PressReader - Beeld: 2017-07-19 - Tyd vir al­mal om voort te bou op Man­de­la­er­fe­nis
Tyd vir al­mal om voort te bou op Man­de­la­er­fe­nis
Beeld - 2017-07-19 - Kommentaar -
Se­dert sy af­tre­de, maar ver­al se­dert sy dood in 2013, het oud­pres. Nel­son Man­de­la ’n i­koon ge­word. Vol­maak was hy nie; hy was ’n mens met fou­te. Tog was hy een van die groot­ste staats­man­ne wat Suid-A­fri­ka in die 20ste eeu op­ge­le­wer het.
Man­de­la se ver­dien­ste lê ver­al op drie ter­rei­ne: Hy het vir die vryheid van sy men­se ge­veg; hy het sy be­winds­tyd as staats­hoof ver­al ge­bruik om wit en swart duur­saam te ver­soen; en hy het dit al­les met on­be­twis­ba­re per­soon­li­ke in­te­gri­teit ge­doen.
In ’n de­mo­kra­sie staan dit men­se na­tuur­lik vry om hom en sy da­de te kri­ti­seer. Maar aan sy eer­lik­heid en die op­regt­heid van sy po­li­tie­ke stre­wes kan nie­mand reg­tig twy­fel nie.
Wat Man­de­la he­laas ook ge­doen het, was om ty­dens sy pre­si­dent­skap sy oë te sluit vir die nei­ging tot mags­mis­bruik en kor­rup­sie in sy ge­lief­de ANC (dink maar aan die wa­pen­skan­daal).
As ge­van­ge­ne was hy re­la­tief af­ge­sny van die toe­ne­men­de on­eer­lik­heid wat sy be­we­ging reeds in bal­ling­skap ge­ken­merk het. Die ge­volg was dat hy ná 1994 nie ge­noeg ge­doen het om dit in die kiem te smoor nie.
Ná sy af­tre­de in 1999 het din­ge sta­dig maar se­ker na die ver­keer­de kant toe be­gin neig. Eers het Suid-A­fri­ka ’n pre­si­dent (T­ha­bo M­be­ki) ge­kry by wie Man­de­la se ver­soe­nings­i­de­aal geen hoë pri­o­ri­teit ge­niet het nie; en nou sit ons met ’n staats­hoof wat ge­reeld met kor­rup­sie ver­bind word, en deur min­stens een reg­ter by im­pli­ka­sie aan kor­rup­sie skul­dig be­vind is.
Son­der om Man­de­la se mens­li­ke fou­te on­der die mat in te vee: In die ja­re 1990 (toe hy vry­ge­laat is) tot 1999 was hy die reg­te man op die reg­te plek en op die reg­te tyd­stip. Hy het in be­gin­sel ’n ste­wi­ge fon­da­ment vir ’n suk­ses­land ge­lê.
Het sy op­vol­gers maar ver­der ge­loop op daar­die pad wat hy aan­ge­dui het. He­laas woon ons nou al­mal in ’n rom­mel­staat met ’n lei­er oor wie die ska­du­wee van 783 klag­te van kor­rup­sie en ram­pok­ke­ry hang.
Dis se­ker on­re­a­lis­ties om te ver­wag dat p­res. Ja­cob Zu­ma op­eens ’n eer­li­ke mens word, maar het die tyd nie aan­ge­breek dat die eer­li­ke men­se wat nog in die ANC oor is in op­stand kom nie?
An­ders bly slegs ’n wran­ge er­fe­nis van ’n waar­di­ge Man­de­la oor.