV) het in afsonderlike pleidooie albei daarop aangedring dat die ramptoestand beëindig word, eerder as wat dit volgende week weer moontlik verleng word. Winde het pres. Cyril Ramaphosa versoek om voor dít gebeur eers met die provinsiale regerings te vergader sodat hulle die regering se voorgestelde plan om eindelik die ramptoestand te beëindig, onder oë kan kry. “Hierdie plan is nog nie aan lede van die publiek of provinsiale regerings bekend gemaak nie, ondanks die beduidende uitwerking wat die voortgesette ramptoestand op die land se ekonomie, provinsiale en plaaslike regerings se grondwetlike magte en mense se regte het,” sê Winde. “Dit is net reg dat lede van die publiek en die sakeondernemings wat gebuk gaan onder die regulasies duidelikheid oor die stand van sake kry.” Winde het ook ŉ vyf-punt-plan saamgestel wat na sy mening die regte balans tussen lewe en mense se inkomste vind. In die plan sê hy meer mense moet ingeënt word, terwyl provinsiale en plaaslike regerings stappe doen om meer doeltreffende planne teen die verspreiding van Covid-19 te beraam. Die regering het verlede naweek reeds sy eerste Vooma-inentingsnaweek van stapel gestuur in ŉ poging om dit makliker te maak vir mense om die entstof te ontvang. Die IRV het intussen daarop aangedring dat die nasionale Covid-19-bevelsraad saam met die ramptoestand ontbind word en het ŉ petisie daaroor van stapel gestuur. Volgens die instituut tree die raad as ŉ sogenaamde superwetgewer op wie se besluite mense se regte, soos dit in die handves van menseregte opgeneem is, sonder regverdiging of deursigtigheid beperk. Dié raad skrap dus die rol van parlementêre toesig en is ŉ nie-demokratiese praktyk. “Hoewel dit tydelik nodig was dat die raad se sogenaamde aanbevelings die demokratiese prosesse van die land oorheers, kan dit nie vir ewig so aangaan nie,” sê die IRV. Hy meen soos sake nou staan, kan die bevelsraad tot in lengte van dae bestaan en die regte van Suid-Afrikaners nog vir jare beperk. “Die raad het geen maatstaf of planne om te ontbind nie en as Covid-19 endemies raak, wat beteken dat dit onbepaald in omloop sal bly, kan die bevelsraad voortgaan om permanent die norme van ons konstitusionele demokrasie te troef. “Die bevelsraad is bloot ŉ verlenging van die korrupte regering en die vlak van wanadministrasie in Suid-Afrika, daarom moet die ramptoestand finaal beëindig word.”