Artikel in Spiegel 1986
Hierdie artikel is van "Der Spiegel" Week 24 1986 -
Bladsye 28, 29 en 30
Die Hammer-reaktortipe is as 'n belowende toekoms beskou
- tot die voorval vroeg in Mei. Die operateurs het die ineenstorting stilgemaak dat die NRW Sosiaal-Demokrate, benewens Kalkar, nog 'n problematiese stapel het.
FDie skof het op 4 Mei rustig begin vir die tegnikus aan diens in die hartjie van die Hammer-hoëtemperatuurreaktor (THTR). Die oond het nie eers halfspoed geloop nie.
Kort ná 15:41 op hierdie Mei-Sondag het die man in die beheerkamer 'n bevel ontvang. Hy was veronderstel om XNUMX "absorberende elemente", grafietsfere gevul met boor, wat dien om die atoomkettingreaksie te modereer, via 'n pyp in die sogenaamde laaistelsel in te maneuver - 'n normale proses, met een uitsondering.
Die outomatiese stelsel kan net presies 60 balle voer, nie minder nie. Waarom daar hierdie keer net 41 balle moes wees, was tot einde verlede week onduidelik. In elk geval, die onewe nommer van die "beheerkamerbestuurder", soos die tegnikus aan diens in THTR-jargon genoem word, het spesiale voorsorgmaatreëls vereis. Hy moes die stelsel na handmodus oorskakel. Dit word slegs in noodgevalle toegelaat en moet dan deur 'n spesialis-ingenieur gedoen word.
Omdat handbediening ingewikkeld is. Om 'n bal te plaas, moet meer as twintig reëls presies nagekom word. Elke beheerhandvatsel moet reg wees as die bal die reaktorkern wil bereik, wat met die edelgas helium afgekoel word. Een van die absorberelemente wat ingebring is (deursnee: ses sentimeter) het halfpad in die pypstelsel vasgesit. "Koeël nie erken nie," het die rekenaar berig.
Die beheertoonbankbestuurder het teruggeskakel na outomatiese modus en probeer om die blokkeerbal met hoë gasdruk weg te blaas. Wat hy eers nie opgemerk het nie: Besoedelde helium het in die lugsluis ingevlieg en toe deur 'n klep wat per ongeluk oopgemaak is, na buite in die skoorsteen ontsnap.
Die kontroleklerk het ingelig:
"Aërosol aktiwiteit konsentrasie in die skoorsteen hoog." Alarmtoeters het aangegaan, die rekenaar het meer as twintig alarmboodskappe gestuur. Die mans in die reaktor, die skoftoesighouer was binne skreeafstand van die tegnikus, het dit glo nie as ernstig beskou nie. Die tegnikus, wat ses uur lank met die toestel probeer het, het twintig of dertig absorberballe geskiet om die verstopte pyp weer vry te kry. Hy het verskeie kere tussen hand- en outomatiese werking gewissel – alles sonder sukses.
Die druk was so groot van die oop- en toemaak van die slotte dat alle balle wat agterna gedruk is, verpletter is. Om 21.40:XNUMX, die einde van die skof, het die man werk gestaak. Kollegas, soos die skofboek wys, het voortgegaan om die bal te speel. Maar nou kon die arm wat die ronde elemente gedra het nie meer beweeg word nie. Die stelsel is gedurende die nag afgeskakel.
Wat aan die begin van Mei in die reaktorgebou in Hamm-Uentrop gebeur het, herinner aan Charlie Chaplin se slapstick-tonele in "Modern Times": 'n Man sukkel met die slaggate van tegnologie en verloor. Maar wat Chaplin se slim gags in Hamm was, was 'n ketting van onklaarrakings wat geen ingenieur sou kon dink nie.
Meer as 100 ton papier is in 15 jaar gemerk vir die goedkeuring van die THTR - met bedryfsinstruksies, TÜV-dokumente en produksieplanne. 'n Voorval soos die een op 4 Mei kom nie daarin voor nie.
Wat uit die skoorsteen gekom het, 'n geraamde 90 miljoen Becquerel, was net 'n radioaktiewe wolk - geen vergelyking met Tsjernobil nie. Wat die voorval 'n skandaal gemaak het, was die maatskappy se poging om alles toe te smeer.
Toe die onklaarraking van die reaktor verlede week bietjie vir bietjie bekend geword het en die Noordryn-Wesfaalse Minister van Ekonomiese Sake Reimut Jochimsen die kernkragsentrale gesluit het, is 'n voorkeurargument van Wes-Duitse kernpolitici gedevalueer: dat die binnelandse reaktors die veiligste in die wêreld. Die ongeluk het 'n baie Duitse ontwikkeling getref, die sogenaamde klippiebedreaktor, wat kernkragtegnici en politici as belowend beskou het * (sien onder "Kassie op bladsy 29"). Veral omdat die regerende Sosiaal-Demokrate in Noordryn-Wesfale op hierdie tipe reaktor staatgemaak het. Die voorkeur is gestig in die hoop dat die Hammer-atoomfabriek eendag proseshitte vir steenkoolvergassing kan verskaf - 'n noodsaaklike vir die steenkool- en nywerheidstaat Noordryn-Wesfale.
Vooraanstaande Sosiaal-Demokrate onthou ook dat die voormalige hoof van die mynbedryfvakbond, Adolf Schmidt, "altyd sprankelende oë gekry het" "wanneer daar van die THTR gepraat is".
NRW Minister van Ekonomie Jochimsen het onlangs die reaktorontwikkeling as 'n "mylpaal" beskryf in die voorwoord tot 'n werkboek. En verlede week het premier Johannes Rau, die SPD se kandidaat vir kanselier, gesê hy beskou steeds die hoëtemperatuurreaktor as die " veiligste reaktorlyn "Hy was" oortuig ". Die omgewingsbeskermingspropagandis Jo Leinen, vandag die Saarland se SPD-omgewingsminister, het jare gelede die Düsseldorf-kamerade se gunsteling-oond" die staatsreaktor van die Noordryn-Wesfalse staatsregering genoem. In die SPD-parlementêre groep het verlede week vrese ontstaan ​​dat Rau en sy vriende, indien nie nodig nie, sal help om die SPD se reeds onduidelike standpunt oor die uittrede uit kernenergie verder te vertroebel.
In die besluit om op 26 Mei aan die federale uitvoerende raad te onttrek, sê dit: "Die aandeel van kernenergie in elektrisiteitsopwekking sal geleidelik verminder word." Rau het hiertoe ingestem. Hy het egter net sy parlementêre groep in Düsseldorf laat verbygaan. -bindende frase: "Daarom is dit (kernenergie) slegs verantwoordelik vir 'n oorgangstydperk." In die NRW Energiekommissie het Jochimsen, minister van staatsekonomie, die verskil soos volg verduidelik: "Dit maak 'n verskil of jy in die opposisie in Bonn is en of jy politiek verantwoordelik hou vir 'n land."
Die Düsseldorf SPD sien homself in 'n dubbel moeilike situasie ná die ongeluk in Hamm. Ná die vinnige teler in Kalkar het die THTR nou ook 'n probleem geword. "Ons moenie hier vashaak nie," het 'n kabinetslid gesê.
Omgewingskenner Volker Hauff het gesê dat die stilstandreaktor eers weer op die netwerk kan wees wanneer alle veiligheidskwessies deeglik ondersoek is en "'n breë openbare bespreking plaasgevind het". Presidiumlid Herta Däubler-Gmelin het verduidelik: Toets vir die party se geloofwaardigheid. "
Die mees onlangse kernongeluk kon heeltemal deur die Tsjernobil-wolk bedek gewees het as 'n THTR-werknemer nie 'n anonieme wenk verskaf het nie. Die vreemdeling, waarskynlik 'n senior werknemer, verskaf al maande lank doelgerigte inligting oor gevare in die aanleg.
Blykbaar het 'n knipoog ook die werknemers van die alternatiewe Darmstadt Eco-Instituut bereik. Aan die begin van Mei het sy kenners tydens metings naby die reaktor vasgestel dat driekwart van die bestraling – altesaam 35000 XNUMX Becquerel per vierkante meter – van die THTR self kom, net die res van Tsjernobil-winde.
Toe minister Jochimsen die operateurs op 7 Mei om XNUMX:XNUMX gevra het, was hulle beswaard. Hy het te hore gekom: "Nonsens, daar is niks daaraan nie."
Die antwoord was verkeerd. Want die verantwoordelikes het daardie oggend reeds in hul eie metings uitgevind dat van die radioaktiwiteit eintlik tuisgemaak is. Die maatskappy se inligtingsbeleid het byna Sowjet-kenmerke aangeneem, dit was opgemessel en toegesmeer. Op 12 Mei het die bedryfsmaatskappy per spoedpos aan alle lede van die Düsseldorf-staatsparlement aangekondig dat die gerugte oor probleme met die THTR nie waar is nie - hulle het enige "basis ontbreek": die THTR "werk behoorlik".
Op hierdie tydstip was daar reeds baie in Hamm aan die gang. Die puin van die balle is afgesuig en die defekte laaistelsel is herstel. Die reaktor was opgemaak soos 'n Potemkin-dorpie.
Toe 'n groep FDP-lede van die staatsparlement in die middel van Mei kom kuier, is die politici nie 'n ongeluksverslag gewys nie, maar 'n advertensiefilm, wat, in die stem van Tagesschau-woordvoerder Dagmar Berghoff, die voordele van die klippiebed opgehef het. reaktor. Die Bielefelder Zeitung "Neue Westfälische" op die besoek: "Stralende in - maak weer skoon."
Die Düsseldorfse Ministerie van Ekonomiese Sake het reeds die eerste aanduidings van radioaktiewe emissies opgevolg. Die operateur se vals verslae het nie soos aanvanklik aanvaar in die burokrasie vasgeval nie, maar is aanvanklik te slap nagegaan. Eers toe die Öko-Instituut die publiek in kennis stel, is 'n regeringskommissie na Hamm gestuur, en Jochimsen het op televisie verklaar dat dit 'n "ongelooflike toesmeerdery" was - wat die hoof van die United Electricity Works, Klaus Knizia, aangespoor het om regstappe te neem Die skandaal het die lisensie-owerheid en die operateur verdeel, en die Düsseldorfse Sosiale Demokrate moes uiteindelik erken dat hul THTR ook 'n heeltemal normale en dus kwesbare kernreaktor is.
Miskien nie eers dit nie.Einde verlede week het 'n koerant van die Kraftwerk-Unie (KWU), 'n Siemens-filiaal, onder die Düsseldorfse Sosiaal-Demokrate die rondte gedoen. Dit sê dat die hoëtemperatuurreaktor besonder hoë veiligheidseienskappe gekry het. Volgens die KWU-bestuurders het hulle egter "nie op die verwagte wyse tot stand gekom nie" met die groot Hammer Meiler.En: 'n verbetering in veiligheid was "nie haalbaar nie".
"Omgewingsvriendelik in metropolitaanse gebiede"
Hoop en mislukkings in die hoë-temperatuur reaktor
ZTasend met hoopvolle afwagting kyk televisiekykers elke week hoe die swart genommerde plastiekballetjies van die glasdrom deur 'n vervoerkanaal tot in die sewe buise neerplof.
So iets, net met amper kilometer lange vervoerbande soos 'n pneumatiese buis en alles in ag genome 675 000 grafietsfere so groot soos tennisballe, moet 'n mens die toevoer- en afvoerstelsel van die 300 megawatt torium-hoëtemperatuurreaktor (THTR 300) in Hamm-Uentrop voorstel. 'n Soort verkeersknoop het in een van die heliumgevulde toevoerpype na die reaktorkern voorgekom – die snellerfaktor vir die voorval.
Grafietsfere in plaas van die staalbedekte uraanbrandstofstawe wat gewoonlik in atoomreaktore gebruik word – dit was die kerngedagte vir die hoëtemperatuurreaktor wat drie dekades gelede deur die Duitse fisikus en Heisenberg-student Rudolf Schulten ontwerp is. Die idee het 'n hele reeks ekonomiese en veiligheidsvoordele belowe in vergelyking met die andersins algemeen gebruikte ligtewaterreaktors:
Terwyl konvensionele reaktors gereeld gesluit moet word om die gebruikte brandstofelemente te vervang, kan die hoëtemperatuurreaktor deurlopend bedryf word; Die atoombrandstof (hoogs verrykte uraan en/of torium) wat in die grafietsfere vasgevang is, is in 'n konstante siklus deur die reaktor, gebruikte brandstofelemente word voortdurend deur ongebruikte vervang (sien grafiek).
Die hitte wat deur die atoomkettingreaksie opgewek word, word nie met water verdryf nie, maar met die edelgas helium, wat verhit word tot byna 1000 grade en dan sy hitte deur 'n sekondêre water-stoomsiklus na die turbine deurgee - met 'n veel hoër graad van doeltreffendheid as in konvensionele kernkragsentrales.
In die geval van 'n mislukking van die hitte-dissiperende heliumgasvloei, oorverhit die reaktorkern nie teoreties nie, maar die reaktoruitset daal outomaties tot ongeveer vyf honderdste van die nominale uitset; Volgens die operateurs is smelt van die brandstofelemente dus beswaarlik moontlik by die THTR.
In 1987 is die eerste mini-reaktor (15 MW) gebaseer op die klippiebed-beginsel aan die rooster in die Jülich-kernnavorsingsfasiliteit gekoppel. Dit het vir etlike jare bevredigend geloop totdat 'n onverwagse ongeluk in 1978 plaasgevind het: 25 ton water het by die toetsreaktor ingebreek, 'n eerste aanduiding dat hierdie tipe reaktor ook nie faalveilig was nie.
Atoomelektrisiteit van die hoëtemperatuurreaktor behoort 1,5 pfennigs per kilowattuur te kos, het sy uitvinder Schulten aan die einde van die XNUMX's bereken - veel minder as elektrisiteit van steenkool en omtrent soveel as atoomelektrisiteit van ligtewaterreaktore. Maar die THTR moet, weer as gevolg van sy verskillende tegniese beginsel, in twee opsigte beter wees as die algemene atoomstapels:
Die heliumgas, wat tot sulke hoë temperature in die reaktor gebring word, kan, anders as die koelmiddelwater, nie net gebruik word om elektrisiteit op te wek nie, maar ook as sogenaamde proseshitte - byvoorbeeld om steenkool te vloeibaar of vir ander energie-intensiewe prosesse in die chemiese industrie.
Relatief klein klippiebedreaktors behoort nie net elektrisiteit in stedelike gebiede te lewer nie, maar ook distriksverhitting.
Sy advokate het die klippiebedreaktor geprys as "besonder veilig en omgewingsvriendelik"; die voordele daarvan, is in 1972 gesê in 'n "projekinligting" van die Uentrop-operateur, "kan gebruik word wanneer toekomstige reaktorliggings in digbevolkte gebiede gekies word".
Die toetsreaktor wat in Jülich gebou is, het aanvanklik gelyk of dit die veronderstelde veiligheidsvoordele bevestig. Wanneer daar egter probeer is om 'n reaktor van dieselfde tipe met 20 keer die kapasiteit as 'n grootskaalse aanleg te bou, het probleme en koste toegeneem. In plaas van die geraamde vyf jaar van konstruksie, was dit byna 15; in plaas van die oorspronklik geraamde 690 miljoen mark, het die reaktor uiteindelik meer as vier miljard mark aan konstruksiekoste verorber.
Tot dusver het die reaktor 21 keer stilgestaan, soms het 'n noodopwekker misluk, soms 'n uitlaatwaaier, of gebrekkige sensors het "te hoë temperature" in die reaktorsaal aangemeld.
Daar was ook tegniese probleme met die laai van die reaktor. Die grafietsfere - waaronder daar altyd leë buise en verskeie boorgevulde "absorberelemente" is om die Meiler-vuur te modereer - was taai in die prototipe. Druk balle, dit het die swak punt geword: In teenstelling met alle voorspellings, die balle breek in hope - sedert September 675 was daar 000 breek.
(Let wel: tot en met die ontmanteling was daar 8000 brandstofelementballe wat gebreek het!)
Ek wil graag my dank uitspreek aan "Spiegel" vir die kopieë van die artikels oor die THTR-onderwerp.