JY LEES NOU Hoe werk ballonfinansiering vir 'n motorlening?
Baie mense word onkant gevang wanneer hulle aan die einde van 'n leningsooreenkoms die uitstaande bedrag van hul kar se koopsom moet betaal. Wat doen jy as jy dit nie kan bekostig nie?
"Die kontrak vir my karlening verstryk binnekort, maar daar's 'n ballonbetaling van R40 000," skryf 'n leser. "Ek het nie die geld nie. Hoe nou gemaak?"
Met ballonfinansiering moet 'n deel van die koopsom eers aan die einde van die terugbetalingstermyn betaal word. Dit beteken vir die grootste deel van dié tyd is jou maandelikse paaiement laer as wat dit sou gewees het as jy 'n gewone lening aangegaan het, maar dan wag die ballon aan die einde daarvan.
Die bedrag kan 20% of 35% van die koopsom wees. Baie mense vergeet van die yslike afbetaling wanneer die leningsooreenkoms verstryk. Dan sit hulle in 'n penarie.
Jou Geldsake het by Ghana Msibi van WesBank gaan hoor wat om dan te doen.
Gesels met die finansier
Omdat sekere kliënte met ballonfinansiering nie rekening hou met die groot bedrag geld wat hulle heel laaste moet opdok nie, herinner die meeste finansiers (soos die bank wat die lening gee) hulle sowat 90 dae voor die ooreenkoms verstryk daaraan. Die finansier bespreek dan ook die beskikbare opsies met die kliënt.
Uit die finansier se oogpunt is dit gewoonlik: Betaal die bedrag as jy die geld het; so nie, kan jy om herfinansiering aansoek doen of jy kan jou motor verkoop of inruil. Laasgenoemde doen jy deur 'n motorhandelaar en nie deur die finansier nie.
Die meeste finansiers laat toe dat jy ook by 'n ander bank of kredietinstelling om herfinansiering aansoek doen, maar doen eers by jou finansier navraag. Jy kan dalk 'n gunstiger rentekoers by 'n ander finansier kry.
Dit is 'n lening om die uitstaande bedrag, soos die R40 000 in die leser se geval, af te betaal. Daarmee sit jy nie jou bestaande lening voort nie; dit is 'n heel nuwe lening. Die bank sal van voor af jou kredietrekord nagaan en jy sal aansoekvorms daarvoor moet invul.
Talle finansiers het sulke vorms aanlyn. Soek onder "Refinancing" op die finansier se webtuiste. Jy kan die vorms aanlyn invul en stuur of by 'n tak van die finansier voltooi.
Die dokumente wat jy vir jou aansoek nodig het, is meestal jou jongste drie salarisstrokies en bankstate, 'n bewys van jou woonadres en rybewys en jou identiteitsdokument of paspoort.
Herfinansieringslenings word gewoonlik oor 12, 24 of 36 maande toegestaan. Die rentekoers kan van finansier tot finansier verskil, maar moet binne die Nasionale Kredietwet se aanbeveling val. Voertuigfinansiering val onder die kategorie vir "ander kredietooreenkomste" in die wet.
Die formule waarvolgens dit kragtens die wet bereken word, is die repokoers plus 17% per jaar. Dis die maksimum koers, sê Matthys Potgieter van DebtSafe. Finansiers kan 'n laer koers vra en dan minder as 17% by die repokoers tel, maar beslis nie meer nie.
2. Verkoop of inruil
As jy jou ryding deur 'n motorhandelaar verkoop, sal dié eers enige uitstaande bedrae op die lening wat jy nou het (soos jou ballon) vereffen en die balans aan jou uitbetaal. As jy te min uitkry om die ballon te dek, kan jy 'n deel betaal en die res van die ballonbedrag herfinansier. Maar dan sit jy dalk sonder wiele.
Jy kan ook jou voertuig privaat verkoop, maar dan sal jy self die ballonbedrag moet afbetaal met die opbrengs uit die verkoop.
Jy kan ook die voertuig by 'n handelaar inruil vir 'n nuwe een. Die motor se inruilwaarde kan gebruik word om die ballon te dek. Die handelaar sal die uitstaande ballonbedrag aan die bank betaal.
Kom ons sê jy skuld R40 000 op jou lening en die handelaar bied jou R50 000 aan vir die voertuig wat jy inruil. Die handelaar sal jou ballon van R40 000 inbetaal en jou die R10 000 gee om in jou sak te steek of om vir die aankoop van jou nuwe voertuig te gebruik.
As die teenoorgestelde waar is – jou ballonbedrag is groter as die inruilwaarde van die voertuig – kan jy probleme ondervind. As jy R40 000 op jou lening skuld, maar die handelaar bied jou R30 000 aan, is dit te min om die ballon te dek en bly jy verantwoordelik vir die verskil van R10 000.