Afrikaners is nie stemvee wat hulle om die bos sal laat lei nieArgieffoto: Adéle Changuion Afrikaners moet kennis neem van Nick Koornhof, ANC-LP, se toespraak in die parlement op 5 Maart in die Nasionale Vergadering in ‘n debat oor die Wetsontwerp oor die Beskerming, Bevordering, Ontwikkeling en Bestuur van Inheemse Kennis. Hy het, onder meer, ŉ beroep gedoen op mede- wit Suid-Afrikaners: “My mede-wit Suid-Afrikaners, veral die Afrikaners, wat ’n ware inheemse minderheid is, moet Suid-Afrika sonder voorbehoud omarm en ’n meer kollektiewe rol saam met hul mede-Suid-Afrikaners speel.” Hy sê: “Ons moet na die Mandela-era terugkeer en ek rig ŉ versoek aan my gemeenskap om dit te oorweeg om minstens een van hul stemme aan pres. Cyril Ramaphosa en sy program vir ŉ werklik beter Suid-Afrika te gee.” As ANC-lid van die parlement doen hy ŉ ernstige beroep op Afrikaners om Ramaphosa by die stembus te ondersteun. “Kom ons, die Afrikaner-minderheid, gryp hierdie oomblik aan om dit te verwesenlik, en ondersteun hom. Só ’n gebaar sal Afrikaners se Mandela-oomblik wees.” Hierdie opmerkings moet ook gesien word teen die stelling wat vroeër in Koornhof se toespraak gemaak is, naamlik: “Die tyd is werklik ryp vir die volgende ronde van bevryding in Suid-Afrika.” Die afleiding word dus gemaak dat Afrikaners se volgende ronde van bevryding sal wees as hulle die ANC, en Ramaphosa in die besonder, by die stembus ondersteun. Maar dit alleen sal nie Afrikaners se Mandela-moment wees nie. Dit moet gesien word as ŉ ietwat politiek opportunistiese stelling. Die meerderheid Afrikaners belewe daagliks ŉ Mandela-moment. Dit moet eerder gemeet word aan Mandela se standpunt drie-en-twintig jaar gelede in sy Staatsrede op 9 Februarie 1996 en (in die daaropvolgende debat) aan die gedagte van ŉ nuwe patriotisme vir Suid-Afrika wat hy in die vooruitsig gestel het. Mandela het, onder meer, gesê: “Daar is ‘n nuwe patriotisme teenwoordig in ons land. “In watter sosiale sfere Suid-Afrikaners hulle ook al mag bevind, daar is ŉ vasberadenheid om saam te werk en saam van ons land ‘n wennasie te maak. Ons taak is om hierdie energie in te span vir groei en ontwikkeling, veiligheid en sekuriteit, nasiebou en versoening.” Mandela het oor die Staatsrede gesê dat “die nuwe patriotisme homself moet manifesteer in respek vir ons Grondwet en sy instellings. Daar moet respek wees vir politieke verskille en dié verskille moet hanteer word deur die wetlike kanale wat deur die nuwe demokrasie gevestig is. “Ons moet ons verskille uitdruk in vreedsame betrokkenheid eerder as konflik; rasionele debat, eerder as ŉ uitskellery en minagting vir die Grondwet.” Die meerderheid Afrikaners sal aan Koornhof kan sê dat dit wat Mandela kwytgeraak het, die Afrikaners se versugting is – baie Afrikaners het reeds moue opgerol om dit te probeer verwesenlik. Dít was ’n Mandela-moment. Afrikaners se Mandela-moment moet ook gemeet word aan Mandela se uitnodiging aan Afrikaners toe hy met hulle in Pretoria vergader het op 15 April 1999 en die volgende gesê het: “Ek weet nie of Afrikaners altyd ten volle besef watter unieke posisie hulle in die Suid-Afrikaanse geskiedenis beklee nie. En hoe daardie geskiedenis hulle toerus om saam te werk aan die ontwikkeling van ons land. “Afrikaners was in verskillende stadiums van hul geskiedenis veroweraars en verowerdes; slagoffers van verdrukking en onderdrukkers. Met daardie agtergrond en historiese ervaring, tesame met hul kundigheid, kan hulle ‘n besondere rol speel om die land op te bou tot een van voorspoed, geregtigheid en vreedsame saambestaan.” Anders as Koornhof se versoek, lê die oplossing nie vir Afrikaners by die stembus nie. Afrikaners se Mandela-moment is egter deur dieselfde ANC in die laaste 10 jaar tot niet gemaak. Die meeste Afrikaners – net soos ander redelike Suid-Afrikaners wat saam skouer aan die wiel gesit het om die nuwe en demokratiese Suid-Afrika tot stand te bring – is ook ontnugter deur ŉ land wat oorheers word deur vergrype, magsmisbruik, toenemende korrupsie en gebrekkige dienslewering. Afrikaners is nog steeds bereid om saam met redelike en gematigde Suid-Afrikaners hande te vat en saam te bou aan die toekoms van Suid-Afrika. Maar hulle word gestuit deur onverantwoordelike en ondeurdagte optredes en beleidsraamwerke, ŉ regering wat nalaat om te voldoen aan die nasionale ontwikkelingsplan (NOP), grandiose selfverryking en ongebreidelde korrupsie en magswellus. By dieselfde geleentheid in sy gesprek met Afrikaners sê Mandela ook: “Terwyl Afrikaners nie meer die oorwegende politieke besit van enige enkele party is nie, behoort die lot van ‘n bepaalde party nie hul deelname aan die nasionale lewe te beïnvloed nie. ‘n Mens sien uit na die volle medewerking van almal, ook Afrikaners, in die verskillende rolle wat hulle in ons samelewing speel.” Afrikaners se lot gaan (volgens Mandela) dus nie bepaal word deur ŉ stem vir die ANC of Ramaphosa nie, maar in hul daaglikse bydrae tot Suid-Afrika se ekonomie, onderwys, gemeenskappe, veiligheid in kerke, die burgerlike organisasies en vele ander terreine – ook politieke partye. Dit ís en bly Afrikaners se Mandela-moment. Afrikaners is nie stemvee nie en sal hulle nie om die bos laat lei deur politieke partye en individue se subtiele morele dreigemente nie. Afrikaners is al lankal bevry van die verlede wat hulle soos ŉ albatros om die nek gedra het, want dit was die Afrikaners wat die nuwe Suid-Afrika tot stand gebring het. Afrikaners kan vandag die toekoms onbeskaamd in die oë kyk en kan die morele hoë grond weer betree as ŉ groep wat alles veil het vir ons land. Vir te lank was die Afrikaners die slaansak van politieke opportuniste wat verskoning gesoek het vir dinge wat skeefloop, maar waarvoor dié politieke opportuniste geen of weinig verantwoordelikheid wou of wil neem nie. Ons as bevryde Afrikaners weet wie en wat ons is en is trots op ons herkoms, ons geskiedenis en ons vele bydraes tot Suid-Afrika. Ons het nie wéér ŉ oomblik van bevryding nodig nie. Ons verlang net vryheid binne ŉ regverdige bestel en dit is iets wat min politieke leiers of partye wil bied.