Ek kry weekliks eposse van mense met vrae wat reeds op die bladsy bespreek is. Ek het regtig ure ingesit om dit eenvoudig te verduidelik, en as jy nie die tyd het om alles deur te lees en DEFINITIEF jou antwoord te kry nie, het ek nie die tyd om myself weer te herhaal nie.
Ek dink sy is in ‘n sekuriteitskompleks of aftree oord. As jy vermoed jy is die ‘missing link’, druk asb. vir haar hierdie brief en vra namens my en die elektronika van die eeu, omverskoning!
Die antwoord is eenvoudig: Daar is nie ‘n antwoord nie! Net soos mense verskil oor die naam vir die vloeistof, net so verskil hulle oor die verdunnings resep. As jy ‘n paar plante het wat jy tee wil gee, moet jy maar meer water bysit. Ek het gedurende die winter net by een roosmaryn in ‘n pot, skoon ‘tee’ gegooi, en weliger kon jy aan die einde van die dag, nie elders vind nie! Ek spog ook graag met my Woolies kwaliteit greenpepers wat ek verlede seisoen gekweek het met wurmtee.
Ek dink sy het ook gekla dat daar nie baie tee in die onderste bin verskyn nie. Vele moontlikhede: seisoen (winter is alles stadiger), te min gaatjies, of nie genoeg kos wat verrot en verwerk kan word nie. Die byvoeging van droe materiaal absorbeer ook eers vloeistof tot dit versadigingspunt bereik, en begin vloeistof dan eers weer na die bodem beweeg.
Die kenners se ‘moenie natmaak nie’, terwyl ander mense glo aan natmaak. Ek doen nie – die kondensasie in die bin is voldoende vog. As jy wil eksperimenteer, gaan voort – dit kan egter ‘n nat gemors raak waarin jou wurms sal vrek. Wees baie versigtig!
Wurmtee is die resultaat van die verwerkte kos en papier wat in die erdwurms se boonste bin aan hulle beskikbaar gemaak word.
Hulle vreet die kos, en die reste wat hulle uitskei, is deel van die nutrientryke wurmtee wat na ‘n paar maande begin deurdrup na die tweede bin.
MOENIE water oorgooi om die proses aan te jaag nie. Jou inhoud raak te nat, begin vrot, en die wurms trek of vrek.
Maak seker dat die kleine gaatjies aan die onderkant van jou bin, OOP is! Neem ‘n swartsak en keer die bin inhoud daarin uit. Vat ‘n tandestokkie en druk die gaatjies weer oop. Gooi die wurms terug, en onthou, sodra die lente eers die eerste warmte deurstoot, sal die wurms meer aktief begin raak, meer vreet, en gouer aanteel.
Daar is baie soorte erdwurms in die grond, maar die wurm wat goed aanteel in houers, word die Red Wrigler genoem. Die rede vir hulle gewildheid is die feit dat hulle in die boonste laag van die grond woon, werk en aanteel. Daarom verdubbel hulle in getal elke drie maande, en moet hulle gou aanteel, omdat die natuurlike vyande hulle makliker kan bykom in die meer gewaagdheid van hulle habitat.
Begrawe die kos net onder die oppervlak van die bin inhoud. Sodoende is dit maklik vir die wurms om in die donker te vreet, en dit is nie heeltyd aan die oppervlakte en suurstof blootgestel, wat weer tot slegte reuke kan lei nie.
Die hoofitem is die geskeurde koerantpapier. Jy moet net so ‘n paar hande grond oorsprinkel. Dis ook heerlik vir hulle om teesakkies te ontdek – rooibos verkieslik. Hulle paar en le eiers hierin.
Ek het n mengsel van 1 deel grond op 2 dele kompos gemeng en in die gat gegooi en my wurms daarin gesit, ek het n hout bord gevat en boo or die gat geplaas vir donkerte en vir die voels om weg te bly. Ek hoop nie ek oorvoer my wurms nie maar ek gooi so elke 2 weke sowat 6 patats gehalveer daarin plus 4 butternut gehalveer, ek maak dit nie gaar nie, ek gooi dit net so rou in die gat.
Dis beter dat jy hulle so gou moontlik uit die gat kry – hulle het heel moontlik al die dreineringsgate gevind en laat spaander!
Ek self het nognie gemonitor wat die aanteling van die wurms in getalle is nie, maar ek kan jou verseker, onder die regte omstandighede, en veral met somer wat nou aankom, gaan jy sien dit raak bondels wurms na ‘n tyd.
Jy kan ook gekookte eiers se doppe baie fyn maak (gooi dit in ‘n sakkie en slaan aanhoudend met ‘n bottel se agterkant totdat dit bitter fyn is) en in die bin gooi. ‘n Leksel heuning ‘kalmeer’ ook die gemoedere daarbinne. Al hierdie dinge doen mens maar om ‘n gesonde nageslag te verseker. En ‘n butternut op sy tyd is koning vir die wurms.
In Mafikeng waar ons bly is die temparatuur uiters geskik vir die teling en aanhou van die wurms. Ons beste mark vir die vermikompos was oggend markte omdat handelaars nog nie op daardie stadium die idee gekoop het nie. Reklame het gekom van kerk bazaars.
Wurm boerdery is regtig een van die maklikste dinge om van die grond af te kry. Indien jy dit op klein skaal aanpak, let op die volgende feite:
– Jy gaan nie geld maak hieruit as jy dit op klein skaal doen nie. Dus is dit ‘n stokperdjie. Tensy jy baie spasie het om hierdie in ‘n volskaalse boerdery te omskep.
– Wormeries adverteer bins en wurms, wat wonderlik is as jy nie ‘n vaardige persoon is nie. Dan kan jy die ekstra geld betaal, en die volledige sisteem kry.
– In een bin boor jy die kleinste gaatjies wat jy kan – al op die bodem langs. Pas jy die twee bins in mekaar, en daar waar die boonste bin ‘n gedeelte het wat nie toegemaak word deur die onderste bin nie, boor jy gaatjies vir lugbeweging deur jou wurm vesting.
– Wurms is gek oor teesakkies. Koffie moer vind ek persoonlik te sterk, daarom hou ek by teesakkies. Rooibostee se blare en stokkies maak heerlike speelplek. Hou die sakkies na elke tee sessie eenkant, en as jy ‘n handvol het, spoel dit onder die kraan uit (verwyder enige melk wat saamgekom het uit die koppie) en begrawe dit so effe in die koerant laag. Die wurms baljaar daar, en jy sal sommer eiers ook vind na ‘n tyd.
– Een maal ‘n maand gaan ek met skoon hande in en werk die dinge effe deurmekaar. Net sodat die verwerkte inhoud nie kompakteer nie. Dit is ongelooflik hoeveel wurm eiers, babatjies en reuse wurms te vind is in die bin na ‘n tyd.
– Soos die wurms die beddegoed deurmekaar woel en laat opbreek, kan jy nog koerant en bietjies grond byvoeg om die organiese proses gelukkig te hou en die wurms werk te gee.
– Hulle klouter soms teen die kante uit – ek tel hulle versigtig met ‘n tandestokkie op en gooi hulle terug op die beddegoed. Een maal ‘n week kyk ek vir verdwaaldes in die onderste bin. Ek sorg dat daar so ‘n repie koerant in die ‘vang bin’ is indien ‘n wurm wanderlust gekry het, en tydverdryf soek.
My wurms begin die afgelope week teen die bin se kant uitseil om op die ‘lysie’ van die bin te gaan versamel.