Slag van Lutzen - Geskiedenis Podcasts - 2022
In 1632 verslaan Protestantse magte onder leiding van die Sweedse Gustavus II Adolphus die Katolieke magte in twee gevegte. Die eerste het plaasgevind waar die Donau- en Lenz -riviere mekaar ontmoet. In daardie geveg is die Katolieke bevelvoerder Tilly vermoor. By die volgende geveg, die Slag van Lutzen, wat op 16 November 1632 plaasgevind het, is Adolphus dood.
Geskiedenisles: hoe invallende Rusland die Sweedse Ryk gedoem het
Kernpunt: Swede was eens magtig en het Rusland amper verslaan. Rusland was egter besig met 'n verskroeide veldtog en het daarin geslaag om die Sweedse indringers te oorleef en te verslaan.
As die meeste mense aan Swede dink, dink hulle aan IKEA -meubels, neerdrukkende moordmysterieë en 'n buitelandse beleid van streng neutraliteit.
Tog was Swede 400 jaar gelede 'n groot militêre mag. Dit was inderdaad selfs 'n ryk, 'n feit wat die hedendaagse Sweedse linkses moet laat krimp.
Onder die jong koning Gustavus Adolphus, 'n briljante en innoverende militêre bevelvoerder, het Swede in die vroeë 1600's 'n soort Nordiese Israel geword (wat ook Sweedse linkses moet laat krimp). Swede was 'n arm, dun bevolkte land wat nie kon voldoen aan die hulpbronne van groter mededingers soos Frankryk en Rusland nie.
Dus, Gustavus Adolphus moes 'n meer buigsame, mobiele vorm van oorlogvoering bedink. In 'n tyd waarin leërs bestaan ​​uit swak betaalde en ondervoedde boere en huursoldate wat meer geneig was om hul eie medeburgers te plunder as om teen die vyand te veg, het Swede 'n professionele en goed opgeleide staande weermag onderhou. Sweedse troepe het takties gemanoeuvreer in kleiner, buigsame maatskappye in plaas van die omslagtige formasies van hul vyande. Terwyl die leërs van die 17de eeu oorgegaan het van swaarde en snoeke na muskiete en artillerie, het Gustavus Adolphus die aantal kruitwapens verhoog. Die meeste artillerie van die era het min mobiliteit op die slagveld gehad, maar die Sweedse koning het sy infanterie -regimente toegerus met hul eie ligte, mobiele veldgewere wat die voetsoldate gedurende die hele geveg kon ondersteun.
Gedurende die Dertigjarige Oorlog van 1618-48 het die Sweedse magte so ver suid gevorder dat hulle Praag en Wene amper in Sentraal-Europa byna verower het. Hulle bekroonde prestasie was die Slag van Breitenfeld in September 1631, toe 'n Protestantse leër van 23.000 Swede en 18.000 Sakse byna 'n Katolieke Mag van die Heilige Romeinse Ryk van 35.000 man uitgewis het, en net 5500 man in die proses verloor het.
Gustavus Adolphus het in die Slag van Lutzen in 1632 geval (alhoewel sy leër nog gewen het). Maar in 'n opeenvolging van konflikte met IKEA-agtige name soos die Torstenson-oorlog, het Sweedse magte goed gevaar teen die Denen, Noorweërs, Nederlanders, Pole en Russe. Swede het groot dele van die huidige oostelike Duitsland en Pole beslag gelê en 'n groot Baltiese moondheid geword.
En toe besluit Swede om Rusland in 1708 binne te val.
Kan u raai hoe dit gaan eindig?
Die Groot Noordelike Oorlog van 1700-1721 het 'n Sweedse koalisie teen 'n alliansie onder leiding van Rusland begin. Die Swede was onder bevel van die jong Karel XII, 'n slim, energieke heerser wat die 'Leeu van die Noorde' en die 'Sweedse Meteor' genoem is. Maar Rusland is gelei deur die legendariese Petrus die Grote, wat uiteindelik sy groot, maar arm volk in 'n groot Europese moondheid verander het. Op die spel was die Sweedse beheer oor dele van Oos- en Sentraal -Europa, en nog belangriker, wie die dominante mag in die Baltiese gebied sou wees.
Charles XII marsjeer na Rusland met slegs 40 000 man, 'n klein mag in vergelyking met die 500,000 van Napoleon se Grande Armee van 1812, of die 3 miljoen mans van Hitler se Operasie Barbarossa. Tog het die oorlog goed begin vir die Swede. Dit het Denemarke-Noorweë en die Pools-Litause Ryk uit die oorlog geslaan. Maar soos in latere konflikte, was daar nog steeds die Russiese kolos om mee te worstel.
Tog was oorlog met klein, swaar getrefde leërs 'n strategie wat voorheen vir Swede gewerk het. Waarom sou dit dan nie weer werk nie? By Narva in vandag se Estland in 1700 was 12 000 Swede in die getal byna 3 tot 1 byna 'n 37,000-sterk Russiese mag uitgewis tydens 'n geveg in 'n sneeustorm. Die stryd het op baie maniere gelyk aan die Tweede Wêreldoorlog, waar kleiner maar bedrewe Duitse magte groter, maar lomp Sowjet -leërs verslaan het.
Ongelukkig vir die Sweedse Meteor het die Russe ook 'n strategie gebruik wat altyd vir hulle gewerk het. Hulle leërs het diep teruggetrek in die uitgestrektheid van Moeder Rusland, en 'verskroeide aarde' agtergelaat en kosbaar min vir die Sweedse soldate en perde om te eet. Intussen lê Russiese kolomme in 'n hinderlaag en vernietig die Sweedse versterkings wat Charles dringend nodig gehad het om sy gehawende leër aan te vul.
Toe kom die Great Frost van 1709, die koudste winter wat Europa die afgelope 500 jaar beleef het, wat natuurlik van Rusland 'n groot vrieskas gemaak het wat die menslike lewe onder die regte omstandighede kon onderhou. Vir 'n Sweedse leër wat skuiling en kos in 'n verskroeide landskap ontneem het, was die omstandighede alles behalwe reg. Meer as 2 000 Swede het in een nag aan die koue gesterf. Diegene wat die foto's van bevrore Duitse soldate in Moskou en Stalingrad gesien het, kan hulle voorstel hoe die seuns uit Stockholm moes gelyk het.
Die grafsteen van die Sweedse Ryk is in Junie 1709 in die Slag van Poltava in die middel van die Oekraïne gekerf. Ooit die aggressiewe monarg, het Karel XII die Poltava beleër. Peter het ingegryp met 'n hulpmag van 80 000 man. Die Russiese troepe het eers 'n Sweedse aanklag verset (wonde het Charles gedwing om die bevel oor sy leër prys te gee). Die Russe het daarna met hul superieure getalle 'n teenaanval gemaak en die Sweedse magte omsingel en gelei.
Die Swede het ongeveer 19 000 slagoffers gely, byna hul hele mag. Die Russe het ook gely. Maar soos latere indringers moes leer, kon die Russe hul verliese vervang terwyl die indringers dit nie kon doen nie.
Charles het Rusland verlaat met 543 oorlewendes. Swede het sy Baltiese gebiede verloor en het nooit sy groot besittings of militêre glorie teruggekry nie. Binnekort was die Sweedse Ryk nie meer nie.
Om eerlik te wees teenoor die Leeu van die Noorde, het Charles XII geen kristalbal gehad om te voorsien wat met Napoleon en Hitler sou gebeur as hulle Rusland binnedring nie. Die meer interessante vraag is waarom Napoleon en Hitler nie uit die lot van Charles XII geleer het nie. Dit is vreemd dat drie Europese konings en diktators in die loop van die 250 jaar in die winter 'n veldtog in Rusland gevoer het. Nie een het daarin geslaag nie.
Tog is daar 'n verhaal dat die tsaar, nadat Napoleon Rusland in Junie 1812 binnegeval het, kort na die inval van Rusland aan generaal Balashov gestuur het met 'n brief waarin vrede gevra word. Toe Napoleon sê dat hy Rusland sal verslaan, het Balashov hom gewaarsku: 'Die Russe, soos die Franse, sê dat alle paaie na Rome lei. Die pad na Moskou is 'n keuse. Karel XII het via Poltava gegaan. "
Michael Peck is 'n bydraende skrywer vir die National Interest. Hy kan gevind word op Twitter en Facebook. Dit verskyn die eerste keer in 2016 en word weer gepos weens lesersbelangstelling.
Na die ramp van Napoleon se inval in Rusland in 1812, het 'n nuwe koalisie teen hom ontstaan. In reaksie hierop het Napoleon inderhaas 'n leër van net meer as 200 000 bymekaargemaak wat grootliks bestaan ​​uit onervare, skaars opgeleide rekrute en baie kort perde ('n gevolg van die Russiese inval, waar die meeste van sy veterane troepe en perde omgekom het). Hy het die Ryn na Duitsland oorgesteek om aan te sluit by die oorblyfsels van sy ou Grande Armée en om hierdie nuwe alliansie vinnig te verslaan voordat dit te sterk word. Op 30 April het Napoleon die Saale -rivier oorgesteek en in drie kolomme onder leiding van 'n gevorderde wag op Leipzig gevorder. Sy bedoeling was om in die binnekant van die koalisie te werk, hul magte te verdeel en hulle in detail te verslaan voordat hulle kon kombineer. Maar as gevolg van onervare kavaleriste en gebrekkige verkenning, was hy onbewus van 73 000 geallieerde troepe onder Wittgenstein en Graf (graaf) von Blücher wat op sy regterflank na die suide konsentreer. Marshal Ney se korps is verras en op die pad van Lützen na Leipzig aangeval. Aan die vooraand van die geveg is een van Napoleon se marshals, Jean-Baptiste Bessières, deur 'n verdwaalde kanonskoot doodgemaak terwyl hy naby Rippach reklameer.
Verskriklike prys in die Slag van Lutzen
Katolieke en protestante het op hierdie dag, 16 November 1632, die Slag van Lutzen-een van die belangrikste in die Dertigjarige Oorlog-geveg. Die verskrikking van die Dertigjarige Oorlog in die sewentiende eeu was genoeg om iemand te laat sidder. Uit 'n Duitse bevolking van sestien miljoen mense het slegs vier miljoen oorleef. Voor die oorlog het Augsburg 80 000 mense gehad, slegs 18 000 was aan die einde van die oorlog in die stad oor.
Die leërs het 30 000 dorpe verwoes. Hulle het vreedsame boere opgejaag vir sport. Plase lê in sulke afval dat bosse opgeskiet het om dit heeltemal te bedek. Misdaad het hoogty gevier.
Die oorlog het in Boheme begin. Keiser Ferdinand II, 'n standvastige Rooms -Katoliek, het alle protestante sterk gekant. Hy het hulle verbied om vergaderings te hou, hulle burgerlike voorregte afgeskaf, hulle kerke en skole afgebreek en dit in die openbaar in dorpe opgehang. Die Protestante kom in opstand in Praag en die opstand versprei spoedig oor die Oostenrykse ryk.
Die Protestante het die ergste gekry toe hulp van koning Gustavus Adolphus van Swede gekom het. Vreemd genoeg het Katolieke Frankryk, wat 'n slim spel onder Richelieu gespeel het, Adolphus en sy Lutherane gesubsidieer. Richelieu het probeer om die Hapsburg -ryk te ondermyn.
Maar Gustavus, 'n vroom Lutherse, het geglo dat God hom geroep het om godsdienstige en politieke vryheid vir Europa te wen. As koning het hy Swede welvaart, nuwe skole, hospitale, biblioteke en regverdige wette gebring. Hy put morele krag uit sy nederigheid en liefde vir God. Voordat hy die stryd aangaan, sing sy gedissiplineerde magte gesange. In oorwinning was hy die eerste wat probeer het om die menslike behandeling te beoefen wat deur Hugo Grotius se teorieë oor oorlog en vrede voorgehou word.
Gustavus land in 1630 op Duitse bodem en gaan dadelik met die Katolieke Oostenrykse leër in die stryd. Hy het 'n reeks oorwinnings in Pommeren, Sakse, die Ryn en Beiere behaal, wat hom in beheer van 'n groot deel van Duitsland geplaas het. Richelieu raak ontsteld.
1632 ontwikkel nie so goed vir Gustavus as die vorige jaar nie. Uiteindelik, in November, het hy gedink hy het 'n kans om 'n verrassingsaanval op Wallenstein by Lutzen te maak. Sy bewegings is egter vinnig deur die keiserlike leër opgespoor. As gevolg hiervan is Gustavus in die stryd getrek met 'n groter, goed voorbereide vyand wat versterkings in die buurt het. Gustavus het dapper, maar roekeloos voor sy manne gelaai, en was vir hulle weggesteek in 'n wervelende mis.
Op hierdie dag 16 November 1632 was Gustavus omring deur vyandige soldate. Hulle eis sy naam. Daar word gesê dat Gustavus geantwoord het: "Ek is die koning van Swede! En vandag verseël ek met my bloed die vryhede en godsdiens van die Duitse nasie." Hy is reeds gewond deur 'n vuurwapen in arm en rug, en hy is dadelik deur 'n dosyn swaarde deurgery.
Dors na wraak het hertog Bernard die wankelende Sweedse weermag gedwing om verskeie wanhopige aanklagte te maak. Teen alle kanse het hulle die keiserlike leër voor hulle gevee, selfs al het Katolieke versterkings aangebreek. Maar die Protestantse oorwinning het 'n vreeslike prys gehad. 15 000 van hulle, en die blom van die Sweedse leër, is die dag dood.
Nuut: Slag van Lutzen.
Ek het pas die Slag van Lutzen uit die Dertigjarige Oorlog op Microsoft Publisher geteken. Dit is op 16 November 1632 in Duitsland geveg tussen die Swede onder Gustavus Adolphus en hertog Bernhard van Saxe-Weimar en die imperialiste onder Albrecht Von Wallenstein en Gottfried Pappenheim.
Na sy oorwinning in die Slag van Breitenfeld, het Gustavus Adolphus 'n 'alles of niks' strategie begin teen graaf Tilly en Albrecht von Wallenstein. Nadat Tilly dodelik gewond was tydens die Slag van Reën op 15 April 1632, het Gustavus en Wallenstein gedurende die somer van 1632 'n strategie van uitputting uitgevoer. In November, met die naderende winter, verdeel Wallenstein sy magte in twee kolomme: Een kolom onder Gottfried Pappenheim sou marsjeer na Halle terwyl Wallenstein na Leipzig marsjeer. In afwagting van hierdie stap het Gustavus sy magte van Naumburg na Leipzig opgeruk om die magte van Wallenstein verstrooi te vang. Wallenstein het egter daarin geslaag om sy magte bymekaar te maak en 'n sterk posisie in te neem langs die stad Lutzen met 'n kanaal en moerasse wat sy voorkant beskerm. Op 15 November kom Gustavus Adolphus aan met sy leër gehul deur digte mis terwyl Wallenstein boodskappers stuur om hulp te ontbied van Pappenheim, wat die volgende dag sou aankom.
Die Sweedse leër by Lutzen het 12 800 infanterie, 6 200 kavallerie en 60 artillerie getel. Die Sweedse infanterie was in twee lang rye in die middel met artillerie in die voorhoede, terwyl die kavallerie op die vlerke geplaas was met klein afdelings musketiers om hulle te ondersteun. Die imperialistiese leër by Lutzen het 10 000 infanterie, 6 000 kavallerie en 21 artillerie getel. Terwyl die grootste deel van die infanterie in die middel van die Windmill Knoll in die middel was, is 'n posisie van musketiers langs 'n sloot langs die pad na Leipzig geposisioneer. Daarbenewens was sewe artillerie voor die infanterie geplaas terwyl 14 artillerie voor die windpompe was. Uiteindelik is die kavallerie op albei vleuels ontplooi, terwyl die regtervleuel se flank deur die stad Lutzen beskerm is.
Om 11:00 het die Sweedse regses die stryd geopen deur na 'n gaping in die imperialistiese linkervleuel te gaan en dit terug te jaag. Na 'n uur se geveg het Pappenheim aangekom met 3000 troepe om die imperialiste te versterk en die Sweedse aanval te kontroleer. In die proses is Pappenheim egter dodelik gewond en sterf hy die volgende dag. Intussen het die Sweedse infanterie in die middel en die kavallerie aan die linkerkant gevorder teen die imperialistiese sentrum en regs onder die dekking van mis, net om swaar ongevalle te ly as gevolg van imperialistiese artillerie en muskietvuur. Toe hy die stryd teen hom sien draai, het Gustavus Adolphus 'n kavallerie-aanklag op die Sweedse regterkant gelei, net om doodgeskiet te word. Terwyl Bernhard, hertog van Sakse-Weimar, die bevel oor die Sweedse leër geneem het, het die imperialistiese kavallerie op die regterkant die teenoorval aangeval en die Sweedse linkervleuel teruggedruk. Om 14:00 het Bernhard sy eie teenaanval geloods toe hy sy artillerie beveel om op die Windmill Knoll te skiet, gevolg deur sy infanterie om 15:00. Ondanks die groot slagoffers het die Swede daarin geslaag om die posisie saam met die veertien artillerie op die heuwel teen 17:00 te verower. Met sy magte uitgeput en gedemoraliseer, het Wallenstein sy leër onder die dekmantel van die duisternis teruggetrek. Beide kante het swaar ly, die Swede het na raming 6 000 man verloor en die imperialiste 8 000.
Die Slag van Lutzen was 'n pirriese oorwinning vir die Swede. Alhoewel hulle die veld gehou het, het die dood van Gustavus Adolphus die Protestantse saak beskadig, wat veroorsaak dat die Sweedse weermag sy strategiese rigting verloor het. Om die saak te vererger, het die Katolieke imperialiste in hierdie tyd meer verenig geraak toe die Spaanse en Oostenrykse Habsburgers na die afdanking van Wallenstein as bevelvoerder die skeuring tussen hulle genees het. In 1634 verslaan die gekombineerde Spaanse en Oostenrykse leër die Swede in die Slag van Nordlingen, waar die Habsburgers die Protestantse leër 17 000 slagoffers toegedien het. Alhoewel dit 'n Katolieke nasie was, het Frankryk later die Dertigjarige Oorlog aan die kant van Swede en Holland betree om die ambisies van Habsburg om 'n universele monargie op Europa af te dwing, te stuit.
Ek het besluit om die Slag van Lutzen te teken omdat ek onlangs 'n eksemplaar van die Slag van Brietenfeld (1631) aan 'n klant verkoop het. Boonop is Gustavus Adolphus een van my gunsteling militêre bevelvoerders uit die kruitperiode (1500-1850) vanweë sy innoverende taktiek in snoek- en skietoorlogvoering en charisma wat daartoe gelei het dat tydgenote hom met Alexander die Grote vergelyk het. Hy word inderdaad algemeen beskou as die 'Vader van Moderne Oorlogvoering', met slegs Frederik die Grote en Napoleon Bonaparte wat hom uitblink in terme van militêre genie tydens die kruitperiode. Ek is van plan om die Slag van Rossbach (1757), wat een van Frederik die Grote se grootste oorwinnings was, met die hand te teken, in die toekoms.
Butler, Rupert. 100 gevegte: beslissende konflikte wat die wêreld gevorm het. Bath, Parragon, 2013.
Chandler, David G.. Die kuns van oorlogvoering op land. Harmondsworth, Penguin Books, 2000.
By wie die koning gekom het Naumburg op Donderdag, November die eerste (ou styl) het bevel gekry om sy leër in die veld, stad en voorstede te laat woon. Op dieselfde dag het die koning op 'n partytjie gesny om die vyand te ontdek. Na hom, daardie middag, het hierdie drie here van die Engels Nation, luitenant-kol. Francis Terret, of Terwhit, Sersant-majoor John Pawlet, en kaptein Edward Fielding hierdie drie gaan alleen, na 'n verlate dorp, waar daar twee maniere was om dit te verdwyn (die koning het die linkerhand gegaan en hulle neem nou die regterkant) in 'n hinderlaag van die Krabbe: Die eerste en die laaste naam van hierdie drie is deur twee ritmeesters van die gevangenes gevange geneem Krabbe: Een van hulle, met die naam Potnick, a Grieks Kaptein. Hierdie twee here, wat gevangenes na die keiserlike Leaguer gebring is, het op die dag van die geveg gevangenes agter in die vyandelike leër gehou en nadat die Battel ingehardloop het Praag onder die vlugtende imperialiste. Dit was die eerste nag wat ingebring is Weissenfels, waar Welinstein lê dan in die Kasteel daarvan. Hy het die graaf van Pappenheim aan hulle, dieselfde Aand, om navraag te doen by die Koning van Swede se Sterkte, verblyf en voornemens. Die grootste deel van die keiserlike voet lê nou in, en omtrent hieroor Weissenfels: Sewe of agt Honderd van hulle bewaak die mark. Die imperialiste gee toe hulself uit op 50000, maar dit lyk asof dit deur 'n figuur gespreek word en die koning bang maak. Daarvoor was hulle niks naby die nommer nie.
Om terug te keer na die Koning. Sy Majesteit die volgende dag (synde Vrydag) het persoonlik alle Avenues en Passes oor die stad besoek, en weer saam met groot perdepartye uitgegaan om 'n paar gevangenes te neem, om iets van die vyande te leer. Omdat hy gevind het dat die imperialiste stilstaan ​​en dat die Passes, waarmee hy hulle moes bereik, gevaarlik en moeilik was: Hy het weer in die nag teruggekeer en bevel gegee om die weermag te verskans Naumburg na Weissenfels. Totdat die slote gemaak kon word, lê die weermag in die veld: waarna die voet in die stad en voorstad gevestig is, en die perd in die volgende dorpe: ongeveer twee of drie duisend wat net die hele nag in die buiteland vertrek is om na die slote te kyk .
Op Sondag, November 4. daar gekom het a Saksies Boere aan Naumburgh aan die koning, met 'n brief in sy hand, om te wys. Die brief is deur die graaf geskryf Coloredo, Generaal -majoor van die keiserlike leër, aan 'n offisier van hom, wat by sy regiment by Querfurdt aan die westekant van die rivier Sala, reg teen Hall, en Tien Engels Myl daaruit. Coloredo het hierdie Boor afgedwing om hierdie brief te dra, en die inhoud daarvan was vir hierdie doel. Dat die Generalissimo het die graaf van Pappenheim die te neem Hall Castle: Dat sy Manne van Quersurdt moet optrek om saam te gaan Pappenheim: En waaruit die volgende oggend die keiserlike leër sou skei Weissenfels. Dit lyk asof hierdie brief op die Saterdag Nag volgens watter datum, dit stem tereg ooreen Walenstein's wegtrek van ongeveer Weissenfels wat inderdaad op die Sondag na dit Pappenheim gestuur is na Hall-Kasteel.
Op hierdie intelligensie, sy majesteit dieselfde dag, Duke Bernarden serjant-majoor KniphausenTerwyl hy by 'n oorlogsraad was, het die koning die twee groot vrae aan hulle gestel of dit in Die van Pappenheim afwesigheid, (hy was weg om in te neem Hall Castle) die hertog van Fridland alleen sou ingestel word? Hertog Bernard was vir die Valiant Affirmative. Dat die voordeel goed is en dat hulle siende weet nie hoe lank hulle die geleentheid van hierdie afdeling moet geniet nie Walenstein sou tans aangeval word. Maar majoor Nniphausen was vir die nugtere negatief en dat die vyand nie daarmee te kampe het nie: sy redes was twee:
Eerstens moet niemand veg nie, maar as hy blykbaar sterker is as sy vyand, wat die koning in hierdie tyd nie was nie.
Tweedens moet No Man 'n sterker vyand aanval, tensy dit deur 'n dringende en onvermydelike noodsaaklikheid gedwing word. Dit wil sê, óf om sy gang te dwing wanneer hy ingedruk word, óf wanneer honger en gebrek aan slagoffers hom daartoe beperk. Nie een van die twee was die koningsaak nie, en daar was geen rede vir huidige gevegte nie.
Hierdie redes het tot dusver by die koning geheers, dat hy besluit het om 'n garnisoen te verlaat in alle gedagtes van huidige gevegte Naumburg, en saam met sy hele leër opgeruk het om saam met die hertogte van Sakse en Lunenburgh, wat ontwerp was om hul magte by die King's Army aan te sluit, synde agt duisend perd en voet.
Die koning wat so besluit is, stuur die pos aan die keurvorst van Sakse, om hom van sy voornemens in kennis te stel, en die Plot vir hul Vereniging op te lê. Die Koning wou hê dat hy moet kom Eilenburg, aan die weste van die rivier Mulda, 14 myl wes van Torgan, waar die hertog dan lê met 'n leër van 4000 voet, en soveel perde, waarvan 2000 voet en 1500 perde die hertog van Lunenburg s.
Walenstein dieselfde Sondag uit getrek het WeissenfelsHy laat 'n kaptein slegs by sy honderd man agter om die kasteel te bewaar. Daarvandaan opgeruk Walenstein aan Lutzen, twee Hertog Ligae in die ooste daarvan, en in die dorpe rondom sy hele leër.
Die volgende dag Maandag, November 5. die Koning volgens sy vorige Resolusie, geskei uit Naumburgh, om na die hertog van Sakse, wat die Town and Garrison onder bevel van die Saksiese kolonel Vitzdum. Vir die meer ligtheid en ekspedisie in sy Maart, beveel hy sy bagasie om by die garnisoen te bly Naumburgh, vir 'n dag of twee het hy gedink, maar net om saam met die keurvorst te gaan Sakse, en dan weer terug te keer na Naumburgh. Hy veronderstel dit alles Pappenheim nou afwesig is, en Walenstein's Mans nie saam nie, sodat hy nie in syne versteur moet word nie Maart. Ongeveer vier, voor daglig (die tromme het sedert One of the Clock geslaan) op die Maandag Die oggend vorder hy na Pegan. Die koning wat kennis neem van Walenstein's verlaat Weissenfels, stuur terloops, om die kasteel in te neem. Die honderd mans wat Walenstein daarin gelos het, wel Coloredo kom so betyds om weg te gaan, dat hy dit 'n bietjie gedoen het voor die Swede kom.
In die middel van sy Maart, ongeveer tien van die klok, dieselfde middag, kom daar 'n paar here, en 'n paar Boors hardloop na die koning, met advies dat die imperialiste hard in verskeie dorpe en dorpe lê, ongeveer Lutzen, sonder enige intelligensie dat die koning in beweging was. Dit waarvan die koning in kennis gestel word, roep tans sy hoë offisiere na 'n oorlogsraad om te adviseer wat die beste is om te bepaal. Sy majesteit het selfs toe (en dan eers) die resolusie om te veg, openlik uitgespreek, dat hy nou werklik veronderstel het dat God sy vyande in sy hand gegee het. Ho! Dapper geleentheid, sê die hertog van Saksies-Lawnenburgh: Nou seën ons God (sê duikers groot offisiere) dit is 'n gelukkige geleentheid. En so was dit ook, omdat uiteenlopende gevangenes (selfs toe deur die koning se partye en deur Boors ingebring) deur die koning ondersoek is of hulle 'n alarm in hul kwartiere gehad het, van sy optog, vryelik bely dat hulle niks gehad het nie, en soveel was duidelik genoeg, want daarvoor was hulle nou in hul woonbuurte veronderstel. So het gedink dat al die beamptes op die oomblik besluit om op te val, en daar was inderdaad 'n groot rede daarvoor, want as die koningsleër tussen die dorpe ingeval het, het hy 'n Camisado aan verskeie van hul woonbuurte gelyktydig gegee; , daarvoor kon hulle nooit bymekaargekom het om hul magte te verenig of mekaar te help nie. Dit was duidelik.
Die Gentry and Boors wat hom die intelligensie gebring het, het hom vertel Lutzen was maar hard waarop die Koning goeie hoop gehad het, want daarvoor was hy selfs toe in die oog. Die weermag het sterk gevorder en hul optog verdubbel, maar hul bene het dit langer as hul oë gevind, want dit was 'n hartseer Campagnia, volle agt Engels Miles of Ground tot Lutzen: Buiten dit alles, was daar 'n vuil pas in die pad, by 'n brug oor 'n rivier (waar slegs een of twee manne op hoogte kon kom), wat die weermag twee uur aan die gang belemmer het. Deur hierdie hindernis, was dit selfs nag voordat die weermag binne twee kon kom Engels Kilometer van Lutzen.
Hierdie ongunstige pas was binne twee Engels Kilometer van Lutzen, en in die dorpie wat daaraan behoort het, waar daar twee keiserlike regimente van perde (een van hulle Crabats) gevestig was. Hulle wat 'n bietjie kennis geneem het van die koms van die koning, het opgestaan ​​uit hul perde en 'n hoë heuwel aan die ander kant van die pas langs Lutzen hulle het gemaak asof hulle die King's Passage sou versteur het, maar hulle het nie, die Koningsvoet redelik verby marsjeer, met 'n paar perde onder hulle. Sommige van die Koning 'n Voet marsjeer nog steeds, tot dit donker nag is of daarin. Diegene wat eers oor die weg gekom het, het 'n skermutseling met die keiserlike ruiters vermaak, sonder verlies vir die koning, en ongeveer 50 of 100 van hulle doodgemaak en een Crabats Ensign geneem. En nou neem die Koning 'n ander heuwel (reg teenoor die wat die imperialiste besit), en laat daarvandaan 'n paar stukke ordnance onder hulle laat vlieg, wat veroorsaak het dat hulle die voordeel van die nag met 'n mate van verwarring binnedring.
En hier word die koning, onder die indruk van die duisternis, gedwing om in die oop veld te gaan sit met sy leër, wat self in sy afrigter lê, soos ander offisiere dit gedoen het. Hier lê hy die hele nag in Battalia, elke regiment lê in dieselfde orde as wat hulle opgeruk het, met hul arms by hulle. Met die Pike-Men het hulle hul Pikes 'n einde gemaak, en elke Rott (dit is elke ses) Musquetires wat hul Muesquets na hul Rott-meester gebring het, het hy hulle regop met hul mond opwaarts gebind en hulle saamgebind met 'n Piece of Match, waar hulle gereed gestaan ​​het vir alle geleenthede.
Die keiserlike leër was in 'n verskriklike Hubub by die koms van die koning oor die pas, want die alarm is warm na al die verskillende dorpe en kwartiere gestuur, selfs vanaf Lutzen aan Hall en Leipsich. Opdrag oor pyn van die dood is gegee aan elke man van die keiserlike leër met alle moontlike spoed om na te herstel Lutzen, aan hul Generalissimo. Op die oomblik het al die Rigiments begin bymekaarkom, waarvan sommige die hele nag op hul optogte was, en 'n paar perde wat baie ver weggekruip het, en die volgende oggend nie in staat was om tot 10 uur van die klok te kom nie. En so het die Mis dan (selfs toe) die volgende oggend lank van die Koning afgehou totdat sy vyande sterk genoeg vir hom gemaak kon word.
Soos elke regiment ingekom het, is hulle in orde gebring, wat die hele nag aangehou het, soos die twee Engels Manne (toe gevangenes daar) waargeneem. Ongeveer 10 in die nag wel Walenstein begin dink aan die plekke wat die voordeligste is vir die aanplant van sy Ordnance, waarvan sommige op die Windmolenheuwels gemonteer het, en toe begin hy 'n sloot aarde daaroor op te gooi. Die hele nag en die volgende oggend het sy Drake en Pioniers met hul Spades oor die Highway gewerk, en om die slote te maak of daardeur te dreineer, dien hulle vir 'n bors, werk om hul muskiete in te bring. En dit was ook hul werk. die volgende mistige oggend, wat 'n noodlottige weer hulle ook meer rus gegee het om hul angs en vermoeidheid te herstel, en om hulself te versterk teen hul onoorwonne vyand. En so is die nag (die laaste nag vir duisende) verby.
Die koning wat nou oor die pas was, het homself in 'n noodsaaklikheid van stryd en betrokkenheid gestel, hoe gouer hy geveg het, hoe beter sou sy vyand vir hom wees.
Dinsdag (die noodlottige sesde van November) begin uiteindelik nader kom, en helaas, dit kom al te vroeg. 'N Sagte Mis, asof hy vooruit gedoem het hoe swart 'n dag dit sou wees, het sy goeie wil gedoen om dit nag en die son te laat hou asof sy groot Oog vooraf die noodlottigheid van die daaropvolgende dag te veel gelees het, baie sterk geswel daarmee begin het. Maar die Krygskoning, wat selfs homself dwing om die tyd wakker te maak en die sterflikheid te bespoedig, sou hierdie Clocks en Larums of the Wars, sy noodlottige tromme, twee uur voor daglig moes laat klop. Arm, arm, herstel na u kleure, hou u bestelling, hou by u arms. Dit was die Oggenddagvaarding om die hartlike soldate uit 'n koue, harde en aardse verblyf wakker te maak. Dit was maklik om die leër in orde te kry, omdat die grootste deel daarvan in Battalia gelê en geslaap het. 'N Ruk lank was die koning van plan om te vorder en op die oomblik aan te val, maar die oorlog is God se oorsaak, sou hy graag wou hê David, eindig self, vra eers die Raad van die God van Slagoffers en beveel ten minste sy eie saak aan hom aan. Die Drums het die eerste Maart geklop en veroorsaak dat Prayers deur sy eie kapelaan D vir homself voorgelees is. Fabritius en toe daar ministers byderhand was, is dieselfde gedoen deur elke regiment van die weermag.
Die oggend was so mistig, dat dit nie moontlik was om te sien watter kant toe na Maart nie, en ook nie waar om 'n vyand te vind om op te slaan nie. En dit het (ongelukkig) die koningsgedagtes daarvan weerhou om tans te vorder. Dit was 'n mis van voordeel Walenstein, wat van plan was om sy standpunt te behou, (wat deur die hele nag oor die sloot en snelweg te werk, sy pioniers lastiger gemaak het om oorval te word), is nou opgelos, dat as hy sou veg, daar die eerste skok sou bly en geen manier om die Battel te soek of na sy teëstander te beweeg.
Ongeveer Agt van die klok rem die Mist, maar vir 'n mislukking daarin beloof 'n net so eerlike dag as ooit die sesde van November. Toe dit begin opklaar, het die koning 'n geleentheid geneem om sy soldate aan te moedig en eers na sy eie vakke te gaan, en hy het hulle daarvoor voorspel.
Die koningsrede aan die Swede.
My liewe Broeders, voer julself dapper uit hierdie dag, veg dapper, in God se Naam, vir julle godsdiens en vir julle Koning. As u dit doen, sal God se seën en die lof van die mense u Guerdon wees, en u sal vir ewig selfs belas wees met 'n eerbare en glorieryke gedenkteken, en ek sal nie vergeet om u edel te beloon nie. As jy die Pultrons speel, roep ek God hier tot getuie, dat nie 'n been van jou ooit weer sal terugkeer na Swede.
Na die Duits Troepe, dit was die redenasie. O my broeders, offisiere en medesoldate van die Duits Nasie! Ek smeek u hier ernstig en smeek u om u dapperheid op hierdie dag ten volle teen u vyande te beveg, beide teen my en vir my. Moenie flou van hart wees in die Bartel nie, en ook vir niks moedeloos nie. Stel my voor u oë en laat my u voorbeeld wees.
Hierdie woorde van die koms van die koning uit albei nasies, met 'n aaklige botsing van hul wapenrusting, en met afskuwelike geloftes en aanwysings, het die koning geantwoord soos op 'n benarde manier: En nou my harte, laat ons dapper teen ons vyande voortgaan, en God sal ons pogings voorspoedig maak. Hy het vinnig sy oë na die hemel gerig en met 'n harde stem hierdie toorbare ejakulasie gestuur, Jesu, Jesu, Jesu, Vouchsafe jy vandag, om my sterk helper te wees en gee my vandag moed om te veg vir u heerlikheid en die eer van u groot name Sake.
Sy koninklike persoon was op daardie dag deur die hertog gewag Francis Charles van Saksies-Lawenburg, en deur sommige van sy Majesteit se eie naaste dienaars. Die Here Crailsham ook, Grootmeester of Marshal van die Majesteit se Huis, het die leidende liggaam van Hervormings gehad, wat veral beveel is om op die Koning se Persoon te wag. En onder hulle was ons Engels en Skots Heersers en amptenare by wie die koning was Schleusing tot dusver hervorm. Van hierdie liggaam (wat uit verskillende nasies bestaan ​​het) was daar nog sewe of agt om naby die koning te wees, gereed om saam met bevele op en af ​​deur die weermag gestuur te word, wat nog deur Crailsham. Die koning was daardie dag aangetrek, soos gewoonlik, in 'n gewone Buff. Jas en ongewapen. Sommige berig dat 'n teerheid in sy skouer, waar Musquet Bullet lank vasgehou het, hom nie sou toelaat om die wapenrusting te verduur nie. En daarom, toe hy vanoggend sy korslet wou aantrek, het hy gesê: Die Here was sy wapenrusting, en het dit geweier.
Die King's Watch-woord was dieselfde as wat van so 'n goeie aard was Omen voor a Leipsich, GOTT MIT UNS, God met ons. Die generaal Walensteins is nou dieselfde wat Tillies toe was, Jesus Maria. Dit was die Koningsbevel om sy hele leër te bestry, wat nou (nadat hy 'n paar agtergelaat het by Naumburgh, en by Weisenfels, was tussen 17 en 18000 man) het hy in twee fronte verdeel, en elkeen in die vleuels en Battel, met hul reservate. Elkeen van die vleuels was saamgestel uit ses verskillende regimente of eskaders van perde, gevoer met vyf liggame van bevelvoerders Musquetiers, waarvan elkeen twee klein Drakes of veldstukke gehad het, wat nog voor hulle gevorder het. Die Battel in elke front het bestaan ​​uit vier voetbrigades, 'n reservaat van voorkant en 'n perdereserwe agter in die geheel, tussen die twee middelste brigades van die reer, of tweede front. Voordat elke brigade ses stukke groter Ordnance opgeruk het. En dit was die eerste gesig van die figuur.
Die regtervleuel is gelei deur die koning self, die eerste Brigade -liggame van bevelvoerders, onder bevel van die graaf van Eberstein. Die Perde -eskaders van die linkervleuel was toegewyd aan die heerlikheid van die dag, hertog Bernard van Saksies-Weymar. Die vyf voetbalke in die minste vleuel was die aanklag van die kolonel Gorsdorff. Die Slag wat bestaan ​​uit die vier voetbrigades, is onder bevel van die Sweeds Aantal van Neeles, Kolonel van die King's Life-Guards. Die vier Voetbrigades van die tweede Front, oftewel Reer, is onder bevel van Dodo Kniphansen, Generaal -majoor van die hele leër, aan wie die oorwinning ook regverdig is. Die Horse of the Right Wing is aan kolonel toevertrou Claus Conrade Zoru van Bulach, met die naam van Bulach hy is algemeen bekend. The Horse of the Left Wing was toegewyd aan Prince Ernest van Anhalt. Die Reserve of Foot is onder bevel van kolonel John Henderson a Skots Gentleman and the Reserve of Horse deur kol. Oeme van die Palts.
Die keiserlike leër het sy eksellensie, die Generalissimo, so beveel. Hy het dit eers in een magtige Front opgestel, wat hy dan in drie liggame verdeel het. Sy regtervleuel van die perd (waarvan die einde naby die stad van Lutzen) was verbind tot die graaf Ridolso Coloredo, daardie dag -generaal -majoor van die weermag. Hierdie vleuel het ook sy bevele Musquetiers gehad, behalwe 'n paar ander wat in die tuine deur die stad hierbo was. Hierdie vleuel, wat ook die voordeel van die windmilies en hul heuwels aan die kant van die stad gehad het, het van die natuurlike batterye gebruik gemaak vir die aanplant van nege stukke ordonnansie, die Mills and Millers House, wat hulle ook dien vir 'n goeie skuiling. Die Battel of middelste wyk, was onder bevel van die hertog van Fridland homself, wie se plek in die hoof van die groot regiment van Piccolomines Perd, wat in die middel van die voetregimente was. Die linkervleuel oorkant die regtervleuel, is gelei deur kolonel Hendrick Holck, nuutgemaakte luitenant-viltmaarskalk aan Pappenheim, wat maar beveel het tot by Felt-Marshal Pappenheim moet in die veld kom.
Al hierdie Imperial Order of Embattailing word in een magtige Front voorgestel, naamlik soos dit aan die King's People gelyk het, en aan hom wat die figuur daarvan geneem het sedert (baie grootliks) Cut and Imprinted in Coper, deur John Jacob Gabler van Leipsich wat ook volgens die koning se eie aanwysings, na die beslag van Leipsich, het verlede jaar 'n beskrywing gemaak en die syfers van die stryd van Leipsich. En die manier van dieselfde figure van die Battel van Leipsich, het ons hierin ook gevolg. Ons weet dat tussen elke voetbrigade daar soveel ruimte moet wees dat 'n ander brigade kan vorder in die afstand tussen hulle, in die breedte van een van hulle.
Nadat die Orde so beskryf is, sou die veld van die slagveld daarna oorweeg word. Die koning het 'n Noord-Oosmars daarvan gehad, van Naumburgh na Lutzen sodat die opkoms van die son binne 'n rukkie gunstig was.Die wind (ook die klein dingetjie) het redelik vir hom gewaai sodat die koning dit met vreugde gespreek het, Ek dank God dat ek wind en son het om my te bevoordeel.
Die land was 'n baie groot vlak en kampanje soos koringlande kon wees, selfs so ver as wat die oog ooit kon waai. En tog was die plek van Battel onderworpe aan soveel ongelukke (en Walenstein was Meester van hulle almal) soos 'n gewone land amper kon wees. Die koning het reguit op sy manier van vordering 'n nat sloot (met die hand gemaak) die Flossgrabensny hom deur, sodat hy met sy hele leër na sy regterkant toe was, om daar verby te gaan en dan weer soveel na die minste toe te gaan, om homself voor die vyand te stel. Die keiserlike leër is al langs 'n breë snelweg gestry, wat gelei het uit Lutzen aan Leipsich. aan hierdie kant hiervan was daar 'n soort van 'n breë drein, of sloot, wat gedien het om die geploegde lande te begrens en te red, en om by die snelweg die droër te hou. Dit het Walenstein's Pioniers het 'n mate van koste gedra sodat dit 'n paar bevele Musquetiers daarin kon afgee, sowel as 'n loopgraaf of Brest-werk. Dit was so lastig vir die King's Horse-manne, dat baie van hulle omgeslaan het en dat dit nie agter was nie, terwyl hulle klaar was om te laai Walenstein want daar was inderdaad verskillende gapings, waarna die perd net vir mekaar geslaan het. Die grond, ook agter die sloot, het twee klein opstygings gehad, en dit het ook gebeur Walenstein maak 'n keuse vir die aanplant van 'n paar stukke. Daardie deel van die snelweg verdraai ook Lutzen, 'n ou sloot of 'n droë sloot daarop laat trek, wat niks self is nie, maar 'n grens vir lande wat ook Walenstein sit Musquetiers in, wat hulle soos die Highway Dich bedien het, vir 'n parapet of Brest-Work. 'N Pragtige afstand anderkant die snelweg, naby die stad Lutzen, was daar drie of vier windpompe, waaronder 'n ander party gestaan ​​het. Agter hierdie het Walenstein, het 'n paar Musquetiers ingedien, en die Mill-heuwels het as natuurlike batterye vir hom gedien om nege stukke Ordnance op te plant. Tussen die meulens en die stad was daar verskillende tuine met moddermure rondom hulle, en in hierdie ook (in een van hulle driehonderd nadat hulle dood gevind is) het hy Musquetiers laat plaas. Leiosich Die snelweg, terwyl dit skuins gaan, het hy sy manne so geneig laat bly en daarnatoe bly hang.
En nou tot die Aksie. Die son met Nine of the Clock het die vy duidelik verdryf, en dit was 'n belowende oggend soos ooit, die sesde van November. En nou het die koning sy los- of waarskuwingsstuk gekry en so gevorder.
Verby die Flossgraben, het hy ook die Dorp van Chursit agter hom tussen watter en sy leër, het hy sy jas en sy ammunisiewaens verlaat, waarvan daar hoogstens nie meer as 1000 was nie, terwyl die koning die res verlaat het Naumburgh, sonder doel om te veg. Die koning het gevorder totdat hy met die einde van sy regtervleuel in Musquet Shot as 'n klein houtjie gekom het, met 'n volledige uitsig op die keiserlike leër.
Daardie Walenstein die koning in getal kan baie sterk wees as gevolg van die magtige lang front wat hy uitgehaal het, naby twee Engels Myl van die een vleuel se einde na die ander. Dit moet ook in ag geneem word, dit Walenstein's Dissipline is tot tien Maart diep in 'n lêer, terwyl die koning nie meer as Six Deep of Foor was nie (ek bedoel) en die perd, maar drie of vier diep, volgens die brigades óf sterker óf swakker. Behalwe dit, dit Walenstein's Lêers was amper net so diep weer, sy geledere was ook soveel langer voor, dat die koning baie gewillig was om te stuur Bulach, en al die perde -eskaders, van die regtervleuel van die reer, of die tweede front om sy veer aan die einde van die regtervleuel uit te haal, uit vrees dat Walenstein moet hom omring. Hierdie eskaders, toe generaal -majoor Kniphausen Hy het 'n heer na sy majesteit gestuur om te weet of hy hulle andersins in diens geneem het. Die koning stuur terselfdertyd ook die hertog van Saksiese Lawenburg aan Kniphausen, om vir hom te sê dat hy dit maar in die eerste aanklag sou gebruik, en dit dan weer na hul bestelling terugbesorg. Die hertog ontmoet met die heer en vertel hom so baie, en beide keer toe terug na hul plekke.
Die koning wonder nie 'n bietjie daaroor nie, toe hy sien hoe eerlik 'n Clew Wa lenstein versprei en bevestig aan diegene oor hom, dat as hy sekondes agter sy eerste front het, hy hom nie as minder as 30000 kan oordeel nie.
Dit is dus inderdaad die Walenstein gegee het Voorsienig Kommissies vir 40000 en soms vir 50000 mans, maar tog het hy nie soveel vegmanne gehad nie, want daar was ten minste 10000 vroue, bediendes en kinders, en sulke hangbiers behoort aan die weermag, wat afslag moet vind. Daarbenewens moet dit in ag geneem word, dat Walenstein het net een front gehad, en die koning ook, wat ons goed mag toelaat Walenstein 26 000 in die eerste front te wees, by die heel eerste ordening van die Battel. Daarna word rekening gehou met diegene wat nog binnekom, selfs tot 10 uur 'n klok, en Die van Pappenheim Horse and Dragons, wat ongeveer een of twee van die horlosie en sy voet ingekom het (wat, soos ons gedink het, die tweede sieraad teen die nag gelaai het) en dan ongetwyfeld nie riool kan wees as 10 of 12000 wat in die 30000 gevegte bestaan ​​het nie. Mans.
Aangesien die leërs binne Cannon-shot gekom het, het die groot Ordnance verskriklik op mekaar begin speel. Die lug brul, en die aarde bewe, en die mannetjieharte wat nie doodgaan nie, was nogtans baie lafhartig om nie meer hul lewens te speel nie, as om met die koeël van 'n kanon in stukke geslaan te word. En hier het Walenstein Die Canoneers het beslis 'n groot voordeel bo die koningsleër gehad omdat sy ordnance gereed was om op 'n steddy geplaas te word en hul batterye reggemaak het, hul stukke deur te steek en hul koeëls af te lewer met meer doel as wat die koningsmanne kon gee, wat nog steeds vuur aan die gang gesit het en vorder. Sy majesteit se kanon, net toe 'n stuk ontslaan is, moes nog gebring word nadat die leër nog gevorder het en daarvandaan marsjeer. Die koning hou nie van hierdie sport nie, want die keiserlike kanon het sy manne baie meer buit en teregstelling gedoen as wat hy dit moontlik weer kon teruggee. Aangesien hy dus niks goeds sou doen nie, laat hy sy leër vorder tot by die monding van die kanon, om die snelweg in te gaan en die Musquetiers wat daarin was, te verslaan.
Die keiserlike leër het die hele tyd hul stand gehou en verwag dat die hewigheid van hul vyand se aanklag onverskillig sou verdwyn teen die tyd dat hulle die Musquetiers verslaan het, en hulself buite orde en asem geplaas het deur oor die slote te jaag En inderdaad Aangesien die plek amper die hoogte van die mens was, was daar baie van die ruiters van die koning wat op en af ​​tuimel, maar van die res wat oorgekom het, was dit die orde van hulle bevel: die bevelvoerders en die voet van die Swede Brigade het die snelweë skoongemaak. Die hele Front het gevorder om saam te laai.
Die orde van die eerste aanklag.
Terwyl hulle besig was, is die klein Drakes of Field Pieces (waarvan twee opgeruk het voor elke Body of Musquetiers wat die Horse of the Wings beklee het) eers afgevuur, en die Musquetiers het terselfdertyd hul eerste gegee salf, het die perd toe op die Imperial Horse by die Drakes en Musquetiers tuisgegaan, iets voordat dit wanordelik was. Hierdie bevel is in die eerste aanklag gehou deur die hele leërfront.
Maar ek moet nou die Battel verlaat en die vleuel verloof laat, om te praat van die regtervleuel: Eerstens, waar die koning persoonlik beveel het.
Die moed van die koning.
Die koning het by sy eerste opgang, waar hy waargeneem het in die keiserlike linkervleuel (nou teenoor hom), die Krabbe ingehaal en waar die Curiasiers, wat heeltemal in swart harnas Cap-a-Peee gewapen was, die Fins Kolonel Stolhaushe vir hom (waarskynlik het hy ander kolonels gedoen terwyl hy gery het) en na die Eenemy gewys, Wat die Genote betref (wat die Krabbe beteken) Ek gee nie om vir hulle nie, sê die Koning, maar laai my die swart mede mense op, want dit is die manne wat ons ongedaan sal maak. Soveel het gedoen Stolhaushe homself dikwels (en aan tafel) verband hou met verskillende here van die Engels en Skots Nasie waarvan sommige die Koningswoorde vertel Stolhaushe's Mond, op hierdie manier, Laai my die swart maats op 'n goeie manier aan, want dit is geprofeteer dat dit vir my 'n ondergang sal wees. Maar hierdie Woordprofesie, ander erken dat hulle nie gehoor het nie.
Die Koningsrede van die Keiserlike Curiasiers
Die koning is ontwerp om aan die hoof van die Smolanders Eskader was self nog steeds die voorste met sy pistool in die een hand en sy swaard in die ander hand. Die Ostro Goths, of die Hooglande het nou gevorder en die vyand aangekla. Hierdie drie het waarskynlik nou die begin gekry, en was iets meer vorentoe as die drie eskaders van die Ingermanlanders die Wes -Gote, en die Finlandersteen die einde van die vleuel.
Die Krabbe wat op die koningswaens ronddwaal, word deur Bulach geslaan
Die drie eskaders val inderdaad nie op dieselfde plek saam met die koning nie, maar vorder direk op die gesigte van die drie keiserlike regimente van Curiasiers. Hulle is ook nie ná die Slag die skuld vir enige traagheid of om nie aangekla te word nie: daarvoor het die koning (soos ons u gesê het) beveel Stolhaushe om hierdie Curiasiers in die eerste plek aan te kla. En wat betref Bulach, en die eskaders van hom, nou aan die regterhand van Stolhaushe en syne Vinne, hulle was aan die begin van die ontmoeting so afgewentel dat hulle nie dadelik kon laai nie, soos die koning verwag het. En daarvoor is dit die ware rede. Dit Regiment van Krabbe aan die einde van die keiserlike linkervleuel het in die begin van die aanklag tussen die Hout en die einde van die regtervleuel van die koning gewikkel, en daar probeer om op die Sweeds Ammunisiewaens in die reer van die weermag. Hierdie Krabbe sou 'n vuil poedertjie onder die ammunisie gemaak het en die meeste poeier ongetwyfeld opgeblaas het, sou nie Bulach het 'n oog van hulle gehad. Hy het 'n huishoudelike aanklag op hulle gegee en hulle vir die huidige uit die waens geslaan, maar die Sweeds Kolonel het omgedraai, om weer terug te keer na sy eie plek, deur die Crabats op die Croops gelas en 'n mate van wanorde ondergaan. En hierdie wanorde is maklik genoeg om te glo, want die manier waarop die Crabats veg, maar net vir 'n sprong en in geen goeie orde nie, elkeen wat hul klag beantwoord, moet dit noodwendig ook in wanorde doen, anders kan hulle nie die Crabats volg nie , om enigiets goed aan hulle te doen. En netnou val die Mis weer, wat hierdie goed in daardie deel van die Battel gedoen het, dat hierdie wanorde onder die Sweeds Die perd is nie onderskei nie, en daar word dus geen voordeel daaruit getrek nie.
In hierdie Tussentyds, ja, op hierdie oomblik word gesê dat die koning doodgemaak is, dit was II van die klok toe die mis weer val.
Al hierdie tyd is die Imperialiste Meesters van die Koningsliggaam, en van die Grond waarop hulle die Swede van. Hulle het die koning in hul besit gehad, en daar ontneem hulle hom, terwyl elke man gulsig was om 'n deel van sy buit te kry, sodat hulle daarna heerlikheid kan hê om dit van die koning van Swede.
Verskeie berigte daar het na die buiteland gegaan, die weermag, die omstandighede, sy manier van sterwe, sommige het dit op een manier vertel, en 'n ander op 'n ander, maar almal is met droefheid eens dat hy vermoor is.
Die geraas van die dood van die koning is tans in die buiteland versprei, maar tog is dit nie ten volle geglo nie, omdat sommige gevangenes bevestig het dat hy seergemaak is en 'n nabye afrigter na sy wit vaandel geneem het. Die Swedesh Gevangenes wat aangemeld het dat hy maar gewond was, is diegene wat so gou as wat hy aangebied is om terug te trek, geneem is. Maar dat hulle gesê het dat hy in sy afrigter weggevoer is, & ampc. was hulle oordeel, omdat hy gewond was, sou hy waarskynlik weggaan in sy afrigter, wat eers agter die White Regiment gestaan ​​het, maar uit die veld gegaan het toe die Crabats op die King's Waggons geval het.
Die dood van die koning is weggesteek vir sy eie leër.
Sy dood was nie sekerlik bekend nie, maar aan 'n paar van die grotes (nee nie aan die van sy eie vleuel nie) vir 24 uur nadat hy geglo het wat deur kuns of dwaling uitgegee is, maar dat hy weggevoer is gewond,
Keer nou terug na die Battel, en weer na die regtervleuel. Die Mist waarvan ons u vroeër vertel het, is (volgens hulle eie kant) nie vooroordeel beskou nie, maar eerder voordelig vir die Sweeds siende dat die imperialiste, wat dit nou die beste gehad het, deur die val van hierdie mis so gearresteer was, dat hulle nie die terugtog wat hulle die Sweeds aan. Die gerugte oor die dood van die koning het hulle ook so laat warboel oor die liggaam, wat hulle ook laat verdwyn het.
Dit alles was die vier Voetbrigades van die Sweeds Battel, pellmell daarby: En hulle (selfs deur my Spanjaarde Belydenis) het grond gekry vir die imperialiste wat hulle aangeval het. En nou ook gedoen het Stolhaushe (wat beslis 'n Item gegewe hom van die koning se dood, of die groot gevaar), so streng op daardie plek, dat hy die imperialiste verslaan het en die liggaam wat hy naak gebring het, herstel het nadat dit 'n volle kwartier in die vyand se besit was . En dit was nou Piccolomine's Regiment klink sterk: die Sweeds beide voet en perd, na 'n uur se stryd, het al die imperialiste voor hulle geslaan totdat hulle hulle na die einste galg agter hulle verdryf het. En dow het die Sweeds kry Besit van die sewe stukke Ordnance of Piccolomines. Hierdie verordening was die maklikste om te neem, want dit was nie die bedoeling nie Walenstein's Powder-Waggons is deur Mischance opgeblaas, sodat die dag daarna skaars van sy kanon gehoor is.
En so eindig die tweede aanklag: Want teen hierdie tyd het die nevel so buitengewoon geword en deur die mantel so verdik, soos die Swede kon nie sien hoe om hul voordeel te volg nie, en hier was die nevel net so voordelig vir die imperialiste as wat dit voorheen gunstig was vir die Sweeds. In hierdie tyd val daar so 'n vreeslike angs in die keiserlike leër, dat 1000 of 1500 Nederlands Perd hardloop almal saam weg. Een van hulle is deur 'n heer van ons volk (destyds gevangene in hul reer) gehoor wat gesê het: O! Ek ken die Koning van Swede goed genoeg, ek het hom gedien hy is die beste aan die einde van die dag, Maar die opperhoof was onder die dames, die kapteinsvroue en ander vroue, toe agter die weermag. Baie dames het uit hul koetse geklim, onder die tuig gesny en op die kaal perderuine gestap, en hulle het tussen die soldate weggekuier. Nou het die wa-perde en die Ordnance-perde daarheen gegaan, almal is weggejaag, verskillende vroue en kinders is doodgetrap: die ruiteres sou ook nie die hoof draai nie, nieteenstaande dat hulle die aanklag tans weer hernu en die oor die meulens hoor al die tyd, totdat hulle oor 'n pas gekom het, vier of vyf Engels Myl van die plek van die Slag. Die skrik het hulle so agtervolg, maar geen ander liggaam het dit gedoen nie, dat die beamptes by hierdie pas gekom het, hulle swaarde uitgetrek en die soldate geslaan en geslaan om hulle te help om oor die weg te kom. Daar was ten minste vier of vyf duisend mense, en hulle het verward op en af ​​in die dorpe wat die Boors verlaat het, kwartier: Hulle durf ook nooit weer in die geveg terugkeer nie. Hieronder was my skrywer wat meegevoer is van wie ek dit geleer het.
Na 'n rukkie het die graaf van Pappenheim, met sy Horse and Dragons aangekom, wat sommige aan die begin van die Battel persoonlik moes wees. Met sy koms is die aanklag daaroor hernu. Hy plaas homself in die keiserlike linkervleuel (wat die ergste was en wat vir hom voorbehou was) om teenoor die Sweeds Regsvleuel waar hy veronderstel het dat die koning persoonlik beveel het. Net toe hy sy perd bestel, word hy met 'n Kogel van 'n Valke, of 'n klein slingerstuk, om die skouer geslaan, waarvan hy tans gesterf het, selfs sodra hy van sy perd afgehaal is, om ingeneem te word Leipsich. Dit was 'n dapper vegende heer, wie se liggaam deur Walenstein ingedra Praag waar dit in die openbaar gesien moes word. Die keiser (as 'n bietjie Frans Verhouding bevestig) het die kraag van die goue vlies pas na hom gestuur en Walenstein: Watter eer hy ooit ontvang het, was hy op die plek waar hy sy Orde moes gedra het, dus gedoop met 'n Sling-stuk. Hy het sy testament 'n bietjie tevore gemaak, homself verklein en tydens 'n droë mis gekommunikeer: en hierdie kort testament daarop gemaak. Sy siel het hy aan GOD geprys, sy liggaam (as hy gedood is) by die keiser en sy vrou en kinders Walenstein.
Omdat hy te kort was, het sy beamptes by hom gestroom om te huil O! ons generaal is gedood. Onmiddellik daarna draai sy perd sy kop en hardloop uit die geveg sonder om 'n slag te slaan, weer terug na die Weser, en die Laer Sakse.
Maar die Walensteiners, wie Die van Pappenheim komende begin het, het ek dit noukeurig geraak: Piccolomini gevorderde, en Tersica met hul Kavalerie en die Voetregimente hulle met die uiterste resolusie gesekondeer. En nou begin die seerste, die langste en die hardnekkigste konflik, sedert die dood van die koning. Die klag is volgehou die Sweeds, met baie dapperheid, en Battel was nog nooit beter geveg nie: daar het ook nooit selde bataljonne gestaan ​​nie, onder wie soveel buit gepleeg is. Volle twee ure was hulle in 'n warm stryd. Aan die keiserlike kant was Piccolomini twee keer of drie maal geskiet Serjeant Major Bruner vermoor, en so was 'n jong graaf van Wallenstein. Die Abt Fulda was op hierdie aanklag ook gedood. En dink dan aan hoeveel offisiere en gewone soldate dit waarskynlik was dat hierdie groot bevelvoerders saamgeneem het om op hulle na die volgende wêreld te wag.
Op die Swede langs die hoof van die buit lig op die twee middelste voetbrigades wat aan Grave behoort Neeles, en kolonel Winckle: Die imperialiste beskuldig van soveel woede en van bataljons van twee of drie duisend in 'n regiment dat hulle met geweld die Sweeds om terug te trek in die vlakte, en (soos die meeste sê, selfs toe hulle sewe stukke van die munisipaliteit teruggevind het. Neeles, Kolonel van die Lewenswagte (dit is die Geel Regiment) is 'n bietjie bokant die knie geskiet, waarvan hy bederf is nadat hy gesterf het.Het die imperialiste uit hierdie brigade sewe kleure weggedra en om die waarheid te vertel, die koning se eie geselskap, wat hier onder die wagte gedien het, ook hul eie vaandel of Standard Royal verloor. Hy wat die kleure gedra het, is daarna gesien met sy swaard in sy hand, maar sy krag was ontbreek.
Kolonel Winckle's Blue Regiment het ook 'n moeilike behandeling gevind. Hyself (dapper man) is 'n bietjie bokant die elmboog en in die hand in die arm geskiet en uit die geveg gedra. Sy luitenant Caspor Wolff is op die plek doodgemaak, en die meeste van sy kleure is geneem. Hierdie twee brigades was van die blom van die ou soldate van die weermag van sewe of agt jaar diens (die meeste) en wat die koning daar geplaas het, daarvoor het hy die meeste op hulle staatgemaak. Hierdie ou lemme het stewig op hul arms gestaan ​​en die nadelige skrywers meen dat hul dooie liggame nou dieselfde grond herstel het, wat hulle lewe verdedig het. Dit was inderdaad ou geslaan soldate, maar dit was so lank sedert hulle laas geslaan is, dat hulle teen hierdie tyd vergeet het om weg te hardloop. Dit is die rede waarom hulle so aan skerwe was dat hulle teen die nag weer 'n valnoot sou hê, beide hierdie brigades saamgestel, nie een eskader sterk kon maak nie, wat maar die derde deel van een van hulle is.
Die Swede Brigade het iets beters gedoen, want naby die perd: en tog kom daar nie meer as vierhonderd lewendig of afgerond nie. Hertog Die van Bernard Brigade was iets meer uit Gunshot, want dit was volgende die Horse of the lest Wing. Tog was hier kolonel Wildestein in die bors geskiet, waarvan hy daarna gesterf het: Duke Bernard, Luitenant kol. Winkler op die plek gedood word. In hierdie gekibbel, die buit aan die keiserlike kant, word meestal in die ou tyd verkoop Bruner se en jonk Waleistein's Regimente, wat albei met die helfte, indien nie twee derdes van die soldate, gedood is. Hierdie regimente het hul pligte so dapper uitgevoer, en Wallenstein homself so 'n spesiale kennisgewing van hulle geneem, dat hy hulle 'n lang tyd (indien nie nog nie) in sy eie huis in Praag vir dit. Henderson s'n Voetreserwe het intussen ook hul aandeel in die klop gehad: een van die kantore en gebruike van die reservaat, wat nog steeds voorsien moet word, en tweedens waar die meeste behoefte is aan vars mans om die gate te versnel en die gapings te stop die geslagte. En terwyl ons Brigades van die Van so ontsettend verpletter was, generaal-majoor Kniphausen, het uit sy sorg hierdie twee brigades van die graaf van Thurn, en die kolonel Mitzlaff om hulle te verlig. Na 'n rukkie stuur hy hulle na die vier perde -eskaders wat die ontmoeting so goed (saam) herstel het, dat die imperialiste die grond begin gee het wat die Swede tot dusver nagestreef, totdat hulle die sewe stukke weer teruggevind het, en vier ander aan die linkerkant van hulle.
Kyk ons ​​nou eenkant, om te sien wat in die reer gedoen is en Wing verlaat Kniphasen en Duke Bernard. Generaal -majoor Kniphausen nadat hy twee brigades van sy vier en vier perde -eskaders na die Vantguard se verligting gestuur het, het hy ook sy ander twee perde -eskaders gestuur, onder bevel van die prins van Anhalt, en die luitenant van Baron Hoffkirch, aan Duke Bernard. Wat die ander twee voetbrigades betref, (sy eie en Bosen s'n) saam met Oems sy Reserve of Horse, dit het gedoen Kniphansen hou hom steeds in die Reer of the Battel.
Hertog Bernard het 'n net so moeilike hoofstuk daarvan gehad, soos enige man teen die regtervleuel van die imperalis, by die windmeule, en het (sekerlik) die bekendste gehad Don Quixot daar was, was daar genoeg oefening vir sy dapperheid by hierdie windmeulens. Nugter. Dit was die moeilikste pos vir die voordeel van die situasie, op die hele gebied: en tel Coloredo Hy het dit ook teen hom gehou. Nooit het die mens hom meer opreg gedra (avauchtit) dat hy die eerste en laaste op hierdie en ander plekke verskeie kere aangekla het, die een na die ander. En Coloredo vir Duke gegee het Bernard los so laai alles. Hy het so 'n goeie voordeel uit die twee slote en die windpompe gehad dat hy Duke nie skaars sou bied nie Bernard.
Die dapper jong hertog, wat aan die begin van die geveg voortgeduur het, het die stad van Lutzen on Fire: Sy rede is dat hy, as hy sou kyk of hy die windpompe sou kry, aan die einde van sy vleuel selfs die muur van die stad moes aanraak. Moet Coloredodan het hulle eers die mure gevul met musketiers wat hulle nodig gehad het, sy ruiters so erg gesteek het dat daar nie naby gekom het nie. Perde en pistole kon ook geen diens teen mure en muskiete hê nie. In een van hierdie aanklagte het Coloredo dus Thunder on Duke Bernard, dat die dapper prins gedink het dat dit nie onrustig was om hom agter die Millers-huis te skuil nie.
Op hierdie tydstip (soos ons jou vertel het) het majoor gedoen Knaphausen behou sy twee brigades, en Oems sy reserwe, saam onbetrokke: om nie meer met hulle saam te gaan nie, dan reguit en saggies vooruit te gaan na die vyand op 'n tydstip toe hy die Brigades van die Van sien kry om enige grond van hulle te kry. Die afstand van sy reer van voor was ongeveer ses honderd Tempo, en daardie skarrel het hy nog steeds agter die ander gehou. Dit was by 'n geringe geleentheid vir die wen van die Battel: Aangesien so gereeld as een van die wanordelgangers wanordelik was en hulle saam met hom terugtrek, vind hulle nog steeds 'n hele groot liggaam bymekaar, deur die aanskouing van die nuwe Moed, en was weer in orde.
En Duke was baie bly BernardToe hy in die volgende opbreek van die Mist kom, het hy gekom en gevind Kniphausen in so 'n goeie orde vir wie hy (soos hy openlik verklaar het) gedink het om alles vir Pieces te laat klink. Op die oomblik, tussen drie en vier van die horlosie (wat nie voor Sunset was nie) het die Mist opgebreek en was daar 'n redelike halfuur daarna. Op daardie stadium het Duke Bernardom na die buiteland te gaan om die houding en voorkoms van die weermag te sien (wat sedert hy gehoor het van die dood van die koning, het die Mists en Smoak hom nie toegelaat het om iets te ontdek nie), kom hy nou langs die slag teen die regtervleuel met die offisiere en soldate gepraat en hulle aangemoedig tot 'n nuwe stel, het hy duidelik die hele leër gevind (behalwe Kniphausen s'n Deel) in geen baie goeie orde wat hy en Kniphausen (wat baie goeie pyn daaroor gehad het) het ook hul bes gedoen om hulle te verminder. Toe die Woord gegee is vir 'n nuwe aanklag, Helaas kameraad (sê die arme soldate vir mekaar) moet ons weer val? Kom, sê die ander (omhels hom) Moedig ons as ons dit dapper moet laat doen en 'n daguitstappie maak. As Duke Bernard Die keiser Generalissimo het sy twee kolonels gestuur, Persika en Piccolomini, om in daardie duidelike Weer te ontdek wat die Swede was 'n daad wat sy Woord van Eksellensie weer gebring het, dat hulle bymekaargekom het oor die Bos en in 'n baie goeie Orde na hom toe gevorder het.
Dit het (ongetwyfeld) die Imperialists Hearts laat bewe dat hulle aan die skrik van 'n verdere aanklag moet dink. En nou kan die Swede ontdek die keiserlike perde wat terugtrek, in onverskillige goeie orde teenoor die windpompe: Waarna hulle tien stukke kanon vorentoe bring en hulle ook op hulle draai, wat voorheen geneem is, het hulle die keiserlike perd so opgewek Salf van groot Ordnance, en so daarop gelas, dat hulle hulle in wanorde geplaas het. En hier (soos my Spaans Verteller sê) het die Generalissimo op 'n effense vulling aangesteek deur 'n gunstige Musket Bullet, wat geen wond gemaak het nie, maar dat daar nie net 'n herinnering op hom sou slaan nie,
En nou is die imperialiste tot in die windpompe omring, die Swede om Meesters van die Grond te wees waaruit hulle die ander uitgeskou het. Maar net 'n rukkie voor sonsondergang val die dodelike mis weer, wat so vinnig op die nag versnel het dat die Swede kon nie goed sien watter manier hulle hul vyande sou volg nie. Hertog Bernard, in sy terugkoms is dit dus gehoor om te sê. Genadige God! maar vir hierdie mis het ons selfs nou die oorwinning behaal. Daarom het hy weer teruggegaan oor al die bataljons, weer na sy eie pos, waarna hy die imperialiste nou beskou het.
En nou, teen sononder, was die hele veld weg van die imperialiste, behalwe oor die windpompe: En daar was duidelik albei Coloredo's en Duke Die van Bernard Mans, val mekaar af, soos twee Duellers wat op hul swaarde leun om weer asem te blaas. Hulle het mekaar beslis so geslaan dat nie een van die twee in orde was nie; Die Musquetiers wat (ons het u vertel) in die modder-ommuurde tuine was, het gesien dat hulle voortdurend vuur gee, maar daar was geen mans om te onderskei nie. En die Swede op avontuur weer op hulle geskiet: En soos in die nag wat hulle grond kry, storm hulle die tuine binne, asof hulle so baie kastele was. Hier die volgende dag is baie dood gevind, 300 in een van hulle.
En net aan die rand van die aand, wanneer die Sweeds goed gehoop alles was klaar, het Duke Bernard vars woord het hom gebring, dit Die van Pappenheim Voet het selfs nou gekom van Hall, en begin 'n nuwe aanklag oor die windpompe. So het die Woord oor die leër geloop, Pappenheim se voet het gekom, Pappenheim se voet het gekom. Hierdie die Sweeds geglo.
Die hele diens (na 'n halfuur se stilte aan beide kante) is ook nie in die windpompe verander nie. Die keiser van die imperialiste het, soos die gooi van 'n sterwende liggaam, hard gesukkel by die laaste rolverdeling, vir die lewe, en het vir die tyd, soos 'n beskuldiging daarvan, gemaak soos die vorige dag. Om dit nou te weerstaan, wel Kniphasen bring sy tweede vars brigades: by wie is die ander twee van Thurn se en Mitzlaff's saamgevoeg, wat hy voorheen gestuur het na die Relief of the Vantguard wat inderdaad nie so wreed verpletter is nie. Nou ook Duke Bernardterwyl al die perde bymekaargekom het, het hy na die heffing gevorder. Die Imperialiste het 'n nuwe Musquetiers in die kruisloot of Grens van Lande laat neersit, wat nie 'n bietjie pla nie Sweeds. Een of twee keer het hulle aangebied om daardie sloot te dwing en daaroor te storm, maar dit was so lastig en gevaarlik in die donker, dat hulle mekaar maar net laat tuimel het, en hulle wou nie aan die ander kant bly nie, om voort te bring 'n paar Musquetiers, en van daar af na hul Volleys gee. Die beste daarvan was, nie meer as 100 treë ver van die snelweg af nie, waarna die imperialiste gewissel het. Dit wat die Imperialiste die meeste gepla het, was die Sweeds Ordonnansie, wat aan die regterkant van hulle en aan die nabye kant van die snelweg was, is nou op hulle gerig. Hierdie wreedste en warmste geveg duur voort tot ongeveer vyfuur 'n klok in die aand, baie omtrent watter tyd die Walenstiners, of Pappenheimers, of albei saam, het in die donker geval en dit heeltemal oorgegee.
Op sestien het hy drie oorloë teen die Russe, die Denen en die Pole betwis. Swede het ongedeerd na vore gekom. Oorwinnings in twee van die oorloë het nuwe gebied gebring en die Sweedse ryk uitgebrei.
Die Dertigjarige Oorlog (1618-48) het Europa gedurende 'n groot deel van Adolphus se regering verteer: dit is steeds een van die mees vernietigende oorloë in die Europese geskiedenis, wat tot ongeveer 8 miljoen sterftes gelei het.
Die konflik het begin toe die Heilige Romeinse keiser Ferdinand II geëis het dat al sy onderdane - wat uit baie verskillende etnisiteite en agtergronde kom - hulle tot Katolisisme sou bekeer. Sy noordelike gebiede in Protestantse Duitsland het in opstand gekom en die Protestantse Unie gevorm. Ander Protestantse state het hulle verenig in 'n oorlog wat oor die volgende dekade toegeneem het en 'n stryd vir Europese oppergesag geword het.
In 1630 het Swede - wat toe 'n groot militêre mag was - by die Protestantse saak aangesluit, en die koning het sy manne na Duitsland opgeruk om teen die Katolieke te veg.
'N Illustrasie van Gustavus Adolphus voor die Slag van Lutzen. Beeldkrediet: Public Domain.
Die dag van die geveg
Oggendmis vertraag die Sweedse leër se opmars, maar teen 09:00 was die mededingende leërs mekaar in die oog. As gevolg van 'n komplekse netwerk van waterweë en verdere mistige weer, het dit tot 11 uur geduur voordat die Protestantse mag ontplooi was en gereed was om sy aanval te loods.
Pappenheims se dood
Aanvanklik het die stryd goed gegaan vir die Protestante, wat daarin geslaag het om Wallenstein se swak linkervleuel te oortref. Na 'n rukkie kom Pappenheim aan met 2 000–3 000 kavalleries en stop die Sweedse aanval. Dit het Wallenstein laat uitroep: "So ken ek my Pappenheim!". Tydens die aanklag is Pappenheim egter noodlottig gewond deur 'n klein kaliber Sweedse kanonskoot. Terselfdertyd stort Pappenheim se teenaanval in duie. Hy is later die dag dood terwyl hy in 'n afrigter uit die veld ontruim is.
Gustavus 'Adolphus' verdwyn en sterf
Die kavallerie -aksie op die oop keiserlike linkervleuel het voortgegaan, met beide kante om reserwes in te span om die oorhand te kry. Kort daarna, teen 13:00, is Gustavus Adolphus self vermoor en het hy 'n kavalerie -aanklag op hierdie vleuel gelei. In die dik mengsel van geweerrook en mis wat die veld bedek, is hy van sy mede -ruiters geskei en deur verskeie skote vermoor. ΐ ] Sy lot het 'n geruime tyd onbekend gebly. Toe die vuurwapen egter stilstaan ​​en die rook verdwyn, is sy perd tussen die twee lyne gewaar, Gustavus self nie daarop nie en nêrens te sien nie. Sy verdwyning het die inisiatief van die tot dusver suksesvolle Sweedse regse vleuel gestuit, terwyl daar gesoek is. Sy gedeeltelik gestroopte liggaam ΐ ] is 'n uur of twee later gevind en is in die geheim uit die veld ontruim in 'n Sweedse artilleriewa.
Intussen het die veteraan infanterie van die Sweedse sentrum voortgegaan om bevele te volg en probeer om die sterk gevestigde keiserlike sentrum en regtervleuel aan te val. Hulle aanval was 'n katastrofale mislukking - hulle is eers deur keiserlike artillerie en infanterievuur gedemineer en daarna deur die keiserlike kavallerie gelaai wat agter die dekking van hul eie infanterie gelaai het. Twee van die oudste en mees ervare infanterie -eenhede van die Sweedse weermag, die 'Old Blue' Regiment en die Yellow or 'Court' Regiment is effektief uitgewis in hierdie aanvalle, die oorblyfsels van hulle het na agter gestroom. Binnekort was die grootste deel van die Sweedse frontlinie in 'n chaotiese toevlug. Die koninklike prediker, Jakob Fabricius, het 'n paar Sweedse offisiere om hom saamgetrek en 'n psalm begin sing. Hierdie daad het baie van die soldate in honderde tot stilstand gebring. Die vooruitskouing van die Sweedse derde-in-bevel 'Generalmajor' Dodo zu Innhausen und Knyphausen het ook gehelp om die roete te stuit: hy het die Sweedse tweede of reserwe-lyn buite die bereik van die keiserlike geweervuur ​​gehou, en dit het die gebroke Sweedse frontlyn laat saamtrek .
Bernhard van Saxe-Weimar
Teen ongeveer 15:00 het die Protestantse tweede-in-bevel Bernhard van Saxe-Weimar, nadat hy van die koning se dood verneem het, teruggekeer van die linkervleuel en die bevel oor die hele leër aangeneem. Hy het gesweer om die stryd te wen in vergelding vir Gustavus of om te probeer, maar het in teenstelling met die populêre legende probeer om die koning se lot vir die leër as 'n geheel geheim te hou. (Alhoewel gerugte baie vroeër die ronde gedoen het, was dit eers die volgende dag dat Bernhard sy oorlewende offisiere bymekaarmaak en die waarheid vertel.)
Die gevolg was 'n somber stryd, met vreeslike ongevalle aan beide kante. Uiteindelik, met die skemer, het die Swede die knypunt van Wallenstein se posisie, die belangrikste keiserlike artilleriebattery, vasgevang. Die keiserlike magte het teruggetrek uit sy bereik en die veld aan die Swede oorgelaat. Omstreeks 18:00 kom die infanterie van Pappenheim, ongeveer 3 000–4 000 sterk, nadat hy die hele dag op pad was na die geweervuur, op die slagveld aangekom. Hoewel die nag aangebreek het, wou hulle die Swede teenaanval. Wallenstein het die situasie egter hopeloos geglo en het sy leër in plaas daarvan beveel om onder leiding van die vars infanterie na Leipzig terug te trek.
Deur Frank James Rottman
Na sy rampspoedige inval in Rusland in 1812, het die Franse keiser Napoleon Bonaparte sy militêre oorheersing oor Europa dringend nodig gehad. Sy houvas op Frankryk was heeltemal afhanklik van sy sukses op die slagveld. Soos hy later aan die Oostenrykse vredesgesant, prins Clemens von Metternich, sou sê: 'U koninklikes wat op die troon gebore is, kan hulle twintig keer laat slaan en steeds na hul hoofstede terugkeer. My oorheersing sal nie die dag oorleef wanneer ek ophou om sterk te wees en daarom gevrees word nie. " 'N Halfmiljoen mans het die afgelope ses jaar geval om die mag van Napoleon oor die mag te bevestig, maar teen die einde van die jaar was die veelbekende Grande Armée van die keiser feitlik terug waar dit begin het toe die keiser die eerste keer beheer oor sy land se lot oorgeneem het in 1799 en die hele Europa laat bewe vir sy naam.
Rekonstruksie van die Grande Armée
In die onmiddellike nasleep van die Russiese veldtog het Napoleon byna wanhopig aan marskalk Louis Alexandre Berthier, sy stafhoof, gesê: "Kom, Berthier, kom my ou vriend, laat ons weer die veldtog van Italië bestry." Napoleon was gretig om vinnig terug te keer na die offensief, voordat die nuut geallieerde magte van Rusland en Pruise hul leërs in Duitsland kon konsentreer en die Franse leër in 'n suiwer verdedigingsposisie kon vries. Maar voordat Napoleon met 'n nuwe veldtog kon begin, was 'n aantal dringende vrae onbeantwoord. Kan die meester van Europa herstel van sy Russiese ramp? Sou sy jong, onervare dienspligtiges die groot leemte vul wat die dood en vernietiging van 400 000 skeurtroepe in die Grande Armée gelaat het? Sou sy kavallerie, nou slegs 7.500 sterk, steeds doeltreffend as sy oë en ore kon optree vir die komende veldtog? Napoleon besin oor hierdie vrae obsessief toe hy in die lente van 1813 na die stad Leipzig, Duitsland, reis.
Die leër wat Napoleon daardie lente na die vlaktes van Sakse gebring het - ten minste uiterlik - was nie anders as sy vorige leërs nie. Die moraal was hoog, marsjeer en maneuver was vinnig, en individuele moed ontbreek nie. Die gevolge van die vorige jaar se vreeslike veldtog in Rusland kon egter nie maklik uitgewis word met addisionele heffings van onbeproefde mans nie. Die ontembare Franse infanterie, "die senu van 'n leër", was gevul met dapper, jong, maar slegs half opgeleide dienspligtiges. Nie die oorlewende offisiere of die onderoffisiere het die nodige tyd of ervaring gehad om die nuwe manne deeglik op te lei nie. Hierdie gebrek aan ervaring sou Napoleon dwarsdeur die daaropvolgende veldtog belemmer.
Frankryk was 'n groot werkswinkel "
Die artilleriekorps, altyd die eerste liefde van Napoleon, is vinnig van 'n nuwe kanon van alle kaliber en spanne perde voorsien om die groot verliese van ongeveer 1200 stukke in Rusland te vergoed.As gevolg van 'n tekort aan kruit, is nuwe meulens gebou en wapens is aangegaan om die produksie te verhoog. 'Frankryk was 'n groot werkswinkel', het kavallerie -generaal Armand de Caulaincourt opgemerk. 'Die hele Franse nasie het sy agteruitgang oor die hoof gesien en met mekaar saamgeveg in ywer en toewyding. Dit was 'n net so 'n glorieryke voorbeeld van die Franse karakter as 'n persoonlike triomf vir die keiser, wat met ongelooflike energie al die hulpbronne wat sy genie in staat was, gerig het om die groot nasionale strewe te organiseer en te lei. Dinge het asof dit deur toorkuns ontstaan ​​het. "
Om die tekort aan artilleriste te verlig, is nasionale wagte en groen dienspligtiges op die optog tot skutters gemaak. Alhoewel die artillerie die eerste keur van alle perde in die hele ryk gehad het, het hulle dieselfde tekort as die kavallerie ondervind. Die probleem was dat die nuwe trekperde noukeurig in spanne gepas moes word en opgelei moes word om swaar vragte vinnig en volgehoue ​​te beweeg. Ondanks die tekort en opleiding wat nodig was, het Napoleon op een of ander manier daarin geslaag om die artillerie van voldoende perde te voorsien. Sy bomenslike heropboupogings was suksesvol, en die keiser was van mening dat die hersaamgestelde artillerie die tekort aan kavallerie in die komende operasies sou vergoed.
Geallieerde bevelvoerder graaf Ludwig Wittgenstein.
Na die Russiese debakel was die kavallerie desperaat. Een voorbeeld van die hoeveelheid kavallerieverliese wat gely is, was die ervaring van die 11de Huzaren, wat 1,133 manskappe en perde in die somer van 1812 na Rusland gebring het en ses maande later ontsnap het met slegs 10 offisiere en 79 aangewese manne. Hierdie produktiewe verliese kon nie maklik vervang word nie, en Napoleon het meer tyd nodig gehad om voldoende getalle gesonde perde en troepe bymekaar te kry - tyd wat hy nie sou kry nie. Sonder 'n ander keuse, het hy die hulpbronne wat hy beskik, ingesamel en probeer oplei. Die herhalings was min, maar van swak gehalte. Die offisiere en mans was geen vergelyking met die geallieerde veterane wat hulle binnekort sou beveg nie. Baie Franse dienspligtiges in die cuirassiers, die Franse swaar kavallerie, was te gering om hul groot swaarde en swaar helms te dra. Ander was behep met die leer van die regte manier om te veg en man-tot-man te veg, en kon dus nie kosbare tyd bestee aan opleiding vir massa-maneuvers nie. Ervare ligte ruiters, die chasseurs-a-cheval, was ook 'n tekort. Sonder sy ligte kavallerie sou Napoleon hard gedruk word vir akkurate inligting oor sy vyande se gesindheid.
Suiwerheid van die elite Imperial Guard
Die keiserlike garde, die veteraanreservaat van Napoleon, het ook baie in Rusland gely. Een hardnekkige oorlewende, sersant A.J.B. Bourgogne, vertel die verhaal van 'n mede -wagter wat navraag gedoen het oor waar die Nederlandse grenadiers was. Bourgogne het geantwoord: 'Het u dit nie gesien nie? Die groot slee wat jou ingehaal het, het die hele Nederlandse regiment bevat. " Daar was sewe mans oor. Na die Russiese veldtog was die Ou Garde slegs 'n skelet van die oorspronklike elitemag van 30 000 lede. Nadat die siekes en gewondes verwyder is, het die wag bestaan ​​uit 1 065 infanterie, 663 kavallerie, 265 artilleriemanne en 26 ingenieurs. Omdat hy geweet het dat hy hul vegvermoë en élan nodig sou hê om sy groen dienspligtiges in 'n ry te hou en moontlik die oorwinning uit die nederlaag te haal, het Napoleon begin om die wag so vinnig as moontlik te herbou. Hy het die veteraan -soldate uit Spanje en Frankryk aangepas, seelui gebruik om sy garde -artillerie te versterk en regoor Frankryk geskarrel vir berge vir sy garde -kavalerieregimente. Elke departement in die ryk is aangestel om mans en toerusting vir die wagte te voorsien, insluitend 5 000 afgetrede munisipale wagte wat in die kleure herroep is. Terselfdertyd is die hele klas van 1814 van die land se verskillende militêre akademies 'n jaar te vroeg in gebruik geneem.
Ooit waaksaam vir sy geliefde Guard, het die keiser steeds volgehou dat die kriteria vir toetreding tot die Guard streng moet bly. In Maart 1813 skryf Napoleon: ''n Onderoffisier mag nie in die Ou Garde opgeneem word voordat hy twaalf jaar gedien het en in verskeie veldtogte geveg het nie. As benoemings in stryd met hierdie reël gemaak word, moet dit voor bevestiging aan die keiser voorgelê word. " Dit is duidelik dat Napoleon geweet het dat die sukses van die komende veldtog afhang van sy geliefde Guard se bekwaamheid. Die wag sou óf help om die Franse magte tot oorwinning te lei, óf, soos in Rusland, hul toevlug te beskerm.
Maart op Leipzig
Met sy jong en onervare leër, sou Napoleon probeer om die opmars van die Geallieerdes na die Konfederasie van die Ryn na te gaan en moontlik sy byna hipnotiese betowering oor die Russiese tsaar Alexander I. te herwin. besluit om oorlog te verklaar op 13 Maart. Napoleon se aandag in die noorde het nie beteken dat hy die suide sou vergeet nie. Trouens, hy het gehoop om 'n vinnige oorwinning in die suide te behaal om sy nuwe rekrute te bebloed en moraal op te bou, terwyl Oostenryk die pouse kon gee om sy nuut antagonistiese verhouding met Frankryk te heroorweeg. Hy het gehoop dat 'n vinnige sukses in die suide van die geallieerdes die ontevrede lede van sy eie leër onder die knie sou hou.
Mede danksy 'n gebrek aan kavalerie, is die leër van Napoleon gevaarlik blootgestel toe dit op pad was na die historiese moordgrond by Lutzen. Geallieerde flaters het hulle verhinder om voordeel te trek uit die onverwagte kwesbaarheid van die keiser.
Napoleon het geglo dat die Geallieerdes 'n groot lente -offensief sou begin met 'n aanval op Leipzig. Daarom het hy op 1 Mei sy magte beveel om op die Saksiese vlakte te vorder. Die Franse militêre masjien kom uit twee rigtings na Leipzig. Die Army of the Elbe, met 'n algehele sterkte van 30 000 man onder leiding van prins Eugene Beauharnais, die stiefseun van Napoleon, het vanuit die noorde na Leipzig beweeg. Die Army of the Main, wat 115 000 onder die direkte bevel van Napoleon was, kom uit die suide op na Weissenfels. Toe Napoleon vorentoe beweeg, gee hy aan Marshal Michel Ney se III Corps die verantwoordelikheid om sy regterflank te beveilig deur die historiese dorpie Lutzen te beset, die plek waar 'n groot oorwinning deur Protestantse magte oor hul Katolieke teëstanders in die Dertigjarige Oorlog 180 jaar tevore plaasgevind het. Ney het ook die taak gekry om die nabygeleë dorpe Kaja, Rahna, Gross Görschen en Klein Görschen in te neem. Hierdie optrede sou die Franse reg beskerm, terwyl generaal Jacques Lauriston en maarskalk Jacques Macdonald ongemaklik kon vorder op Leipzig.
Lutzen: fokuspunt van die Allied Advance
In die vroeë oggendure van 2 Mei het Napoleon steeds 'n konfrontasie met die Geallieerdes verwag in Leipzig of net suid van die stad. Hy het egter ongemaklik bewus geword van die benarde posisie van sy toevoerlyn en het die moontlikheid van 'n sterk geallieerde opmars uit die rigting van Zwenkau onderneem wat sy Army of the Main in twee sou sny. Om daarteen te waak, het Napoleon Ney gewaarsku dat as 'n Geallieerde aanval vanuit die rigting van Zwenkau kom, sy III Korps 'n verdedigende houding sal moet inneem en die vyand naby Lutzen sal vasdruk terwyl die Army of the Elbe beweeg om die Geallieerde aan te val. links. Om 04:00 het Napoleon, nog nie bewus van die bedoeling van die Geallieerdes nie, 'n skriftelike bevel aan Ney uitgevaardig om twee sterk verkenningsmagte uit te stuur, een na Zwenkau en die ander na Pegau.
Om een ​​of ander rede kon Ney nie die bevel uitvoer nie. In plaas daarvan het hy twee van sy vyf afdelings na Kaja en Starsiedel gestuur, maar hulle het geen poging aangewend om na Zwenkau vorentoe te gaan nie en kon selfs nie hul posisies versterk nie. In plaas daarvan is die mans toegelaat om kos te eet vir hul middagete. 'N Moontlike verklaring vir Ney se agteruitgang kan wees dat hy, omdat hy nie genoeg ligte kavalerie gehad het nie, nie bewus was dat die Geallieerdes in enige groot mag teenwoordig was nie.
Ongeveer dieselfde tyd het die geallieerde bevelvoerder, graaf Ludwig Wittgenstein, 'n verkenningsmag gestuur om die Franse posisies naby Lutzen te verken. Wittgenstein kon skaars sy ore glo toe hy die verslag hoor. Die belangrikste groep Franse troepe was in die rigting van Leipzig op die Weissenfels-Lutzen-snelweg. 'N Klein groepie Franse soldate was naby Kaja, en sterker afdelings was naby Teuchern. Wittgenstein vermoed 'n bietjie verwonderd dat hy die Franse verras het. Die Franse, sonder 'n voldoende kavalerie, het geen idee gehad dat die Geallieerdes naby Kaja gekonsentreer was nie. Vir die eerste keer in sy ervaring het Wittgenstein daarin geslaag om beide die slagveldinisiatief en 'n beter konsentrasie van magte oor Napoleon te gryp.
Die geallieerde bevelvoerder het vinnig 'n plan van aanval opgestel. Hy sou 'n weerligstraal by Lutzen maak en die Weissenfels-Lutzen-snelweg afsny. Die gevolg sou 'n volledige skeuring van die Franse magte wees. Wittgenstein het voorgestel dat die hele operasie ses uur duur, wat om 01:00 begin en om 7 uur eindig. Intussen beveel hy generaal Friedrich Kleist om die Geallieerde regs in Leipzig te hou terwyl generaal Mikhail Miloradovitch na Zeitz beweeg om die Geallieerde linkses te beskerm. Die res van Wittgenstein se 71 000 manskappe sou vinnig na Gross Görschen marsjeer. Van daar af het Wittgenstein beplan om Kaja te vang en sy artillerie te posisioneer om die snelweg te sny, en sodoende die Franse gedwing om terug te trek na die rivier die Elster of andersins in twee gesny te word.
Ry die Franse terug
Ongelukkig vir Wittgenstein het sy noukeurige rooster vinnig begin ontrafel. Begin sy opmars in byna totale duisternis, bereik sy hoofformasies Gross Gröschen eers om 11:00. Alhoewel hul tydsberekening af was, het sy magte steeds die taktiese voordeel van verrassing en uitstekende getalle gehad. Wittgenstein was vol vertroue in die oorwinning en wou die verlore tyd vergoed, en beveel die kavallerie van maarskalk Gebhard Blücher om die Franse mag aan te val, vermoedelik 2 000 man, naby Gross Gröschen. Die Pruise het spoedig 'n onbeskofte verrassing gekry toe hulle twee volledige Franse afdelings in plaas van 2 000 ongelukkige troepe konfronteer. Net so het die Franse 'n vergelykbare skok gekry toe 'n groot Pruisiese mag voor hulle uitkom.
Te midde van gehuil van "Vive l 'Empereur! " Napoleon vergader die ongetoetste dienspligtiges van sy III Korps op die hoogtepunt van die gevegte by Lutzen. Met die stryd in die weegskaal, stel Napoleon hom voortdurend bloot aan vyandelike vuur.
Albei kante het vinnig opgetree. Blücher het artillerie gevra, terwyl die Franse bevelvoerder, generaal Joseph Souham, volgens Napoleon se voorskrif dat verlore gebied herstel kon word, maar tyd nooit kon wees nie, voordeel trek uit die geallieerde pouse deur Gross Görschen te beset. Aan sy regterkant het generaal JB Girard sy magte rondom die dorpie Starsiedel gekonsolideer. Vanweë die geallieerdes se swak verkenning en die daaropvolgende vertraging, bevind die Franse hulle in verdedigbare posisies. Beide Souham en Girard was vol vertroue dat hulle lank genoeg kon uithou dat generaal Auguste Frederic de Marmont VI se korps hulle te hulp sou kom.
Na die aankoms van sy artillerie het Blücher 'n verwoestende kanonade, bestaande uit 45 gewere, losgemaak teen die posisie van Souham by Gross Görschen. Nadat die Franse ongeveer 4 000 rondtes artillerie opgedoen het, was die Franse moeilik om die dorp vas te hou en agter Gross Görschen aan. Die Pruise het die dorp ingeneem en met twee Russiese kolomme Kaja aangeval. Die middag het die Franse agter Kaja afgetree om vas te hou totdat hulp opgedaag het. Ongelukkig vir Souham se magte was die hulp van die manne van die III Corps nog nie deel van Napoleon se planne nie.
Terwyl daar 'n desperate stryd by Gross Görschen aan die gang was, het Napoleon, met Ney aan sy sy, gevolg op die afbreek van Kleist deur Lauriston se V Corps in Leipzig. Napoleon het steeds geglo dat die Geallieerdes daar gekonsentreer was. Macdonald onthou: 'Hy het my bevel gegee om hom [Lauriston] te ondersteun indien nodig, maar op daardie oomblik het hy die intelligensie gekry dat die bondgenote wat van Pegau afvallig was, na ons toe vorder. Die keiser sou dit nie glo nie, want hy was vas oortuig dat hulle hoofmag in Leipzig was. " Nadat Napoleon en Ney egter die toenemende kanonvuur na die suidweste gehoor het, beveel hy Ney om met alle moontlike spoed na sy bevel by Lutzen terug te keer. Terselfdertyd het Napoleon 'n nuwe plan begin formuleer om die groeiende bedreiging vir sy reg te hanteer.
'Ons het geen kavallerie nie en moet dit doen met infanterie, soos in Egipte,' het Napoleon aan ondergeskiktes gesê. Die III Corps het bevele gestuur om al sy huidige posisies ten alle koste te beklee. Die keiserlike wag sou in reserwe wag. Marmont se VI -korps sou na Ney se regterkant om Starsiedel opskuif, terwyl generaal Henri Bertrand se IV korps weswaarts van Tauchau verhuis het om die Russiese linkerkant te bedreig. Intussen sou die Russiese regter aangeval word deur Macdonald's XI Corps en twee afdelings van Lauriston se V Corps, wat suidwaarts na Eisdorf sou swaai. Napoleon het gevoel dat sy persoonlike teenwoordigheid op die veld nodig sou wees en het Ney vinnig in die rigting van die geveg gevolg.
'N Hewige stryd vir Lutzen
Die gebeure tussen 11:00 en 13:00 het getoon hoe goed die Geallieerdes die Franse verras het. Van al die afgeleë dorpe van Lutzen was slegs dele van Kaja in Franse hande. Die Geallieerdes was naby daaraan om die Franse uit hul verdedigingsposisies te stoot en 'n wig te skep tussen die afdelings van Souham en Girard. Trouens, Souham is teruggedryf deur 'n groot konsentrasie artillerievuur. Gelukkig vir die Franse het Girard sy posisie beklee. Ney het betyds by Lutzen aangekom om sy drie oorblywende afdelings bymekaar te maak en hulle vorentoe te jaag om die terugtog van Souham te stop. Hy het 'n assistent beveel om 'aan die keiser te gaan sê dat dit regtig 'n geveg is en 'n geveg soos hy nog nooit tevore gesien het nie'. Terwyl dit gedoen word, het Ney met sy gewone moed en élan die stryd aangesluit.
Die geveg was hewig - albei kante het besef dat Lutzen die sleutel tot oorwinning was. As die Geallieerdes daarin slaag, sou hulle die Franse in die helfte verdeel. As die Franse dit sou doen, sou hulle die geallieerdes kon omhul. Ney, bedek met stof van sy rit, het sy perd gou aan 'n kanonskaal verloor en is deur 'n vyandelike muskiet in die been gewond, maar het hardnekkig in die middel van die konflik gebly. Girard het nie beter gevaar nie. Terwyl hy sy afdeling vorentoe gelei het, is hy twee keer gewond. Hy het sy oorblywende krag bymekaargemaak en 'n luidrugtige uitdaging uitgeroep: 'Hier moet elke dapper Fransman oorwin of sterf!' Geraak deur 'n derde koeël, gee Girard die bevel onwillig prys.
Die Franse en Pruise het voortgegaan om mekaar weg te slaan. Verwoeste dorpe is binne enkele minute deur beide kante gewen en verloor. Die Franse het nie meer ammunisie vir hul kanonne en muskiete nie. Saam met Ney en Girard is Souham en sy stafhoof gewond. Die Franse moraal bly egter ongeskonde. Die Guard -artillerie het ontsaglike skietwerk verrig, en Ney se klein kavallerie -brigade het, hoewel dit in getal was, die agterkant beskerm teen die gevreesde Kosakke. Die Franse het steeds Kaja, die grootste en naaste dorp aan Lutzen, gehou. Intussen het die Geallieerdes 'n onberekenbare verlies gely met die dood van die Pruisiese stafhoof, Gerhard von Scharnhorst, die ontwikkelaar van die moderne algemene personeelstelsel.
Selfs met die dood van Scharnhorst, het die Geallieerdes vol vertroue in die oorwinning gevoel. Hulle het die Franse verras en hulle die grootste deel van die dag op die verdediging gehou. Om 'n volledige oorwinning te verkry, sou hulle egter die Franse uit Kaja en Lutzen moes verdryf voordat Napoleon daarin geslaag het om sy magte te konsolideer. Hulle hernu hul aanvalle met 'n vasberadenheid wat grens aan wanhoop. Pruisiese kavallerie en wagte het 'n gekoördineerde aanval teen Kaja uitgevoer. Hulle aanval was oorweldigend. In 'n kort blikseminslag het hulle Klein Görschen en Rahna gevange geneem en byna die sleuteldorpie Kaja bereik. Hulle het geglo die stryd was so goed soos gewen.
Die Franse vertroue het vinnig verdwyn. Selfs al het Marmont se VI Corps hom by Ney aangesluit, het hulle geglo dat die stryd verlore sou gaan. Krete van "Sauve qui peut! [Elke man vir homself] "is gehoor toe die jong dienspligtiges hulle arms neergewerp het. Die Franse leër wat Napoleon uit niks gesmee het, het onder die intense geallieerde opmars begin kraak. Veterane troepe sou moontlik die intense geveg van drie uur kon weerstaan, maar die onervare dienspligtiges het vinnig gewankel. Anders as 1812, kon hierdie nederlaag nie toegeskryf word aan die natuurkrag of onbetroubare bondgenote nie. Die Franse was op die punt om regverdig en vierkantig deur die Pruisiese en Russiese leërs verslaan te word. Alles was verlore - of was dit? Die woord het van mens tot mens oorgedra: die keiser het aangekom. Opgewonde uitroepe van "Vive l'Empereur!"Vul die lug.
Met inagneming van hul eie wonde, groet Napoleon se getroue soldate sy opwindende elfde uur se aankoms op die slagveld.
Om 14:30 het Napoleon persoonlik by die stryd aangesluit. Die Franse moraal het dienooreenkomstig gestyg. Binne 'n oomblik kom die gebruiklike Franse élan terug. Napoleon se eerste bevel was om die dienspligtiges van die III Korps byeen te bring wat in volle vlug was. Hy beveel die ligte perd van die ou garde om 'hul gang tussen ons eskaders te keer'. Intussen het Napoleon tussen sy troepe gery en sy vertroue by veterane sowel as rekrute ingeboesem. 'Dit', onthou Marmont, 'was ongetwyfeld die dag van sy hele loopbaan waarop Napoleon die grootste persoonlike gevaar op die slagveld geloop het. Hy het homself blootgestel aan die leiding van die verslane manne van III Corps terug na die aanklag. " Die Saksiese vertaler E. d'Odeleben onthou: "Daar het amper nie 'n gewonde man voor Bonaparte verbygegaan sonder om hom te groet met die gewoonte nie. Selfs diegene wat 'n ledemaat verloor het, wat binne 'n paar uur die prooi van die dood sou wees, het hom hierdie hulde gebring. "
Gedurende die middag het albei leërs hewig geveg, maar geen van die twee partye kon 'n volledige oorwinning opeis nie. Met elke uur wat verbygaan, het Napoleon se plan van omhulsel gestalte gekry. Macdonald het met die geallieerde regs in aanraking gekom en sy teenwoordigheid laat voel met verwoestende vuur op die vyandelike infanterie en kavallerie in daardie sektor. Terwyl die Russe van Miloradovitch uit Zeitz gekom het, het Bertrand sy beweging na Marmont doelbewus vertraag om die Russe in die flank te verstrik. Met die gevoel dat Miloradovitch se magte voldoende blootgestel is, het Bertrand se korps om 16:30 begin regs bymekaarkom. Napoleon se omvattende beweging het begin realiseer.
Oorwinning uit die kake van nederlaag
Gekonfronteer met 'n groeiende bedreiging op sy regter- en linkerflank, het Wittgenstein 'n konstante stroom ekstra manne nodig gehad om sy huidige posisie naby die dorp Kaja te beklee.Watter reserwes het hy gekry, want tsaar Alexander, wat geglo het dat die Geallieerdes seëvier en die praktyk van Napoleon wou navolg om sy keiserlike wag vorentoe te stuur vir die staatskaping, die Russiese generaal AP Tormassov se wagte terughou. Ten spyte van die persoonlike ingryping van die tsaar, het Wittgenstein om 16:00 'n voldoende aantal reserwes byderhand en het hulle na Kaja gehaas. Die Pruise het die grootste poging aangewend om die sentrum van Napoleon te stuit. Die keiser wonder of sy verslete, swaar gestrafde III-korps en die ongetoetste keiserwag hul posisies sou beklee of sou wankel. 'U sal hierdie batterye verdedig', het Napoleon aan die veterane gesê, 'en as die vyand aanval, moet u rekenskap gee van uself.'
Asof om die woorde van die keiser te beklemtoon, het Geallieerde druiwe -opnames onmiddellik in twee lêers grenadiers geslaan. Die wag skrik. Die kanonade het vinnig en akkuraat toegeneem. 'N Spottende Napoleon het hardop gewonder: "Wat doen die wag?" 'N Bom val voor die eerste afdeling en vernietig 30 muskiete. Hierdie keer het nie een man gewankel nie. Tevrede dat die wag vasgehou het, beveel Napoleon die Young Guard en die oorblyfsels van III Corps om 'n teenaanval te gee.
Alhoewel dit byna suksesvol was, het Wittgenstein se algehele poging sy reserwes opgebruik en was dit sy laaste ernstige bedreiging vir die sentrum van Napoleon. Teen 18:00 neem Macdonald Eisdorf aan Ney se linkerkant, en Bertrand is volledig aan die regterkant van Marmont ontplooi. Napoleon het bevel gegee aan maarskalk Adolphe Mortier en sy 10 000 jong wagte om die vyandelike magte wat in en naby Kaja bly, aan te val. Terselfdertyd beveel hy generaal Auguste Drouot om alle beskikbare artillerie suidwes van Kaja te konsentreer om die opmars van die wag te ondersteun. Uiteindelik het Napoleon ses bataljons Old Guard, Guard Cavalry en oorblyfsels van III Corps agter die artillerie geskuif om die deurbraak van die Young Guard te ondersteun. Napoleon was altyd seker dat die kans nou aan sy kant was en dat die tyd reg was vir 'n laaste stoot.
"La Garde au Feu!"Blaf Napoleon en beveel Mortier om 16 bataljons van die Young Guard in hul eerste groot geveg te lei. Aanvanklik het die vier aanvalskolomme teen 'n stadige, huiwerige pas vorentoe beweeg sonder om trots of verowering in hul oë te kyk. Die man wat sy lojaliteit, gehoorsaamheid en toewyding soos 'n vader gekweek het, het die vrees vir sy seuns gesê: 'Weet dat ons lot bepaal is. As ons bestem is om te sterf, moet ons vergaan. En Avant!'Die krygsvuur van die Young Guard het begin brand. Hulle sou die tradisie van die keiserlike wagte van lojaliteit, gehoorsaamheid en toewyding aan die keiser voortsit - of sterwend probeer. Kortliks is die dorpe Rahna, Kelin en Gross Görshchen herower deur die Young Guard, wat 1 069 slagoffers gely het. Napoleon was so beïndruk deur hul gevegsplan, dat hy later met eenvoudige goedkeuring sou skryf: "Die jong garde het aan ons verwagtinge voldoen."
Die lyn van die geallieerde het begin kraak en het daarna verkrummel. Die manne wat so hard en lank baklei het en wat amper die oorwinning behaal het, is nou teruggedruk na die Elster. Vanweë die gebrek aan Franse kavallerie het hulle slegs 'n volledige roete vermy. Vyandelikhede eindig om 21:00 met 'n Pruisiese kavallerie -teenaanval teen Marmont se jaagende infanterie.
'N Gebore Napoleon probeer om maarskalk Jean-Bptiste Bessieres, sy goeie handelaar, te troos, wat dodelik gewond is deur 'n verdwaalde kanonskoot tydens die benadering tot Lutzen.
"Ek is weer meester van Europa"
Napoleon roem ná die Slag van Lutzen: "Ek is weer 'n meester van Europa." Sy nuwe bemeestering het egter 'n koste beloop wat hy nie sou kon bekostig nie. Die Franse verliese by dood en gewond was altesaam 20 000. Die geallieerdes se verliese was tussen 11 500 en 20 000. Wittgenstein het die spoggerige Napoleon verras en was tot laatmiddag in staat om die oorwinning op te eis. Selfs toe die geallieerdes omring is deur 'n stadig ontwikkelende knypbeweging, kon hulle op 'n gedissiplineerde, professionele manier terugtrek. Napoleon sê bitter: "Hierdie diere het iets geleer."
Omgekeerd is die Geallieerdes gekonfronteer met die ontnugterende feit dat die Franse leër nie 'n papierleeu was nie en dat die fakulteite van die slagveld van Napoleon net so graag was. Hoewel hy nie ervare soldate het nie en verlam is deur 'n gebrek aan kavalerie, het Napoleon 'n onwaarskynlike, maar onmiskenbare oorwinning behaal. 'In my jong soldate', het hy gesê, 'het ek al die dapperheid van my ou metgesel gevind. Gedurende die twintig jaar wat ek die Franse troepe beveel het, het ek nog nooit sulke dapperheid en toewyding beleef nie. " Napoleon se geloof in sy leër, gekombineer met sy militêre genie, sou nog 'n volle jaar oorlog in Europa beteken. Soos hy op Lutzen oortuigend getoon het, het die ou keiser nog 'n paar truuks in sy mou.
Die Dertigjarige Oorlog was 'n reeks oorloë in Sentraal -Europa tussen 1618 en 1648, wat begin het met die Tweede Defenestrasie van Praag in 1618 en eindig met die Verdrag van Westfalen in 1648. Dit was een van die langste en mees vernietigende konflikte in Europese geskiedenis. Dit was die dodelikste Europese godsdiensoorlog, wat tot agt miljoen slagoffers gelei het. Aanvanklik 'n oorlog tussen verskillende Protestantse en Katolieke state in die gefragmenteerde Heilige Romeinse Ryk, het dit geleidelik ontwikkel tot 'n meer algemene konflik waarin die meeste groot moondhede betrokke was. Hierdie state het relatief groot huursoldate gebruik, en die oorlog het minder geword oor godsdiens en meer 'n voortsetting van die Frankryk-Habsburgse wedywering om Europese politieke voorrang.
Twee dae voor die slag het die Rooms -Katolieke generaal Albrecht von Wallenstein op 14 November besluit om sy manne te skei en sy hoofkwartier terug te trek na Leipzig.  Hy verwag geen verdere skuif daardie jaar van die Protestantse leër onder leiding van die Sweedse koning Gustavus Adolphus nie, aangesien die ongunstige winterse weer dit moeilik maak om op die oop platteland te kamp. Die leër van Gustavus Adolphus en#8217 het egter uit die kamp opgetrek in die rigting van die laaste bekende posisie van Wallenstein en probeer hom verras. 'N skermutseling het die Sweedse opmars vertraag, en toe die nag val, was die twee leërs steeds met 'n paar kilometer geskei.
Wallenstein, toe hy die gevaar sien, het 'n brief aan generaal Pappenheim gestuur en hom beveel om so vinnig as moontlik terug te keer saam met sy leërkorps, wat onmiddellik begin om weer by Wallenstein aan te sluit met die meeste van sy troepe. Gedurende die nag het Wallenstein sy leër in 'n verdedigende posisie langs die hoofweg Lützen-Leipzig ontplooi, wat hy met loopgrawe versterk het. Hy veranker sy regterflank op 'n lae heuwel, waarop hy sy hoofartilleriebattery geplaas het. Teen 09:00 was die mededingende leërs mekaar in die gesig. As gevolg van 'n komplekse netwerk van waterweë en verdere mistige weer, het dit tot 11 uur geduur voordat die Protestantse mag ontplooi was en gereed was om sy aanval te loods.
Aanvanklik het die stryd goed gegaan vir die Protestante, wat daarin geslaag het om die swak linkervleuel van Wallenstein te oortref. Na 'n rukkie kom Pappenheim aan met 2 000–3 000 kavalleries en stop die Sweedse aanval. Dit het Wallenstein laat uitroep, "So ken ek my Pappenheim! ". Tydens die aanklag is Pappenheim egter noodlottig gewond deur 'n klein kaliber Sweedse kanonskoot. Die kavallerie -aksie op die oop keiserlike linkervleuel het voortgegaan, met beide kante om reserwes in te span om die oorhand te kry. Kort daarna, omstreeks 13:00, is Gustavus Adolphus self vermoor terwyl hy 'n kavalerieklag op hierdie vleuel gelei het. In die dik mengsel van geweerrook en mis wat die veld bedek, is hy van sy mede -ruiters geskei en deur verskeie skote vermoor. Sy lot bly 'n geruime tyd onbekend. Toe die vuurwapen egter stilstaan ​​en die rook verdwyn, is sy perd tussen die twee lyne gewaar, Gustavus self nie daarop nie en nêrens te sien nie. Sy verdwyning het die inisiatief van die tot dusver suksesvolle Sweedse regse vleuel gestuit, terwyl daar gesoek is. Sy gedeeltelik gestroopte lyk is 'n uur of twee later gevind en is in die geheim uit die veld ontruim.
Teen ongeveer 15:00 het die Protestantse tweede-in-bevel Bernhard van Saxe-Weimar, nadat hy verneem het van die dood van die koning, teruggekeer van die linkervleuel en die bevel oor die hele leër aangeneem. Hy het gesweer om die stryd te wen in vergelding vir Gustavus of om te probeer, maar het in teenstelling met die populêre legende probeer om die lot van die koning vir die hele leër geheim te hou. Die gevolg was 'n somber stryd, met vreeslike ongevalle aan beide kante. Uiteindelik, met skemer, het die Swede die speld van die posisie van Wallenstein, die belangrikste keiserlike artilleriebattery, ingeneem. Die keiserlike magte het teruggetrek uit sy bereik en die veld aan die Swede oorgelaat. Met die aankoms van Pappenheim se infanterie kon Wallenstein in goeie orde terugtrek.
Die lyk van Gustav II Adolf is van sy klere en goue juweliersware geplunder en net op sy hemde en lang kouse op die slagveld gelaat. Sy jas is as 'n trofee na die keiser in Wene geneem. Dit is in 1920 na Swede teruggestuur ter erkenning van hulpverlening deur die Sweedse rooi kruis tydens en na die Eerste Wêreldoorlog. Strategies en takties gesproke was die Slag van Lützen 'n Protestantse oorwinning. Nadat hy gedwing is om 'n gevestigde posisie aan te val, het Swede ongeveer 6.000 mans verloor, waaronder swaar gewondes en woestyne, van wie baie moontlik in die daaropvolgende weke na die geledere teruggedryf het. Die keiserlike leër het waarskynlik effens minder mans as die Swede op die veld verloor, maar as gevolg van die verlies van die slagveld en die algemene operasieteater vir die Swede, kon minder van die gewondes en agterstanders weer by die geledere aansluit.