Undocumented Visual C++ - CodeProject 10,871,011 members (69,087 online)
Last Visit: 31-Dec-99 18:00 Last Update: 16-Sep-14 22:47Refresh« Prev12345 Next » Ek sal julle rus gee – Matteus 11:25-30 » Somerstrand Gemeente
Ek weet nie of jy al van naderby na ‘n juk gekyk het nie? Dit is iets wat ek uit my kinderjare onthou op die plaas van my oom. Maar, dit word nog regdeur die wêreld aangetref, soos in hierdie prent van ‘n man wat met twee osse ‘n wa deur die strate van Mumbai trek.
‘n Juk is tipies ‘n houtbalk wat op die skof van twee osse geplaas word. Dit help hulle om ‘n wa of ‘n ploeg te kan trek. Die juk word vasgemaak met ‘n tou om die nek van elke os, ‘n strop, soos dit in hierdie prentjie die geval is.
Die juk verseker dat die las eweredig versprei is tussen die twee osse. Dit verseker dat die wa op die mees effektiewe manier getrek kan word. Dit verseker dat daar nie ‘n onnodige las op enigeen van die osse geplaas word.
Ek wonder ook nie of jy die spel jukskei ken nie? As kind het ons ook jukskei gespeel. Trouens, dit was later ‘n nasionale sport. En sommige dink dit is een van die moeiliker sporte wat daar is. Die Amerikaners het die spel by ons oorgeneem en daarvan ‘n “horse-shoe game” gemaak.
Ek wonder of jy weet waar die spel jukskei vandaan kom?
Dit is ‘n spel wat in die Kaap ontstaan het so 270 jaar terug.
Nou moet jy eers weet – soos op hierdie prentjie – die juk het baie keer twee skeie gehad wat langs die os se nek afwaarts ingepas het in die juk en dan aan die onderkant met ‘n tou vasgemaak is.
En dit is met hierdie skeie wat die sport begin is. Die reisigers het by hulle uitspanplekke hierdie skeie van die juk afgehaal. Hulle het ‘n pen in die grond gedruk en dan gekyk of hulle die pen kan omgooi.
Die spel het versprei met die Groot Trek en later het mense dit ook op ons strande gespeel en nog later het dit ‘n amptelike sport geword. Vier spelers aan ‘n kant wat so tussen 11 en 16 meter van die pen af staan – afhangende van ouderdom – en dan 3 punte kry vir elke pen wat omgegooi word, en ‘n punt vir elke skei wat die naaste aan die pen is. Presies 23 punte wen die spel. So, as jy meer punte kry as 23, dan begin jy weer met 0!
Die spel was so belangrik dat die grootste rivier in Johannesburg die Jukskei rivier gedoop is. Dit is die rivier daar by Ellispark in Johannesburg wat vloei na die Hartebeespoortdam. Die rivier skei ook die Leeus van die Bulle … vir dié wat nog die spel rugby onthou!
Die woord “juk” het so deel van ons woordeskat geraak, ook ons geestelike woordeskat, omdat dit dinge so helder kon verklaar.
Dit word op twee basiese maniere gebruik.
Die juk afgooi
Ons praat in die eerste plek van die “juk afgooi.” Dit is wanneer jy vry word van iets. In die OT word daar gereeld in hierdie terme gepraat:
“Die juk van jou nek afruk” – waar die Here vir Esau moed inpraat in sy stryd met Jakob (Gen 27:40).
“Die juk hard maak” – ‘n verwysing na Rehabeam wat sy mense ‘n “swaar juk” opgelê het met allerlei finansiële eise (1 Kon 12:4). Die volk wou ‘n “ligter juk” hê, maar Rehabeam het geweier, en só het die ryk van Dawid geskeur (1 Kon 12:9-14).
“Die juk verbreek” – waar Jesaja praat van die Messias wat die juk van die volk se vyande sal verbreek, die juk wat op hulle gedruk, sal afhaal, sodat hulle God in vryheid kan dien (Jes 9:3; 10:27; 14:25; 47:6). Dit is iets wat God ook van sy mense verwag dat julle die juk van verdruktes se nekke moet afhaal en verbreek (Jes 58:6).
In dieselfde juk trek
Dit word egter ook in die tweede plek in ‘n ander sin gebruik. Ons praat ook van “in dieselfde juk trek.” Dit is wanneer jy saamwerk met iemand.
Dit is waaroor Jeremia skryf oor die volk wat ontrou aan die Here geword het. Hulle het hulle juk verbreek, die stroppe stukkend geruk (dit is die rieme wat onder die diere se nekke vasgemaak is), en geweier om die Here te dien (Jer 2:2; 5:5). Hulle wou nie in dieselfde juk trek met die Here nie.
25In daardie tyd het Jesus gesê: “Ek dank U, Vader, Here van die hemel en die aarde, omdat U hierdie dinge vir wyses en verstandiges verberg het en dit aan kinders geopenbaar het.
26Ja, Vader, want so wou U dit hê.
27Alles is vir My deur my Vader gegee. En niemand ken die Seun nie behalwe die Vader, en niemand ken die Vader nie behalwe die Seun, en aan wie ook al die Seun Hom wil openbaar.
28Kom na My toe, almal wat moeg is en swaar dra aan laste, en Ek sal julle rus gee.
29Neem my juk op julle en leer van My, want Ek is sag en nederig van hart, en julle sal rus vind.
30Want my juk is sag en my las is lig.” (Matt 11:25-30 – ASV)
Dissipelskap is kruisdra
Jesus het in hoofstuk 10 sy uitsendingsrede met ‘n appèl afgesluit. Hy wou sy dissipels aanmoedig om Hom te volg al kos dit wat. Jesus praat baie spesifiek van dissipelskap as kruisdra. Wie sy kruis nie opneem saam met Jesus nie, sê Jesus, is Hom nie waardig nie (Matt 10:38). In terme van die juk-metafoor, “trek nie in dieselfde juk met Jesus nie.”
In hoofstuk brei Jesus nou verder uit oor hierdie kruisdra dissipelskap. Hy verklaar almal gelukkig wat nie aanstoot neem aan sy boodskap nie. Hy verwyt ook die drie dorpe langs mekaar aan die See van Galilea waar Hy soveel tyd spandeer het – Gorasin, Kapernaum en Betsaida. Dit is die plekke waar die meeste van sy wonderdade plaasgevind het.
As die heidense stede Tirus en Sidon in Fenisië sulke wonderdade sou sien, sou hulle lankal tot bekering gekom het. Troues, as in Sodom dieselfde kragtige dade sou plaasgevind het, sou hulle tot inkeer gekom het, en nooit in die oordeel van God gekom het nie.
Dissipelskap is kruisdra. Want, dit is wat Jesus kom doen het op die aarde. Sy volgelinge sal nie ‘n ander pad kan kies as Hy nie.
Want hulle trek in dieselfde juk (zugos) as Jesus.
Neem my juk op julle
Nou, met die eerste oogopslag klink dit nie asof dit iets is waaroor ‘n mens kan opgewonde wees nie. Of ‘n juk ‘n mens kan rus gee nie. Moet Jesus dan nie liewer praat van ‘n juk wat afgewerp moet word, en verbreek moet word nie? Hoe kan Jesus van ons verwag om gewillig ons nek onder sy juk te buig?
1. Lê die juk van die Fariseërs af
Wel, die eerste leidraad vir die antwoord lê in die feit dat Jesus sê:
Hy praat hier van ‘n vryheid van die juk van die Fariseërs wat nie tevrede was om die wil van God te doen soos Hy dit in die Woord gegee het nie, maar hulle eie reëls gemaak het. Dit was reëls wat allerlei beperkings gesit het op wat jy mag en nie mag doen nie. Daar was die reëls oor die sabbat. Oor die tiendes. Oor kos. Oor klere.
So, Jesus sê, almal wat moeg is vir al die reëls van die Fariseërs, wat swaar dra aan die laste wat hulle julle oplê, kom na My toe, en Ek sal julle rus gee. Daaroor kan ‘n mens opgewonde raak!
2. Neem my juk op julle
Die tweede leidraad vir die antwoord lê in die feit dat Jesus sê:
Neem “my juk” op julle. Jesus praat hier van ‘n nuwe Spanmaat, Iemand wat saam met jou ingespan word, wat saam met jou die werk van dissipelskap begin doen. Daaroor kan ‘n mens nog meer opgewonde raak!
En is Jesus nie ‘n wonderlike spanmaat nie? Hy is sag – goedhartig, “kind”, met ’n sagte aanslag (chrēstos) – en nederig van hart – onpretensieus, sonder aanstellerigheid of bewus van sy status (tapeinos).
So, Jesus, bied ‘n plek langs hom in die juk aan, waar Hy meer as sy deel sal doen. En waar sy karakter sal afgee op jou, sodat jy ook sag en nederig van hart sal word. Hom sal kan navolg terwyl jy in gelid met Hom stap.
3. My juk is sag
Die derde leidraad vir die antwoord lê in die feit dat Jesus sê:
Let op dat dit “my” juk is. Jesus se lering is iets wat Hy self geleef het. En dié juk is sag en dié las is lig. Dit is doenbaar, presies omdat Jesus self dit geleef het, en ons saam met Hom in die juk trek.
Natuurlik sluit dit sekere beperkings in. Dit is immers hoe ‘n juk werk. Dit keer dat jy vry rondloop en jou eie ding doen. Dit keer dat jy onder die juk van die vyand kom wat jou wil inspan om die vyand se wil te doen.
Maar, die verskil is dat dit die juk van die Een is wat langs jou trek. Daaroor kan ‘n mens opgewonde wees.
So, wat is die juk van Jesus?
Dit is duidelik dat die juk ‘n metafoor vir Jesus se lering is, soos Jesus in vers 29 sê:
“29Neem my juk op julle en leer van My …”
Die juk van Jesus is die woorde van Jesus soos Hy die Skrifte interpreteer. Die juk van Jesus is alles wat Hy vir ons in Bybel, in die Woord van God vir ons lewe agter gelaat het.
Dit is hierdie juk wat ons op onsself moet neem. Moet leer hoe Jesus wil hê dat ons moet lewe.
Hierdie metafoor van die juk help ons verstaan dat die prentjie wat baie van ons van Jesus het, ‘n valse een is. Baie keer word Jesus geassosieer met vryheid van reëls en beperkinge. Dit is egter ‘n valse tekening van sy lering.
‘n Mens kan maar net kyk na die fyn detail van die Bergrede, en die meer as 40 gelykenisse wat Jesus vertel het, om te weet dat lering ‘n sentrale deel van sy bediening was. En dat Hy doodgewoon van sy dissipels verwag om dit na te kom. Om sy juk op hulle te neem.
‘n Juk het immers die vryheid van twee osse beperk sodat hulle saam kon werk en die las só ligter sou wees. Dit is hoe Jesus se leer ook werk. In die Bergrede spel presies uit hoe dit werk om Hom te volg – beide in wat ons moet aflê (moenie na ‘n vrou kyk om haar te begeer nie), sowel as in wat ons moet opneem (hê jou vyande lief). Dit is juis met daardie juk wat ons op ons neem – om Hom te gehoorsaam in beide die aflê en opneem – dat ons die las van dissipelskap kan dra.
As jy dus ‘n dissipel van Jesus is, is hierdie uitnodiging aan jou adres gerig. Neem my juk op jou, sê Jesus. Leer van My, want dán, en slegs dán, sal jy rus vind.
Rus lê nie in die afwesigheid van reëls of in die afwesigheid van die swaarkry van ‘n kruis nie. Ook nie om die swaarkry van hierdie uitdagende tyd van die korona-virus gespaar te word nie.
Rus lê in jou Spanmaat, die Een saam met wie jy as dissipel werk.
Rus lê in die feit dat jou effektiwiteit as mens, as kind van God, eksponensieel toeneem.
Rus lê in die feit dat jy ‘n padkaart het in die Woord wat vir elke situasie geskik is.
Rus lê in die feit dat jy op God se krag kan staatmaak wat langs jou in die juk trek, en nie op jou eie vermoëns nie.
Ek fokus volgende week op ‘n tema wat my na aan die hart lê, in opvolg van hierdie reeks oor Klaagliedere:
Ons sing daardie pragtige lied: Laat Heer u vrede deur my vloei (Lied 284).
Lied 284 – Laat Heer u vrede deur my vloei