Bybel – Ons Glo
Ons glo dat die Bybel die maatstaf is waarmee ons ons lewe meet. Die Bybel is deur baie skrywers oor ‘n lang tydperk geskryf in die antieke tyd. Die Bybel is ‘n versameling verhale en geskrifte wat oor baie jare tot stand gekom het en wat vertel van hoe God met mense op reis is. Ons glo dat God in die afspeel van die storie, die oorvertel daarvan, die skryf daarvan en die oordrag en vertaling daarvan betrokke was deur Sy Gees. Ons glo dat God steeds vandag vir ons in die lees van die Bybel inspireer en ons help om die storielyn te verstaan en die beginsels daaruit vandag toe te pas.
Delf Dieper: Die Woord
— Coenie Burger
Daar is ‘n manier waarop ons sou kon sê dat die hele Reformasie gedraai het om die Bybel. Die herontdekking van die Bybel en ‘n nuwe lees daarvan deur priesters soos Maarten Luther was een van die groot dryfvere agter die Reformasie. En verseker was een van die grootste gawes van die Reformasie aan ons dat hulle aan ons ‘n kerk wou nalaat waarin die Bybel `n absolute sentrale plek sou hê.
Maar ons sal ‘n groot fout maak as ons dink dat die hele stryd in die Reformasie net oor die Bybel gegaan het. Die vraag van Luther wat die Reformasie aan die gang gesit het was ‘n vraag na God! Waar vind ons God, spesifiek ‘n genadige God?
Die Bybel was so belangrik vir die Reformatore omdat hulle geglo het dat die Bybel die enigste plek was waar ons betroubare kennis oor God kan kry. Ons kan nie maar op mense vertrou of selfs op die kerk en sy vergaderings om dit vir ons te gee nie. Die Bybel is die plek waarin die Here Homself op `n onvergelyklike manier aan ons geopenbaar het.
Die kerkvader Augustinus het dit baie mooi gestel: in ‘n tyd waar geen mens God self van aangesig tot aangesig kan sien nie, het Augustinus gesê “dat die Bybel vir nou God se gesig vir ons is”. As ons wil weet wie en hoe God is, moet ons die Bybel gaan lees.
Maar ons leer nie net vir God ken in die Bybel nie. Die Bybel help ons ook om onsself en ons wêreld beter te verstaan. Die Woord is werklik ‘n lamp vir ons voet en ‘n lig vir ons pad (ps 119:105). Wat die digter van Ps 16 sê is absoluut waar: “die Here leer ons hoe om te lewe (vs 11)”.
Iemand soos Calvyn het deurtentyd beklemtoon dat as ons die Here se wil vir ons lewens reg wil hoor, ons die hele Bybel – Ou en Nuwe Testament met al sy boeke – ernstig moet neem. Ons kan nie net een of twee boeke lees en dink dat ons nou genoeg weet nie. Die Bybel gaan nie oor ‘n klomp los versies of erger ‘n klompie reëls of wette nie. Die ganse Bybel vertel in meer episodes (en boeke) een boeiende verhaal wat ons in sy geheel moet hoor. As jy ‘n hoofstuk of twee ignoreer of sou weglaat mag jy ‘n wesenlike deel van die storie nie reg verstaan nie.
Maar saam met hierdie klem op die ganse Bybel het die Reformatore ook volgehou dat die Bybel ‘n baie duidelike kern of fokus het. Die Bybel is aan die eenkant ‘n moeilike, meerkantige en komplekse boek – dit is waar. Maar aan die anderkant is die sentrale boodskap van die Bybel helder en duidelik en so eenvoudig dat kinders dit kan verstaan. Die Reformasie was eenstemming daaroor dat die fokus van die Bybel op Jesus is. Die Woord wil ons na Jesus toe lok en dryf! Wie Hom gesien het, het God gesien. Wie sy storie verstaan, verstaan die verhaal van die hele Bybel. As ons Hom en sy gawes ontvang, ontvang ons God en sy liefde in ons lewens en alles wat ons nodig het vir ‘n goeie lewe voor die aangesig van God.
Dit is baie belangrik om hierdie sentrale klem op Jesus reg te verstaan. So belangrik as wat die Bybel is, moet ons begryp dat dit nie in die laaste plek oor die Bybel gaan nie. Ons word nie gered omdat ons in die Bybel glo nie. Ons word gered omdat ons in Jesus glo. Ons glo nie in die Bybel nie; ons glo in Jesus – die Jesus wie se storie ons hoor in die Bybel. Baie van die foute wat die kerk in die geskiedenis gemaak het, is gemaak deur fanatici wat meer in sekere wette en reëls in die Bybel geglo het as wat hulle regtig in Jesus Christus geglo het.
Die Reformasie het gedink dat die Bybel belangrik is omdat dit die boek is wat ons help om God en onsself en die lewe reg te verstaan. Maar hulle het ook geglo dat die Bybel meer was as net ‘n boek wat aan ons regte en betroubare kennis meedeel. Die Bybel kan ons ook help om te verander, om tot bekering te kom!
Hulle het geglo dat die Bybel ‘n boek met besondere krag is – lewend en kragtig soos Hebr 4:12 sê. Die misterieuse krag van die Woord het te doen met die werk van die Heilige Gees. Wanneer die Heilige Gees die Woord van die Here “opneem” kan dit gebeur dat die Woord ons nie net leer en inlig nie, maar ons ook transformeer en verander – nuwe mense van ons maak. Dit is soos Dawid gesê het: “Die Woord van Here ….gee lewe! (Ps 19:8)”
‘n Groot deel van hulle gespook met die kerk van hulle tyd was om aan die Bybel weer ‘n belangrike en vaste plek te gee in die erediens van die gemeente en ook in die daaglikse lewens van lidmate. Daarom het die Reformatore moeite gedoen met die vertaling van die Bybel in die leestaal van lidmate en mense aangemoedig om hulself gereeld bloot te stel aan die hoor en lees van die Bybel. Ps 1:1-2 herinner ons: “Dit gaan goed met die mens.. wat in die Woord van die Here vreugde vind en dit dag en nag oordink”.
As ons met God wil lewe, sal ons moet aanleer om met die Bybel te lewe …
Luister: Esegiël 2: 9 – 3:3
Die opdrag aan Esegiël
9Toe sien ek daar is ‘n hand na my toe uitgesteek, en in die hand was ‘n boekrol. 10Die hand het die boekrol voor my oopgerol. Dit was aan albei kante volgeskryf, en wat daarop geskryf was, was klaagliedere, treurliedere en smartroepe.
3 1Die stem het vir my gesê: “Mens, eet wat voor jou is, eet hierdie boekrol en gaan praat met die mense van Israel.”
2Ek het my mond oopgemaak, en die Here het my die boekrol laat eet. 3Hy het vir my gesê: “Mens, eet die boekrol wat Ek jou gee, eet jou vol.” Ek het dit geëet, en dit was soet soos heuning in my mond.
Hoe is die Bybel vir jou anders as ander boeke?
Hoekom moes Esegiël die boekrol eet? Waarvan is dit ‘n simbool?
Hoe kan ons die woord van God “eet”?
Dink aan ‘n keer toe jy die woord gelees het en dit jou geïnspireer het?
Soek iemand met wie jy kan gesels oor uitdagende gedeeltes in die Bybel.
Here, maak die Bybel vir my so soet soos heuning, sodat dit my lewe voortdurend kan verander.
Laai die Bybel op jou foon af en lees elke dag ‘n gedeelte.
Hier is ‘n paar apps wat jy kan aflaai. Die Afrikaanse Bybel is op beide beskikbaar: youversion.com of m.bibles.co.za.
Laat elke lid van die familie ‘n gunsteling teks kies en plak dit op in die huis. Die uitdaging is dat almal een nuwe teks leer voor die einde van die week.
Wanneer ons die Bybel lees moet ons onthou dat dit baie lank terug geskryf is deur verskeie skrywers in ‘n antieke kultuur. Die Bybel is ‘n versameling stories, legendes, gedigte, liedere, geskiedkundige verhale en nog baie meer wat oor ‘n lang tydperk oorvertel en versamel is. Die antieke kultuur van daardie tyd is deel van die storie en God het in daardie tyd binne in hulle pre-moderne verstaan van die wêreld hulle ontmoet. Hulle ervaring van God en verstaan van hulle geloofstorie is dus deur hulle kultuur en hulle eie geskiedenis beïnvloed. Om die boodskap van die Bybel te ontdek, is dit dus belangrik om die konteks van daardie tyd in ag te neem. Binne in hierdie spesifieke konteks van elke verhaal is daar sleutels wat ons kan gebruik om die teks beter te kan verstaan in vandag se konteks.
Delf Dieper: Konteks
— Ian Nell
Die Skrifbeginsel bekend as die Sola Scriptura kan volgens die bekende Karl Barth, ‘n Switserse Gereformeerde teoloog, nie agterweë gelaat word as ons ernstig is oor die gesondheid van Gereformeerde teologie nie. Die vraag is egter hoe om hierdie belangrike uitgangspunt verstaanbaar te maak vir ons tydgenote in die jaar van die 500-jarige feesvieringe van die Reformasie.
Die Hervormers het aan die Skrif ‘n baie sentrale posisie toegeskryf om by ‘n beter begrip van wie God is uit te kom en so ook ‘n beter begrip van die self. Hulle het met die bekende slagspreuk van “die Skrif alleen is koningin” vorendag gekom. Dit beteken nie dat die Skrif God is nie. Die Skrif is koningin daarin dat dit ons na God verwys. Die vraag is egter: Waarom is die Bybel so belangrik vir die Hervormers? Waarom is dit die belangrikste bron van kennis oor God en die self? Waarom het die Hervormers so sterk aan hierdie beginsel vasgehou? In die lig van die geskiedenis (historiese perspektief) sou ‘n vyfvoudige gewig aan die Skrif toegeken word.
Die eerste is dan ook die Skrif se historiese gewig. Die historiese belang van die Skrif kan moeilik betwis word aangesien die Bybelse getuienis oor meer as ‘n 1000 jaar strek en volgens sommige eksegete kan dit selfs so ver terug as ‘n 1500 jaar gaan. Hulle is voorberei in ‘n mondelingse tradisie, bymekaar gemaak en met mekaar vergelyk en selfs in harmonie met mekaar gebring. Dit is waarom ons van die groei van tradisies oor honderde jare praat. Hierdie tekste dra dus die getuienis van menigvuldige insigte en ervarings van mense se geloof, ‘n indrukwekkende geskiedenis. Hulle dokumenteer egter ook meer as ‘n 1000 jaar se konflikte waarin ‘n mens dikwels lees van onderdrukking maar ook van vele ervarings van bevryding aan die hand van God. ‘n Mens sou die biblioteek van 66 boeke in die twee testamente as ‘n duisend jaar se gekonsentreerde geloofservaring kon beskryf.
Die Hervormers het ook die kulturele gewig van die Skrif gewaardeer. Daar word vertel dat Luther op sy sterfbed gesê het: “buig in eerbied voor sy spore. Ons is bedelaars, dit is waar”. Hulle kon dus terugkyk op spore van meer as ‘n 1500 jaar. Vandag nader ons byna twee millennia na die vaslegging van die kanon. Tog word die kulturele gewig van die Skrif gereeld in twyfel getrek, byvoorbeeld in die wyse waarop die Bybel imperialisme ondersteun het, of patriargie, etnosentrisme en bepaalde kulturele vorme. Laasgenoemde kan nie en mag nie ontken word nie en in dié verband het die Bybel ‘n onuitwisbare afdruk op die wêreld geskiedenis gemaak. Baie mense lê daarom ook klem op die groot distansie en verskille tussen wêreldbeskouings, rasionaliteite en morele waardes van die Bybel en vandag. Hierdie eensydighede moet aangespreek en gekritiseer word. In menige opsigte verskil die leef-wêreld van die Bybel en ons eie leefwêreld. Tog, ten spyte van die verskille is daar merkwaardige ooreenkomste met betrekking tot persone, situasie en verhoudings tussen die twee wêrelde. Keer op keer bevestig die historiese en kulturele gewig van die Skrif die groot eksistensiële rykdom van die dokument.
Ons kan verder die kulturele gewig van die Skrif differensieer deur van die eksistensiële gewig van die Bybel te praat wat neerkom op ‘n etiese gewig en die belang van simboliese vorme in die Bybel. Behalwe vir laasgenoemde is daar ook die sogenaamde kanoniese gewig. Hierdie kanoniese gewig berus in die Skrif se innerlike konsekwentheid, in die interne verhoudings, in die innerlike rasionaliteite van die Bybels tradisie in sy menigvuldige fasette. Die Bybels tradisies staan in verhouding met mekaar maar soms ook in konflik en spanning. Die Bybelse tradisie offer dus nie vir ons ‘n eenvoudige sisteem nie, dit offer selfs nie ‘n enkele beginsel of ‘n individuele idee wat die res bepaal nie. Met ‘n tapisserie van getuienisse offer die Bybelse tradisies ‘n groot rykdom aan oriëntasies. Hulle praat van die handeling van God in situasies van chaos en tirannie. Hulle praat van omstandighede van individuele en gemeenskaplike hooploosheid, maar ook van individuele en gemeenskaplike bevryding. Hulle praat van menige menslike grens ervarings (liminaliteit) en van God se handelinge te midde van hierdie situasies van die lewe – dikwels op die grense van menslike moontlikhede. Daarom het Gereformeerde teologie die outoriteit van die Bybelse tekste deur die eeue beklemtoon. In dié verband het die Bybelse outoriteit nog altyd swaarder geweeg as enige konfessionele geskrifte van die kerk.
Al bogenoemde is natuurlik gegrond in die teologiese gewig van die Skrif. Die “majestueuse van die Skrif” is as gevolg van die “majestueuse goddelike” wat sigself aan ons oplê deur die kragtige werking van die Skrif. Die majestueuse van die Skrif is as gevolg van die ervaring, bemiddel deur die Heilige Gees, dat God met ons praat in en deur die Skrif. Dit is verder die ervaring dat God op baie verskillende maniere met ons praat. Die Skrif alleen is die koningin onder alle menslike dokumente omdat dit oor God getuig, God se handeling en God se teenwoordigheid tussen ons as mense. In die Ou Testament getuig dit oor God se werk met Israel en die geskiedenis van God se verkose volk. Dit getuig ook oor die aktiwiteit van dié God wat Christene aanbid as die Skepper van die hemel en die aarde. In die Nuwe Testament getuig dit oor God se openbaring Jesus Christus waarin Christene bely dat God verrassend naby aan mense gekom het. Dit vorm alles deel van die teologiese gewig van die Skrif.
Luister: Josua 6:1-21
Die inname van Jerigo
1 Jerigo was gesluit en verskans teen die Israeliete; niemand het uitgegaan of ingekom nie. 2Die Here het vir Josua gesê: “Ek gaan Jerigo, sy koning en sy soldate nou in jou mag oorgee. 3Julle moet om die stad loop; al die manne onder wapen moet een maal om die stad gaan, en dit moet julle ses dae lank doen. 4Sewe priesters moet elkeen ‘n ramshoring voor die ark uit dra.
“Die sewende dag moet julle sewe maal om die stad loop. Dan moet die priesters die ramshorings blaas, 5en sodra die ramshorings blaas en julle dit hoor, moet al die manskappe die aanvalskreet hard uitskreeu. Die muur van die stad sal dan inmekaar stort en die manskappe kan oorklim, elkeen reguit vorentoe.”
6Josua seun van Nun het die priesters geroep en vir hulle gesê: “Vat die verbondsark en laat sewe priesters elkeen ‘n ramshoring voor die ark van die Here uit dra.” 7Vir die manskappe het hy gesê: “Kom verby en loop om die stad. Die gewapende manne moet verbygaan voor die ark van die Here uit.”
8Josua was nog besig om met die manskappe te praat, toe kom die sewe priesters wat elkeen ‘n ramshoring voor die ark van die Here uit moes dra, verby en blaas die ramshorings terwyl die verbondsark van die Here agter hulle aan kom. 9Die gewapende manne het voor die priesters geloop wat die ramshorings blaas, en die agterhoede het die ark gevolg. Terwyl hulle loop, het die ramshorings geblaas.
10Josua het die manskappe beveel: “Julle moenie skreeu of ‘n geluid laat hoor nie; nie ‘n woord moet uit julle mond kom voor die dag dat ek vir julle sê: ‘Skreeu!’ nie, dan moet julle skreeu.” 11Josua het die ark van die Here toe om die stad laat gaan. Toe dit een maal om was, het hulle na die kamp toe teruggegaan en die nag in die kamp deurgebring. 12Die volgende môre het Josua vroeg begin. Die priesters het die ark van die Here gedra. 13Die sewe priesters wat elkeen ‘n ramshoring voor die ark van die Here uit moes dra, het die ramshorings geblaas terwyl hulle loop; die gewapende manne het voor hulle geloop, en die agterhoede het die ark van die Here gevolg. Terwyl hulle loop, het die ramshorings geblaas. 14Hulle het die tweede dag een maal om die stad geloop en het toe teruggegaan kamp toe. Dit het hulle ses dae gedoen.
15Die sewende dag het hulle vroeg, toe die rooidag breek, begin. Hulle het sewe maal om die stad gegaan, in dieselfde volgorde as tevore. Daardie dag het hulle dus sewe maal om die stad gegaan. 16Na die sewende maal het die priesters die ramshorings geblaas. Josua het vir die manskappe gesê: “Skreeu! Die Here gee die stad aan julle oor! 17Dit moet heeltemal uitgedelg word as banoffer vir die Here: die stad en al wat daarin is, behoort aan die Here. Net die prostituut Ragab mag lewe, sy en almal by haar in die huis, want sy het die verkenners wat deur ons uitgestuur is, weggesteek. 18 Maar weerhou julle van wat aan die Here behoort. Moet niks vat van wat aan Hom behoort en vernietig moet word nie, anders maak julle dat die kamp van Israel self vernietig moet word en bring julle die dood daaroor. 19Die silwer en goud en die brons- en ystergoed in die stad is alles aan die Here gewy. Dit moet in die skatkis van die Here kom.” 20Toe skreeu die manskappe en die ramshorings blaas. Net toe die manskappe die ramshorings hoor, het hulle die aanvalskreet hard uitgeskreeu. Toe stort die mure inmekaar en die manskappe gaan oor, die stad in. Hulle het die stad ingeneem 21en al wat daarin is, uitgedelg, man en vrou, jonk en oud, selfs die beeste, die skape en die donkies.
Wat val jou op as jy die verhaal hoor?
Blaai terug deur jou Bybel, plot wanneer hierdie verhaal in Israel se geskiedenis plaasgevind het?
Wat is ‘n ramshoring, die ark, priesters, die skatkis van die Here en die simboliek van die getal 7?
Hoe dink ons vandag anders oor ander volke, oorlog, grondbesit, die waarde van mense (en diere) se lewens, verwoesting, plundertogte en God se wil?
Het God verander van daardie tyd tot nou?
Hoe dink jy moet ‘n mens hierdie verhaal lees in die lig van Jesus se koms en die evangelie?
In die lig van die konteks wat verander het, is daar ‘n waarheid wat jy steeds uit die verhaal kan haal?
Google die geskiedenis van die stad Jerigo, en kyk na prente en kaarte daarvan.
Hoe beïnvloed nasionalisme en ons huidige land se konteks jou eie denke oor God en die wêreld? Doen biddend selfondersoek na jou eie gesindheid oor ander volke en jou moontlike vooropgestelde idees oor Sy betrokkenheid in geskiedenis.
Hou ‘n Bybelse ete waar jul die kos en tradisies van die Ou Testament gebruik.
Kyk op die internet hoe musiekinstrumente in die Bybel gelyk het. Maak jul eie musiek instrumente en sing ‘n paar lofliedere saam.
Posted on March 6, 2017 March 17, 2017
Die Bybel is ‘n versameling van geskrifte wat in verskillende genres geskryf is. Die Psalms is byvoorbeeld poësie, terwyl die Evangelies verhale is. Die verskillende boeke van die Bybel is ook dikwels samestellings van verskillende mondelingse verhale wat oor tyd oorgelewer is. Die verhale van die Bybel was nie van die begin af vanaf Genesis tot Openbaring geskryf nie, maar was eers later in hierdie volgorde gerangskik. Die verloop van geskiedenis, tyd sowel as die opennbaring van God (soos die koms van Jesus en die Gees) het ‘n impak op die storielyn van die Bybel en daarom is die Bybel juis in hierdie spesifieke volgorde gesit. Die Gees help ons om die Bybel (wat baie jare terug geskryf is) te lees, te verstaan en die waarhede daarin in vandag se tyd en konteks toe te pas.
Delf Dieper: Hoe lees ons die Bybel?
— Prof L. Juliana Claassens
Die Bybel is ’n inspirerende boek wat die vermoë het om indiwidue en gemeenskappe te verander. In ons eie land het die Bybel ondermeer ’n sentrale rol gespeel om mense te inspireer om reg en geregtigheid na te jaag en te bevry van die onmenslike sisteem van apartheid.
Die Bybel is ’n gevaarlike boek wat in die verlede al groot skade gedoen het. Deur die eeue heen was ’n bepaalde manier van bybelinterpretasie verantwoordelik vir menige oorloë, vir slawerny en ook apartheid in ons land, en die skep van ’n wêreldbeeld waar onder meer vroue en gays nie altyd goed behandel is nie.
Om die lewensgewende potensiaal van die Bybel te ontsluit is dit nodig om verantwoordelike Bybellesers te ontwikkel. Verantwoordelike Bybellesers is lesers wat nie bang is om moeilike vrae te vra nie. Hulle is eerlik oor die gemengde nalatenskap van die Bybel en probeer deur verskeie eksegetiese benaderinge om Bybeltekse op ŉ krities-waarderende manier te lees om so God se Woord vir ons dag en tyd te ontgin:
Verantwoordelike Bybellesers is lesers wat geïnteresseerd is op die wyse wat die Bybel verstaan is deur sy vroegste lesers. Dit is lesers wat meer wil weet van die wêreld agter die teks, van die historiese en sosiale kontekste waarin die onderskeie boeke van die Bybel geskryf is.
Verantwoordelike Bybellesers is lesers wat sensitief is vir die mooi taal en beelde wat die bybelskrywers gebruik het om hulle boodskap oor te dra. Hulle verstaan sulke literêre tegnieke soos metaforiese taalgebruik, herhaling en klem, ironie en dubbelsinnigheid, en die rol wat verskillende karakters en verteller in die vertelling speel.
Verantwoordelike Bybellesers is lesers wat verstaan dat die Bybel deur die eeue op verskillende maniere gelees is, en ook vandag verskillend deur verskillende mense in verskillende gemeenskappe gelees word. Hulle verstaan dat dit saak maak van watter plek jy lees, dat faktore soos jou etnisiteit, geslag, seksuele oriëntasie, sosio-ekonomiese situasie, ouderdom speel ŉ verskil maak in hoe mens die teks verstaan.
Hierdie drie aspekte van Bybelinterpretasie word dikwels aangetoon deur ŉ fokus op:
Die Wêreld AGTER die teks
Die Wêreld IN die teks
Die Wêreld VOOR die teks
ŉ Mens sou die beweging wat as die Hermeneutiese sirkel of spiraal beskryf kon word verduidelik dat ŉ leser uit die Wêreld VOOR die teks kom, deur die taal van die Wêwreld IN die teks beweeg na wat hy of sy kan leer oor die die Wêreld AGTER die teks om weer na te dink oor hoe hierdie teks sin maak en betekenis het in die Wêreld VOOR die teks.
Met behulp van verantwoordelike bybelleestegnieke kan die Bybel bevry word om 500 jaar na die Reformasie werklik as die Woord van God wat lewe gee te funksioneer.
Luister: Lukas 2: 41-52
Die Kind Jesus by die tempel
41Jesus se ouers het elke jaar vir die paasfees Jerusalem toe gegaan. 42Toe Hy twaalf jaar oud was, het hulle weer soos gebruiklik daarheen gegaan vir die fees. 43En toe die feesdae verby was, het sy ouers die terugreis begin, maar die Kind Jesus het in Jerusalem gebly sonder dat hulle dit geweet het. 44Omdat hulle gedink het Hy is by die reisgeselskap, het hulle ‘n dag lank gereis voordat hulle Hom onder die familie en bekendes begin soek het.
45Toe hulle Hom nie kry nie, het hulle omgedraai na Jerusalem toe op soek na Hom. 46Na drie dae het hulle Hom by die tempel gekry waar Hy tussen die geleerdes sit en na hulle luister en hulle uitvra. 47Almal wat Hom gehoor het, was verbaas oor sy insig en sy antwoorde. 48Toe sy ouers Hom sien, was hulle verslae, en sy moeder sê vir Hom: “Kind, waarom het jy so met ons gemaak? Kyk, jou vader en ek het met angs na jou gesoek.” 49Maar Hy antwoord hulle: “Waarom het u na My gesoek? Het u nie geweet dat Ek in die huis van my Vader moet wees nie?”
50Hulle het nie begryp wat Hy daarmee bedoel het nie. 51Hy het toe saam met hulle na Nasaret toe teruggegaan, en Hy was aan hulle onderdanig. Sy moeder het al hierdie dinge in haar hart bewaar. 52En Jesus het verstandelik en liggaamlik gegroei en in guns by God en die mense toegeneem.
Wat verras jou in die verhaal?
Omkring die aksie woorde in verse 46- 50. Watter leidrade gee dit vir jou oor die manier waarop jy die Bybel kan benader?
In die tempel sou hulle die geskrifte gelees het, na geleerdes geluister het, besprekings gehou het en mekaar vrae gevra het. Watter rol speel ander mense in jou lewe om die Bybel te lees?
Jesus se ouers het nie alles verstaan nie. Hoekom is dit nie moontlik om alles in die Bybel te verstaan nie?
Die verhaal begin en eindig met ‘n reis. Hoe is reis ook ‘n goeie metafoor vir Bybel-lees?
Raak deel van ‘n groep of vra ‘n vriend om saam met jou te reis deur ‘n Bybelboek.
Here, hieroor worstel ek…
Werk saam met iemand en kyk of julle die hoof gebeure van die storie van die Bybel in een bladsy kan beskryf. Kyk nou na jou Bybel se inhoudsopgawe. Kan jy een woord langs elke Bybelboek skryf oor wat die hoof gebeurtenis of tema in daardie boek is?
Kyk na ‘n komedie fliek of TV program asof dit ‘n tragiese drama is. Jy mag nie lag nie! Gesels met iemand oor hoekom genres belangrik is as ons die Bybel lees.
Beeld die boeke van die Bybel met gekleurde blokkies, koppies of roomys stokkies uit. Jy sal goeie idees en speletjies kry as jy “bible books” op pinterest.com soek.
Posted on March 6, 2017 April 5, 2019
Tussen vol programme en skedules vind ons dit soms moeilik om God se stem te hoor en te onderskei. En selfs wanneer ons God se stem hoor is ons nie altyd seker of dit werklik God se stem is wat ons hoor nie. Ons kan God se stem op verskeie maniere hoor en onderskei, maar een van die belangrikste maniere waarop God met ons praat is deur die Skrif – met ander woorde deur die Bybel en deur Jesus wat God se lewende Woord op aarde is. Dit is waar God se wil vir ons en vir hierdie wêreld openbaar word. Om God se stem te hoor, moet ons dus tyd maak om die Woord (Jesus en die Bybel) te leer ken en daarna te luister. Soms het ons mense nodig om ons te help onderskei en te dink oor dit wat ons gehoor het. Hoe gelowiges in die verlede en in die groter kerk vandag die Bybel lees, kan ons vir ons leidrade gee om dit te verstaan.
Luister: 1 Samuel 3: 1-18
Die eerste openbaring aan Samuel
1 Die seun Samuel het die Here gedien onder toesig van Eli. Die woord van die Here is in daardie tyd min gehoor, daar was nie dikwels openbarings nie.
2 Eli se oë het al swak begin word, hy kon nie meer goed sien nie. Vroeg een môre het Eli nog op sy slaapplek gelê, 3 en die lamp van God het nog helder gebrand. Samuel het ook nog gelê in die tempel van die Here waar die ark van God was,4 en toe roep die Here na Samuel.
Samuel het geantwoord: “Ek kom!” 5 Hy het na Eli toe gehardloop en gesê: “Hier is ek, want u het my geroep.” Maar Eli sê: “Ek het nie geroep nie! Gaan lê maar weer.” En Samuel het gaan lê. 6 Die Here het weer na Samuel geroep, en hy het opgestaan, na Eli toe gegaan en gesê: “Hier is ek, want u het my geroep.” Toe sê Eli: “My seun, ek het nie geroep nie! Gaan lê maar weer.” 7 Maar Samuel het nog nie die Here geken nie, want die woord van die Here was nog nie voorheen aan hom geopenbaar nie.
8 Die Here het Samuel toe ‘n derde keer geroep, en hy het opgestaan en na Eli toe gegaan en gesê: “Hier is ek, want u het my geroep.” Toe besef Eli dat die Here die seun geroep het, 9 en Eli sê vir Samuel: “Gaan lê en as iemand jou weer roep, sê jy: Praat, Here, u dienaar luister!” Samuel het toe gegaan en op sy slaapplek gaan lê. 10
Die Here het gekom en gaan staan en soos die vorige kere geroep: “Samuel, Samuel!” En Samuel sê: “Praat, Here, u dienaar luister!”
11 Die Here sê toe vir Samuel: “Ek gaan ‘n ding in Israel doen wat elkeen wat daarvan hoor, se twee ore sal laat tuit. 12 Op daardie dag sal Ek vir Eli alles voltrek wat Ek oor sy familie aangekondig het, van begin tot end. 13 Ek het aan hom bekend gemaak dat Ek sy familie vir altyd gaan straf oor die ongeregtigheid waarvan hy geweet het. Ja, toe sy seuns die vloek oor hulle gebring het, het hy hulle nie bestraf nie. 14Daarom bevestig Ek met ‘n eed aangaande die familie van Eli: die ongeregtigheid van Eli se familie sal sekerlik nooit deur diereoffer of graanoffer versoen word nie.”
15 Daarna het Samuel gaan lê tot die oggend, en toe die deure van die huis van die Here oopgemaak. Hy was bang om die openbaring aan Eli te gaan vertel. 16 Maar Eli het vir Samuel geroep en gesê: “Samuel, my seun!” Hy het gesê: “Ek kom!” 17Eli sê toe: “Wat het die Here met jou gepraat? Moenie iets vir my wegsteek nie. God sal jou met die dood straf as jy iets van wat Hy aan jou bekend gemaak het, vir my wegsteek.”
18Toe vertel Samuel hom alles; hy het niks weggesteek nie. En Eli het gesê: “Hy is die Here, laat Hom doen soos Hy wil.”
As jy ‘n kleur moes koppel aan die gedeelte en hoe dit jou laat voel, wat sal dit wees en hoekom?
Kan jy dink aan ‘n ervaring waar jy gevoel het God praat met jou?
Hoekom dink jy is dit moeilik vir Samuel om God se stem te onderskei? Wat dink jy het gehelp dat Hy uiteidelik God se stem kon onderskei?
Hoekom dink jy was dit belangrik dat Samuel sê: “Spreek Heer, U dienaar luister”?
Waar sien of hoor jy gewoonlik God se stem?
Wat dink jy maak dit vir jou moeilik/maklik om God se stem te onderskei?
Probeer om vir twee of drie ure in jou dag nie te praat nie en slegs te luister na ander. Probeer reageer in gesprekke deur eerder vrae te vra as stellings te maak.
Raak stil en probeer slegs op jou asemhaling en God se teenwoordigheid fokus vir 5min (of so lank jy kan). As jou gedagtes dwaal bring dit weer terug.
YouTube Bouwer Bosch se video “God” en luister of dit vir jou iets sê oor hoe hy/ons God se stem onderskei.
Speel “Telefoontjie-Telefoontjie” waar die eerste persoon in die ry ‘n kort boodskap in die persoon langs hulle se oor fluister. Hierdie boodskap word dan al in die ry af vir elke persoon gefluister. Die laaste persoon moet dit wat hulle gehoor het hardop sê. Mens moet fyn luister om die regte boodskap te hoor en oor te dra. Gesels oor hoe dit verskil van hoe ons God se stem hoor.
Ons glo in ’n Drie-enige God, maar tog sukkel ons om hierdie Drie-eenheid te beskryf. Ons mag dalk probeer God opdeel in drie gelyke dele, waarvan die Vader, Seun en Gees elkeen ’n afsonderlike derde is, maar ons kan nie die drie persone van die Drie-Enige God skei nie. Ons kan God beskryf in metafore wat Vader, Gees en Seun elkeen afsonderlike rolle gee, maar dit kan lei daartoe dat ons die drie as afsonderlike entiteite beskou. Dit sal ontrou wees aan die Bybel en ons belydenis van die eenheid van God Drie-enig. Ons glo dat die werk van die Vader óók die werk van die Seun is en óók die werk van die Heilige Gees is. Die Heilige Gees is die Vader en die Seun wat ewig by ons, in ons, en om ons is.
Delf Dieper: Die Heilige Gees
— Henco van der Westhuizen
Wie is die Heilige Gees vir ons vandag? Weet ons wie die Gees is, wat ook God genoem word? Weet ons wie dié goddelike Gees is vandag? Dalk weet ons iets van Jesus Christus, die Seun, en van God, wat dikwels die Vader genoem word. Maar wéét ons iets van die Heilige Gees, die Gees wat wysheid en insig gee, die Gees wat raad en sterkte gee, die Gees wat kennis verleen en eerbied vir die Here?
Ons leer die Heilige Gees in die Bybel ken! Wie die Gees is word al hoe duideliker soos ons die Bybel van die begin tot die einde lees. Dié lees is soos om ‘n Paint by Numbers prentjie in te kleur. In die begin is dit nie heeltemal so duidelik wie die Gees is nie, of dit oor die Gees of die gees gaan nie. Maar hoe verder ons lees – van begin tot einde – hoe duideliker word ons prentjie van wie die Gees is.
Die prentjie wat die Bybel van die Gees teken word die heel duidelikste in Jesus Christus! As ons wonder wie die Gees is kan ons na Jesus Christus kyk. In die Opgestane, die Gekruisigde, die een wat waarlik mens geword het, sien ons wie die Gees is. Daarom word daar in die Bybel selfs van die Gees as die Gees van Jesus Christus gepraat!
Dit is die Gees van Jesus Christus wat aan ons gegee word. Dit is ‘n geskenk! In die Bybel lees ons dat die Gees uitgegiet word soos water wat op die mees uiteenlopende dele tegelyk val en lewe gee!
Die Gees, wat is soos die wind wat waai waar hy wil, wat nie beperk of gemanipuleer of beheer kan word nie, wys ons só dat ons nie sonder God kan lewe nie! Dit is die Gees wat ons geloof gee! En dit is nét deur die Gees wat ons in Jesus Christus kan glo. Dit is dié geloof in Jesus Christus wat vry maak! Wanneer in die Bybel gelees word dat ons van ons sonde – dit waarin ons vasgevang is, waaruit ons onsself nie kan kry nie – vrygemaak word, is dit die werk van die Gees wat lewend maak!
Maar die Gees maak óns nie net lewend nie. Die Gees maak ook lewend deur mense byeen te bring – een te maak. Dit beteken nie dat die Gees ons eenders maak nie! Néé! Die Gees maak ons een, al is en bly ons divers, verskillend, nie een dieselfde nie.
Die Gees maak lewend deur ons so in verhouding met mekaar te bring – dat ons lewensbevorderend word vir mekaar. Maar ook nie net vir mekaar nie! Deur die Gees word ons ook in verhouding gebring met die nie-menslike wat God gemaak het! Vir mekáár word hulle lewensbevorderend! Die Gees bring so die vervulling van die wet mee, en stel ons só in staat om die geregtigheid en barmhartigheid waarvan die Bybel praat – te beliggaam.
Die Gees gee dus liefde. Nie nét liefde vir Jesus nie, maar ook vir mekaar, vir die nie-menslike wat God gemaak het! Dít is juis waarvoor daar dikwels in die Bybel gebid word: dat ons líéfde al hoe meer sal toeneem in begrip en fyn aanvoeling, sodat ons die dinge sal kan onderskei waarop dit werklik aankom!
So gee die Gees hoop! Dié hoop wat die Gees gee is nie dieselfde as ‘n ja-ons-kan-optimisme nie. Die hoop wat die Gees gee is hoop teen hoop, dis die hoop dat daar ‘n ánder werklikheid is, dat die ryk van Gód werklik aan die kom is!
Die Gees, ter afsluiting, laat ons sug, laat ons sáám sug! Dit is júís Geesvervuldes wat sug! Aan die een kant, omdat Geesvervuldes besef hoeveel seer, lyding, en swaarkry daar in hierdie wêreld is. Hulle wéét: Die Gees staan ons ook in ons swakheid by – ons weet nie wat en hoe ons behoort te bid nie, maar die Gees self pleit vir ons met versugtinge wat nie met woorde gesê word nie. Aan die ander kant, omdat Geesvervuldes weet hoe hierdie werklikheid van die kómende werklikheid verskil – omdat hulle weet dat hulle nóú reeds in hierdie nuwe werklikheid deel: Die ewige lewe!
Luister: Handelinge 1:1-8
1My eerste boek, Teofilus, het ek geskrywe oor alles wat Jesus gedoen en geleer het, van die begin af 2tot op die dag van sy hemelvaart. Voordat Hy in die hemel opgeneem is, het Hy deur die Heilige Gees bevele gegee aan die manne wat Hy as apostels uitgekies het. 3Ná sy dood het Hy aan hulle met baie onbetwisbare bewyse ook getoon dat Hy lewe. In die loop van veertig dae het Hy by verskeie geleenthede aan hulle verskyn en met hulle oor die dinge van die koninkryk van God gepraat. 4Terwyl Hy ’n keer saam met hulle aan tafel was, het Hy hulle beveel: “Moenie van Jerusalem af weggaan nie, maar bly wag op die gawe wat die Vader belowe het, soos julle van My gehoor het. 5Johannes het wel met water gedoop, maar julle sal binne ’n paar dae met die Heilige Gees gedoop word.”
6Toe hulle ’n keer weer bymekaar was, het hulle vir Jesus gevra: “Here, is dit nou die tyd dat U die koninkryk vir Israel weer gaan oprig?”
7Hy het hulle geantwoord: “Dit is nie vir julle om die tyd en omstandigheid te weet wat die Vader in sy eie mag bepaal het nie. 8Maar julle sal krag ontvang wanneer die Heilige Gees oor julle kom, en julle sal my getuies wees in Jerusalem sowel as in die hele Judea en in Samaria en tot in die uithoeke van die wêreld.”
Waarom, dink jy, het die dissipels gevra of Jesus nou ’n koninkryk vir Israel oprig?
Hoe lyk Jesus se koninkryk? Hoe kom dit tot stand?
Wie is die Heilige Gees vir jou?
Wat doen die Heilige Gees in jou lewe?
Waarom kort ons die Heilige Gees? Hoekom is die Bybel nie genoeg nie?
Jesus het sy dissipels gestuur na Jerusalem, Judea, en Samaria, en na die “uithoeke van die wêreld”. Waarheen stuur hy vir jou?
Dink aan ’n probleem in jou omgewing wat nie maklik oplosbaar is nie, en gesels met ’n predikant of geestelike vennoot oor hoe die Heilige Gees julle kan lei om dit aan te spreek.
Bid dat jy sal luister na die Heilige Gees se stem, en luister dan op ’n manier wat vir jou werk, soos in stilte of terwyl jy dink oor ‘n teksgedeelte of terwyl Christelike musiek speel.
Deel die vraag “Wie is die Heilige Gees vir jou?” op ’n aanlyn groep of op sosiale media, of lig die vraag by jou jeuggroep, en neem deel aan die gesprek wat volg.
Steek ‘n kers aan en dink na oor hoekom die Heilige Gees soms as vuur beskryf word.
Staan buite in die nag en kyk na sterre. Gesels oor die sterre oor hoe wonderlik hulle is. Praat dan oor hoe helder elkeen brand, en oor hoe die Heilige Gees ons ook vir Jesus kan laat brand.