Die afgelope sowat honderd jaar was die mees gebeurtenisryke tydperk tot nog toe in die bestaan van die mens. Die mensegeslag het in dié epogale tydperk op die maan geland, maar ook twee wêreldoorloë in die geskiedenisboeke geplaas; ons het siektes soos pokke oorwin, maar dan ook die atoombom vervolmaak. Hier is ’n lys mense wat elk op sy of haar eie manier in hierdie tydsgewrig ’n onwisbare stempel op die wêreld afgedruk het—ten goede, ten kwade of hoe ook al ’n mens elke persoonlikheid sal wil beskou...
Let wel: Die leser kan miskien vind dat belangrike persoonlikhede uitgelaat is wat werklik vermelding verdien het. Ons gee toe. Natuurlik kan ’n lys soos hierdie nooit volledig wees nie.
Hy het homself nie net “the Greatest” genoem nie, maar dit ook bewys deur tussen die jare 1964 en 1979 die swaargewig-toneel van die wêreld te oorheers.
As voorsitter van die Palestynse Bevrydingsorganisasie (PBO) van 1969 af, het Arafat (1929-2004) ’n vername rol in die Arabies-Israeliese stryd gespeel. Hy het in die jare sestig en sewentig ’n guerrilla-oorlog gevoer om Israel te probeer vernietig, maar later Israel se reg erken om saam met ’n onafhanklike Palestynse staat te bestaan. Hy het ongewild geraak by jonger, militanter leiers van die PBO. Arafat is in November 2004 in dramatiese omstandighede in Frankryk oorlede en die presiese oorsaak van sy dood is steeds onbekend.
Ben-Gurion (1886-1973) was die “vader” van die staat Israel. Hy was die dryfkrag agter die veldtog vir ’n onafhanklike Joodse staat wat op 14 Mei 1948 as die staat Israel tot stand gekom het. Ben-Gurion word die eerste Israeliese premier.
Castro (1927- ) was die premier van Kuba sedert 1959 en is die president sedert 1976. Hy het in sy land aan die bewind gekom toe hy diktatuur van Fulgencio Batista omvergewerp het. Hy maak sy land ’n kommunistiese staat, tot groot onsteltenis van Amerika, maar word geïsoleer ná die ineenstorting van die kommunisme in die Sowjet-Unie en Oos-Europa. Castro het Afrika-bevrydingsbewegings, veral in Angola, ondersteun en Kubane in regstreekse konfrontasie met Suid-Afrikaanse troepe gebring.
Churchill (1874-1965) het sy land as premier deur die Tweede Wêreldoorlog gelei. Hy was in die Tweede Vryheidsoorlog ’n oorlogskorrespondent in Suid-Afrika. Hier word hy in Natal deur die Boere gevang, maar in Pretoria ontsnap hy uit sy gevangenskap. Hy begin sy lang parlementêre loopbaan in 1900. Churchill sien die bedreiging van die Hitlerisme raak voor die meeste van sy tydgenote. Hy was ’n besielende spreker, wat sy land in die laaste wêreldoorlog nuwe hoop en krag gegee het. Het ook bekendheid as biograaf en geskiedskrywer verwerf.
Dalí (1904-1989) was ’n surrealistiese skilder wat die wêreld behoorlik aan die praat gehad het. Dié eksentrieke kunstenaar is deur die psigoanalitiese teorieë van die onbewuste beïnvloed en het droomtonele in ’n oorpresiese, fotografiese styl geskilder. Van sy bekendste beelde is van sakhorlosies wat slap oor voorwerpe hang en bonormale groot miere in fel verligte landskappe. Dalí het eenmaal die helfte van sy met was gestyfde snor afgeskeer, net om sy eksentrisiteit te beklemtoon.
De Gaulle (1890-1970) is, ná die val van Frankryk in 1940 tydens die Tweede Wêreldoorlog, as die leier van die “Vrye Franse”- opposisie teen Nazi-Duitsland erken. Hy word ná die bevryding van Parys in 1944 president in 1945, maar bedank in 1946. In 1958 word hy uit sy aftrede teruggeroep met die versoek om ’n regering met spesiale magte saam te stel in ’n poging om Frankryk uit sy ontwrigte politieke toestand te red en om die opstand in Nigerië te besleg. Hy gee Frankryk ’n nuwe grondwet.
Eisenhower (1890-1969) was opperbevelhebber van die Geallieerde magte in Europa tydens die Tweede Wêreldoorlog en die Amerikaanse president van 1953 tot 1961. Hy ontwerp en bestuur die skitterend geslaagde inval in Europa wat tot die nederlaag van Nazi-Duitsland in 1945 lei. As president voer hy die sogenaamde Koue Oorlog, die langdurige vete tussen Amerika en die Sowjet-Unie wat die wêreldpolitiek tussen 1945 en die laat jare tagtig oorheers het. Eisenhower was ’n verbete teenstander van die Kommunisme.
Hierdie dokter en bakterioloog (1881-1955) het penisillien in 1928 ontdek. Penisillien, wat afkomstig is van ’n gewone skimmel wat byvoorbeeld op vrugte groei, kan ’n hele horde verskillende bakterieë doodmaak. Ofskoon Fleming die ontdekker was, was dit die patoloog Howard Florey en die biochemikus Ernst Chain wat werklik die waarde van penisillien in die stryd teen infeksie besef het. Duisende lewens is gered nadat hulle vroeg in die Tweede Wêreldoorlog die aktiewe bestanddeel van die skimmel geïsoleer het.
Henry Ford (1863-1947) was ’n Amerikaanse nyweraar, wat sy naam in die geskiedenisboeke verewig het met sy baanbrekerswerk in die vervaardiging van motors. Hy het 1893 sy eerste motor klaar gebou nadat hy etlike jare lank in sy vrye tyd geëksperimenteer het, en in 1903 het hy die Ford-motormaatskappy gestig. ’n Verstommende prestasie in die beginjare was die Model T, waarvan meer as vyftien miljoen tussen 1908 en 1928 vervaardig is.
Die psigoanalise is die wetenskaplike studie van sekere senu-afwykings van die brein deur ’n ondersoek van alles wat die pasiënt uit sy verlede, sy drome, ens. kan onthou om só vergete angste op te spoor. Freud (1856-1939) het aangevoer dat mense aangedryf word deur libido, ’n mengsel van hul seksdrang en oorlewingsinstink. Hoewel baie van sy teorieë vandag bevraagteken word, bly hy steeds een van die invloedrykste figure van die twintigste eeu.