PressReader - Beeld: 2016-05-20 - Bank­vas ag­ter Pra­vin
Bank­vas ag­ter Pra­vin
S­waar­ge­wig­te skets don­ker prent­jie as hy trek­pas kry
Beeld - 2016-05-20 - Front Page - Pau­li van Wyk
S­waar­ge­wig-a­ka­de­mi­ci in die fi­nan­si­ë­le sek­tor het hul ge­wig ag­ter Pra­vin Gord­han in­ge­gooi en waar­sku oor die er­ge ge­vol­ge van ’n kre­die­taf­gra­de­ring.
Die mi­nis­ter van fi­nan­sies is die mid­del­punt van ’n “straat­ge­veg” oor die be­heer van die na­si­o­na­le te­sou­rie, staatsmaat­skap­pye en mil­jar­de ran­de se staats­kon­trak­te.
Hy neem die ge­rug­te van sy drei­gen­de ar­res­ta­sie erns­tig op en het van­dees­week in ’n on­ge­ken­de stap ge­pleit om die ge­meen­skap se be­sker­ming en on­der­steu­ning.
22 pro­fes­so­re en e­ko­no­me ver­bon­de aan die sa­ke­sko­le van 11 u­ni­ver­si­tei­te het in ’n brief aan Bu­si­ness Day wat van­dag ver­skyn, hul kom­mer uit­ge- spreek oor die in­vloed wat ge­rug­te oor Gord­han se ar­res­ta­sie op die e­ko­no­mie het. Die 22 sluit vier de­ka­ne in.
Dit ver­oor­saak on­se­ker­heid oor be­leid, skep ’n ne­ga­tie­we beeld van die land by kre­diet­a­gent­skap­pe en laat be­leg­gers op die vlug slaan, het die e­ko­no­me, on­der wie proff. Ser­vaas van den Berg (U­ni­ver­si­teit S­tel­len­bosch), Vishnu Pa­da­y­a­chee (U­ni­ver­si­teit van die Wit­wa­ters­rand), Lor­rai­ne G­rey­ling (U­ni­ver­si­teit van Jo­han­nes­burg), Ray­mond Par­sons (Noord­wes-U­ni­ver­si­teit) en El­sa­bé Loots (U­ni­ver­si­teit van P­re­to­ria), ge­sê.
’n Kre­die­taf­gra­de­ring in ’n jaar waar­in die e­ko­no­mie na ver­wag­ting met min­der as 1% sal groei, sal die erg­ste im­pak hê op die arm­ste van die ar­mes, sê die e­ko­no­me.
Dit is om­dat ’n af­gra­de­ring ren­te- koer­se ver­der sal ver­hoog, le­nings­kos­te in die pri­va­te en die o­pen­ba­re sek­tor die hoog­te sal laat in­skiet en die rand swaar sal tref, sê die e­ko­no­me.
“Die be­lang­rik­heid van sta­bie­le en be­kwa­me e­ko­no­mie­se in­stel­lings, soos die te­sou­rie, die Re­ser­we­bank en die Suid-A­fri­kaan­se In­kom­ste­diens (SAID), en an­der in­stel­lings, soos ’n on­af­hank­li­ke reg­bank en vrye me­dia, kan nie oor­be­klem­toon word nie.”
Hul­le be­pleit ook o­pen­ba­re en po­li­tie­ke steun vir Gord­han.
Gord­han se po­li­tie­ke ka­pi­taal is na ver­neem word eg­ter bit­ter min.
Die drei­gen­de ar­res­ta­sie hou ver- band met on­ge­rymd­he­de waar­by ’n on­der­soek­een­heid van Jan Taks moont­lik be­trok­ke was.
Die Val­ke het die on­der­soek pro­beer ont­ken en ook die pre­si­den­sie het ’n sterk ver­kla­ring uit­ge­reik wat na­week­be­rig­te oor die ar­res­ta­sie as “ge­vaar­li­ke ge­rug­te” af­maak.
Beeld ver­neem eg­ter van twee on­af­hank­li­ke bron­ne met ken­nis van die kwes­sie dat plei­toor­een­koms­te om teen Gord­han te ge­tuig reeds aan twee van sy voor­ma­li­ge kol­le­gas aan­ge­bied is. Die plei­toor­een­koms­te is ge­wei­er.
Gord­han se plan is nou om die ge­meen­skap en groot sa­ke­lui te mo­bi­li- seer om saam met hom in die stryd te tree, sê bron­ne in die te­sou­rie en fi­nan­si­ë­le in­tel­li­gen­sie­sen­trum (FIC).
“P­res. Ja­cob Zu­ma se uit­spra­ke dat Des van Rooy­en die bes­te mi­nis­ter van fi­nan­sies is wat hy nog ooit aan­ge­stel het en sy o­pen­li­ke on­der­my­ning van Gord­han voor SAL-per­so­neel­le­de wys hy is nie erns­tig wan­neer hy on­der­steu­ning aan Gord­han toe­sê nie,” het ’n te­sou­rie­bron ge­sê.
Gord­han hou se­dert sy aan­stel­ling die lei­sels van staats­in­stel­lings, soos De­nel, die SAL en die SAID, styf vas en het on­der meer ge­wei­er om die SAL ver­der te help as die raad én Zu­ma se vrien­din Du­du My­e­ni (raads­voor­sit­ter) nie ver­vang word nie.
Zu­ma het die SAL daar­na self be­soek en lui­dens be­rig­te on­der­neem om nou by die staats­in­stel­ling be­trok­ke te wees.
“Daar is geen ge­heim­sin­nig­heid hier nie, dis ’n straat­ge­veg,” het die bron ge­sê.
Die ANC-ring­kop G­we­de Man­tas­he kan dalk een van Gord­han se bond­ge­no­te word, sê nog ’n te­sou­rie­bron.
Die­self­de bron sê Man­tas­he en Jes­sie Du­ar­te (on­der­skei­de­lik die ANC se se­kre­ta­ris-ge­ne­raal en ad­junk-se­kre­ta­ris-ge­ne­raal) is op die oog af meer uit­ge­spro­ke oor die sa­ke­reus Jo­hann Ru­pert se be­weer­de “on­be­hoor­li­ke in­vloed” op staat­sa­ke as dié van die Gup­ta-fa­mi­lie. In nog ’n ont­wik­ke­ling het die NG Kerk gis­ter­mid­dag ’n brief aan Gord­han ge­stuur om die kerk se steun vir hom uit te spreek.
“Ons be­ves­tig hier­mee ons re­spek vir u waar­de­ge­dre­we lei­er­skap en ver­ant­woor­de­li­ke be­sker­ming van staats­ba­tes,” lui die brief.
Die NG Kerk sê Gord­han en an­der lei­ers met in­te­gri­teit dra lands­bur­gers se hoop op hul skou­ers. “Ons buig ons hoof­de in ge­bed langs jou en glo dat ge­reg­tig­heid nog sal ge­skied.”
Die so­ge­naam­de p­re­miers­liga het sy mes in vir ANC-ka­ders soos Pra­vin Gord­han, sê die SAKP.
Daar is “geen twy­fel nie” dat die p­re­miers­liga die aan­val op men­se soos Ro­bert M­cB­ri­de, ge­skors­te hoof van die po­li­sie­wag­hond, O­pod, An­wa Dra­mat, voor­ma­li­ge Val­ke-hoof, en nou Gord­han, mi­nis­ter van fi­nan­sies, ko­ör­di­neer, sê Sol­ly Ma­pai­la, ad­junk-se­kre­ta­ris-ge­ne­raal van die SAKP.
Hy het ge­re­a­geer na­dat lt.genl. Mt­han­da­zo Nt­le­me­za, Val­ke­hoof, glo ge­sê het “dis tyd om kom­mu­nis­te te tei­ken”. ’n SAKP-lei­er wie se naam nie ge­noem is nie, het die uit­la­ting glo ge­hoor.
Daar is glo ook ver­neem dat Ma­do­da Sam­ba­tha, SAKP-se­kre­ta­ris in Noord­wes, die vol­gen­de tei­ken is.
B­rig. Hang­wa­ni Mu­lau­d­zi, die Val­ke se woord­voer­der, het eg­ter gis­ter in ’n on­der­houd met Talk Ra­dio 702 ont­ken dat Nt­le­me­za so iets ge­sê het.
Die so­ge­naam­de p­re­miers­liga is Da­vid Ma­bu­za van M­pu­ma­lan­ga, Su­pra Ma­hu­ma­pe­lo van Noord­wes en Ace Ma­gas­hu­le van die Vry­staat.
Daar word be­weer hul plan is om die tou­tjies­trek­kers te wees in die ANC-lei­er­stryd wan­neer p­res. Ja­cob Zu­ma se op­vol­ger in 2017 aan­ge­wys word.
Vol­gens Ma­pai­la het Nt­le­me­za, wat ’n a­part­heids­po­li­sie­man was, ’n “Rooi­ge­vaar-men­ta­li­teit”.
Die SAKP het Woens­dag in ’n ver­kla­ring ge­sê Nt­le­me­za se ver­vol­ging van men­se is po­li­ties ge­mo­ti­veerd.
Die SAKP is be­kom­merd dat daar ’n ge­or­kes­treer­de po­ging van “voor­ma­li­ge a­part­heids­o­pe­ra­teurs” is om saam met fak­sies (die p­re­miers­liga) te werk om die “re­vo­lu­si­o­nê­re” en “pro­gres­sie­we men­se” te han­teer.
Hy sê die men­se wat aan­ge­val word, het al­mal goeie st­rug­gle­ge­loofs­brie­we en dat hul­le ge­tei­ken word oor hul­le goeie “re­vo­lu­si­o­nê­re waar­des.”
“Die punt is dat hier­die ding moet op­hou.
“Fak­sies in die be­we­ging en die re­ge­ring word ge­bruik om hier­die ka­me­ra­de (spe­si­fiek met ver­wy­sing na Dra­mat en M­cB­ri­de) aan te val en te ver­woes,” sê Ma­pai­la.
Sun­day Ti­mes het die na­week be­rig die Val­ke en die na­si­o­na­le ver­vol­gings­ge­sag het plan­ne om Gord­han in heg­te­nis te neem.
Dit is vol­gens Ma­pai­la ’n daad­werk­li­ke po­ging om men­se met waar­des uit hul pos­te te ver­wy­der deur hul­le te in­ti­mi­deer en te teis­ter.
“Hier­die ding met Pra­vin is ’n klas­sie­ke voor­beeld van teis­te­ring so­dat hy moet stil­bly.”
Ma­pai­la het ’n be­roep op die ANC-lei­ers­korps ge­doen om die p­re­miers­liga on­der lei­ding van p­res. Ja­cob Zu­ma o­pen­lik te ver­oor­deel.
“Dit (die fak­sie) moet stop­ge­sit word. Dit moet deur die be­we­ging ge­stop word, nie deur ie­mand an­ders nie.”
Ma­pai­la sê ’n plan word al­tyd be­raam om le­gi­ti­mi­teit te gee aan men­se se op­tre­de ter be­sker­ming van die ANC.
“Ons is be­sig om die ANC dood te maak deur hier­die fak­sies toe te laat om op dié ma­nier te werk te gaan.”