Hoe verskil ŉ noodtoestand van ŉ ramptoestand?Die gebou van die Nasionale Vergadering op die perseel van die parlement in Kaapstad. Foto: www.parliament.gov.za Suid-Afrika is sedert Sondag 15 Maart landwyd in ŉ ramptoestand met baie spesifieke voorskrifte. Sedert die vergadering tussen pres. Cyril Ramaphosa en opposisieleiers Woensdagoggend toe die moontlikheid van ŉ noodtoestand genoem is, het vrae ontstaan oor die verskil tussen ŉ ramptoestand en ŉ noodtoestand. Die antwoord is dat ŉ noodtoestand baie wyer magte verleen aan die veiligheidsmagte (weermag en polisie) en dat verskeie menseregte wat in die Grondwet verskans word dan opgehef word, onderworpe aan parlementêre toesig. Die skrywers van die Grondwet het dit so moeilik moontlik gemaak vir ŉ noodtoestand om in stand gehou te word, want ŉ noodtoestand skort min of meer alle menseregte op behalwe die reg op lewe, die reg op gelykheid, die reg op vryheid en sekerheid van die persoon, die reg teen knegskap, slawerny en dwangarbeid, die regte van beskuldigde, aangehoue en gearresteerde mense, kinderregte en die reg op menswaardigheid. ŉ Noodtoestand kan van 21 dae tot drie maande duur, met die reg van appèl na die hof indien iemand dink dit is onregmatig gedoen. Art. 37 van die Grondwet handel spesifiek oor noodtoestande, en dis een van die omvattendste dele van die Grondwet. Dit bepaal dat ŉ noodtoestand net vooruitwerkend afgekondig mag word, nie terugwerkend nie. Enige verlenging van die noodtoestand moet met ŉ stemming van 50% plus een van die Nasionale Vergadering goedgekeur word, en van die tweede verlenging af deur 60% van die Nasionale Vergadering, wat beteken die ANC sal nie ŉ noodtoestand op sy eie in stand kan hou nie. Alle regulasies vir ŉ noodtoestand moet in die Staatskoerant gepubliseer word en geen vrywaring (hetsy vooruitwerkend of terugwerkend) mag verleen word aan enigiemand (insluitend die staat) vir onwettige optrede nie. Die Grondwet maak nie voorsiening vir spesifikasies rakende regulasies tydens ŉ noodtoestand nie; dit word deur die regering bepaal met die afkondiging van ŉ noodtoestand. Enigiemand wat nie by die regulasies hou nie, mag onmiddellik in hegtenis geneem word. Van die belangrikste regulasies wat pres. Ramaphosa met die afkondiging van die ramptoestand ingestel het, sluit in dat skole gesluit is, byeenkomste van meer as 100 mense verbied word, mense nie mag weier om hulself te isoleer of in kwarantyn geplaas te word nie, verbod op buitelandse vlugte van hoërisikolande en regulasies rakende die verkoop van alkohol. Mense wat die regulasies oortree, mag ŉ boete of tronkstraf opgelê word. Dit geld ook vir mense wat fopnuus oor die virus versprei. Wil jy op hoogte bly van alle nuus oor Covid-19 op Maroela Media? Klik hier om in te teken op ŉ daaglikse nuusbrief.