Predikante is verantwoordelik vir die geestelike lewe van lidmate?
Written by Besoeker on October 19, 2008 . Posted in Leierskap
Ek het die afgelope twee weke twee keer kursusse gehad oor sisteemdenke en gemeente-leierskap. Daar was verskeie AHA oomblikke, soos wat dit gaan as 'n mens 'n slag dieper dink oor die sisteem waarin jy funksioneer. Dit is veral as ons begin dink oor die sg "mental model" in die sisteem, dat jy uitgedaag word om werklik jou diepste voorveronderstellings op die tafel te sit en te bevraagteken. Die volgende defenisie van "mental models" werk vir my:
Mental models are deeply held internal images of how the world works, images that limit us to familiar ways of thinking and acting. Very often, we are not consciously aware of our mental models or the effects they have on our behavior."
Kom ek val sommer met die deur in die huis- Ek dink ons predikante sit met 'n "mental model" wat so klink: Predikante is verantwoordelik vir die geestelike lewe van lidmate. Dink so 'n bietjie hieroor. Hy le mi baie diep in ons sisteem, so diep dat ons dalk gaan sukkel om by hom uit te kom. Dit is natuurlik nie net predikante wat so dink nie, maar ook lidmate, en mense wat predikante oplei, en DVK's en kerkrade en, en , en dalk jy ook wanr ek weet ek "default" ook maklik daarheen.
Kom ons haal dit uit en kyk daarna. Indien dit waar is dat predikante verantwoordelik is vir lidmate se geestelike lewe, sal ons op die langtermyl lidmate he wat afhanklik is van predikante, lidmate wat voel hulle weet te min die van die Bybel om daaroor te kan praat en gemeentes wat uiteindelik gemaklik is dat die dominee hulle geestelik bedien en gelukkig hou. Ek sou kon aangaan om 'n kerklike lewe te beskryf waar die predikant die bediening "doen" en lidmate ontvangers is van sy geestelike "input" in hulle lewe.
Laat ek liewer 'n storie vertel: Ek was kort in die bediening in Somderset-Oos toe ek vir 'n baie gewaardeerde oudeling vra om 'n wyk se byeenkoms te lei. "Ek sien nie kans nie ", was sy antwoord, "want ek weet te min van die Bybel om 'n groep daaroor te kan lei". In ons gesprek hieroor vra ek hom hoeveel keer hy al in sy lewe in die kerk was- ons kom by 'n getal van 1600 keer- wat hy preke gehoor het oor tekste in die Bybel! Daar is geen ander onderwerp waaroor hy soveel "lesings" gehoor het as oor die Bybel nie, en tog voel hy hy weet te min. Maak nie 'n fout nie, hy sal vrymoedig wees om oor ander onderwerpe maklik 'n gesprek te lei. Die vraag is waarom hy in sy geestelike lewe nie die vrymoedigheid het nie- Kom ek waag 'n antwoord. Nie omdat hy nie wil nie, nie toegewyd genoeg is nie, nie omdat hy lui is nie, nie omdat hy nie….
maar omdat sy dominees gedink het, ons is verantwoordelik vir sy geestelike lewe- daarom het ons 'n sisteem geskep waarin hy geestelike afhanklik gehou is van predikante.
In kort: predikante het met al hulle goeie bedoelings in sy pad gestaan om geestelik te groei
Kom ons ons draai dit om: Wat sou gebeur indien hy vir sy volwasse lewe predikante gehad wat se, my verantwoordelikheid is om die gawes toe te rus ter wille van die opbou van die gemeente. (Ef 4) Se nou maar elke keer wat die ouderling in die kerk was of 'n byeenkoms bygewoon het was dit die "mental model" Predikante is verantwoordelik om die gawes toe te rus tot opbou van die gemeente. As die oudeling kom vra dat ek geestelik verantwoordelikheid moet neem vir hom, se ek konstant nee, nie my werk nie, maar as jy wil kan ek jou toerus!
Daar kom tye wat jou "mental model" -dalk goed gewerk het in die verlede maar toksies raak- dit begin jou sisteem vergiftig. Ek dink ek het die afgelope week so een ontdek. As ons nie ons denkraamwerk verander van predikante-is-verantwoordelik -vir-die-geestelike-lewe- van-lidmate, na iets soos Ef 4 se voorstel van toerusting nie, sal daar van baie van ons drome oor 'n kerk met volwasse lidmate min terreg kom. Ons sal praat oor lidmaatbemagtiging, ons sal preek oor die gawes, ons sal mense smeek om wyksbyeenkomste te hou, ons sal hulle later met die Here dreig- maar al die tyd staan ons as predikant vierkantig in die pad van presies daardie dinge- want ons dink dit is ons werk om mense geestelik te versorg.
What mental models served us well in the past but will be toxic to our future if continued?
As ek reg is dat dit 'n Mental model is, beteken dit dat as ons dit ontdek, ons dalk 'n verwilderde gevoel sal he van iets soos- maar wat moet 'n predikant dat doen? het ons nog predikante nodig ens? Moenie bang wees vir daardie gevoel nie- dit is 'n teken dat daar groei is al is ons doodsbenoud om dit in die oe te kyk en hardop te se.
Mag ek jou vra- wil jy regtig vir die res van jou bediening aangaan om verantwoordelik vir mense se geestelike lewe te wees en hulle so afhanklik hou van jou – of voel jy ook die roeping om hulle vry te laat sodat hulle kan groei en grootword.
Die keuse is relatief eenvoudig…dink ek.
Written by Frederick on October 8, 2008 . Posted in Leierskap
Hoe gee gemeenteleiers leiding in tye van chaos?
Written by Frederick on October 4, 2008 . Posted in Leierskap
Die afgelope twee weke was chaos op vele fronte.
Die wêreldmarkte het hulle afgeloop in 'n skuldberg in die VSA, banke is gelikwideer, noodplanne van miljarde dollars is inderhaas ontwerp om te red maar die inpak word wêreldwyd gevoel;
Suid-Afrika se president pres Thabo Mbeki is te midde van hoogspanning in die ANC teruggeroep deur sy party en die nuwe "tydelike" president is pres Kgalema Motlanthe. 'n Hele reeks ministers bedank, permiers word ontslaan of bedank en daar is sprake van 'n skeuring in die regerende party.
Zimbabwe het magsdeling gekry maar dit haak ernstig vas,
Prof Piet Strauss se groeteboodskap by die VGK se Algemene Sinode het woede en verontwaardiging ontlok – die moderatuur reageer deur te sê hulle is jammer en te vra vir versoening
Die eenheidsproses in die NG-familie knars tot stilstand, vertroue is ernstig geskaad en WARK word gevra om te bemiddel
Prof Allan Boesak bedank uit alle leiersposisies in die VGK na afloop van die Gay-debat op die VGK se Algemene Sinode in Hammanskraal.
Die koerante kasty die kerke oor hulle onvermoë om te versoen en tot eenheid te kom.
Nou het nog nie eers na die chaos in die ekologie, die misdaad, die familie-spanninge, MIV-Vigs … verwys wat ons lewens daagliks chaotiseer nie.
Te midde van dit alles gaan gemeentes en predikante voort met hulle eredienste, pastoraat, jeugbediening en uitreike. Ek wonder hoe maak jy met al hierdie chaos? Knyp jy oë toe ignoreer en gaan net aan? Beskuldig jy die leiers, is jy kwaad vir hulle? Word jy 'n slagoffer van "bose"magte wat die wêreld wil vernietig? Kry jy jouself jammer en besluit die lewe is onregverdig? Of gaan jy in 'n depressie en kla maar voort met die massa? Voel jy skaam oor ons kerke se onvermoë om hoop te gee en voel jy lus om te sê: Ek-is-nou-wel-deel-van-die-kerk-maar-ek-dink-nie-meer-dat-die-kerk-'n-boodskap-het-nie.
Wat ek eintlik wonder oor, is die vraag oor hoe jy oor God dink in sulke tye van chaos?
Elkeen van die bg strategië is op punte aanloklik, maar ek moet sê op die ou end sien ek nie vir hulle kans nie. Dit is soos Ancy Ammerman op 'n plek oor nostalgie sê, Nostalgie is vir die oomblik lekker, gee jou 'n warm gevoel om die hart oor die ou dae, maar in feite is jy besig om jouself kop eerste te begrawe! My aanvoeling is so oor bg reaksies.
Hoe gee gemeenteleiers in tye van chaos leiding?
Ek dink dit het alles te make oor hoe ons oor God dink en hoe Hy teenwoordig of afwesig is in die chaos.
Arnold van Ruler skryf in vyftiger jare, in die dekade van chaos na die Tweede Wêreld oorlog, vir my op 'n bevrydende manier oor God in die Chaos. God laat nie net chaos toe nie sê hy, maar skep ook chaos! God is nie bang vir chaos nie, Hy is binne-in die chaos. Vergeet daarvan, waarsku hy om die skuld volledig by mense te probeer vind, ja natuurlik is die sondige mens medeskepper van die chaos. Ja die sonde is 'n belangrike faktor, en so ook die bose, maar op een of ander wyse is dit ingeskakel in 'n groter werklikheid en dit is God se teenwoordigheid binne-in die pyn en verwarring van die chaos. Natuurlik gaan uit bokant ons begrip en is dit dikwels veel makliker om maar terug te val in 'n swart-wit teologie wat 'n duiwel soek om al die blaam op te plaas.
Gee ons leiding met hierdie swart-wit teologie verval ons in liefdeloosheid, want ons stel onsself buite die chaos, deur ander te blameer. Die teenoorgestelde kan gebeur as ons saam met Van Ruler teologies dapper raak en God probeer raaksien in die chaos- om Van Ruler aan te haal – liefde hou ons in de chaos vast, want as God ook in die chaos is verlam die chaos nie die liefde nie, maar aktiveer dit liefde. Hoeveel het ons nie hiervan gesien in die tyd van die Xenophobia in Suid-Afrika nie. Talle gemeentes het in hierdie tyd van chaos, eenvoudig binne-in daardie chaos getree, hulle kerke oopgemaak, hulle harte oopgemaak en mense net liefgehê. Ek dink dit is mense wat verstaan dat God op een of ander manier in die chaos is en vanuit die chaos met ons praat.
Hoe sou dit wees as die groeteboodskap van die moderator sou begin met: Broers en susters dit is moeilike tye, maar God is ook hierin saam met ons, en daarom kan ons mekaar te midde van alles liefhê. Broers en susters ek wil maar eintlik net een ding sê, Ek is lief vir julle. Hoe sal die partypolitiek anders lyk as christene in daardie sisteme onthou dat elke mense, ook die leier wat ons afsit, na die beeld van God gemaak is. Hoe sou dit wees as die leiers in Zimbabwe onderhandel met die wete God is in die chaos van Zimbabwe teenwoordig en hierdie chaos, hoe omvangryk ookal, kan nie die liefde wat die Gees in ons harte uitstort verlam nie, want dit kom van God af.
Hoe sou dit wees as jy hierdie week as gemeenteleier onthou: God is in alles wat met ons gebeur, reageer dus op alles wat met jou gebeur asof God daarin is.