Kyk watter oudpresident kos jou die meesteFW de Klerk (links bo), Thabo Mbeki (regs bo), Kgalema Motlanthe (links onder) en Jacob Zuma (regs onder) (Foto’s: Wikimedia Commons) Suid-Afrikaanse oudpresidente, sowel as hul gades, kry omvattende byvoordele vir die res van hul lewens nadat hulle hul politieke ampte verlaat het, maar tot dusver was dit nie maklik om uit te vind wie van hulle die belastingbetaler die meeste uit die sak jaag so op hul oudag nie. Nou het die DA-LP dr. Leon Schreiber in ‘n parlementêre vraag aan Jackson Mthembu, minister in die presidensie, gevra presies watter voordele hierdie voormalige politici geniet, en hoeveel elkeen die belastingbetaler gekos het die afgelope drie jaar. Daar is dus tans vier oudpresidente wat op die manier voordeel uit die belastingbetaler trek, te wete FW de Klerk (1989-1994), Thabo Mbeki (1999-2008), Kgalema Motlanthe (2008-2009) en Jacob Zuma (2009-2018). Mthembu het geantwoord dat oudpresidente en hul gades se voordele oor agt velde strek, te wete hotelakkommodasie, private akkommodasie, alkohol, spyseniering, vermaak, vliegtuigvervoer, motorvervoer en sekuriteit. Dit blyk uit die dokumentasie dat nie een van die vier oudpresidente of hul gades enige vergoeding ontvang het vir private akkommodasie, alkohol, spyseniering, vermaak of sekuriteit nie. Die oudpresident wat die belastingbetaler verreweg die meeste gekos het, is die een met die kortste ampstermyn, naamlik Motlanthe. Hy en sy gade het saam R3,928 miljoen van die belastingbetaler se geld uitgegee die afgelope drie jaar – byna R400 000 op hotelverblyf, meer as ‘n miljoen rand aan vliegtuigkaartjies spandeer en amper R2,4 miljoen aan motorvervoer. Die tweede duurste oud-staatshoof vir die belastingbetaler is Mbeki. Hy en sy vrou het R1,663 miljoen uitgegee waarvan byna R700 000 aan hotel-akkommodasie spandeer is, sowat R450 000 aan vliegtuigkaartjies en sowat R585 000 aan motorhuur. In die derde plek is Zuma en die mevroue Zuma. Hulle het die belastingbetaler die afgelope drie jaar R454 600 gekos, waarvan so net oor die R32 000 aan hotel-akkommodasie, meer as R400 000 aan vliegtuigkaartjies en omtrent R15 000 aan motorvervoer. Die kleinste las vir die belastingbetaler is veroorsaak deur FW en Elita de Klerk, wie se uitgawes oor die drie jaar sowat R197 000 beloop het. Al daardie geld is aan vliegkaartjies bestee, en hulle het nie ander byvoordele gebruik nie.