Woord: hertzoggies, smutsies, tweegevreetjiesHertzoggies, smutsies en tweegevreetjies (Foto: Koekedoor/kykNET) ŉ Hertzoggie is ŉ soort koekie. ŉ Hertzoggie bestaan uit ŉ tertdoppie wat met appelkooskonfyt gevul is en bo-op met klappermeringue versier is. Die naam hertzoggie is afgelei van die eienaar Hertzog. Hertzoggies is genoem na generaal JBM Hertzog, wat van 1860 tot 1942 geleef het, en wat van 1924 tot 1939 eerste minister van die Unie van Suid-Afrika was. Generaal Hertzog was ŉ direkte opponent van generaal JC Smuts (1870 – 1950), wat ook eerste minister van die Unie was; van 1919 tot 1924, en weer van 1939 tot 1948. Die vroue wat vir Smuts ondersteun het, bak toe vir hom ŉ ander koekie, naamlik ŉ smutsie. Smutsies is soortgelyk aan hertzoggies, ook met ŉ appelkooskonfytvulsel, maar in plaas van die klapper-eierwitbolaag, kry smutsies tot ŉ deegbolagie. In sommige kookboeke word beweer dat smutsies eerste gebak is, deur die Smuts-ondersteuners van die Suid-Afrikaanse Party, die Sappe, en dat die tantes wat Hertzog-ondersteuners was, die Natte van die Nasionale Party, eers daarna hulle hertzoggies geskep het. In die Kaap, so word daar vertel, het die Moesliemvroue van die Bo-Kaap vir Hertzog met die hertzoggie vereer toe hy as eersteministerskandidaat aan hulle stemreg beloof het. Toe Hertzog sy belofte verbreek en dit nie gebeur nie, het hulle die hertzoggie onder hande geneem en dit in ŉ proteskoekie omskep. Die een helfte van die tertdoppie het hulle met appelkooskonfyt gevul en die ander helfte met klappermeringue. Die twee helftes van dié koekie het hulle ook verskillend versier. Die een helfte het hulle met ligpienk versiersuiker bedek, en die ander helfte bruin ingekleur. Dié skepping het hulle ŉ tweegevreetjie genoem, of soos ŉ mens in Kaaps sal sê: ŉ “tweegevrietjie”. Dus ŉ ander woord vir ŉ tweegesig – iemand wat huigel, wat hom of haar in verskillende omstandighede verskillend voordoen; ŉ kuller, ŉ bedrieër, ŉ valsaard, ŉ leuenaar. En as jy nou nier meer jou lus kan bedwing nie, hier is ‘n resep vir Hertzoggies Bron: Die tale wat ons praat – taaldinge uit die gewilde radioprogram Uitgewer: Penguin Random House Prys: R230,00* *Prys onderhewig aan verandering Koop die boek by Graffiti Boeke