Eugène Atget en die skilderagtige Montmartre - Die versamelings
Eugène Atget en die skilderagtige Montmartre
Montmartre: place du Tertre en rue Norvins.
Titel: Montmartre: Moulin de la Galette.
Afmetings: Hoogte 16.6 - Breedte 21.7
Tegniek en ander aanduidings: Positiewe foto op albumenpapier uit gelatienbromied negatief
Prentverwysing: RES EO-109B-BTE 23 - Atget 370
Titel: Montmartre: rue Cortot.
Afmetings: Hoogte 21.4 - Breedte 17.3
Prentverwysing: RES EO-109B-BTE 23 - Atget 3702
Titel: Montmartre: rue Saint-Vincent.
Afmetings: Hoogte 17 - Breedte 21.3
Prentverwysing: VA-324 (9) Fol-nommer Atget 3987
Titel: Montmartre: place du Tertre en rue Norvins.
Afmetings: Hoogte 17 - Breedte 21.2
Prentverwysing: RES EO-109B-BTE 23 - Atget 3989
'N Transformeerde stad
Met die stadsbeplanningswerk van die Tweede Ryk het die gesig van Parys diep verander: om die nodige infrastruktuur te bou vir 'n moderne Europese hoofstad (stasies, sale, parke, paaie, kanale, rioolwater, watervoorrade, ens.) Hele woonbuurte. word gesloop of aansienlik opgeknap. Die groot boulevards deurboor 'n digte stedelike weefsel van ineengeboude wonings en klein stegies; die Haussmann-geboue vervang die ou wonings; parke stel weer groen ruimtes in die stad in; die smal en donker vuil straatjies vol rommel verdwyn ten gunste van geplaveide en boomryke paaie wat geskik is om in die nag te loop en verlig ...
Sulke transformasies het gevolge vir die lewenswyse van Parysenaars en vir die soort bevolking wat in Parys woon. Terwyl die armstes na die buitewyke gedruk word, in die voorstede, verdwyn die Paryse gemeenskapskultuur.
Sommige distrikte behou nietemin die voorkoms van ou Parys. Veral die Butte Montmartre, wat nie deur die belangrikste konstruksieterreine van die tweede helfte van die 19de eeu verander is nie, met die uitsondering van die monumentale kompleks van die Sacré-Cœur, het dan 'n besondere aspek, terselfdertyd stedelik, provinsiaal en landelik.
'N Provinsiale en landelike distrik
Die foto's van die 18de arrondissement wat Atget aan die begin van die 20ste eeu geneem het, getuig van die spesifiekheid van die Montmartre-omgewing in daardie tyd. Daar is min om in hierdie skote die hoofstad van moderniteit te herken wat skrywers vier en dat ander fotograwe, soos Marville, verewig. Montmartre hou die smal straatjies, die huise en die beskeie geboue, die klein pleintjies wat die besonderheid van die pre-Haussmanniese Parys is.
Hierdie beelde reproduseer ook die dorpsatmosfeer van die werf: sommige strate is nog steeds aarde, soos Rue Saint Vincent; palissades, mure begrens klein tuine; die twee of drie verdieping wonings het 'n landelike karakter; Place du Tertre lyk volgens Pierre Mac Orlan "soos 'n klein provinsiale stadsplein". Hierdie een, gevoer met nederige wonings en klein winkeltjies, ongeplaveide, verwelkomende straatverkopers onder sy rye bome, het in werklikheid geen kenmerke van 'n groot stedelike sentrum nie.
Aan die noordelike helling van die heuwel was daar nog tekens van landbou-aktiwiteite waar volgens 'n ietwat anargiese rangskikking molens, landerye en klein bewerkte tuine skouers skuur. Die woesteny agter die Moulin de la Galette, die grondpaaie, die onreëlmatige palissades wat boorde en groentetuine omsluit, gee Montmartre 'n landelike voorkoms, ver verwyderd van die Paryse stadsbeplanning. Een van die foto's beklemtoon ook die aanwesigheid van die natuur in die omgewing: geneem in die skadu van bome, dit speel buitengewoon met sonlig en gee sodoende die indruk van 'n bosagtige atmosfeer, asof dit omgewing oorgroei was.
Montmartre, 'n enklawe in Parys
Aan die rand van Parys, tussen die bewerkte platteland en die woesteny, was Montmartre 'n plek wat gunstig is vir die behoud van tradisionele lewenswyses en openbare besetting. 'N Populêre gemeenskapskultuur bestaan, waarin die woonbuurt, die straat, beide 'n plek van werk en ontspanning was. Daar het die daaglikse lewe buite en binne plaasgevind, en dit het gesels en gesamentlike geselligheid bevorder.
Daar is blykbaar ook voortgegaan met die tradisionele tradisies van die selfversorging van boere en werkers. Die aanwesigheid van klein landerye, bewerkte en aangelegde tuine aan die Butte Montmartre kan die volharding van 'n deels selfvoorsienende bestaan ​​beteken: klein gewasse wat gepaard gaan met die teel van enkele mak diere, is ongetwyfeld gewy aan die gesinsverbruik.
Dit is dus nie verbasend dat Atget die Butte Montmartre gefotografeer het nie en dat sy foto's duidelik die spesiale atmosfeer weerspieël wat daar geheers het: daar vind hy die skilderagtige Parys en die werkersklaslewe waarna hy gesoek het. Laasgenoemde het inderdaad probeer om volgens 'n dokumentêre benadering te beskryf wat oorgebly het van die ou morfologie van Parys en die bedreigde aktiwiteite wat daar plaasgevind het. Twee van die albums wat hy gemaak het, Klein ambagte in Parys en Lewe en werk in Parys, teken veral die meganismes van die toeëiening van openbare ruimte uit deur daaglikse tonele en professionele gebruik van die straat. Sy foto's van die 18de arrondissement is in wese gekoppel aan geboue, vandaar die keuse van 'n wye raamwerk, wat die voetganger se standpunt inneem, wat die argitektoniese sensasie en die diffuse lig met 'n lae kontras die beste uitdruk. Dit skakel nie besonderhede uit nie en maak voorsiening vir presiese weergawe wat ooreenstem met die dokumentkwaliteit wat Atget sy beelde gegee het. Dit wys dan 'n stad in teenstelling met die moderne, higiëniese en grandiose stadsbeplanning wat deur die Tweede Ryk ingestel is, 'n stedelike raamwerk en 'n sosiale omgewing wat nog steeds bewaar word van die omwentelinge wat die tweede industriële rewolusie genereer het, presies Montmartre. aan die begin van die 20ste eeu.
Hierdie nostalgiese beeld moet egter gekwalifiseer word. Soos elke fotografie, word sy skote gekondisioneer deur 'n blik wat kies wat hy wil wys. Die 18de arrondissement, 'n sektor aan die buitewyke van Parys, naby die fabrieke in die noordelike voorstede, was dus bekommerd oor die migrerende toestroming van werkers en die gevolglike ellende, 'n hedendaagse stedelike verskynsel by uitstek. Montmartre was dus 'n besonder unieke distrik wat baie kontrasterende realiteite in 'n beperkte ruimte bevat, en dit was juis hierdie marginale heterogeniteit wat die artistieke avant-garde aangetrek het.
Alain CORBIN (reg.)Die koms van ontspanning 1850-1960Parys, Rome, Editions Aubier, Laterza, 1995. Guillaume LE GALLAtget, skilderagtige ParysParys, Editions Hazan, 1998. Pierre MAC ORLANMontmartre, herinneringeParys, Arcadia Editions, 2003.