Wolstories bring nostalgie | Netwerk24
Deur Gpd Terblanche, Bloemfontein 04 September 2017 00:01
Wanneer Johan (Lekkerskryf) van Wyk, gewilde rubriekskrywer van Volksblad, so in vervoering raak oor die wol-boom van die jare 1950 kan die sein van 'n wolboer die versoeking nie weerstaan om saam in sy koor te sing nie.
In die vroeë dertigerjare van die vorige eeu, die begin van die Groot Depressie, het my vader op die plaas Rooikraal in die Thaba Nchu-distrik met 3 000 Merino-skape geboer. Hy het op 'n keer 70 bale wol geskeer wat vir 'n beter prys na Londen uitgevoer is. Nadat al die koste afgetrek is, kom die koninklike tjek van £300. Vandag sou dit miljoene ponde beloop het – in die boom-jaar 1950 nog soveel meer.
Wanneer skeertyd ná die winter aangebreek het, was daar groot doenigheid op Rooikraal. Dan kom die skeerspanne uit Transkei en Basoetoland met hul groot bondels buit wat langs die trekpad versamel is, en hul twaksakkies styf gestop van die skeergeld wat diep versteek word. Die plaas is in rep en roer. Wanneer die son soos 'n groot vuurbal mens en dier wakker gemaak het, word 'n pot pap en melk verslind, en dan kom die bevel in die skeerhok: "Vang . . . vang". Onder die dreunsang van die vars en fris skeerders begin die skêre klap.
As jong seun was dit my en die sjiemans se taak om wanneer die wolvliese op die skeertafel afgerond en beoordeel is, dit styf in die wolbale in te trap totdat ons kaalvoete blink van die olie is . . . 'n goeie teken van gehalte. Skeerders het met mekaar meegeding: tien minute, agt minute, vyf minute om 'n groot skaap se dik wolkombers af te haal met 'n handskêr. Later jare was die uwe weer by die wolboere betrokke. In vakansies het ek as student op Brandfort se spoorwegstasie boere se skeersels ontvang en na die makelaars Dunell Ebden in Port Elizabeth verspoor. Dit vir sakgeld.