Die naam van die digter Omar Khajjam is alombekend, en so ook die titel van sy Roebaijat, die bes verkoopte gedig van alle tye. Maar uit gesprekke sou dit blyk dat daar net hier en daar lesers is wat kennis dra van hierdie digter, en dat hy ook ŉ sterrekundige, wiskundige en filosoof van formaat in die Islamitiese wêreld van die elfde eeu was. Veral vir die jonger geslag is die woord Roebaijat so vreemd soos “toeps” vir die ouer garde. Dit alleen is genoeg rede om Daniel Hugo se kraakvars Afrikaanse vertaling van Khajjam-kwatryne onder lesers se aandag te bring – afgesien van die waarde van die werk self.
Die probleem word natuurlik nog groter as die bronteks in ŉ baie definitiewe vorm gegiet is, soos juis in die geval van Persiese kwatryne. Die vertaler moet hom in so ŉ geval hou aan die tradisionele vierreëlige strofes – hoe moeilik dit ook mag wees om alles op ŉ ooreenstemmende wyse in die doeltaal ingepas te kry. Ewe lastig is die vaste rympatroon (hier aaba), omdat die inhoud hom nie altyd ewe gemaklik laat giet in die beskikbare rymklanke van die doeltaal nie, en die metrum ook nog behoue moet bly. Hierin slaag Hugo in die meeste gevalle, maar op plekke kan ŉ mens verskil oor sy aanwending van klankaksente en ritmiek. Dit bring egter nie die oorkoepelende waarde van sy vertaling in die gedrang nie.
Argumentshalwe word ook D.B. van Soelen se vertaling uit 1965 hiernaas gestel. Hy behou die rympatroon sowel as die metrum met ŉ redelike mate van sukses, maar neem meer vryheid met die inhoud, veral ten opsigte van “verwelk”, waardeur hy die idee van “vlug” verloor, asook by sy keuse van “die toring … wit soos melk” in die slotreël, wat darem baie ver staan van die tipies Oosterse sultanstoring, en waar sy “ligsnoer” ŉ veel sagter, sierliker konnotasie het as die oorspronklike gedagte van ŉ “noose”, deur Hugo vertaal as “lus” (met die vang-motief):
Kwatryn no.16, met sy allitererende eietydse woordkeuse (“prof” in reël 1), sal vermoedelik vir die jonger leser die spyker op die kop slaan: