PressReader - Kuier: 2015-09-23 - Ons ge­sels met at­le­tiek­sen­sa­sie Way­de van Nie­kerk se ma
Ons ge­sels met at­le­tiek­sen­sa­sie Way­de van Nie­kerk se ma
Ná ’n swangerskap op 18 moes sy haar at­le­tiek­loop­baan waar­wel toe­roep. Van­dag is sy trots op dié ein­ste ba­ba wat nou ’n 400 m-wê­reld­kam­pi­oen is.
Kuier - 2015-09-23 - INHOUD - DEUR AN­DRÉ DA­MONS
O­des­sa Swarts straal van self­ver­troue. En sy mag maar, want sy is die ma van ’n wê­reld­kam­pi­oen en Suid-A­fri­ka se nu­we at­le­tiek­su­per­ster, Way­de van Nie­kerk. Maar lank voor dit was sy self ’n ste­r­at­leet wat plaas­li­ke ba­ne aan die brand ge­hard­loop het.
’n Reg­te Kar­dashi­an, het Way­de laat weet uit Bei­jing, China, waar hy on­langs ’n goue me­dal­je by die wê­reldat­le­tiek­by­een­koms los­ge­slaan het. O­des­sa word se­dert­dien oor­val met ver­soe­ke vir on­der­hou­de – om nie te praat van al die vreem­de­lin­ge wat haar op straat voor­keer nie.
Dis ’n groot oom­blik vir die ge­sin, maar die 41-ja­ri­ge O­des­sa kan nie an­ders as om mee­ge­voer te raak oor Way­de se suk­ses nie. Haar eie ma was ’n en­kel­ou­er en hoe­wel sy groot suk­ses as at­leet be­haal het, kon O­des­sa weens a­part­heid nooit in­ter­na­si­o­naal mee­ding nie.
Die ge­leent­he­de vir ’n bruin vrou was maar min – al het sy die 100 m en 200 mre­kords op ho­ër­skool laat spat. O­des­sa moes eg­ter te­vre­de wees met in­ter­pro­vin­si­a­le kom­pe­ti­sies as­ook pro­vin­si­a­le en na­si­o­na­le kleu­re, want sy het nooit die kans ge­kry om (soos Way­de) haar ta­lent op in­ter­na­si­o­na­le vlak te wys nie.
“Die ge­rie­we waar­op ons ge­hard­loop het, was nie al­tyd van die bes­tes nie. Ons af­rig­ters was ons on­der­wy­sers, wat ook rug­by en net­bal af­ge­rig het.
“Dit was moei­lik, maar baie men­se het dit vir my mak­li­ker ge­maak. Die skool het vir my spi­kes en kle­re ge­koop. En my on­der­wy­ser en sy vrou het my on­der­steun en ge­push,”sê O­des­sa.
Dié ma van drie, wat oor­spronk­lik van Kraai­fon­tein in die Wes-Kaap is, sê hoe­wel daar des­tyds min ge­leent­he­de was, is sy dank­baar vir haar skool se on­der­steu­ning. Haar at­le­tiek­loop­baan het tot ’n s­kie­li­ke ein­de ge­kom toe sy op 18 met Way­de swan­ger word. Maar van­dag is sy nie vir ’n oom­blik spyt nie. Way­de het háár at­le­tiek­ge­ne ge­kry en het pas een van die ses vin­nig­ste tye in die ge­skie­de­nis van die 400 m ge­hard­loop.
O­des­sa self het nog ’n jaar ná Way­de se ge­boor­te aan at­le­tiek deel­ge­neem, maar be­sluit om eer­der te gaan werk om vir haar seun te sorg. Maar sy is ge­luk­kig om van­dag eer­der die ma van die kam­pi­oen te wees – eer­der as die kam­pi­oen self. Dit is haar groot bles­sing, sê sy trots.
“Dit was nie God se plan vir my nie (om ’n wê­reld­be­ken­de at­leet te word). Dit was die Lie­we Va­der se plan dat ek Way­de se ma op 18 moes word. Ek ken God nou en ver­staan nou God se plan­ne vir my le­we. Ek ver­staan nou hoe­kom ek nie des­tyds die ge­leent­he­de ge­kry het wat Way­de nou kry nie. Dit was nooit God se plan vir my nie. Dit was God se plan vir Way­de.”
Sy wei­er ook om te dink aan die“w­hat if’s”, want dit sou dan be­te­ken dat Way­de nooit sou ge­beur het nie.“Way­de is nie ’n mis­ta­ke nie. Way­de is God se plan. My hart is so­veel na­der aan God en ek wil nie aan sul­ke din­ge soos‘w­hat if’dink nie.”
Way­de kon nie vir ’n be­ter ma ge­vra het nie. In haar het hy nie net ie­mand wat weet hoe dit voel om ’n at­leet te wees nie, maar ook ie­mand wat hom en sy dro­me on­der­steun. Ie­mand wat hom ne­de­rig en na­by aan God hou.
Maar wat Way­de on­langs op ’n wê­reld­ver­hoog ver­mag het, het nog nie heel­te­mal by hul­le in­ge­sink nie. Dit voel soos om Fast and Fu­ri­ous te kyk. Die a­dre­na­lien pomp, ver­dui­de­lik O­des­sa.
Haar lag vul haar kan­toor by die at­le­tiek­sta­di­on in Bloem­fon­tein waar sy Vry­staat­at­le­tiek met hul sta­tis­tie­ke en ont­wik­ke­ling help.
Haar man, S­te­ven Swarts (39), het so ge­huil toe Way­de die re­kords laat spat dat O­des­sa hom la­ter ge­vra het hoe­kom hy so hart­seer was.“Hy het ge­sê om te dink waar­van­daan ons kom en nou het ons ’n kam­pi­oen in ons huis.”
O­des­sa sê ver­der:“Ek weet hoe hard Way­de die laas­te paar jaar ge­werk het. Toe hy in 2011 die eer­ste keer sy ham­string ge­skeur het, was daai kind ver­plet­ter. Hy was do­wn. Hy het eg­ter ’n jaar la­ter te­rug­ge­keer en weer deel­ge­neem. Hy het in Dur­ban aan die 200 m deel­ge­neem en ge­wen. Toe vra hul­le hom om die af­los te hard­loop en daar skeur hy wéér sy ham­string. Toe vat hy ’n twee­de dip. Dit het baie kop­werk ge­vat.”
Te mid­de van die ge­sin se blyd­skap het hul­le die laas­te paar we­ke ook be­sef daar is men­se wat Way­de se suk­ses in ’n po­li­tie­ke speel­bal wil ver­an­der.
“Ek kan ver­staan men­se is bly dat dit ’n co­lou­red-kind is wat pres­teer, maar daar is nie k­wo­tas in at­le­tiek nie. As jy goud ge­wen het, is dit joune. My kind het dit op me­rie­te ge­wen, om­dat hy hard daar­voor ge­werk het. Hy het dit op sy eie ge­wen.”
In­tus­sen is O­des­sa ewe trots op haar an­der kin­ders, Craig (18) en Kay­la (12). Craig is in ma­triek by G­rey-kol­le­ge en is ook ’n 400 m-at­leet en tans die kam­pi­oen in sy ou­der­doms­groep. Hy oe­fen ook saam met Way­de. Kay­la het pas aan die na­si­o­na­le land­loop­kom­pe­ti­sie deel­ge­neem en is ook ’n kra­ni­ge hok­kie­spe­ler.
O­des­sa rig dees­dae la­er­skool­kin­ders by Kay­la se skool af en S­te­ven is ook ’n at­le­tiek­af­rig­ter. Bui­ten ’n lief­de vir sport wil dié ou­ers eer­der hê dat hul kin­ders ’n lief­de vir God sal hê.
“Ek en my man is alt­wee ge­red. Ons het ge­sê as ons wil hê ons kin­ders moet die bes­te van hul le­wens maak en nie in clubs rond­hang en dwelms en drank ge­bruik nie, moet ons le­ad by ex­am­ple.”
O­des­sa ver­tel sy’t nie God se plan­ne ver­staan toe sy 18 was nie.“Maar van­dag sien ek dit uit ’n gees­tes­oog­punt. My kin­ders moet ook sien hoe­wel daar dips in ons le­wens was, was God al­tyd daar vir ons en Hy sal al­tyd daar wees.”
O­des­sa sê sy sal nooit die eer­ste jaar wat Way­de oor­see was, kan ver­geet nie.“Ek het vir hom ’n bood­skap ge­stuur:‘Jy is nou al so lank in I­ta­lië, maar jy laat weet my nie jy is vei­lig nie.’Toe ant­woord hy my:‘Mom­my, we ser­ve an a­we­so­me God that will pro­tect me. Why do you doubt Him?’As ma leer jy dan ook iets van hom en jy be­sef jy het iets reg ge­doen.”
Die trot­se ma, wat geen pro­bleem het om oor haar kin­ders te praat nie, trek eg­ter ’n ske­we glim­lag as Kui­er by haar wil weet: Wie is O­des­sa? Sy sit ag­ter­oor, dink ’n oom­blink en sê dan:“O­des­sa is vin­nig op haar perd­jie en ag­ter­na voel sy soos ’n hond. Ek praat te vin­nig en dink te sta­dig.”
S­te­ven, ’n se­ni­or be­stuur­der by Vo­da­com met wie sy al 12 jaar ge­troud is, is een van haar groot­ste steun­pi­la­re. Sy weet nie hoe sy dit sou maak son­der hom nie. Hy aan­vaar haar drie kin­ders as sy eie en on­der­steun hul­le on­voor­waar­de­lik.
“My pas­sie is my kin­ders en my man,”sê sy en be­gin weer praat oor die waar­de van sport vir jong kin­ders . . .
HOOFFOTO: O­des­sa Swarts (41), is trots op haar seun, die at­leet Way­de van Nie­kerk. BO (links): Way­de, O­des­sa en haar man, S­te­ven; (regs): O­des­sa in jaar jong­dae op die at­le­tiek­baan.