Hoë boom val in appelbedryf | Landbou
Hoë boom val in appelbedryf
Mnr. John Cripps. Foto: Verskaf
Mnr. John Cripps, 'n Suid-Afrikaanse appelteler wat vir verskeie suksesvolle kultivars verantwoordelik was, is onlangs op die ouderdom van 95 oorlede.
Mnr. Buks Nel, bestuurder van nuwe kultivars by Tru-Cape, het Cripps in 1992 in Australië ontmoet. Ten spyte daarvan dat hy die Cripps Pink-kultivar en later ook die Pink Lady®- en JOYA®-kultivars geteel het, onthou Nel hom as 'n nederige man.
"John het gesê hy verkies sy ander appel-'kind', Cripps Red, omdat die horisontale groei van sy takke dit onnodig maak om jong bome op te lei. Hy was 'n ongewone teler wat sy bome as 'n geheel gesien het en nie net die draers van vrugte nie."
Nel vertel Cripps het die handelsnaam vir die Pink Lady®-kultivar uit een van sy gunstelingboeke, Nicholas Monserrat se The Cruel Sea, geneem. In die boek drink die hoofkarakter 'n Pink Lady-mengeldrankie wat vir John 'n gepaste naam vir 'n appel met so 'n mooi blos was.
Cripps is op 9 April 1927 in Steyning, Sussex, in Engeland gebore. Hy het tuinboukunde aan die Universiteit van Reading gestudeer waarna hy na Perth in Australië geëmigreer het. In 1959 is hy as spesialis-tuinboukundige in Wes-Australië aangestel waar hy wortelstokke en 'n strategie vir die optimalisering van tuinbouproduksie in Wes-Australië ontwikkel het.
In 1973 het hy die kultivars Golden Delicious en Lady Williams gekruis, wat tot die ontstaan van die Cripps Pink-kultivar gelei het. Dié saailing is die volgende jaar uitgeplant. In 1981 is bevind dat die saailing potensiaal het en in 1984 is die eerste proewe vir Cripps Pink onderneem.
Daar is bevind dat dié appel selfs later as Granny Smith-appels ryp word. Sy unieke pienk kleur het dié kultivar besonders gemaak en volgens Nel was dit die eerste ware pienk appel van die 20ste eeu. "Die vrugte was krakerig met 'n uitstekende soet-suur-balans en goeie houvermoë," skryf Nel oor die appel in sy boek The Newcomers and Their Friends.
Deesdae voer Suid-Afrika 4,1 miljoen kartonhouers Cripps Pink- en Pink Lady®-appels per jaar uit.
Me. Liza Matthews van TopFruit-kultivarontwikkelaars sê Cripps Pink en sy mutasies se geskiedenis sedert dit in 1994 in Suid-Afrika bekend gestel is, is merkwaardig. "Tans is dit die kultivar waarvan daar die vierde meeste aangeplant is – 2 349 ha – en die derde meeste uitgevoer word – meer as Granny Smith-appels.
"Cripps Red en sy mutasies, ten spyte daarvan dat dit in die skaduwee van sy meer bekende sib leef, is ook 'n baie gewilde kultivar met 1 623 ha daarvan aangeplant en 2 miljoen kartonhouers wat jaarliks daarvan uitgevoer word."
Cripps is op 10 Mei op die ouderdom van 95 oorlede. "Net soos die twee bekende appels wat hy geteel het, het hy 'n lang raklewe gehad. Rus in vrede, John," sê Nel.