Só kan Covid ná ramptoestand bestuur wordFoto bloot ter illustrasie. (Foto: Unsplash) Daar is al hoe meer druk op die regering om die Covid-19-ramptoestand op te hef, maar dit laat ook talle vrae ontstaan oor waar dit werkgewers laat. Aangesien dit lyk of die virus hier is om te bly, krap menige werkgewer kop oor watter regulasies ingestel moet word om die virus ná die ramptoestand suksesvol te bestuur. Om werkgewers in dié verband te lei het die departement van arbeid en indiensneming onlangs ŉ nuwe gedragskode, naamlik “Die Bestuur van Blootstelling aan Covid-19 in die Werkplek”, ingevolge die Wet op Arbeidsverhoudinge in die Staatskoerant gepubliseer. Wanneer die ramptoestand opgehef word, sal die direktief wat vroeër ingevolge die Wet op Beroepsgesondheid uitgereik is, dus nie meer wetlike implikasies hê nie. Spesifieke maatreëls en regulasies is egter steeds in die werkplek nodig om veiligheid en gesondheid te bevorder. Kate Collier, Mehnaaz Bux en Jenna Atkinson van die Webber Wentzel-regsfirma verduidelik dat hoewel die nuwe gedragskode nie ingevolge die Wet op Beroepsgesondheid uitgereik is nie, dit werkgewers se verpligtinge teenoor hul werkers en almal wat deur hul bedrywighede geraak word, herhaal. “Oor die algemeen beveel die Wet op Beroepsgesondheid ŉ risikogebaseerde benadering aan wat vereis dat werkgewers gevare in die werksplek identifiseer. Dié risiko’s moet dan geassesseer word, waarna stappe gedoen moet word om die gevare wat daarmee verband hou, uit te skakel of te versag.” Werkgewer moet inligting verskaf Benewens voldoening aan die Wet op Beroepsgesondheid, vereis die gedragskode dat werkers oor die kode, asook oor die werkgewer se plan en hoe dit toegepas gaan word, ingelig word. Webber Wentzel sê dat inligting oor Covid-19, voorkomingsmaatreëls, virussimptome en beskikbare entstowwe – ook die voordele en newe-effekte van dié entstowwe – duidelik aan werkers gekommunikeer moet word. Inentingstatus, simptome Verder moet elke werkgewer maatreëls instel om die inentingstatus van werknemers te bepaal. Ingevolge die gedragskode mag werkgewers vereis dat werknemers hul inentingstatus bekendmaak en ook die toon van inentingsertifikate versoek. Werkgewers moet ook vereis dat werkers dadelik enige Covid-19-verwante simptome aanmeld. In dié geval mag die werkgewer vereis dat sodanige werknemers vir Covid-19 getoets word voordat hulle die betrokke werkplek mag betree of vir diens aanmeld. Geen aftrekking van vergoeding Webber Wentzel verduidelik voorts dat werkgewers geen geld van werknemers se vergoeding mag aftrek nie. Die werknemer mag ook nie finansieel verantwoordelik gehou word vir enigiets wat die werkgewer ingevolge die gedragskode verplig is om te doen nie. Simptomatiese werkers Slegs werknemers wat positief vir die virus getoets het en simptome toon, moet vir die tydperk isoleer wat deur die departement van gesondheid aanbeveel word – en selfs langer indien ŉ dokter dit sou voorskryf. Dié werknemers moet siekteverlof neem en daar mag nie teen hulle gediskrimineer word nie. Indien dit lyk of die werknemer die virus weens, of gedurende hul werksverpligtinge opgedoen het, moet ŉ eis ingevolge die Wet op Vergoeding van Beroepsbeserings ingedien word. Vereiste vir inenting Die gedragskode laat werkgewers steeds toe om deur risikobepaling te versoek dat werknemers ingeënt word. Indien ŉ werknemer weier om die inenting te ontvang of ŉ mediese sertifikaat in dié verband toon, moet die betrokke werkgewer die werknemer raad gee en stappe doen om die werknemer redelikerwys te akkommodeer. Weiering om te werk Ingevolge die gedragskode mag die werknemer weier om werk te verrig indien daar ŉ redelike, dreigende en ernstige risiko van blootstelling aan die virus bestaan. In dié geval moet die werkgewer onmiddellik optree om die probleem te probeer oplos. Indien dit nie intern gedoen kan word nie, moet ŉ inspekteur ingespan word. ŉ Werkgewer mag hierdie reg opeis ongeag enige interne prosesse. Die werknemer mag ook nie gedreig, geïntimideer, afgedank of andersins benadeel word nie. Enige dispute moet na die Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie (KVBA) verwys word. Myne Hoewel myne hul eie voorskrifte het, bepaal die gedragskode dat mynwerkers wat weier om ingeënt te word, onder meer die hulp van ŉ gesondheids- of vakbondverteenwoordiger mag inwin en dat werkgewers stappe moet doen om die werker te akkommodeer. Sou die werker ŉ mediese sertifikaat toon, mag die werkgewer die werknemers op eie onkoste vir mediese evaluering stuur.