Mihan Bester | FireFly Web
Friday, 22 October 2010 12:24
Die wiele van ŉ verkooptransaksie word aan die rol gesit deur die ondertekening van ŉ koopooreenkoms of ŉ aanbod om te koop. In meeste van die gevalle is dit ŉ eiendomsagent wat die koopooreenkoms aan beide die koper en verkoper voorlê vir ondertekening. ŉ Eiendomsagent is die persoon wat namens die verkoper by die verkoop van onroerende eiendom optree. Nie enige persoon kan as ŉ eiendomsagent optree nie. Die Wet op Eiendomsagentskapsake, Wet 112 van 1976 bepaal dat alle eiendomsagente geregistreer moet wees by die Raad vir Eiendomsagentskapsaangeleenthede. Hierdie Raad reik ŉ Getrouheidsfondssertifikaat aan die agent uit wat verklaar dat die agent aan die voorgeskrewe minimum vereistes voldoen het wat daargestel word om as eiendomsagent op te tree en moet hierdie sertifikaat jaarliks hernu word. Indien u dus in met ŉ transaksie besig is waar daar ŉ eiendomsagent betrokke is, maak seker dat die agent aan die nodige vereistes voldoen en in besit van ŉ Getrouheidsfondssertifikaat is, anders sal u nie gedek wees deur die Raad se Getrouheidswaarborgfonds nie.
Dit is belangrik om te let op die inhoud van ŉ aanbod om te koop, indien dit deur ŉ eiendomsagent voorgelê word. Gewoonlik is ŉ koper onder die indruk dat daar na die ondertekening van ŉ aanbod om te koop, ŉ verdere koopooreenkoms onderteken moet word. Groot is sy verbasing indien hy dan later advies inwin en agterkom dat die aanbod om te koop met aanvaarding daarvan deur die verkoper ŉ koopooreenkoms word. Die gedrag van ŉ eiendomsagent word beheers deur die gedragskode van die Raad op Eiendomsagente. Sodanige kode bepaal dat ŉ agent die inhoud van ŉ koopooreenkoms deeglik aan die partye moet verduidelik. Die riglyne meld ook dat daar van ŉ eiendomsagent verwag word om aan sy kliënt aan te dui presies wat die ooreenkomste en verskille is tussen ŉ aanbod om te koop wat ontvang word, en die aanvanklike vereistes wat deur die verkoper aan die eiendomsagent oorgedra is.
Na ondertekening van die koopooreenkoms moet ŉ instruksie aan die oordragprokureur gegee word om toe te sien tot registrasie van die transaksie. Die vraag ontstaan dikwels na wie die oordragprokureur kan aanwys by die verkoop van onroerende eiendom. Eiendomsagente gaan soms uit hul pad om ŉ oordragsprokureur aan te wys. Dit is insiggewend om daarop te let dat die eiendomsagent nie die reg het om die oordragprokureur aan te wys nie. Daardie reg berus by die eienaar van die eiendom wat verkoop word, en sodanige reg behoort ook uitgeoefen te word. Die kode bevat pertinent ŉ klousule wat 'n verbod plaas op die onbehoorlike beïnvloeding van kliënte en bevestig die feit dat die eiendomsagent verplig is om na die beste van sy vermoë die belange van sy kliënt te beskerm en deurentyd moet poog om die eiendom op die bes moontlike terme en vir die bes moontlike prys te verkoop. Voorts bevestig hierdie riglyne die feit dat daar ŉ vertrouensverhouding van goeie trou tussen ŉ eiendomsagent en sy/haar kliënt bestaan. Derhalwe word van die eiendomsagent verwag om met die hoogste mate van goeie trou teenoor die kliënt op te tree gedurende die algehele proses van huisverkoop. Let ook daarop dat elke eiendomsagentskap ŉ trustrekening moet hê waarin alle gelde, soos enige deposito’s of huurgelde, inbetaal moet word. Sodanige trustrekening word jaarliks geoudit.