KULTUURDAGBOEK 4 JUNIE
Die voortrekkerheld Andries Pretorius se vrou, Christina, was ernstig siek aan 'n ongeneeslike kwaal toe hy deur die burgers van die Transgariep (Oranje-Vrystaat) op sy plaas Rust-der-Ouden genader is om hulle te lei in 'n poging om die Engelse juk af te werp.
Vanweë sy vrou se siekte weier Pretorius alhoewel hy die saak simpatiekgesind is.
Sy dapper vrou hoor die gesprek en roep haar man die siekekamer binne waar sy hom kalm meedeel: "Vir my kan jy die lewe tog nie gee nie Andries; jou landgenote roep jou – gaan kyk wat jy vir hulle kan doen."
Andries het besef dat wat sy sê waar is en daarom besluit om te gaan.
In haar man se afwesigheid het haar toestand verswak en haar kinders het haar gebring na 'n warmer klimaat, digby die huidige Warmbad, waar sy stil op hierdie dag gesterf het sonder dat haar man haar ooit weer lewend gesien het.
Danksy die onvermoeide ywer veral van Eugène Marais en Gustav Preller is haar graf in 1938 opgespoor en is daar in die Eeufeesjaar 'n paslike monument ter nagedagtenis van hierdie dapper vrou opgerig.