Daar woed al weer ’n herrie oor Afrikaans – dié keer omdat dit as primêre onderrigtaal by die Universiteite van die Vrystaat en Pretoria uitgefaseer word.
Toe honderde be­togers onlangs saamdrom by die Hoër­skool Overvaal in Vereeniging nadat 55 nie-Afrikaanse leerders ná ’n omstrede hofuitspraak die deur gewys is, was dit boonop vet in die vuur en het Afrikaans weer in die spervuur beland.
“Die letterlik daaglikse aanslae op die status en posisie van Afrikaans is groot en laat die mense moed verloor,” skryf prof. Wannie Carstens, ’n afgetrede ­dosent in die Afrikaanse taalkunde aan die Noordwes-universiteit en oudvoorsitter van die Afrikaanse Taalraad, in ’n meningstuk op Netwerk24.
Dan vervolg hy: “In hul oë is daar nie meer ’n toekoms vir hul taal nie; daarom maak hulle vrede daarmee dat hulle vroegtydig ’n ander plan moet maak, soos om Engels te ­omhels.”
Maar terwyl kenners kopkrap oor die toekoms van Afrikaans en daar gesoek word na sinvolle onderwysoplossings vir ’n diverse, meertalige land, wonder ouers tuis: Hoe kan ons ’n durende liefde vir Afrikaans by kinders kweek – ’n liefde wat hulle sal bybly, selfs al studeer en werk hulle eendag in Engels?
Huisgenoot het by kenners gaan aanklop vir praktiese raad vir ouers wat hul kinders op ’n inklusiewe toekoms in Suid-Afrika wil voorberei, maar Afrikaans steeds as hartstaal wil vestig.
“Wanneer ’n kind nie ’n goeie begrip van sy moedertaal het nie, kan hy nie sarkasme, humor of sinspeling verstaan nie. Taal is ’n speletjie, en eers as hulle kan saamspeel, kan hulle hulself ten volle uitdruk,” sê sy.
Christien beklemtoon die noodsaaklikheid van leespret in Afrikaans. Sy sê ouers moet elke aand voor slaaptyd ’n Afrikaanse storie vir hul kinders vertel, ’n Afrikaanse boek vir hul kinders lees of hulle aanmoedig om self ’n Afrikaanse boek te lees.
Tog moet jy nie druk op jou kind uitoefen om te lees nie; dit moet nooit soos huiswerk of ’n plig voel nie.
Christien stel voor ouers moedig hul kinders aan om self die boek te kies. Vra ook ná die tyd vrae oor die storie. “Lees stadig en maak dit interessant. Brei uit oor die storie en verduidelik sleutelbegrippe, veral as hulle nie verstaan of ’n woord nie ken nie.”
Wannie beaam die belangrikheid van lees: “As jou kind nog ’n slaaptydstorie wil hoor of nog ’n boek wil lees, lees dit. Hul taalbegrip en woordeskat gaan uitbrei.”
Daar is ’n magdom goeie Afrikaanse kinderboeke in Suid-Afrika beskikbaar. NB-Uitgewers het verlede jaar 86 nuwe boeke gepubliseer, waarvan 80% Afrikaans was.