Dirk Hermann, adjunk uitvoerende hoof van Solidariteit, sê volgens die voorgestelde kodes sal maatskappye se sosio-ekonomiese ontwikkelingsbydraes net erken word indien 100% van die bevoordeeldes swart is. “Daar is geen regverdiging daarvoor om ontwikkelingshulp aan behoeftige mense op grond van ras te bepaal nie. ’n Tienjarige seuntjie in ’n kinderhuis kan tog nie as ’n bevoordeelde van apartheid gesien word nie. ’n Kleuterskool in ’n behoeftige gebied kan tog nie gestraf word net omdat dit swart én wit kinders inneem nie. Boys Town kan nie ontwikkelingshulp ontsê word omdat hulle ’n plek van veiligheid vir ’n ontwrigte wit seun bied nie, en ’n maatskappy kan nie die rug keer op ’n ouetehuis vir ontwikkelingshulp omdat ’n verswakte wit oumatjie daar bly nie.”
Sou die vorige bedeling, waar die laaste apartheidswet 21 jaar gelede uit die wetboek geskrap is, die enigste oorsaak van algemene rasongelykheid wees, sou daar moontlik ‘n saak vir maatskaplike ingenieurswese wees wat wetties gedryf word. Die ironie is dat die regering sensusgegewens aanhaal om die ongelykheid te bewys, maar ander faktore wat dit veroorsaak wat uit dieselfde sensus blyk, ignoreer.
Dit is ‘n onderwerp wat al voos oor geskryf is. Die bedoeling van die grondwet, saamgelees met die grondwetlike beginsels en die internasionale reg, is dat werklike regstellende optrede maatreëls behels om ‘n minderheid te beskerm. In slegs een ander geval was die bedoeling om ‘n meerderheid se agterstande in te haal, naamlik Maleisië. Daar is egter pertinent ook gesorg dat die minderhede, soos die Chinese, nie benadeel word nie, en duidelike sonsondergang is geïmpliseer.
Regstellende aksie is nie ‘n primêre mensereg nie, maar ‘n beperking van die reg op gelykheid en die verbod op onbillike diskriminasie. Die grondwetlike reël vir ‘n beperking is dat dit nie so ingrypend kan wees dat dit die oorspronklike reg vernietig nie. Dit doen die kodes heel duidelik.