Kerkraadbevestiging – NG Gemeente Pinelands
Posted on 23 Feb, 2020 25 Feb, 2020
Vir die drie laaste Sondae was ons besig met die Genesis 1 skeppingsverhaal: 'n preek of 'n loflied wat mense in ballingskap wil kry om weer die lied van die Here te sing.
Vandag beweeg ons aan na die 2de skeppingsverhaal. in Genesis 2 en 3. Mense is onseker oor wie dit geskryf het en in watter konteks: sommige meen dit was geskryf tydens die koningskap van Salamo; ander beweer dat dit ook tydens die ballingskap in saamgestel is.
Ek wil voorstel dat ons hierdie verhaal sal lees as 'n gelykenis. Ek weet nie of dit so gebeur het nie, maar dis waar. Dit is 'n storie wat diep waarhede oor God en die mens aan ons wil vertolk – en in daardie sin is dit waar; maar ek weet nie of dit rerig so gebeur het nie.
Voorbeeld van die fliek, Big Fish: "a Southern Tale that is filled with lies and fabrications, but truer for their inclusion."
Die storie gaan oor Edward Bloom en sy seun – Edward goeie storieverteller wat sy lewe lank die wonderlikste stories vertel het, aanskynlik oor sy eie lewe. Verbeeldingryk en vol fantasie – soos hoe hy 'n reus bevriend het en in WW2 geveg het en deel was van die sirkus ens. ens.
Toe sy seun nog klein was, het hy gevra: Wat het gebeur op die dag toe ek gebore is? Wel, jy ken mos daai dam waar almal altyd kom visvang. Almal het altyd gepraat van daai reuse karp wat niemand al ooit gevang het nie. Wel, op die dag wat jy gebore is, het ek my lyn ingegooi en na 'n dag se wag, het ek uiteindelik 'n reuse kap aan my lyn gevoel. Nadat ek vir omtrent twee en 'n half ure met daai vis gestoei het, het ek uiteindelik, op die dag wat jy gebore is, die groot vis gevang wat niemand al ooit gevang het nie.
In die fliek is hy besig om dood te gaan. Sy volwasse seun, 'n joernalis, sit langs sy bed. Hy is moeg vir al sy wolhaarstories. Hy wil die waarheid oor sy pa uitvind voordat hy doodgaan. Hy wil hê sy pa moet vir hom die waarheid vertel.
Wat het gebeur op die dag toe ek gebore is? Weer vertel Edward vir hom die storie van die vis. Op pad uit loop hy die familiedokter raak en die vertel vir hom die feitelike storie.
Aan die einde van die fliek moet jy 'n keuse maak: wie se storie verkies jy? Die een wat die dokter vertel het, of die een wat die pa vertel het?
Die dokter s'n is op feite gebaseer. Die pa se storie is op die waarheid gebaseer: waarheid, want wanneer jou eerste kind gebore is, is daar nie feite wat die wonderwerk van daai belewenis kan vasvang nie.
Jy moet uitreik na 'n storie, na 'n metafoor: dis soos om die grootste vis in die wereld te vang. En waarmee het hy die vis gevang? Met sy trouring. Want dis deur sy huwelik, deur my liefde vir jou ma, wat jy in ons lewe gekom het, my seun.
Ek weet nie of dit so gebeur het nie, maar ek weet dit is waar.
Die waarheid is soms groter as die feite. Ons het soms verbeeldingryke stories vol fantasie nodig om die dieper waarhede van ons lewens vas te hou: soos liefde, of soos die doolhof van 'n menslike hart, soos die geboorte van 'n kindjie.
Die probleem is natuurlik, dat wanneer ons 'n metafoor letterlik probeer opneem, dit absurd word. Daarom vra ons nooit feitelike vrae oor Jesus se gelykenisse nie. Dit maak die saak of die verlore seun rerig tussen die varke beland het, of nie – die gelykenis van die Pa en die twee seuns bly waar – ongeag of dit so gebeur het.
Skriflesing: Gen. 2:4; 2:7-9; 2:15-3:24
Manna & Mercy, Genoeg en genade, is lense wat ons help om die Bybel op 'n lewegewende manier te lees, as God se voortgaande belofte om die ganse skepping te herstel.
God is vrygewig: van al die bome in die tuin kan julle na hartelus eet, insluitend die boom van die lewe, die boom wat God se lewegewende teenwoordigheid simboliseer, behalwe net die een, die boom van die kennis van Goed en Kwaad – dis die enigste beperking, waarksuwing want daar sal dodelike gevolge wees as julle daarvan eet.
En tog is God is nie 'n control freak nie. Deel van wat God gee is menslike vryheid. Die mens het 'n groot aandeel in God se skeppingswerk, deurdat die mens vir die diere name te gee. En soos die mens die diere noem, so bly hulle name.
Maar iets is nie reg nie: nadat God in Gen. 1 helemal tevrede na elke dag sê dit is goed, sê God vir die eerste keer iets is nie goed nie: dit is nie goed dat die mens alleen is nie.
Die mens het 'n maat nodig. Weereens, het die mens 'n merkwaardige groot sê oor wie sy maat moet wees. Ook hierin voorsien God: 'n lewensmaat wat pas: vlees van my vlees!
Hier is 'n God wat ons behoeftes en begeertes ken – of eerder, wat dit leer ken: 'n God wat luister en leer en aanpas soos wat die skeppingsprojek aangaan. 'n God wat vir die mens groot waardigheid gee, maar ook 'n verantwoordelikheid om soos tuiniers vir die goeie skepping te sorg.
En dan kom die slang. Mens sou kon sê dis die mens se eerste ontmoeting met slegte teologie en met die rampspoedige gevolge daarvan.
Het dit so gebeur? Ek weet nie, maar dis waar. Kan slange praat? Nee. Maar dit beteken nie dat ons nie soms na hulle stemme luister nie.
Kom ek gee vir jou 'n voorbeeld. vb. Groot 4×4; 'n mooi paar skoene.
Slange kan nie praat nie, maar dit beteken nie dat ons nie soms na hulle stemme luister nie. Die slang is 'n simbool van alles wat ons laat twyfel in die liefdevolle, genadige voorsiening van God.
Dit is die stemmetjie wat jou laat voel dat jy net nie genoeg kan kry nie, dat jy net nie genoeg is nie. Die stemmetjie wat ons moderne mense verlei om buite die perke van 'n volhoubare toekoms vir die aarde te leef.
Wanneer ons vertroue in God verloor, plaas ons ons vertroue elders, dikwels in materiele dinge of in toksiese verhoudings – afgode wat ons help om veilig te voel, om in beheer te bly, aanvaar te word.
Die gevolg is vervreemding:
Vervreemding tussen mens en self (skielik raak die man en die vrou selfbewus, skaam vir hulle naaktheid);
Vervreemding tussen mens en God (kruip weg);
Verveemding tussen mens en mens (blameer mekaar).
Vervreemding tussen mens en die aarde (ook die aarde dra die vloek, soos ons vandag al te goed weet, die gevolge van menslike sonde het kosmiese gevolge, dit besoedel die aarde, die waters, die lug);
Vervreemding tussen mens en dier ('n nuwe vyandskap ontstaan tussen mens en slang);
Die storie skets 'n prentjie van 'n God wat in 'n intieme, liefdevolle verhouding van sorg staan teenoor die skepping en teenoor die mens. Dit stel 'n wereld voor wat in liefde, deur liefde en vir liefde gemaak is.
Dit is ons potensiaal. Dit waarvoor ons hier is. Dit is wat vir ons moontlik is.
God gee vir ons genoeg, maar dit vra genoegsaamheid, want al bied die speelveld van God se liefde vir ons merkwaardige ruimte is daar perke, daar is 'n grenslyn. En dit bly vir ons 'n probleem: hoekom, weet niemand nie, maar ons is suckers vir daai stemmetjie wat twyfel saai:
Het God werklik gese…? gevolg deur 'n verdraaing van God se woorde… So begin mens wonder: is dit genoeg? het ek genoeg? is ek genoeg?
En dit bring ons by genade.
Selfs as ons val, kom soek God ons. Die eerste spel van wegkruipertjie: "waar is jy?"
Hier ontmoet ons 'n God wat uitroep. 'n God wat verlang. 'n God wat in verhouding wil wees. Waar is jy?
Rabbynse storie van 'n Rabbi wat in Krakow, Poland gevangene was. Hy was as staatsgevaarlik beskou en buite sy tronksel het 'n offisier oor hom waggehou.
Die offisier was 'n tipiese rasionalis: "As julle God dan alwetend is," vra hy vir die Rabbi, "hoekom vra hy dan: 'Adam, waar is jy?'"
"God bedoel dit anders as wat mens dink," antwoord die Rabbi, "Adam was toe net 42 jaar oud. God vra hom dus eintlik: 'Jy is nou twee-en-veertig jaar oud, maar waar is jy in jou lewe?"
Toe skrik die wag, want hy was 42 jaar oud.
Waar is jy in jou lewe?
Waar is jy? Ons hoor in daai vraag die dieptepunt van wat dit beteken om menslik te wees, om 'n morele wese te wees: om 'n mens te wees is om te antwoord as iemand roep.
Dis om te kan se: 'hier is ek!' Dis om verantwoordelik te wees. Dis om aanspreeklik te wees.
Waar is jy? Ek verlang na jou. Help my! Ek het jou nodig. Ek is bekommerd oor jou. Ek het jou lief. Dit is alles opgesluit in die vraag: "Waar is jy?"
'n God wat so uitroep, in verlange, in nood, in liefde, is 'n God wat ook ons noodkrete kan hoor, ook ons verlangens na aan die hart dra, dis 'n God wat smag na ons liefde.
Die woord wat in hierdie verhaal vir God gebruik word is YHWH, want daar is 'n sterk verband tussen die God wat uitroep: "waar is jy?" en die God wat in Egipte die noodkrete van die Israeliete hoor en dan antwoord: "Hier is ek. Ek is met julle. Ek sal met julle wees."
Immanuel, God is met ons: ten spyte van ons ongehoorsaamheid, ten spyte van ons sonde, kom soek God na ons om die verhouding te herstel.
So eindig die verhaal dan ook met 'n pragtige beeld van God as 'n kleremaker. Dink hier aan die liefde waarmee 'n ma vir 'n kind of kleinkind iets brei.
Noudat hulle so skaam geraak het, maak God vir hulle klere. Onmiddelik begin God om die verhouding met die mens te herstel, sodat God deur hulle, ook die res van die skepping, wat skade gely het, kan herstel.
Vraag aan een van die tieners: "Hoekom vertel mense skeppingsverhale? Hoekom is hulle in die Bybel? A: Dit gee vir ons 'n plek om te begin. Gen. 1-3 gee vir ons 'n plek waar ons weer en weer kan begin.
Die kombinasie van die twee skeppingsverhale in die Bybel wil vir ons sê dat ons lewe in 'n wereld wat in liefde, deur liefde en vir liefde gemaak is. En tog het ons die vryheid om nie lief te hê nie. Want vryheid is die suurstof waarvan liefde lewe.
Dalk klink dit bietjie abstrak, maar kom ek sluit af met 'n hedendaagse voorbeeld van die Bybelse skeppingsteorie:
'No one is born hating another person
or their background, or their religion.
to the human heart than its opposite.'
Waar jy ook al is in jou lewe, jy kan by liefde begin.
By die liefde kan jy weer en weer begin.
Posted on 5 Nov, 2017 8 Nov, 2017
Matteus 23:1-12 – 2017
5 November 2017Pinelands Dankfees, Kerkraadsbevestiging en Nagmaal
Matteus skryf na die val van die tempel in Jerusalem in 70 n.C. Hy skryf vir 'n christelike gehoor – leer hulle deur hulle te vertel van 40 jaar + gelede se gebeure.
Vs 1: die skare en sy dissipels. Dieselfde gehoor as met die bergrede (5:1 en 7:28). Die "skare" verwys na potensiële dissipels wat op hierdie stadium nog positief is oor Jesus. Ook hier in Matteus 23 is dit hulle wat aangespreek word.
In die bergrede seën Jesus, hier spreek Hy oordeelsuitsprake uit. In beide gevalle spreek Hy die belang van mens se innerlike ingesteltheid teenoor uiterlike gedrag aan. Dit wil voorkom asof Matteus kies om nie die Joodse godsdienstige leiers (sy eie gehoor) direk aan te vat en te kritiseer nie, maar om eerder Jesus se woorde as 'n waarskuwing vir die skare en die dissipels te gebruik en indirek ook so die waarskuwing aan die leiers in sy eie gemeenskap oor te dra.
Ons sou Jesus se woorde soos volg kon verstaan: Deur te sê dat die skrifkenners en Fariseërs op die stoel van Moses sit, gee Jesus aan hulle die gesag om die geskrifte vir God se mense te interpreteer.
Hulle het die gesag om swaar vragte op mense te lê of om hulle vry te maak, die gesag om vas te stel wat die wil van God is vir elke nuwe situasie.
Deur vir sy dissipels aan te moedig om te doen soos wat die Fariseërs sê, prys Hy eintlik die Fariseërs se leringe. Jesus se volgelige moet die gesag van hierdie onderwysers respekteer en hul lewens rig volgens hulle interpretasie van die geskrifte.
Deur te waarsku dat die dissipels egter nie moet doen soos die Fariseërs doen nie, wys Jesus die swakpunt van die Fariseërs uit – hulle doen nie wat hulle sê nie, hulle lewens is nie in oorstemming met hul leringe nie. Jesus verwag van sy dissipels om die wil van God na te streef in 'n beter mate as wat die Fariseërs dit gedoen het (wat dit gepreek het, maar nie in die praktyk onder die knie kon kry nie).
Dit is egter nie die prentjie wat ons in die res van Matteus se evangelie aantref nie – dat hulle nie doen wat hulle sê nie. Hulle het bv gepreek dat mens jou hande goed moet was voordat jy eet, en hulle het dit wel ook gedoen. Hulle het almal wat dit nie gedoen het nie, gekritiseer. Wanneer Paulus in Filippense 3 oor sy eie lewe as Fariseër skryf, getuig hy daarvan dat hy onberispelik was in die toepassing van die Wet. They practiced what they preached.
Ek dink die sleutel tot die verstaan van Jesus se waarskuwing lê by die woordjie in vs 3 wat met "praat" vertaal word – legousin – "hulle praat net en doen nie". Hierdie woord verwys nie na sommer enige vorm van praatjies maak nie, dis 'n meer "formele" manier van praat, dis om iets belangriks oor te lewer, van 'n ander bron af "oor te vertel", te resiteer. DUS: Wanneer Jesus sê dat die skrifkenners en Fariseërs op die stoel van Moses sit, bedoel Hy daarmee dat hulle die sosiale en godsdienstige magsposisies beklee het. Hulle is diegene wat toegang het tot die Tora (they are the keepers of the Torah – Tong in die kies: Laat mens dink aan die nuwe boek wat die week op die rakke verskyn het: The President's Keepers, Jacques Pauw – deel inligting en weerhou inligiting om die prentjie van die president voor te hou wat hulle pas). In 'n tyd waar baie min mense kon lees en die man op die straat geensins toegang gehad het tot die OT Tora en Geskrifte, die Wet en die Profete nie, het die verantwoordelikheid by die geleerde skrifkenners en Fariseërs gelê om die woorde van Moses te spreek – of deur dit aan die mense voor te lees of deur dit vanuit geheue te resiteer. Dit het egter nie beteken dat hulle die insig en gesag gehad het om hierdie Tora reg te interpreteer nie, soos Jesus keer-op-keer kom wys het.
Jesus se eie dissipels het ook nie kopieë van die Tora gehad nie. Jesus leer hulle dat hulle afhanklik is van die skrifkenners en die Fariseërs om te weet wat Moses (en God deur Moses) gesê het. Daarom adviseur Hy sy volgelinge om op hierdie woorde (voorlesings en resitasies) van die Fariseërs ag te slaan, om dit ter harte te neem. Maar nie hulle leringe en hul interpretasies van die Wet nie. Wanneer hulle begin om die geskrifte te interpreteer met hul eie woorde en lewens, dan moet die volgelinge nie meer hulle voorbeeld volg nie. Want hulle woorde en dade dui daarop dat hulle die geskrifte verkeerd interpreteer.
In Matteus se dag en tyd was daar twee bronne van Skrifinterpretasie – die interpretasie van die sogenaamde skrifkenners en die Fariseërs, en die interpretasie van die ontluikende christelike gemeenskap. So was dit ook tydens die Reformasie (waarvan ons juis nou die 500 jaar vieringe het): Die Rooms-Katolieke aan die een kant en die Hervormers aan die ander kant. Dat Luther toe so ver gegaan het om die ontoeganklike Bybel wat net deur die pous, kardinale, biskoppe en priesters gelees kon word, te vertaal sodat almal dit kon lees en interpreteer, het gemaak dat hy voëlvry verklaar is.
Vandag is die toegang tot en interpretasie van die Bybelse geskrifte nie minder kontensieus as deur die eeue nie. Gelowiges val mekaar daaroor aan, beswadder mekaar, lê swaar laste op mekaar, bind vragte aan ander vas wat hulself nie bereid is om met hulle saam te sleep nie. Party sê ander as ketters aan… Alles as gevolg van die een gemeenskaplike teks (alhoewel omvattend en divers in sigself!) wat deur verskillende groepe mense verskillend geïnterpreteer word.
Wat is die kritiek wat Jesus teen die skrifkenners en Fariseërs uitspreek?
Vs 4: Hulle bind swaar vragte saam, ja, moeilik om te dra, en lê dit op die mense se skouers, maar self is hulle nie bereid om met 'n vinger aan die vrag te raak nie.
Hulle stel met hul eise en verwagtinge aan mense wat, sou hulle in dieselfde situasie wees, hulle nie sou kon nakom nie. (Laat my tog dink aan heteroseksuele mense vandag wat geensins wil toelaat -! – dat homoseksuele mense in verhoudinge mag wees of mag trou nie, maar die hetereoseksuele mense is self nie bereid om 'n lewe van eensaamheid en onthouding op hulself te neem nie. Dis maar die las wat iemand wat gay is moet dra…, dank vader gelukkig nie mý las nie!)
Hierteenoor stel Jesus die voorbeeld van 'n ligte las: 11: 28-30: "Kom na my toe, almal wat vermoeid en swaar belas is, en ek sal julle rus gee. Neem my juk op julle en leer van my, omdat ek sagmoedig en nederig van hart is, en julle sal rus vind vir julle gemoed. Want my juk is draaglik en my las is lig.
Vs 5-7: Al hulle dade is bedoel om deur mense gesien te word. Hulle maak immers hulle gebedsrieme breër en die tossels (aan hul some) langer. Hulle hou van die ereplek by feesmaaltye en die voorste sitplekke in die sinagoges. Om op die markpleine begroet en deur die mense as "rabbi" aangespreek te word.
Die Fariseërs se dade is nie daarop gerig om 'n positiewe verskil te maak in ánder mense se lewens nie, dit gaan geensins oor NAASTEliefde nie, maar oor liefde vir die self, om jouself te laat geld en om raakgesien te word. Ja, almal dra nie 'n groot kruis op hul nek of 'n band om hul skouer as hulle preek om raakgesien te word nie, maar die gevaar bestaan wel, en daarom is dit so belangrik dat die leiers in geloofsgemeenskappe altyd hulleself sal ondersoek – wat is die motivering vir hul keuses van kleredrag, of ekstra bande, of aanspreeksvorme… As dit jou help om bewus te bly van jou roeping as dienaar soos Jesus (Fil 2 – doulos), dan is dit goed. Maar indien dit is om jouself uit te sonder as anders as die groep, of as dit is om raakgesien te word – dan moet jy dit liefs nie dra nie.
Nog 'n voorbeeld uit die lewe van Christene word weerspieël in die bumper sticker (buffer plakker) "My God Is Alive, Sorry About Yours" – die vraag is: Getuig hierdie plakker van jou geloof of sien jy eerder neer op ander? Word God deur hierdie plakker geprys of word ander mense (en hul geloof) ondermyn? Wat is die regte rede agter so sticker op jou motor?
Dieselfde met titels. Daar is mense wat die titel "rabbi" of "Vader" of "dominee" in nederigheid dra, 'n titel wat juis hul diensbaarheid na vore bring. Maar dan is daar diegene wat dit dra en daarop aandring as jy vergeet om dit te gebruik, omdat hulle wil hê dat mense hulle "met die nodige respek" moet aanspreek. So anders as Jesus se manier…
Ek preek vandag uit hierdie leesroosterteks, nie om die gemeente tereg te wys nie, maar eerder om julle te bemoedig. 'n Klein gemeente waar CVs en titels en name nie belangrik is nie. 'n Gemeente waar almal welkom is, waar die meerderes nie vir die minderes plek maak en verwelkom nie, maar waar almal as minderes elke week opnuut weer weet dat hulle welkom is, ongeag of jy al jare aan die gemeente behoort of of dit jou eerste keer hier is.
Ons bevestig vandag vir Anli as diaken. Anli, jy is nie deur die kerkraad genomineer omdat jy Iemand is nie. Ons het nie jou CV bestudeer of jou verlede geweeg nie. Niemand behalwe ek weet hoe baie jy al gedoen het en wat jy alles bereik het nie, maar ek het juis gekies om dit nie te deel nie. Al sou ons jou CV hê, gee ons nie daarvoor om nie. Ons bevestig jou ook nie oor jou goeie voorbeeld en jou groot geloof nie. Ek gaan nie vanoggend die kerkraad se formulier voorlees en die amptelike vrae vra nie. Ek gaan eerder Fil 3 aampas (8 Okt se teks en boodskap) en vra dat jy op die vlg vrae antwoord:
Glo jy dat niks wat jy tot hiertoe kon doen (jou CV), gemaak het dat jy geskik is om as diaken te dien nie?
Glo jy dat jy aan Christus gehoort, nie omdat jy Hom aangeneem het nie, maar omdat Hy jou syne gemaak het.
Glo jy dat jou diens as diaken geensins sal bydra tot jou regverdiging voor God nie?
Onderneem jy om die Bybel so te lees dat dit nie van mense gevangenes maak nie, maar hulle bevry; dat dit nie mense oordeel nie, maar vryspreek; dat dit nie mense uitsluit nie, maar verwelkom.
Is jy bereid om die minste wees, 'n dienaar, 'n doulos in die voorbeeld van Jesus?
Anli antwoord: JA.
Hertoewyding van die res van die kerkraad en wyksleiers/leidsters.
Nagmaalsviering: Die brood wat ons breek is die liggaam van Jesus Christus die slaaf…
Die wyn wat ons drink is die bloed van Jesus Christus die slaaf… Hy wat in die gestalte van God was, het hom van sy goddelikheid ontledig deur die gestalte van 'n slaaf (doulos) aan te neem en die laagste vorm van dood te sterf – die dood aan die kruis. Dis sy lewe, sy lyding, sy liggaam wat ons voed en versterk en voorberei om met dieselfde gesindheid uit te gaan en ander te dien.