Humiditeit en relatiewe humiditeit - PDF
Download "Humiditeit en relatiewe humiditeit"
1 HUMIDITEIT Taak 8.
2 Humiditeit en relatiewe humiditeit Humiditeit beteken eenvoudig dat die lug waterdamp bevat. Die term wat die meeste gebruik word, is 'relatiewe humiditeit'. Relatiewe humiditeit is die hoeveelheid waterdamp wat in 'n gasmengsel van lug en waterdamp voorkom. Dit is die verhouding van die hoeveelheid water in die lug teen 'n gegewe temperatuur relatief tot die maksimum hoeveelheid wat dit teen daardie temperatuur kan hou. Dit word as 'n persentasie uitgedruk. Kouer lug het 'n hoer relatiewe humiditeit, en warmer lug het 'n laer relatiewe humiditeit.
3 Faktore wat humiditeit beïnvloed Warmer lug het 'n groter kapasiteit om water te hou as kouer lug. Die hoeveelheid waterdamp is dieselfde in al die diagramme maar die relatiewe humiditeit is laer in die warm lug en hoer in die koue lug.
4 Humiditeit en reënval Wanneer die lug nie meer enige waterdamp kan hou nie, is dit versadig. Versadigde warm lug produseer meer neerslag as koue lug.
5 Die verband tussen temperatuur en lugvogtigheid: Die atmosfeer se vermoë om vog te hou, is hoofsaaklik afhanklik van die temperatuur. Die tabel hieronder toon die maksimum hoeveelheid vog wat 1 m³ lug teen verskillende temperature kan hou. Temperatuur ( C) Vog (g/m³) 0 C 4,9 g/m³ 10 C 9,4 g/m³ 20 C 17,3 g/m³ 30 C 30,4 g/m³
6 Waterdampkapasiteit: Dit is belangrik om te onthou dat daar 'n sekere hoeveelheid waterdamp in die atmosfeer aanwesig moet wees voor neerslag kan vorm. Die lug kan egter by enige temperatuur net 'n sekere hoeveelheid waterdamp bevat. Die maksimum hoeveelheid waterdamp wat lug teen n bepaalde temperatuur kan bevat, word die waterdamp-kapasiteit genoem. Die lug is versadig sodra dit nie meer waterdamp teen die bestaande temperatuur kan absorbeer nie. Byvoorbeeld, by 10 C kan een kubieke meter lug slegs sowat 10 g waterdamp hou, terwyl dit by 20 C ongeveer 17 g waterdamp kan hou. Daar kan egter geen neerslag vorm uit versadigde of onversadigde lug nie. Die lug moet eers oorversadig word, en dit gebeur gewoonlik as gevolg van afkoeling van versadigde lug.
8 Die verband tussen temperatuur en lugvogtigheid: Ons kan DRIE afleidings van hierdie inligting maak: Hoe hoër die temperatuur, hoe meer vog kan die lug bevat voordat dit versadig is. Met dieselfde hoeveelheid afkoeling raak warm, versadigde lug van meer vog ontslae as koeler, onversadigde lug. Hoe meer die lug afkoel, hoe meer reën word daar gevorm.
10 Relatiewe vogtigheid: Veronderstel dat die lug by 20 C versadig is en dan afkoel tot 10 C. Die lug kan by hierdie temperatuur nie meer die oorspronklike hoeveelheid waterdamp hou nie en word dan oorversadig. Gevolglik kondenseer die oortollige waterdamp en vorm dit baie klein waterdruppeltjies wat in die lug ronddryf en wat ons as wolke waarneem. Die ware hoeveelheid waterdamp in die lug is die ware vogtigheid. Die relatiewe vogtigheid is die hoeveelheid waterdamp in die lug in verhouding tot die hoeveelheid waterdamp wat daar sou wees indien die lug versadig was. Dit word as n persentasie uitgedruk en kan met die volgende formule bereken word: RV = ware vogtigheid X 100 waterdampkapasiteit Die relatiewe vogtigheid is 100% wanneer die lug versadig is.
11 Waarom voel ons ongemaklik wanneer die humiditeit hoog is? Verdamping veroorsaak afkoeling; dus gebruik ons liggame verdamping om af te koel. As die humiditeit hoog is, verdamp ons sweet nie en daarom voel ons warm. Ons voel koeler as die lug droog is en ons sweet verdamp. Indien die lugtemperatuur 24 C is en die relatiewe humiditeit 0%, voel die lugtemperatuur soos 20 C (dus koeler). Indien die relatiewe humiditeit 100% is by 24 C, dit soos 27 C (dus warmer).
12 Waarom voel ons ongemaklik wanneer die humiditeit hoog is? Indien die lug versadigde waterdamp bevat, koel die menslike liggaam teen dieselfde tempo af as wanneer die lug 'n bietjie warmer maar droog is. Koue lug met 'n hoe humiditeit voel kouer as lug teen dieselfde temperatuur met In laer humiditeit. Soms word 'n ongemaklikheidsindeks gebruik, wat beskryf hoe ongemaklik die kombinasie van temperatuur en humiditeit 'n mens sal laat voel. Hoë humiditeit (bo 55%) met hoë temperature (bo 30 C) kan baie gevaarlik wees en harde fisieke aktiwiteit kan dan tot sonsteek (hitteuitpittinlei.
16 Doupunttemperatuur: As warm lug wat waterdamp bevat maar nog nie versadig is nie, tot 'n laer temperatuur afkoel, sal dit uiteindelik 'n temperatuur bereik, doupunttemperatuur, waar dit versadig word. Indien die lug nog verder benede die doupunttemperatuur afkoel, sal dit te veel waterdamp vir daardie spesifieke temperatuur bevat, met ander woorde die lug sal oorversadig raak. Hierdie oortollige waterdamp word nou in sigbare waterdeeltjies (wolk) omgesit.
17 Die meet van relatiewe humiditeit: 'n Mens benodig twee termometers om humiditeit te meet. Die droeboltermometer is 'n gewone termometer wat slegs die temperatuur meet. Dit is die temperatuur wat in weerberigte gebruik word. Die natboltermometer is 'n normale termometer met 'n nat lap wat dit bedek. Die afkoeling wat deur verdamping veroorsaak word, maak die natboltemperatuur laer as droeboltemperatuur. Hoe droër die lug (lae relatiewe humiditeit), hoe koeler sal die natboltemperatuur wees.
18 Die meet van relatiewe humiditeit: Vir wolke om te vorm en reën om te val, hoef die lug nie 100% relatiewe humiditeit op die aardoppervlak te bereik nie. Die 100% relatiewe humiditeit is nodig waar die wolke en reëndruppels vorm, wat meer as een of twee kilometer bo die grond kan wees. Dit gebeur normaalweg wanneer lug opstyg en afkoel. Reën val gewoonlik in lug wat minder as versadigde humiditeit het. 'n Deel van die reënwater kan in die lug verdamp terwyl dit val, wat die humiditeit daar verhoog, maar nie noodwendig genoeg om die humiditeit tot 100% te verhoog nie.
19 Natbol- en droëboltermometers
20 Lugvogtigheid: word gemeet met 'n higrometer en dui vir ons die betreklike vogtigheid (relatiewe humiditeit) sowel as doupunttemperatuur van die lug aan doupunttemperatuur is die temperatuur waarby lug versadig is. As die temperatuur na versadiging nog verder daal sal kondensasie plaasvind. Hoe groter die verskil tussen die temperatuur en doupunt hoe droër is die lug.
21 Hoe om relatiewe humiditeit te lees: Lees die natbol- en droëboltemperatuur. Soek die natbol- en droëboltemperatuur in die volgende tabel. Relatiewe humiditeit is waar die ry (droe bol) en die kolom (nat bol) kruis.
Maart No. 69 INVLOED VAN ONKRUIDDODERS OP OPVOLGGEWASSE Chris Cumming PNS Konsultant
Maart 2 2016 No. 69 INVLOED VAN ONKRUIDDODERS OP OPVOLGGEWASSE Chris Cumming PNS Konsultant Die moontlike skade aan gewasse as gevolg van residu oordrag van onkruiddoders wat op die vorige gewas toegedien