Nuuskommentaar: Om Zuma se einde te beplanPres. Jacob Zuma. Foto: Kopano Tlape/GCIS ’n Belangrike parlementêre proses begin vandag wanneer ’n komitee moet besin oor die samestelling van die komitee wat oor die staat van beskuldiging van ’n president moet besin. Dit gebeur ongeveer ’n kwarteeu ná die huidige staatkundige (of is dit gewoon ’n politieke een?) bedeling tot stand gekom het, en die konstitusionele hof die parlement die leviete moes voorlees. Dit het saamgeval met adj.pres. Cyril Ramaphosa se presidentskap van die ANC. Iets om die verkeerde aan te raak het begin gebeur, en sal hopelik later behoorlik momentum kry. Baie sal uiteindelik afhang van hoe die voorbereidingsfases van die komitee verloop wat sal besin oor die prosedures en gevolge van die plasing van ’n president in ’n staat van beskuldiging. Dit is goed om te weet dat die proses veral aanvanklik sterk tegnokraties gerig sal wees, met die deelname van gerekende regslui. Uiteindelik gaan die politici die finale sê hê. Anders as die verlede sal die ANC nou katvoet loop en versigtig wees om nie weer ’n skrobbering van die konstitusionele hof op die lyf te loop nie. Tweedens is daar aanduidings dat baie van Zuma se steun aan die taan is soos vlooie ’n dooie dier verlaat. Daar is egter, in alle billikheid, ook ’n oplewing van Zuma-steun, enersyds onder ou kamerade, maar ook ander wat politieke krag lees in Zuma se weiering om sy amp te verlaat. Ramaphosa het klaarblyklik nie die luukse van tyd om sy stempel reg af te druk nie. Hy is reeds in belangrike opsigte deur twee Zuma-ondersteuners in die Groot Ses, Ace Magashule en Jesse Duarte, weerspreek. Dit het regstreeks ’n invloed op Zuma se mandaat al dan nie, om tot 2019 in sy amp voort te gaan. Ramaphosa het nie nog vyfdekolonners in sy binnekring nodig nie. En solank Zuma in ’n posisie van mag is, loop Ramaphosa die gevaar dat sy goeie werk by Davos onverwags tot niet gemaak kan word. Dit bly ’n tragedie dat die ANC so lank weerstandig was om sy oorsigrol oor die president na behore te vervul. Daar is haas geen terrein waaroor presidente al elders in ’n staat van beskuldiging geplaas is en waaroor Zuma ook aangekla kon gewees het nie. Dit sluit suiwer morele kwessies in soos om glo die dogter van ’n vriend swanger te maak, om staatskaping te ondersoek, om die president voor stok te kry oor die misbruik van grondwetlike regte om vriende in invloedryke poste aan te stel, en vele meer. Tot dusver is te maklik agter die vyeblare van reëls geskuil, wat bo die trefkrag van die Grondwet gestel is. Sulke wanpraktyke is geleidelik deur opposisiepartye in die howe aangedurf, en het dikwels geslaag. Die proses wat vandag ’n belangrike fase bereik, is dalk nie die finale slagveld nie, maar dit gaan ’n belangrike een wees. “Vader Jacob, vader Jacob, slaap jy nog?” “Nee, net in die parlement as ander praat. “Maar hier is ek en my mense wawyd wakker en opportunisties.”