Uitgebrand? Kry weer lewe | SARIE
Uitgebrand? Kry weer lewe	deur Lydia van der Merwe
“My man is deur ruimtewesens ontvoer. En in sy plek is ’n zombie wat net eet, slaap, eet, slaap,” is die versugting van’n Pretoriase sakevrou. “Hy was altyd ’n werkoholis. Vyfuur soggens op, en vanaand kom hy watter tyd by die huis. Maar hy het al minder plesier uit sy werk geput, en al meer gekla. Hy wou net wegkom van al die eise wat dit aan hom stel.
Volgens dr. Franco Colin, ’n Pretoriase psigiater, is uitbranding ’n volksmond-uitdrukking vir mense wat by die werk oorlaai word – en dan toestande soos depressie en angsversteurings ontwikkel.
’n Derde van werkers in ontwikkelde lande het uitermate hoë stresvlakke. En die probleem is waarskynlik meer algemeen in ontwikkelende lande, aldus ’n artikel in The GIBS Review, ’n maandelikse nuusbrief van die Gordon Institute of Business Science in Johannesburg. Daarvolgens werk sowat 30 000 Japannese hulself jaarliks letterlik dood. Hulle het selfs ’n uitdrukking daarvoor – karosji.
Raak jy maklik ongeduldig? Wil jy tot elke prys ’n sekere beeld voorhou? Is jy ’n perfeksionis? Presteer jy onder druk? Word mense beïndruk deur jou bedrywige program? Is jy ’n steunpilaar vir ander?
Irriteer oppervlakkige praatjies jou? Is dit belangrik dat mense van jou hou? Is jy lief vir verantwoordelikheid?
Jy lag nie meer of het nie pret by die werk nie. Kollegas en kliënte irriteer jou. Jou werk het ’n albatros geword. Jy is chronies daaroor bekommerd. Jy voel lusteloos en leeg.
Dit kan om verskillende redes wees, volgens die webblad www.mindtools.com. Dalk het jy te lank te hard gewerk. Of miskien is die probleme wat jy moet oplos te groot – en die beskikbare bronne te min. Dalk is jou ondersteunende mentors vervang deur mense wat nie jou goeie pogings waardeer nie. Of hulle voel niks vir die ideale wat jou dryf nie.
As jy gló alles gaan verkeerd loop, loop dit juis daarom verkeerd. Inderdaad, sê Heshma. Glo eerder wat jy bereik, hang van jou eie gedrag en vaardighede af. Jy is dan in beheer van jou lewe. As jy daarenteen glo die lewe beheer jóú – hetsy deur die noodlot, geluk of ander mense – is jy meer kwesbaar om deur werk oorspoel te word en uit te brand. Judy sonder ’n swak selfbeeld uit as ’n belangrike rede vir uitbranding. Jy moet dus tegnieke aanleer om jou selfbeeld te verbeter. Moenie daarvoor op ander mense staatmaak nie (byvoorbeeld deur hul goedkeuring te soek nie). Ontdek wie jý is en wat jou sterk en swak punte is.
Gedrag: Ongeskik/ongeduldig met kliënte, krities, pak die skuld op ander, op die verdediging, kommunikeer swak, stel take uit, klou aan rigiede reëls vas, baie afwesig, maak foute, waag onnodige kanse, misbruik drank/pille, het huweliksprobleme, baklei met medewerkers, werkoholisme, obsessief, oorweeg selfmoord.Bron: Heshma Vaithilingam
Oefen gereeld en mediteer. Beoefen ‘n stokperdjie.
Verminder jou werklading. Dink na oor wat jy doen en hóé jy dit doen. Leer ook om jou tyd meer doeltreffend te bestuur. Delegeer take waar moontlik. Verbeter jou kennis en vaardighede deur gereeld kursusse en konferensies by te woon. Stres verminder jou vlakke van vitamiene A, E, B6 en C – neem dus aanvullings. En eet gesond – meer vrugte en groente, drink genoeg water en vermy kits- en vetterige kos, drank en kafeïen. Onthou, uitbranding is ’n waarskuwing dat dinge in jou lewe nie gebalanseerd is nie. En dat jy die pas dringend moet markeer.
Herstel na uitbrandingMense reageer verskillend op uitbranding.
Jy raak bitter en kwaad terwyl geleenthede by jou verbygaan. Jou maatskappy sien jou as “dooie hout” en jy sink net verder in die moeras weg. Jy verander jou loopbaan:
As jy alle belangstelling verloor het in die waardes wat jou dié beroep laat kies het, is dit dalk ’n uitweg. Maar jy verloor dan ook al die ervaring wat jy reeds opgedoen het. Jy moet boonop meeding met mense wat jonger as jy is. En bereid is om vir minder geld te werk. Jy kry ’n ander werk in dieselfde professie: Jy kan jou ervaring gebruik en kry kans om jou opnuut aan jou oorspronklike doelwitte te wy. Jy begin ook nuut in ’n ander omgewing. Dis ’n oplossing as jy ontnugter met jou organisasie, eerder as jou loopbaan is. Pas egter op dat jy jouself nie weer in dieselfde doodloopstraat bevind nie. Maak seker jy verstaan wat daartoe gelei het dat jy uitbrand. Jy gebruik jou uitbranding as ’n snelleraksie vir persoonlike groei:
Plaas die skuld waar dit hoort. Jy gaan waarskynlik leer dat jy nie bomenslik is nie, harde werk nie alles kan oorkom nie en groot prestasies die toegewydheid en ondersteuning van ander mense verg. Een mens se toewyding is dikwels nie genoeg nie. Benader situasies met skeptisisme en vertrou jou eie oordeel om probleme betyds raak te sien en daaroor te praat. Die volgende stap is om jou doelwitte te herevalueer – en te dink oor wat jy in jou lewe wil bereik.
Bron en verdere leesstof: www.mindtools.comKontak Heshma Vaithilingam: 082 587 8322; die Voice and Stress Clinic: 011 880 2334.
Slaap, ’n wondersoete dingSlaaploosheid of swak slaapgehalte is die eerste teken van innerlike spanning. Jy sluimer nie maklik in nie of skrik snags wakker. Slaap het ’n geweldige vermoë om te genees. Jou spiere, senuwees en organe se energiebehoeftes neem dan drasties af – en al jou energie is beskikbaar vir die herstelproses. Gereelde oefening, ’n voedsame dieet en stresverligtingstegnieke help jou om beter te slaap. Skakel saans geleidelik na ’n laer versnelling oor, vermy stimulante en geniet ’n warm bad voor jy in die bed klim.
Asem in . . .Diep asemhaling is ’n natuurlike kalmeermiddel. Ontspan deur jou asemhaling doelbewus te reguleer. Die eenvoudigste manier is om met jou diafragma en maagspiere asem te haal. Asem diep in, vul jou longe heeltemal en trek dan stadig jou buik in terwyl jy uitasem.
MediteerTegnieke wat jou gedagtes tot stilstand bring, is die kragtigste vorm van streshantering en ontspanning. Al meer dokters skryf meditasie voor om bloeddruk te verlaag, mense met angina te help en alledaagse stres te verminder. Dis eenvoudig: Besluit waarop jy jou gedagtes ’n tyd lank gaan toespits – bv. jou asemhaling. Bring jou dwalende gedagtes telkens na jou fokuspunt terug.
Begeleide verbeeldingsvlugte (visualisering)Daar is baie kassette en CD’s beskikbaar. Jy luister na ’n vertelling met mooi agtergrondmusiek wat jou help om te ontspan. Navorsing toon dat sulke kragtige denkbeelde jou liggaam en biochemie beïnvloed.Bron: Self deur Linda Friedland
Ek het uitgebrand en my werk net so gelos. Ek kon nie meer die werkgewer se "DEMANDS" Vat nie ek het hard gewerk was betroubaar en stiptelik. Ek het al die tekens van uitbranding gehad soos in die artikel genoem. Ek is nou lusteloos en sien kans vir niks. En dit als net om die beste te wou wees het die werkgewer my net meer en meer gedruk.
Pieter, gee jouself net kans. Herstel is ‘n lang proses. Gebruik jy medikasie wat help met die depressie?