Living on the Edge - Billabongs & Biltong by Karien Jordaan
Home Afrikaans	Living on the Edge
"Ek kan julle gaan wys waar ek die Blue-winged Parrot gesien het, as iemand belangstel?"
Ray was aan die woord. "Daar is ook 'n piepklein kans dat ons die Orange-bellied Parrot raakloop, hoewel hulle eintlik lankal terug is Tasmanië toe."
Nou kyk, as iemand Parrot sê, is ek "in". Ek vrek oor dié ekstroverte voëls, wat hier, sonder die grense van hokke, lawaaierig rondvlieg. Die skaarser soorte is natuurlik 'n bonus.
"Ons ontmoet om 09:30 by Tower Hill – bring waterdigte klere," was die enigste instruksies.
My Wellies het ek in Bloemfontein gelos, so my semi-waterdigte HiTecs moes maar doen. Gelukkig het liewe Helen, die ander vrou in die groep, my stewels een kyk gegee en haar man se waterboots vir my saamgebring. Veels te groot, maar soos ek weldra sou uitvind, absolute lewensredders.
Ray, 'n 80-jarige afgetrede Lutherse dominee met 'n ongelooflike kennis van voëls, Wally, 'n afgetrede gentle giant met 'n uitgebreide kennis van die natuur, Helen, 'n saggeaarde vrou wat haar voëls goed ken en ook 'n kranige gholfspeler is, en ek, die Suid-Afrikaner wat al die nuwe dinge steeds met groot oë gadeslaan. Dis die viermanskap wat die mere, strome en vleilande in die Belfast-reservaat buite Warrnambool, dié Dinsdagoggend aandurf.
Ons het dié winter ontsettend baie reën gehad – trouens ek kan nie veel dae onthou wat dit nié op een of ander stadium gereën het nie. Die groen strek van horison tot horison en wissel van bottelgroen tot olyfgroen. Die grond is totaal versadig aan water, die vleie staan bult en die stroompies se gekabbel hoor jy van wie weet hoe ver. Die mere is gepak met voëls – honderde eende en waadvoëls wat hul verlustig aan die gastronomiese simfonie. Die paddas hier kwaak anders as dié in Suid-Afrika.
Waar daar paddas is, is daar ook gewoonlik slange, en in Australië is baie van hulle vrek giftig – ook hier in Victoria kan die Tiger Snake jou glo binne enkele ure bokveld toe stuur. En dit is juis dié feit wat my redelik huiwerig agter Ray laat aanloop toe hy die veld inslaan, sonder om 'n voetpaadjie te volg.
"Jip," sê hy toe hy my benoude gesig sien, hier's baie slange, maar die koel weer speel waarskynlik in ons guns – hulle seil nie dan te veel rond nie.
As kind is ek getraumatiseer deur 'n slangepisode by Baardskeerdersbos. Ons het almal in die kloof gaan stap toe 'n slang soos blits tussen my twee voete deurzirts. Ek was histeries en wou nie verder stap nie, maar my pa het net gesê "twak man, ek dra jou nie – die slang is mos nou weg". Dis iedergeval hoe ek die voorval onthou, dalk was my pa 'n bietjie meer simpatiek.
Ewenwel, dit was duidelik dat nie een van vandag se ekspidisielede my sou kon dra nie, so ek het maar effe fatalisties my spore in dié van Ray s'n probeer hou, maar met die modder wat aan my skoene gepak het, het dit algaande al moeiliker geword om my treë so wyd soos syne te rek.
Die graspolle en rietbeddings waardeur ons gebundu bash het was gemiddeld so hoog soos my middellyf, soms natuurlik hoër. Jy kon glad nie jou voete sien nie en dikwels was ons skielik in 'n poel water en moes ons of deurwaad, wegswenk of omdraai. Ray het bly sê dat hy Belfast lanklaas so nat gesien het, maar met 'n tevrede glimlag elke keer 'n plekkie gevind waar dit darem moontlik was om 'n stroom oor te steek, sonder om te swem.
Teen dié tyd het ons elkeen al 'n paar bloedskrape gehad en muskiete het kort-kort op my wang kom land. Ray het my verseker dat hier geen malaria is nie. Glo my, dit was die werklikheid van slange onder elke pol, wat my meer benoud gehad het. Met malaria het jy darem tyd!
Intussen het Wally die Suid-Afrikaner oor sy land se bloedsuiers ingelig. Die Tiger Leech is blykbaar werklik "iets anders". As hy sy pens vol gesuig het lyk hy soos 'n varkworsie, en Wally beduie met sy twee duime. "En ek veronderstel jy kry hulle hier in Victoria?" was ek te bang om te vra.
Ons was nou seker drie of wat kilometer weg van die karre, hoewel dit eerder soos 30 gevoel het. Maar synde die jongste in die groep, sou ek not 'n damn vra dat ons terugdraai. En die kans dat ons van dié skaars papegaaie kon raakloop, was darem daar. Die hoop beskaam mos nie.
Die ander ding van Ray: Jy weet mos wanneer jy op 'n staptog gaan, en die ou heel voor loop vir jou weg en die oomblik wat jy met hom opvang begin hy weer loop? Wel, dis ook Ray se manier – nie dat hy hom snaaks hou nie, ek dink dis net dat hy so entoesiasties oor die lewe is, dat hy nie 'n oomblik wil verspeel nie. Op 'n stadium sê Wally toe darem dat hy nou net 'n bietjie MOET rus en ietsie MOET eet. Ek moes van beter geweet het, maar ek het hoegenaamd geen kos of water ingepak nie. Ek het sleg gevoel om van Wally se padkos te gebruik, maar ek het ook gevoel dat ek nou net iets MOET eet!
Dankie tog vir Wally se padkos. Foto: Helen Dixon
"The next crossing is the real challenge", sê Ray ná 'n paar minute se rus. Ons ander drie kyk na mekaar. En al die vorige kruisings dan?! Ek sien in my geestesoog 'n sinkskuit wat iewers teen die oewer lê, maar helaas, die Aussies het nog nie gehoor van dié hulpmiddel om oor vleie te kom nie.
Met 'n kreun in die opstaan weet ek dat ek môre 'n groot spierpynprobleem gaan hê. Hierdie twee bene kan loop, maar nie deur moerasse en met loodsware stewels nie. Die verste punt van die meer, ons "real challenge", lê ook nog en wag.
Skielik draai Ray om en proklameer triomfantelik dat dié eiland wat jy dáár sien, die plek is waar hy "daai keer" die papegaaie gesien het. Net daar het hulle geloop en vreet. "Dit was omtrent die 23ste keer wat ek dié roete geloop het, dat ek hulle die eerste maal gesien het. Dit was in 2006. Hierdie is die perfekte habitat vir hulle."
Ek skreef my oë, maar geen papegaai spring uit nie. "Wel, ten minste weet julle drie nou waar ek hulle gesien het en waar julle in die toekoms kan kom soek", sê Ray.
Moet ons nie maar terugdraai nie, vra my en Helen se oë gelyk, maar Ray is al weer, met swaaiende arms en kniekoppe wat nog flink lig, 20 meter voor ons uit.
Ek moet darem vermeld dat ons op dié trek lieflike voëls gesien het, en dat vyf van hulle nuut was vir my lewenslys. Ek kon later selfvertroud saam met die ander verwys na 'n Sharpie (Sharp-tailed Sandpiper) of 'n Richard's (Australian Pipit). Dit was ook 'n wonderlike voorreg om 'n Great Egret en 'n Little Egret langs mekaar te sien en die verskil in grootte en gedrag vir eens en vir altyd vas te lê.
Die verskil in grootte en gedrag van die Little en Great Egret is hier baie duidelik. Foto: Helen Dixon
Die "crossing" was toe inderdaad "really challenging". Kaptein Ray het die 3 meter sprong onsuksesvol uitgevoer, in die water beland en sy rooi waterbroek in die proses oopgeskeur. Ons moes dus maar terugdraai en die stroom kruis by die vorige moontlike plek, ongeveer 400 meter daarvandaan, waar jy noodwendig in 'n diep gat water eindig. In stilte het ons mekaar se verkykers aangevat en een vir een die watergat aangedurf. Ons was ten minste nou in die regte rigting op pad. Home Jerome.
"Ons sal moet omdraai", het Ray gesê. Foto: Helen Dixon
Ek het die goeie raad onthou wat iemand my eenmaal gegee het toe ek 'n baie lang, steil bult in die Tsitsikamma moes uit – gee net klein treetjies, dit maak nie so moeg nie en jy kom ook uiteindelik daar.
En dis presies wat ek toe met die terugtog doen. Wonder bo wonder het Ray sy pas ook 'n bietjie verslap en het ons land en sand oor kinders en kleinkinders loop en gesels, waar hy nou langs my ingeval het. Ons was vir die oomblik uit die grasse en riete en het al langs die kant van 'n meer gestap, weliswaar met voete wat slosj-slosj, maar darem met terra firma nie te ver nie.
Ray se stories het al hoe interessanter geword en ek het my algaande al hoe minder bekommer oor ongediertes in die ruigtes. Als in die lewe is relatief, en relatiefgesproke was ons nou in die pylvak met die grootste uitdaging agter ons.
Die volgende oomblik kyk ek af en daar, dwars, en minder as 'n meter voor my, lê 'n enorme, swart slang op die rant van die meer. Ek tree terug en gryp na Ray, wat self min of meer agteroorbolmakiesie slaan. Ek verwag dat die slang gaan bakkop maak en spoeg, maar met 'n paar sierlike kurwes kies hy die pad en verdwyn geruisloos in die water. Soos 'n weerligstraal in slomo.
Die slang het soos 'n Copperhead gelyk. Foto: Reiner Richter
"I think that was a Copperhead", sê Ray, en begin uitwei oor slange en die ervarings wat hy en sy gesin al met dié menere gehad het – van hier tot in Perth. Intussen het die ander twee ons ingehaal en Wally is diep teleurgesteld dat hy die slang gemis het. Dit blyk toe dat dit een van sy stokperdjies is om slange te fotografeer! "Vir wat?!" wil ek vra, maar ek hou my koelkomkommer en luister aandagtig toe hy vertel van die variasie in dieselfde spesie se velle. "Te pragtig", sê hy. Skielik doem die beeld van Steve Irwin voor my op en ek onthou hoe ek NIE na video's van daai maltrap kan kyk nie. RIP Stevie!
Terwyl ons aanstap, nou met oë vasgenael op die grond, begin ek die branders al hoe duideliker hoor en uiteindelik sny ons deur 'n duin en lê die strand wyd oop voor ons. Hier rus ons weer, dié keer op Helen se aandrang, en pak dan die laaste 500 meter kar toe aan.
Vier ure na ons vertrek, voltooi ons die sirkelroete. En soos ons ou groot vriend Marcellus altyd ná vele ekskursies in Damaraland gesê het – vanaand kom ons by die huis, moeg, maar gelukkig.
Diep binne in my is daar 'n stemmetjie wat vra hoe ek die oggend oorleef het, en 'n ander stemmetjie wat antwoord dat daar partykeer doodgewoon nie omdraaikans is nie. Ek skat die jare in 'n radionuuskantoor, met spertye wat vinnig op mekaar volg, het my gekondisioneer om te fokus op die oomblik, en nie te ver voor of agter my te kyk nie. Alles in ag genome is dit tog 'n handige vaardigheid om te hê.
Vir nou is die Belfast-uitstappie my jongste ervaring van "living on the edge" – hoewel ek maar al te bewus is daarvan dat sommige "edges" baie skerper as dié een is.
Hoe het jy nou weer gesê, liewe Corné? "Beskou dit as 'n avontuur wat nie noodwendig permanent is nie."
'n Avontuur is dié Australië-toe-kommery beslis. Of dit permanent gaan wees, sal ek nie nou al kan sê nie.