Beoogde verbod op geblikte leeujag wyd verwelkomDie voorgestelde verbod op leeus in aanhouding is uit talle oorde verwelkom. (Argieffoto: Four Paws) Die voorgestelde verbod op leeus in aanhouding wat op aanbeveling van ŉ hoëvlakpaneel gedoen is, is wyd in die bedryf verwelkom. Barbara Creecy, minister van omgewingsake, bosbou en visserye, het die verslag wat handel oor die beleid, regulatoriese maatreëls, gebruike en beleidsposisies oor jag, handel, aanhouding, bestuur en hantering van olifante, luiperds, leeus en renosters, Sondag bekend gestel. Die besluit dat sogenaamde geblikte leeujag ŉ nekslag toegedien gaan word, het veral reaksie ontlok. Die Suid-Afrikaanse Jagtersvereniging (SA Jagters) het die verslag as “ŉ stap in die regte rigting” bestempel. Die vereniging sê dit maak voorsiening vir ŉ hervormde wildlewesektor wat konsentreer op florerende wild en wildbestuurde wildlewebevolkings, terwyl daar wegbeweeg word van teel in aanhouding. SA Jagters sê die aanbevelings is in ooreenstemming met sy eie beleid. Hy sê ook mense het ŉ verantwoordelikheid om die koste van hul bedrywighede, veral wanneer diere tot mense se voordeel gebruik word – of dit nou vir fotografie-toerisme, jag of ander doeleindes is – in ag te neem. “Die wildlewebedryf moet omgewing- en ekologies volhoubaar wees en maatskaplik verantwoordelik optree wanneer hy na die erfenis van alle burgers omsien. Die vereniging verwelkom die nuwe, voorgestelde benadering tot groter volhoubaarheid en ŉ omkeer van die neiging tot die makmaak van wildlewe, ook leeus en renosters.” SA Jagters het in 2015 reeds ŉ beleid oor teelpraktyke van diere in aanhouding aanvaar en het dit duidelik gestel dat die vereniging gekant is teen die kunsmatige of onnatuurlike manipulasie van die wildlewe. “SA Jagters pleit by sy lede om hulle te weerhou van die handel in en jag van diere wat gemanipuleer of in aanhouding geteel is, en moedig hulle aan om bedrywighede in wildlewegebiede aktief te ondersteun en te bevorder. “Wildlewe behoort wild te wees en ook so gewaardeer word.” Die toerismebedryf het ook die aanbevelings verwelkom. Die Suid-Afrikaanse Toerismedienstevereniging (Satsa) sê hy is veral bemoedig omdat die paneel ook die siening handhaaf dat die geblikte leeuteelbedryf nie tot bewaring bydra nie en afbreuk doen aan die land se bewaring- en toerismereputasie. “Ons data wys dat die persepsie dat toeristeaantreklikhede wat interaksies met diere aanbied oneties is, die internasionale beeld van Suid-Afrika en die uitwerking op die toerismebedryf geweldig kon beïnvloed,” sê David Frost, uitvoerende hoof van Satsa. Satsa het in 2019 al ŉ gids oor diere-interaksies bekend gestel om die bedryf – en besoekers – te help om ingeligte besluit oor dié soort bedrywighede te neem. Keira Powers, hoof van Satsa se komitee oor diere-interaksies, sê daar was ŉ duidelike skuif in openbare sentiment oor die “uitbuiting van diere vir vermaak” en dat dit ŉ uitwerking op die bedryf gehad het. Dave Bryant, die DA se woordvoerder oor omgewingsake, bosbou en visserye, sê die verslag is bemoedigend, maar daar is steeds kommer oor sekere kwessies. “Etiese jag is ŉ erkende aspek van die Suid-Afrikaanse ekonomie en ook ŉ aanvaarde deel van ons gedeelde kultuur. Dit is uiters belangrik om kennis te neem dat die universeel laakbare uitvoer van leeubene gestaak gaan word.” Bryant sê daar is wel onbeantwoorde vrae, onder meer oor of die beëindiging van die teel van leeus in aanhouding bloot vervang gaan word deur die teel van leeus vir jagdoeleindes op groot plase, asook hoe die minister die bevordering van die jag van die Groot Vyf sien. Fundisile Mketeni, uitvoerende hoof van SANParke, sê die verslag is ŉ geskiedkundige oomblik wat die afdwing van verantwoordelike wildlewebestuur gaan moontlik maak. SANParke het ook die voorgestelde verbod op geblikte leeujag verwelkom. “Dit baan die weg vir ŉ positiewe trajek vir Suid-Afrika, gegewe die negatiewe opvatting wat baie toeriste en bewaringsorganisasies oor dié soort bedrywighede gehad het. SANParke hoop dat die verwagte groei in toerisme nie net werksgeleenthede gaan red nie, maar ook nuwe geleenthede sal skep vir diegene wat op waardekettings wat verband hou met geblikte leeujag, staatgemaak het,” sê Mketeni. Hy sê Suid-Afrika het afgestuur op ŉ botsing met talle bewaringsvennote wat gekant is teen onder meer die teel van wilde diere in aanhouding. Volgens Mketeni gaan SANParke ŉ kritieke rol speel in die inwerkingstelling van die paneel se aanbevelings.