Nuuskommentaar: Waarheen met ras en rassisme?Argieffoto. Terwyl baie Europeërs bekommerd is dat die stroom immigrante uit Afrika rasseverhoudinge in Europa kan beduiwel, moet Suid-Afrikaners ook die oog hierop hou. “Is rassisme die nuwe normaal?” Só wou die skrywer van ’n artikel in die bekende Nederlandse koerant, Trouw, onlangs weet. Ongelukkig was dit ’n artikel wat net vir die oë van betalende intekenare bedoel was, en kon die slotsom dus nie gelees word nie. ’n Kykie na Google toon egter dat dit ’n onderwerp is waarmee Europeërs al meer as ’n dekade lank spook. Konsensus is nog lank nie gevind nie. Nou plaas die Vlaamse koerant, De Standaard, ’n reeks artikels oor die Africa Museum wat Sondag sy 120ste bestaansjaar vier, maar terselfdertyd sy deure as “nuwe” Africa Museum open. Die museum is oorspronklik deur koning Leopold II as propaganda-instrument vir kolonialisme gestig. Daarin word swart mense onder meer “afgebeeld als dom, lui, wild of gevaarlijk. Dat beeld slijt verdomd traag,” skryf De Standaard. Dié stereotipes ken ons in Suid-Afrika ook baie goed. Dit sal interessant wees om te sien of die museum se nuwe benadering en beskouing nog betyds is teen die agtergrond van groeiende rassisme wat klaarblyklik deur strome immigrante uit Afrika gevoed word. Of gaan dit bydra tot die dialoog om rasseverhoudinge te verbeter? Gaan dit toekomstige bande met die Kongo (DRK), die voormalige Belgiese kolonie, verbeter? Slegs die stiksienigste sal ontken dat rasseverhoudinge in Suid-Afrika nie daagliks onder enorme druk geplaas word nie. Media-opskrifte herinner ’n mens deurlopend dat geweldsmisdaad, soos plaasaanvalle, byna altyd oor kleurgrense heen plaasvind. Dikwels gaan dit met enorme wreedheid gepaard. En dit geskied teen die agtergrond van optredes soos grondgrypplanne sonder vergoeding. Boonop dra die wyse waarop die kwessie nou gedryf word nie by tot versoening nie. Nie dat dit saak behoort te maak nie, maar géén politieke model, van sesessie en partisie tot ’n reënboogmodel tot volledige integrasie gaan werk as rasseverhoudinge skeefgetrek is nie. En dan is daar die geval van Mita wat tydens ’n huisrooftog haar lewe opgeoffer het in ’n poging om haar huismense te probeer red. Die belangrike kwessie hier is die honderde lesers wat in hul leserskommentare so simpatiek gereageer het. Slegs enkeles, wit en swart, het negatief gereageer. Min of meer samelopend met die totstandkoming van die nuwe Suid-Afrika was daar ’n duidelike poging om ras as norm in staatkundige verband af te skaal. Ook tydens die tydperk van die Volkstaatraad was dit duidelik dat die meeste deelnemers weg van ras as norm probeer beweeg het en die volkeregtelike kriteria probeer volg het waar taal en kultuur die erkende en aanvaarde norm was. Hierdie kommentaarskrywer kon vir etlike jare volhou met die strewe om glad nie na ras te verwys nie. Maar dit is lank nie meer moontlik nie. En wie moet ons bedank? Die regering, en deesdae die EFF. Omtrent geen saak of wetgewing word nié deur ’n rasbril gemotiveer of bekyk nie. Number One het selfs tydens ’n byeenkoms wat spesiaal belê is om reasseverhoudinge te probeer verbeter alles opgekoffie deur na wit mense as “white supremacists” te verwys. Die rasbenepenheid word baie goed gedemonstreer in ’n onderhoud wat Beeld met die destydse sekretaris-generaal van die ANC en nou minister, Gwede Mantashe, gevoer het. In die onderhoud wou Beeld weet wat die kanse sou wees dat die Afrikaner minderheidsregte sou bekom. Mantashe het dit dadelik afgemaak, maar in sy antwoord nie meer na die Afrikaners verwys nie, maar na wit mense. Was dit moedswil of staatkundige ongeletterdheid? Die ironie is dat die destydse NP-regering die laaste apartheidswet reeds jare voor 1994 afgeskaf het. ANC-lede maak gereeld daarop aanspraak dat dit hulle is wat van apartheid ontslae geraak het, maar die harde werklikheid is dat die ANC dit in byna elke opsig teruggebring het. Dit het wel ander vyeblaarname soos transformasie, asook “geregverdig” onder die dekmantel van “onafgehandelde sake”.