Issue 1, 2014 Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies - Volume 35,
Volume 37 (2016) Volume 36 (2015) Volume 35 (2014) Volume 34 (2013) Volume 33 (2012) Volume 32 (2011) Volume 31 (2010) Volume 30 (2009) Volume 29 (2008) Volume 28 (2007) Volume 27 (2006) Volume 26 (2005) Volume 25 (2004) Volume 24 (2003) Volume 23 (2002) Volume 22 (2001) Volume 35,
Bleek planeet, Dolf van Niekerk : book review
Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies 35, pp 1 –2 (2014)
Dolf van Niekerk het reeds vier digbundels (Karoosange 1975; Dubbelster 1996; Nag op die kaal plein 2006; Lang reis na Ithaka 2009) die lig laat sien. Daarin is &apos;n ontwikkeling te bespeur vanaf die uitbeelding van &apos;n aardse, volksaardige (Karoo-)streeksidentiteit - in voortsetting van die tradisie van Boerneef, en N.P. van Wyk Louw met &apos;Klipwerk&apos; - na die tekening van &apos;n ruimer tematiek toe.
Van Dis skryf oor Suid-Afrika se verwoestende towerpoeier
Tikkop, Adriaan Van Dis : book review
Belia A.J. Van der Merwe
Sedert die verskyning van Het beloofde land (1990), &apos;n outobiografiese verslag van &apos;n reis deur die Karoo, is die Nederlandse skrywer Adriaan van Dis bekend by Afrikaanse lesers. Twintig jaar later, in 2010, verskyn daar weer uit sy pen &apos;n werk wat in Suid-Afrika afspeel - die roman Tikkop wat deur Daniel Hugo in Afrikaans vertaal is in 2011.
Women of the year : On bubbles, babies and baskets : litera
Patricia G. Maritz
Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies 35 (2014)
Women of the year: On bubbles, babies and baskets
The Karoo - the Summerfield House : litera
The Karoo - the Summerfield House
National trauma work and the depiction of women in two Afrikaans historical Karoo novels : Fiela&apos;s child and Sorg : original research
Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies 35, pp 1 –13 (2014)
Fiela&apos;s child and Sorg are two female-authored popular Afrikaans novels that entertain as subtext dynamics of female agency in the same region and historical period, namely the Little Karoo of the late 19th century. The two novels present a pertinent counter-discursive paradigm to the more mainstream master narrative representations of women of the time. The novels were written and published during the late-apartheid and early post-apartheid years, 1985 and 2006, respectively, and as a result of these dynamics of production, they also engage with the socio-politics of this time, maybe even more so than with the British imperial colonialist period in which the novels are set. As such, both novels step into the discursive streams that flow in and around the trauma work that is associated with South Africa&apos;s contemporary engagement with its colonial and apartheid legacies and heritage. Both texts also contribute to the creation and popularisation of new national master narratives. It is then in this context that these texts can be seen as participating in the multivocal discursive project of new identity construction, specifically identity construction through the writing of a new heterogeneous national autobiography.
Nasionale trauma-werk en die uitbeelding van vroue in twee Afrikaanse historiese Karooromans : Fiela se Kind en Sorg
Fiela se kind en Sorg is twee populêre Afrikaanse romans deur vroue geskryf wat in dieselfde tyd en omgewing afspeel, naamlik aan die einde van die negentiende eeu in die Klein Karoo, en wat die dinamika van vroulike agentskap as subteks het. Die twee romans verskaf belangrike teen-diskursiewe paradigmatiese uitbeeldings wat in teenstelling staan met die meer algemene hoofstroom uitbeeldings van vroue in meesterverhale van die betrokke historiese tyd. Die romans is gedurende die apartheid- en postapartheidsjare geskryf, in 1985 en 2006 onderskeidelik, en as gevolg van hierdie produksie-dinamika handel beide tekste ook oor die sosio-politieke bestel van hierdie tyd, moontlik selfs meer as oor die Britse imperialisties-koloniale tyd waarin hulle afspeel. As sulks tree beide tekste midde-in die diskursiewe onderstrominge van Suid Afrika se hedendaagse omgang met &apos;n geskiedenis en erfenis van kolonialisme en apartheid. Albei tekste dra dan ook by tot die skepping en popularisering van nuwe meesterverhale. Dit is binne hierdie konteks dat beide tekste bydra tot die meerstemmige diskursiewe projek van hernude identiteitskonstruksie, hoofsaaklik in terme van die omskrywing of beskrywing van &apos;n nuwe heterogene nasionale outobiografie.
Freedom and culture in Maphalla&apos;s translation of Kipling&apos;s &apos;If&apos; into Sesotho : original research
Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies 35, pp 1 –8 (2014)
A translation is generally regarded as a transportation of the message from one text into another such that, in prototypical cases, the content of the original or source text is preserved in the target text. Any translation reflects language and cultural contact. It is the effect of a mapping of one language onto another and of one culture onto another. In both cases, it involves a selection of counterparts. Traditionally, translation is thought of as establishing equivalence between the original text and the translated one. This article explores the notion of equivalence and the closely linked but conflicting principles of fidelity and freedom in translation theory and practice. The issues involved in practical translation stem from a critical selective combination of freedom or fidelity on the part of the translator. Manipulation of either may lead to certain problems. Kipling&apos;s poem &apos;If&apos; is a didactic poem meant to give encouragement. It serves as a motivation as manifest in several traits of a good leader. Maphalla took the initiative to translate Kipling&apos;s poem &apos;If&apos; into Sesotho. This article addresses the idea that the translator&apos;s task is not only to convey Kipling&apos;s ideas but also to render his style in such a way as to make the translation road smooth to a native speaker of the target language, which in this case is Sesotho. This article also advocates greater freedom for the translator, based on Derridean theory that offers the translator more freedom.
Vryheid en kultuur in Maphalla se vertaling van Kipling se &apos;If&apos; na Sesotho
Daar word algemeen aanvaar dat vertaling die oordrag van &apos;n boodskap van een teks na &apos;n ander is sodat die inhoud van die oorspronklike of die bronteks in prototipiese gevalle in die vertaalde teks bewaar word. Enige vertaling weerspieël taal- en kultuurkontak, omdat die een taal en een kultuur oor &apos;n ander taal en kultuur geskuif word. In beide gevalle behels dit die kies van ekwivalente. Die tradisionele beskouing is dat ekwivalensie tussen die oorspronklike en vertaalde teks daargestel word. Hierdie artikel verken die begrip ekwivalensie en die nabyverwante, maar teengestelde beginsels van getrouheid en vryheid in vertaalteorie en praktyk. Die kwessies verbonde aan praktiese vertaling spruit uit &apos;n kritiese selektiewe kombinasie van vryheid en getrouheid deur die vertaler. Manipulasie van óf die een óf die ander, kan tot sekere probleme lei. Kipling se gedig &apos;If&apos; is &apos;n didaktiese gedig wat dit ten doel het om aanmoediging te gee. Dit dien as motivering ten opsigte van verskeie kenmerke van &apos;n goeie leier. Maphalla het die inisiatief geneem om Kipling se gedig &apos;If&apos; in Sesotho te vertaal. Hierdie artikel betoog dat die vertaler se taak nie slegs is om Kipling se idees oor te dra nie, maar ook om sy styl sodanig weer te gee dat die vertaling vir &apos;n spreker van die teikentaal, Sesotho in hierdie geval, natuurlik sal klink. Hierdie artikel pleit ook vir meer vryheid vir die vertaler, uitgaande van die Derrideaanse teorie wat die vertaler meer vryheid vir vertaling bied.
&apos;a grate contribyushun for sience&apos; : promise, threat, and the trauma of failure in Daniel Keyes&apos;s Flowers for Algernon : original research
Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies 35, pp 1 –10 (2014)
Using aspects of Arthur Frank&apos;s The wounded storyteller: Body, illness, and ethics as its basis, this article explores promise, threat and the trauma of failure in Daniel Keyes&apos;s Flowers for Algernon, and in so doing, offers two alternative metaphors for the curative journey. The first is the plateau or medical model which begins in health, declines into illness and subsequently seeks to restore health to the ill individual. The second, parabolic metaphor begins in illness, rises out of that state but, eventually, regresses into ill-health again. This metaphor is akin to the inverted U-curve. As the novel&apos;s protagonist, Charlie Gordon is the first human to undergo experimental surgery to ameliorate his mental retardation by raising his intelligence to a level approximating normality at least. The experiment has been carried out successfully on laboratory mice, including one named Algernon. Charlie&apos;s progress through the experiment and its consequences is charted through a series of progress reports he writes. The language of the reports themselves epitomises his progress whilst providing an account of what transpires in Algernon&apos;s case. Promise, threat and the trauma of failure, characterised by the ascent, apogee and descent of the parabolic metaphor, provide a tripartite structure for the article.
&apos;a grate contribyushun for sience&apos; : belofte, bedreiging, en die trauma van mislukking in Daniel Keyes se Flowers for Algernon
Die artikel se vertrekpunt is geskoei op aspekte van Arthur Frank se The wounded storyteller: Body, illness, and ethics-begrip wat belofte, bedreiging en trauma rondom mislukking in Daniel Keyes se Flowers for Algernon ondersoek. Die artikel ondersoek twee alternatiewe metafore vir die genesingsreis. Die eerste metafoor is die plato of mediese model, wat begin by &apos;n gesonde toestand, wat dan versleg, en die doel is dan om die siek individu te genees. Die tweede metafoor, die parabool, begin by siekte, verbeter uit daardie toestand, maar val terug in die siektetoestand. Hierdie metafoor is verwant aan die omgekeerde U-kurwe. Charlie Gordon, die roman se hoofkarakter, is die eerste menslike pasiënt wat eksperimentele chirurgie ondergaan om sy intellek ten minste te verhoog tot op &apos;n vlak na aan normaal. Hierdie eksperiment is reeds suksesvol op muise in &apos;n laboratorium uitgevoer, veral op een genaamd Algernon. Charlie se vordering in die eksperiment en die nagevolge daarvan word gekarteer deur &apos;n reeks vorderingsverslae wat hy self skryf. Die taal van die verslae beliggaam sy vordering terwyl dit terselfdertyd &apos;n rekenskap van Algernon se geval bied. Belofte, bedreiging en die trauma rondom mislukking wat ooreenstem met die opgang, hoogtepunt en agteruitgang van die parabool, verleen &apos;n drieledige struktuur aan die artikel.
Nadsat : the oscillation between reader immersion and repulsion : original research
Natasha E. Ravyse
Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies 35, pp 1 –5 (2014)
This article explores the oscillation between immersion and repulsion amongst readers of A clockwork orange by Anthony Burgess. I argue that nadsat, as an invented language, introduces the state of &apos;reader immersion&apos; resulting in &apos;flow&apos; by means of a &apos;ludic reading&apos; motivational structure. Reader curiosity acts as a &apos;positive reinforcer&apos; through the sense of accomplishment felt by mastering nadsat. Reader repulsion occurs once nadsat is understood. Repulsion is induced as a result of the brutality the nadsat narrative communicates. However, repulsion does not necessarily cause the reader to stop reading, but rather acts as a sensationally derived motivation to continue reading. This type of motivation is identified as a &apos;negative reinforcer&apos;. Both motivational structures (positive and negative reinforcers) develop the oscillation between reader immersion and repulsion as part of the reading experience A clockwork orange offers. The aim of this article is to discuss the oscillation between immersion and repulsion experienced by readers of A clockwork orange according to the theoretical frameworks indicated above.
Nadsat : die ossilasie van leserbetrokkenheid en -afkeer
Hierdie artikel ondersoek die ossilasie tussen leserbetrokkenheid en -afkeer by die lees van A clockwork orange deur Anthony Burgess. Ek voer aan dat nadsat as doelgemaakte taal tot &apos;n toestand van leserbetrokkenheid lei, wat deur middel van &apos;n motiveringstruktuur van lees-vir-plesier &apos;vloei&apos; in die leesproses bewerkstellig. Lesernuuskierigheid versterk die gevoel van vervulling wat die bemeestering van nadsat meebring, positief. Leserafkeer vind plaas met die verstaan van nadsat. Afkeer word veroorsaak deur die wreedaardigheid wat deur die nadsat-narratief gekommunikeer word. Hierdie afkeer veroorsaak egter nie dat die leser ophou met lees nie, maar dien as sensasiebeluste motivering om aan te hou met lees. Hierdie soort motivering word as negatiewe versterking beskou. Beide motiveringstrukture (positiewe en negatiewe versterkers) veroorsaak die ossilasie tussen leserbetrokkenheid en -afkeer as deel van die leeservaring wat A clockwork orange bied. Die doel van hierdie artikel is om die ossilasie tussen leserbetrokkenheid en -afkeer te verduidelik volgens die teoretiese raamwerke wat hierbo aangedui is.
Innovation and reciprocity in applied linguistics : original research
Albert Weideman and
Applied linguistics is a discipline of design: it solves language problems by suggesting a plan, or blueprint, to handle them. These designs are sometimes promoted as highly innovative. Yet, are innovative language courses and tests in all respects truly new? This article will argue that most historically significant turning points in applied linguistic design demonstrate continuity with previously designed solutions. This was so for communicative teaching as well as for audio-lingualism. In testing, both interactive designs and socially responsible concerns have built on the past. Like innovation, reciprocity in design in applied linguistics is a foundational issue. How much reciprocity is there in the realms of language testing, language course design and language policy making? Why do we not explicitly check whether the design of a course should be as responsibly and carefully done as a test? How can we learn more from language policy development about making tests more accessible and accountable? What can test designers learn from course developers about specificity? There are many useful questions that we never seem to ask. The article will look across different levels of applied linguistic artefacts (language courses, language tests and language policies) at how we can enrich the principles of responsible design. We can continue to be surprised by innovation in the designed solutions that our profession provides, but we should also work on our understanding of what constitutes a responsible design framework. That foundation enables us to evaluate both the fleeting and the enduring in the new.
Innovasie en wederkerigheid in die toegepaste taalkunde
Toegepaste taalkunde is &apos;n ontwerpdissipline: dit los taalprobleme op deur &apos;n plan of bloudruk vir die hantering daarvan voor te stel. Hierdie ontwerpe word soms as hoogs vernuwend aangemerk. Is innoverende taalkursusse en -toetse egter in alle opsigte regtig nuut? Hierdie artikel argumenteer dat histories-betekenisvolle draaipunte in toegepaste taalkundige ontwerpe &apos;n beduidende mate van kontinuïteit met vorige ontwerpe toon. Dit was die geval met kommunikatiewe taalonderrig, en selfs vir vroeëre innovasies soos die oudio-lingualisme. Ook in taaltoetsing bou beide interaktiewe en meer sosiaal-verantwoordbare ontwerpe op die verlede. Soos met vernuwing, is die idee van wederkerigheid in toegepaste taalkundige ontwerpe &apos;n grondslagkwessie. Hoeveel wederkerigheid bestaan daar op die gebiede van taaltoetsing, taalkursusontwerp en taalbeleidsformulering? Hoekom kyk ons nie spesifiek na of die ontwerp van &apos;n kursus net so verantwoordelik en noukeurig gedoen word as dié van &apos;n toets nie? Wat kan ons leer by taalbeleidsformulering as ons toetse meer toeganklik en verantwoordbaar wil maak? Wat kan toetsontwerpers by kursusontwikkelaars oor spesifisiteit leer? Daar bestaan talle nuttige vrae wat ons skynbaar nooit vra nie. Hierdie artikel oorweeg hoe, deur oor verskillende vlakke van toegepaste taalkundige artefakte (taalkursusse, taaltoetse en taalbeleide) heen te kyk, ons die beginsels van verantwoordelike ontwerp kan verryk. Ons wil graag verras word deur innovering in die ontwerpe wat ons professie aanbied, maar ons moet terselfdertyd werk aan ons begrip van &apos;n verantwoordelike ontwerpraamwerk. So &apos;n vertrekpunt bied ons &apos;n maatstaf om die vlietende en die standhoudende in nuwe ontwerpe mee te beoordeel.
&apos;Die Weste hét &apos;n koffer in Berlyn&apos;
Koffer in Berlyn: Essays oor kabaret, Hennie Aucamp : book review
Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies 35, pp 1 –3 (2014)
In Koffer in Berlyn word meer as 40 van Hennie Aucamp se essays oor die kabaret byeengebring. Dit is egter nie die eerste keer dat Aucamp hom in boekformaat oor die kabaret, die literêre liedteks en verbandhoudende sake soos die dekadensie, &apos;camp&apos; en die homoërotiek uitlaat nie. Gegewe die geïntegreerdheid van Aucamp se (visie op sy) belangstellingsvelde, lê sy uitinge oor relevante sake verspreid in sy boeke. Ook sy werke oor die kortverhaal vorm deel van die dampkring waarin Koffer in Berlyn staan. &apos;n Werk wat uitgelig kan word, vanweë dié geïntegreerdheid, maar meer spesifiek die fokus op die kabaret, is Woorde wat wond: Geleentheidstukke oor randkultuur wat reeds in 1984 verskyn het. Voorts is Koffer in Berlyn in terme van formaat, samestelling asook inhoudelike gerigtheid, sterk verwant aan die bundel Lendetaal: Homoërotiek in die kunste en in die letterkunde wat in 2011 by Protea Boekhuis die lig gesien het.
Mbokodo owakhiwe ngensimbi - Boulder of iron : litera
A praise-poem for Malvern Van Wyk-Smith on being awarded the Gold Medal of the English Academy of South Africa in the Eastern Star Gallery, Anglo-African Street, Grahamstown on Saturday the 2nd of March 2013.
Gender-based genre conventions and the critical reception of Buchi Emecheta&apos;s Destination Biafra (Nigeria) : original research
Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies 35, pp 1 –7 (2014)
A gendered spatial schema of war - which creates a dichotomy between a masculine battlefront and a feminine home-front - undermines the credibility of women&apos;s participation in battle, impacting on the legitimacy of women&apos;s war novels. Through a study of Buchi Emecheta&apos;s Destination Biafra, first published in 1982, this article highlights the role of genre conventions in the production and reception of war novels written by African women. Emecheta makes a daring choice to reconceptualise the home and/or battlefront dichotomy. By manipulating the representational genre convention of soldier-hero she subverts its archetypal masculinity. Debbie, the female soldier-hero, is the focal point of this analysis. Within the context of postcolonial African literature, women&apos;s writing is portrayed as a process of &apos;writing back&apos; to a canon that represents women as apolitical conduits of tradition. In Debbie, Emecheta foregoes canonical markers of African &apos;authenticity&apos; to create a liminal figure that negotiates her identity between modernity and tradition; masculinity and femininity. The article concludes that the principal reason why the characterisation of Debbie is deemed dissatisfying is that it defies the facile categorisation offered by the adherence to the gendered representational conventions. Too often genre is considered a fixed category yet a meaningful analysis of Destination Biafra forces one to consider it as an open category whose conventions can be &apos;bent&apos; to accommodate minority literatures spawning new sub-genres.
Geslagsgebaseerde genrekonvensies en die kritiese ontvangs van Buchi Emecheta se Destination Biafra (Nigerië).
&apos;n Geslagsgebaseerde ruimtelike konsepsie van oorlog - wat &apos;n verdeling skep tussen die manlike oorlogsfront en &apos;n vroulike tuisfront - ondermyn die geloofwaardigheid van vroue se deelname aan die stryd en die legitimiteit van vroueoorlogromans. Deur &apos;n studie van Buchi Emecheta se Destination Biafra, eers gepubliseer in 1982 te doen, beklemtoon hierdie artikel die rol van genrekonvensies tydens die produksie en ontvangs van oorlogromans geskryf deur Afrika vroueskrywers. Emecheta se gewaagde keuse om die tuis- en/of oorlogsfrontverdeling te ondermyn deur die skepping van &apos;n vroulike soldaat-heldin, Debbie, is die fokuspunt van hierdie analise. Binne die konteks van post-koloniale Afrika letterkunde word die werke deur vroue uitgebeeld as &apos;n proses van die &apos;terug skryf&apos; aan &apos;n kanon wat vroue uitbeeld as apolitiese geleiers van tradisie. Emecheta doen afstand van kanonikale merkers van Afrika-&apos;egtheid&apos; met die karakter van Debbie, &apos;n liminale figuur wat haar identiteit moet vind te midde van moderniteit en tradisie; manlikheid en vroulikheid. Die artikel kom tot die slotsom dat die hoofrede waarom die karakterisering van Debbie as onbevredigend geag word, is omdat dit die simplistiese kategorisering van genre konvensies uitdaag. Té dikwels word genre as &apos;n vaste kategorie beskou, maar &apos;n betekenisvolle ontleding van Destination Biafra dwing die leser om dit as &apos;n oop kategorie te beskou, waarvan die konvensies &apos;gebuig&apos; kan word om minderheidsletterkunde te akkommodeer wat nuwe sub-genres ontwikkel.
Amongst the unbelievable : rage, faith and reason in selected writings by V.S. Naipaul : original research
Literator : Journal of Literary Criticism, Comparative Linguistics and Literary Studies 35, pp 1 –9 (2014)
This article focuses on the representation of faith as conveyed by Naipaul in the course of four travelogues. Drawing on historical scholarship pertaining to Islamic societies in transition, and comparing this to a selection of the literary critical reception that Naipaul&apos;s writing about Islam has evoked, I argue for a revision of literary readings of Naipaul&apos;s travelogues. My premise is that the author&apos;s subject positioning influences both a self-critical as well as more compassionate perspective on the relationship between faith and political transition in developing societies.
Te midde van die ongelooflike: Woede, geloof en rede in uitgesoeke werke deur V.S. Naipaul.
Hierdie artikel fokus op die uitbeelding van geloof in die loop van vier reisbeskrywings deur Naipaul. Met die gebruik van geskiedkundige navorsing oor Islamitiese samelewings tydens verandering, en &apos;n vergelyking hiervan met &apos;n keur van die literêrkritiese ontvangs wat Naipaul se skryfwerk oor Islam ontlok het, bepleit ek &apos;n hersiening van die literêre leeswerk van Naipaul se reisbeskrywings. My uitgangspunt is dat die outeur se posisionering van die onderwerp beide &apos;n selfkritiese én &apos;n deernisvoller perspektief oor die verhouding tussen geloof en politieke oorgang in ontwikkelende samelewings beïnvloed.
Ek sal Coetzee net wil observeer om hom (dalk) beter te begryp
Werkwinkel, Tydskrif vir Nederlandse en Suid-Afrikaanse Studies, Volume 7(2), 2012; Adam Mickiewicz University, Poland : book review
Dié uitgawe van die drietalige tydskrif wat deur die Universiteit van Poznan in Pole gepubliseer word, word spesifiek gewy aan die lewe en werk van J.M. Coetzee.
Italy : a foreign traveller
Locating Italy: East and West in British-Italian transactions (Series: Internationale Forschungen zur Algemeinen und Vergleichenden Literaturwissenschaft), Kirsten Sandrock & Owain Wright (Eds.) : book review
The collection of essays that make up Locating Italy places and displaces Italy in terms of East and West. This volume in a series which examines cross-cultural transactions between Britain and Italy, in a sense comes to resemble the object of investigation. One tries to form a specific picture of the main topic as one progress from the one essay to the next. The diverse viewpoints from which Italy and its role in cultural transactions between East and West are investigated, however, weave a colourful tapestry open to interpretation, rather than painting a detailed portrait of it. Each essay places and displaces Italy in a particular cultural dimension, be it language, literature, art, history or politics. The title of this review was inspired by Martin Stannard&apos;s essay, &apos;East meets West&apos;, included in the present collection (p. 169). The collection addresses the theme of cross-cultural transactions in four parts, viz. &apos;Introduction&apos;, &apos;Painted art as intercultural medium&apos;, &apos;Occident and Orient in British-Italian literature&apos; and &apos;Intercultural translations in language transactions&apos;.
Stewige skelet van poësie
Vol draadwerk, Marius Crous : book review
Vol draadwerk, Crous se derde digbundel, is &apos;n hoogtepunt in sy oeuvre tot dusver. Hierdie bundel bou voort op temas en tegnieke wat reeds in Brief uit die kolonies (2003) en Aan &apos;n beentjie sit en kluif (2006) opgeval het, soos die digte verwysingsraamwerk, intellektuele inslag en fassinasie met liggaamlikheid (veral dood en homoërotiese seks). Al die verse is nie ewe geslaagd nie, maar die beste gedigte getuig van &apos;n bedrewenheid wat die leser imponeer.
Schoeman laat die tydperk van die Vereenigde Oost-Indische Compagnie uit sy winterslaap ontwaak
Here & Boere : die kolonie aan die Kaap onder die Van der Stels, 1679-1712, Karel Schoeman : book review
Here & Boere: Die kolonie aan die Kaap onder die Van der Stels, 1679-1712 deur Karel Schoeman is die vyfde deel van sy reeks oor die kolonie aan die Kaap. Die hoofstukindeling gee dadelik &apos;n aanduiding dat die inhoud oor veel meer gaan as wat die titel te kenne wil gee. Die eerste drie hoofstukke handel oor die bewind van goewerneur Simon van der Stel. Die daaropvolgende vier hoofstukke gee &apos;n uitstekende ontleding van &apos;Die élite van die eeuwisseling&apos;, &apos;Die ontstaan van &apos;n koloniale kultuur&apos; wat twee hoofstukke omvat en &apos;Die sosiale lewe van die Kaapse élite&apos;. Die tweede deel, naamlik hoofstukke 8 en 9 van die werk, gee dan &apos;n uiteensetting van die administrasietydperk van Wilhem Adriaen van der Stel. Laasgenoemde spelling van W.A. van der Stel se voorname word tereg deur Schoeman gebruik as die korrekte een soos jare gelede nagevors deur dr. Anna Böeseken. Die boek word afgesluit met &apos;n uitvoerige lys van endnote, &apos;n bronnelys en &apos;n register.
Te veel en heeltemal te min
Vaarwel, klein soldaat, Piet van Rooyen : book review
Oor die laaste vyf jaar het die Namibiese skrywer Piet van Rooyen homself stewig gevestig as &apos;n dikwels meesleurende verteller oor en verkenner van karakters in uitgestrekte woestynlandskappe of die boswêreld van Angola. Met Vaarwel, klein soldaat, sy 10de roman, verskuif die milieu na die Oos-Vrystaat en Gauteng en betree die skrywer die politieke terrein van regse verset. Die grootste deel van die roman kyk na die werksaamhede van &apos;n groepie disfunksionele manne, saamgetrek op &apos;n verlate plaas. Dis die Leër van die Laaste Dae.
Die liefde wat die son beweeg en die ander sterre : digterlike transendering - tot die vermenigvuldigde lewe ontroer : original research
A.S. (Rensia) Robinson
T.T. Cloete se oeuvre word onder andere gekenmerk deur fyn waarneming van &apos;n mistieke vervlegtheid in die skepping. Dit word op vele maniere ontgin en geïnterpreteer. Die poëtiese potensiaal van die vrou, in uiteenlopende gestaltes, is een van die sentrale temas waardeur die digter hieraan vorm gee. In die kunstige, bibliofiele uitgawe Uit die wit lig van my land gesny val die lig op die vrou se kreatiewe rol in die groter skepping wat haar onder andere identifiseer as haarveer vir digterlike insig en vormgewing. Vrou (alternatief Anna Perenna, universele moeder), is nie slegs draer van die lewenskiem wat tot gees transendeer nie, maar sy funksioneer as ligbron (&apos;sonvrou&apos;) wat selfs kosmiese insig verwesenlik. Dit raak meervoudige vorms en patrone waarin die mens ingeweef is in die universele hologram van lewe. Vir die digter is hierdie patroonvorming vergelykbaar met die maak van Persiese tapyte waarvan die patrone vasgelê is in die geheue van voorouers, en oorgedra word na opeenvolgende geslagte. In dié verkenning word digterlike transendering ontgin as &apos;n proses waarin die kleurvolheid van lewe en dood in en deur individuele sowel as universele vroulikheid geïnspireer word.
The love that moves the sun and the other stars - Poetic transcendence, stirred to live the multifaceted life.
The oeuvre of T.T. Cloete may be characterised, among other possibilities, by a sensitive perception of a mystic interconnectedness in creation. This interconnectedness is developed and interpreted in many ways. The poetic potential of the female (Woman), in different forms, is one of the central themes being activated. In a recently published de luxe publication, Uit die wit lig van my land gesny, the poet focuses on the creative role of woman in the grand act of creation, identifying her role as a kind of hair-spring of poetic inspiration and design. Woman, alternatively Anna Perenna, the Universal Mother, is not only bearer of an embryo being transformed unto spirit, but she also acts as a source of light (&apos;sun woman&apos;), actualising cosmic insight. It is part of the interwoven patterns characterising humankind&apos;s place in a hologram of life. The poet compares these poetic patterns to the weaving of Persian rugs. The ancient forms inscribed in the memories of ancestors are communicated to the next generation. Poetic transcendence is developed as a process through which a wealth of colours of life and death is inspired by individual as well as universal femininity.
Dias en Da Gama, Van Wyk Louw en Camões (her)besoek : original research
Alhoewel Bartolomeus Dias die eerste Portugese ontdekker was wat om die suidelikste kaap van Afrika geseil het, neem hy in die wêreldgeskiedenis &apos;n geringe plek in. Sy landgenoot Vasco da Gama het, deur ook om die Kaap te vaar, die eerste seevaarder geword om die Ooste te bereik. Nieteenstaande Dias se geringer prestasie, het N.P. van Wyk Louw verkies om &apos;n radiodrama oor die gedeelte van Dias se vaart om die Suid-Afrikaanse kus te skryf. Daarteenoor is die geskiedenis van Da Gama se vaart in &apos;n epiese gedig deur Luís Vaz de Camões opgeteken in sy Os Lusíadas (1572), of Die seuns van Portugal. Die vraag wat ek wil beantwoord, gaan oor die plek en belang wat die dramaturg in Dias (1952) aan temas heg wat teruggevoer kan word tot kanto 5 van Os Lusíadas (1572). Ek neem aan dat die twee tekste met mekaar vergelyk kan word op grond van die teenwoordigheid van die mitiese karakter Adamastor in albei. Soos in Os Lusíadas (1572) neem Adamastor in Dias (1952) die vorm aan van &apos;n storm. My gevolgtrekking is dat albei tekste, ondanks verskillende oorspronge, &apos;n allegoriese en &apos;n nasionale aard vertoon. Die verskillende oorspronge maak dit moontlik om &apos;n hersiene interpretasie van Dias (1952) te gee.