1 Korintiërs 1:1-9 (Lambert Jacobs)
17 Januarie 1999
Ander tekste: Jes. 49:1-7; Ps 40:1-11; Joh. 1:29-42
God het die gemeente geroep om in Jesus Christus aan Hom te behoort. Hy het ons deur sy Gees geseën met 'n ryke verskeidenheid genadegawes. God is getrou en sal ons ook laat vasstaan tot die einde toe.
Dit is belangrik om te let op die plek van hierdie perikoop binne die struktuur van die eerste Korintiërbrief. Dit sal raadsaam wees om 'n paar artikels oor die antieke briefvorm in die hand te neem. Du Toit (1984:5-12) gee 'n kort maar baie bruikbare uitleg van die Pauliniese briefvorm, en Lategan (1984:78-79) verduidelik spesifiek die uitleg van 1 Korintiërs.
Die perikoop onder bespreking dek die eerste twee komponente van die tipiese Paulusbrief, naamlik die briefaanhef (1-3) en die danksegging (4-9). Die briefaanhef sluit in die vermelding van die afsenders (in hierdie geval Paulus en Sostenes), die geadresseerdes van die brief (die gemeente van God in Korinte en ook wyer almal wat die Naam van die Here aanroep) en die gebruiklike seëngroet (genade en vrede ...).
Feitlik alle briewe in die Grieks-Romeinse periode het begin met so 'n drievoudige groetformule. Paulus sluit in sy briewe by hierdie gebruik aan, maar vul dit telkens met 'n christelike inhoud. Paulus beklemtoon drie sake wanneer hy hom aan die lesers in Korinte voorstel. Eerstens is sy apostelskap deur goddelike roeping. Daarbenewens beklemtoon hy die goddelike oorsprong van sy apostelskap deur te sê dat dit ‘deur die wil van God’ is. Derdens beskryf hy sy roeping as 'n ‘apostel van Jesus Christus’.
In retoriese studies het die dankseggingsgedeelte van die Pauliniese brief en spesifiek van 1 Korintiërs al heelwat aandag gekry. As die gemeente van Korinte dan vir Paulus soveel hartseer en probleme besorg het, hoe kan hy God met soveel oortuiging dank vir die goeie dinge in die gemeente? Daarom is die gedeelte 4-9 al as suiwer ironie getipeer, of dat Paulus maar net sy lesers ‘sagmaak’ vir wat kom.
Tog is die inhoud van hierdie perikoop egte danksegging. Die probleem lê immers nie by die gawes wat die Korintiërs van God ontvang het nie, maar by hulle ingesteldheid daarteenoor. Daarom kan Paulus God opreg dank vir die gawes wat Hy aan hulle gegee het, maar terselfdertyd is Paulus ook al besig om die lyne op te stel vir die hoofbetoog in sy brief (vgl. Fee 1987:36).
Dit is vir Paulus belangrik om van die begin af te beklemtoon dat die gemeente in Korinte alles uit genade van God ontvang het deur die versoeningswerk van Jesus Christus, sodat hulle geen rede het om in hulleself te roem nie.
Aangesien die volgende vier weke aan perikope in die eerste Korintiërbrief gewy gaan word, behoort dit uiters waardevol te wees om 'n bietjie meer oor die stad Korinte en sy mense na te lees. In die prediking kan dan ook in die loop van die vier weke van die inligting aan die gemeente deurgegee word. Die meeste goeie kommentare het 'n inleidende gedeelte waarin agtergrondinligting oor die situasie van die gemeente in Korinte gegee word. Goeie oorsigte kan gekry word in Barrett 1971:1-29; Conzelmann 1975:1-16; Dunn 1995:13-26; Fee 1987:1-20 en Lategan 1984:57-79.
'n Paar hooflyne oor Korinte en die aanleidende oorsake tot die skryf van die eerste Korintiërbrief behoort hier voldoende te wees. Geografies was die stad Korinte uiters strategies geleë. Korinte was reg tussen twee hawens, Legaium in die weste aan die Korintiese golf en Kengreë in die ooste aan die Saroniese golf. Hierdie plasing het 'n paar belangrike gevolge gehad. Daar was 'n konstante stroom van handelsverkeer en ander besoekers deur die stad. Hierdie besoekers asook die inwoners het aan die stad 'n besonder kosmopolitiese samestelling verleen. Afgesien van die Griekse inwoners was daar ook 'n sterk Joodse gemeenskap, en boonop mense van oral oor die Romeinse Ryk.
Saam met hulle aardse besittings het hierdie mense natuurlik ook hulle gode en godsdienstige praktyke gebring. Sinkretisme was dus in Korinte aan die orde van die dag. In dié gemeenskap was daar ook moraliteitsprobleme. Soos wat enige gemeenskap waarin daar 'n hawe is, vandag nog ervaar.
Paulus het die gemeente waarskynlik in 50 n C gestig. Hieroor kan inligting uit Hand 18:1-18 vir die gemeente deurgegee word. Paulus skryf die brief rondom 55 n C vanuit Efese. 'n Paar faktore het die skryf van hierdie brief noodsaaklik gemaak. 'n Afvaardiging (of meer) uit Korinte het Paulus in Efese besoek en ontstellende nuus uit die gemeente gebring. Daar het onderlinge twis en verdeeldheid ontstaan, daar is sprake van ergerlike onsedelikheid, van die gemeentelede daag mekaar vir niks voor die hof, en selfs by die nagmaal het daar wrywing gekom. Dan is daar ook sprake van 'n brief wat die Korintiërs aan Paulus gerig het. Daarin het hulle vrae gestel rondom die huwelik, die opstanding uit die dood, die eet van vleis wat aan afgode geoffer is, die plek van die geestesgawes in die gemeentebyeenkomste, en oor die kollekte vir die moedergemeente in Jerusalem. Op al hierdie sake probeer Paulus in die loop van die brief antwoorde gee.
Uit bogaande kom ons agter dat 1 Korintiërs oor baie praktiese probleme handel. Lategan (1984:57) skryf: ‘Die situasie verander so vinnig dat Paulus as’t ware die gate moet toestop waar dit ontstaan, ad hoc-beslissings moet gee telkens wanneer nuwe probleme opduik’. Daarom is 'n sorgvuldige bestudering van hierdie brief vandag belangriker as ooit. Dunn (1995:11) onderstreep hierdie waarde van die brief as hy sê: ‘It takes the lid off a New Testament church in a way that no other writing does’.
Die prediker sou kon afskop met 'n kort inleiding oor briewe skryf. Die kinders wat in die skool al geleer het hoe om briewe te skryf, sal weet dat daar verskillende soorte briewe is. Die aanhef of begin van die brief is baie belangrik. Daaruit kan 'n mens agterkom aan wie die brief gerig is en waaroor dit gaan. 'n Mens skryf byvoorbeeld nie ‘Geagte Meneer’ bo-aan 'n brief vir jou kêrel nie, net soos jy ook nie ‘Haai, ou Koos’ sal sê vir die besturende direkteur van 'n firma waar jy vir werk aansoek doen nie. Dan is daar natuurlik dié soort brief waarin 'n student vir haar Pa geld vra. Dan begin sy met allerhande mooi woorde oor hoe oulik hy is en hoe lief sy vir hom is totdat hy mooi saggemaak is en sy met haar aanslag kan begin. Paulus was ook nie sommer 'n groentjie as dit by die regte briefskryftegniek kom nie. Nee, hy was goed opgelei en uit elkeen van sy briewe se begingedeeltes kan ons al heelwat agterkom oor dit wat hy aan die gemeentes wou skryf. Net so is dit ook met hierdie brief, wat Paulus waarskynlik so net voor Pinkster van 55 n C uit Efese aan die gelowiges in Korinte geskryf het.
Paulus skryf as 'n geroepe apostel, 'n gestuurde van die Here, aan 'n klomp geroepe gelowiges. Maar al het die gemeente onder sy prediking ontstaan, beteken dit nie dat dit sý gemeente is nie. Dat hulle in die Grieks heiliges en geheiligdes genoem word, beteken ook nie dat die Korintiërs nou heel besondere mense is wat verdien het om deur God geroep te word nie. Nee, Paulus se eerste gedagte is om vir God te loof en te dank, want hy weet: Die feit dat hy 'n apostel is, hy wat die kerk van die Here met mag en mening vervolg en probeer uitroei het, is absoluut net genade.
Net so was dit ook met die Korintiese gelowiges. Tot so onlangs as vyf jaar gelede was hulle nog heidene, het hulle aan al die sondige praktyke deelgeneem wat daar in 'n besige hawestad beskikbaar is. Maar God het dit alles kom verander. In Christus Jesus en deur middel van die prediking van Paulus het God begin om vir Homself mense in Korinte af te sonder. Hierdie posisie waarin hulle nou was, was 'n geskenk van God se kant af. Hy het van die begin af die inisiatief geneem in hulle verlossing.
Wat daar in die openingsverse van die eerste Korintiërbrief van Paulus en die gelowiges in Korinte gesê word, geld natuurlik net so van die mense wat nou in die erediens sit. Dat jy glo, is deel van God se genadewerk met jou. Dat jy gedoop is, is 'n geskenk. Ook dat jy aan die Nagmaalstafel kan aansit. Dat jy op daardie spesifieke kamp gegaan het waar jy die Here aangeneem het as jou Verlosser; dat jy dié besondere boek gelees het wat jou so aangespreek het; dat jy in 'n huis grootgeword het waar die kerk 'n belangrike rol gespeel, al hierdie dinge is deel van God se genadewerk met jou. Conzelmann (1975:22) stel dit skerp: Holiness is received, not achieved.
Korinte was ook nie sommer só 'n gemeente nie, begin Paulus sy brief. Nee, aan genadegawes het dit hulle nie ontbreek nie. In vers 5 sonder Paulus twee gawes uit wat veral baie sterk in die Korintiërs se gawebank gefigureer het, dié van logos en gnosis. Hulle was 'n klomp slim ouens. Dit was dan ook eintlik hierdie gemeente se ‘claim to fame’, die feit dat hulle so welsprekend en geleerd was. So spog elke gemeente met 'n oorvloed geskenke uit die hand van die Here. As ons vanoggend 'n brief van die Here moes ontvang, sou Hy ook kon sê dat dit ons nie aan 'n enkele genadegawe ontbreek nie. Hier kan die prediker uitbrei oor die eie stel gawes wat in sy of haar tuisgemeente voorkom.
Maar as ons nou die brief verder lees, is dit ongelooflik hoe juis hulle sterk punte die Korintiërs se probleem geword het. God het hulle geseën met die gawe van welsprekendheid, maar net hierna, van vers 10 af, lees ons hoe hulle die een dominee teen die ander afgespeel het omdat hy nie so welsprekend was nie. Hulle is geseën met kennis, maar in hfst. 8 moet Paulus vir hulle sê: ‘Kennis maak verwaand’. Daar was niks verkeerd met die gawes van die Korintiërs nie, net miskien met die klem wat aan sekere gawes gegee is.
Die aanhef van die brief eindig met 'n toekomsblik. Hy wat hulle geroep het, sal hulle ook laat vasstaan tot die einde toe. Die gawes in die gemeente wys juis daarop dat die eindtyd nog nie aangebreek het nie. Die gawes is die manier waarop die Gees in die gemeente aan die werk is, en dieselfde Gees sal hulle voorberei op die dag wanneer Jesus Christus weer kom.
Die feit dat ons saam met die gemeente in Korinte kan deel in Christus, deel aan sy seëninge en genadegeskenke, wys vir ons op God se trou. God se getrouheid is die permanente uitdrukking van sy liefde en die finale grond vir Paulus se danksegging. Hy sal ons enduit vashou tot by die wederkoms.
Barrett, C K 1971. The first epistle to the Corinthians. London: Black; Conzelmann, H 1975. 1 Corinthians. Philadelphia: Fortress; Dunn, J D G 1995. 1 Corinthians. Sheffield: Sheffield Academic Press; Du Toit, A B 1984. Oriënterende opmerkings oor die Pauliniese briefliteratuur, in Du Toit, A B (red.), Handleiding by die Nuwe Testament 5: Die Pauliniese briewe: Inleiding en teologie, 1-22. Pretoria: NGKB; Fee, G D 1987. The first epistle to the Corinthians. Grand Rapids: Eerdmans; Lategan, B C 1984. 1 Korintiërs, in Du Toit, A B (red.), Handleiding by die Nuwe Testament 5: Die Pauliniese briewe: Inleiding en teologie, 57-79. Pretoria: NGKB.