Waem is Jan Sjure ?
Ich kreeg nogal 'ns e-pöske mit de vraog of ich mich neet 'ns zów kinne veursjtèlle. Ich verwees den altied nao 'n sjtökske det oeëts inne Limburger sjtóng bie miene ieëste column in dees gezèt. Mer det is natuurlik al 'n tiedje geleje en dus voldoon ich mer aan de wunsj óm 'n bietje euver michzelf te vertèlle.
De vraog "waem is Jan Sjure" kós ouch gesjtèldj waere oppe twieëdje Linner Revues die op 't naojaor van 2017 wórte opgeveurdj. In hieël get scènes dook 'ne taalpuris op mit 't book "Limburgs: wie sjiefs se det? inne henj (foto van Kim Claessen).
Ich wórt perfec 'gekoefnoendj' door Marcel Suntjens (oppe foto hie-ónger (genómme door Ton van der Aa) links). Volges mich woor in dees revue "aevel" ein vanne meis gebroekdje wäörd.
Meh allè, miene echte naam is Jan Schuren, althans zoeë sjtaon ich ingesjreve bie de burgerlike sjtandj. Mer ómdet ich mich 'ne echte Limburger veul, sjrief ich miene naam natuurlik ouch wie det ich 'm in 't Limburgs oetsjpraek: Jan Sjure dus. Väöl luuj vinje det vraemdj mer diezelfde luuj sjrieve waal de sjtraot en plaats wo ze wone in 't Limburgs, mer neet häöre naam. En det vinj ich noe weer vraemdj.
Ich bön gebaore en bekans (op 'n jäörke of twelf nao) mien hieël laeve getaoge in Lin. Väöl luuj inne ómgaeving van Remunj kinne mich mesjien vanne diek tieën jaor die ich in 't Laurentius es gipsverbandjmeister höb gewèrktj. Ich vermoed det ich in die jaore half Remunj en ómsjtreke 'inne gieps' gezatj höb. Nao tieën jaor Laurentius en twieë-entwintjig jaor verpleging, woor ich aan get anges toe en bön ich veur 3M gaon wèrke 'n Amerikaans bedrief det ouch in Europa redelik actief is (precies, die van die gael post-it breefkes). Dao höb ich mich de ieëste jaore veurnamelik bezig gehaoje mit 't wetesjappelike óngerboewing en promotie van 'n gans nuuj meneer van emes "in 't gips" zètte. In 1994 versjeen 'n book mit de óngerboewing van det alles. 't Book sjloog zoeë aan det 't in 14 tale is vertaaldj en d'r 'n gooj 120.000 van zeen oetgebrachtj. Ich höb 't gesjreve in 't Ingels ónger de titel "Working with Soft Cast". In anger tale versjene ze ónger angere es: "Arbeiten mit Soft Cast","Rögzítések Soft Cast-Ból", "Työskentely Soft Castilla", "Soft Cast: Teoria e technice di applicazione", "At arbejde med Soft Cast", "O Trabalho com Soft Cast", "Trabajando con Soft Cast", "Práce se Softcastem", "La Pratique de Soft Cast", Unieruchomienia czynno s ciowe z Soft Cast" en nog get titels in letters die ich mit miene computer neet op mien sjerm kós kriege.
Toet mien vervreugdje pensionering höb ich in de medische laboratoria van 3M gewèrktj in Neuss, hie vlak euver de päöl net veur Düsseldorf. Es ich vertaal waat d'r destieds op mien Ingels visitekaertje sjtóng, woor ich dao oetvinjer (senior development specialist). 'n Tiedje trök sjtóng d'r 'n artikel inne gezèt euver ein van mien oetvinjinge, 'n nuuj saort verbandj det gebroektj wurtj veur miense mit aope bein, wunj die óntsjtaon door 'n sjlechte bloodaafveur en die dök jaorelank letterlik 'n blok aan 't bein kinne zeen. Det nuuts dróng zelfs inne Duitse gezètte door. Ich haoj mich veurnamelik bezig mit medisch óngerzeuk, sjpraek hie en dao op congresse en höb óngertösse 'n sjoeën aantal publicaties op miene naam sjtaon in versjillendje medische tiedsjrifte. 'n Euverzich sjtuit ónger 't knuupke 'bibliografie' oppe balk links. Nao mien pensionering bön ich get actiever gewaore in 'n internationaal vereniging die zich bezig hèltj mit de behanjeling van aope bein: the International Compression Club (ICC). Ich zit dao inne 'advisory board', 't besjtuur zègke v'r hie. Binne de ICC besjtuit 'ne wèrkgroep die zich mit óngerzeuk nao 't compressieverbandj bezighèltj. Van dae wèrkgroep bön ich veurzitter.
Tösse mie werk door höb ich wie ich bekans vieftig woor nog 'ns de mood gehadj óm te gaon sjtudere in Oxford. Dao haoldje ich in 2003 de titel 'Master of Science' in Evidence-based Health Care. Mien aafsjtudeerscriptie is ouch es book oetgebrach.
Wie gezagdj, vanaaf 1 december 2011 zit ich inne VUT, 'n heerlik geveul wo ich op 2 december 2011 'ne column euver höb gesjreve ónger de titel: 't ieëwigs mótte. G'r begriep waarsjienlik waal wo dae euver ging.
Vanaaf 6 december 2011 moog ich mich dr. Jan Sjure numme. Op daen daag móch ich mien proofsjrif verdeidige aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. 'n Hieël belaevenis. Móchtj g'r geïnteresseerdj zeen, es g'r op 't plaetje van 't proofsjrif hie-ónger kliktj, waertj g'r doorgesjakeldj nao de websjtek vanne Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) wo-op 't hieël proofsjrif te laeze is. Es g'r det allemaol get te lestig, te medisch, te technisch of geweun te väöl vintj, in hoofsjtök 15 sjtuit 'n Limburgstalige samevatting en de sjtèllinge zeen ouch waal aardig óm 'ns te bekieke. Nao aanleiding van mien promotie wórt ich geïnterviewdj door Har Sniekers veur de Nuutsbreef van Veldeke Limburg.
Genóg euver mien werk. Zoe wie g'r waarsjienlik al begrepe höbtj, bön ich 'ne echte leefhöbber vanne Limburgse taal en alles waat dao mit van doon haet. Ich sjrief zoeë väöl meugelik in 't Limburgs en kin mich behuuërlik diek make euver 't feit det v'r hie in Limburg neet, net wie in 't Nederlands en eder anger zichzelf respecterendje taal, mer neet toet 'n fatsoenlik, mekkelik sjrief- en laesbaar sjpelling kinne kómme. Ich gaef regelmaotig cursusse "Limburgs: wie sjriefs se det?", bön 'ne (mien kinjer vinje te) fanatieke leefhöbber van 't Limburgse loesterleed en woor ich 'n jaor of tieën veurzitter vanne sjtichting Limburgs Preuve.
Op 27 juni 2014 sjtóng miene viefhóngerste column inne gezèt. Verzameldj gaeve mien ieëste 500 columns 'n sjoeën beeldj van waat de aafgeloupe bekans tieën jaor naeve zien deur, dörp , naoberdörper, sjtaej of -sjtedjes, de res vanne provincie , Nederlandj of egaal wo oppe werreld of 't maaktj neet oet wie wied daoboete de aandach wis te trèkke van emes dae van zien modertaal hèltj en dao gaer 'ns in sjrieftj. Die 500 columns zeen allemaol nog 'ns nao te laeze in 'n luxe book det € 29,95 kosj. Neet te duur toch veur 'ne goje kilo book. De ómsjlaag van det book höb ich inne sjtiel gehaoje van mien proofsjrif.
Oeëts höb ich de ieëste Liergank Limburgs mit succes aafgesjlaote en in 'n gries verleje de ieëste drie officieel Limburgse dictees gewónne. Ich num michzelf gaer 'ne 'platpuris', wórt in 'n sjtökske inne gezèt euver 't derdje gewónne dictee zelfs ómsjreve es 'neutelaer'. Ich doon väöl correcties van Limburgse tekste en natuurlik sjrief en publiceer ich gaer 'ns get in 't Limburgs.
Euver de Limburgse taal en veural euver 't sjrieve daovan, geit 't bookj: "Limburgs: wie sjriefs se det?". Alle informatie euver dit book vintj g'r door op 't knuupke 'Limburgs: wie sjriefs se det?' oppe balk links te duje.
Ónger 't knuupke 'besjtèlle' vintj g'r de informatie wie g'r 't in hoes kintj kriege.
Begin 2018, wórte de volgendje 125 columns oetgebrach. De 625ste woor ouch miene lèste en in dit book zeen nog get anger sjrieverieje opgenómme.
Nao mien vervreugdje pensionering höb ich 'n aantal anger dinger opgepaktj. Zoeë höb ich 'n dieke 5 jaor in 't besjtuur gezaete van 3ML, de locale ómreup van Leudal en Maasgouw. Wie 3ML halverwaege 2018 ging fusere mit RTV Remunj höb ich mich trökgetrokke. Veur 3ML höb ich 'ne tied 't tv-programma "naobere"gepresenteerdj en same mit Martin van Lierop verzörgdje ich 'ne keer of zès 't praotprogramma "achteróm is kèrmes". Van inj 2013 toet halverwaege april 2015 woor iddere dónderdigmörge van 10 toet 12 mien radioprogramma "veur d'n unjer" te beloestere.
Nao de vastelaovendj van 2019 begós L1-televisie mit "kwizzele". Veer kieër per waek (van maondig toet dónderdig) sjpele den twieë koppels taegenein óm häöre kinnis te teste op 't gebied van Limburgse kuns, cultuur, sjtreektaal, gesjiedenis, archeologie, sjtreekgerechte, actualiteit en muziek. Kwizzele wurtj gepresenteerdj door Frans Pollux en in idder aaflevering guftj "platman Jan" drie beteikenisse van 'n Limburgs dialecwaord; daovan is d'r uiteraard mer eint 't goje.
Oetgezónje aafleveringe van Kwizzele zeen trök te kieke op: https://l1.nl/kwizzele/. Dao kintj g'r uch ouch aanmelje óm 'ns mit te kwizzele...
Ómdet ich nog 'n bietje tied euver höb, bön ich nog mit hieël väöl plezeer en voldoening actief es taalcoach bie Vluchtelingewerk Zuid-Nederlandj.
En óm 't verhaol aaf te rónje, mien book 'Limburgs: wie sjriefs se det? höb ich opgedrage aan mien vief kinskinjer. Veur in 't book sjtuit de volgendje opdrach:
Hoofsjtök 2 in det book kreeg es titel mit: "Ein sjpelling veur alle Limburgse dialecte". 't Hoofsjtök tèlt 6 óngerhoofsjtökskes mit 't aafsjloetendje: 'Lestig zat dus' es nummer 2.6. Op 't inj daovan, op bladzie 86 en dus ouch op 't inj van hoofsjtök 2, sjtaon óngersjtäöndje foto's (genómme op 't inj van 2016) mit get biebehuuërendje tekste:
't Moog dudelik zeen, waat moog 'ne miens zich gelökkig prieze mit zoeë'n riekdóm en 't moog ouch dudelik zeen det ich d'r mit vol teuge van geneet en haop det nog in lingdje van jaore te kinne doon. Ein dink wurtj mich aevel pienlik dudelik es ich mit mien kinskinjer aan taofel zit, of maak-neet-oet-wo anges zit, sjtaon, loup, fiets, riej, vaar, ligk, wanjel, vleeg, druim, kal, veurlaes, vertèl of maak-neet-oet-waat anges doon, 't Limburgs geit knoertig hel achteroet. Mer gelökkig kriegs se d'r op die momente zoeëväöl anges sjoeëns veur trök, det 't den veur aeve neet oetmaaktj.
En es g'r nog mieër euver mich wiltj wete, sjtuurtj mich gerös 'n e-pöske: