Jare gelede by ’n vorige werk moes ek ’n swierige funksie bywoon. Ek het ’n pragtige rok en skoene vir die geleentheid gekoop. Daar aangekom, het ek soos ’n glanspersoonlikheid in Hollywood gevoel, tot ’n kollega se eggenoot my eenkant toe roep en fluister: “Jou Saterdag is langer as jou Sondag”. Ek het destyds nog nie die uitdrukking geken nie – dit was immers jare voor Maroela Media bestaan het. Toe ek besef dit meen my onderrok hang uit, het twee reaksies by my jeugdige, onvolwasse self gevolg. Eers was ek skaam en toe was ek redeloos woedend vir die persoon wat my gewaarsku het.
Die storie het wêreldwyd opslae gemaak. Binne dae het meer as 400 artikels hieroor in die media verskyn – sommige wat Dutton gelyk gee, ander wat wys op Australië se eie probleme. Of Dutton uit eiebelang opgetree het of nie, is nie ter sake nie. Wat belangrik is, is dat hy gewys het op die onderrok wat uithang en dat die heftige reaksie wat dit by minister Sisulu tot gevolg gehad het, bewys dat ’n aar raakgeboor is.
Tweedens is daar die lagwekkende “gerusstelling” wat die minister aanbied dat Suid-Afrika in die onteieningsproses deur die Grondwet gelei word. Ingeval minister Sisuslu nog nie agtergekom het nie, dit is die einste Grondwet wat die parlement volgens die aanvaarde mosie van 27 Februarie 2018 wil wysig om onteiening sonder vergoeding moontlik te maak. Die versekering dat die proses “ordelik” sal verloop, troos ook nie. As ’n inbreker my eiendom steel, gee ek nie om of hy/sy ordelik ingebreek het of nie – ek is nog sonder my eiendom. Dieselfde geld vir ’n proses wat eiendomsreg ignoreer.
Waar daar eens internasionale lofprysings vir die Suid-Afrikaanse Grondwet was, sien die buiteland nou die gebrekkigheid daarvan raak. Hulle besef Suid-Afrika is lankal nie meer ’n demokrasie nie, maar ’n hibriede regime waar sterk, onafhanklike instellings wat demokrasie handhaaf en aanspreeklikheid verseker, grotendeels verdwyn het of tot betekenislose optrede verswak is. Die groot meerderheid waarmee die mosie aanvaar is om die Grondwet ten gunste van onteiening sonder vergoeding te wysig, is ’n duidelike bewys in dié verband.