Poësie het 'n lang geskiedenis en dateer terug na die Sumeriese Gilgamesjepos. Vroeë gedigte ontwikkel uit volksliedere soos die Sjinese boek van liedere, of uit die behoefte om mondelinge heldedigte oor te vertel, soos in die geval van die Sanskrit Vedas, Zoroastriese Gathas en die Homeroseposse die Ilias en Odussee. Pogings uit die oudheid om poësie te definieer, soos Aristoteles se Poëtica fokus op die gebruik van spraak in retoriek, drama, liedere en komedie. Latere pogings fokus op kenmerke soos herhaling, versvorm en rym, en lig die estetika uit wat poësie onderskei van meer objektiewe informatiewe prosaïese skryfvorme. Sedert die middel van die twintigste eeu is poësie meer algemeen beskou as 'n fundamentele kreatiewe daad in die aanwend van taal.
Aristoteles se werk het gedurende die Islamitiese goue era regdeur die Midde-Ooste 'n groot invloed gehad, asook in Europa tydens die Renaissance. Latere digters en estetici onderskei dikwels poësie van, en definieer dit teenoor prosa, wat algemeen begryp is as skryfkuns met 'n neiging tot logiese ontwikkeling en 'n lineêre verhaalstruktuur.
Tydens die tydperk is daar ook aansienlik meer interaksie tussen die onderskeie digterlike tradisies, deels as gevolg van die invloed via Europese kolonialisme en die gepaardgaande styging in wêreldhandel. Te same met 'n opbloei in vertaling is talle antieke werke in die romantiese tydperk herontdek.
Sommige 20ste-eeuse literatuurteoretici steun minder op die verskille tussen prosa en poësie en fokus eenvoudig op die digter as iemand wat skep deur taal, en op poësie as dit wat die digter skep. Die onderliggende konsep van die digter as skepper is nie so ongewoon nie en sekere modernistiese digters onderskei in essensie nie tussen die skep van 'n gedig met woorde en kreatiewe pogings in ander media nie. Ander moderniste daag egter weer die einste poging tot die definiëring van poësie uit as misleidend.
Prosodie is die studie van metrum, ritme en intonasie van 'n gedig. Ritme en metrum verskil, hoewel dit nou verwant is. Metrum is die bepalende vasgelegde patroon van 'n vers (soos 'n jambiese pentameter), terwyl ritme die eintlike klank is wat volg uit 'n versreël. Prosodie kan gebruik word om meer spesifiek te verwys na die skandering van versreëls om metrum te toon.
Met die Westerse poëtiese tradisie word metrums gebruiklik gegroepeer volgens 'n kenmerkende versvoet en die aantal voete per versreël. Die getal versvoete in 'n reël word beskryf deur Griekse terminologie: byvoorbeeld tetrameter vir vier voete en heksameter vir ses voete. Gevolglik is "jambiese pentameter" 'n tipe metrum wat bestaan uit vyf versvoete per reël, waarin die dominerende versvoet die "jambe" is. Die stelsel is oorspronklik vanuit antieke Griekse poësie deur digters soos Pindarus en Sapfo aangewend, asook die groot tragedieskrywers van Athene. Soortgelyk bestaan "daktiliese heksameter" uit ses versvoete per reël, waarvan die dominante voet die "daktilus" heet. Daktiliese heksameter is die tradisionele metrum van Griekse epiek, waarvan die oudste bestaande voorbeelde die van Homeros en Hesiodos is. Jambiese pentameter en daktiliese heksameter is later deur 'n hele aantal digters gebruik, insluitende William Shakespeare en Henry Wadsworth Longfellow onderskeidelik. Die mees algemene versvoete is:
pyrric – twee agtereenvolgende onbeklemtoonde lettergrepe (skaars, gewoonlik gebruik om 'n daktiliese heksameter af te sluit)
Daar is 'n wye reeks name vir ander soorte versvoete, tot 'n choriamb, 'n vierlettergrepige versvoet met 'n beklemtoonde sillabe gevolg deur twee onbeklemtoonde sillabes afgesluit met 'n beklemtoonde sillabe. Die choriamb is afgelei uit sekere antieke Griekse en Latynse digkuns. Tale wat van vokaallengte of intonasie gebruik maak eerder as, of addisioneel tot sillabiese aksente in die vasstelling van die metrum, soos Osmaans of Vedies, het dikwels konsepte soortgelyk aan die jambe en daktilus om algemene kombinasies van lang en kort vokale te beskryf.
Verskillende tradisies en genres in poësie is geneig om verskillende metrum te gebruik, en dit strek van die Shakespeariaanse jambiese pentameter en Homeriese daktiliese heksameter tot die anapestiese tetrameter wat in heelwat kinderrympies gebruik word. 'n Hele aantal variasies tot die gevestigde metrum is egter algemeen, deels om klem te plaas op 'n gegewe versvoet of -reël en deels om vervelende herhaling te voorkom. Die aksent in 'n versvoet kan byvoorbeeld omgeruil word, 'n sesuur (pose) kan bygevoeg word (soms in die plek van 'n versvoet of aksent), of die finale versvoet in 'n versreël kan 'n vroulike afsluiting gegee word om dit te versag of vervang te word deur 'n spondee om dit te belig en 'n harde stop te bewerkstellig. Sekere patrone (soos die jambiese pentameter) neig om redelik algemeen voor te kom, terwyl ander patrone, soos die daktiliese heksameter, hoogs ongereeld voorkom. Reëlmatigheid kan tussen tale verskil. Bykomend ontwikkel verskillende patrone dikwels instinktief in sekere tale, sodat, byvoorbeeld, jambiese tetrameter in Russies gewoonlik reëlmatigheid reflekteer in die gebruik van aksente om die metrum te versterk, wat nie, of tot 'n baie klein mate, in Engels en tale soos Nederlands en Afrikaans voorkom.
Rym word saamgestel uit identiese ("harde rym") of soortgelyke ("sagte rym") klanke aan die einde van versreëls of voorspelbare posisies binne versreëls ("interne rym"). Tale wissel in die verskeidenheid van hulle rymstrukture; Italiaans het byvoorbeeld 'n ryke rymstruktuur wat handhawing van 'n beperkte rymstruktuur deur 'n lang gedig toelaat. Die rykdom in rymstruktuur is die gevolg van reëlmatige vorms van woorduitgange. Afrikaans en 'n taal soos Engels met onreëlmatige woorduitgange is nie so ryk in rym nie. Die mate van verskeidenheid in 'n taal se rymstrukture is 'n bepalende faktor in die vasstel van poëtiese vorme wat algemeen in daardie taal gebruik word.
Alliterasie is die herhaling van konsonante aan die begin van twee of meer woorde wat direk, of met kort intervalle, op mekaar volg; of die voorkoms van dieselfde letter in geaksentueerde dele van woorde. Alliterasie en assonansie speel 'n sleutelrol in die samestelling van vroeë Germaanse, Noorse en Oudengelse digvorme. Die allitererende patrone van vroeë Germaanse digkuns kombineer metrum en alliterasie tot 'n vername deel van hul struktuur, met die metriese patroon wat dan bepaal wanneer die luisteraar kan verwag om alliterasie teë te kom. Dit kan vergelyk word met 'n ornamentele gebruik van alliterasie in meeste moderne Europese poësie, waar allitererende patrone nie formeel is nie of deur volledige stansas gedra word. Alliterasie is veral handig in tale met 'n minder ryke rymstruktuur. Assonansie, die gebruik van ooreenstemmende vokaalklanke binne 'n woord eerder as ooreenstemmende klanke aan die begin of einde van 'n woord, is algemeen gebruik in skaldiese digkuns, maar strek terug tot die Homeriese epiek. Konsonansie kom voor waar 'n konsonantklank regdeur die versreël herhaal word sonder dat die klank slegs aan die voorkant van die woord geplaas is. Konsonansie wakker 'n meer subtiele effek aan as alliterasie en is sodoende minder bruikbaar as 'n strukturele element.
In baie tale, insluitend moderne Europese tale en Arabies, gebruik digters rym in vaste patrone as 'n strukturele element vir spesifieke poëtiese vorme, soos ballades, sonnette en rymende koeplette. Die gebruik van gestruktureerde rym is egter nie universeel nie, selfs nie binne die Europese tradisie nie. Heelwat moderne poësie vermy tradisionele rymskemas. Klassieke Griekse en Latynse poësie maak ook nie van rym gebruik nie. Rym betree Europese digkuns gedurende die Hoë Middeleeue, deels onder die invloed van Arabies in Al-Andalus (moderne Spanje). Arabiese digters gebruik rym breedvoerig sedert die eerste ontwikkeling van literêre Arabies in die sesde eeu, soos byvoorbeeld hulle lang, rymende qasida’s. Sekere rymskemas het geassosieer geraak met 'n spesifieke taal, kultuur of tydperk, terwyl ander weer in gebruik geneem is regoor tale, kulture en tydperke. Sommige vorme van poësie dra 'n vaste en goed gedefinieerde rymskema soos die Chant Royal of Ruba’i, terwyl ander vorme weer veranderlike rymskemas besit.
Meeste rymskema word beskryf deur letters wat ooreenkom met die rympare, dus as die eerste, tweede en vierde versreëls van 'n kwatryn met mekaar rym en die derde versreël nie, word gesê dat die kwatryn 'n "a-a-b-a" rymskema besit. Hierdie is die rymskema wat byvoorbeeld in die rubaiyat-vorm gebruik word. Net so word 'n "a-b-b-a" kwatryn (wat bekend staan as "omarmde rym") gebruik in vorme soos die Petrarkaanse sonnet. Sekere soorte van die meer ingewikkelde rympatrone het hul eie name ontwikkel, apart van die "a-b-c"-konvensie, soos die ottava rima en terza rima.
Gedigte word dikwels opgedeel in versreëls. Die reëls kan gebaseer word op die getal metriese versvoete, of kan rympatrone aan die einde van die reëls belig. Versreëls kan ook ander rolle vervul, veral waar gedigte nie in 'n formele metriese patroon geskryf is nie. Verder kan versreëls ook bewoorde gedagtes in aparte eenhede opdeel, vergelyk of kontrasteer, of 'n verandering in toon uitlig.
Versreëls word dikwels in stansas gegroepeer en word gedenomineer volgens die aantal versreëls in so 'n stansa. Daarom is 'n versameling van twee reëls 'n koeplet, drie reëls 'n terset, vier reëls 'n kwatryn en so aan. Die reëls kan onderling ooreenstem deur ritme of rym, of ook nie. 'n Koeplet kan byvoorbeeld uit twee verseëls bestaan met identiese metrum wat rym of twee versreëls wat alleen deur 'n gemeenskaplike metrum gebind word.
Selfs voor die koms van die drukpers het die visuele voorkoms van poësie dikwels bygedra tot betekenis of diepte. Akrostiese gedigte dra betekenis oor in die eerste paar letters van reëls of deur letters in ander spesifieke plekke binne die gedig. In Arabiese, Hebreeuse en Sjinese digkuns speel die visuele voorstelling van fyn kalligrafiese gedigte 'n belangrike rol in die algehele effek van baie gedigte.
Poëtiese diksie kan retoriese middele soos vergelykings en metafore gebruik, asook stemtone soos ironie. Aristoteles skryf in die Poëtika dat die grootste ding by verre is om 'n meester van die metafoor te wees. Sedert die opkoms van Modernisme verkies sommige digters 'n poëtiese diksie wat die retoriese middele onderbeklemtoon, en poog in stede daarvan na die direkte voorstelling van dinge en ondervindinge en die verkenning van toon. Aan die anderkant druk surrealiste weer retoriese middele tot hul limiete en maak geredelik gebruik van katachrese.
Allegoriese stories staan sentraal tot die poëtiese diksie van heelwat kulture, en was prominent in die Weste gedurende die klassieke tye, die laat Middeleeue en die Renaissance. Esopus se fabels wat al herhaaldelik in digkuns en prosa weergegee is sedert dit die eerste keer opgeteken is in 500 v.C., is moontlik die rykste enkele bron van allegoriese poësie deur die eeue. Ander belangrike voorbeelde sluit in die Roman de la Rose, 'n 13de-eeuse Franse gedig, William Langland se Piers Ploughman in die 14de eeu en Jean de la Fontaine se fabels (beïnvloed deur Esopus s'n) in die 17de eeu. Eerder as om ten volle allegories te wees, kan 'n gedig egter simbole of allusies bevat wat die betekenis of die effek van sy woorde verdiep sonder die samestel van 'n volledige allegorie.
Ander sterk elemente van poëtiese diksie is moontlik die gebruik van duidelike beelde vir effek. Die jukstaposisie van onverwagse of onmoontlike beelde is, byvoorbeeld, 'n spesifieke sterk element in surrealistiese poësie en die haikoe. Duidelike beelde word dikwels versterk met simboliek en metafoor. Heelwat poëtiese diksie maak gebruik van herhalende frases vir effek, of 'n kort frase (soos Homeros se "die wyn-donker see") of 'n langer refrein. Die soort herhaling kan 'n somber toon by 'n gedig voeg, of deurtrek wees van ironie soos die konteks van die woorde verander.
Meestal kan poësie van prosa onderskei word, deurdat prosataal gemik is om inligting oor te dra deur middel van 'n logieser en meer rigiede verhaalstruktuur. Ongelukkig is dit nie altyd só maklik nie, aangesien prosa-poësie die karaktertrekke van poësie het, maar versteek is binne na wat oppervlakkig na prosa lyk. Verder is daar ook vertellingspoësie, en drama-poësie. Beide tipes word gebruik om 'n verhaal te vertel en lyk dus na die roman en toneelstuk.
Ritme is waarskynlik die allerbelangrikste deel van die klankelement van poësie. Die ritme van elke versreël word dikwels in 'n spesifieke meter geplaas. Verskillende soorte meter het sleutelrolle gespeel in die Klassieke, Vroeg-Europese, Oosterse en Moderne poësie. Wat vryvers aanbetref, is die versreëls se ritme meer dikwels 'n losser kadans.
Afrikaanse poësie gebruik gereeld rym. Versreëls wat aan die einde daarvan met een of meer ander versreëls in die gedig rym, meestal in 'n rympatroon, vorm die grondslag van 'n hele aantal algemene digvorme soos die ballades, die sonnette en rymende koeplette. Rym word egter nie regdeur in die kunsvorm gebruik nie. Talle van die moderne poësie vermy juis rympatrone. Rym is eintlik 'n "nuwe" Westerse verskynsel, sedert die Middeleeue, toe dit geleen is uit Arabies. Die Klassieke Grieks en Latyn het glad nie rym gebruik nie.
Siende dat poësie geskep word deur middel van taal, gebruik dit soos die prosa dieselfde taaleenhede soos frases, sinne en paragrawe. Maar dit gebruik ook organisasie-eenhede wat net in die poësie voorkom. Hierdie sluit die versreël, die koeplet, die strofe, die stanza en die versparagraaf in. Versreëls kan net so op hul eie staan, betreffende 'n begripseenheid. 'n Voorbeeld hiervan is: "Die vy die val dat sop so spat." Aan die ander kant kan 'n versreël in die middel van die frase of sin ophou: "Is kopstamp dan nie maar" en die res van die begripseenheid word dan gewoonlik in die volgende versreël voltooi: "net deel van wysword nie?" Hierdie tegniek word enjambement genoem, en word gebruik sodat die leser 'n sin van verwagting het oor wat nou gaan volg, of omdat die tegniek 'n sekere dinamika aan die vloei van die gedig verleen. Baie dikwels verkry 'n gedig die beste resultate deur 'n spanning tussen die taaleenhede en die vormeenhede te skep. Vandat die drukpers ontwikkel is, het digters al hoe meer beheer gekry oor hoe hul gedig op papier lyk. Witspasie en vorm het al hoe meer belangrik as instrumente in die digter se gereedskapkissie geword. In die modernistiese poësie is die proefneming tussen taal en vorm -- versreëls kan byvoorbeeld op verskillende areas van die bladsy voorkom -- soms waaroor die hele samestelling van die gedig gaan, soos in konkrete poësie.