Eerlike Prasa-werker help reusebedrog blootlê(Foto: Ashraf Hendricks) Deur James Stent, GroundUp Die Passasierspooragentskap (Prasa) het ŉ ondersoek van stapel gestuur nadat sy jongste jaarverslag ŉ magdom fiktiewe eise vir persoonlike skadevergoeding gewys het. GroundUp het ŉ uitgelekte verslag na die Prasa-ondersoek onder oë gehad wat wys dat bedrieglike eise ten bedrae van minstens R9 miljoen reeds deur Prasa se versekeringafdeling verwerk is. Die verslag is aan uitvoerende hoofde van Prasa, die Valke en die ouditeur-generaal gestuur en dui op ŉ bedrognetwerk wat uit die spooragentskap se versekeringskantoor bedryf word. Op 28 Mei het Prasa R67 000 in Zethembiso Dladla se bankrekening inbetaal; veel meer as die R1 500 wat sy die laaste keer as salaris ontvang het. Dladla, van Durban, vorm deel van ŉ program genaamd Peoples’ Responsibility to Protect (PR2P). PR2P het vrywilligers uit die gemeenskap gewerf om spoorinfrastruktuur in die omgewing waar hulle woon, te help beskerm. In ruil daarvoor ontvang hulle R3 000 per maand, asook opleiding. Dladla het ŉ R67 000-deposito by haar lynbestuurder, Thandeka Mnyandu, aangemeld en verduidelik dat dit ŉ fout moet wees. Dladla het die volgende dag ŉ oproep van Sidudzo Mayaba ontvang, wat aangevoer het die betaling was ŉ fout en dat sy saam met hom na die Gateway Mall moet gaan. In ŉ beëdigde verklaring het Dladla gese sy ken Mayaba al twee jaar lank en het geweet dat hy in die een of ander hoedanigheid vir Prasa werk. By die sentrum het hulle R55 000 oorgeplaas na ŉ rekening, terwyl die verwysing van “Monde” gebruik is. Dladla is aangesê dat sy die oorblywende R5 000 kan gebruik soos sy wil en sy het R2 000 daarvan aan haar kêrel oorbetaal. Dladla was egter ongemaklik met wat gebeur het en het die voorval aangemeld. Kort daarna het ondersoekers leidrade begin vind na ŉ bedrogskema wat uit die versekeringskantoor bedryf word. Die betaling het van dié departement gekom en is aangeteken as vergoeding vir ŉ besering wat Dladla kwansuis in 2019 by die Isipingo-stasie opgedoen het. Dladla het egter nooit so ŉ besering opgedoen nie. Sy het ook aan ondersoekers gesê sy het nooit die trein gebruik nie. Ondersoekers het bevind die eisnommer is klaarblyklik in KwaZulu-Natal geskep, maar het nie op daardie provinsie se rekords verskyn nie. Ander dokumente was ook uitstaande, soos mediese rekords vir die eis, asook ŉ aansoek wat afgeteken moet word deur ŉ amptenaar wat die eis aanvra en goedgekeur moet word deur ŉ ander amptenaar. Hoewel die dokumente uitstaande was, het drie amptenare in die finansiële departement die eis afgeteken. Dladla was nie die eerste wat in die bedrogspul gebruik is nie, maar sy was klaarblyklik die eerste wat ŉ woord daaroor gerep het. Tydens die ondersoek is al hoe meer onregmatige betalings opgespoor en net in die eerste helfte van verlede jaar is bedrieglike eise van meer as R9 miljoen verwerk. Ondersoekers het ook bevind dit was maklik om Prasa se stelsels te omseil en dat eise sonder die vereiste dokumente verwerk is. Daar was onvoldoende beheer en daar is aanbeveel dat tugstappe teen verskeie amptenare in die versekeringsafdeling ingestel word. Prasa is ook aangesê om ŉ klag by die polisie aanhangig te maak, ŉ omvattende ondersoek van stapel te stuur en die gesteelde geld te herwin. Dit is egter onduidelik of Prasa enige van hierdie aanbevelings ingestel het en navrae daaroor aan die spooragentskap is steeds onbeantwoord.