Kinderboek verken ou Parys deur oë van straatkat | Netwerk24
26 Januarie 2021 13:00
'n Besige kafee geïllustreer deur Piet Grobler vir Kiets in Parys.
Dianne Hofmeyr en Piet Grobler se jongste kinderboek, Kiets in Parys moedig kinders aan om dapper hul drome uit te leef. Kiets se avonture speel af in 'n ou, boheemse Parys, waar Edith Piaf en Josephine Baker gehore aan hul voete had. Laetitia Pople het met hulle gesels.
Die kinderboek Kiets in Parys herroep die lewe in 'n vergange opskoptyd in Parys met rokerige teaters waar die tydlose sangers Josephine Baker en Edith Piaf opgetree het. Als word deur die oë van 'n straatkat genaamd Kiets vertel, 'n flenterkat wat droom om ook soos dié ikone te kan sing, maar dan het katte mos 'n slegte reputasie wanneer dit by sang kom.
Die skrywer is Dianne Hofmeyr, 'n meermale bekroonde kinderboekskrywer, en die vereerde kunstenaar Piet Grobler het die illustrasies gedoen. Dit het pas by Lapa verskyn. Dit is hul derde boek saam, hul vorige twee boeke was The Magic Bojabi Tree en Fiddle Dee Dee. 'n Vierde boek is ook in die vooruitsig.
Beelde van katte wat lekker kattemaai in 'n Spaanse stegie, asook die ongelooflike materiale en ewe asemrowende skeppings van haar seun se lewensmaat in haar Paryse ontwerpateljee het saamgeprut in Hofmeyr se kop vir die boek.
"Dié beelde het bly borrel in my agterkop, daarby skeur ek ook prente uit tydskrifte en maak plakboeke van my stories."
Die musiek van Baker en Piaf het haar bereik as tiener in Gordonsbaai, waar sy grootgeword het – sy het oor en oor daarna geluister. "Die Franse woorde, die vreemde keelklanke, net die idee van 'n ander, vreemde en boheemse wêreld was buite die raamwerk van my wildste drome. Die opwindendste ding daardie tyd was om na die kafee om die hoek vir 'n Coke te gaan."
Die boek is die Londenaar se ode aan Parys, 'n stad na aan haar hart. "Ek geniet die argitektuur van die Belle Époque, die Seine-rivier, die klein winkeltjies in die Marais wat knope en linte verkoop."
Baker sowel as Piaf het in armoede en baie nederige omstandighede grootgeword en tog het hulle internasionale roem in hul leeftyd bereik. Albei het in 'n kleurryke dog uitdagende tydperk in die stad van lig gewoon.
" 'n Mens hoef net te dink aan Amanda Gorman, die 22-jarige Amerikaanse staatsdigter wat mense so aangegryp het tydens pres. Biden se inhuldiging verlede week, om te besef dat jong mense 'n visie vir hulself het. Tog verloor hulle dit soms. Die grootste geskenk wat ons vir 'n kind kan gee, is selfvertroue – dit kom nou van my wat nie eens die selfvertroue gehad het om fiets te ry nie. Kiets het egter volle vertroue in haarself. Soos by die reis van enige held, is daar struikelblokke, maar sy leer om aan te pas en vooruit te beur."
Hofmeyr en Grobler ken mekaar al lank – sy geniet dit om sy eerste rowwe sketse van haar boeke te ontvang. "Hy is vol verrassings, hy het die probleem van 'n kat met heimwee en verlange na haar vriende opgelos deur haar in 'n spieël te laat kyk. So het hy 'n volmaakte introspektiewe oomblik geskep. Ek is ook dol op sy sin vir humor, wat oplettende kinders sal vermaak, soos die ruiker viskoppe."
Haar raad aan kinders in die tyd van inperking weens Covid-19 is om hul verbeelding in te span.
"Albei my susters was baie ouer as ek, ek het dus alleen grootgeword en vir myself stories opgemaak. As jy alleen is weens die inperking, gebruik jou verbeelding. Dit kan enige jong mens in 'n skrywer, illustreerder of rolprentmaker verander."
• Piet Grobler
As visuele kuns 'n mens interesseer, is Parys 'n groot inspirasie, glo Grobler. Die kunsliefhebber kan gerus fyn kyk na al die detail in die boek. Die plakkate in die boek is variasies van werklike plakkate van Piaf en Baker se konserte in die stad. Baker het byvoorbeeld regtig met 'n string piesangs as 'n rompie aan die sy van haar jagluiperd opgetree.
"Parys versinnebeeld die bevrediging van al die sintuie. Piaf se musiek ken ek van my studentedae af en ek het weer 'n slag als deurgeluister terwyl ek aan die boek gewerk het. Sy, sowel as Baker, is sulke kleurvolle boheemse karakters (wat so bekend kon raak, ondanks ongunstige omstandighede) dat hulle perfek in die prentjie inpas wat 'n mens van Parys het. Hoewel ek meer 'n buiteknapie is wat gewoonlik die strate, parke, buiteaansigte en botaniese tuine verken, is 'n deel van Parys se bekoring onteenseglik die kafeetjies, kroegies en teaters. Ek hoop dat die illustrasies ietsie kon weergee van al die aspekte van Parys in dié tyd."
Die tekeninge in die boek is grootliks geïnspireer deur die Art Deco-tydperk in Parys. "Ek het dus met minder kleur gewerk as wat ek gewoonlik doen as 'n eerbetoon aan die ontwikkeling van die druktegniek wat in daardie tyd belangrik geword het in Parys."
Grobler het 'n mengsel van collage en lyntekeninge gebruik en ook 'n rollertjie ingespan om monotipe-kleurvlakke te skep.
'n Kinderboek moet eerstens kuns en letterkunde wees en dan eers opvoeding, vertel Grobler.
"Dianne het dit wonderlik reggekry om die boodskap weer te gee sonder dat dit prekerig voorkom. Humor help altyd en 'n goeie verhaallyn wat nie deur die 'agendas' gekaap word nie. Maar eweneens is dit baie belangrik dat kinders stories hoor van prestasie ondanks moeilike omstandighede en rolidentifikasie. Dit is 'n verhaaltjie van stérk vroue . . . mens en dier."
Dis belangrik om hierdie boodskap uit te kry, want in die meeste prenteboeke is daar steeds voorkeur vir 'n manlike hoofkarakter, sê Grobler. "Uitgewers glo dikwels dat 'n manlike hoofkarakter eerder tot kinders van albei geslagte sal spreek terwyl dogtertjies veral by 'n vroulike hoofkarakter aanklank vind. Daar is al tesisse oor geskryf. Sulke bevestiging van patriargale dominansie is natuurlik snert, dus, volpunte aan Di vir haar 'casting'! Ek is baie seker seuntjies gaan net so baie van Kiets hou as meisies."
Hy en sy lewensmaat, 'n sielkundige, het onlangs in Portugal nesgeskop, net 'n maand voordat die inperking weens Covid-19 ingestel is.
"Ons moes huur vir vier maande, maar gelukkig was dit, soos waar ons nou ons eie plek het, aan die rand van die dorpie, aan die rand van die bos, onder die berg, 'n halfuur se stappie van die see af. Ons het ure omgeloop en so was en is die inperking draaglik."
Tans bou en breek hulle aan hul "lang dun huisie" en leer hulle Portugees.
Hy sien uit na sy volgende boek wat later vanjaar verskyn. "Dit is illustrasies vir 'n gedig van die Brit, John Agard met 'n ekobewuste tema."
Dan wag 'n versieboek saam met Philip de Vos.
"Stuitigheid is wat ek nou nodig het om my kop nie te verloor nie. Covid is nou báie rof in Portugal. Die ergste in Europa, om die waarheid te sê."