Borsbeeld van ‘n ongeïdentifiseerde strategos met Korinthiese helm; Hadriaanse Romeinse kopie van ‘n Griekse beeldhouwerk van omstreeks 400 v.C.
Strategos, meervoud strategoi, (Atties-Ioonse Grieks: στρατηγός, meerv. στρατηγοί; Doriese Grieks: στραταγός, stratagos; wat letterlik "weermagleier" beteken) is 'n Griekse woord wat "generaal" beteken. In die Hellenistiese en Bisantynse ryke is die term ook aangewend om na ‘n militêre goewerneur te verwys. In die moderne Helleense weermag, is dit die hoogste offisiersrang.
Die amp in klassieke Griekeland[wysig]
Themistokles, Aristides en Kimon was vroeë voorbeelde van strategoi wat benewens hul politieke loopbaan ook generaals was. Perikles was regdeur sy loopbaan dikwels ‘n strategos; van 443 tot 429 v.C. was Kleon, Nikias en Alkibiades ook strategoi. Maar aan die einde van die 5de eeu, met die ineenstorting van die militêre en vlootmag van Athene, en later weens ‘n toenemende tendens van spesialisering, sou militêre ampte nie meer ‘n middel tot verkryging van politieke invloed wees nie.
Min is bekend omtrent die getalle en wyse van aanstelling van Atheense strategoi in die 6de eeu, maar in 501 v.C., is ‘n nuwe maatreël ingevoer waardeur tien strategoi jaarliks verkies is, een van elke phylê. Die tien was van gelyke gesag: by Marathon in 490 v.C. (volgens Herodotos) is hul strategie deur ‘n meerderheidstem bepaal, en elkeen het die presidensie volgens ‘n daaglikse rotasie gehou. Op hierdie tydstip het die polemarchos ‘n beslissende dubbelstem gehad, en een mening is dat hy die opperbevelhebber was; maar vanaf 486 v.C. is die polemarchos, soos ander archonte, deur die lot aangewys.
Die jaarlikse verkiesing van die strategoi is in die lente gehou, en hul ampstermyn het met die gewone Atheense jaar ooreengestem, d.i. van midsomer tot midsomer. Indien ‘n strategos sou sterf of van sy amp onthef is, kon ‘n byverkiesing vir ‘n opvolger gehou word. Strategoi het hul magte beide op land en ter see aangevoer. ‘n Spesifieke militêre of vlootekspedisie kon oor een of verskeie aanvoerende strategoi beskik; selde sou al tien saam optree.
Tuis was die strategoi verantwoordelik vir die oproep van burgers en metoikoi (inwonende vreemdelinge) vir militêre diens, e