Gids vir staar in die suidelike halfrond - Inligting
Gids vir staar in die suidelike halfrond
Daar is 'n miljard en een rede om die ander helfte van die wêreld te besoek. Mary Pfaffko leer ons hoe om die naghemel onderaan te geniet.
Die verskillende konstellasies
Die maan, planete en die meeste sterrebeelde - soos dié van die dierenriem - is oral in die wêreld sigbaar. Sterrebeelde wat nader aan die Noord- en Suidpool voorkom, is egter slegs sigbaar aan die ooreenstemmende halfrond. Daardie konstellasies - sirkumpolêre konstellasies genoem - bly die hele nag bo die horison en wentel om die paal.
Daarom sien Noordelikes die Big Dipper die hele nag, die hele jaar, terwyl die suide dit nooit sien nie. Aan die ander kant kan slegs suiderlinge die Suiderkruis, die ikoniese sterrebeeld wat op die Australiese en Nieu-Seelandse vlae verteenwoordig word.
'N Ander suidelike sirkumpolêre konstellasie is Vela. Vela het 'n neutronster - die Vela Pulsar - wat 11 keer per sekonde roteer en waarvan die intense magnetiese veld hoorbare, polsende radioseine uitstraal.
Meer en helderder konstellasies
Die suidelike halfrond het 11 sirkumpolêre konstellasies, waaronder ses sterre in die eerste orde, terwyl die noordelike halfrond slegs vyf sirkumpolêre konstellasies het, waarvan nie een baie helder sterre het nie.
Hoekom? Omdat die Suidpool na die galaktiese sentrum van die Melkweg kyk, bied dit 'n uitsig op miljarde sterre. Die helderste konstellasie is die Suiderkruis, en die sterrebeeld met die grootste aantal sigbare sterre is Centaurus.
Binne die Suiderkruis, die Jewel Box Cluster vertoon kleurvolle sterre wat in die nag soos edelgesteentes lyk wat blink. Die kleure kom van 'n rooi supergiant onder baie helderblou superreuse en ander briljante gekleurde sterre, waarvan sommige 80.000 keer meer lig het as die son.
Langs die Jewel Box is Omega Centauri, die tweede helderste bolvormige cluster in enige halfrond en die massiefste konsentrasie van sterre om die middelpunt van die Melkweg. Hierdie swerm van meer as twee miljoen sterre lyk geweldig in 'n teleskoop.
Om na die wit streep van die Melkweg oor die lug te kyk, is koel, maar om na donker gate in die Melkweg te kyk, is dit nog koeler. Aangesien die Melkweg helderder is in die suidelike halfrond, word die donker nevelvormings daarin duideliker.
Die prominentste nevel in die Melkweg, tussen die twee helderste sterre van die Suiderkruis, geleë Koalsak-nevel. As u die nevelbome binne die Melkweg verbind, kan u die Emu in die lug, wat die bekendste Australiese Aboriginale sterrebeeld is.
'N Helder nevel, die Eta Carinae-nevel, is die tuiste van die massiefste ster in die sterrestelsel, Eta Carinae, wat een van die opwindendste sterre is omdat dit onstabiel is en gedink word dat dit die volgende ster is wat in 'n supernova sterf.
Omdat die halfronde onderstebo van mekaar is, word die naghemel vanuit 'n ander uitkykpunt gesien. So bekende konstellasies soos Orion verskyn omgekeerd in die Suidelike Halfrond
Dieselfde geld vir die maan. Nog beter, in die suidelike halfrond verlig die maan van links na regs in die wasfase en word dit van links na regs verduister in die afnemende fase. Dus is 'n sekelmaan wat na 'n noordelike land op soek is na 'n nuwe maan, op pad om vol te wees.
Groot en klein Magellaanse wolke
Hierdie wolke is waarskynlik die wonderlikste voorwerpe in die naghemel oral in die wêreld. Baie noordelike halfronde verkeer hulle vir gewone wolke omdat hulle groot, wit en pofferig is, totdat hulle besef dat hulle nag na nag op dieselfde plek is.
Hulle is glad nie wolke nie; dit is sterrestelsels. En toevallig lê hulle reg langs mekaar in die lug. Daar is geen teleskoop nodig nie - die sterrestelsels is so naby dat hulle veel groter lyk as enigiets anders wat op die aarde sigbaar is. Die groter wolk is 'n reuse-aansig van die vierde grootste sterrestelsel in die heelal.
Benewens permanente konstellasies, hou die suidelike halfrond skaars astronomiese gebeure, soos totale sonsverduistering. Totale sonsverduistering is slegs sigbaar vanaf 'n klein persentasie van die aardoppervlak en benodig dus reis na baie spesifieke plekke. Die volgende een, in November 2012, is slegs vanaf Noord-Australië te sien.
As 'n mens die lug in die dag sien donker word en die voëls stil word, voel dit 'n vreemde wêreldwye gevoel dat, vir sterrekunde-aanhangers soos ek, die helfte van die wêreld regverdig.
Hier is 'n paar woorde van 'n paar mense wat daar buite was: The Ultimate Spiritual Awakening: How Going to the Moon verander die ruimtevaarders.