Dokters dreig met hof oor gebrek aan plasings(Argieffoto: Unsplash) ŉ Groep junior dokters wat wag op plasings van die departement van gesondheid om hul verpligte gemeenskapsdiensjaar te doen, dreig om die departement hof toe te sleep indien hy nie binnekort ŉ aanduiding van sy planne met die dokters gee nie. Die groep dokters vra in ŉ brief aan die departement ook vir gesprek met die oog daarop dat die gemeenskapdiensjaar as deel van verpligte opleiding van dokters geskrap word, omdat die regering nie in staat is om finansiële of logistieke voorsiening vir die program te maak nie. Die departement se gesukkel om dokters vir hul verpligte internskap- of gemeenskapsjaar te plaas, is teen hierdie tyd omtrent ŉ jaarlikse verskynsel – met geen oplossing tot dusver in sig nie – en lei elke jaar tot groot spanning onder junior dokters. “Pleks daarvan stel ons voor dat voorsiening gemaak word vir mediese poste in die openbare sektor om spesialisopleiding aan te moedig en opgeleide dokters in die land te hou,” voer die dokters in die brief aan. Die skrywe lui dat die beweerde begrotingstekorte by die departement ŉ “belediging vir hardwerkende staatsdiensdokters is wat gehelp het en steeds help om die land deur genadelose vlae van Covid-19, maar nie beperk tot Covid-19 nie, te dra”. Die dokters sê dít terwyl die regering geld op verskeie maniere wanbestee. Daar was die afgelope paar maande tientalle berigte van beweerde korrupsie en wanbesteding in die gesondheidsdepartement, onder meer met die aankoop van persoonlike beskermingstoerusting, met bedrae wat miljoene rande beloop. Die bewerings van korrupsie het onder meer tot die bedanking van dr. Zweli Mkize, voormalige minister van gesondheid, gelei. Die groep dokters eis nou dat die departement teen Vrydag om 16:00 voorlopige plasings vir volgende jaar bekend maak en dat dié plasings gesteun moet word deur ŉ werkende aanlyn stelsel waar aansoekers die uitslae kan sien. Indien ŉ aanlyn stelsel nie moontlik is nie, moet die departement ŉ e-pos of SMS stuur, of ŉ oproep na elke aansoeker maak om hulle oor die plasings in te lig. Die dokters eis voorts dat die eerste dag van volgende jaar se gemeenskapsdiens minstens ses weke ná die bekendmaking van die voorlopige plasings begin en vier weke nadat die finale plasings aangekondig is omdat die tyd vir dokters om onder mekaar uit te ruil of appèl aan te teken teen ŉ plasing nie verkort word nie. Die dokters sê hulle het ŉ billike tydperk nodig om te verhuis na die plekke waar hulle eindelik geplaas word, asook vir die departement om alle administrasie wat verband hou met die uitruilings, appèlle en finale uitslae af te handel. Hulle eis ook dat hul Januarie-salarisse en verlofdae nie geraak word nie, omdat die vertraging met die plasings nie deur hulle toedoen is nie. Alle dokters moet hul basiese salaris teen 31 Januarie ontvang. Sowat 800 dokters ondersteun reeds die eise aan die departement. Die Junior dokters- vereniging van Suid-Afrika (Judasa) het die stelsel verlede maand al as ŉ “mislukking” bestempel en sê dokters moet elke jaar luister na dieselfde verskonings. Judasa sê die Internship and Community Service Programme (ISCP) sowel as die departement is ook nie deursigtig oor die gebrek aan gefinansierde poste en dat dit lei tot die voortgesette laat plasings van aansoekers – met talle wat glad nie geplaas word nie. Die vereniging sê hy word dikwels in die middel vasgevang, maar weens die mislukkings van die departement en die ICSP, lyk Judasa nou óók soos ŉ mislukking. ŉ Dokter wat weens vrees vir viktimisasie op voorwaarde van anonimiteit met Maroela Media gepraat, het, sê die twee jaar internskap en jaar gemeenskapsdiens is ŉ vereiste vir dokters om in Suid-Afrika te praktiseer. Ander lande stel nie dié vereiste nie en is dus ŉ groot trekpleister vir jong dokters. “As die departement nie die program kan bedryf nie, moet hulle dit opskort en nie verpligtend maak nie. Almal van ons is bereid om landwyd te gaan dien, maar die departement kan nie aan die einde van Desember vir jou sê om op 1 Januarie duisende kilometer ver op ŉ plek te gaan aanmeld nie.” Dié dokter sê toe hy vroeër vir sy internskapjaar geplaas is, is die plasing op so ŉ kort kennisgewing gedoen dat hy twee maande lank in ŉ hotel moes tuisgaan omdat hy geen ander heenkome gehad het nie. Volgens hom het nog nie ŉ enkele junior dokter ŉ plasing vir gemeenskapsdiens vir volgende jaar gekry nie. “Niemand van ons weet waarheen ons gaan nie.” Maroela Media het ŉ navraag aan die departement van gesondheid gerig. Kommentaar sal bygewerk word wanneer dit onvang word. Presies ŉ jaar gelede het Maroela Media ook berig oor talle mediese studente in hul finale jaar se magteloosheid omdat hulle nie betyds by hospitale geplaas kon word nie.