Januarie | 2008 | mnr.muller
Posted on Januarie 22, 2008 by mnr.muller
Ek het 'n hele paar vriende, en 'n familielid inkluis, wat besig is met hul doktorsgrade.
Van my kant af, sterkte!
Die hele proses van navorsing doen vir 'n PhD: om ure alleen te sit, te wroeg met ander mense se literatuur; eie, onnodige proefnemings herhaaldelik te laat flop; onbetrokke promotors te probeer flous dat jy op die punt van 'n deurbraak is, en om dan alles, sistematies volgens die tesis-patroon neer te skryf, is 'n besonder frustrerende oefening.
Sommige van my vriende wil dosente word. Dus is dit nodig, ter wille van bevordering, om 'n doktorsgraad agter (oftewel voor) hulle naam te kry. 'n Universiteit is immers 'n navorsingsinstansie, so 'n mens kan nie net 'n glorified onderwyser wees nie – navorsing moet jou passie wees – jy moet op die cutting edge van jou vakgebied bly.
Dit is vir my lekker om klas te gee. Dis ook vir my lekker om op die hoogte te bly van wat aangaan. Maar om konstant navorsing te doen… Ek weet nie of ek genoeg in een spesifieke veld belangstel om al my tyd daaraan te wy nie.
Sommiges wil weg, uit die Akademie kom, maar soek nog steeds die titel.
Party het 'n beurs en is nou te diep in die skuld om 'n u-turn te kan maak.
Ander doen dit ter wille van die Navorsing.
Aan almal, my innige simpatie! Ek weet hoe dit is om ongemotiveerd voort te ploeter aan 'n M-tesis. 'n Mens voel skuldig en pateties en raak depressed. Om in 'n akademiese veld na te vors, voel dit my, is 'n baie "alleen" oefening. Dis jy, jou tyd, jou inspanning, jou kreatiwiteit, en ek weet van min mense wat trots is/was op hulle eindproduk.
My enigste advies, wat ek van 'n vriend gekry het wie se mantra dit vanjaar is, is: Do it! Do it badly, but do it!
Goeie akademici, glo ek, is van nature skepties, presies, en stel hoë standaarde en eise aan hulleself. Dus, maak jouself asseblief tog los van jou OCD – net vir 'n rukkie – sodat jy genoeg sinne op 'n papier kry vir jou promotor om dit te kan kritiseer.
Kan 'n mens nie eerder in groepies saamwerk aan 'n PhD nie? Hoekom is ons so obsessed in die akademie om één persoon alleen op te saal – en krediet te gee – vir sy/haar semi-oorspronklike gedagtes? Kan twee mense mekaar nie makliker motiveer nie?
Wat dink jy, is 'n "dr." vooraan jou naam al die twyfel en selfmoord-gedagtes werd?
Filed under Victoriastraat and tagged akademie, depressie, doktorsgraad, dr, krediet, navorsing, PhD, tesis |	3 Kommentaar
Posted on Januarie 21, 2008 by mnr.muller
Gras groei nie aan bossies nie – veral nie as begrotings gesnoei word nie.
Dis nou die geval hierso aan weerskante van Victoriastraat. Die Universiteit moes fokus op sy core business en noodwendig sy blare-hark en boompies-plant afdeling uitkontrakteer.
Wat 'n jammerte – dit was destyds so 'n vreugde om op kampus rond te stap – jy kon jou verkyk aan die kleurryke seisoenale plantegroei en sommer heeltemal van die verswelgende somers of die sneeukoue winters vergeet.
Ek wonder of dit die navorsingsuitsette van die Universiteit negatief gaan beinvloed? Of dalk juis positief?
Hm, wat dink jy – is 'n mens kreatiewer in 'n mooi omgewing, of laat 'n mooi uitsig jou gedagtes juis insluimer/wegdeins?
Filed under Victoriastraat and tagged bossies, ergonomika, JP tuindienste, seisoene, snoei, Stellenbosch |	Lewer kommentaar
korte mette maak van kappery
Posted on Januarie 19, 2008 by mnr.muller
Hou julle van die verbruikersamelewing waarin ons leef? Wat het geword van die barbershop op die hoek? Die ou Duitse omie vir wie almal ken, en wat jou uitvra oor jou uitgebreide familie terwyl hy stadig jou hare kort-kort-korter knip?
My mees onlangse haarsnit-besoek het soos volg verloop:
Toevallig loop ek verby 'n kitskapwinkel; ek's eintlik van plan om 'n wegneem-ete by die shop langsaan te kry, maar ek vryf my kuif, besef dis te lank, kyk op my horlosie, reken daar's genoeg tyd, en stap in.
"Hallo," groet ek.
"Hoeganit?" vra ek.
"Goed," sê sy.
Daar is drie spieëls oop.
"Is julle besig?" vra ek.
"Ons het tyd," antwoord sy.
"Nou?" vra ek.
Sy lei my na 'n stoel by die wasbak.
"Hallo," sê die wasbak-vrou.
"Hallo," sê ek.
"Handdoek," sê sy. En sit dit om my nek.
"Dankie," sê ek. En leun my kop agtentoe.
Sy masseer my hare met louwarm water. Dan met laventel-sjampoe. En dan weer met water. Sy droog my hare driftig af met die handdoek.
"Regso," sê sy.
"Dankie," sê ek.
Ek staan op en volg haar tot 'n tweede stoel.
Ek trek 'n gesig vir die spieël.
Dit trek 'n gesig terug.
"Sit," sê vrou nr.3.
"Ek maak so," sê ek.
Sy kyk in die spieël na my. Ek kyk in die spieël na haar. Sy glip 'n groot voorskoot om my nek. En skuif die handdoek reg.
Sy kyk in die spieël hoe ek na haar kyk. En ek kyk in die spieël hoe sy vir my kyk.
"So?" vra sy.
"Korter 'seblief," sê ek.
Ons kyk in die spieël.
"Hoe?" vra sy.
"Netjies," antwoord ek.
"Kort?" vra sy.
Sy krap my hare rond. Knip plek-plek. Ek hou haar dop. Wanneer sy in die spieël kyk, kyk ek vinnig weg.
"Jou hare is maar dun," sê sy.
"Ja," sê ek. "Kan dit nie effens vorentoeër kom nie?" lag ek.
Ek wys na my haarlyn. Sy frons effens.
"Ons kan highlites insit," sê sy.
"Dit sal dit dikker laat lyk," sê sy.
"Hm," sê ek.
Sy knip versigtig om my ore. En wys dan na my slape.
"Jy is blond hier voor," sê sy.
Sy werk vlytig met skêr en vingers.
"Moet ek uitvind hoeveel dit kos?" vra sy.
"Ek weet darem nie," sê ek.
Sy loop toonbank toe. My oë volg haar in die spieël sover ek kan. Dan kyk ek maar weer vir myself. Ek verbeel my 'n klomp helder highlites.
"Vyf-en-twintig rand," sê sy.
"Vir als?" vra ek.
"Vir 'n foilstrip," sê sy.
"Drie strips sal dit doen," sê sy.
"O," sê ek.
"Sal jou hare dikker laat lyk," sê sy.
Sy knip-knip voort en tilt dan my kop vorentoe om my nekhare te skeer. Dan stof sy die haartjies af en hou 'n spieëltjie agter my kop.
"Reg?" vra sy.
"Dink so," sê ek.
"Hoe dra jy dit?" vra sy.
"Ek weet nie," antwoord ek.
Sy vroetel-kam my hare eenkant toe met haar hande, dan ander kant toe. Toe sy tevrede is (of tevrede is dat ek tevrede is), hou sy op.
Ons stap toonbank toe en ek gee vir 'n vierde vrou R100.
"Hallo," sê sy.
Sy maak die kasregister oop en gee vir my kleingeld.
"Totsiens," sê sy.
Ek vryf my hare so effens deurmekaar, knik my kop vir vrou nr.1, waai vir die vrou agter die wasbakke, bedank vrou nr.3 en groet vrou nr.4.
"Totsiens," sê ek.
Soos ek uitstap, let ek op dat daar nou 'n hele tou mense is. En, om geen verklaarbare rede nie, haak ek vas voor die wegneem-ete-plek en besef skielik ek is nie meer lus vir 'n wacky wednesday special nie.
Filed under Victoriastraat, Woordwerke and tagged barbershop, haarkap, haarsny, verbruikersamelewing |	4 Kommentaar
Posted on Januarie 18, 2008 by mnr.muller
Load shedding is nou vir my 'n nuwe ding.
Toe ek in Kloofstraat, Kaapstad gebly het, het ek gelag vir die bruin/oranje-boodskappies wat SABC en Eskom oor my skerm laat scroll het. Ek was te na aan die CBD om ooit 'n kragonderbreking te beleef. Ek't gedog dis 'n mite.
Maar nie in Stellenbosch nie – o, nee. Hier kry ek e-mails met dae van die week en tye wat die krag sal af wees, en ja, wrintiewaar, soos klokslag switch als af (nogals effektief!). Haha, ek weet nie veel van die land se ekonomie nie, maar heck, ek geniet dit!
Die 14:00-16:30 ene is soms 'n bietjie lastig, veral as jy verwoed besig was om 'n e-mail te stuur. Maar die eerste keer toe dit gebeur, toe pak ek sommer my goedjies weg en gaan geniet 'n koeldrank/roomys met 'n vorige dosent van my, in die Botaniese Tuine.
Hm, as ek vol lof is vir die kragonderbrekings, moenie my verkeerd verstaan nie, dan is dit nie lat ek nie in die middag wil werk nie, maar oordat ek veral hou van die laataand uitskop-tye. Die 22:00-23:00 ene – dis wanneer die sterre en kersies 'n bietjie uitkom! Hemels.
G'n niks se televisiestemme wat tot net voor slapenstyd in jou kop in dreun nie, of musiek van bure of enigiets nie. Stadig, stilstadig, kruip mense uit op hul balkonne; jy sien die fluweel speldekussing van die nag, en die flikkerende kersies in vensterbanke. Jy hoor mense se stemme. 'n Gelag.
Miskien word 'n vuurtjie aangesteek.
En dis asof, tussen e-mails en internet, mense weer – net vir 'n oomblik – die kans kry om mens te wees.
So: ek stel voor ons bly hierby. Ons recycle papiere, bottels, blikkies en glas – maar switch ook ons chargers en ligte af. Gee vir die aarde – en die mensdom – net 'n ruskansie vir 'n uur elke dag. Kom ons spaar 'n uur-'n-dag se krag.
(Ek wonder net of die aborsiesyfer drasties sal toeneem?)
Filed under Victoriastraat and tagged Eskom, krag, menswees, recycle, speldekussing |	4 Kommentaar
Hoeveel druppels bloed drink 'n donnerse muskiet?
Posted on Januarie 17, 2008 by mnr.muller
Hoeveel druppels bloed drink 'n donnerse* muskiet dan?
Of is daar 'n eskader muskiete wat een-vir-een op my toesak?
Gmpf, en dan is dit ook net die wyfies wat bloed suig, maar ga! dit verras my glad nie, die nagetters! Tipies vrou – treiter jou heel aand (…en wil net in die bed steek)!
…maar regtig nou, hoeveel druppels bloed drink 'n donnerse muskiet? En moet sy die heeltyd verby my oor kom zoem? Tap jou leeg en raas jou wakker – juis op die mees warm, ongemaklike aand.
En dit sodat sy 'n eiertjie daarmee kan lê.
Gmpf. Kan 'n mens nie iron en protein shakes vir hulle neersit dat hulle ons uitlos nie? WP bloeddienste gee jou ten minste 'n gratis, lelike koppie.
* "donnerse" word gebruik ter wille van alliterasie. Moet dus asb nie aanstoot neem nie!
Filed under Victoriastraat and tagged bloed, muskiet, WP bloeddienste |	4 Kommentaar
Posted on Januarie 16, 2008 by mnr.muller
Hierdie Xhosa-les is 'n lekker kort ene. Onthou, ons sal nog baie op woordeskat moet fokus hierna, om genoeg naamwoorde en werkwoorde te hê om sinne mee te kan bou, én ons sal nog 'n hele klompie taalreëls ook stelselmatig moet aanleer.
Ons weet bv. dat al die naamwoorde in Xhosa in verskillende klasse is, en dat dit nogals bepaal hoe die res van 'n sin gaan lyk (want elke naamwoordklas het sy eie skakels).
Maar bogenoemde stuff gaan ons binnekort tema-vir-tema deurdraf. Laat ons nou eers die derde tipe sin wat 'n mens kan maak, bespreek. Die eerste tipe was 1. Bevelsinne, die tweede tipe sin was 2. Stelsinne (seker die algemeenste sinsbouvorm), en vandag bespreek ons 3. Vraagsinne.
'n Vraagsin het 'n vraagteken aan die einde! So eenvoudig soos dit:
Uyafunda? Leer jy/hy/sy? [klem op die léér]
Ndifunda? Leer ek? [klem op die ék]
Indoda ihamba? Stap die man?
Libaleka ihashe? Hardloop die perd? [Dieselfde as: Ihashe libaleka?]
Let 'n paar dingetjies op:
Die -ya- wat voor die werkwoord gebruik word, skuif die klem na die werkwoordsgedeelte van die vraag (of die stelsin for that matter).
Die volgorde waarin die onderwerp, voorwerp en werkwoord gebruik word, is glad nie so belangrik in Xhosa (as in Afrikaans of Engels) nie. (Omdat naamwoorde in klasse gedeel is, weet 'n mens dadelik watter woord "gekoppel" word aan die werkwoord (d.w.s. wie die aksie uitvoer), want daardie naamwoordklas se onderwerpskakel word as voorvoegsel met die werkwoord verbind: Lihamba? Loop dit? [iets in die li- klas, in hierdie geval, waarskynlik dan nou die ihashe perd].
'n Mens kan 'n kort, losstaande woordjie: na gebruik om die vraag-wees van 'n vraag te beklemtoon. Haha, ons kan eintlik dit vertaal na: "?". Soos in Afrikaans en Engels, gaan 'n mens se stemtoon op aan die einde van 'n sin as 'n mens 'n vraag vra. Hierdie na ? help 'n mens om daai stemstyging uit te voer.
Raait. Obviously is daar baie vrae wat 'n mens kan vra. En nes Afrikaans en Engels dedicated vraagwoorde het, het Xhosa ook. Leer bietjie die volgende:
Probeer nou hierdie volgende sinne vertaal:
Iphi indoda na?
Hardloop die atleet?
Kutheni umfundi ukhaba umbaleki?
Sterkte! Het jy enige vrae oor vraagsinne? Vra gerus!
Filed under Xhosa and tagged na, vraag, vraagsinne, vraagwoorde, vrae, Xhosa |	2 Kommentaar
Naamwoorde in Xhosa is belangrik. Dit sien ons sodra ons stelsinne skryf.
Elke "ding" of "mens" (elke naamwoord dus) in Xhosa is in 'n spesifieke naamwoordklas. umfundi leerder, en umbaleki atleet, is in die um- naamwoordklas. MAAR indoda man, en ihashe perd, is onderskeidelik in die i- en li- naamwoordklasse.
Wanneer ons stelsinne in Xhosa maak, moet ons oplet in watter naamwoordklas die onderwerp (van die sin) is, sodat ons die regte onderwerpskakel voor die werkwoord kan aanlas:
Umfundi uyahamba. Die leerder hy loop. [die -ya- dui teenwoordige tyd aan]
Umhambi uyaqhuba. Die atleet hy bestuur.
Indoda iyahamba. Die man hy loop.
Ihashe liyabaleka. Die perd hy hardloop.
Miskien, as jy bogenoemde sinne lees, verstaan jy nou hoekom die Afrikaans wat moedertaal Xhosa-sprekendes praat, dikwels die "oortollige" voornaamwoord ("hy") bevat.
Let ook op dat daar m.b.t. die Xhosa voornaamskakels, geen onderskeid tussen hy of sy getref word nie: