Kommer oor kinders in gr. 1 tot 3 ‘wat nie kan druip’Angie Motshekga. Foto: Jacques Naude/ANA Angie Motshekga, minister van basiese onderwys, se plan om kinders wat in gr. 1 tot 3 druip, outomaties deur te sit, wek kommer. Motshekga het vroeër die maand in antwoord op ’n skriftelike parlementêre vraag deur die VF Plus-parlementslid dr. Wynand Boshoff geantwoord dat so ’n stelsel van “outomatiese progressie” nie tans geld nie. Op die oomblik kan ’n leerling een maal per skoolfase druip, maar nie meer as dit nie. Die twaalf skoolgrade is tans in vier fases van drie jaar elk ingedeel. Daardie stelsel bly geldig tot dit verander word – tans kan leerlinge steeds druip, ook in die grondslagfase. Volgens Motshekga dui internasionale neigings en studies in die opvoedkunde tans daarop dat herhaling van ’n skooljaar baie min voordele vir jong leerlinge in die grondslagfase inhou. Die nadele oortref die voordele en akademiese prestasie verbeter nie noodwendig nie. Die Onderwyskommissie van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns het in reaksie gesê die stand van grondslagfaseonderwys in Suid-Afrika is reeds rede tot kommer met groot getalle leerders wat nie oor basiese lees-, skryf‑ en wiskundevaardighede beskik aan die einde van gr. 3 nie. Studies uit soortgelyke ontwikkelende lande soos Suid-Afrika wat reeds ’n beleid van outomatiese bevordering aangeneem het, dui grootliks op negatiewe statistieke en sentimente oor die implementering daarvan, het prof. Anne-Marie Beukes, hoof‑ uitvoerende beampte van die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns, gesê. In Suid-Afrika is die bron van kommer tweeledig. “Eerstens kan verwag word dat oneffektiewe implementering van die beleid kan lei tot `ŉ onderwyskrisis soos reeds uit soveel ander voorbeelde blyk waar daar nie genoegsame voorbereiding vir implementering gemaak word nie. So byvoorbeeld is die huidige taalbeleid van die grondslagfase eendimensioneel geskryf vir ’n multidimensionele taalrealiteit wat veronderstel dat alle kinders moedertaalonderrig van gr. 1 tot 3 ontvang. Die werklikheid is veel meer kompleks, in ag genome ook die gebrek aan Engelse taalonderrig wat die oorgang na gr. 4 moet vergemaklik. “Tweedens kom die toegang-teenoor-kwaliteit‑argument weer ter sprake. Die departement van basiese onderwys het oor die laaste dekade suksesvol toegang tot basiese onderwys vir derduisende leerders verseker. Sou slaagsyfers die belangrikste aanduider van sukses in die grondslagfase word, ten koste van kwaliteit en die versekering dat basiese vaardighede in plek is, kan die langtermyngevolge egter rampspoedig wees. Die Onderwyskommissie van die SA Akademie stel voor dat die beleid van outomatiese bevordering in die grondslagfase dringend heroorweeg word, en indien dit wel sou voortgaan dit ten minste weldeurdag en geleidelik oor ’n redelike implementeringstydperk moet geskied.” Die Suid-Afrikaanse Onderwysersunie (SAOU) het ook sy teenstand teen só ŉ stelsel benadruk. Chris Klopper, hoof‑ uitvoerende beampte van die SAOU, het gesê hulle keur nie die “pass-one-pass-all”-beginsel goed nie. “Leerders se agterstande gaan gewis nie hanteer word of verbeter indien hulle vinniger deur ŉ spreekwoordelike drukgang gejaag word nie.” Noodsaaklike boustene in leerders se ontwikkelingsmure, wat met vaslegging en intervensie aangepak kon word, gaan agterweë gelaat word, meen Klopper. “Die departement se agenda word bevraagteken: word die leerders se onderrig en vaardighede hier bevoordeel of is hierdie besluit vir die departement ŉ finansiële kruk om die onderwysbegroting te probeer red?” Volgens Klopper is die deurvloeisyfers reeds ŉ geruime tyd ŉ bron van bespreking. “Hierdie optrede is volgens die SAOU ŉ poging om dié syfers te manipuleer. Net soos wat ŉ tablet aan elke leerder nie ons onderwysstelsel se redding is nie, en die departement is bewus van die navorsing wat in hierdie verband gedoen is en die negatiewe resultate daarvan, net so gaan die aanstuur van leerders wat agterstande het, nie SA se onderwysstelsel se redding wees nie.” Die SAOU het ŉ beroep op Motshekga gedoen om suiwer en met omsigtigheid oor dié aangeleentheid te besin: “Dit is Suid-Afrika se toekoms waaroor die departement besluit”.