Afrikaanse musiek: Dié jakkalsies verniel talent-wingerd | Maroela Media
Afrikaanse musiek: Dié jakkalsies verniel talent-wingerd
Deur Die Blou Leeu
Na aanleiding van ’n artikel oor Jannie du Toit op Netwerk24 deur Charlea Sieberhagen, “Ek is nie deel van die Afrikaanse musiekbedryf nie – Jannie du Toit”, word die volgende indruk van die Afrikaanse musiektoneel gegee.
Ná my besoek aan ’n onlangse fees van internasionale standaard is daar steeds ’n klein jakkals wat sy kop uitsteek. Die Afrikaanse musiekbom wat gebars het so ’n paar jaar terug was briljant, maar die bom het meer ’n atoom-effek as enigiets anders gehad.
Suid-Afrikaners, toekenningspanele, feeste en die “sangers” self kan hulle nie orden in ’n genre of kategorie nie. Almal is “goed” volgens gehore en almal “rock” en “country” terwyl dit steeds ’n dans-sokkie-doef-doef-ondertoon het. Banjo-klanke wat tans die wêreldgier is, word in Baby songs ingedwing. Sinlose rympies word saam met die perfekte plakkaat-beeld opgedis en indien jy nie kan sing oor jou backtracks nie, kan jy sommer mime of saam met jou eie stem bo-oor die CD sing.
Musiekverkope is wêreldwyd af, maar die neiging is nie so erg soos in Suid-Afrika nie. Hier is ’n gier waarvolgens al die nuwe musiek, veral van enkelsangers, in ’n vorm gegiet word vir radio-standaardspeellyste wat ook wedersyds onder mekaar giere navolg. Radiostasies het ook identiteit verloor.
Die jong mansmark tussen 18 en 25 het almal Bobby van Jaarsveld-nabootsers geword terwyl die vroue tussen 18 en 25 almal Karlien wil naboots. Sommige baanbrekers, meer onlangs byvoorbeeld die Polisiekarre, is al deur menige “talentrowers” probeer naboots, maar dit was maar van korte duur. Die nabootsers word wel hul 15 minute van gewildheid in die kollig gegun deur soms verdwaalde media wat na mooi gesiggies en Hollywood-lyfies op soek is. Ek moet bieg die MK-generasie het baie cool gelyk, maar is ongelukkig soos ’n koek, mooi versier maar versadig nie.
Die euforie van die vroeër kunstenaars om ’n platekontrak te kry en gekeur of ontdek te word as sanger of liedjieskrywer het ’n sekere prestige saamgedra, maar hierdie celebrity-beeld is vandag heeltemal gekelder. ’n Sanger of akteur word hedendaags onder die normale professionele werkersklas as ’n grap van ’n stokperdjie beskou.
Te veel mense in Suid-Afrika sonder musiekkennis of -agtergrond neem CD’s op of wil sing. Dis een groot “glorified karaoke fest”. Sekere sangers het die spreekwoordelike deurbraak (lucky break) gehad, maar is ná vele jare in die bedryf steeds op ’n middelmatige vlak wat ook die norm geword het in ons bedryf. Om middelmatig te wees is goed genoeg. Die publiek kom dit egter agter en daarom word CD-verkope minder. Gehore by konserte luister met ’n halwe oor terwyl hulle eerder aan hulle bier teug, rugby gesels en stry oor wie gaan volgende in die ry staan vir die volgende drankie, en hier en daar tot liedjie nommer drie hoor jy sulke halfhartige gehandeklap.
Het ons volk moeg geraak vir dieselfde musiek en kunstenaars oor en oor waarmee hulle gebombardeer word? In my straat is daar seker nog nege ander mense wat ook al ’n CD opgeneem het. Platemaatskappye wat ’n monopolie het op sekere style, bondgenootskappe tussen maatskappye en mediahuise en “hand om die blaas”-mediavennote wat mekaar die stryd aansê om oorwinning raak ook belaglik.
Musiek en veral “organiese musiek” verloor tans. Die werklike liedjieskrywers en geskoolde musikante word fees ná fees en verhoog ná verhoog oor die hoof gesien om plek te maak vir kommersiële sensasie. Daar is ’n reuseverskil tussen musikante en vermaaklikheidskunstenaars. Ongelukkig, met enkele uitsonderings, sit Suid-Afrika met meer vermaaklikheidskunstenaars as regte musikante en liedjieskrywers. Daarom het die neiging van vertaalde Eurovision-liedjies wat reeds in die 40’s begin het, vandag nog nie sy plek afgestaan vir oorspronklike liriekskrywers nie.
Geen kunstenaars wat die tyd sal weerstaan, is werklik nog aan die orde van die dag nie, buiten enkele uitsonderings. Die mark bestaan uit een-treffer-verskynsels. Die beeld, kleredrag en houding wat saam met die aandag gepaardgaan, is belangriker as die inhoud van die musiek. Die onbevoegdheid en onbeholpenheid en ’n tekort aan ordentlike musiekresensente en -joernaliste veroorsaak dat artikels weekliks fokus op dieselfde groep sangers of vermaaklikheidsterre terwyl daar hordes nuwe ordentlike opnames in die massa verdwyn. Daar word meer gefokus op die sanger se persoonlike lewe as oor sy nuutste werk. Ek kan nie onthou wanneer laas ek ’n goeie resensie gelees het nie.
Die tendens in Suid-Afrika is ook duidelik dat mense net in die bedryf is slegs vir geld (wat ook in 90% van die gevalle ’n illusie is). Die algemeenste antwoord op die vraag hoekom mense sang as loopbaan wil kies, is “want ek wil beroemd wees”. Daar is nie sprake van kuns- of musiekintegriteit nie.
Mense maak musiek om die verkeerde redes. Mense wat werklik geen benul het van instrumentasie of sang nie, word deur allerhande tegnologiefoefies gehelp om ’n CD op die rak te sit. Die omslag is gewoonlik beter as die eintlike produk. Afrikaanse musiek is hedendaags kitskos-musiek. Dit versadig die publiek nie, hoewel die bedryf self oorvol en versadig is met spookasem-woorde en -melodieë.
Volwassenes skryf en sing liedjies op ’n graad 2-vlak. Tussen die toptien verkopers van 2014 is daar slegs een persoon met geskoolde musiekonderrig sover ek weet. EINA! Dis tyd dat die koring van die kaf geskei word. Groepe wat oop en bloot staan en mime op hoofverhoë met instrumente in die hand is ’n skande en die publiek word bedrieg deur ’n skarlakenwit vroom tandepasta-glimlag-beeld. Ander het weer die houding van rock-sterre in Los Angeles terwyl hulle krepeer van ellende in ’n Pretoriase voorstad in ’n meenthuiskompleks.
Gelukkig is daar ’n silwer randjie wat altyd skyn. Die ware liriekskrywers en instrumentaliste syfer hier en daar weer deur tussen al die jellievisse vir ’n teug asem, maar volgens my is die Afrikaanse bedryf die afgelope vyf jaar op sy kop gedraai. Soos ’n vriend van my dit beskryf: “Jou bedryf is nou soos ’n septiese tenk en al die drolle dryf bo, my vriend!”
My groot kopseer is my waarneming onlangs by ’n laerskool waar een van ons topkunstenaars opgetree het. Die gehoor en veral die kinders het dit afgelag, met opmerkings van dis “nou ’n klomp gemors”. ’n Gehandeklap van die sanger met die mikrofoon bo sy kop terwyl sy CD kliphard blêr en geen woord geuiter word nie, maak van sy gehoor dwase. Ek het egter die afgelope ruk met verskeie ouers en leerders gepraat. Daar is ’n algemene opvatting dat Afrikaans “alles dieselfde klink”, en die publiek begin al meer wegskram (veral kinders) van Afrikaanse musiek. Kinders begin reeds met die gier dat Afrikaans nie meer cool is nie. Ek is bekommerd dat dit gaan lei tot die verskynsel in die laat 80’s en vroeë 90’s in my eie jeugjare, naamlik dat kinders begin wegdryf van Afrikaanse musiek. Dit was vir ons generasie ook destyds baie uncool om Afrikaans te luister. Dit is ’n groot probleem vir Afrikaanse kuns en kultuur en ons taal in die toekoms.
Waar is die Gian Groens, Koos Doeps en Goosens heen?
Maar vir die oorspronklike skrywers en uitsonderings soos Francois van Coke, Karen Zoid, Joshua na die Reën en ’n handjievol ander, hou aan om die standaard te lig!
Deel van: Meningsvormers, Musiek
Baie dankie. Dit is iets wat ek al vir jare vir almal sê. Afrikaanse rock het sy piek bereik en n revolusie veroorsaak met FPK, Straatligkinders en Foto Na Dans. Ouens wat regte musiek kon maak met lirieke wat iets beteken. Tydens hoërskool was dit al waarna almal geluister het. Nou is dit n grap, ek wag in spanning vir die nuwe revolusie. Dit is so sleg deesdae dat selfs ek al oorweeg het om n CD te maak, want enigiets gaan beter wees as die gemors op radio.
Ek stem nogal saam en sit baie keer verstom dat sekere kunstenaars wt nie kan sing of noothou nie, die kollig steel. Dis tyd dat mense soos Stephan Visagie raakgesien word vir die bydrae wat hy maak in die musiekbedryf. Sy stem, sy lirieke, ‘n ongelooflike goeie kunstenaar wat beslis ‘n wenner is.
Ek stem volkome met jou saam Ida, dit het tyd geword dat Stephan uitstyg!!! · 3 jaar gelede
Elke liedjie van Stephan Visagie, dra ‘n boodskap, hy het ‘n heerlike warm stem en al sy liedjies is oorspronklik, nie afgelei van Engelse liedjies nie. Gee hom ‘n kans in die bedryf, hy verdien dit.
goed geskryf. ek stem 100% saam met jou en koop lank nie meer afrikaanse CD,s nie.
Lola · 3 jaar gelede
Goed geskryf. Dis nou al die laaste 2 weke dat ek terug is by Laurika en Valient en Annelie en Anton se ou liedjies want regtig…..soos Reinhardt is ek ook al lus om my eie cd uit te ryk. En ek kan ook nie sing nie!
Goeie stukkie skryfwerk, net jammer vir die kunste snobisme. Daar is ‘n plekkie vir almal in die son. Van die een wat musiekagtergrond, opleiding en grade het, tot die baby liedjies met die sokkie ondertoon. Party dae verlustig ek my in Laurika Rauch, ander dae in meer opgewekte liedjies wat my voete kielie om ‘n danspassie uit te voer. Dan kan ek weer ure luister na die heuning in die stemme van Theuns en Matthys. Ander dae wil ek stout wees met die Jay’s, Ray’s en die Riana’s. Nee wat, musiek is musiek en dit maak nie saak of jy ‘n graad agter jou naam het of nie, as die musiek mooi en gepas is vir die bui of geleentheid … laat hy dan val waar hy wil.
Daai beskrywing van die septiese tenk en…………….is nie net raak t,o.v. ons musiek nie maar eintlik vir ons hele politieke omstandighede en baie instansies in ons land. Ons musiek is heelmoontlik die produk van ons hedendaagse vermengde kuture wat nog nie van standaard en trots kennis geneem het nie. Die alewige donkerbrille in n reeds skemer saal is seker maar om die swak selfbeeld n hupstoot te gee, want die produk wat gelewer word kan beslis vir geen selfbeeld bevorderlik wees nie. Ek reken daar behoort wetgewing te wees teen die besoedeling van klankgolwe.
Dit gaan nie net oor die uiters swak musiek en sang wat benede standaard is nie. By my duik telkens die vraag op wat le in die persoonlikheid wat dit opdis en glo dit moet lofwaardig wees
Reinardt ek stem saam met jou kommentaar. RSG se musiek keuses is so swak en verswak by die dag dat geen hartseer hond daarna sal luister nie. Radio Pretoria, inteendeel, speel die mooiste musiek van oorspronklike Afrikaanse Skrywers en Instumentaliste. Ek nooi almal graag uit om na kerk op ‘n Sondag , die TV aftehou en na Pretoria FM te luister.( Kanaal 887 op die skottel) Sommige Afrikaanse skrywers sing redelik totdat hulle hulself in die politiek begewe en vernederinde opmerkings oor mede Afrikaners maak. Ek dink hier spesifiek aan Karen Zoid. Sangers wat op die verhoog soos mal mense tekere gaan en oor en oor niks segende rympies prewel laat my baie wonder of hulle gerook is en of sielkundige hulp benodig. Ek stem saam dat die koring van die kaf geskei moet word!
nicole viljoen · 3 jaar gelede
As n liedjie skrywer wat nie bubblegum afrikaanse liedjies skryf nie is dit onmoontlik om jou voet in die deur te kry. Die bedryf word “gerun” deur n klomp pelle wat dink hulle kan afrikaanse musiek skryf en dan iemand kry met n halwe sandkorrel vir n brein om dit te probeer sing. Die kwaliteit is skokkend en commen!! Al die afrikaanse bubblegum pop liedjies klink dieselfde. Daar is geen talent as dit kom by die skrywers en die sangers nie… You just need a pretty face and no talent…
Jis Nicolene nou Praat Jy. Moet nie moed opgee nie. Die gety is besig om te draai. Die pelle se tyd raak kort. Die probleem met die pelle en radio stasies soos RSG is dat beide probeer om vir ‘n sekere klomp torre aaneemlk te wees. Soos jy se patronaatskap loop dik. TV kanale dis die selfde gemors op. Die dromme wat so doef doef noem ek sommer die tromme van die hel! Mooi Loop.
Sjoe Nicole hoe bly is ek ek swot en ek sing dat jy nie brein met ñ ertjie kan vergelyk nie. Maar ja my hartsbegeerte en passie is musiek en ek droom ook drome om te kan sing en glo my die cd’tjie wat my ouers hul pensioengeld gekos het om hul dogter te probeer help om dit te doen wat sy Eintlik in die lewe Wil doen het bloedsweet en harde werk gekos. Ongelukkig is my ouers te arm om R30 000 net vir die skryf van een liedjie deur ñ welbekende liedjieskrywer te betaal en dan nog ñ verdere omtrent R20 000plus daarna aan ñ opname en session artists. Ek het ook al 10:00 die oggend slotte op feeste aanvaar net om darem die geleentheid te kry om aan 10 mense te bewys dat ek HET talent. As jy geld het nie en nie pelle in die bedryf het nie glo my dan gaan studeer jy maar ook liewer soos ek onderwys . Want jou kanse is maar skraal om raakgedien te word.
nicole · 3 jaar gelede
Mia, ek verstaan jou frustrasie en ek het op die harde manier geleer dat die afrikaanse musiek industrie hand om die blaas is. Ek verstaan nie hoe bubblegum afrikaans iets besonders is nie en ek verstaan nie hoe afrikaners dink dit is iets om op trots te wees nie. As jy lief is vir sing en n talent het dan is daar ander maniere om jou musiek daar buite te kry. Kyk na jasmine thompson wat op youtube a channel begin het en sy het so goed gedoen die record companies het haar geskakel. As jy op feeste moet sing om erens te kom doen dit dan. Die persoon wat dink hul gaan skatryk word in suid afrika met sing lewe in n droom wereld sterkte vir jou
Mia, of jy swot en sing en net sing het niks daarmee te doen nie. As jy n passie het vir wat jy doen sal jy nooit ophou nie. Ongelukkig is die afrikaanse bedryf hand om die blaas. Daar is baie talent saar buite maar omdat hul nie hierdie sinnelose snert sing nie maak hul dit nie of hul gee in en doen dit omdat hul wil geld maak. Hou net aan met wat jy doen. Rome wasnt built in a day. Mense wat wil sing in die land moet ook net besef hul gaan nie ryk word nie. Dit is nie Amerika nie. Sterkte vir jou
Uitstekende skryfsel wat duidelik van ‘n baie kundige persoon afkomstig is.
Iemand wat die Afrikaanse musiekmark baie goed ken.
Iemand wat waarskynlik vanselwers talle oorspronklike en baie gewilde bydraes aan ons Afrikaanse musiekmark gelewer het.
Wat nie ‘n pampoen is, wanneer dit by die identifisering van die kunstenarre en hul ‘bubble gum’ musiek kom, of skaam is om in ‘n ou DKW te ry nie. By wyse van spreke…
Ja nee. Dankie vir al hierdie deelnemers. Gedog ek is die enigste een.In my kinderjare op die plaas het daar n Shangaan familie groep gewoon. Hulle dromme heelnag as hulle ‘paartie’ hou sal ek vir ewig onthou. Afrika op sy beste. In my jeug was ons skaam om na die ‘verafrikaanse’ liedjies te luister. Dankie vir die ‘Ou kraalliedjie’ en die wat saam gekom het om Afrikaanse liedjies
weer gewild te maak. Dankie Ge. Gert. Bles .Johannes. Steve en nog so n stuk of tien . Die dames Carike. Die Juanitas, Cora-Marie , Rina; Francois en Elizabeth. Met nog tien. Ek is nie lief vir die Engelse nie maar hulle taal sing beter en makliker as Afrikaans. Duits is baie moeilik en tog watse fees om na hulle te luister. Wat is dan verkeerd met ons kunstenaars? As ek doef doef hoor en ek dink aan die Shangaans dan kry ek so effe skaam vir my mense. Dankie vir Pretoria FM. Sonder die mense was ek al gesertifiseer.
Pieter van Zyl · 3 jaar gelede
Goed opgesom. Die Afrikaanse lirieke is ook baie swak en alles rym met mekaar.
Vera-Lynne · 3 jaar gelede
Ek het ook as kind gedink Afrikanse musiek is ‘uncool’. Dit was maar Koos Kombuis en Laurika wat my oë begin oopmaak het en natuurlik die ontploffing van Polisiekar. My grootse grootse toon-krul-hare-staan-op-van-skaam probleem met Afrikaanse musiek was nog altyd die uitlaat van die dubbel negatief wat so belangrik is in Afrikaans. Wanneer iemand iets sing soos ‘ek gaan jou nooit weer soen’. NIE, waar is die nie aan die einde van daai sin! Ek skreeu sommer vir die radio NIE, en teen die derde slag wat dit uitgelaat word skakel ek maar oor na iets anders, ha haa! Goeie skryfstuk.
Kolliehond · 3 jaar gelede
Ek stem 100% saam met die artikel, behalwe dat iemand soos Francois van Coke opgehou word as ‘n moderne “uitsondering” tot die spookasem skrywers.
Van Coke is nie ‘n goeie skrywer of sanger nie, hy ry geheel en al op sy Fokofpolisiekar faam. Hunter Kennedy was die breins en klas liedjie skrywery in Fokof – Van Coke Kartel en solo (waarom?!) Francois van Coke is “b side” Fokof styl songs of erger (cringe-worthy balads). Iemand soos Gian Groen laat Francois se skrywery soos die laerskool geskribbel lyk, wat dit is.
Karen Zoid in vergelyking met die “grotes” wat genoem word (Gian Groen, Anton Goosen) val ook maar ‘n hele paar kwatryne kort van dieselfde kwaliteit. Sy en haar band kan rock verseker, maar baie min van haar songs staan op daardie tydlose rak.
En dit is die probleem met die industrie: Geen egte goeie nuwe talent. Die “usual suspects” veral Zoid en Van Coke word oor en oor geboek as headliners. Sit hulle saam op stage, dalk is dit dan bietjie beter? Nee. Net nee.
Wayne Swart · 3 jaar gelede
Die issue hier is die mark is oor versadig. Daar is ongelukkig net te veel karaoke sterre wat mense probeer vermaak. Ons kort meer Laurika Raugh / Koos dup genres sodat mense weer tot hulle sinne kan kom. Karaoke / backtracks is junk dis nie musiek nie.
Elsie Bornman · 3 jaar gelede
Ek het lanklaas so ‘n “spyker-op-die-kop” artikel gelees oor ons Afrikaanse musiekbedryf. Maar, ek stem saam – ons taal en Afrikaanse musiek is in gedrang.
Ek stem nogal saam met baie van wat hier geskryf is maar kan glad nie Karen Zoid se naam in die laaste par verstaan nie. Sy het aandag getrek deur ‘n volksliedjie te verfonkfaai het dit selfs met Koos Dup se musiek en lirieke probeer doen en is regtig nie in hierdie klas nie.
Die program “Vrydagmiddag 4 uur” op Via kanaal (KykNet) is kykbaar al is dit NET vir die goeie musiek van, meestal onbekende, kunstenaars wat hulle daarin gebruik. Luister gerus paar keer, ek het meestal nog nooit eers van party ouens gehoor nie!
Karel Balt · 3 jaar gelede
Ek het ook sowat twee jaar gelede my mening hieroor gelug en voorspel dat Afrikaanse musiek op ‘n krisis afstuur. Die Afrikaans is groot balloon gaan bars en dan sit die radiostasies met hulle vingers in hulle holtande, want nuwe wetgewing gaan hulle dwing om al hoe meer plaaslike musiek te lug, en dan gaan ons meer tjol kry want die tjol maak die kotas vol. Haai, dit rym, is ek nou ‘n liriekskrywer?
EZ · 3 jaar gelede
As ek vandag die keuse gegee word om ‘n “Afrikaans is Groot” of iets soortgelyks, aan te bied sal ek dit wil doen met geen Bobby, Steve, Karlien Karen Zoid, en mens kan nog honderde opnoem wat by elke groot skouspel is. Dit is so vervelig en altyd dieselfde klomp wat dink hulle kan sing.
Gaan luister na Steven Sterling se lied, “Mama Afrika” Nou wel ‘n Eurovision lied, maar briljante lirieke geskryf deur Steven Sterling, met ‘n mooi uitspraak. Geensins, ” Ek wil my baby he vannaand en al daai ander crap nie. Gaan luister hoe alaml die woord JY uitspreek. So lank uitgerekte JJJJJJYYY
Gerti · 3 jaar gelede
Kan jy nou glo, as ek in gesprekke met ander, my mond uitspoel oor die swak “gehalte” van ons Afrikaans is Groot, musiek en liriek bedryf, word ek dikwels uitgekryt as anti-Afrikaans, onpatrioties, negatief, swartgallig, ensovoorts. Hier is ‘n artikel wat ekself maklik onder die skuilnaam van Die Blou Leeu kon geskryf het. (behalwe dat dit beter geskryf is as wat ek sou kon doen !!!) So ook al die kommentare daarop. Ek het al begin dink ek is die enigste een wat nie die snert Afrikaanse CD’s koop nie. “Lirieke” soos, “baby chooooclitzz”, “sit vannaand op herhaal, herhaal,herhaal,herhaal”, “eks gebore om te lewe………” , ” jou naweek lyfie,….(nogal gepaard met ‘n totaal irrelevante video daarvan) is om van siek te word !!!! Miskien moet ons almal wat hier reeds kommentaar gelewer het, bymekaar kom,…..miskien ‘n tweede “musiek en liriek” revolusie begin !!!! Enigiets anders sal beter wees as die huidige twak, wat besig is om Afrikaanse musiek se naam gat te maak.
As ons ophou die gemors koop. Dan sal hulle ophou die gemors maak.
Ondersteun regte talent. Dis jou skuld.
Dan Patlanksy, omtrent niemand in SA weet van hom nie. Tog oorsee maak hy dit groot, baie groot.
Siem · 3 jaar gelede
Stem 100% saam.Te veel “baby,baby” en te min ordentlik self geskryfde liriek/woorde. Gaan kyk gerus op youtube na Cohen Miller,self geskryf (en hy het nog tonne reeds geskryfde stukke maar geen hulp of plek waarheen om te gaan nie). Luister na die tipe klank en woorde,geen geskree,geen karaoke,geen backtracks en ongelukkig ook nie ‘n 100% Hollywood lyfie nie. Net doodgewone eerlike klank en woorde wat betekenis het. Kyk gerus na “STOF” ,dit was sy eerste persoonlike skryf en sing. Ongelukkig soek almal die “six pack” produk, dit gaan oor die “looks”. Iewers moet seker iemand wees wat hier kan help.Hy is ook te kry op Facebook “Cohen Miller” .
Ja nee, die artikel is raak geskryf! 10uit 10! Meeste Afrikaanse musiek is n” klomp twak van niksseggende oor en oor herhaalde lirike of woorde wat niks beteken nie! ….en die gevloekery!!! Hoekom is dit nodig!!?? Ga!!
Dankie vir al die mense wat daaoor saamstem. Dalk laat dit n” nuwe generasie ORDENTLIKE sangers en skrywers na vore kom!