Nuuskommentaar: Hoeveel lande, VSA inkluis, kan weens een man se tronkvrees in streekoorlog ingesleep word?Benjamin Netanyahu. (Foto: Abir Sultan, AP) Die eertydse Chinese generaal Sun Tsu sou stellig baie in sy skik wees as hy, of die keiser, daarin sou kon slaag om ander so ver te kry om sy oorloë namens hom te wen. In die proses wen hy sommer sy eintlike stryd – om die burgers te oortuig om vir hom te stem, en sodoende die tronkdeure vir hom oop te los. Elke land se soewereiniteit beteken onder meer dat hy die reg het om self te besluit by watter oorlog, indien enige, die land bereid is om ingesuig te word. Maar het elke staat ook die reg om hierdie besluit aan ’n ander staat, selfs ’n goed-bevriende staat af te staan? Met ander woorde, kan die besluit dat die VSA by ’n oorlog ingesuig word, in Jerusalem geneem word? En dit sonder dat die VSA ’n sê in die saak sal hê? Of, in die Suid-Afrikaanse konteks, die land in ’n burgeroorlog betrokke raak omdat ’n deel van die bevolking wil voorkom dat oudpresident Jacob Zuma vir korrupsie tereg sal moet staan? Feit is egter dat afgesien van die dreigende korrupsie-aanklagte teen Zuma, daar min ooreenkomste tussen Israel en buurlande met SA is waar die premier, Benjamin Netanyahu, waarskynlik vir korrupsie vervolg gaan word as hy die verkiesing oor drie weke verloor. Die algemene 2019-verkiesing vir Israel was vir April geskeduleer, en het toe ook plaasgevind. Die uitslag was egter van so ’n aard dat Netanyahu nie meer ’n koalisie-regering kon saamstel nie. Die land word nou deur ’n soort oorgangsregering regeer wat sake tot die nuwe verkiesing in September moet lei. Lees gerus Maroela se vorige nuuskommentaar, Gaan Israel-verkiesing Midde-Oosterse vrede verongeluk, van 31 Mei 2019, hier. Wat het sedertdien gebeur? Word die Midde-Oosterse vrede werklik aan ’n ragfyn draadjie aan die gang gehou? In ’n nuwe artikel neem die Amerikaanse politieke ontleder en skrywer Patric J. Buchanan die kwessie onder oë. Die titel van sy artikel, “Will Bibi’s War Become America’s War?” verklap dat Buchanan die toets van soewereine lande se reg om self te besluit of hulle by oorloë ingetrek gaan word, toepas. (Bibi verwys na Benjamin Netanyahu.) In die artikel gaan hy voort om in detail gevalle te noem waar veral hommeltuie ingespan is om bepaalde teikens in buurlande aan te val wat vir Israel die gewenste verloop sal inhou. Die gevolgtrekking is dat Israel se aanvalle op teikens gerig word wat as Iranse bondgenote gesien kan word, soos Hizbolla in Libanon. Van die aanvalle was selfs op spesialis-eenhede van Iran gerig wat in Sirië betrokke is. Iran is ’n oorwegend Sjiïtiese land en Sjiïtiese organisasies in buurlande van Israel tree graag as Iran se werktuie van oorlog deur afstandbeheer op, veral teen Israel. Israel beskou Iran as sy vernaamste bedreiging. Op die oog af lyk dit of Israel dit met hierdie strategie (of is dit net taktiek?) ver gebring het. Na Israel aanvanklik die aanvalle in die geheim uitgevoer het, word die aanvalle nou erken, en selfs in die kollig gehou. Dat die VSA hom in ’n volskaalse oorlog teen Iran sal laat insuig, lei min twyfel. Trump is juis baie lus vir ’n militêre konflik met Iran, en die groot aanval was so hittete toe Trump, nadat ’n Amerikaanse hommeltuig afgeskiet is, reeds ’n weerwraak-operasie gelas het maar kort daarna afgelas het. Trump het verduidelik dis afgelas omdat baie burgerlikes sou gesterf het. Buchanan is uiteraard nie al wat die basies onvoorspelbare optredes van Trump, veral nou met die afloop van die G7-beraad in Frankryk, probeer rasionaliseer nie. Die Los Angeles Times som dit soos volg op: Shifting Gears on Iran: “President Trump, who has repeatedly denounced former President Obama’s diplomacy with Iran, said on the final day of the Group of 7 summit that he’s open to negotiating with Tehran over its nuclear program. ‘We’re not looking for leadership change,’ Trump said, ruling out a goal that some of his top advisors have explicitly endorsed in the past. So, does that mean he’s taking a new approach toward a government that he’s sanctioned for supporting terrorism in the Middle East? Stay tuned.” De Standaard berig egter dat Iran, wat ook in die vorm van sy minister van buitelandse sake by die G7 teenwoordig is, slegs bereid is om met die VSA in gesprek te tree as die sanksies teen sy land opgehef word. Iran neem die koppige houding in selfs nadat Trump aangedui het dat daar reeds gesprekke gevoer word oor hoe om Iran se ekonomie staande te hou. Maar is die eintlike vraag nie of Netanyahu deur sy strategie met ’n belangrike doelwit slaag nie – om sy afspraak met die gereg te verpas nie? Wat Israel se kiesers sien, is dat Israel die vyand in voorspring-aksies aanval en knou. Gaan die kiesers Netanyahu beloon?