Nuuskommentaar: Trots op die land, of op mede-Suid-Afrikaners?Argieffoto. ’n Aantal Suid-Afrikaners het die afgelope ruk prestasies gelewer wat baie hoog aangeslaan word. Is ons net trots op hulle, of help dit ons ook trots maak op die land? Of is die impak van die Zupta-administrasie en korrupsie net te groot om blindelings trots op die land te wees? Presies 50 jaar nadat dr. Chris Barnard en sy span die eerste mens-tot-mens hartoorplanting gedoen het, het die Groote Schuur se hartspan weer wêreldgeskiedenis gemaak deur die ontwerp van ’n eenvoudige hartklep wat baie lewens kan red, ook in taamlik ontoeganklike gebiede. Dit kom kort nadat ’n Suid-Afrikaner weer daarin geslaag het om ’n Mej. Heelal te word. Verskeie atlete lewer nou wêreldprestasies en Wayde van Niekerk se naam is op almal se lippe. Ons land beskik oor van die beste ekonome, wetenskaplikes en kenners in baie ander velde – ja, ook in die taalkunde met Afrikaans as vertrekpunt. Suid-Afrikaanse akademici word hoog aangeslaan en skuur gereeld skouer met buitelandse kollegas. Suid-Afrika se boere word as van dié, of selfs as die heel beste boere ter wêreld beskou wat onder marginale toestande suksesvol kan boer. Die land het van die mooiste natuurtonele en elke kultuur het iets baie mooi vasgevang. Dit alles kom uit ’n land wat gestaatskaap is, waar korrupsie en onbevoegdheid aan die orde van die dag is, en wat deur ’n president gelei word oor wie hoe minder, hoe beter, gesê kan word. Rassisme word tot ’n groot mate deur die regering aangeblaas, ook deur onewehandigheid. Voor rugbytoetse swel van die Springbokke behoorlik van trots soos hulle die volkslied sing – uit trots vir Suid-Afrika. Wanneer twee sakeondernemings sosiaal op die krieketveld ontmoet, is die trots en entoesiasme aanvoelbaar. Vir die oomblik is dit vergete dat die een werknemer die baas se nek wil omdraai, die ander van seksuele teistering aangekla en verhoor word, en vele meer. Maar beteken die Springbokke se trots dat hulle nie omgee oor staatskaping en korrupsie nie, of dat die hoë misdaadvlakke hulle nie pla nie? Dis ’n vraag wat elke dag in baie Suid-Afrikaners se koppe maal. Word ek deel van die “breindrein”? Word ek deel van die groter wordende aantal Suid-Afrikaanse spelers wat in die buiteland speel, en waarvan al amper ’n span vol ander lande op die rugbyveld verteenwoordig? Oor die afgelope paar dekades kon Suid-Afrikaners amper ’n hele Engelse krieketspan volmaak, en ’n paar het selfs kaptein geword. Is ’n mens werklik lojaal aan Suid-Afrika, bedoelende die fisieke grond waarop die land gebou is, of op die mense, of sommige van die mense, of ’n moeilik begrensbare konsep waarin baie dinge ’n rol speel? Die lekker kabeljou wat aan die Weskus ingekatrol is, die lekker uitspan langs die groot dam, ’n huis waaraan jare lank afbetaal is, vogtige grond waarin die mielies ontkiem, ’n lekker braai saam met vriende of Kersfees se saamwees met die gesin en familie. Ouma se heerlike mosbeskuit, of vrugterolletjies wat in die mond smelt. Elkeen skep sy eie klein stukkie Suid-Afrika soos hy dit wil hê om hom, en is geweldig trots daarop, en lief daaroor. Hy kuier gereeld in ’n vriend of familielid se eie stukkie Suid-Afrika, en voel tuis. Sommiges se eie stukkie is groter as ander s’n, soos Orania. Daagliks word hy egter aan Suid-Afrika in geheel se blootgestel. Rommelstatus, rommel, wanfunksionele munisipaliteite, staatsdepartemente wat op die oog af in die lewe geroep is om ’n mens se lewe te verkort weens frustrasie, hopeloos onbevoegde en skelm politici, padvarke wat ander se lewens op die spel plaas, die goor buurman wat jou lewe versuur, die Springbokke wat kort-kort met mening aanjaag… Dit is ver van ’n mens se gedagtes so kort voor die Springbokke begin speel. Regeringslui het al AfriForum en ander instansies en individue van dislojaliteit teenoor die land beskuldig, en selfs geluide van sedisie gemaak. Maar wie is die lojaalste aan die land? Die persoon en instansie wat hard probeer om sake eiehandig reg te ruk, of diegene wat die land leeg besteel? Om die regering tot orde te probeer roep en terselfdertyd uit eie bronne leemtes te probeer aanvul is stellig die toppunt van lojaliteit. Om vir minderheidsregte in die bresse te tree is nie dislojaal nie. Dis demokrasie, net soos dit demokrasie is om ’n president se misstappe aan die groot klok te hang. Dis nou voordat die groot klok ook gesteel en vir skroot verkoop word. Maar dit sal darem lekker wees as ons eendag nie so hoef kop te krap oor wat maak dat ons lojaal aan die land is nie.