Published: 2014-12-18 Views: 1284
Die Assemblies of God (AOG) in Suid Afrika het ontstaan uit buitelandse sendelinge wat vanuit verskeie lande na Suid-Afrika gekom het (±1908). Gedurende die jare 1908-1933 is daar verskeie gemeentes wat onstaan en soms weer kwyn. Hierdie gemeentes was die voorlopers van die Pinksterkerke, o.a. die Assemblies of God, Apostoliese Geloofsending (AGS) en die Volle Evangelie kerk (VEK).
Een van die gemeentes het onder leiding van John Phillips gestaan. In 1914 word die Assemblies of God (VSA) gestig en nadat die Assemblies of God (VSA) vir John Philips as sendeling erken in 1917 word die naam Assemblies of God by Binnelandse Sake in Suid Afrika geregistreer. Dit is die eerste keer wat die naam Assemblies of God met enige gemeente verbind word in Suid Afrika.
In 1925 word die Assemblies of God se naam verander na die SA distrik van die Assemblies of God (VSA). Die AOG het in hierdie stadium uit verskeie distrikte bestaan, bv. AOG (Kanada) en AOG (SA). Die beweging sou egter vir slegs sewe jaar 'n distrik van die Assemblies of God (VSA) wees voordat dit 'n onafhanklike beweging word. In 1932 word die Assemblies of God in Suid-Afrika gestig as 'n onafhanklike kerk.
In hierdie beginjare was daar pogings van beide die AGS en VEK (Volle Evangelie Kerk) om die werk van die Assemblies of God te absorbeer. Selfs die Assemblies of God (VSA) het aanbeveel dat die Assemblies of God (SA) by die VEK inskakel, en in 1933 breek hulle alle formele bande met Assemblies of God (SA). Daar was hoofsaaklik drie redes waarom die plaaslike werkers hierdie eenwording teengestaan het:
a. Daar was reeds baie grond en eiendom in die naam Assemblies of God geregistreer. Daar is ook verskeie kerkregte en voorregte in die naam Assemblies of God toegeken.
b. Al die ander pinksterkerke was blanke kerke met 'n beperkte swart uitreik-aksie. Die Assemblies of God was 'n werk onder swart mense en die eerste blanke gemeentes ontstaan eers in 1936.
c. Baie sendelinge/organisasies wou nie onder die meer rigiede struktuur van die VEK inskakel nie.
Die beleid van die Assemblies of God was om as sambreelorganisasie te dien waarbinne verskillende groepe onafhanklik van mekaar kon funksioneer. Dit kan voorgestel word deur 'n groot sirkel (Assemblies of God) met kleiner sirkels binne-in. Daar was dus ruimte vir groepe met verskillende sieninge om onder die gesag van die Assemblies of God te funksioneer sonder dat daar aan hulle voorgeskryf word. Juis hierdie struktuur het die Assemblies of God die ideale organisasie gemaak waarbinne verskillende sendelinge uit verskeie lande kon saamwerk.
Van die begin af het die Assemblies of God uit verskillende onafhanklike groepe bestaan. Hierdie groepe het ontstaan as gevolg van verskillende leiersfigure (wat onder bepaalde volksgroepe gewerk het), en alhoewel van die groepe rasgebaseerd is, het dit niks met apartheid te doen nie. Inteendeel, hierdie groepe is alreeds in die vroeë 30's gestig, lank voor die Nasionale Party aan bewind gekom het. Dit is verder insiggewend dat die nie-blanke groepe by die 1995-konferensie hulle daarvoor beywer het dat die (rasgebaseerde) groepe moet bly voortbestaan.
Die belangrikste groepe was:
a. Oorspronklike werk van sendelinge (1908-1964)
Hierdie groep het bestaan uit sendelinge uit verskeie wêrelddele, maar later het hulle sterk bande met die Assemblies of God (VSA) gehad. Hulle stig sendingstasies, reis rond, hou tentveldtogte, preek in stadions en by die myne. Hulle stig ook Bybelskole onder meer in Witbank en Rustenburg. Die Assemblies of God (VSA) het wisselende samewerking met Assemblies of God (SA) voorgestaan. In 1930 beveel hulle aan dat die Assemblies of God (SA) by die VEK inskakel en in 1933 breek hulle alle formele bande met die Assemblies of God (SA). Teen 1940 was daar egter 'n steeds groeiende groep wat bande met die Assemblies of God (VSA) gehad het. In 1964 vind die finale skeuring egter plaas en stig hierdie groep 'n nuwe kerk in SA en wel die International Assemblies of God.
b. Kleurlingwerk ("Association")
In 1928 onstaan die eerste Kleurlinggemeente in Johannesburg, agt jaar voor die eerste Blanke gemeente. Dit is egter eers in 1979 op aandrang van die uitvoerende raad dat die Kleurlingwerk saam met die Indiërwerk 'n afsonderlike groep vorm. Vandag is hierdie 'n sterk groep onder leiding van Colin La Foy. Gedurende die apartheidsjare was hierdie groep redelik militant en teen die blankes gekant, maar die konferensie van 1995 het 'n versoenende gees geopenbaar wat wys dat die werk van die Here bo politiek verhewe is.
c. Blanke werk onder Fred Mullan (Independants)
In 1935 besluit die Assemblies of God om blanke gemeentes as deel van die beweging toe te laat en net hierna word Fred Mullan en vier blanke gemeentes deel van die beweging. Selfs nadat sy broer James se werk meer prominent geword het, het die twee blanke groepe onafhanklik gebly.
d. Emmanuel Press and Mission
In 1928 kom Emmanuel Press and Mission tot stand in die Oos-Transvaal. In die vroeë 30's sluit James Mullan by hulle aan en later ook die drie vriende Nicolas Bengu, Gideon Buthelezi en Alfred Gumedi. Hierdie vier prominente figure het die behoefte gevoel om onafhanklik te funksioneer, maar met gesag oor hulle. Nadat die Assemblies of God besluit het dat groepe onafhanklik binne die Assemblies of God struktuur kan funksioneer, skakel Emmanuel onder die Assemblies of God in. Die grootste gevolg van hierdie skuif was dat James Mullan en Nicolas Bengu deel geword het van die Assemblies of God.
e. Werk onder Swartmense onder N. Bengu ("Movement")
Na Bengu tot bekering gekom het, het hy dinamies vir die Here begin werk. Hy het 'n onafhanklike houding gehad en wou nie onder 'n kerk werk nie. Tydens sy bediening het hy bevriend geraak met die swart sendelinge Gideon Buthelezi en Alfred Gumedi. Bengu besef egter dat hulle onder gesag moet staan, en oorreed sy twee vriende om by Emmanuel Mission in te skakel. Nadat Emmanuel onder die Assemblies of God ingeskakel het, het Bengu die struktuur van die Assemblies of God as die ideaal gesien en 'n kragtige werk onder Swartmense in die Assemblies of God begin. Die “Back to God Crusade” was 'n magtige beweging wat deur Bengu begin is. Bengu het onafhanklik gebly en nie toegelaat dat die Blankes of die sendelinge met sy werk inmeng nie. Die gevolg was dat sy werk 'n unieke Afrika-karakter gekry het. Dit het ook aan die swart mense getoon dat hulle in staat is om sonder die blankes aan te gaan. Na Bengu se dood in 1985 het Isaac Hleta beheer oorgeneem. In 1995 het Hleta die eerste swart voorsitter van die Assemblies of God geword. Dit is interessant dat 'n kerk wat van sy begin af 'n dominante werk onder Swartmense was, en wat sterk swart leiers gehad het, eers na omtrent 80 jaar 'n swart voorsitter gekry het. Dit toon die nie-rassige aard van die Assemblies of God. Die swartes kon op enige tydstip hulle meerderheidstem gebruik het om 'n swart leier in te stem, maar hulle het nie.
f. Blanke werk onder James Mullan ("Group")
James Mullan het onder die Assemblies of God ingekom toe Emmanuel by die Assemblies of God ingeskakel het. Hy is na Port Elizabeth waar hy 'n gemeente begin het. Sy hele bediening was gegrond op die 5-voudige bedieninge van Efesiërs. Hy het rondgetrek en oral gemeentes gestig. Dit is deur sy toedoen dat die unieke karakter van die Groep tot stand gekom het. Hy het klem gelê op die priesterskap van die gelowige, en hierdeur het die ope bediening onstaan. Hy erken die apostoliese bediening volgens Efesiërs en het self 'n apostoliese bediening gehad en gemeentes gestig en oor hulle toesig gehou.
Toe hy ouer word het hy potensiële apostoliese bedieninge geïdentifiseer om by hom oor te neem. Ongelukkig het die leierskapstryd tussen hierdie apostoliese bedienings gelei tot verdeeldheid en later 'n skeuring. Die drie apostoliese bedieninge was John Bond (Weskaap, Vrystaat, Transvaal), Mike Attlee (Natal) en Noel Scheepers (Ooskaap). John Bond het nie saamgestem met die wettiese beleid van James Mullan, Mike Attlee en Noel Scheepers nie en daar het 'n kloof tussen die groepe ontstaan. In 1981 het Mike Attlee en Noel Scheepers weggebreek en die Assemblies of God Fellowship gestig (die sg. Coastal Assemblies). Van die ongeveer 100 gemeentes voor die skeuring het omtrent 85 saam met John Bond gegaan.
Tans bestaan die Assemblies of God uit die blanke groep (Group), die swart groep (Movement) en die Kleurlinggroep (Association). Die Independants (oorblyfsel van die sendelinge) het ook 'n verteenwoordiger op die uitvoerende raad. Die voorsitter van die uitvoerende raad was Isaac Hleta en John Bond was die ondervoorsitter. Na die dood van John Bond en Isaac Hleta is Dr Peter Watt as die Voorsitter verkies. Die Assemblies of God Fellowship (Coastal Assemblies) is 'n afsonderlike kerk en die Assemblies of God is heeltemal onafhanklik van die Assemblies of God (VSA).
Die ruimte wat die Assemblies of God bied vir verskillende groepe om onafhanklik van mekaar te funksioneer, word weerspieel in die karakter van verskillende gemeentes in die Assemblies of God. Sommige gemeentes het 'n sterk pinkster karakter, ander 'n meer gereformeerde karakter en ander is weer sterk evangelisties en fundamentalisties. Die meeste het eienskappe van al hierdie groepe.
Hartbeespoort Christen Gemeenskap is 'n onafhanklike en unieke, en een van die min Afrikaanse gemeents van die Assemblies of God in Suid Afrika. Die geskiedenis van hierdie klein gemeente word in ‘n volgende artikel bespreek.