LP’s ontstoke oor maatskappy wat SAPD ‘gyselaar hou’Argieffoto Die parlementêre waghond oor openbare rekeninge het Donderdag gesê hy is geskok dat ŉ verskaffer van die Suid-Afrikaanse Polisiediens “die hele land gyselaar kan hou” deur te dreig om die strafregstelsel tot stilstand te bring. Scopa (die staande komitee oor openbare rekeninge in die parlement) het reageer op ŉ boodskap wat die voormalige polisiebeampte, nou sakeman, Keith Keating van Forensic Data Analysts (FDA), gesirkuleer het. Die maatskappy word na bewering verbind met korrupsieklagtes teen die voormalige waarnemende polisiekommissaris, Khomotso Phahlane. Keating het in die verklaring gesê sleutelelemente van die strafregstelsel, insluitend eiendomsbeheer en bewysstukkebestuur (PCEM) en die vuurwapenpermitstelsel (FPS), in duie kan stort as die SAPD nie sy rekening by FDA vereffen nie. FDA verskaf dié dienste aan die SAPD. “Dit laat die vraag ontstaan of die SAPD die toerusting by FDA huur of dit self besit, want volgens die komitee hanteer FDA slegs die instandhouding van die stelsel,” het Scopa in ŉ verklaring gesê. “Dit is gevolglik onduidelik waarom een persoon soveel mag oor toerusting kan hê wat die regering besit. As die regering die toerusting aangekoop het, watter reg het FDA om dit af te skakel?” Scopa het verlede jaar aan die bestuur van die polisie gesê FDA se rekeninge moet nie meer betaal word nie, as gevolg van ŉ kwessie oor die wettigheid van die kontrakte tussen die maatskappy en die staatsinligtingstegnologie-agentskap (Sita), wat rekenaartoerusting namens die regering aanskaf. FDA het in sy verklaring gesê hy verskaf instandhouding en ondersteuningsdienste vir die PCEM en FPS aan die SAPD, maar is die afgelope paar maande nie betaal nie. “Die gebruik van en toegang tot die sagteware en ondersteuningsdienste wat betref PCEM en FPS sal ongelukkig Woensdag, 4 April 2018, om middernag, opgeskort word, tensy ŉ behoorlike ooreenkoms aangegaan word met die SAPD voor die stelsel afgeskakel word,” lui die verklaring. “Die SAPD en ander belanghebbendes is behoorlik gewaarsku oor die risiko’s, maar het nie reageer nie, ondanks die impak daarvan. Die minister is ook in kennis gestel en sy kantoor is die enigste een wat reageer en gesê het dat die nasionale polisiekommissaris versoek is om terugvoer te gee.” FDA voer aan polisiebeamptes sal moontlik nie vir diens kan aanmeld nie, sal nie wettig vuurwapens kan gebruik of uitneem nie en toegang en bestuur van bewysstukke in die forensiese laboratorium sal ook beperk word. “Die bewaringsketting van miljoene bewysstukke in die laboratorium kan ook onderbreek word. Die Nasionale Vervolgingsgesag sal ook nie bewysstukke kan verwyder om in hofverrigtinge te gebruik nie. Die Republiek van Suid-Afrika kan moontlik sekere internasionale ooreenkomste met Interpol en die Verenigde Nasies oortree,” beweer FDA. “FDA het die SAPD en SITA in kennis gestel dat dit onregverdig en onverantwoordelik sal wees om verder kritieke dienste aan die SAPD te verskaf, direk of deur SITA, in omstandighede waar betaling onwettig weerhou word en waar FDA nie binnekort betaling sal ontvang nie. FDA het sedert Desember 2017 sy bedrywighede en dienste aan die SAPD en SITA verskaf sonder enige betaling.” Dit is nog nie duidelik of daar enige impak was op die strafregstelsel ná middernag nie. Brig. Vishnu Naidoo het intussen in ŉ verklaring gesê die bestuur van die SAPD en SITA neem kennis van die mediaverklaring en gevolglike mediaberigte dat “sekere kritieke infrastruktuurstelsels binne die SAPD” afgeskakel sal word. “Ons kan bevestig dat sekere stelsels inderdaad afgeskakel is en terwyl dit waarskynlik ŉ impak sal hê op die doeltreffendheid van sekere bedrywighede, bring dit nie alle bedrywighede tot ŉ stilstand nie. Gebeurlikheidsplanne is in werking gestel,” het Naidoo bevestig. “Ons bekom intussen regsadvies op die saak en sal daarvolgens optree. Ons kan ook nie enige besonderhede verskaf nie, gegewe die feit dat dit ernstige sekuriteitsimplikasies kan hê en dat ons moontlik op die regsadvies sal moet reageer, indien nodig.” Francois Beukman, voorsitter van die portefeuljekomitee oor polisie, het gesê die situasie is ondraaglik en die nasionale polisiebestuur moet die kwessie as ŉ prioriteit hanteer.