Jaag ons weg of help ons? | Oudtshoorn Courant
Jaag ons weg of help ons?
Hannes Visser | 05 December 2019
Ons sien hulle elke dag in die middedorp. Vuil, luidrugtig en heeltyd aan die beweeg met bottels gom waaraan hulle suig. Soms staan hulle een-een voor 'n winkel of by jou motorvenster, handjie uit vir 'n broodjie "asseblief oubie".
En ons oorwegende reaksie is om hulle weg te jaag, want as hulle nie voor ons winkels of langs ons karre staan nie, bestaan hulle nie. Ek noem hulle nie straatkinders nie, ek noem hulle wegjaagkinders, want dis al wat hulle ken.
Die afgelope twee weke het drie dinge met my gebeur; ek het verjaar en ek het twee ander groepe kinders met uitdagings ontmoet wat wêrelde verwyder is van die wêreld wat ek ken.
Die wêreld waar ons elke dag werk toe ry, 'n begroting het wat moet klop, huise om te betaal, motors met of sonder diensplanne en testamente iewers om eendag te bepaal wie kry wat en wie stry met wie.
Die een groep kinders is in 'n landelike gemeenskap en die ouers wat wel werk, werk op plase. 'n Hele aantal van hulle bly in gelapte skuilings van hout en sink met grondvloere en 'n kraan iewers wat almal deel en ek wil hulle leer gedigte skryf, want iemand het my gevra.
Dis eers as mens hulle vra om stories uit te dink dat jy besef hoe klein hulle wêrelde is, hoe anders hulle werklikhede is en hoe maklik ons misverstaan.
Die tweede groep was seuns in 'n kinderhuis. Ja, hier op ons eie dorp is 'n kinderhuis vir seuns waarvan meeste mense nie eens weet nie. 'n Kinderhuis met hande in die hare om van dag tot dag vir 30 seuns te kan voorsien.
Saterdag het elkeen vir homself 'n houtkrat gemaak om darem 'n plek te hê om sy eie paar goedjies onder die bed in te kan stoot.
Sommige outjies se kratte was haaks en stewig, ander se spykers het aanhou ombuig en die eindproduk was ietwat skeef, maar teen middagete het elkeen sy eie boks gehad, met sy eie naam daarop geskryf en ek het gevoel vir net een oggend het hulle iets gehad om te kan doen.
Wegjaagkinders, klein-wêreldjie-kinders, kinderhuiskinders, elkeen met sy of haar eie storie, elkeen met 'n menswees en 'n behoefte aan net een ding – om iewers te hoort. Ek het twee weke gelede verjaar, twee en vyftig jaar nadat my pa op 'n wit trollie en onder rooi ligte by ons tweeslaapkamerhuis weg is om nooit weer terug te kom nie en ons huis het onherroepelik verander.
Drank het 'n manier om deur die krake en deur die dakplate in te syfer en alles te bedonner. Maar tog het ek oorleef, tog het ek twee en sestig gehaal (twintig jaar ouer as my pa se twee en veertig). En ek móét vra hoe kom ek hier? Hoe het ek al die lewe se bullets gedodge en okay anderkant uitgekom?
Deur mense. Mense soos Mike en Shirley, skoolmense soos Meneer Haupt en Juffrou Colyn, buurmense soos oom Gideon en tannie Yvonne, eiemense soos my vrou, my skoonouers en my kinders – mense en nog mense.
Ek wil nie betrokke raak in gesprekke oor waar hulle vandaan kom nie, die feit is hulle was en is steeds daar. Die vraag wat ek myself elke dag moet vra is of ek ook een van daardie mense vir iemand kan wees of is ek 'n voertsek-wegjaer, 'n verbykyker, 'n kop-in-die-sand ontkenner?