Lesersindruk: Grensgeval deur Marita van der Vyver | LitNet
Marita van der Vyver is 'n skrywer wat ek nie juis lees nie. Daar is eenvoudig te veel boeke wat my aandag in beslag neem om almal se skryfwerk te kan lees. En ek lees ook veel meer niefiksie. Ek het iewers gelees dis 'n Suid-Afrikaanse ding. Ons lees glo oor die algemeen meer niefiksie as wat ons fiksie lees. Miskien is ander lande se lesers ook so. Ek weet nie. So een of twee boek het ek wel gelees, ja. Die hoofkarakter is altyd 'n vrou (soos Griet of so iets). En daar is altyd 'n huwelik wat verbrokkel. En die sekslewens word versigtig en smaakvol verreken. Ek reken die krag van hierdie boeke is hoe aards dit eintlik is. Hoe mense hulleself daarmee kan vereenselwig. Hulleself daarin kan inlees.
Toe ek egter sien dat daar nou hierdie boek oor die Bosoorlog, ook bekend as die Grensoorlog (1966–1989), geskryf is, was my aandag geprikkel. En wat 'n leeservaring was dit nie! Ek kon die boek skaars neersit. Ek het so lekker daaraan gelees dat dit my uit die slaap gehou het. Hierdie is die soort van boeke wat 'n mens wens jy meer in Afrikaans kon sien.
Die boek is weer eens geskryf vanuit die perspektief van 'n vrou, ene Theresa Marais. Die storie begin waar Theresa alleen in Kaapstad woon en in die uitgewersbedryf werk. Sy is geskei en haar eksman is oorlede. Maar dan ontdek sy 'n klomp rekords in 'n ou boks tussen haar oorlede eksman se weermaggoed. Ons almal se pa's wat van die grens af gekom het, het sulke goed gehad. 'n Varkpan. 'n Army-hoed. Medaljes. En wie weet wat alles. Onder die goed waarop sy afkom, is 'n brief wat in Spaans geskryf is. En dis mos nou 'n resep vir drama. As iemand wat self in 'n argief werk, kon ek my nogals inleef in hierdie geheimsinnige brief.
Dit is vir my die krag van hierdie boek: Die boek kry dit reg om spanning te skep. Van die oomblik wat mens begin lees, wil jy verder lees, want jy wil die storie agter hierdie misterieuse Spaanse brief uitvind. Die brief torring baie gedagtes by Theresa los. Oor haar huwelik. Oor haar jeug. Oor die "ou" Suid-Afrika. Oor die lewe en die dood. Oor die verganklikheid van alles. Die nietigheid van alles. Natuurlik weet sy dat Suid-Afrika teen "die Kubane" geveg het in Angola. En die brief het ook 'n naam en 'n adres op. En dit stuur Theresa dan op 'n soektog na die persoon aan wie die brief gerig is. So beland sy dan op 'n vliegtuig na Kuba. In Kuba soek sy die familie, en beleef sommer 'n klomp ander avonture en maak nuwe vriende. Die grootste deel van die boek speel in Kuba af, waar Theresa ook weer leer om te lééf en die lewe te geniet.
Meer as dit hoef mens nie te sê nie. Dis genoeg om te sê dat ek hierdie boek hoogs vermaaklik gevind het. Grensgeval is 'n eenvoudige verhaal oor 'n komplekse wêreld met 'n tydlose boodskap. Daar is ook nie 'n klomp verwarrende karakters of vreemde ingewikkelde taalgebruik nie. Soos wat tipies is aan Van der Vyver se skryfwerk, is daar in Grensgeval weer 'n fyn balans wat sowel die liefhebber van ligte leesstof as die meer gesofistikeerde leser sal bevredig. Moenie wag vir die movie nie. Koop die boek. Leen dit. Doen wat jy moet doen om dit in die hande te kry en lees dit!