ADV Hervormde Kerk - Diakens deur die eeue
Jy is hier: Tuis ADV Kommissie Stukkie Brood Diakens deur die eeue
Diakens deur die eeue
Diakens deur die eeue en oor die wêreld.
Die eerste diakens waarmee ons in die Bybel kennis maak, is in Handelinge 6:2, toe die apostels spesifieke mense aangewys het om in die fisiese behoeftes van die gemeenskap te voorsien. Teen die einde van die antieke era (ongeveer teen die derde eeu nC) het die diakens as die kerklike biskop se oë en ore in die gemeenskap gedien. Kerklike eiendom en administratiewe verpligtinge was teen hierdie tyd ook die werk van die diakens.
Hierna was die Rooms-Katolieke kerk 'n ideale plek vir 'n diaken om professionele opgang te maak. Uit die 37 mans wat tussen 432 en 684 nC tot kerklike pous verkies is (ongeveer 1000 jaar voor die Reformasie), was 34 eers diakens gewees, nie priesters nie. Met verloop van tyd het die biskop se assistent – die aartsdiaken – 'n toenemende belangrike rol in die kerk begin speel. Hy sou hoofsaaklik vir die administrasie van die kerk en die versorging van die armes verantwoordelik wees en het daarom beheer oor die kerk se geld uitgeoefen. Teen die agste eeu nC het die aartsdiaken ook 'n opsig-rol begin vervul – baie soos die rol van die hedendaagse ouderling – en die gewone diakens het spesifieke take tydens die erediens en veral die nagmaal vervul.
Calvyn het tydens die Reformasie die oorspronklike opdrag van die diakens – liefdesdiens aan veral siekes en armes – teruggeroep. In die meeste Gereformeerde kerke van Nederduitsche afkoms dien diakens as een van drie ampte op die kerkraad. 'n Unieke eienskap van menige Nederduitsche diakonaat oor die wêreld heen, is dat die diakonie in elke gemeente as 'n eie entiteit met eie fondse, apart van die gemeente en bestuur deur die diakens, funksioneer. Die begronding hiervoor is natuurlik sodat die diakonie ten alle tye in staat sal wees om mense in nood te kan bystaan.
In ander kerklike tradisies, soos die Uniting Church in Australia, funksioneer diakens ook as evangeliste wat gemeenskappe stig en met die Woord bedien. In die Church of Scotland staan diakens in opgeleide en betaalde posisies. Die permanente diakonaat was tot 1988 'n amp uitsluitlik deur vroue vervul. Die Evangelies Lutherse Kerk in Amerika het steeds diakonale liggame vir vroue waar die diakens 'n sertifikaat na opleiding by 'n seminarium ontvang. In die hedendaagse Katolieke, Ortodokse en Anglikaanse kerke funksioneer diakens as assistente vir die priesters in beide die pastoraat en die administrasie van die gemeente. Diakens vervul 'n rol in die liturgie, verkondig die Evangelie, en lewer liefdesdiens aan die armes en uitgeworpenes.
Die amp van diaken het telkens in die geskiedenis, soos die meeste menslike instellings in die samelewing, geformaliseer en dan weer hervorm volgens Bybelse riglyne. Die basiese begronding vir diakens kom altyd weer terug na die versorging van weerlose mense. Wanneer mens ondersoek instel na die werksaamhede van diakens die wêreld oor is dit maklik om opgewonde te raak oor die ryk tradisie en wonderlike werk waaraan die NHKA se Diakens in hierdie wêreld deelneem – altyd in diens van die Evangelie.