Die Wonderwerker | SkalkSkryf
« Ontmoeting met `n baie plat vark
Die Wonderwerker (Vervolg) »
Oktober 7, 2015 deur Louwie
Dogter van Zeus
Jy moet Sondag oorkom, ons braai weer vleis, laat weet Buurman. Ek laat weet dis goed so, ek bring my eie vleis en drank soos gewoonlik. Sy idee van goeie wyn is goedkoop bokswyn, en sy vleis is altyd taai. Ek sweer dis donkievleis.
Toe braai ons, en hy stel my voor aan sy vriend Lucas die pas afgetrede predikant. Soos dit nou maar is kom ek en predikers nie baie goed oor die weg nie. Ter wille van Buurman besluit ek om my te gedra en as't ware die hand van vriendskap na die dominee uit te steek en daarom bied ek hom dadelik van my duur, rooi landgoedwyn aan.
Die die hand van vriendskap word gretig aanvaar, maar die wyn word diplomaties vaderlik van die hand gewys en ek dog so by myself; dit gaan ´n lang dag word om hierdie braaivleis vuur.
Die gesels vroetel toe ook maar met rukke en stote so bolangs. Ons voel mekaar se diepte en die rigting van die ander se dink soos iemand wat in die donker op soek is na ´n ligskakelaar. Tot die dominee diep asem skep en ons meedeel dat hy ´n week of twee gelde in die Kaap by ´n ou skoolvriend van hom gaan kuier het. Was toevallig daar met sake en besluit toe om die vriend op te soek.
'En wat ´n interessante besoek word dit toe nie!' sê die dominee so half opgewonde. Nie so opgewonde soos dominees gewoonlik op die preekstoel raak as hulle vuur en swael op hulle gemeente loslaat nie, net so half bedees opgewonde. Deur die besoek, hoor ons, vloei daar toe ´n heuglike herontmoetting met ´n ander ou skoolvriendin van hom. 'Dit was ´n soort van bestiering, want toe kon ek op my oudag ´n groot las van my skouers af kry, ek kon om verskoning vra vir ´n groot onreg, ek kon boete doen,' sug hy soos ´n tevrede martelaar.
Ek en Buurman kyk vir mekaar en ons vermoed altwee hier kom ´n lang preek oor reg en onreg en vergifnis, en nie een van ons sien daarvoor kans sonder alkohol nie, maar ons sien ook ´n storie aan die kom en ons is altwee ewe lief vir stories, veral van die soort waar predikante aan die kortste end trek, en daarom sê ons gelyk; 'nou vertel vir ons van die ontmoeting Lucas' terwyl ons probeer om nie oorgretig te klink nie, en daarmee hoop ons om die preek so kort as moontlik te hou.
Ek pak die vuur aan vir die braai terwyl die dominee homself gemaklik maak en sy storie begin vertel.
'Om by die ontmoeting uit te kom sal ek by die begin moet begin sodat julle dit in perspektief kan sien, en kan verstaan, en my nie te hard oordeel nie, alhoewel julle alle reg daartoe het om my te oordeel. As mens jonk is doen mens mos die domste dinge denkbaar, en dan ry jou gewete jou tot in lengte van dae,' sug die dominee in sy gewigtige kanselstem weer beswaard en staar na die vuur.
Ek en Buurman kyk grootoog vir mekaar. Ons vermoed ons gaan duur betaal vir hierdie storie. Predikante loop lang draaie voor hulle tot ´n punt kom. Gewoonlik ´n uur lank terwyl jy gedwonge op ´n harde houtbank moet sit en luister. Maar vandag is ons stoele gemaklik en sag, en ons het tyd. Soos een man verseker ons dominee Lucas dus dat ons nie van die veroordelende soort mens is nie. Net laasweek het Buurman nog sy vrou vergewe omdat sy vergeet het om vir hom ´n boks wyn te koop, en iewers langs die pad het ek self al ´n vergifnis of twee oor ´n medemens uitgespreek oor onregte aangedoen en so, die dominee kan dus maar rustig voortgaan met sy storie, sê ons eendragtig.
En so ontvou ´n eenvoudige, maar hartroerende storie voor ons oor die volgende uur langs ons braaivleis vuur. So meegevoer is ons dat ons skoon vergeet om die vleis op die kole te gooi. Toe ons weer sien was dit skemer donker, die vuur dood en die vleis onaangeraak in die bak met marinade.
Lucas gaan haal die storie daar ver in sy skooldae. Hy die nerd en sy die lieflike atleet met die lyf van ´n godin. Lu-Ann met haar raafswart hare en waswit vel in ´n skrapse kort rompie wat oefen op die atletiekveld na skool. Sy seil blitsig oor die hekkies of gly grasieus soos ´n wildsbokkie oor die dwarslat by die hoogspring, en Lukas is elke dag in vervoering langs die baan om na die skouspel te kyk. Maar hy het nie die moed om ´n geselsie te gaan aanknoop soos baie ander seuns van die "Dogter van Zeus bewonderaarsklub" soos hulle hulleself noem nie. Spontaan, vriendelik en as een van die intelligentste kinders in die skool is sy gewild onder seuns, meisies en onderwysers. En tog bly sy omgewe deur ´n aura van onaantasbaarheid. Sommige moedswilliges noem haar selfs kil en hoogmoedig.
'Daar was net een vak waar ek en sy saam in die klas was en dit was die kunsklas,' sê Lucas. En dit was daar waar hy in die bondel saam met sy maats met haar kon gesels, of dan eerder kon luister as hulle met haar gesels. As dit voorheen haar goddelike lyf was waarop hy versot was, het haar intellek hom nou byna rasend van bewondering gemaak. Die boeke wat sy gelees en bespreek het, haar insig in heersende politiek, en haar kennis van filosofie het sy hart en siel oorrompel en hy wou in haar teenwoordigheid wees vir die res van sy dae.
'Ek het lang en diep gesprekke met haar gevoer in my gedagtes. Op lang wandeltogte het ons eksistensiële vraagstukke uitgepluis, politieke oplossings vir meeste probleme gevind en gedigte vir mekaar gelees, en dan skrik ek wakker en die onderwyser staan onverbiddelik voor my en eis dat ek sy vraag wat hy flus gevra het moet beantwoord. Ek het nie eers geweet ek is in die klas nie, hoe sou ek weet wat die vraag was?' vra die dominee en lag goedig by die gedagte aan sy eie verleentheid van destyds. 'Die kinders het gedink dis vreeslik snaaks en ek het gewens die aarde wil my insluk. Om so verneder te word voor die meisie van my drome was erger as om die dood in die oë te kyk.'
Maar deur sy vriend Le Roux Botha (Le Roux was sy naam, sê die dominee), het hy en die meisie later vriende geword. Hy en Lu-Ann en Le Roux en sy meisie het soms saam dorp toe gegaan om roomys te eet of melkskommels te drink. Dit was by een so ´n geleentheid dat die fliek wat die Vrydagaand in die skoolsaal sou wys (dit was lank voor die tyd van TV's en rekenaars) ter sprake gekom het, dat Lucas al sy moed bymekaar geskraap het en vir Lu-Ann gevra het of sy saam met hom na die fliek sou gaan kyk. En toe sy bo alle verwagting ja sê skrik hy so groot dat hy sy melkskommel laat val en alles oor die twee meisies se skoolklere uitloop.
'Ek wou dood,' sê Lucas. 'Ek het het so rooi soos ´n beet gebloos en stotterend om verskoning gevra, Met my sakdoek het ek haar romp probeer skoonmaak, maar sy het gelag en my weggestoot en gesê ek moet my gedra, die mense kyk vir my en wat sal hulle dink as ek haar so in die openbaar betas! Ek moes toe al geweet het dat die afspraak nie ´n goeie idee was nie.'
'Ek was so opgewonde soos net ´n hormoongedrewe tienerseun kan weees. Om op ´n afspraak te gaan met die mooiste-mooiste meisie in die skool was oorweldigend. Een oomblik was ek in ekstase, en kon ek nie wag dat dit Vrydag moet word nie, en die volgende oomblik het ek in angssweet uitgeslaan en wou ek in my hangkas gaan wegkruip to Vrydag verby was.
'Toe breek die dag aan. Ons gaan sit in die agterste ry stoele waar die vryers gewoonlik sit. Die ligte verdoof en die film begin draai en langs my roer die mooiste paar bene wat ooit geskape is. Die kort rompie skuif hoog teen die wonderlike wit been op, en ag Vader tog, hierdie domste van dom mense kan nie die versoeking weerstaan om aan daardie mooi been te loop vat nie,' fluister die dominee nou byna onhoorbaar en dit lyk asof hy sy kop tussen sy knieë wil indruk van skaamte.
'Ou ramkat!' sê Buurman baldadig, klap sy hande opgewonde en knipoog vir my. Ons sit op die punte van ons stoele. Ons wag in spanning om te hoor van die klap teen sy wang wat noodwendig moet volg, maar sak teleurgested terug toe sy net sy hand vasvat en dit kuis bo op die rompie neersit en dit ferm daar hou tot die pouse aanbreek.
'Die Jungiane sê mos: "Our degree of morality is really never fully known to us until we retreat from externally imposed laws and regulations and allow our internal ethics to set the guidlines for its own sake and for no other reason". En hoe het ek die toets nie gefaal nie! Skouspelagtig het ek gefaal.'
Die dominee kriewel onrustig in sy stoel, wring sy hande, vee met sy fingers deur sy yl hare.
'En daar sit ek asof ek soos Lot se vrou in ´n soutpilaar verander het. Ek skaam my dood vir my eie onnoselheid. Ek is te bang om my hand terug te trek, maar ek wil dit ook nie laat bly waar dit is nie. Sweet rol langs my slape af en ek doen my bes om nie onbeheersd aan die bewe te raak nie.Toe pouse aanbreek sê ek sy moet bly sit, ek gaan vir ons koeldrank koop. Sy los my hand en gee my ´n piksoentjie op die wang voor ek loop en skielik is daar ´n trompetgeskal in my ore en vuurwerke verlig die hemelruim, en ek hou op asemhaal. Toe sleep Le Roux my aan die kraag by die deur uit sodat ek kan vars lug kry. Buite in die vars lug begin ek effens duiselig voel en leun teen ´n muur om my ballans te hou. Later voel ek so sleg dat ek moet gaan sit. Ek bewe soos ´n riet en ek begin opgooi. My vriende help my op en sleep my terug koshuis toe. Hulle gooi my behoorlik in die siekeboeg neer en hardloop terug skoolsaal toe om verder saam met hulle meisies na die fliek te gaan kyk, of dan eerder om in die fliek te gaan sit en vry.
'Deurmekaar van die koors vra ek die matrone aan diens aanhoudend om verskoning vir my gedrag. Sy verstaan nie wat ek bedoel nie en sê dis nie ´n probleem nie, koors doen dit aan ´n mens. Ek verduidelik dat dit ´n baie erge, onbehoorlike koors was en dat ek baie jammer is, en sy sê dit is so, sy kan sien dis een van daardie soorte koors wat erg met ´n man se lyf werk. Net daar dog ek ek en die matrone is nou op dieselfde golflengte oor die soort koors wat my tot skande gemaak het, maar toe vat hulle my hospitaal toe en sit my op ´n drup. Na ´n week was ek weer terug by die skool, swak, skaam en beangs dat Lu-Ann aan almal vertel het van my indiskresie. Tot my verligting sê niemand ´n woord oor die voorval nie, maar Lu-Ann ignoreer my soos ´n klip.
'Eendag op pad klas toe was ek te moeg om die trappe tot by die tweede vloer te klim en het ek halfpad na bo gaan sit en rus. Op daardie oomblik het Lu-Ann teen die trappe op gekom, my gesien sit en vasgesteek, toe het sy vir my geglimlag, hallo gesê en by my verby geloop. Ek dog my hart gaan staan. Ek wou haar vra om langs my te kom sit en met my te praat, my te vertel van die lewe, van haar lewe. Ek wou haar om verskoning vra, ek wou so baie dinge sê, maar my verstand het geweier om boodskappe na my tong toe te stuur. Sy was lank reeds weg toe my kakebeen op en af begin beweeg het soos ´n vis op droë grond sonder dat ´n geluid by my mond uitgekom het. Dit was toe dat ek weer gedink het dat dit ´n goeie plan sou wees om in my hangkas te gaan wegkruip, die keer vir ewig.
'Op daardie stadium het die skoolhoof my al ´n paar keer ingeroep om met my te praat oor my skoolwerk wat nie na wense was nie. Sy personeel het al gelag as ek daar instap, veral die een jong sekretaresse Sally, het my gespot oor my gereelde besoeke aan die hoof se kantoor. Vreemd genoeg kon ek spontaan saam met Sally lag en skerts. Sy was n vriendelike meisie sonder fieterjasies.
Toe ek by die klas aankom na my ontmoeting met Lu-Ann op die trappe het die hoof my weer ontbied. Die keer was hy omgekrap, hy wou weet wat met my aan die gang was want hy glo dat ek tot beter in staat was. En net daar kry ek vir die eerste maal in ´n lang tyd ´n helder oomblik en ek sê dat ek dink ek moet ´n verandering aan my vakkeuses maak en dat ek dink kuns is net vir sussies (ek weier om die M woord te gebruik want van my beste vriende was, soos ons dit destyds genoem het, ´n bietjie "skeef"), en dat ek dink ek moet liewer iets soos houtwerk of metaalwerk gaan doen. Ek wil ook nie meer tennis speel nie. Julle sien, Lu-Ann was ook ´n ster tennisspeler,' sê Lucas afgetrokke. Hy wil begin rugby speel want die harde oefening sal hom dalk goed doen, sê hy vir die skoolhoof.
'Dit het die hoof se oë laat rek. Hy was sommer opgewonde en het sonder een ons skaamte gesê hy dink kuns is vir moffies en net softies speel tennis. Hy dink dat ek nou op die regte pad is. Hy hou van manne wat dit op die kennebak kan vat, wat die skool trots maak op die sportvelde waar hulle in die modder bloei vir eer en glorie. Ek moet nog dieselfde middag by die rugbyveld gaan aanmeld, hy sal met die afrigters gaan praat en hy sal dadelik daarvan werk maak dat ek van vak kan verander.
'Dit was aan die einde van die kwartaal, ´n week voor die skool sou sluit vir vakansie. Ek het nie weer kunsklasse bygewoon nie en na skool lusteloos saam met die rugbyspelers om die baan gehardloop en die bal rondgeskop. Gedurende skooltyd het ek en Lu-Ann soms bymekaar verby geloop, dan het ons geglimlag en hallo gesê en aanhou loop. Soms het ek gesien dat sy na my kyk waar ek en vriende staan en gesels, en soms het sy my betrap waar ek na haar staar terwyl sy met vriende gesels. Ek was verlig toe die skool die dag sluit en ek huis toe kon gaan.'
Hy bly weer vir ´n lang ruk stil, te lank na ons sin.
'En wat van die ontmoeting?' vra ek en Buurman ongeduldig toe dit lyk of die dominee se storie tot ´n einde gekom het. Hy kan ons nie so in die middel van die verhaal los nie, ons het te veel tyd in die die ding belê om nou in die steek gelaat te word. Ons eis ons pond vleis. Dit is nou ons reg om te weet hoe die ontmoeting en die skoolliefde met mekaar verband hou, want dit lyk nie of die ding met Zeus se dogter gaan uitwerk nie.
'"Enter Sally"' sê dominee Lucas dramaties en grinnik soos ´n perd. Ek en Buurman kyk hom verbaas aan.
'Sally?' vra ek en Buurman gelyktydig.
'Ja, julle sal my nie glo nie, maar ewe uit die bloute uit bel Sally, die hoof se sekretaresse my en vra of ek nie saam met haar na haar oom se plaas toe wil gaan vir ´n naweek nie. Hulle is weg en sy moet die huis gaan oppas of iets. My ma het my altyd gewaarsku teen ouer vrouens, maar Sally was nie soveel ouer as ek nie, of so het ek myself wysgemaak. Ek is sestien en sy dalk vyf en twintig. Dit is nie so erg nie. Buitendien het ek die afleiding nodig gehad. En sy was onskadelik, het ek geglo.
'Sy het my vroeg die Saterdag oggend kom haal; met haar pa se Merc nogal. Die plaashuis, 'n indrukwekkende dubbelverdieping gebou, was op die Vaalrivier se oewer sowat drie uur se ry van ons huis af. Sally het heelpad bestuur en dawerende musiek gespeel terwyl sy aanmekaar babbel oor die sinnelooste goed denkbaar. By die huis aangekom het sy reguit na die yskas toe geloop en ´n bottel sjampanje en twee glase gaan haal. Sy het giggelend die prop laat uitskiet, die twee glase volgemaak en by my op die rusbank kom sit. Ek was nog dom met drank en het die eerste glas vinnig weggeslaan. Om ´n lang storie kort te maak; sy het my daar gevry dat my ore hang. Nog nooit in my lewe is ek so lieflik verniel nie. Na die tweede glas sjampanje was sy net in haar onderklere geklee en besig om my hemp van my lyf af te skeur. En net daar skrik ek my skoon nugter en uit my tiener koerasie uit en begin desperaat keer vir my wickets.
'Terwyl ek so wegbeur uit die aanval uit, sien ek die groot, blink vleuelklavier in die hoek van die vertrek staan. Ek skeur my uit my aanvaller se greep uit en gaan streel oor die instrument soos ´n verliefde oor sy meisie se hare sou streel. En toe speel ek vir haar Rachmaninov se klavierkonsert nommer twee in C mineur, Opus 18. Ek speel driftig, ek speel uit my hart uit, en sy voer my sjampanje tot die tweede bottel ook leeg is en Rachmaninov meer klink soos n haelstorm op `n sinkdak as na `n opus.
'Ek kon vaagweg onthou dat sy my later teen die trappe op gehelp het slaapkamer toe. Toe ek wakker word was dit al donker buite. Ek het ´n kloppende hoofpyn gehad wat vererger is deur dawerende musiek en die lawaai van baie mense wat iewers in die huis gelyk praat en lag. Die toneel in die voorkamer wat ek bo van die trappe af gesien het het my, die naïewe skoolseun, tot in my siel geskok. Onder in die huis was daar jong mans en vrouens, en selfs middeljarige mans en vrouens in verskillende stadia van naaktheid oor die meubels gedrapeer of besig om te dans. Op ´n tafel was daar dun lyne wit poeier wat mense deur opgerolde banknote in hulle neusgate opgesnuif het. Ek het eers later by vriende uitgevind wat dit was wat hulle daardie aand besig was om te doen. Ek was toe nog salig onbewus van dwelms.
'Uit aangrensende slaapkamers het daar aardige roggelgeluide en ekstatiese gille opgeklink. Ek het na my kamer toe gevlug en die deur agter my gesluit … en twee kaal, ineengestrengelde, hygende meisies op my bed aangetref. Toe gaan sluit ek my in die badkamer toe en bly daar vir die res van die nag.
Ek en Buurman sit weer op die punte van ons stoele sodat ons beter kan hoor. Dié storie van ons prediker vriend raak nou baie interessant.
'Toe ek die volgende oggend versigtig uit my kamer kom was al die mense weg. In die sitkamer het dit gelyk of daar ´n bom ontplof het. Ek het nog nooit in my lewe ´n huis so vuil en deurmekaar gesien nie. Meubels was omgekeer, tussen leë drankbottels en kos het vroue onderklere op die vloer gelê. Dit was chaos.
'Sally en ´n man het half kaal uit ´n kamer gestrompel, kombuis toe geloop en elkeen ´n bottel bier vir ontbyt genuttig. Toe sy my sien het sy vrolik na my geroep en gesê; "Lucas my liefling kom sit hier op my skoot dat mamma vir jou ontbyt kan gee." Sy en die man het uitbundig gelag vir haar spitsvondigheid. Toe ek bo op die trappe bly staan het sy my toegesnou dat ek my tasse moet loop pak, ons gaan huis toe.
'Laat die oggend was sy greed om te ry. Toe ek vra of ons nie die plek moet skoonmaak voor ons ry nie het sy honend gelag en gevra of ek dink sy lyk soos ´n f*kken bediende. Ons het in stilte huis toe gery. Om die spanning te verbreek het ek vir haar begin vertel van die boeke wat ek lees. Kafka, Sartre, War and Peace van Tolstoy, en selfs van die verbode boeke van Karel Marx wat ek in die hande gekry het, maar halfpad deur my storie het sy vir my geskreeu; " shut up, shut up, ek wil nie jou str*nt hoor nie. Jy het my naweek opgef*k. Bly stil. Hou jou bek!" van daar af het ons in stilte gery tot by die huis. Daar het sy smalend vir my gesê; "luister Lucas, ek hou nie van jou nie, jy is ´n slapgat, dom kind in my oë, maar ek hou van jou vriend Le Roux en ek het gedink jy sal my kan help. Ek soek daai gespierde lyf van hom saam met my in die bed. Loop sê jy vir hom ek sal hom bel, ek wil hê hy moet saam met my plaas toe gaan. Ek wil hom n…" 'Sy het ´n vieslike woord gesê wat ek nie sal herhaal nie,' sê Lucas gebelgd.
'En toe!?" roep ek en Buurman verbaas uit. 'Het jy dit vir hom gaan vertel? En wat het hy gedoen?' Ons kyk afwagtend na hom. Ons hoop van harte dat die storie nou ´n meer opwindende koers gaan inslaan. As Lucas-die-Kuise dit dan nie vir Sally wou doen nie, dan mag Le Roux dalk net meer van ´n man wees?
'Ja ek het,' antwoord die Dominee.
Posted in Louwie | Tagged Dogter van Zeus, Dominee Lucas, Sally, storietyd | 3 Kommentaar
op Oktober 8, 2015 at 8:09 vm Net Ek
Wag vir die opvolg! 😉
op Oktober 9, 2015 at 4:06 nm Daniël Bezuidenhout
Hierts – sal vir dominee Licas heel anders bekyk as ek hm teëkom…
op Oktober 10, 2015 at 8:41 vm Louwie
Daniël ek sien jy was (is?) `n debateerder van formaat. Jy mag Lucas dalk wil aanvat oor sy lang slap Mrec en sy ou huisie by die see? Ek bekyk dominees al lank heel anders!