Dringende hofbevel vir toegang tot Huis Davidtsz bekom | Maroela Media
Martha Morake, 'n werker en vakbondverteenwoordiger, het Maroela Media deur die gebou geneem. Foto: Maroela Media.
Solidariteit Helpende Hand kon teen laatmiddag daarin slaag om 'n dringende hofbevel te bekom wat hulle bemagtig om Huis Davidtsz, 'n tehuis vir bejaardes en verswakte volwassenes in die Pretoriase middestad, toe te tree en hulp aan die bejaardes te verleen.
Willie Spies, AfriForum se regsverteenwoordiger, het dié nuus bevestig.
Stakende werkers by Huis Davidtsz het gisteraand effektief beheer van die oord oorgeneem en net die mees basiese versorging van inwoners word steeds toegelaat. Dít terwyl hulle arbeidsgeskil met die tehuis se bestuur voortsleep.
Solidariteit Helpende Hand het laatmiddag die dringende hooggeregshofaansoek gebring om toegang tot die perseel te kry, nadat vrywilligers van die organisasie heeldag vergeefs voor die tehuisdeure gewag het om inwoners te help.
Hannes Noëth, hoof van Solidariteit Helpende Hand, sê hulle wil geensins die werkers se saak benadeel nie, maar dat hulle fokus die versorging en veiligheid van inwoners is. Hy sê die huidige situasie by Huis Davidtsz is onhoudbaar. Noëth en die dogter van een van die inwoners bring die aansoek.
Hy sê uit berigte wat die organisasie ontvang het, is dit duidelik dat inwoners tans nié die vlak van versorging kry waarop hulle geregtig is nie.
'n Bestuurslid van die tehuis het egter vanmiddag die versekering gegee dat inwoners daar veilig en versorg is.
Cas Weber, 'n direksielid van die Deo Gloria-maatskappy, waaraan Huis Davidtsz behoort, sê 'n senior suster is in beheer by dié tehuis met sy nagenoeg 150 inwoners. Hy sê verskeie verpleegsters help haar, maar kon nie sê hoeveel versorgers daar tans is nie.
"Die inwoners is wat my aanbetref, veilig. Ek dink nie die stakers wil hulle beseer nie. Die grootste probleme is maar polities gedrewe," het Weber gesê.
Weber was weens beweerde vrese vir sy veiligheid nie self vandag by die perseel om met werkers te praat nie. Daar was ook geen ander bestuurslede nie.
Enkele polisielede was deur die loop van die dag daar, terwyl verteenwoordigers van die DA en EFF ook met werkers gepraat het.
Werkers beweer Leonora Strydom, die tehuisbestuurder en die persoon verantwoordelik vir die dag-tot-dag-beheer, is bitter selde op die perseel om sélf te sien wat aangaan.
Weber sê egter Strydom bestuur die instansie vanuit 'n ander kantoor, nadat 'n personeellid aangerand is.
'n Regsverteenwoordiger vir die tehuis is vanmiddag na die perseel gestuur om met werkers te praat, maar dié kon ook nie hond haaraf maak nie.
Martha Morake, 'n werker en vakbondverteenwoordiger, sê hulle werk onder moeilike omstandighede en jare lange griewe by die bestuur val op dowe ore.
Morake het Maroela Media deur die gebou geneem. Sommige vloere was plek-plek met bruin kolle besmeer, bejaardes was meestal in hulle kamers en in sommige gange het die swaar reuk van urine gehang. In die waskamer was etlike masjiene stukkend en vuil linne het ongewas gelê.
Morake sê weens die afwesigheid van behoorlike bestuur, probeer hulle doen wat hulle kan met die hulpbronne tot hulle beskikking.
"Ons hou regtig van ons werk. Ons wil dit doen, maar die werksomstandighede en die manier waarop die bestuur ons behandel, is onaanvaarbaar. Elke jaar opper ons dieselfde kwessies, maar ons kry nêrens hulp nie," het Jessica Siko, 'n versorger by die tehuis, gesê.
Werkers beweer onder meer hulle het geen werkskontrakte nie, terwyl Weber sê dit is werkers self wat nie opgedaag het om hulle nuwe kontrakte te onderteken nie. Hy ontken hulle bewerings dat hulle nié by die Departement van Arbeid geregistreer is nie, al word werkloosheidsversekering van hulle salarisse afgetrek.
Oor beweerde personeeltekorte sê Weber hulle hét min personeel, maar dat Huis Davidtsz so ekonomies moontlik bedryf word om die instansie se voortbestaan te probeer verseker.
Die werkers wou Helpende Hand se vrywilligers egter nié in die gebou toelaat nie, en sê die gebruik van vrywilligers is 'n manier vir die tehuisbestuur om sogenaamde gratis arbeid te gebruik om werk te doen waarvoor hulle in die eerste plek nie behoorlik vergoed word nie.
Kwesbaarstes word "politieke speelbal"
Noëth sê egter daar kan nie toegelaat word dat politiek kwesbare mense se versorging in die gedrang bring nie.
"Die werkers se griewe is moontlik waar, maar die agt vloere bejaardes is die slagoffers van politiek. Jy maak nie een verkeerde ding met 'n ander verkeerde een reg nie. Die bestuur van Huis Davidtsz moet tot verantwoording geroep word, maar hier word nou 'n politieke speelbal van die ou mense gemaak," het Noëth gesê.
Helpende Hand se vrywilligers was enkele maande gelede óók op die toneel toe werkers gestaak het. Bejaardes is toe kos gegee, skoongemaak en versorg.
"Ons help almal, swart en wit," het Noëth gesê oor Huis Davidtsz met sy uiteenlopende versameling inwoners.
"Om te gaan en te weet hier is onversorgde mense, is baie moeilik. Hier is geen wenner nie."
Noëth sê hulle het daarom geen ander keuse gehad as om hulle tot die hof te wend nie.
Aan genade oorgelaat
Een van die inwoners met wie Maroela Media gepraat het, sê hy het gisteraand in sy rolstoel geslaap omdat daar niemand was om hom tot in sy bed te help nie. Hy woon al sowat 10 jaar in die tehuis en sê hoewel die personeel inwoners gewoonlik goed versorg, is húlle nou die slagoffers van die dooiepunt.
Die 36-jarige man moet gereeld opgelig word om druksere te voorkom, maar is te swak om dit self te doen. "Ek probeer, maar dis verskriklik," het hy gesê.
Hy sê die enigste manier hoe die situasie gaan verbeter, is as die regering instansies soos Huis Davidtsz fyner dophou.
Nog 'n inwoner sê sy het haar doek bevuil en wag al ure lank dat iemand dit vir haar omruil.
Inwoners wat vir middagete by die eetsaal opgedaag het, is gevra om na hulle kamers terug te keer tot die situasie na normaal teruggekeer het.
Weber sê verteenwoordigers van die tehuisbestuur, werkers en amptenare van die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling vergader Maandag om 'n permanente oplossing vir die geskille te probeer vind.
Die departement van maatskaplike ontwikkeling het gevra vir 'n skriftelike navraag oor die situasie en sê hy sal daarna reageer.
Hoe tragies is dit dis n skande dat weerlose oumense so moet leef
As die tehuisbestuurder selde op die perseel kom en sake vanuit 'n ander kantoor behartig omdat personeel aangerand word, dink net hoe word die weerlose bejaardes aangerand.
Die tehuis kan beslis opgeknap word! Die inwoners se hele inkomste word geneem vir hulle versorging! Dit is hoe dit in Port Elizabeth werk! Hopelik is daar nie uitbuiting nie…