Doemprofete sien niks anders die donderwolke raak nie. Maar daar is baie kundige waarnemers wat 2010 se Wêreldbeker-sokkertoernooi as die gulde geleentheid beskou waardeur Suid-Afrika vir hom ’n veel gunstiger plek in die ekonomiese son kan verwerf—indien nie met die okkasie self nie, dan uit die infrastruktuur wat geskep en die verbeterde beeld van ons land wat daardeur gegenereer kan word…
ERS het hulle geraam dit sou R21,3 duisend miljoen (miljard) wees. Nou stel die konsultasiefirma Grant Thornton dit op ’n fantastiese minstens R51,1 miljard. Só ’n berg van geld, reken hulle, gaan die Wêreldbeker-sokkertoernooi van 2010 in die Suid-Afrikaanse ekonomie inpomp. Die regstreekse geldbesteding raam hulle op R30,4 miljard.
Grant Thornton is die firma wat destyds die verslag oor die finansiële impak vir Suid-Afrika se Wêreldbeker-bodkomitee opgestel het. En nou kom hulle met meer as ’n verdubbelde raming oor wat die sokkertoernooi in der waarheid finansieel vir ons kan beteken.
“ ’n Reuse-deel (van die gewysigde syfers) kom van infrastruktuur, veral vervoer-infrastruktuur,” het ’n woordvoerder van Grant Thorton aan die publikasie Business Report gesê. Die rede wat hiervoor gegee word, is dat die Suid-Afrikaanse regering nou vyf tot ses keer meer bestee as wat hulle oorspronklik vir die toernooi beplan het.
Ramings is gebaseer op ’n verblyf van vyftien dae, omdat die meeste van die buitelandse toeriste na verwagting nie die volle maand hier sal vertoef wat die sokkertoernooi duur nie.
Hierdie vooruitskattings is welkome nuus vir twyfelaars wat steeds wonder of Suid-Afrika werklik die mas sal kan opkom met so ’n hipergroot aanbieding en of ons op die ou end nie straks geldelik aan die kortste ent gaan trek nie.
Soos Pieter de Bruyn, hoof van oplossings vir toerisme van Eerste Nasionale Bank, in Mei 2007 in ’n verklaring gesê het: "2010 is slegs dertig dae, maar toerismegroei strek veel verder as die eintlike okkasie. In die jare ná die sportgebeurde (wat ook die Federasiebeker in 2009 en die toer van die Britse rugby-Leeus in dieselfde jaar insluit) verwag Suid-Afrika baie terugkerende besoekers wat aanvanklik as sportondersteuners hierheen gekom het. Dit behoort die bal aan die rol te sit sover dit die toenemende gewildheid van die bestemming vir die internasionale toermark aangaan.”
IN aansluiting by die bogenoemde glo nie alle waarnemers dan ook al die fenomenale vooruitskattings wat dikwels gemaak word oor die onmiddellike waarde van sulke groot sportbyeenkomste vir ’n gasheerland nie. Trouens, vir vele lê die geweldige voordeel inderdaad eerder in die skepping van infastruktuur wat in die jare daarna benut kan word.
Dr. Campbell haal aan uit ’n Amerikaanse bron: “Die ware ekonomiese voordele (van groot sportbyeenkomste) is tipies baie minder as die syfers waarmee promotors dit opvysel. Stede en lande kan gerus deegliker besin oor die beloftes van reklamemakers dat hulle grootliks gaan wen deur mega-sportbyeenkomste soos die Wêreldbeker en Olimpiese Spele aan te bied, voordat hulle hulle verbind om aansienlike openbare middele vir so ’n byeenkoms aan te wend.”
Dit lyk darem of Suid-Afrika van owerheidsweë sy huiswerk gedoen het en nie onbedag in die enorme bestedings vir 2010 inloop nie. Te veel is immers vir ons op die spel.
Dit sal ’n welkome inspuiting beteken vir die konstruksiebedryf, wat volgens ’n berekening enkele jare gelede werk aan 5,4 persent van die land se werkkragte verskaf. Daarbenewens is bereken dat dit jaarliks 159 000 nuwe werkgeleenthede gaan skep.
Maar daar is ook die keersy van die munt. Voorbereidings vir 2010 het byvoorbeeld veroorsaak that die oprigting van ’n streekhospitaal in De Aar uitgestel is. Volgens ’n amptenaar van die departement van gesondheid moes die nasionale tesourie die begroting besnoei weens die oordrag van geld met die oog op die Wêreldbeker-toernooi.
Dr. Campbell se gevolgtrekking is dat, hoewel navorsing toon dat ’n gasheerland in die geheel bevoordeel word deur vername sportbyeenkomste aan te bied, die ekonomiese en sosio-ekonomiese voordele nie daaronder begrepe is nie. Die aanbieding van vername sportbyeenkomste behels in die reël dat die gasheer tot die delging van die onkoste bydra. Of so ’n bydrae geregverdig is, hang af van die ekonomiese voordele wat in die plaaslike ekonomie gegenereer word.
“Die hoë misdaadsyfer sal beslis ’n invloed hê op die getal toeriste wat gewillig sal wees om vir die FIFA-Wêreldbeker-sokkertoernooi van 2010 na Suid-Afrika te reis. Die regering behoort dus daardie probleem dadelik aan te spreek.”
“Die vraag ontstaan of genoeg plaaslike toeskouers die wedstryde sal kan bywoon as die pryse van die kaartjies te hoog vir hulle gaan wees. Die finansiële sukses van die toernooi sal van die hoeveelheid verkoopte kaartjies afhang.”
Hulle kan akkommodasie aanbied en toere vir toeriste te reël. Wat verblyfgeriewe aanbetref, sal die hotels en gastehuise in die formele sektor ongetwyfeld hul rooiste tapyte uitrol, maar nuwe entrepreneurs het hier ook ’n groot rol te speel, soos in ’n ander artikel op die Mieliestronk-werf vertel word.
In hierdie verband het Mariëtte du Toit-Helmbold, hoof van Kaapstad Toerisme, al volgens die koerant Die Burger gesê dis van die grootste belang dat Suid-Afrika steeds beskou moet word as ’n bekostigbare bestemming waar toeriste waarde vir geld kry.
Die land kan dit nie bekostig om sy voorsprong in die mededingende wêreldmark te verloor nie. En die leë stadions wat by die Wêreldbeker-kriekettoernooi op die Karibiese Eilande te sien was, behoort vir almal ’n vingerwysing te wees, het me. Du Toit-Helmbold gesê.
’n Ander waarnemer het aan die Mieliestronk-webwerf gesê dit is verblydend dat soveel maatskappye en stellig ook nuwe entrepreneurs in Suid-Afrika die kans wil aangryp om die Wêreldbeker-sokkertoernooi tot hul eie voordeel maar ook dié van die land as geheel te benut—deurdat hulle wil help verseker dat die stroom buitelandse besoekers agterna met net die beste herinneringe huiswaarts sal keer.