Meditatio: Plofbare emosies! – Gerda de Villiers | TEO website of the Faculty of Theology University of Pretoria / TEO Webwerf van die Fakulteit Teologie, U.P.
Toe het Saul hom bloedig vererg vir Jonatan en gesê: 'Jou rebelse ellendeling!' (1 Sam 20:30).
Huismoles rondom die etenstafel. Die meeste van ons onthou een of meer soortgelyke ongelukkige scenario's. Woede-uitbarstings, kos word dik in jou mond. 'n Feesmaal ontaard in 'n twismaal. Nie 'n lekker ervaring nie, nie vir ons nie, en ook nie vir Saul en Jonatan nie!
Vanaf 1 Samuel 18 ontvou 'n roerende, dog ontstellende verhaal. Jonatan se selflose liefde vir Dawid is aangrypend. Twee maal kort na mekaar word gesê dat Jonatan vir Dawid liefgekry het soos homself (vv 1 en 3; vgl ook 1 Sam 20:17). Hul vriendskap is só intens dat hulle 'n verbond smee (v 3). In Ou-Israel was 'n verbond 'n durende ooreenkoms wat blywende implikasies tot in die nageslag gehad het. Plegtige simboliese handelinge het die erns hiervan beklemtoon (vgl Gen 15:1-21). Jonatan bekragtig hul vriendskap deur afstand te doen van al sy koninklike simbole – sy mantel, swaard, boog en gordel – en dra alles aan Dawid oor (v 4). Maar kort hierna begin 'n verterende jaloesie aan Saul vreet (v 9 ev), en Jonatan is vasgekeer tussen eerbied en lojaliteit teenoor sy pa, die koning, en 'n oorweldigende liefde vir sy vriend met wie hy 'n verbond gesluit het.
Vir die res van Jonatan se lewe, sou hierdie spanning tussen sy vriend en sy pa voortduur. Meer as een keer moes hy intree om Dawid teen Saul te beskerm (vgl 1 Sam 19:1-7; 20:1-43). Meer as een keer sou die twee vriende ook hul verbintenis aan mekaar bevestig (vgl 1Sam 20:41-42; 23:18). Jonatan moes egter in die huis van Saul bly (1 Sam 23:18), en het lojaal, sy aan sy, saam met sy pa gesterf (1 Sam 31:6). En alhoewel Dawid se optrede as koning nie altyd eerbaar was nie, doen hy tog 'n baie mooi ding: 'n paar jare na sy vriend se dood, ontferm hy hom oor Mefiboset, Jonatan se kreupel seun, Saul se kleinkind (2 Sam 9:1-13).
Liefde en jaloesie is intense emosies wat heftige reaksies ontlok. Die intriges rondom Saul, Jonatan en Dawid illustreer op 'n dramatiese wyse hoedat sterk gevoelens die potensiaal het om 'n mens diep te ontroer, maar ook te vernietig. Nogtans kan ons van ons emosies nie loskom nie, emosies bind ons aan die diepste van ons menswees. Egte menslike verhoudinge is gebou op emosie, en daarom so oneindig broos.