Is dit die einde van intimiteit?Foto: Helena Lopes/Unsplash.com Min het ons met die verskyning van die eerste herfsblare geweet die dae van drukkies gee is eers iets van die verlede. As ons maar geweet interpersoonlike aanraking kan letterlik ’n doodskus word, sou ons die mense vir wie ons omgee, toegevou het in ons arms. Vir eers vir oulaas. Maar ons het nie tyd gehad om afskeid te neem van die wêreld waaraan ons gewoond was nie. Dit het byna oornag ’n geval geword van adapt or die. Letterlik. In ’n navorsingsartikel in Oktober 2018 word die noodsaaklikheid van interpersoonlike liggaamlike aanraking onderstreep en nuwe inligting uitgelig. Professors Brittany Jakubiak en Brooke Feeney sê interpersoonlike nabyheid en veral aanraking versterk die persepsie dat daar ondersteuning is en dat ’n stressor oorkom kan word. Dit verhoed ook oormatige spanning en beskerm en versterk die selfbeeld. Verbale (en digitale) kommunikasie word nou al hoe belangriker soos die anker van aanraking na die oppervlak begin dryf. Ons weet ook waarvan die hart van vol is, loop die mond van oor en dat dit gesond is om van die binnegif ontslae te raak. Dis egter allermins wat ek op die oomblik ervaar. Die lyding, magsvergrype en die blote realiteit van hierdie onwerklike Covid-19-omstandighede het my eintlik stil gemaak. Ietwat stomgeslaan. Ek sukkel deesdae dikwels om my ervarings en persepsies in gesprekke te bewoord. Dalk benodig die steeds onwerklike omstandighede ’n nuwe woordeskat, want ek bly soek. Intimiteit soos ons dit geken het, is vir eers iets van die verlede. ’n Vrolike hallo-kus op die wang (om nie eens te praat van ’n innige soen op die mond nie), ’n stewige handdruk, ’n teer omarming en selfs net ’n beamende tikkie op die skouer is nou potensieel lewensbedreigend. Ons alfabet begin nou met “A vir Afstand”. Ouers wat ná ’n lang dag tuiskom, sal eers in die motor moet sit en die handreiniger kwistig aanwend voordat hul spruite in hul arms kan spring. Vir eers. Hoe gaan ons mekaar intussen kan bystaan as ons dit nie deur aanraking kan doen of ’n uitlaatklep oor daardie gesellige kuiertafel kan vind nie? As ons emosies en reaksies net deur die beweging van die kepies langs ons oë geïnterpreteer kan word? Want die stemme agter die maskers is gedemp – nie ons eie nie. Ek dink dalk ons behoud is om te géé en uit te reik. En nie net nou nie, maar ook wanneer die virus uitgewoed is. Soos ’n slim man een keer gesê het: “Daar is geen oefening vir die hart beter as om af te buk en iemand op te lig nie”. Lizma van Zyl. Foto: Jaco Marais. En voor ek groet, gaan ek ’n bekentenis maak: Ek het sedert 26 Maart toe die inperkingstydperk begin het, wel al drie drukkies gekry. Al drie van mans in totaal verskillende fases van hul lewe. Die eerste was ’n gerusstellende bear hug van ’n baie goeie vriend in sy tagtigs; die tweede van my apteker wat vertel watter stryd sy werk nou geword het – hoe vrees en angs mense se allerslegste daar voor sy toonbank na vore laat kom. (Daar is al selfs op hom gespoeg!) En die derde was van ’n sesjarige seuntjie van Wallis wat in Suid-Afrika gestrand is en sy ma en pa bitterlik mis. Ek het in my lewe al baie drukkies gegee en ontvang, maar dié drie (“onwettiges”!) hou ek vir nou styf teen my bors vas. Vir die maer jare.