Buiten die wasmasjienwater pomp Ina en Theo ook hul badwater tuin toe. “Ek hou van bad – ek bad eerste en my man tweede. Dan pomp ons die water met ’n Waterfall-tuinpompie wat aan ’n lang 25 mm-pyp verbind is, tuin toe. Die pompie kom in die bad, die pyp gaan deur die badkamervenster en ek staan buite en gooi die agtertuin daarmee nat. Dis ’n primitiewe stelsel, maar dit werk vir ons.”
Om water te bespaar plant ek die afgelope twee jaar baie plante in potte. So kan ek elke pot na sy behoefte water gee. Ek gebruik platterige groen plastiekpotte waarin ek eenjariges plant en sit dit tussen die grondbedekkers. Namate die eenjariges groter word, kan jy glad nie meer die pot sien nie.
’n Gryswaterstelsel kan baie eenvoudig wees: Herlei bloot die afloopwater uit jou kombuis (net nie die skottelgoedwater nie) en badkamer na ’n tenk in jou tuin.
As swaartekrag aan jou kant is en die afvoerpype hoog genoeg sit, sal die water onder eie druk na die opgaartenk vloei. Van daar voer ’n pomp die water na jou tuin. As jy ’n vlotterskakelaar in die tenk gebruik, skakel die stelsel vanself aan sodra daar genoeg water in is. ’n Filter is noodsaaklik om te keer dat jou pomp en sproeiers verstop.
As jy nie self kans sien vir die pypwerk nie, kry ’n loodgieter, en laat alle elektriese verbindings aan ’n elektrisiën oor. Indien jy nie ’n selfdoener is nie, kan jy altyd ’n installeerder met ervaring van die ontwerp en/of installering van gryswaterstelsels uitroep; kies een wat verwysings van ander kliënte kan verskaf.
Waar ’n gryswaterstelsel permanent met ’n huis se loodgietwerk verbind is, word ’n sertifikaat van voldoening vereis wanneer jy die eiendom verkoop. Huidige bouregulasies bepaal ook dat indien jy enige alternatiewe waterbron in jou huis of tuin – selfs reën- of boorgatwater – gebruik, daar ’n laedruksone- (“reduced pressure zone”-) klep geïnstalleer moet word by elke punt waar water van ’n ander bron by die munisipale stelsel aansluit.
Indien water uit die tenk oorloop, moet dit na die munisipale rioolstelsel vloei – nie na die stormwaterstelsel nie, want dit sal die omgewing besoedel.
Indien die oorloop direk met die rioolstelsel verbind is (nie via ’n voor nie), moet ’n keerklep geïnstalleer word wat sal verhoed dat riool in jou stelsel beland in die geval van ’n verstopping in die rioolstelsel.
Ina het nie altyd so ’n oorvloed blomme in haar tuin gehad nie. “My liefde vir tuinmaak het begin toe ek ná my troue plaas toe getrek het daar tussen Hoopstad en Hertzogville. Theo het vir ons ’n rondawelhuis tussen die blinkblaar-wag-’n-bietjies en kameeldoringbome gebou. Daar het ek in die veld om die huis begin tuinmaak; dit was hoofsaaklik ’n groot grasperk en struike. Toe al het ons badwater tuin toe geloop.”