Chris van der Merwe is ’n letterkundige wat jare lank aan die Universiteit van Kaapstad verbonde was. Nou skryf hy oor godsdienstige sake. Sy jongste boek, Gesprek sonder einde, het so pas by Lux Verbi verskyn. Frits Gaum het met hom gesels.
Ek is ’n afgetrede dosent in Afrikaanse en Nederlandse letterkunde wat baie jare navorsing oor die letterkunde gedoen het en ná my aftrede oor teologiese temas begin skryf het. Ek is ook die eggenoot van Biebie, die vader van Amelia en Marelise en die trotse grootvader van Liam.
Die verwerking van die dood van Winnie het vir my deur verskillende fases gegaan. Aan die begin was daar veral die verlies van ’n geliefde suster en geesgenoot en die kwelling hoe die laaste oomblikke van haar lewe verloop het. Maar hierdie verdriet het algaande ’n groter verdriet geword, ’n verdriet oor die sondes en ellendes van ons land. En saam met hierdie verdriet kom die begeerte om in eie kring iets te doen om die nood te help verlig.
Die temas wat in die boek bespreek word, lê al lank in my gedagtes en die notas was in my lessenaar se laai. Noudat ek afgetree is, kan ek my akademiese skryfwerk opsy skuif om vir die godsdiens plek te maak.
4. Jy skryf: “Baie mense wil vandag niks met God, die Christendom en die kerk te doen hê nie. Daar is heelwat redes vir hulle wantroue, en baie daarvan is begryplik” (bl 11). Hoe kry jy, ’n letterkundige uit ’n omgewing wat bra skepties is oor God en kerk, dit reg om te bly glo, Chris?
6. Jy skryf: “Ons het ’n dialoog tussen die kerk en die kunste nodig” (bl 109). Hoe moet dit in die prak­tyk gebeur en wie, reken jy, moet die inisiatief neem?
Dit kan op baie maniere gebeur. Ek onthou dat ’n Afrikaanse dominee jare gelede ’n samekoms van Sestigers bygewoon het om na hulle te luister en van hulle te leer; dit het groot waardering ontlok. Ek merk verder tot my blydskap dat daar op LitNet ’n aantal opstelle van teoloë verskyn het wat oor literêre werke handel. Ekself het heelwat opstelle geskryf oor spiritualiteit in die letterkunde. Die spirituele element in die literatuur is dikwels subtiel, en literatore het nie voldoende daarvan kennis geneem nie.
7. Jy skryf dat alles na die een sentrale deug in die Christelike geloof heenwys – die deug van die lief­de (bl 211). Wat verstaan jy onder dié (voos­ge­bruikte?) woord?
Hieroor het ek ’n boek geskryf – Die wonder van die goddelike liefde. Moeilik om die vraag in ’n kort paragraaf te beantwoord! Ek dink dat die liefde al die ander Christelike deugde insluit – deugde soos nederigheid, geloof, vrede, geregtigheid. Verder is die liefde uit ’n Christelike oogpunt altyd wederliefde – dit begin met die liefde van God soos geïllustreer in die lewe en sterwe van Jesus; ons liefde is ’n dankbare reaksie daarop, ’n gewilligheid om met God se genade en vergiffenis na al sy skepsels te kyk.
Dit is baie jammer dat geregverdigde protes (soos teen die hoë tariewe wat baie studente uitsluit uit ’n akade­miese opleiding) deur kriminele elemente gekaap is.
Ek is nie ’n profeet nie. Maar ek praat Maarten Luther se taal: As ek weet die wêreld sal môre vergaan, plant ek vandag ’n appelboom. As ek weet Afrikaans het geen akademiese toekoms nie, plant ek nog steeds appelbome dat dit bars!
Ek het begin werk aan ’n boek oor geregtigheid en genade. Daar is nog twee (miskien drie) godsdienstige boeke in my kop. As hulle uit is, kan ek op die stoep gaan sit en rus.