Wat as die eindfluitjie blaas? | SkalkSkryf
n Man op n paal en ander aardighede »
November 4, 2019 deur Louwie
Vroeg oggend op pad die vlaktes in dink ek aan die storie van die padda in die pot water wat stadig besig is om warmer en warmer te word. Ons sien maar ons neem die regter waar nie. Ons voel vaagweg onrustig maar kan nie presies sê wat die probleem is nie. Die water word stadig warmer maar die padda dink nie dat dit regtig ŉ probleem is nie, dis dan so lekker in die pot.
Die verkeer is stil so vroeg in die oggend. Die oggend lê vars en mooi om jou en daag jou uit om, soos die Romeine gesê het, die dag te gryp. Jy voel ŉ ode en ŉ pryslied sou nie onvanpas wees nie … dan skuif die eerste plakkerskamp in die middel van die dorp teen aan die pad links by jou verby teen die agtergrond van die moderne P&P winkelkompleks. Jy sien die sink huisies, jy sien die vullishope, maer honde, verwaarloosde kinders en rookwolk wat oor die plek hang, maar jy sien dit nie regtig raak nie want jy ry elke dag daar verby, dis deel van die omgewing, maar ook nie. Iewers in jou kop is daar ŉ raad van sensuur wat soos in die goeie ou NP dae ŉ sterretjie op die nippels op foto’s van kaal meisies geplak het. Net soos nippels word plakkerskampe uit ons geheue uitgewis. Dit bestaan nie.
Die parra kom nie agter dat die water warm word nie. Hy neurie rustig ŉ liedjie terwyl hy seep tussen sy tone invryf.
Omtrent vyf kilometer verder is daar ŉ sagte klop aan die deur van jou gewete. Jy ry verby die volgende plakkerskamp, of dit wat daarvan oorgebly het na ŉ brand die hele kamp verwoes het. Die plakkers het reg langs ŉ baie besige hoofpad hulle huise gebou. Die brandweer kon nie die brand blus nie en het die gebied verlaat omdat die inwoners hulle aangeval het. Die hoofpad moes vir ŉ paar dae gesluit word omdat motoriste ook onder die klippe stook is. Hulle is kwaad, hulle weet nie vir wie nie, maar hulle is.
Iewers in die vroeë 1990’tigs het iemand die voorspelling gemaak dat ons stede en dorpe binne 20 tot 30 jaar van ANC bewind soos plakkerskampe gaan lyk. En as mens jou interne sensuur liggaam van bejaarde ou ooms en preutse ou tannies met hulle verstokte idees die swye kan oplê gaan ŉ hele wêreld van naakte tieties en skaamhare skielik voor jou oop en jy sien …
Om elke hoek en draai doem hulle voor jou op, een plakkerskamp na die ander. Hier staan ŉ blink nuwe Moskee met sy vreemde en oordadige argitektuur en vergulde koepels en reg oorkant dit lê die sink huisies dig teen mekaar. ŉ Paar kilometer verder wink die blink liggies van ŉ Casino jou nader en belowe ongekende rykdom vir die wat dit kan bekostig om daar te kan gaan speel terwyl honger kinders op die straathoeke bedel.
Jy ry Oos, reguit na die son toe, of dan waar die son veronderstel is om te wees indien dit deur die digte rookwolk van ons (skandalig swak bestuurde) kragstasies kan breek. Van daar af is dit ŉ hartseer storie van krot woonbuurte saamgepak om eens rustige plattelandse dorpies (waar Oupa en Ouma waardig in hulle netjiese sink huise gebly het en waar hulle nou in erg verwaarloosde begraafplase lê) waar die strate nou vuil en vol slaggate is en die middedorp ŉ derde wêreldse metamorfose ondergaan het.
En snaaks genoeg kom Jannie Du Toit se lied “nogtans sal ek jubel” by my op.
Op die plase in die omgewing gaan dit nie veel beter nie. Dit is droog en die diere kry swaar. Oral langs die pad is daar redelik bouvallige klei-huise met verweerde grasdakke waarin mense bly en waar daar honde en hoenders en maer beeste rond dwaal. Iets wat baie snaaks is; net soos wat mens by vervalle huise op baie van Pretoria se plotte sien, staan daar hier op die vlaktes ook by menige kleihut ŉ blink nuwe BMW of Audi onder ŉ boom geparkeer. Hekke en grensdrade lê geroes en nutteloos op die grond. Skielik is boerdery praktyke van voor 1652 weer in volle swang. Wat snaaks is, is dat die hoofpaaie tussen die dorpe van die beste paaie in die land is waarop ek al gery het. Die ironie van die situasie gaan ŉ mens nie verby nie.
My grond en jou grond en ons grond.
Op die boer se plaas val dit my dadelik op dat iets nie pluis is nie. Die plaas lyk verwaarloos, die skure is vuil en dure hang skeef op hulle skarniere. Ek ken die boer al meer as twintig jaar en ek weet dat die man ŉ pynlik netjiese en baie suksesvolle boer is. Sy store, trekkers en kantoor is altyd skoon en alles is in puik werkende toestand en ek wonder wat in sy lewe verkeerd geloop het,
Een van die werkers op ŉ erg vernielde trekker kom vra wat ek soek en deel my mee dat die baas dorp toe is. Ek maak my tuis onder ŉ boom en eet koffie en beskuit vir ontbyt. Na ŉ tyd bel ek die boer om te hoor hoe laat hy op die plaas sal wees en toe val dit my by dat hy al ŉ jaar of drie gelede die plaas aan die staat verkoop het en dat hy nou op ŉ ander plaas boer. En skielik maak die verval en agteruitgang op die plaas vir my sin en ek ry daar weg met ŉ seer hart. Dit is ŉ model plaas wat besig is om ten gronde te gaan.
Terwyl ek so tussen die plase deur ry dink ek aan my kinders. Om kinders groot te maak is nie ŉ maklike taak nie en niemand waarsku jou dat jy jou inlaat vir ŉ baie lang en swaar stryd waarvan die uiteinde nie gewaarborg is nie. En ten spyte van my en my vrou beste pogings om ons kinders op ons manier op te voed het hulle in verantwoordelike, goed aangepaste, deernisvolle en volwasse mense ontwikkel. Vir die groei na wasdom, sê die slim mense, is intellek ŉ noodsaaklike maar nie voldoende eienskap om die proses te onderhou nie. Dit is ŉ persoonlike en soms eensame pad wat self geloop moet word. (“Nobody can build the bridge for you to walk across the river of life, no one but you alone.” F Nietzsche)
En net soos individue deur verskeie stappe moet groei tot wasdom, net so groei volke en nasies tot wasdom. In die proses leer die gene wat die leerder help gewoonlik net soveel as die leerder self. As mens ons land en sy mense so kyk dan is dit duidelik dat ons almal nog baie het om te leer. Ons het al goeie vordering gemaak maar daar is nog baie agterstande wat uitgewis moet en kan word … indien dit ons erns is, indien daar aan alle kante n wil bestaan (en n vermoë bestaan) om te leer en om kennis te ontvang en oor te dra. So lank as wat ons die “blame game” bly speel gaan ons die land en sy mense vernietig.
By die boer laai ek ŉ vrag skaap. Volgende maand verkoop hy al sy diere en implemente, die plaas is reeds verkoop. Hy en sy vrou en al sy kinders trek Canada toe. Sy een seun boer al reeds twee jaar op ŉ plaas wat hulle daar gekoop het. Nou volg hy en die res van die gesin na hulle nuwe Vaderland. Hy is moeg om in vrees te lewe. Hy is moeg vir die politieke onsekerheid en dreigemente van onteiening van sy geboortegrond waar hy nou die vyfde geslag is wat op die grond bly. Hy gaan voor begin en vir sy kinders en kleinkinders ŉ veilige toekoms bou.
Ek neem hartseer afskeid van ŉ jare lange vriend. Met ŉ beklemming om die hart ry ek daar weg en die beklemming word al erger soos ek deur die vervalle dorpies (eens netjies en skoon) ry op my pad huis toe, al om die al groter wordende plakkerskampe langs die pad.
En tog, en tog … in my agterkop bly die woorde van Hábakuk soos ŉ plaat wat vashaak draai: “tog sal ek jubel ….”
Toe wen ons die Wêreldbeker en ons juig. En toe gradeer Moody ons land se kredietwaardigheid af tot net onder “trash” status en die volk steur hulle nie daaraan nie. Die verskrikking van ŉ moontlike situasie soos in Zimbabwe skrik hulle nie af nie. Dit is Afrika. Daar lê ŉ lang en verskriklike pad vir ons voor. Dit is nie ŉ rugby wedstryd nie, dit is ŉ stryd om oorlewing. Dalk sal ons dit oorleef, dalk nie.
Posted in Louwie | Tagged Agteruitgang, Canada, Casino, Padda in die pot, Plakkerskampe | 1 Kommentaar
op November 5, 2019 at 5:02 vm Dr Christa van Staden
Deel jy my sentiment. Een wen het ‘n paar rugbymanne skatryk gemaak. Miljoenêrs. Kitsmiljoenêrs. Ek ken die padda ene.