Pinkster – NG Gemeente Pinelands
Posted on 4 Jun, 2017 24 Jul, 2017
1 Korintiërs 12-14 – 2017
4 Junie 2017 Pinkesterfees Pinelands
Wat beteken lidmaatskap? Om lid te wees van ‘n gemeente? Lid van die NGK? Van die algemene Katolieke Kerk?
Wat is die saak van die kerk? Die identiteit? Die sending? Wat is ons getuienistaak? Waarvoor vuur die Gees ons aan?
In die gemeente van Korinte as daar erge verdeeldheid onder die gelowiges. Die sake:
Verdeelde lojaliteite aan verskillende evangeliste
Die waarde van geestelike wysheid (en invloed van gnostiese sienswyses)
Wetlike onderduimsheid in heidense howe
Die eet van kosse wat aan afgode geoffer is
Gemeentelike praktyke soos die doop en die Nagmaal
Die praat in tale
Die leer van die opstanding
Voeg hierby toe die diverse samestelling van die gemeente met ‘n verskeidenheid van subkulture:
Jode en Grieke
Slawe en vrymense, sowel as ‘n paar van aristokratiese afkoms
Magtiges en swakkes
Wyses en eenvoudiges (1: 26-27, 12:13)
Mans en vroue, maar daar wil Paulus nie eens met hierdie gemeente gaan nie omdat hulle verhoudinge hier so problematies is (hfst 7)
Onderlinge sosiologiese, politieke en godsdientige verskille. Persoonlike (fisiologiese en psigologiese behoeftes) en teologiese verskille.
’n Kompeterende houding tov die gawes van die Gees, waar diegene wat in tale kan praat dink dat hulle meerderwaardig is en neersien of diegene met die minder indrukwekkende gawes.
Met hierdie gemeente praat Paulus en skryf hy soos volg:
LEES 1 Kor 12: 1-13
Vs 3 – die kenmerk van die Christelike identiteit lê nie in die gawe van die Gees wat iemand ontvang het nie, maar in sy of haar publieke getuienis dat Jesus die Here is. Dít is die tell-tale sign, dít is die give-away.
Vs 7 – aan elkeen word gegee met die oog op wat bevorderlik is – bevorderlik vir wie? Vir almal! Beter vertaling: sodat almal daaruit kan voordeel trek, sodat ander daaruit voordeel kan trek, for the benefit of all, the common good
Na vs 11 – Die gawes van die Gees aan individue word verenig, bymekaargebring deur ‘n gemeenskaplike/gedeelde bron, die een Gees, en ook deur ‘n gedeelde doel: tot almal se voordeel.
Na vs 13 – Ons is almal verskillend van mekaar en ons het ‘n verskeidenheid van gawes ontvang. Die verskeidenheid is daar om die eenheid te dien. Maar gebeur dit wel? Of is dit onder gelowiges vandag so dat ons verskille (ook ons verskillende genadegawes) ons eerder verdeel as verenig? Roem ons in ons eie gawes terwyl ons die andersoortige gawes van ander minag? Kan ander, wanneer hulle na ons kyk, die liggaam van Christus raaksien of sien hulle eerder die krake in die gesig/voorkoms van die kerk?
1 Kor 12: 14-31
Na vs 14 – Paulus gebruik die baie bekende metafoor van die menslike liggaam om sy argument rondom die gawes van die Gees tuis te bring. Hierdie was in die eerste plek ‘n sosiale metafoor (nie geloofs- nie) waarmee mense hulself of ander in die samelewing vlgs rangorde geposisioneer het: Die kop is die heel belangrikste (natuurlik die slimste en die magtigste). Die kop werk nie self nie, maar sê vir die ander liggaamdele om hul werk te doen. Die kop gee vir die hande werk. Maar die werk van die hande is darem weer baie beter as die werk van die voete wat die hele liggaam moet dra.
Na vs 17 – Enige poging om jouself van die liggaam te skei, sal uitloop op mislukking. Om in ‘n persoonike verhouding met Christus te wees, is om deel te wees van sy liggaam. Like it or not, everyone has to learn to live with the smell. ONS HET MEKAAR NODIG.
Die swakker dele, die dele waarvoor ons skaam is
“Our unpresentable members are clothed with dignity, but our presentable members do not need this. Instead, God has blended together the body, giving greater honor to the lesser member.”
In plaas van die “gewone” rangorde waar die magtiges oor die swakkes heers, werk dit in die liggaam van Christus so dat die sterkes die swakkes dien, help, klee, ophef, eer, en almal ly en saam en almal is saam bly.
Na vs 27 – Paulus praat nie oor Christus self nie, maar oor hoe Hy sigbaar word in die wêreld. Die enigste liggaam wat Christus in die wêreld het, is die kerk.
Voor vs 28 – Let op die duidelike volgorde wat Paulus hier aan die gawes gee: apostels, profete, leraars, kragtige vermoëns, genesing, om te help, te lei, en heel laaste tale…
Lê julle egter toe op die nbe gawes: nie om dit te “besit” nie, want God deel uit soos Hy wil, maar om binne die liggaam waarvan julle almal deel is deur daardie gawes bedien te word en te groei in julle publieke getuienis dat Jesus die Here is.
Na vs 30 – “Ek het ‘n beter gawe as jy ontvang?” “My gawe is so klein niemand sien dit eens raak nie, dit maak geen verskil in die groter prentjie nie.” Aan die van julle met minderwaardigheidskomplekse oor jou unieke gawe: God het daai gawe aan jou gegee. God het die gawes rangskik net soos Hy dit wou gehad het. En Hy gee groter eer aan die minder eerbares. Wanneer jy veg oor gawes, veg jy oor die genade van God! Stop dit en gebruik jou gawes vir die beswil van almal!
Nadat Paulus die rangorde so uitspel (aan ‘n gemeente wat hopeloos te veel gefokus het op die gawe van tale), relativeer hy dit alles deur ‘n weg aan hulle uit te wys wat so bo alles uitstyg dat dit nie met enigiets anders vergelyk kan word nie…
1 Kor 13 (Agape)
Ek, ek ek… Wanneer individue of gemeentes die gawes hulle eie spesiale besitting maak wat kenmerkend is aan húlle – dan word hierdie gawes nie vir die common good aangewend nie. Want gawes kan verkeerd gebruik word. Sonder liefde het hierdie gawes nie grense nie, word hulle “losgelaat” en funksioneer hulle in vyandigheid, word almal nie meer bevoordeel nie, maar die ligaam ly skade. Maar wanneer die goddelike liefde teenwoordig is, dan word ander mense opgebou, voel mense veilig selfs midde verskeidenheid, voel hulle nie blootgestel nie, maar gekoester.
Liefde is nie ‘n gawe nie, dis ‘n vrug van die Gees (Gal 5:22). Nie almal ontvang dieselfde gawes nie, maar die is die wil van God dat almal die vrugte sal dra. En die vrugte is baie belangriker as die gawes. Selfs meer belangrik as die Korintiërs se hogere gawe van die spreek in tale. Sélfs meet belangrik as Paulus se hogere gawe van profesie. Maak nie saak wat die gawe is wat jy ontvant het nie, as jy dit nie in liefde uitleef nie, is dit níks. Hou dus op om te stry en te baklei oor die gawes, en hê mekaar lief – love one another as I have loved you…
Die liefde van 1 Kor 13 is nie ‘n romantiese teks wat geskryf is met die oog op mooi huwelikseremonies nie. Dit is in ‘n uiters uitdagende teks gerig aan ‘n verdeelde gemeente wat onderling stry en baklei en waar die een die ander geen goeie woord of gawe gun nie.
Vs 4 Die liefde bly geduldig. Nie in die sin van dit wag geduldig op uitkomste nie, maar geduldig met diegene wat jou seergemaak het (Grieks: stadig om iemand kwaad toe te wens).
Vs 4 Vriendelik, verdra nie net mense wat jou seermaak nie, maar is vriendelik met hulle!
Vs 5 Raak nie maklik kwaad nie (Daar is ‘n tyd vir kwaadword wanneer sonde God se skepping seermaak, veral die kroon van sy skepping, mense.)
Die metaal spieëls wat in daardie tyd in Korinte algemeen in gebruik was.
Die grootste geskenk wat jy aan die kerk en aan die wêreld kan gee, is om jouself te wees. Niemand anders kan dit doen nie. En om dit ook vir ander te gun, hierdie genade om hulself te wees: “Aanvaar mekaar, soos Christus julle ook aanvaar het, tot eer van God.” (Rom 15:7)
Uit die ou Chassidiese verhale leer die maggid van Zloczow: “Met die geboorte van elke mens kom daar iets nuuts in die wêreld wat nog nooit was nie. Dit is elkeen se plig om dit te weet en te bedink dat hy/sy in hul hoedanigheid uniek is in die wêreld en sy gelyke nie ken nie. Indien dit so sou wees dat jy ‘n gelyke het, is daar geen sin dat jy ook bestaan nie. Elke individu is ‘n nuwe verskyning op die aarde en sy taak is om hier sy plek en rol en bydrae te vervolmaak. Waar dit nie geskied nie word die koms van die Messias vertraag… Dit is elkeen se opdrag om dit te ontwikkel wie jy is en om jou nie te vergelyk met ander, al doen hulle ook wat – hoe groot ookal.”
Op ‘n hoë ouderdom sê rabbi Bunam, toe hy al blind was: “Wat sou dit God werd wees indien aartsvader Abraham soos die blinde rabbi Bunam is en die blinde rabbi Bunam, soos Abraham?” Met nog groter krag reageer rabbi Susja toe hy kort voor sy dood sê: “In die toekomstige ryk sal nie eendag gevra word: ‘Waarom was jy nie Moses gewees nie?’ Vir my sal gevra word: ‘Waarom was jy nie Susja gewees nie?’”
Posted on 15 May, 2016 30 May, 2016
Johannes 14:8-17,25-27 – 2016
15 Mei 2016 Pinksterfees
Apteker – 2 maande gelede. Dr > Ds > NGK > “Oh, you guys don’t believe in the Holy Spirit”. Probeer teëstribbel, maar nadat ek op vrae soos of ek in tale bid en of ek die torronto blessing oor mense kan uitspreek, nee moes antwoord was die koeël deur die (ons) kerk.
Binne ons eie gereformeerde tradisie is daar ook dikwels gemeentelede wat voel dat die HG nie genoeg aandag kry nie, dat ons baie praat oor of met die Vader en die Seun, maar dat ons die HG afskeep.
Vandag is dit Pinksterfees – ons vier die uitstorting van die HG en die teenwoordigheid vd HG in ons lewens en in ons kerk (die liggaam/tempel/huis van God). Vandag is dit tyd om (weer) te hoor dat ons tot niks in staat is as dit nie is vir die inwoning en die leiding van die Gees in ons lewens en die verheldering vd Gees in ons verstand nie.
Na die Bybel: Johannes se evangelie:
Jesus se openbare optrede eindig op ‘n somber noot: “Hoewel Jesus so baie tekens voor die mense gedoen het, het hulle nie in Hom geglo nie” (12:37). Wat ‘n manier om jou bediening af te sluit. So asof alles tevergeerfs was – sy godgegewe roeping, sy bediening, al die tekens, sy leringe – en steeds het die mense nie in Hom geglo nie.
Kort hierna is Jesus is saam met sy dissipels in Jerusalem. Dis die aand voor sy inhegtenisneming. Hulle eet ‘n laaste maaltyd saam, Jesus praat vir oulaas met hulle. Dit is sy laaste tafelgesprek (hfst 13-16, wat dan afsluit met sy gebed vir die dissipels in hfst 17). Die atmosfeer in die vertrek is gelade, gevul met onsekerheid en angs. Jesus tree vreemd op – was sy dissipels se voete – en praat oor sake wat skok en ontwrig – sy verraaier, ‘n nuwe gebod in die plek van die vorige gebooie (om mekaar lief te sê NET SOOS Ek julle liefgehad het – tall order), sy verloënaar en dat Hy hulle gaan agterlaat en gaan vertrek na die Vader toe.
14:1: “Moenie dat julle harte ontsteld wees nie.” Dit is dieselfde woord wat gebruik word van Jesus se eie ontsteltenis in 11:33; 12:27 en 13:21. Die gedeelte wat ons vandag lees (binne die groter geheel van 14:1 – 27) word ingebed deur hierdie trooswoorde. Die enigste rede waarom Jesus dit sou sê, is omdat die vrees onder sy dissipels (en binne homself) so sigbaar was.
14:2: “In die huis van my Vader is daar baie woonplek.” (moné)
14:7 –17, 18, 23-27.
14:12 – Groter dinge > baie meer (vgl gebeurtenis in Hand 2 direk na die uitstorting vd HG – 3000 mense kom tot bekering)
14:23 – moné
14:16 – “Ek sal die Vader vra en Hy sal vir julle ‘n ander Parakleet gee.” Daarmee gee Jesus te kenne dat Hyself ook ‘n Parakleet is. Beide Jesus en die Gees kom van die Vader en word deur die Vader na die wêreld gestuur. Nie een van hulle praat uit hulle eie nie. Die woorde wat Jesus praat kom van die Vader af, en die woorde wat die Gees praat kom van Jesus af.
Betekenis van Parakleet: Omvattende begrip. “Een wat langs jou staan, jou ter wille is, jou saak help behartig (Advokaat), ook bystand, versterking verleen, en troos”.
Die ander Parakleet – HG – sal die dissipels onderrig en herinner aan wat Jesus vir hulle gesê het. (14:26) Hy bevestig dus die werk en leringe van Jesus (deur die Vader aan Hom gegee) en help die gelowiges om dit voort te sit.
Terwyl Jesus gaan om ‘n toekomstige woonplek (moné) voor te berei (14:2), openbaar die Gees dat die Vader en die Seun nou reeds by die gelowige kom woning (moné) maak (14:23). Die toekoms word hede!
“Instead of ‘dwelling places’ with the Father in the beyond and of Jesus’ second coming, we now read of ‘dwelling places’ in people and the second coming of the Father and the Son into the lives of individuals. Like Paul, John understands the Spirit as bringing the presence of both the Father and the Son to the believer. Little wonder that later generations articulated a doctrine of the Trinity!”
Craig Koester: “The Spirit brings the realities of the past and the future into the present for believers. The Jesus who rose in die past continues to be present; the Jesus who will come again is already present; and the Spirit now makes the presence of Jesus and his Father known within the community of faith.”
Die fokus van Johannes se spiritualiteit is duidelik nie gebonde aan plek of tyd nie, maar eerder aan ‘n Persoon en ‘n verhouding. Die fokus is nie op groter wonderwerke en strenger gebooie nie, maar op die verkoniging en verspreiding van die liefde van God. Hierdie agape is die oorkoepelende tema in die Johannese evangelie.
In ons teks van vandag, wat ingebed word in vrees en onsekerheid omdat die dissipels bang is oor Jesus wat weggaan, gee Hy aan hulle die belofte van sy teenwoordigheid – die ander Parakleet – en van sy terugkoms (18), en van beide sy en sy Vader se woning hier en nou (nie eendag nie) in diegene wat Hom liefhet.
Die HG is ons Trooster, maar ons moet nie dink dat Hy/Sy ons troosprys is nie. Die tweede prys vir latere geslagte wat nie in Jesus se tyd geleef het nie, die wat darem iets moet hê om van te leef – dis nou nie Jesus nie, maar dis ook darem nie niks nie. Geloof in Jesus is nie beperk tot diegene wat vir Jesus tydens sy aardse bediening ontmoet het nie, maar dit is ook vir Johannes se lesers (wat nie die tekens meegemaak het nie) – ons inkluis – moontlik is om te glo. Johannes doen juis moeite om aan sy lesers aan te toon dat die eerste geslag gelowiges nie ‘n voorsprong bo hulle gehad het nie. Onthou 12: 37: “Hoewel Jesus so baie tekens voor die mense gedoen het, het hulle nie in Hom geglo nie.”
13:7: Later sal jy dit verstaan. Dws niemand het toe verstaan wat Jesus gesê het nie. Na sy verhoging aan die kruis en nadat Hy na sy opstanding die Gees oor hulle geblaas het, het hulle vir die eerste keer die verlede in ‘n ander lig begin sien. Die dissipels kon slegs deur die Gees verstaan wie Jesus is en wat sy werke beteken (12:16). Dws net soos die latere gelowiges was die eerste gelowiges ook aangewese op die Gees, die ander Parakleet, om in Jesus te inwonende God te herken.
Aan die einde vd evangelie word ‘n seën uitgespreek oor diegene “wat nie gesien het nie en tog glo” (20:29).
Die HG is nie ‘n add-on wat in sekere Xlike tradisies aandag kry en by ander afgeskeep kan word nie. Die HG is onontbeerlik vir ons geloof, ons verstaan (begrip) en vir ons lewe as kerk in die wêreld waar ons die getuienis moet uitdra. Sonder die krag van die Gees is ons tot niks in staat nie, net soos ons sonder die Vader en die Seun tot niks in staat is nie.