Spookasem: June 2014
Posted by Fawa Conradie at 05:29 2 comments:
"I'm an African" I say.
"But your'e white?" they ask. "And your ancestors are from Europe? Are you not a European then?"
"No" I say proudly. "I'm a non European" and deep inside I wonder about this complexity. Luckily they leave it at that. I can't even begin to explain.
60 x 45 watercolour and charcoal
Posted by Fawa Conradie at 06:20 1 comment:
Ek’s ‘n gek
ek’s ‘n dwaas
ek skrywe teen mure
ek like van die glaas
Ek maak my tag
ek hou my bek
ek respect die ander
ek ken my se plek
So staan ek en skrywe
onder Woodstock se brug
trek diep aan my zol
en vilang ver terug
Dit wys in my lyne
dis woes en dis kwaai
dis los en dis donker
dit skree soos lawaai
So kom hierdie Boer
met sy pen in sy hand
en sy darkies en boekie
hy vang my onkant
Hey, wat maak jy!?
Is jy bleddie gek?!
Jy kan nie hier teken nie-
gaan teken ander plek!
Ek teken nie, ek skryf
ek’t ‘n message te share
ek is ‘n skrywer, djy sien
Makie sakie ou maat
jy’s teen die wet
gebruik jou verstand
. . . bietjie wat jy het
Ek kannie nou lossie
ek’s té ampeklaar
daars baie om te sê, man
djy moet net bedaar
En ek skryf uit my hart
en ek skryf uit my pyn
oor die huis wat nie is nie
en my pa wat verdwyn
Die Boer latie waggie
trek sy broek op en begin
in sy boekie met sy Bic
sy storie te spin
Name/naam en van?
my ID, my seks
en so gaat hy aan
Skryf enigiets, man
net wat djy laaik
los my allien
en take ‘n hike
Gaan huis toe, jongman
gaan vóór ek jou moer
Ek het nie ‘n huis nie . . .
Jy’s lucky, sê die Boer
Sy pen griffel slote
op sy duplicate papier
sy are staan bulte
sy voorarms gespier
En ek skryf van my liefde
in ‘n aaklige droom
en van my kat wat hang
in ‘n moerbeiboom
En hy skryf van sy liefde
en suur soos room
En ons skryf so en skryf
vir al wat ons het
die Boer en ek
ons eie duet
Ek gaan sit op my hakke
ek’t nêrens om te gaan nie
en die Boer ook nie
maar hy kan nie verstaan nie
My tag is gemaak
my skrywe is klaar
my roof is al af
maar sy pitsweer steeds daar
Waterverf en conté 64 x 50cm
Posted by Fawa Conradie at 14:39 3 comments:
Sontrale sif soos skoenlapperskubbe in lang vlierte van bo uit die koepel van die Saint Paul katedraal, draai driemaal in die rondte om ligvoets hier onder op Maria te kom opkrul soos 'n skootkat. Gedempte stilte vertel van eeue se formaliere, se bede, se wanhoop en salf. Tweevinger priesters en heiliges staar stil uit hul brandskilder vensters; beskuldig en veroordeel, wink en wys. Gewyde orrelmusiek, skaars hoorbaar, Awe Maria van iewers af, van een van daai baie geheime plekke en van agter deure wat ek nooit sal mag oopmaak nie.
My een Euro word vrygelaat in die gleuf, klingel deur die kerk. Ek neem my klein kersie in sy geel glasbakkie en steek dit aan by een van sy meer ervare maats. Gloei warmte tot in my hart. Ek stap gedweë tussen rye houtbanke deur. 'n Vloerplank kraak. Onder die groot koepel staan ek stil, kyk op. 'n Duif soek uitkoms, fladder verward en kry sit op St Paul se skouer soos 'n gewete.
Ek kry die perfekte plekkie vir my ma se kers. Aan die voete van Maria sit ek die kersie neer en staan terug. In die doodse stilte van die kerk, dans my kers se vlammetjie skielik asof daar 'n trek deur die Maria-nis gaan. Dan staan dit weer stil en word 'n stillewe-met-kers-en-Maria.
Dis somerwarm daar buite. 'Skies Ma, en 'skies Maria, vir my kortbroek en sandale. En 'skies vir my inmeng hier met jul innige gesprek. En 'skies dat ek my kamerdeur geklap het en 'skies dat ek nooit genoeg dankie gesê het nie. 'Skies dat ek nie veel sê as ek kom kuier nie; maar ek sit lekker in stilte met jou, Ma. So ok, ek los julle nou. Gesels lekker.
Ek weet my ma sal verstaan; ek's nie seker oor Maria nie.
Hoog bo, waar bedompige lug teen koepelvensters wasem
styg kerslig op en uit, 'n moeë spook se asem
maar diep onder in 'n donker, drupnat kelder
brand 'n geduldige kersie sy onderwêreld helder.
Posted by Fawa Conradie at 08:09 1 comment:
Posted by Fawa Conradie at 11:10 No comments:
KOMPLIMENTE IS ONEINDIG
April 1964, Bloemfontein. Die klok lui vir pouse. Juffrou van Tonder vra my om in die klas agter te bly. Ek is reeds half gebukkend oor die blou lapsak wat agter oor my stoeltjie hang, besig om my kosblik met die kameelperd op uit te haal. Dit ruik soos gister se appel en grondboontjiebotter. Ek wens skielik ek kan saam met Hennie Claassen (lank, krulhare, slot) na sy huis toe gaan; hulle bly reg langs Willem Postma Laerskool. Claassen-Coetzee-Conradie is ons name altyd alfabeties uitgeroep. Jannie Coetzee is linkshandig (vleuel); sy pa 'n vlieënier. Wat het ek gesondig? Ek wil summier sommer gaan kamerverlaat.
"Dis een van die dae weer Sentrale Skou", vertel sy my. Sy wil hê iemand uit haar Sub B-klas moet 'n rooi eerste prys wen by die Gertrude Beck-saal waar al die laerskoolkuns uitgestal word. Ek weet nie wat om te sê nie. Druk my ken op my bors en ruik pannekoek en sosaties van die NG stalletjie en hoor die Bankovs toring roep my naam. Popeye Diedericks gaan die stampkarre wen. My naam. Ek sal jou help, sê sy. Ja, juffrou. My maag voel of ek die Big Dipper ry. Ek teken met my vinger 'n hansworsgesig met 'n punthoed en maak blou kruisies vir oë want oë is blou. Groot rooi mond.
Twee jaar later, in standerd twee, lees juffrou Ross my opstel voor die hele klas saam met Coenie de Villiers s'n. Sy begin Coenie se opstel lees: "Die groot dag breek aan . . ." en kyk op. Dis tjoepstil in die klas. Ons kan nie wag om te hoor van dié groot dag nie.
Dieselfde jaar teken meneer Ernst Schoeman klomp lyne op sy swartbord. "Hoeveel driehoeke is daar?" vra hy. "Twaalf!" Rudolph Schoonwinkel (witkop, senter, Versaillesweg). "Agt!" (Johan Meyer, senter, Winterstraat) "Twaalf!" (van Aardt Smit, Waverleyweg, ook links). Ek sê huiwerig: "Sestien . . ." Meneer Schoeman maak my Skêreman - ek kan die hele week skêre uitdeel by die houtwerkklas (die meisies is by naaldwerk en eintlik is ons houtwerk uit karton). SkêreMAN. Almal beny my.
Nog twee jaar later, in Grey-Kollege Laerskool, laat meneer Jan Erasmus ons hele klas elkeen met 'n gewone potlood 'n boom teken. Toe die klas verby is, hou hy my agter. Ek wil gaan King Sting speel, al gooi Theo Opperman so seer (openingsbouler, goue fixed-cog reisiesfiets). Of touchies. Ek wil tuckshop toe gaan en my buskaartjies gaan ruil vir 4c sodat ek een van daai taai donuts met die suiker bo-op kan koop.
"Jy't talent" sê hy. Gaan ek kunslesse neem? kom dit van vér af.
Vrydag 14 Mei 2013. De Compagnie, Wellington. Einde van 'n week se gevorderde skryfkursus. Ons skrywers drentel uit die kelder uit. Ek hoor die Bankovs toring roep my naam.
"Jy's geseën met talent, my vriend" sê Riana Scheepers, "maar gestraf met veelsydigheid." My ken hang op my bors. Sy weet nie eers van my fotos en dat ek 'n squashbal kan slaan nie.
My nagte is onrustig.
Bo my ma se bed, agter glas, hang 'n hanswors met blou kruisie-oë. Sy groot mond glimlag rooi; rooi soos die rooi rosette wat agterop die prent geplak is.
My Ma - waterverf en conté 52 x 40cm
Posted by Fawa Conradie at 13:46 No comments: