Oudspeaker Frene Ginwala sterfDr. Frene Ginwala, voormalige speaker van die parlement. (Foto: Twitter) Dr. Frene Ginwala, speaker van Suid-Afrika se eerste demokratiese parlement, is Donderdagaand by haar huis in die ouderdom van 90 dood nadat sy twee weke gelede ŉ beroerte gehad het. “Namens die land, die uitvoerende, wetgewende en regterlike afdelings van die staat, wil die president sy innige medelye betuig met dr. Ginwala se familie, haar neefs Cyrus, Sohrab en Zavareh, en hul familie,” lui ŉ verklaring van die presidensie. President @CyrilRamaphosa wishes to announce, with great sadness, that Dr. Frene Ginwala, founding Speaker of South Africa’s democratic Parliament and Esteemed Member of the Order of Luthuli, has passed away. https://t.co/E1dSzfbACU#RIPFreneGinwala pic.twitter.com/B6qAskfb0T — Presidency | South Africa ???????? (@PresidencyZA) January 13, 2023 Pres. Cyril Ramaphosa het ook sy medelye met Ginwala se vriende en kollegas in Suid-Afrika en elders betuig. “Ons treur oor die dood van ŉ formidabele patriot en leier van ons land en ŉ internasionalis vir wie geregtigheid en demokrasie wêreldwyd ŉ geesdriftige doelwit tot in haar laaste dae gebly het,” sê Ramaphosa. Ginwala en oudpres. Nelson Mandela. (Foto: Anna Zieminski/AFP) Ginwala het ŉ deurslaggewende rol gespeel in die vestiging van ŉ demokratiese parlement en die vorming van ŉ wetgewende grondslag waarop ŉ vrye en demokratiese Suid-Afrika gebou kon word. Baie van die regte en materiële voordele wat Suid-Afrikaners vandag geniet, het hul oorsprong in die wetgewende program van die eerste demokratiese parlement onder Ginwala se leiding en met oudpres. Nelson Mandela aan stuur van sake, sê die president. “Frene Ginwala het die etos en verwagtinge van ons jong Grondwet uitgebeeld en het ŉ belangrike rol gespeel om die kapasiteit van die parlement te bou deur die transformasie van aktiviste en leiers na parlementslede wat op hul beurt ons land kon transformeer.” Ramaphosa sê Ginwala het ook ŉ invloedryke rol gespeel in die vorming en vooruitgang van demokratiese prosesse en wesenlike sosio-ekonomiese regte in die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap (SAOG) en die groter vasteland. “Ons het nog ŉ reus uit ŉ spesiale generasie leiers verloor aan wie ons ons vryheid verskuldig is en aan wie ons die verbintenis skuld om aan te hou bou aan ŉ Suid-Afrika wat hulle aan almal opgedra het,” lui Ramaphosa se huldeblyk. Dr. Frene Ginwala en oudpres. Thabo Mbeki. (Foto: Anna Zieminski/AFP) Ginwala is in 2005 met die Orde van Luthuli in silwer vereer vir haar bydrae tot die stryd teen geslagsonderdrukking en haar voortgesette bydrae in die stryd om ŉ nieseksistiese, nierassige, regverdige en demokratiese Suid-Afrika. Talle ander huldeblyke is ook reeds aan Ginwala gebring. Die Raad vir die Bevordering van die Grondwet (Casac) het Ginwala geloof vir haar bydrae tot die bevordering van vroueregte, het haar bestempel as ŉ “rolmodel vir sterk, beginselvaste vroue” en gesê sy is wêreldwyd gerespekteer. Sy was ook ŉ erestigterslid van Casac se adviesraad en het uitstekende raad en ongelooflike aanmoediging tydens die organisasie se totstandkoming in 2010 gegee. “Frene was ŉ vrou wat sterk onafhanklik gedink het, wat nooit haar beginsels op die altaar van politieke gedienstigheid sou offer nie,” sê Lawson Naidoo, uitvoerende sekretaris van Casac. Ginwala se familie het ŉ private begrafnis versoek en besonderhede oor ŉ amptelike gedenkdiens sal mettertyd bekend gemaak word.