Terracotta -kop uit Mali se binnelandse Niger -delta -streek (illustrasie) - Geskiedenis Podcasts - 2021
Terracotta -kop uit Mali se binnelandse Niger -delta -streek
Terracotta -kop uit Mali se binnelandse Niger -delta -streek - geskiedenis
Van 700 tot 1600 n.C. beheer die antieke ryke Ghana (700-1100), Mali (800-1550) en Songhay (1300-1600) groot dele van Wes-Afrika (sien kaart en tydlyn). Alhoewel elke ryk opgestaan ​​het om sy mag te laat geld, bestaan ​​dit eeue lank onafhanklik saam. Op sy hoogtepunt (1200-1300) het die Mali-ryk 'n gebied beslaan wat belangrike dele van die huidige land Mali, suidelike en westelike Mauritanië en Senegal beslaan. Let daarop dat die ou koninkryke van Mali en Ghana nie die huidige lande van Mali en Ghana is nie.
Hierdie uitgestrekte gebied, hoofsaaklik 'n savanne, het twee seisoene-'n reënseisoen en 'n droë seisoen, waarvan laasgenoemde die langste van die twee is. Die Mande-sprekende mense wat in die huidige Mali (Bamana, Senufo en Dogon) woon, het hierdie gebied sedert die dae van die Mali-ryk bewoon. Deesdae woon mannetjiesprekende mense in byna alle dele van Wes-Afrika, omdat hulle op soek was na handel, of as gevolg van oorlog of klimaatstoestande verplaas is. Hulle migrasies dui op die mobiliteit van Afrika -mense in baie dele van Afrika.
Die geskiedenis van die mens word uit verskillende bronne gerekonstrueer-skriftelik, mondeling en argeologies. Elkeen dra 'n ander element by tot die algehele verhaal.
Die paar geskrewe rekeninge oor die ou Mali is deur Arabiese reisigers en geleerdes opgeteken. Een van die bekendste reisverhale is Rihlah deur die in Afrika gebore Ibn Battuta (1304-1368/9), 'n groot Arabiese reisiger van destyds. Rihlah beskryf die lewe in Mali tussen 1352 en 1353/4 en teken sy reise na Anatolië (huidige Turkye), die Krim, Oos-Afrika, Persië (die huidige Iran), Indië, Cylon, Sumatra, Noord-Afrika en miskien China aan. Alhoewel daar ander geskrewe verslae van die ou Wes -Afrikaanse ryke bestaan, is Ibn Battuta een van die min wat eintlik na hierdie gebied gereis het en uit eie ervaring geskryf het.
Mondelinge geskiedenis is die tradisionele manier waarop mense gewoonlik hul geskiedenis deurgee. Mondelinge bronne van Afrikaanse geskiedenis het gedigte, lofsange en verslae van gebeure uit die verlede ingesluit. Amptelike mondelinge historici, bekend as griepe, die geskiedenis van mense en howe opgeteken. Die epiese gedig "Sundiata" (ook gespel Sundjata) beskryf die lewe van Sundiata Keita (ca. 1210-1260), die seun van die koning wat die Ghana-koning Sumanguru verslaan en die ryk van Mali gestig het.
Argeologie bied die mees tasbare bewyse van vroeëre beskawings. Alhoewel argeologie reeds waardevolle inligting verskaf het oor die lewenstyle en vaardighede van die mense uit hierdie streek van Wes -Afrika, is die argeologiese rekord nog steeds onvolledig. Die figuurlike beeldhouwerke wat in hierdie bron verskyn, vorm een ​​deel van die historiese legkaart van hierdie streek. Hierdie aantreklike terracotta-beelde kom uit die binnelandse Niger-delta-gebied naby Djenne (uitgespreek JEH-nee, word ook Jenne gespel), een van verskeie belangrike handelsstede wat gedurende die Mali-ryk gegroei en ontwikkel het.
Die opkoms van die drie gesentraliseerde state op gegewe punte in die geskiedenis kan toegeskryf word aan die koppeling van die winsgewende goudhandel uit die Soedan met die sout wat deur Noord -Afrikaanse Moslem -handelaars gebring word. Ghana was die rykste van die drie in c. 1150, wat sy rykdom hoofsaaklik te danke was aan die groot goudvelde Buri en Bambak.
Die aanvaarding van Islam deur die heersers van Ghana, Mali en Songhay (ook gespel Songhey en Songhai) in c. 1000 het handel tussen die ryke en Noord -Afrika aangemoedig. Die bekendstelling van Islam het ook meer kosmopolitiese sosiale strukture ingestel, soos universiteite, wêreldgodsdienste en veral gesentraliseerde staatstelsels en militêre magte.
Op sy hoogtepunt strek die Mali -ryk oor Wes -Afrika tot by die Atlantiese Oseaan en het na raming 40 tot 50 miljoen mense. Die administrasie van so 'n enorme gebied was formidabel en het staatgemaak op die instelling van 'n regering wat sensitief is vir die diversiteit van die land, bevolking en kulture en die aanvaarding van die inheemse heersers en hul gebruike. Wat die ryke van Wes -Afrika, veral Mali en later Songhay, onderskei het, was hul vermoë om politieke en militêre mag te sentraliseer terwyl die plaaslike heersers hul identiteit langs Islam kon handhaaf. Die keiserlike magte was geleë in aktiewe kommersiële sentrums soos Djenne, Timboektoe en Gao.
Die rykdom van die Mali -ryk word geïllustreer deur die Mali -keiser Mansa Musa se pelgrimstog na Mekka in 1324. Sy gevolg het na berig word duisende soldate, amptenare en dienaars, 100 kamele wat elk 300 pond goud dra, en 500 diensmeisies en slawe om Mansa Musa's te dien senior vrou. Eens in Egipte het Mansa Musa hulde gebring aan die sultan met geskenke van goud. Hy het soveel goud versprei dat die waarde daarvan met 10 tot 25 persent gedaal het.
Handel het die ontwikkeling van openbare werke bevorder, insluitend die bou van sosiale en godsdienstige strukture. Die keiserlike heersers het beveel dat moskees gebou moet word en paleise in moskees omskep moet word. Moskees word dikwels geïdentifiseer met die stede waar hulle gebou is en die heersers wat die bou daarvan laat doen het.
Deur gebruik te maak van gevestigde boutegnieke, het argitekte en bouers die grootte van die moskees vergroot om 'n groter Moslem -bevolking te akkommodeer en die belangrikheid van Islam te beklemtoon. Die stede Gao, Djenne en Timboektoe spog met groot moskees. Moskees is gebou uit spesiaal voorbereide mengsels van modder. Gedurende die 19de eeu het sommige van hierdie historiese strukture verval en uiteindelik deur nuwer strukture vervang.
Djenne het drie moskees gehad. Die vroegste dateer uit die 13de eeu en duur tot in die vroeë 19de eeu. Gedurende die 19de eeu het die heerser van Djenne, Sheik Amadou, 'n tweede moskee gebou en die eerste laat agteruitgaan. Die derde moskee is gebou onder leiding van Ismaila Traor & eacute, hoof van die bouersgilde, op die terrein van die eerste. Dit is 'n indrukwekkende struktuur van vier verdiepings hoog, met drie minarette wat amper 60 voet hoog is, en bestaan ​​uit blokke gemaak van 'n mengsel van rysskille, aarde en water wat toegelaat is om te fermenteer. Die torings is bedek met volstruiseiers wat simboliseer van geluk en vrugbaarheid. Die jaarlikse instandhouding van die moskee vereis dat duisende mans teen die mure klim en die krake in die mure herlaai. Sonder toesig sou die moskee vinnig agteruitgaan.
Mali se weelderige vleilande gedreineer deur buitelandse landboubesighede
Bestaan ​​leefstyle en diverse wildlewe hang in die weegskaal.
Hierdie stuk is deel van Water Grabbers: A Global Rush on Freshwater, 'n spesiale National Geographic News -reeks oor hoe gryp grond - en water - van arm mense, desperate regerings en toekomstige geslagte wêreldwye voedselsekerheid, volhoubaarheid van die omgewing en plaaslike kulture bedreig. Die stuk is ook hierdie week se "In Focus" -reeks - terugstap en nader kyk.
Burgemeester Daouda Sanankoua het oornag per boot gereis om my te sien, deur oorstroomde woude en ondergedompelde oewer van seekoeigras. Daar was geen ander manier nie.
Sanankoua se domein, die distrik Deboye in die hartjie van Mali in Wes -Afrika, is aan die rand van die Sahara. Tog is Sanankoua se tuisland meestal water. Sy mense leef deur vis te vang, beeste te wei en oeste te oes in een van die grootste en mees besmette vleilande ter wêreld, 'n massiewe binnelandse delta wat ontstaan ​​deur die kronkelende waters van een van die magtigste waterweë in Afrika, die Nigerrivier.
Byna twee miljoen Maliërs woon op die delta. 'Alles hang hier van die water af', het die burgemeester gesê. "Maar" - en hier het hy ernstig stilgehou, sy bril in 'n elegante neus gedruk en 'n lang vinger begin waai - "die regering neem ons water. Hulle gee dit aan buitelandse boere. Hulle vra ons nie eers nie."
Wat hier in Mali gebeur, gebeur oor die hele wêreld. Mense wat afhanklik is van die natuurlike vloei van water, en die uitbarsting van die natuur wat daarmee gepaard gaan, verloor hul krag, terwyl kragtige mense stroomop die water aflei.
Terwyl die burgemeester op die skoolterrein van die dorp Akka, op 'n eiland in die hartjie van die Niger -binnelandse delta, gesels het, het vroue rondgehardloop om strooi matte op die grond neer te sit en bakke kos te bring. By fakkel, het ons 'n aandete van gerookte vis, gierspap en groen groente geniet, alles produkte van die waters om ons.
Hierdie waterwêreld, 'n groen vlek aan die rand van die Sahara, 402 kilometer lank, het goed gelyk. Dit is 'n belangrike oorwinteringsgrond vir miljoene Europese voëls. Op pad na Akka het ek voortdurend 'n verkyker gegryp om na voëls te kyk wat ek van die huis af geken het. In Engeland is koningvissers skaars hier, dit lyk asof hulle oral was. Daar was baie ander Europese watervoëls, soos aalscholwers en reiers, saam met bedreigde plaaslike voëls, soos die kraan met swart kroon.
Daar buite was ook seekoeie, die vreemde krokodil, en onder die sluimer, die min bekende en grootliks nagtelike Afrikaanse seekoei.
Sonder om te romanties te wees, was daar 'n merkwaardige harmonie tussen die natuur en die menslike behoeftes. Ek het gesien hoe die Bozo-mense, die oorspronklike inwoners van die delta, hul kano's van dagbreek tot skemer vang en nette gooi wat na raming 100 000 ton vis per jaar vang-van die alomteenwoordige Nylstok en bodemlewende cichliden tot gunsteling plaaslike spesies wat slegs te midde van wortels in die oorstroomde woude.
Die Bambara, stigters van die groot Mali-ryk uit die 13de eeu, het gierst en rys in die delta modder geplant terwyl die waters terugtrek. Teen die vroeë 19de eeu het die Fulani van regoor Wes -Afrika aangekom om hul beeste en bokke op die waterweidings van seekoeigrasse te laat wei. Daar was natuurlik geskille, maar deur op verskillende aktiwiteite te konsentreer, kon die verskillende groepe mekaar se regte om die vleiland te oes oor geslagte heen respekteer. Al die wetenskaplike bewyse dui daarop dat die natuur ook gedy het - tot onlangs.
Die burgemeester was duidelik dat die waters besig is om terug te trek. Visvang is minder. Die oorstroomde woude word hoog en droog gelaat. Hy vrees dat sy wêreld binnekort kan verdwyn. Sy mense doen hul bes om dit die hoof te bied.
Die volgende oggend kyk ek hoe die vroue van Akka kanale in gekapte en gebarste gronde aan die rand van die dorp skraap, in 'n poging om water uit die meer te oorreed om hul kombuistuine te bereik. Elke jaar het dit moeiliker geword, het hulle gesê.
Herlei die Nigerrivier
Sommige blameer mislukte reën en veranderende klimaat vir hierdie krisis op die delta. Nie so nie, het die burgemeester gesê. Stroomopwaarts lei water om die skuld.
Terug op droë grond het ek die bron van die woede van die burgemeester gevind, net 'n paar kilometer daarvandaan, waar ingenieurs betonrakke bou om die vloei van die Nigerrivier te tem en grawe te grawe om die water af te lei net voordat dit die vleiland binnedring.
Die doel is om water te voorsien vir Chinese suikerboerderye, Libiese ryskwekers en landbou-ontwikkelingskemas wat deur Duits, Frans en Amerikaans gefinansier word, in 'n gebied wat bestuur word deur 'n besproeiingsagentskap van die regering genaamd die Office du Niger. Die regering beskou hierdie ontwikkeling as die weg na die modernisering van sy landbou deur buitelandse beleggings aan te moedig. Maar kritici meen ministers in Bamako, die hoofstad, is onbewus van die tekort aan water wat 'n kritieke beperking is om hierdie doel te bereik.
Die Office du Niger beskik reeds oor 'n kwartmiljoen hektaar besproeide ryslande. Volgens die rekord van die agentskap neem die land 8 persent van die rivier se vloei. Die syfer kan in die droë seisoen tot 70 persent styg, sê Leo Zwarts, 'n Nederlandse hidroloog wat 'n toonaangewende owerheid aan die Nigerrivier is.
Die plaaslike ingenieur wat verantwoordelik is vir die belangrikste omleidingsstruktuur op die rivier, die Markala -spervuur, stem saam. Lansana Keita, wat langs die massiewe damagtige struktuur op die rivieroewer gesit het, het my vertel dat hy en sy kollegas dikwels nie die vrystelling van 404 kubieke meter per sekonde, die amptelike minimum vloei van water stroomaf in die vleiland, kon verseker nie. 'Ons doen ons bes, maar besproeiing het voorrang,' het hy gesê.
Dit was duidelik. Gedurende die droë maande is daar dikwels meer water in die kanale wat van die spervuur ​​na die velde lei as wat daar in die rivier self is, terwyl dit na die delta gaan.
As gevolg hiervan neem die delta reeds af. Zwarts skat dat bestaande abstraksies - afleidings - die delta -gebied wat jaarliks ​​oorstroom word, met gemiddeld 600 vierkante kilometer gesny het, wat baie oorstroomde woude en uitgestrekte seekoeigrasse doodgemaak het. Hy het 'n paar grafieke wat toon hoe die hoeveelheid vis wat op plaaslike markte verkoop is, op en af ​​gaan met die grootte van die delta -oorstroming die vorige jaar. In die afgelope jaar het albei gedaal.
Maar dit is net die begin. Agter Keita was 'n groot metaalbord met 'n kaart van die domein van die Office du Niger. Dit toon klein gebiede wat groen geverf is waar daar reeds besproeiing is, en baie groter gebiede wat geel geverf is om te wys waar besproeiing beplan word. Al drie die belangrikste kanale van die spervuur ​​is tydens my besoek vergroot.
Die regering wil uiteindelik tien keer meer grond besproei as vandag, en bring buitelandse maatskappye om dit te doen. Hulle word gratis grond en soveel water aangebied as wat hulle nodig het. Zwarts voorspel dat die afwykings binnekort die hele vloei van die Nigerrivier tydens die droë seisoen kan inneem. Voeg daarby die impak van 'n hidro -elektriese dam wat verder stroomop deur die regering van Guinee beplan word, en Zwarts sê die delta kan elke vierde jaar opdroog.
Die Mali -regering bevestig hierdie ontleding nie, maar sy eie syfers toon dat 'n daling in die watervlakke van net een voet die helfte van die delta sou uitdroog. In 'n onderhoud het die (nou voormalige) hoof van die Office du Niger gesê die regering se doelwitte vir minimum vloei sal die delta beskerm. Maar hy het ook gesê dat sy kantoor die besproeiing vir die landbou moet toeneem. Toe ek daarop wys dat hierdie twee doelwitte teenstrydig is, wou hy nie kommentaar lewer nie.
Dit sal nie alles oornag gebeur nie. Politieke onrus in die noorde van Mali die afgelope maande het buitelandse beleggings ontmoedig. 'N Meerjarige hulpskema wat deur die Amerikaanse regering se Millennium Challenge Corporation gefinansier word om ongeveer 35 000 hektaar besproei te word en van herders rysboere te maak, is 'n paar maande vroeër beëindig, hoewel baie Maliërs wel plaasvoorrade ontvang het.
Maar 'n suikerskema van 50 000 hektaar wat die Chinese Light Industrial Corporation vir staatsbeheerde Chinese staatsbeheerde buitelandse ekonomiese en tegniese samewerking het, is naby aan voltooiing. En ander projekte sal na verwagting volg sodra vrede terugkeer, insluitend die grootste van almal, 'n Libiese plan om rys op 'n kwartmiljoen hektaar (ongeveer 100,000 hektaar) te verbou. Die groot afleidings kanaal vir wat bekend staan ​​as die Malibya -projek is reeds gegrawe en vol water.
Kritici van hierdie megaprojekte sê die regering van Mali is blind vir die skade wat die wateronttrekkings die vleiland sal aanrig, 'n geheimsinnige gebied waar amptenare selde kom. 'Die regering is so behep om beleggings vir sy landbou te bekom, dat sy nie kan sien wanneer die belegging meer skade aan die mense sal doen nie,' het Lamine Coulibaly van die National Coordination of Peasant Organisations in Mali gesê.
Jane Madgwick, hoof van Wetlands International, 'n wetenskaplike NGO in Nederland wat saam met mense op die delta werk, stem saam. "Hierdie projekte sal die voedselsekerheid in Mali vererger deur die maag van Maliërs te vul, deur die lewensbestaan ​​van die kwesbaarste te benadeel," sê sy.
Watergryp: 'n wêreldwye bekommernis?
Die situasie in Mali is moontlik deel van 'n opkomende wêreldwye patroon. Van die papirusmoerasse van die Victoriameer in Oos-Afrika tot die oorstroomde woude van die Grootmeer van Kambodja, van die opgedroogde delta van die Colorado in Mexiko tot die moeras van Mesopotamië, het diegene wat stroomaf woon, aan die genade van diegene wat hulle watergrypers noem, aan die genade oorgegee .
Sommige - soos dié in die Niger -delta - is bekommerd dat hulle slagoffers kan word van die 'volgende Aralsee', die gedoemde watermassa in Sentraal -Asië wat eens die vierde grootste binnelandse see ter wêreld was. 'N Halfeeu gelede het Sowjet -ingenieurs sy water begin gryp om katoen te verbou. Oor 'n paar dekades het hulle die see grootliks leeggemaak en 'n reuse -nuwe woestyn geskep. Vandag is die voorheen winsgewende vissersvlote en vrugbare nat-deltaweidings weg. Die omliggende gebied word vergiftig deur sout wat uit die opgedroogde seebodem geblaas word, die klimaat verander, die mense vertrek en die grootste deel van die see is 'n ver herinnering.
Madgwick van Wetlands International sê dat wat Mali vir die binneste Niger -delta beplan, soortgelyk sou wees, "'n menslike ramp wat net so wreed en skandelik is as die dreinering van die Aralsee." Vandag op die delta wag die Bozo- en Bambara- en Fulani -mense op nuus oor hul lot.
Fred Pearce is 'n joernalis en skrywer oor omgewingskunde. Sy boeke sluit in When the Rivers Run Dry en The Land Grabbers, beide vir Beacon Press, Boston. Hy skryf gereeld vir die tydskrif New Scientist, Yale Environment 360, en The Guardian, en is gepubliseer deur Nature en The Washington Post.
Die Sahara was dikwels droër, maar ook lankal meer reëner as vandag. Dit was dus 'n plek onbewoonbaar vir mense 325,000 tot 290,000 jaar gelede en 280,000 tot 225,000 jaar gelede, afgesien van gunstige plekke soos die Tihodaïne-meer aan die wateropbergende Tassili n'Ajjer. In hierdie en ander droë fases het die woestyn verskeie kere ver noord en suid uitgebrei, en sy sandduine kan ver buite die huidige grense van die Sahara gevind word. Menslike spore kan slegs in die reëneriger groen fases verwag word. Dit is moontlik dat anatomies moderne mense (ook genoem argaïese Homo sapiens ), wat moontlik in die genoemde geïsoleerde fase 300 000 tot 200 000 jaar gelede suid van die Sahara ontwikkel het, het reeds in die lang groen fase meer as 200 000 jaar gelede die gebied, wat op daardie stadium ryk was aan water, oorgesteek. Selfs ongeveer 125 000 tot 110 000 jaar gelede was daar 'n voldoende netwerk van waterweë waarmee talle diersoorte noordwaarts kon versprei, gevolg deur menslike jagters. Groot mere het daartoe bygedra, soos die mega-Tsjaadmeer, wat soms meer as 360 000 km² beslaan het. Aan die ander kant, 70 000 tot 58 000 jaar gelede, het die woestyn weer ver na die noorde en suide uitgebrei en was dit 'n hindernis wat moeilik was om te oorkom. 'N Ander groen fase het 50 000 tot 45 000 jaar gelede gevolg.
In Mali is die vind -situasie minder gunstig as in die noordelike bure. Opgrawings by die Ounjougou -vindkompleks op die Dogon -plato naby Bandiagara het getoon dat daar bewyse was dat jagters en versamelaars meer as 150 000 jaar gelede in die streek gewoon het. Dit is seker dat dit tussen 70 000 en 25 000 jaar gelede dateer. Die Paleolithicum het baie vroeg in Mali geëindig, want na hierdie afdeling 25.000 tot 20.000 jaar gelede was daar nog 'n uiterste droë fase, die Ogolia. Toe die trope aan die einde van die laaste ystydperk 800 km noordwaarts uitgebrei het, is die Sahara weer verander in 'n vrugbare savanne -landskap.
Na die einde van die laaste maksimum uitbreiding van die noordelike ysmassas teen die einde van die laaste ystydperk, is die klimaat gekenmerk deur baie hoër humiditeit as vandag. Die Niger het 'n groot binnelandse meer in die gebied rondom Timboektoe en Araouane geskep, sowel as 'n soortgelyke groot meer in Tsjad. Terselfdertyd is savannelandskappe geskep en in die noorde van Mali 'n landskap wat vergelykbaar is met die wat vandag die suide kenmerk. Dit omstreeks 9500 vC Die vogtige fase wat begin het na die jonger Dryas, 'n koue tydperk na die laaste ystydperk, was ongeveer 5000 vC. Chr. Word toenemend vervang deur 'n toenemend droë fase.
Die Neolithicum, die tyd toe mense toenemend hul eie voedsel produseer in plaas van om te jag, te hengel of te versamel, het gedurende hierdie vogtige fase ontwikkel. Dit word gewoonlik in drie afdelings verdeel, wat deur verskillende droë fases van mekaar geskei is. Sorghum en gierst is geplant en ongeveer 8000 vC. Groot troppe beeste wat naby die zebus was, het in die huidige Sahara -skape en bokke gewei, maar eers baie later uit Wes -Asië, terwyl beeste eers in Afrika mak gemaak is.
Hier verskyn Keramiek, wat al lank gedink is dat dit 'n newe-effek van neolitisering in die vroegste neolitiese tydperk was, dit wil sê 9500-7000 v.C., in die Aïr volgens Marianne Cornevin so vroeg as 10 000 vC. Die vroegste neolitiese is dus toegeskryf aan die fase van die produktiewe lewenswyse, hoewel geen plante verbou is en geen beeste aangehou is nie. In Mali, die Ravin de la Mouche Die webwerf, wat hier hoort, dateer uit 'n ouderdom van 11 400–10 200 jaar. Hierdie perseel is deel van die Ounjougou -kompleks op die Yamé, waar alle tydperke sedert die Bo -Paleolitiese spore getrap het en die oudste keramiek in Mali dateer uit 9400 vC. Is gedateer. In Ravin de la Mouche artefakte kan tussen 9500 en 8500 vC dateer. Die webwerf Ravin du Hibou 2 kan wees gedateer van 8000 tot 7000 vC. Daarna, waar die genoemde oudste keramiekreste gevind is in die loop van 'n navorsingsprogram wat sedert 1997 in die twee klowe uitgevoer is, het 'n onderbreking tussen 7000 en 3500 vC plaasgevind. VC omdat die klimaat te ongunstig was - selfs vir jagters en versamelaars.
Die middelste neolitiese van die Dogon -plato kan herken word aan grys, bifasiale klipgereedskap wat van kwartsiet gemaak is. Die eerste spore van nomadiese beestelers kan (weer) ongeveer 4000 vC gevind word. VC, waardeur dit ongeveer 3500 vC was. Die relatief vogtige klimaat het tot 'n einde gekom. Opgrawings in Karkarichinkat (2500–1600 vC) en moontlik in Village de la Frontière (3590 kalc v.C.) bewys dit, asook studies oor die Fati -meer. Laasgenoemde bestaan ​​voortdurend tussen 10 430 en 4660 BP, soos blyk uit lae modder aan die oostelike rand. 'N 16 cm dik sandlaag is omstreeks 4500 BP gedateer, wat bewys dat die gebied ongeveer 1000 jaar later opgedroog het as aan die Mauritaanse kus. Duisend jaar later het die droë fase, wat blykbaar nomades uit die ooste na Mali gedryf het, sy hoogtepunt bereik. Die noordelike mere het opgedroog en die bevolking het meestal suidwaarts getrek. Die oorgang van die Neolitiese na die Pre-Dogon is nog onduidelik. In Karkarichinkat het dit duidelik geword dat skape, beeste en bokke aangehou word, maar jag, versameling en visvang speel steeds 'n belangrike rol. Dit kan selfs so wees dat suksesvolle herderlikheid die landbou lank nie meer kon vestig nie.
Die laat neolitiese is gekenmerk deur hernieude immigrasie uit die Sahara omstreeks 2500 vC. Chr., Wat gegroei het tot 'n uiters ruim woestyn. Hierdie aridisering het voortgeduur en verdere migrasies na die suide gedwing, waarvan die benaderde verloop ook argeologies vasgestel kan word. Op grond van etno-argeologiese studies oor keramiek, is drie groepe gevind wat rondom Méma, die Canal de Sonni Ali en Windé Koroji op die grens met Mauritanië in die tydperk rondom 2000 vC gewoon het. Het gelewe. Dit is bewys deur keramiekondersoeke op die Kobadi -terrein (1700 tot 1400 v.C.), die MN25 -terrein naby Hassi el Abiod en Kirkissoy naby Niamey in Niger (1500 tot 1000 v.C.). Blykbaar het die twee groepe laas na Kirkissoy gestap. Uiteindelik in die 2de helfte van die 2de millennium v.C. In v.C. het die verbouing van gierst die gebied op die Varves Ouest -terrein bereik, meer presies die verbouing van pêrelgierst ( Pennisetum glaucum ), maar ook koring en emmer, wat baie vroeër in die ooste van die Sahara gevestig is, nou (weer?) Mali bereik. Ekologiese veranderinge dui aan dat bewerking reeds in die 3de millennium moes begin het. Maar hierdie fase van landbou het ongeveer 400 vC geëindig. Op sy beurt deur 'n uiterste droogte.
Die gebruik van oker vir begrafnisse was algemeen tot in die 1ste millennium, selfs by diere, soos die skouspelagtige vonds van 'n perd in die weste van die binnelandse delta, in Tell Natamatao (6 km van Thial in die Cercle Tenenkou) toon, wie se bene daarmee was Oker besprinkel. Daar is ook rotssnitte wat tipies is vir die hele Sahara, waarin simbole en diervoorstellings ook as uitbeeldings van mense verskyn. Vanaf die 1ste millennium vC skilderye in die Boucle-du-Baoulé Nasionale Park (Fanfannyégèné), op die Dogon-plato en in die Nigerrivier-delta (Aire Soroba).
In Karkarichikat Nord (KN05) en Karkarichinkat Sud (KS05) in die onderste Tilemsi -vallei, 'n fossielriviervallei 70 km noord van Gao, was dit vir elf vroue in Wes -Afrika suid van die Sahara vir die eerste keer moontlik om te bewys dat die tande is daar aangepas om rituele redes om ongeveer 4500-4200 BP, soortgelyk aan die Magreb. In teenstelling met die mans toon die vroue veranderinge wat wissel van ekstraksies tot vylsels, sodat die tande 'n puntige vorm kry. 'N Gebruik wat tot in die 19de eeu geduur het.
Daar is ook gevind dat die inwoners van die vallei reeds 85% van hul koolstofinname uit grassade verkry het, hoofsaaklik uit C4-plante. . Dit was die vroegste bewys van landbouaktiwiteite en veeteelt in Wes -Afrika (ongeveer 2200 cal BP).
Die terreine van die Dhar-Tichitt-tradisie in die Méma-streek, 'n voormalige rivierdelta wes van die huidige binnelandse delta, ook bekend as die "Dooie Delta", behoort tot die periode tussen 1800 en 800/400 vC. Chr. Hulle nedersettings was tussen een en agt hektaar groot, maar die nedersetting was nie deurlopend nie, wat moontlik verband hou met die feit dat hierdie streek gedurende die reënseisoen nie geskik was vir beesboerdery nie. Die rede hiervoor was die tsetsevlieg, wat verhoed het dat hierdie lewenswyse lank suidwaarts kon uitbrei.
In teenstelling met hierdie beestelers, wat dan weer hul kuddes noordwaarts gedryf het, het die lede van die gelyktydige Kobadi -tradisie, wat sedert die middel van die 2de millennium uitsluitlik geleef het van visvang, wilde grasse versamel en gejag, relatief stil gebly. Beide kulture het koper gehad wat hulle uit Mauritanië gebring het. Terselfdertyd het die verskillende kulture 'n lewendige uitruil gekweek.
Die jagters sowel as die veetelers en vroeë akkerbouers toon 'n plaaslike verwerking van koper vir die 1ste millennium.
Die beroemde rotskilderye, wat in groot dele van Wes -Afrika gevind kan word, is ook in Mali in die Iforaberge (Adrar des Ifoghas) ontdek. Rondom die jaar 2000 was daar meer as 50 plekke met piktogramme en rotstekeninge bekend. Hierdie rotskilderye het gelei tot die veronderstelling dat metaalverwerking in die suide van Marokko saamgebring is deur 'n bevolking uit die suide, waarskynlik uit Mali en Mauritanië. Dit het vroeër gebeur as wat voorheen aangeneem is, dit wil sê voor die 2de millennium vC. Toe hierdie tegnologie deur die Iberiese Skiereiland aangeneem is.
Koper is eers in die 1ste millennium vC deur die kulture in die Méma -streek uit Mauritanië gebring. Om verwerk te word tot eerste byle, dolk, pylpunte, maar ook tot tralies en juweliersware. Dit het op die terrein gebeur, soos gevind deur slagvondste. Die uitwerking op die samelewing, wat baie duidelik in die Middellandse See -gebied was, is nog onduidelik oor die huidige stand van navorsing.
Bewerkingsboerdery bestaan ​​waarskynlik op die laaste sedert 2000 vC. V.C. in die hele gebied, soos vondste in Dia, Djenne-Djeno, Toguéré Galia, wat almal in die Niger-binnelandse delta is, Tellem (Falaise de Bandiagara), Tongo Maaré Diabel (Gourna), Windé Koroji West I (Gourna) en Gao Gadei bewys. Daar word geglo dat die man van Asselar, wat in 1927/28 ontdek is en waarvan die geslag nie eers as seker beskou word nie, in die Neolitiese gewoon het.
Ryskultuur in die binnelandse delta, stedelike kultuur uit eie wortels (800/300 vC - 1400 nC)
Ongeveer 800 tot 400 vC In Dia was die landbou gebaseer op mak rys ( Oryza glaberrima ), 'n plant wat gedurende hierdie tydperk belangriker was as ander spesies soos gierst vir die verbouing van die vogtige Niger -streek. Terselfdertyd was hierdie gebied waarskynlik die eerste waarin rys in Wes -Afrika verbou is. Die eerste bevestigde vondste kom van Djenne -Djeno (300 vC - 300 nC). Boonop is daar steeds wilde gras geoes, veral gierst.
Die eerste stede het omstreeks 300 vC in die binnelandse delta van die Niger verskyn. Benewens Djenne-Djeno, val Dia uit, noordwes daarvan, oorkant die rivier. Rondom hierdie vroeë stad, wat eintlik uit twee nedersettings en 'n kelder bestaan ​​het, was daar meer as 100 dorpe wat op voormalige en nog bestaande sytakke van die Niger geleë was. Soortgelyke strukture het rondom Timbuktu en Gourma-Rharous verder stroomaf ontstaan. In Wadi El-Ahmar noord van Timboektoe, byvoorbeeld, is 'n paleokanaal gevind wat gereeld deur die vloede van die Niger gevoed is, 'n terrein van 24 hektaar wat omring was deur nege sulke "satelliete".
Die noorde van die land droog sedert ongeveer 1000 vC. En die nomades is gedwing om terug te trek na die bergagtige gebiede, wat nog steeds water aangebied het, of om suid te trek. Tussen 200 en 100 vC Die noorde van Mali het uiters droog geword. Die groepe wat in die noorde woon, is eers in die 11de en 12de eeu nC deur Berber- en Tuareg -groepe vervang.
Die oudste vondste in die Djenne-Djeno (ook Jenné-Jeno) wat van 1974 tot 1998 in die binnelandse delta opgegrawe is, is omstreeks 250 vC gedateer. VC en bewys dus die bestaan ​​van 'n gedifferensieerde stedelike kultuur uit sy eie wortels. In Djenne-Djeno, soos in die hele binnelandse delta, is yster en koper reeds vanaf die eerste millennium vC gebruik. Verwerk. Die volgende ysterertsneerslag was naby Bénédougou, ongeveer 75 km suidwes van Djenne-Djeno. Twee Romeinse of Hellenistiese pêrels dui op trans-Sahara-handel, maar andersins is geen invloede uit die Middellandse See herkenbaar nie, sodat u met talle tussenpersone rekening moet hou by handel en ruilhandel. Teen 450 het die stad reeds 'n oppervlakte van 25 hektaar bereik en met 850 tot 33 hektaar gegroei. Dit was omring deur 'n muur van 3,6 km lank. Die huise is meestal gemaak van silindriese, sonverbrande bakstene wat tot in die dertigerjare gebruik is. Terselfdertyd word reghoekige stene al gebruik, alhoewel in mindere mate.
Maar ongeveer 500 het die struktuur van die samelewing verander, want nou was daar georganiseerde begraafplase met begraafplase in groot vaartuie - meestal keramiek wat voorheen as opbergingsvate gebruik is - binne en eenvoudige begrafnisse in kuile ​​aan die rand of buite die stad. Ongeveer 800 was daar hul eie smede op vaste plekke, sodat 'n mens met 'n boksagtige organisasie van hierdie vaartuig reken. Intussen het die stad saamgesmelt met die naburige Hambarketolo om 'n kompleks te vorm wat 41 hektaar beslaan.
In die 9de eeu was daar 'n drastiese verandering, want die vorige ronde huise is vervang deur silindriese baksteenargitektuur - eers herkenbaar aan die 3,7 m dik stadsmuur aan die voet - en die geverfde keramiek is vervang deur gestempelde en gegraveerde. About 60 archaeological sites within a radius of only four kilometers are known around Djenné , many of which flourished around 800 to 1000. However, while the area of ​​the villages was up to 2.9 and 5.8 hectares before the 8th century, afterwards they only reached an area of ​​1.2 hectares. In the early phase, the distance between the metropolises such as Djenné- Djeno or the Dia complex was particularly large, because the former comprised 33 hectares, the latter even 100 hectares.
Kyk die video: Khaby Lame MEME MIX. РАЗРУШИТЕЛЬ ЛАЙФХАКОВ. TikTok meme mix. Khabane Lame compilation (Desember 2021).