Dubbelspel by Wilna Adriaanse - Read Online
Publisher: TafelbergReleased: Apr 20, 2014ISBN: 9780624068044Format: book
Read More From Wilna Adriaanse
Dinsdagoggend 24 September 2013.
Mac, wat maak jy hier?
Luitenant Ellie McKenna van die polisie se misdaadintelligensie-afdeling lig haarself effens uit die stoel waar sy agter in die vertrek sit. Ek wil help.
Die vertrek raak stil. Hier en daar kug iemand.
Brigadier Ibrahim Ahmed, hoof van die polisie se eenheid vir ernstige ekonomiese misdaad in die Kaap, skud sy kop. Bad idea, Mac. En jy behoort dit te weet.
Kaptein Greyling het gesê ek kan …
Dis nie sy call om te maak nie. Hy kyk in die vertrek rond. Waar ís hy?
Hy het laat weet daar was 'n ongeluk op die pad, die verkeer staan stil, maar hy is op pad, antwoord een van die ander.
Mac, gaan huis toe. Jou ma het jou nou nodig. Ahmed kyk oor sy leesbril se rand na haar. Onder sy oë hang sakke wat 'n week of twee gelede nie so prominent was nie, dink Ellie. Vir 'n man digby sestig lyk hy eintlik goed. Sy swart hare toon nog geen grys nie. Sommige spot agter sy rug en sê hy kleur sy hare. Hy is 'n netjiese man. Regop. Trots. Hy is lank en skraal en sy het al gehoor die manne wat saam met hom werk sê hy is nog besonder fiks vir 'n man wat deesdae sy dae grootliks agter 'n lessenaar deurbring.
Dit is my pa. Hoe sal brigadier voel as dit een van jou mense was? Sy staan nou regop, en die vertrek word nog stiller.
Seker net soos jy, maar ek hoop ek het die verstand om na goeie raad te luister.
Dit was nie 'n random skietery nie en as ek toegang tot sy files kan kry, sal ek dit bewys.
Ons is nog nie seker wat dit was nie, en daarom wil ek jou nou uit die vertrek hê sodat ons ons werk kan doen.
Ek sê vir brigadier ek kan help. Ek weet wie almal dalk betrokke kon wees.
Hy skud weer sy kop. It's not gonna happen. En ek gaan myself nie herhaal nie.
Ek het 'n reg om te weet.
En sodra ons iemand aangekeer het, sal jy weet. Tot dan soek ek jou nie naby hierdie case nie. Verstaan jy my?
Ellie sien hoe die ander se oë heen en weer draai asof hulle na 'n tenniswedstryd kyk. Ek sal in niemand se pad wees nie, maar ek is goed in my job en ek weet waar om te soek.
Mac, as jy jouself nie nóú verskoon nie, bel ek jou bevelvoerder en sê jy interfere met 'n saak. En as sy nie jou mind kan change nie, laat sluit ek jou persoonlik toe tot ons klaar is met die saak. Moenie dink ek sal dit nie doen nie.
Sy tel haar skouersak op en stap deur toe.
En as ek hoor jy het met enigiemand gepraat, sal ek sorg dat jou badge gevat word.
Sy maak die deur oop, maar kyk nog 'n slag om. Net vir die rekord, ek dink dis 'n kak besluit. Sy trek die deur agter haar hard op knip.
Buite haal sy 'n paar keer diep asem voor sy in haar motor klim en die enjin aanskakel. Onwillekeurig soek sy na sy voertuig tussen die ander, maar sy parkeerplek is leeg.
Dis waarom sy nie meer wil slaap nie. Elke oggend is daar 'n tydjie waarin jy jouself wysmaak dit was net 'n nagmerrie, voor die werklikheid in al sy verskrikking voor jou kom staan. Dis soos om elke oggend 'n roof af te trek.
Sy sien nie kans om al terug na haar ouers se huis in Goodwood te ry nie, en het ook nie lus vir haar huis nie. Nadat sy 'n entjie gery het, bel sy vir Melissa.
In Tygervallei. Wat's fout?
Kan ons koffie drink?
Ja, waar sal ek jou kry? Mugg and Bean?
Nee, êrens stiller. Hulle spreek af waar Melissa vir haar sal wag.
Sy en Melissa Calitz is vriende vandat Melissa en haar familie in 1994 in die woonbuurt ingetrek het. Hulle twee was veertien jaar oud, en sedertdien loop hulle paaie saam. Saam matriek geskryf, daarna albei sielkunde op Stellenbosch gaan swot. Kamermaats in die koshuis. Saam hulle honneursgrade gedoen. Keuring gekry vir hulle meestersgrade. Ellie in kliniese sielkunde en Melissa in voorligtingsielkunde. 'n Huis gedeel, en met twee vriende begin uitgaan. Antonie Calitz en Chris Moolman. Melissa en Antonie is vandag getroud. Antonie is 'n internis in Durbanville. Chris het hulle verlowing drie maande voor die troue verbreek. Dit was ses jaar gelede. Sy was ses en twintig jaar oud. Hy is 'n ingenieur en sy loop hom nou en dan in 'n winkel raak. Die laaste keer was hy saam met sy nuwe verloofde.
Ellie sien hoe Melissa frons en haar mond effens oopgaan toe sy by die restaurant inkom.
Wat de hel het jy met jou hare aangevang? wil Melissa weet toe Ellie oorkant haar by die tafel inskuif.
Ek het dit donker gekleur.
Dit kan ek sien. Ek verstaan net nie waarom nie.
Jy kleur jóú hare.
Melissa skud haar kop. Jy kan ons nie vergelyk nie. Ek het muisvaal hare. Dis 'n blêddie sonde om jou hare te kleur. Ek het altyd gedink jy hou daarvan dat jy jou pa se pragtige bos rooiblonde hare geërf het.
Ellie neem een van die pakkies suiker uit die houertjie in die middel van die tafel en draai dit heen en weer.
Ek wil hom nie sien elke keer wanneer ek in 'n spieël kyk nie.
Melissa neem Ellie se hand oor die tafel. Sweetie, donker hare gaan nie help nie. Jy lyk soos hy. Ligte oë, beenstruktuur, wye mond … die hele lot. Wat gaan jy dáármee maak?
Ellie trek haar skouers op. Ek moes êrens begin en 'n pakkie haarkleur was die goedkoopste.
Waarom loop jy hier rond? Ek dog jy is by jou ma, wil Melissa weet.
Die kelner kom nader en hulle bestel 'n koppie filterkoffie en 'n cappuccino.
My tante het haar geneem om haar hare te laat knip. Ek was kantoor toe.
Om wat daar te maak?
Ellie haal 'n sakkie suiker uit die houertjie in die middel van die tafel en speel daarmee tussen haar vingers. Ek het my hulp gaan aanbied. Hulle wil my nie hoor nie, maar dit was nie 'n terloopse aanval nie.
Bedoel jy iemand wou hom doelbewus doodskiet?
Nee, nie noodwendig nie, maar dit was nie sommer net die een of ander low-life wat aan die skiet gegaan het nie. Dit was een van die misdaadsindikate en dit is waarom hulle my moet toelaat om te help. Ek ken almal wat in die Kaap werk, en die meeste wat in die land is.
Hulle koffie kom en Ellie gooi twee sakkies suiker in hare. Roer dit ingedagte om. Ahmed het my huis toe gestuur, gesê hy soek my nie naby die saak nie.
Ek stem met hom saam. Jy kan nie hierby betrokke raak nie.
Dit was my pá. Hy sou dit vir mý gedoen het. Ellie sit die teelepel met 'n slag in haar piering neer.
Melissa neem weer haar hand oor die tafel. Sweetie, jou pa is nog nie eers begrawe nie. Gee jouself darem kans om net eers weer behoorlik asem te haal voordat jy wil help om die skuldiges te soek.
Weet jy in watse chaos is ons intelligensie op die oomblik? En die mense wat nog vasbyt en hulle bes probeer doen, is moer toe gewerk. As ek nie help nie, weet ek nie wie kan help nie.
Ek hoor jou, maar jy moet vertrou dat daar genoeg mense is wat hierdie saak sal wil oplos. Nou is die tyd om 'n bietjie weg te staan.
Ellie beduie vir die kelner om vir haar nog 'n koppie koffie te bring.
Op enige gegewe dag van die week is daar ongeveer vyfhonderd misdaadsindikate in die land aan die werk, gaan Ellie voort asof sy Melissa nie gehoor het nie. Baie mense dink elkeen is besig met sy eie shit, maar dis 'n inmekaargekoekte nes en 'n mens moet kophou om agter te kom wat aangaan. Ek doen al vier jaar lank hierdie job. As iemand weet waar om te gaan soek, is dit ek.
Begrawe eers jou pa. Ek is seker niemand gaan jou keer as jy daarná wil help nie. Melissa sit terug in haar stoel. Hoe gaan dit met jou ma?
Ellie trek haar skouers op. Sy praat nie eintlik met my nie.
Ek sal julle môre kom oplaai.
Dankie, maar dis te veel van 'n draai. Ek sal jou by die kerk sien.
Is alles gereël of kan ek vir jou iets doen?
Ek weet nie eintlik nie. Iemand het gebel en gevra hoeveel mense verwag ons, want die gemeente sorg na die diens vir toebroodjies en tee. Asof ek nou weet hoeveel mense gaan opdaag, dis nie asof ons kaartjies verkoop het nie.
Hulle wil maar net by benadering weet.
Ek wonder of ek môre my ma daar gaan kry. Ellie tik-tik met die teelepel teen haar piering. Miskien moet ek ook sommer net wegbly. Dis nie asof hy sal weet ek is nie daar nie.
Het jy iets om te drink?
Die dokter het vir my ma 'n paar pille gegee. Dalk steel ek een of twee. Sy kyk op haar horlosie, haal geld uit haar beursie en sit dit op die tafel neer.
Dankie vir die gesels.
Melissa staan ook op en gee Ellie 'n druk. Bel as jy my nodig het. Of as jy wil hê ek moet na jou toe kom.
Ellie knik net en soen haar op die wang.
Ellie is in die bed toe Albert net na nege die aand bel. Toe sy by Melissa weg is, het sy stadig terug Goodwood toe gery, en was bly dat haar ma nog nie by die huis was nie. Sy het egter nie kans gesien om in die huis in te gaan nie, en het buite op die stoep bly sit. Douglas, haar pa se ag jaar oue Irish terrier, het by haar voete kom lê. Haar ma het later teruggekom, maar is dadelik kamer toe, en toe Ellie vroegaand gaan vra of sy wil kom eet, het sy nie geantwoord nie.
Ek hoor jy en Ahmed het vandag 'n scrap opgetel. Wat het jy daar gaan maak? vra Albert.
Jy het belowe ek kan help.
Ek het nie gesê jy kan gaan insit by die meetings nie. Ook nie dat jy Ahmed die moer in kan maak nie.
Wat moes ek dan doen?
Ek het gesê ek sal eers met Ahmed praat. Ek weet hoe om hom te handle.
Ellie sug. Ek het nie nou tyd vir speletjies nie. My pa is dood en julle verwag ek moet eenkant sit en toekyk hoe julle dalk in die verkeerde rigting soek terwyl die spoor al kouer word? Think again.
Jy laat klink dit asof ons 'n klomp fools is wat nie ons eie gatkante kan kry nie.
Jy weet dis nie wat ek gesê het nie. Wat my die donner in maak, is dat ek weet as dit jou of Ahmed se mense was, sou julle nou voor in die koor gewees het en niemand sou julle gekeer het nie.
Eerstens, as dit my pa was, sou ek dalk die ou 'n beloning aangebied het, en tweedens weet jy dis proper procedure. Dis soos om 'n dokter toe te laat om op sy vrou of kinders te opereer, Mac. Die kanse vir 'n fokop is net te groot.
Praat in elk geval met Ahmed.
Ek sal sien wat ek kan doen. Luister, ek gaan my bes doen om môre daar te wees, maar daar is 'n moontlikheid dat ons 'n break in 'n saak gaan kry, en dan sal ons vinnig moet move.
Maak maar soos jy kan.
Ellie kyk na die kamer se plafon waar die straatlig patroontjies gooi. Ja, ek is OK.
Dit raak 'n oomblik stil tussen hulle voor Albert weer praat.
Het jy gehoor van die skietery laas nag by een van Alexei Barkov se huise in Milnerton? Die plek is moer toe geskiet. Twee dood. Die tak se ouens wat eerste op die toneel was het 'n prostituut in die bad gekry. Toe die skietery begin, het sy blykbaar daar gaan wegkruip. Dit het waarskynlik haar lewe gered.
Het julle enige leidrade? Ellie is bly hy het die onderwerp verander. Hulle twee was nog nooit goed met diep stories nie.
Wat dink jy? Mense is mos deesdae met blindheid geslaan, veral in 'n buurt soos daai. Niemand sien ooit iets nie.
Dis eintlik 'n wonder dat dit nou eers gebeur het. Hier is 'n paar ouens wat glad nie happy is dat Barkov sy besigheid Kaap toe uitgebrei het nie.
Ek weet, en ek wens hulle het liewer vir Barkov persoonlik getarget, dan was ons vanaand ten minste van een ontslae.
Hulle praat nog 'n rukkie oor die skietery en toe dit weer stil raak tussen hulle, sê sy nag.
Sy het Albert Greyling ses maande nadat Chris hulle verlowing verbreek het, ontmoet. Hy het saam met haar pa aan 'n saak gewerk. Sy vermoed aan die begin was sy sommer net gevlei omdat hy aan haar aandag gegee het. Hy is 'n aantreklike man. Windverwaaide blonde hare. Netjiese lyf.
Chris was soos sy. Georden, lief vir lysies. Betroubaar. Met hom was daar nooit drama nie. Sy ouers is twee stil mense wat Sondae kerk toe gegaan het, en saans stil langs mekaar gelê en lees het. Die teenpool van hoe dit soms in haar huis gegaan het. Dit was soos 'n oase. Sy het altyd geweet hoe hy sal reageer. Daar was geen verrassings nie. Sy kon haar en Chris saam sien oud word. Sy was bereid om eendag saam met hom kinders te hê. En toe besluit hy die risiko is dalk net te groot. Sy word dalk haar ma. Wat kon sy sê? Hoe belowe 'n mens iemand jy sal nie jou ma word nie? Terwyl jy sélf daagliks met daardie vrees saamleef.
Albert het nie omgegee wie en wat haar ma is nie. Hy het chaos in 'n huis geken. Drama het hom nie afgeskrik nie. Vandag weet sy onder die oënskynlike gemaklikheid skuil 'n komplekse, onvoorspelbare mens. En tog is dit op 'n manier steeds maklik. Hy sal soms spot en sê dalk moet sy by hom intrek, maar sy vermoed dis meer om haar te toets as iets anders. Hy hou nog van sy onafhanklikheid, selfs op vier-en-dertig. Hy is die oudste kind uit 'n ingewikkelde familie. Sy pa was 'n alkoholis en die hele gesin het dikwels onder sy vuiste deurgeloop. Albei sy ouers is 'n paar jaar gelede dood. Sy ma eerste en toe sy pa. Nóg hy nóg sy twee broers was blykbaar by die pa se begrafnis nie. Op die oog af lyk dit of hy daardie spoke begrawe het. Sy maklike glimlag skep die indruk dat hy die grootste deel van die tyd gelukkig is. Dis net wanneer 'n mens hom goed ken, dat jy agterkom sekere duiwels laat hulle nie so maklik begrawe nie.
Háár ouers het 'n intense huwelik gehad. En al weet 'n kind eintlik nooit werklik hoe haar ouers se binnekamer lyk nie, is sy seker dat wanneer hulle liefde gemaak het, dit met passie en oorgawe was, net soos wanneer hulle oor dinge verskil het.
Haar pa was vier-en-twintig toe hy vir sy neef in Suid-Afrika kom kuier het, en een aand by 'n dansplek die jong Rika raakgesien het. En so verlief geraak het dat hy nie eers terug is huis toe nie, maar net vir sy ouers 'n brief gestuur het.
Ellie vermoed êrens in haar tienerjare het sy bang geraak vir so 'n byna verterende emosie.
Verhoudings is nie skoene nie, dit moet nooit te gemaklik wees nie, het John McKenna graag gesê. Nie tussen vriende of geliefdes nie. Love should be complicated. Uitdagend.
Sy is steeds nie oortuig van daardie siening nie. Op 'n manier ís Albert seker 'n groter uitdaging as Chris, maar aan die ander kant is dit ook maklik, want hulle twee vra eintlik baie min van mekaar.
Haar pa en Albert het nie baie goed oor die weg gekom nie. Nie een van hulle het ooit iets daaroor gesê nie, maar sy het geweet. Sy het altyd gedink sy sal eendag haar pa vra, en nou is dit te laat. Ook vir al die ander vrae wat sy hom nog eendag wou vra.
Sy haal haar rekenaar uit en klim daarmee terug in die bed. Êrens moet iets wees wat haar op die spoor kan bring.
Sy maak vyf lêers oop, verklein dit dat al vyf op haar skerm pas. Alexei Barkov. Vyf-en-veertigjarige Rus. Enzio Allegretti. Die aantreklikste van hulle almal en op ses-en-dertig is hy baie gewild onder die vroue. Yuang Mang. Die klein Chinees en die tweede oudste van die vyf. Volgens sy amptelike dokumentasie is hy vyf-en-vyftig jaar oud. Die Nigeriër Jonathan Abua is ag-en-veertig en Nazeem Williams vier-en-sestig. Almal is om verskeie redes berug. Sy is reeds agtien maande lank besig om spesifiek hulle vyf te ondersoek.
'n Gedagte tref haar skielik. Wat as die skietery op haar pa iets met haar ondersoek te doen het? Hoendervleis slaan op haar vel uit en sy voel naar.
Ellie wens haar ma wil huil. Snot en trane, snikkend. In plaas van die fyn snuifgeluide wat sy hier langs haar in die kerkbank maak. Sy het ook nie trane nie, maar sy snuif ten minste nie.
'n Mens kan op 'n afstand ruik haar ma het iets gedrink, al het sy belowe sy sal nie. Sy wat Ellie is kon haar seker beter opgepas het, maar dit was net te veel moeite.
Jy moet na jou ma kyk, hoor sy haar pa se stem en sy kyk na die kis voor in die kerk. Sy kan nie help nie. Dis nie asof sy dit met opset doen nie, was altyd sy verskoning. En jy is nou al wat sy het, praat hy in haar gedagtes voort. Hy het die laaste tyd 'n paar keer met haar gepraat oor die dag wanneer hy dalk nie meer daar gaan wees nie. Het hy 'n voorgevoel gehad, of wou hy net seker maak sy verstaan haar verantwoordelikheid teenoor haar ma?
Waarom het ons hom nie uit 'n gewone kerk begrawe nie? vra haar ma onderlangs. Ek verstaan niks wat aangaan nie.
Hierdie was tog sy kerk, fluister Ellie terug.
Waarom sprinkel hy die doek oor die kis nat asof dit strykgoed is wat moet ingeklam word?
Ma, dit maak nie saak nie.
Haar ma snuif weer. Here, hoe kon hy dit aan my doen?
Rondom hulle is daar beweging en Ellie sak op haar knieë af.
Agter haar fluister haar ma: My knie is seer, ek gaan nie kniel nie.
God of all consolation, help us to comfort one another in our grief, finding light in time of darkness, and faith in time of doubt. Vader Frank se stem word 'n oomblik stil en Ellie skuif weer langs haar ma op die bank in.
Sy kon nooit verstaan waarom mense kalmeerpille drink om deur 'n begrafnis te kom nie. Nou besef sy dis omdat sy nog nooit een van die voorbankers by 'n begrafnis was nie. Daar agter uit die cheap seats is dit maklik; hiér is dit 'n ander saak. Dis nie asof jy hier voor wil wees nie en jy besef eers wat die sitplekke se prys is wanneer jy die dag hier sit. Die uitsig is heeltemal anders. Daar is niemand tussen jou en die kis nie. En anderkant die kis sien jy hoe die dominee, priester, prediker se mond beweeg, maar niks wat hy sê maak sin nie. Niks lawe die seer nie. Geen woord laat die bewing in jou bedaar nie. Sy vermoed dis daardie bewing wat mense na pille laat gryp, of na 'n glasie iets. As jy net deur die seremonie kan kom sonder dat die mense hoor hoe jy klappertand. Dís waarom die ouer geslagte so baie kinders gehad het, besluit sy. Vir hierdie dag. Daar is krag in getalle.
Sy hoor hoe die mense agter hulle amen sê, maar die woord steek in haar keel vas.
Die kerk lyk en ruik bekend. As kind het sy dikwels saam met haar pa hierheen gekom. Tot haar ma se ergernis. Nie dat haar ma 'n groot kerkganger is nie, en sy het Ellie gewoonlik net by die Sondagskool afgelaai, en weer opgelaai.
Dit was lekkerder om saam met haar pa hierheen te kom. Daar was beelde en kerse, en rituele. Kinders hou daarvan. Haar pa het nie met haar ma oor kerk en godsdiens gepraat nie, maar toe Ellie hom eendag vra waarom die kerke so verskillend lyk, het hy haar die storie van Martin Luther vertel.
Sy onthou dat sy gevra het wat is simboliek. En wie is reg.
Hy het sy kop gekrap soos hy altyd gedoen het wanneer hy iets probeer verduidelik, of diep gedink het. Dis maar net die mens se manier om dinge vir homself makliker te maak. Godsdiens is moeilik soos dit is. 'n Mens kan dit seker maar met 'n kar vergelyk. Sommige kry 'n Mercedes, ander 'n BMW. Albei bestuurders glo hulle s'n is die beter een, maar ek glo as hulle mooi ry, gaan albei by die bestemming uitkom.
Daarna het Ellie met meer aandag na mense se karre gekyk.
Vandag kry die kerse haar egter nie warm nie, en die bekende gesigte teen die mure kyk afgetrokke op haar neer. Asof hulle wil sê ons kan jou nie vandag help nie. Sy het nog nooit in haar lewe so koud gekry nie, en kan nie wag dat die diens klaarkry nie. Manie Ferreira, haar pa se jarelange vriend en kollega, moet egter eers nog die huldeblyk lewer.
Hy stap stadig vorentoe, en gaan staan effens wydsbeen agter die mikrofoon. Sit sy leesbril op en kyk so half bo-oor dit na die mense.
Hierdie is 'n baie moeilike dag vir my, en hoe graag ek ook al oor John McKenna praat, wens ek ek het nie vandag nodig gehad om dit te doen nie. Ek het hom langer as twintig jaar geken, en die grootste gedeelte van daardie tyd was ons partners. Hy sluk. As ek nie 'n jaar ouer as hy was nie, was ek nog nie afgetree nie, en was ek waarskynlik verlede week saam met hom, en dan het ek nie nodig gehad om vandag hier te staan nie. Of dis wat ek myself wil wysmaak.
Hy kyk na Ellie en haar ma. Ons weet hoe baie ons hom gaan mis, en daarom weet ons ook hoe groot julle verlies is.
Ellie luister hoe hy oor haar pa se goeie eienskappe praat. Hier en daar 'n staaltjie vertel. Namens die familie die bedankings doen. Sy vou haar arms om haarself en dink aan die koerantopskrifte.
Ervare polisie-offisier sterf in koeëlreën by padblokkade, het die lamppale die volgende oggend die nuus aangekondig. Afgewissel met Bokke slaggereed vir die Leeus. Op die volgende paal: President moet weer verduidelik. Gewone mense kry nie name op die pale nie. Dis net as jou naam iets is soos Steve, of Joost of Julius dat dit op die paal staan. Anders bly jy 'n anonieme polisie-offisier.
Sy vryf weer oor haar arms. Die verdomde koue wil nie bedaar nie, en sy is bly toe hy eindelik klaar is en hulle buitentoe kan gaan.
Met die uitstap probeer sy om nie na die vrou agter die orrel te kyk nie. Haar pa het graag as orrelis afgelos. Hy kom uit 'n familie wat met musiek in hulle vingerpunte gebore is. Sit 'n instrument in hulle hande en dis nie lank nie, of hulle kan dit bespeel. Sy het graag saamgekom wanneer hy kom speel het.
Sy sit haar sonbril op toe hulle in die sonlig uitstap. Dit het die vorige week feitlik die hele week lank gereën, maar vandag is daar nie 'n wolk in sig nie. Die Septemberson is nog nie baie skerp nie, maar brand haar koue vel. Êrens blaf 'n hond, en 'n vragmotor se remme blaas. Die peperbome voor die kerk is groen en welig, en die voëls kwetter byna oorverdowend. Sy wonder hoe die dag so helder kan wees. In die skemer kerk kon sy haar verbeel die son het 'n oomblik lank weggeraak. Al is dit dan net agter 'n wolk in.
May angels lead you into paradise; upon your arrival, may the martyrs receive you and lead you to the holy city of Jerusalem … begelei Vader Frank se stem die kis buitentoe. Toe die lykswa met die kis wegry, stap hulle saam met die ander mense na die saal langs die kerk. Ellie se ma maak steeds fyn snuifgeluide.
In die saal begin mense naderstaan om te simpatiseer.
Hy was so 'n goeie mens …
We will miss him in the choir …
Dit moet 'n geweldige skok vir julle wees …
And with retirement so near …
Hy moes nog eendag by my begrafnis gespeel het.
Tussen die simpatiebetuigings maak hulle opmerkings oor haar hare wat nou donker is. Sy het later lus om iets onvanpas te sê. 'n Mens sou sweer sy is die enigste mens op aarde wat dit al ooit gekleur het.
Ellie luister en knik af en toe. Skud nou en dan haar kop. Langs haar hoor sy haar ma se dun stemmetjie en sy ruik hoe die alkohol en die pepermente met mekaar stoei. Sy hoop iemand bring vir haar ma tee.
Ek kan nie glo dat hy dit aan my kon doen nie. Maar dis soos my ma destyds gesê het, dis nie ons kerk se mense nie. As ek toe maar geluister het.
Die toehoorders maak klikgeluide, en Rika McKenna gee 'n diep snuif en druk met haar sakdoek teen haar oë.
Ellie verskoon haarself en gaan haal vir haar ma 'n koppie tee en 'n driehoek-toebroodjie. Haar ma se hande bewe toe sy die koppie neem, maar Ellie is verlig om te sien sy drink dorstig en eet selfs die stukkie brood.
Eenkant in die saal staan sy kollegas in groepies saamgekoek. Hulle lyk skoon ongemaklik, asof hulle nie daar hoort nie. Sy is verbaas om te sien hoeveel van háár kollegas ook gekom het. Hulle kom groet streep-streep. Skud haar hand. Brigadier Andile Zondi, haar bevelvoerder, raak aan haar skouer. Clive Barnard, haar kaptein, druk haar 'n oomblik ongemaklik teen hom vas. Clive het verlede jaar veertig geword, maar vandag lê daar kepe langs sy mond wat hom ouer laat lyk.
Sy soek na Albert, maar sien hom nêrens nie. Sy is nie té verbaas nie. Sy ma se begrafnis was waarskynlik die eerste en enigste begrafnis waar hy al ooit was.
Toe Melissa aanbied om vir haar ook tee te gaan haal, skud sy haar kop. Sy weet nie wat sy nou nodig het nie, maar sy weet dis nie tee en 'n toebroodjie nie.
Melissa haak by haar in, en hulle staan stil langs mekaar. As iemand weet hoe haar binnegoed bewe, is dit Melissa.
Gaan jy vanaand huis toe?
Nee, ek sal maar nog vanaand by haar slaap.
Wil jy hê ek moet saamkom?
Ellie glimlag. Miskien moet jy gaan, en ek sal by Antonie en die kinders gaan slaap.
Miskien moet ek by jou kom slaap en dan stuur ons jou ma daar na my klomp toe. Ek weet nie wie ek die jammerste sal kry nie.
Stadig maar seker raak die simpatiebetoners minder en Ellie moet haarself keer om hardop te sug toe net hulle en Vader Frank oorbly. Sy soen hom op die wang.
Thank you, Father. I'm sorry that you had to do this – it couldn't have been easy, but there was nobody else that I could ask. Ellie glimlag. Not that I had a choice. He always said that it has to be you or just a cremation. Finish en klaar.
Die gryskopman neem haar hande in syne. I am so sad, and even a little angry for my friend, but I would have been very hurt if you didn't ask me. I promised him long ago that if this day came, and I was still around, I would do this for him. He could have made it easier for me by not dying, but then again, he was never a man for making things easy.
Ellie knik. Tell me something I don't know.
Hy draai na haar ma, neem albei haar hande in syne. He loved you very much.
Rika McKenna maak 'n geluid wat soos 'n grom klink en Ellie groet haastig.
Waarheen gaan ons nou? wil haar ma weet toe hulle in die motor klim.
Ek gaan Ma by die huis aflaai. Tannie Vera-hulle sal by Ma kuier. Ek moet eers ry, maar ek sien Ma weer later.
Ek weet julle gaan na Joe's toe. Waarom kan ek nie saamgaan nie?
Moet my tog nie met tee en koffie begrawe nie, het haar pa in 'n brief geskryf. 'n Brief wat hy saam met sy testament in 'n koevert gebêre het, en wat al half verbleik is. Kyk in my kas, agter in my sokkielaai sal geld wees – vat die manne daar na Joe toe en koop vir hulle 'n ronde of twee.
Die geld was daar, en Ellie het gewonder wanneer hy dit daar gesit het. Of hy dit maar met die jare aangevul het, soos alles duurder geword het?
Dit was 'n lang dag. Ek en ma kan een aand gaan, maar nie vandag nie.
By die huis het haar tante en dié se man steeds hulle begrafnisklere aan. Hulle is in die kombuis besig om tee te maak.
Kom drink 'n koppie tee, nooi tannie Vera.
Ellie sien hoe haar ma oor haar lippe lek en sy weet dit gaan nie skoon tee wees nie, maar sy kan haar nie nou daaroor bekommer nie.
Joe's is volgepak toe Ellie daar kom. Die kroeg is 'n straat weg van Durbanweg, net voor jy van Bellville se kant af oor die N1 ry. Dis 'n gewilde kuierplek, en baie polisiebeamptes kom maak saans hier 'n draai op pad huis toe. Die stemme verdoof effens toe sy instap. Diegene wat nie by die begrafnis was nie, maak opmerkings oor haar donker hare. Ellie trek maar net haar skouers op.
Joe kom agter die toonbank uit en neem haar hand. Ek is bly om te sien jy het die dag oorleef.
Sy hande vou stewig om hare. Vir iemand diep in sy sestigs is hy 'n baie sterk man. Hy het in sy jong dae gestoei, en is steeds stewig gebou. Dis net sy hare wat nie gehou het nie. Behalwe vir 'n dun strepie grys hare agterom sy kop, is hy feitlik heeltemal bles.
Ellie skud haar kop. Moenie te gou praat nie.
Iemand raak aan haar skouer en toe sy omdraai, staan brigadier Ibrahim Ahmed agter haar.
Sy knik stram. Brigadier.
It was a fitting farewell. Toe sy nie antwoord nie, raak hy aan haar arm. Ons twee kan annerdag ons differences uitsorteer, vandag is nie die tyd nie. Kom ons groet hom eers soos wat hy sou wou gehad het.
Sy knik. Ek waardeer dit dat brigadier gekom het.
Hy maak sy keel skoon, terwyl hy op die kroegtoonbank kap. As ons net 'n oomblik bietjie stilte kan kry. Hy beduie na 'n paar jonges agter in die vertrek wat weer aan die gesels geraak het. Shut up daar agter. Hy draai na Ellie. Mac, we don't have words, en ek weet eintlik glad nie wat ek wil sê nie, behalwe dat dit 'n voorreg was om hom te ken. Veral om saam met hom te kon werk. As jy daai man agter jou gehad het, het jy nooit omgekyk nie. Dis vir ons almal 'n groot verlies. Ons kan seker vir mekaar sê as hy 'n keuse gehad het, sou hy dit so verkies het, maar dit maak dit nie beter nie. Dis moeilik genoeg as hulle enige onskuldige mens op so 'n manier uitvat, maar dit vat hard aan 'n mens as dit een van jou eie is. Hy raak 'n oomblik stil, en toe hy weer praat, is sy stem dun. Op die Ier. Hy lig sy glas.
Daar is 'n luide hoor, hoor! en dan praat een van die jonger manne. Alles wat ek vandag van polisiewerk weet, het John McKenna my geleer.
Hau, man, he could chew your ear when you fucked up, laat 'n jong swart man voor teen die toonbank hoor. But what I liked most, is that he was as straight as an arrow. You always knew where you stood with him.
Onthou julle die aand wat ons daardie huis in Bonteheuwel moes gaan raid? val 'n jarelange kollega ook nou in. Ons het maande lank daaraan gewerk, almal was op hulle plek, en toe kry hy hierdie snaakse gevoel dat dinge nie reg is nie. Fok, die manne was darem kwaad vir hom.
Ja, maar vir die Ier se sesde sintuig was ons banger as vir die duiwel self. Daarmee het niemand geneuk nie. Al hierdie handboeke oor profiling kom nie naby daai man se oog en instink nie.
Ellie laat hulle begaan. Laat elkeen sy stukkie onthou vertel terwyl hulle skouer aan skouer kuier. Wanneer hulle weer hier uitstap, dra elkeen sy eie vrese saam huis toe, en die wete dat dit jy kon wees. Haar eie woorde lê dik in haar mond.
Sy is moeg, en drink diep uit die glas wat Joe in haar hand gestop het. Sy het nog nie vandag geëet nie en voel hoe die whiskey tot in haar maag val, waar dit 'n brandkolletjie maak.
Wat het hy altyd gesê wanneer hy sy eerste glas in die hand gehad het? roep iemand na haar.
May your glass be ever full, may the roof over your head be always strong, and may you be in heaven half an hour before the devil knows you're dead, roep sy terug en almal lag. Daardie soort lag wat net 'n bietjie te hard is, en ietwat desperaat klink.
Sy lig haar glas. Here's to you, old man. Ek hoop jy het die duiwel voorgespring.
Oh Danny boy, the pipes, the pipes are calling, begin haar pa se neef sing, en kort voor lank staan sy vier ou vriende langs hom en sing uit volle bors saam.
Toe hulle by die volgende versie kom, gaan staan Ellie langs hulle en begin saamsing.
And if you come when all the flowers are dying, and I am dead, as dead I well may be, you'll come and find the place where I am lying and kneel and say an Ave there for me.
Wat 'n cliché, en dis nie eers asof dit een van haar pa se gunstelingliedjies was nie, maar tog word haar stem al dunner. Toe die laaste woorde wegsterf, beduie sy vir Joe. Met die nuwe vol glas in haar hand beur sy tot sy weer by Ahmed staan.
Het brigadier iets gekry om te drink?
Hy lig sy glas. My vrou sê al hierdie Coke gaan nog my ingewande opvreet, maar van water alleen kan 'n man wragtig ook 'ie lewe nie. Hoe gaan dit met jou ma?
Soos dit met haar kan gaan. Die Here alleen weet wat hy gedink het om my alleen met haar te los.
Hy skud sy kop. Waarom klink jy moerig? Dis nie asof hy 'n sê in die saak gehad het nie.
Ek wil nie wees nie, maar ek kan nie help nie. Wat het hy daar gaan soek? Hy het die mense goed opgelei. Waarom het hy hulle nie vertrou om 'n blokkade te gooi nie?
As dit nie hy was nie, was dit waarskynlik iemand anders.
Sy het ook al daaraan gedink, maar het vinnig die gedagte gekeer, want dan moet sy iemand in ruil gee en 'n mens weet as jy dit gedoen het, sal jy sukkel om daardie persoon weer in die oë te kyk.
Ahmed sug. Jy is jonk. Jy sal nog agterkom 'n mens doen soms dinge wat jy self nie kan explain nie, maar op die oomblik weet jy net dit is die regte besluit.
Ellie voel hoe die whiskey die skerp kante van die dag begin versag. Eet julle lasagne?
Hy skud sy kop. Nie rêrig nie.
Want anders moes brigadier saamgery het en kom haal het. Ek wonder waarom almal dink lasagne is die beste trooskos.
Voordat sy verder kan praat, voel sy 'n mond in haar nek, maar sy draai nie om nie.
Sorry, babes, ek kon nie vroeër hier wees nie. Ons het moeilikheid gehad. Middag, brigadier.
Albert sit sy arm om Ellie se skouers en soen haar op die wang. Ek is genuine sorry. Ek het probeer …
Hey, Greyling … roep iemand by die kroegtoonbank voordat hy verder kan praat.
Yo, my bro, stuur ietsie aan, man. Ek vrek vannie dors, roep hy terug oor haar kop.
Mac, los die man dat hy enetjie saam met ons kan kom drink.
Ellie beduie met haar kop. Gaan.
Hy maak sy oë groot. Ek sal dit opmaak, ek belowe. Kan ek vir julle iets saambring? Brigadier, hoe lyk jou glas?
Ek moet loop.
Ellie skud haar kop. Ek moet ook by die huis kom, voordat my ma vir Vera-hulle uitskop.
Sien ek jou vanaand?
Ek dink nie so nie. Ons kan later praat.
Hy sit sy hande weerskante van haar gesig en soen haar op die mond. Kom later oor.
Sy en Ahmed stap saam deur toe, maar vorder stadig omdat almal eers wil groet. Clive sit in die verbyloop sy hand op haar skouer. Joe kom agter die toonbank uit, en druk haar 'n oomblik vas.
Vasbyt, my girl. Dit sal weer beter gaan, maar ongelukkig sal dit eers nog vir 'n rukkie maar kak wees.
Dankie. Dit help as 'n mens weet wat om te verwag. Sy waai met haar hand. Dankie hiervoor. Ek is seker hy smile, waar hy ook al is.