Kan my man ook my sakevennoot wees? - Jou Geld | Solidariteit WêreldJou Geld | Solidariteit Wêreld
Tuis › 2016-wenke › Kan my man ook my sakevennoot wees?
Kan my man ook my sakevennoot wees?
Vraag: “Ek en my man is buite gemeenskap van goedere getroud, sonder aanwas. Vir die laaste tien jaar het ons albei saam in ons familiebesigheid gewerk. Vir gesondheidsredes, raak my betrokkenheid in die besigheid al minder. Ons huwelik gaan ook deur ‘n moeilike tyd, en ek is bekommerd of, sou ons dalk skei, ek geregtig sal wees om te deel in die wins van die besigheid wat ons saam opgebou het.”
Antwoord: Die Suid-Afrikaanse reg erken al sedert 1945 die bestaan van universele vennootskappe tussen gades wat buite gemeenskap van goedere getroud is. ‘n Universele vennootskap kan bestempel word as ‘n vennootskap waar elk van die partye iets tot die vennootskap bydra – of dit nou geld, vaardighede of arbeid is – en waar die vennootskap, met die doel van winsmaking, voortduur tot voordeel van beide partye.
Ons howe het die laaste tyd te doen met die eienaardige situasie, soortgelyk aan joune, waar gades, getroud buite gemeenskap van goedere en sonder die aanwasbedeling, eise indien wat gegrond is op die bestaan van ‘n universele vennootskap tussen die gades. Wanneer gades kies om buite gemeenskap van goedere sonder aanwas te trou, kom hulle basies kontraktueel ooreen deur middel van ‘n voorhuwelikse kontrak om elk hul eie afsonderlike boedel te behou en gevolglik word geen gesamentlike boedel gevorm nie. Die eienaardigheid onstaan dus wanneer, ná die sluiting van sodanige voorhuwelikse kontrak, ‘n gade wil deel in die wins van ‘n vennootskap gevorm tussen die gades, wat daardeur die terme van die voorhuwelikse kontrak weerspreek.
Ons reg maak voorsiening vir twee tipes universele vennootskappe: 1) waar die partye instem om al hul huidige en toekomstige bates te deel; en 2) waar die partye instem om al die bates soos bekom deur ‘n kommersiële onderneming, te deel. Die verskil tussen die twee vennootskappe is duidelik. In die eerste geval, stem die partye in dat hulle al hul bates wat hulle reeds bekom het en nog in die toekoms sal bekom, sal deel – wat ‘n “nie-kommersiële” vennootskap genoem kan word. In die tweede geval, word slegs daardie bates gedeel wat bekom is as gevolg van ‘n kommersiële onderneming – wat as ‘n “kommersiële” vennootskap bekend staan.
Ons howe het sonder enige moeilikheid bevind dat “kommersiële” vennnootskappe regtens geldig is, selfs waar gades wat ook vennote is, getroud is buite gemeenskap van goedere sonder aanwas. In ‘n onlangse saak het die hof bevind dat gades wat ‘n vennootskapsooreenkoms gesluit het ten opsigte van die vestiging van ‘n visplaas, beskou is as ‘n regsentiteit apart van hul huwelik en dat hulle kan deel in die wins, wat na hul afsonderlike boedels sal toeval, nes dit sou gebeur as hulle gewone besigheidsvennote was.
Waar gades nié ‘n vennootskapsooreenkoms onderteken het nie, het ons howe bevind dat in die geval van ‘n “kommersiële” vennootskap, ‘n vennootskap ook stilswyend kan vorm, en om te bepaal of ‘n stilswyende ooreenkoms bestaan, die howe sal kyk na die woorde en dade van die partye om te bepaal of sodanige vennootskap bestaan het. Waar die partye se gedrag lei tot meer as een afleiding, is die toets vir die bestaan van ‘n stilswyende universele vennnootskap of dit meer waarskynlik as onwaarskynlik is dat ‘n stilswyende ooreenkoms bereik is. Hieruit word dit duidelik dat ons howe hul eie benadering ontwikkel betreffende die erkenning van universele vennootskappe.
In jou geval, in die afwesigheid van ‘n duidelike vennootskapsooreenkoms wat die bestaan van ‘n vennootskap bevestig of ontken, is daar ‘n sterk moontlikheid dat jou betrokkenheid met jou man in die familiebesigheid die nodige gronde bied om erken te word as ‘n stilswyende universele vennootskap, en jy dus in staat sal wees om, in geval van egskeiding, aan te dring op jou aandeel in die familiebesigheid. Dit is egter raadsaam om die hulp van ‘n familiereg-spesialis in te win om jou te help om jou posisie ten opsigte hiervan te bepaal, sowel as om te oorweeg of die sluiting van ‘n duidelike vennootskapsooreenkoms nie die beste manier is om toekomstige onsekerheid te verhoed nie.