Stemdag: Dít is wat jy moet weetArgieffoto: Discott/Commons.wikimedia.org Daar is minder as 48 uur oor voordat stemlokale Woensdagoggend landswyd sal open vir die sesde nasionale demokratiese verkiesing. Kiesers sal by altesaam 22 924 stemstasies landswyd hul stem kan uitbring. Daar sal nege uitslae-sentrums in die onderskeie provinsies beskikbaar wees, asook die nasionale verkiesingsentrum in Pretoria vir die nasionale verkiesingsuitslae. Altesaam 26 736 805 kiesers is geregistreer om in vanjaar se nasionale verkiesing te stem. Van hierdie kiesers het 774 094 toestemming gekry om vandag en môre ŉ spesiale stem uit te bring. Van vanoggend het die Onafhanklike Verkiesingskommissie (OVK) begin om alle verkiesingsmateriaal van plaaslike pakhuise na die stemstasies te vervoer ter voorbereiding van die spesiale stemme. Dit sluit in meer as 60 miljoen stembriewe vir die nasionale en nege provinsiale verkiesings, byna 300 000 stembokse, byna 45 000 stemhokkies, ongeveer 25 000 aanwysings na stemlokale en 56 255 skryfbehoeftepakkies. Die vervoer van dié materiaal word deur veiligheidsbeamptes van onder meer die polisie vergesel om te verseker dat dit stemlokale veilig bereik. Hiér is inligting wat jy moet weet voordat jy Woensdag jou kruisie gaan trek. Kiesstasies sal Woensdag om 07:00 open en om 21:00 sluit. Jy kan enige tyd deur die loop van die dag by jou betrokke stemlokaal aanmeld om te stem. Persone wat Woensdag teen 21:00 nog in die ry is, sal toegelaat word om te stem. Spesiale stemme sal reeds vandag en môre uitgebring word. Dit is vir kiesers wat vooraf aansoek gedoen het om ŉ spesiale stem uit te bring, insluitend mense wat op stemdag moet werk en daarom nie kan gaan stem nie, bejaardes en gestremdes wat weens fisieke uitdagings nie op stemdag na ŉ stemlokaal kan reis nie en kiesers wat op stemdag nie naby die stemlokaal waar hulle geregistreer is gaan wees nie. Jy kan enige tyd gedurende die verkiesingsure by jou betrokke stemlokaal aanmeld om te stem. Afhangend van hoe besig dit op daardie spesifieke stadium by die stemlokaal is, sal jy moontlik in ŉ ry moet wag vir jou beurt om te stem. Jy sal jou identiteitsdokument aan die verkiesingsbeampte aan diens toon wat sal nagaan of jou naam op die kiesersrol verskyn. Indien die beampte tevrede is dat jy die korrekte ID getoon het, dat jy ŉ geregistreerde kieser is en dat jy nog nie gestem het nie, sal jou naam op die rol afgemerk word, jou ID sal gestempel word indien jy nog ŉ groen ID-boekie gebruik en jou duimnael sal met ink gemerk word. Die verkiesingsbeampte sal vir jou die korrekte aantal amptelike stembriewe gee en eers ŉ stempel agterop elk van hierdie stembriewe aanbring. Jy kan dan hierdie stembriewe na ŉ leë stemhokkie neem, jou stem op die stembriewe met pen aanbring (penne sal verskaf word), die stembrief vou sodat jou keuse nie sigbaar is nie en self jou stembrief in die stemboks gooi. Indien jy fisiek gestremd is of blind is, kan jy iemand wat ouer as 18 jaar oud is saamneem om jou by die stemlokaal te help. Alle Suid-Afrikaners wat 18 jaar of ouer is, in besit is van ŉ geldige identiteitsdokument of tydelike identiteitsdokument en geregistreer is om te stem, kan in die komende verkiesing stem. Permanente inwoners wat nié Suid-Afrikaners is nie, sal nie toegelaat word om te stem nie. Suid-Afrikaners wat nie vooraf geregistreer het om te stem nie, en wie se naam dus nie op die kiesersrol verskyn nie, sal nie toegelaat word om te stem nie. Registrasies om Woensdag in die nasionale en provinsiale verkiesings te stem het reeds gesluit. Dit is dus nie moontlik om nou nog vir hierdie verkiesing te registreer nie; kiesers sal ook nie toegelaat word om op stemdag by die stemlokale te registreer nie. Kiesers kan egter ter enige tyd registreer om op die kiesersrol gevoeg te word om in toekomstige tussenverkiesings en nasionale verkiesings te stem. Kliek hier vir meer inligting oor hoe om te registreer. Pres. Cyril Ramaphosa word onder luide toejuiging verwelkom by die ANC se provinsiale verkiesingsmanifesbekendstelling in Rustenburg Noordwes. Foto: ANA Hoe weet ek waar ek geregistreer is om te stem? Jy kan seker maak van jou geregistreerde stemlokaal deur jou ID nommer na 32810 te SMS (SMS’e kos R1) of deur die OVK se kontaksentrum by 0800 11 8000 te skakel. Nee. Geen veranderinge kan aan die kiesersrol aangebring word nadat kieserregistrasie gesluit het nie. Jy kan wel jou besonderhede opdateer vir die volgende verkiesing. Nee. Jy kan slegs stem as jy reeds 18 jaar oud was op die dag wat die verkiesingsdatum amptelik in die Staatskoerant geproklameer is. Nee. Jy moet in persoon by die verkiesingslokaal aanmeld om te stem. Om te stem moet jy ŉ geldige identiteitsdokument of tydelike identiteitsdokument saamneem – die groen ID-boekies én die nuwe ID-slimkaarte word aanvaar. Kiesers kan nié met ŉ bestuurslisensie of paspoort stem nie – slegs ID’s word by stemlokale aanvaar. Jy kan slegs met ŉ geldige identiteitsdokument stem – geen ander vorm van identifikasie sal aanvaar word nie. Indien jy dus jou ID-dokument verloor het of dit gesteel is, kan jy jou naaste kantoor van binnelandse sake besoek om ŉ tydelike identiteitsdokument te bekom wat jy kan gebruik om mee te stem. Dit is nie ŉ probleem nie. Jou identiteitsnommer word gebruik en vergelyk met die nasionale bevolkingsregister. Jou naam soos dit op dié register verskyn word op die kiesersrol aangebring. Jy sal steeds kan stem al verskyn jou nooiensvan op jou ID. ‘n Advertensiebord wat deur die DA opgerig is as deel van dié party se verkiesingsveldtog. (Foto: Verskaf/DA) Kan ek by enige stemlokaal stem of slegs die lokaal waar ek geregistreer is? Jy moet stem by die stemlokaal waar jy geregistreer is om te stem. As jy egter op verkiesingsdag buite jou stemdistrik is, kan jy wel by ŉ ander stemlokaal gaan stem. As jy buite die provinsie is waar jy geregistreer is om te stem, sal jy slegs in die nasionale verkiesing kan stem en nie in die provinsiale verkiesing nie, en jy sal gevra word om ŉ VEC 4-vorm by die stemlokaal te voltooi. Werknemers van die OVK wat op stemdag by die stemlokale aan diens gaan wees, is opgelei om vroue wat ver swanger is, bejaardes en mense wat fisiek gestrem is voor in die ry te laat staan om te voorkom dat hulle lank op hul voete moet wees. Praat gerus met ŉ verkiesingsbeampte by jou betrokke stemlokaal indien jy nie in staat is om lank in die ry te wag nie. Indien jy in die hospitaal is op verkiesingsdag, sal jy slegs kan stem indien jy vooraf aansoek gedoen het om ŉ spesiale stem uit te bring. Aansoeke vir spesiale stemme het egter reeds gesluit. Ja. Alle gevangenes wat Suid-Afrikaners is, in ŉ besit van ŉ geldige identiteitsdokument is en geregistreer is om te stem, sal toegelaat word om in die verkiesing te stem. Nee. Om te stem is nie verpligtend nie en dit is elke kieser se reg om te besluit of hy/sy wil gaan stem. Die OVK moedig egter alle stemgeregtigde Suid-Afrikaners aan om wel hierdie burgerlike plig na te kom. Partyagente en kandidate mag volgens die Verkiesingswet geen klere van politieke partye of regalia in die stemstasies dra op verkiesingsdag nie. Gewone kiesers en lede van die publiek, mag egter dra wat hulle wil wanneer hulle kom stem. Dr. Pieter Groenewald, VF Plus-leier, en Peter Marais, die party se topkandidaat in die Wes-Kaap vir die eersdaagse verkiesing. Foto: Verskaf Wat kan ek doen om te voorkom dat ek my stembrief bederf? Maak jou kruisie duidelik langs die party of kandidaatnaam waarvoor jy graag wil stem. Maak seker dat jou kruisie nie oor die lyne gaan en sodoende in meer as een blokkie verskyn nie. Maak slegs ŉ kruisie in die betrokke blokkie – moet nie “ja” of “nee” skryf nie. Moet nie meer as een blokkie op ŉ stembrief merk nie – jy mag slegs vir een party of kandidaat stem. Moet geensins enige plek op jou stembrief skryf nie. Nee. Volgens wet mag kiesers nie foto’s in die stemlokaal neem of sulke foto’s op sosiale media publiseer nie. Die hoofrede hiervoor is om die geheimhouding van jou stem en die privaatheid van ander kiesers te beskerm. Jy mag wel selfies buite die stemlokaal neem wanneer jy klaar gestem het. Die aankondiging van die nasionale en provinsiale verkiesingsuitslae sal na verwagting op Saterdag 11 Mei 2019 by die nasionale verkiesingsentrum gedoen word.