Hy was die eerste lid van die Republikeinse Party wat as staatshoof gefungeer het asook die eerste president wat in 'n politieke sluipmoord vermoor is. Ná sy oorwinning in die presidentsverkiesing van 1860 is hy in 1864 vir 'n tweede ampstermyn herkies. Abraham Lincoln was die 16e president van die VSA en is naas George Washington die land se vernaamste volksheld.
Onder Lincoln se administrasie het die Verenigde State tot 'n sentralistiese moderne nywerheidsland ontwikkel en is die basis vir die land se latere groei tot wêreldmoondheid in die 20ste eeu geskep. Tydens sy eerste ampstermyn het Wes-Virginië (20 Junie 1863) en Nevada (31 Oktober 1864) die 35ste en 36ste deelstate van die Verenigde State van Amerika geword.
Sy moeder, Nancy, is 'n jaar later oorlede. Sy vader is weer getroud en sy stiefmoeder, Sarah, het hom aangemoedig om te lees en sy kennis uit te brei. Deur die jare het Lincoln net vir kort periodes onderrig ontvang, sodat sy skoolopleiding altesaam sowat 1 jaar beloop het. In 1828 is hy gehuur om 'n platboomskuit met 'n vrag plaasprodukte na New Orleans te bring, waar hy kennis gemaak het met slawerny en met die oorvloedige leefwyse van die Suide.
Op sy tweede besoek aan New Orleans het hy diep onder die indruk gekom van die haglike slawetoestande in die Suide. Hy het hom voorgeneem dat hy die onreg sal regstel indien hy ooit die geleentheid daartoe sou kry. Die gesin het 2 jaar later na ŉ plasie by Decatur in die staat Illinois verhuis.
Die ervaring sou vir hom in die politiek van groot waarde wees. In 1847 is hy verkies tot lid van die Kongres in Washington, waar hy van wee sy afkeur van die oorlog teen Mexiko aandag getrek het. Van ongeveer 1849 tot 1854 het Lincoln hom hoofsaaklik aan sy regspraktyk gewy. In 1855 het hy 'n stigterslid geword van die Republikeinse Party, wat teen slawerny gekant was.
Lincoln was dus met die intrapslag leier van 'n verdeelde volk. Hy wou die afstigting onder geen omstandighede aanvaar nie en het terselfdertyd 'n gematigde standpunt oor slawerny ingeneem ten einde 'n kompromie tussen die Noordelike en Suidelike faksies te bewerkstellig. Sy posisie is bemoeilik deur 'n groep radikale onder leiding van Selmon P. Chase (1808-1873), wat teen versoening met die Suide gekant was en die onmiddellike en landwye afskaffing van slawerny geëis het.