Gedurende die afgelope week, bitter koue weer het die Verenigde Koninkryk en die meeste van Noord-Europa verswelg. Terselfdertyd is die temperature in die hoë Arktiese gebied 10 tot 20 ° C bo normale - hoewel dit steeds meestal onder vriespunt is.
Die mede-voorkoming van hierdie twee teenoorgestelde uiterstes is geen toevallige toeval nie. 'N Vinnige klimaatrewind onthul hoe 'n ongewone steurnis in die trope meer as 'n maand gelede skokgolwe duisende kilometer in alle rigtings uitgestuur het, wat uiterste weersomstandighede veroorsaak - nie net in Europa en die Arktiese, maar ook in die suidelike halfrond.
Die uitbreek van koue weer in die Verenigde Koninkryk was minstens twee weke voor die tyd deur die publiek voorspel. Meteoroloë het vroeg in Februarie 'n grootskaalse weergebeurtenis opgemerk wat 30km hoog in die Arktiese stratosfeer ontwikkel, waarvan die effekte op ons minder hoë weerstelsels goed verstaan ​​word.
Die sterk westerse winde, bekend as die Polêre Vortex, wat normaalweg die Noordpool op hierdie hoogte omsingel, het begin verswak en rigting verander. Uiters koue arktiese lug - gewoonlik ingehok deur hierdie 360 ° -grens - was in staat om uit te stort tot laer breedtegrade, oorstromings oor Siberië.
Meteoroloë verwys na hierdie tipe gebeurtenis as 'n Skielike Stratosferiese Warming (SSW) omdat die lug in die stratosfeer bo die Noordpool vinnig lyk. Om die waarheid te sê, die koue lug is nie op sigself so warm soos die suide oorstroom nie en word vervang deur die warmer lug van die suide.
Huidige lugtemperature in die Arktiese gebied is baie hoër as onlangse historiese gemiddeldes. Zachary Labe
Veranderinge aan windaanwysings en temperature 30km bokant die grond het aanvanklik ongemerk geraak aan diegene op die grond - beide in Europa en in die Arktiese gebied. Maar oor 'n tydperk van 'n paar weke het die invloed van hierdie weergebeurtenis geleidelik afwaarts beweeg deur die onderste streek van die atmosfeer, en uiteindelik verander die weerpatrone naby die oppervlak.
Een sodanige verandering was die ontwikkeling van hoë druk oor Skandinawië, wat gegenereer word oostelike winde regoor die hele Noord-Europa, trek koue lug uit Siberië direk oor die Verenigde Koninkryk. Buite die Atlantiese Oseaan het dieselfde area van hoë druk tot gevolg gehad suidelike winde wat warm lug van die Atlantiese Oseaan toelaat om noordwaarts in die Arktiese bekken te beweeg. navorsing toon dat hierdie weer verskuiwings geneig is om taamlik volhardend te wees wanneer hulle voorkom - vandaar die ongewone lengte van die verkoue wat ons ervaar en die warmte in die Arktiese gebied.
Maar wat het die stratosferiese Arktiese opwarmingsgebeurtenis in die eerste plek veroorsaak? Hiervoor moet ons duisende kilometer na die atmosfeer bokant die tropiese Wes-Stille Oseaan kyk. Aan die einde van Januarie, a groot gebied van donderstorms, so groot en sterk soos ooit aangeteken, het die atmosfeer oor hierdie streek versteur. Die effek van hierdie storms was gelykstaande aan die val van 'n groot klip in 'n dam - hulle het veroorsaak dat golwe van wisselende hoë en lae druk deur die atmosfeer versprei het, veral in die noordelike halfrond. Dit was hierdie golwe wat in die vroeë Februarie van die Noordpool in die wortel van winde stoot wat die Skielike Stratosferiese Warming gebeurtenis veroorsaak het.
Dieselfde gebied van donderstorms oor die tropiese Stille Oseaan het as die geboorteplek vir die minder gerapporteerde Cyclone Gita opgetree, wat deur die Suidelike Stille Oseaan gevolg is. skade in Tonga en Samoa en selfs lei tot onweerlike stormagtige weer oor Nieu-Seeland aan die einde van hul somer.
Die nabye gelyktydige voorkoms van al hierdie uiterste weergebeurtenisse is 'n perfekte meteorologiese illustrasie van die vlinder-effek. Terwyl ons gewoonlik praat oor weer in plaaslike en streeks terme, is die atmosfeer een aaneenlopende vloeibare uitspansel. Versteurings in een streek het gevolge vir die weer in ander dele van die wêreld - en wanneer hulle ernstig is, kan die skokgolwe groot wees.
Baie het die erns van hierdie gebeure met klimaatsverandering verbind. Maar veral vir hierdie gebeurtenis is dit belangrik vir ons meteoroloë om versigtig te wees. Die voorkoms van hierdie spesifieke stratosferiese opwarmingsgebeurtenis is nie self die gevolg van klimaatsverandering nie, aangesien een uiterste weersomstandighede op sigself niks van langtermyn tendense in die Aarde se klimaat vertel nie.
Wat belangrik is, is om te kyk na hoe gereeld hierdie gebeurtenisse voorkom - en hoe ernstig hulle is wanneer hulle dit doen. Die reeks gebeurtenisse wat tot koue weer oor Europa lei, is egter kompleks en is net goed verstaan ​​vir die afgelope 20 jaar of so. Sonder 'n paar dekades data is dit moeilik om te sê of die stratosferiese verwarming of die intense tropiese storms deel is van 'n patroon wat buite die wat ons normaalweg sou verwag - alhoewel beperkte navorsing stel voor dat Stratospheric Sudden Warming gebeure al hoe meer voorkom.
Vir ander uiterste weersomstandighede is die verhaal duideliker. Bewyse dui toenemend daarop dat orkane, storms en veldbrande albei word. meer gereeld en erger as wat hulle een keer was. Tyd sal vertel of dit dieselfde storie vir Stratosferiese Skielike Warming en tropiese steurnisse is. Bewyse van hierdie onlangse temperatuur uiterstes sal beslis navorsers help om hierdie vraag te verstaan. Maar as ons doen wat ons kan om die skadelike impak van klimaatsverandering te verminder, mag ons nooit uitvind nie.
Peter Inness, dosent in weerkunde, Universiteit van Reading