PressReader - Beeld: 2017-05-25 - Kon­so­li­da­sie = leë kan­to­re
Kon­so­li­da­sie = leë kan­to­re
Beeld - 2017-05-25 - Sake nuus - El­ma Klop­pers
By­na 2 mil­joen vier­kan­te me­ter kan­toor­ruim­te staan land­wyd leeg na­ma­te kor­po­ra­tie­we on­der­ne­mings hul be­dry­wig­he­de in groot nu­we eien­dom­me kon­so­li­deer en ver­skeie ge­boue leeg ag­ter­laat.
Die kom­mer­wek­ken­de im­pak van dié kon­so­li­da­sie nei­ging bly kuit die nuut­ste kan­toor­leeg staan ver­slag van die Ver­e­ni­ging van Eien­doms ei­e­naars van Suid-A­fri­ka( Vee s a) waar­vol­gens 11,1%, of­te­wel 1 969 138 m² van die land se kan­toor­ruim­te in die eer­ste kwar­taal van 2017 leeg ge­staan het.
Dit is 0,4 per­sen­ta­sie­punt ho­ër as die vo­ri­ge kwar­taal, maar da­rem nog nie na­by die hoog­te­punt van by­na 15% in 2003 nie.
Die jaar­lik­se groei in vra­huur­geld het ter­self­der­tyd be­dui­dend af­ge­plat, ’n aan­dui­ding van trae e­ko­no­mie­se groei te­sa­me met ’n oor­aan­bod van kan­to­re in die mark. Die groei in vra­huur­geld het in die eer­ste kwar­taal tot 3,1% op ’n jaar­grond­slag af­ge­neem, die laag­ste groei in ne­ge op­een­vol­gen­de kwar­ta­le.
An­ton de Goe­de, ei­en­dom­spor­te­feul­je be­stuur­der van Coro­na­ti­on, sê die kan­toor­ruim­te wat ont­ruim word, het die leeg­staan­sy­fers in se­ke­re kan­toor­no­dus­se laat op­skiet, met die po­ten­si­aal om ver­der toe te neem na­ma­te ver­skeie groot ont­wik­ke­lings­pro­jek­te na die mark kom.
Hy sê die e­ko­no­mie groei een­vou­dig nie sterk ge­noeg om nu­we vraag te skep nie.
“Ro­se­bank in Jo­han­nes­burg is een van die no­dus­se waar die leeg­staan­sy­fer met 6,9% tot 13% op­ge­skiet het na­dat Sa­sol ver­skeie ge­boue ont­ruim het om sy nu­we hoof­kan­toor in Sand­ton te be­trek.”
De Goe­de sê A- en B-graad­kan­to­re word tans die mees­te ge­raak. “Die leeg­staan­sy­fer van A-graad-kan­to­re het in die eer- ste kwar­taal met 0,5 per­sen­ta­sie­punt tot 8,7% toe­ge­neem, dié van B-graad-kan­to­re met 0,5 per­sen­ta­sie­punt tot 14,2% en dié van C-graad-kan­to­re met 0,3 per­sen­ta­sie­punt tot 16,7%. In teen­stel­ling hier­mee het die leeg­staan­sy­fer van pri­ma graad tot 3,8% ver­be­ter.
Tien­tal­le kan­toor ont­wik­ke­lings i sin 2016 vol­tooi, wat die oor­hoof­se ont­wik­ke­ling sy­fer af- ge­bring het. Aan die ein­de van die eer­ste kwar­taal was ont­wik­ke­lings met al­te­sa­me 672 000 m² se kan­toor­ruim­te in aan­bou, heel­wat min­der as die 982 000 m² in die vier­de kwar­taal van 2015. Nu­we ont­wik­ke­lings, uit­ge­druk as ’n per­sen­ta­sie van die be­staan­de kan­toor­voor­raad, be­loop tans 3,8%, wat hoe­wel dit la­er is as die 6% van van­te­vo­re, nog hoog is in die lig van ’n af­we­sig­heid van groei­aan­dry­wers op na­si­o­na­le vlak.
De Goe­de sê 90% van die kan­toor ont­wik­ke­lings is in­tien no­dus se ge­kon­sen­treer, maar die leeu­e­aan­deel van die bou­ak­ti­wi­teit van 51% is in Sand­ton. Die leeg­staan­sy­fer in Sand­ton was in die eer­ste kwar­taal 9,1%.
Die mees­te van die nu­we pro­jek­te word deur die aan­vraag van be­staan­de huur­ders ge­dryf wat waar­skyn­lik wil kon­so­li­deer en die voor­af-ver­hu­ring­sy­fer van nu­we ont­wik­ke­lings staan op 65,7%.
Op mu­ni­si­pa­le vlak is die laag­ste kan­toor leeg staan sy­fer van 7,5% in Kaap­stad aan­ge­te­ken. Die hoog­ste leeg­staan­sy­fer van 12,3% is in die Jo­han­nes­burg- en die eT­hek­wi­ni-me­tro.
Kon­so­li­da­sie in die werk­plek bring mee dat meer kan­toor­ruim­te leeg staan.