Zama-zama-kruitvat ontplof | News24
Motoriste is Dinsdag (12/09) aangeraai om die Boshof-pad te vermy nadat onwettige delwers daar betoog het.Foto: Christiaan Cloete
Onwettige delwers (zama-zamas) wat hier ’n bestaan maak deur vir diamante in mynbougruis te sif, het verlede week in Kimberley amok gemaak.
Verhoudinge tussen die delwers en sekuriteitswagte van Kimberley Ekapa Mining JV, op wie se grond die delwers gruis vir diamante fynkam, is volgens Gert Klopper, kommunikasiebestuurder by Petra Diamonds Suid-Afrika, Dinsdag 12 September op die spits gedryf.
Twee wagte is aangeval nadat hulle gruis op die perseel wat Ekapa Mining JV vroeër by die De Beers-mynmaatskappy bekom het, gaan haal het om na Ekapa Mining JV se aanleg te neem.
Die gruis gaan deur ’n ­siftingsproses en is volgens Klopper ’n baie belangrike deel van die maatskappy se strategie wat hom in staat sal stel om die volgende 20 jaar nog te kan funksioneer.
Klopper sê een van die wagte is met ’n klip oor die kop geslaan en ’n ander een met ’n staalpyp.
Volgens lt.kol. Dimakatso Mooi, polisiewoordvoerder, het wagte met rubberkoeëls op die zama-zamas losgebrand om hulle uiteen te jaag.
Dit het tot gevolg gehad dat delwers masjinerie aan die brand gesteek het, in ’n stadium die Boshof-pad buite Kimberley met klippe versper het en verbygaande voertuie met klippe bestook het.
Die polisie se openbareorde-eenheid, die taktiesereaksie-eenheid en lede van die Kimberley-polisiekantoor is na die toneel ontbied.
Motoriste is Dinsdagmiddag 12 September aangeraai om die pad te vermy. Die situasie het mettertyd bedaar, maar brande wat vermoedelik weens die onluste ontstaan het, het van die toneel na omliggende gebiede, insluitend die Dronfield-natuurreservaat, versprei, en is daar bontgestaan om die vlamme te blus. Na bewering het 28 000 ha gebrand.
Volgens Mooi is Victor Tebogo Taku (42) en Lucky Tshepiso Seekoei (38), twee leiersfigure in die zama-zama-gemeenskap, Dinsdagaand op klagte van onder meer betreding, poging tot moord en kwaadwillige saakbeskadiging in hegtenis geneem.
Dit het tot gevolg gehad dat ’n groep van ongeveer 200 tot 300 zama-zamas na die Transvaalweg-polisiestasie in Phakamile Mabijaweg en die landdroshof opgeruk het om protes teen die inhegtenisnemings aan te teken.
Dié twee is Woensdag (13/09) laatmiddag op borgtog van R2 000 elk vrygelaat en deur landdros Dolly Mokoto aangesê om weer op 16 Oktober in die hof te wees.