Truss, Konserwatiewes diep in moeilikheid in VKLiz Truss (Foto: Niklas Halleŉ/AFP) Volgens die resultate van ŉ peiling wat Vrydag deur Redfield & Wilton in die Verenigde Koninkryk bekend gestel is, is slegs 15% van kiesers tevrede met die premier van die Verenigde Koninkryk, Liz Truss. Dit volg slegs ŉ maand nadat Truss die posisie by Boris Johnson oorgeneem het. Byna 60% van Britte is ontevrede met Truss se prestasie. Volgens nog ŉ peiling wat vroeër in die week deur Survation gedoen is, sal die Konserwatiewe Party ál 21 sy parlementsetels in Londen verloor as ŉ verkiesing nou moet plaasvind. Dit het nog nooit in die geskiedenis gebeur dat die Konserwatiewe Party geen setels in Londen het nie. Die Arbeidersparty se steun in Londen het tot 59% gestyg en die Tories se steun het tot 22% afgeneem. In verskeie nasionale peilings het steun vir Truss se party tot rondom 30% afgeneem, terwyl die Arbeidersparty se steun tot tussen 42% en 48%, die hoogste in meer as twee dekades, gestyg het. Die volgende algemene verkiesing in die VK moet teen Januarie 2024 plaasvind, maar ŉ vroeë verkiesing sal rampspoedig vir Truss en die Konserwatiewe Party wees. Truss het die afgelope week ŉ uiters verdeelde konferensie van haar party in Birmingham toegespreek. Dit volg op twee weke van groot politieke en ekonomiese probleme in haar land. Twee weke gelede het die nuwe minister van finansies, Kwasi Kwarteng, groot belastingverligting vir Brittanje se hoë-inkomstegroepe aangekondig. Die afgelope week moes hy en Truss egter aankondig dat dié besluit omgekeer word nadat die pond drasties verswak en aandelemarkte skerp teruggesak het. Kwarteng se belastingverlaging sou beteken dat die Britse regering £400 miljard ekstra skuld moes maak. Binne enkele ure nadat Kwarteng sy minibegroting bekend gemaak het, het die pond vir die eerste keer sedert 1985 tot onder $1,09 gedaal. Die koste van Britse regeringslenings het die skerpste styging in ŉ enkele dag die afgelope tien jaar ervaar. Ná die aankondiging van Kwarteng se minibegroting het die Internasionale Monetêre Fonds ŉ ernstige vermaning aan die Britse regering uitgereik en ŉ beroep op Truss en Kwarteng gedoen om hulle planne te heroorweeg. Die Bank van Engeland moes selfs ingryp met noodoptrede. Die voormalige Amerikaanse minister van finansies, Larry Summers, het Kwarteng se belastingverlaging gekritiseer en het gesê dat dit die VK bietjie laat lyk “soos ŉ opkomende mark wat homself in ŉ onderdompelende mark verander”. Liz Truss, Britanje se eerste minister. (Foto: Daniel Leal / AFP) Truss en Kwarteng het ŉ maand gelede ŉ reeds groterwordende ekonomiese krisis geërf. Inflasie in Brittanje is meer as 10%, terwyl staatskuld styg en vrese vir ŉ diep resessie vinnig toeneem. Hulle oplossing hiervoor was ŉ riskante groeibenadering wat veral op laer belasting sou fokus. Hierdie plan het egter vir eers in die hek geduik. Truss se toespraak Woensdag in Birmingham was dus daarop gefokus om eenheid binne die Konserwatiewe Party te probeer herstel, terwyl sy haar ekonomiese plan probeer motiveer het. Volgens Truss is die VK se ekonomiese probleme so ernstig dat die status quo nie ŉ opsie is nie. Sy het weer benadruk dat die enigste oplossing stappe is wat ŉ resessie sal verhoed en sterk ekonomiese groei sal aanhelp. Die probleem vir Truss en Kwarteng is dat selfs meer omvattende hervormings as wat Kwarteng twee weke gelede aangekondig het, nodig sal wees om die Britse ekonomie teen hulle teiken van 2,5% per jaar te laat groei. Die reaksie op Kwarteng se minibegroting was so dramaties dat dit duidelik is dat selfs meer omvattende hervormings tans onmoontlik is. Terwyl die Arbeidersparty ŉ vervroegde verkiesing wil hê, hoop die Konserwatiewe Party-leierskorps dat die huidige ekonomiese krisis voor die volgende verkiesing opgelos kan word. Intussen bestaan daar egter kanse dat Truss, net soos haar voorganger Boris Johnson, as partyleier en premier deur haar kollegas uitgeforseer kan word. Die VK se ekonomiese probleme sal egter nie deur die vervanging van Truss of Kwarteng opgelos kan word nie. Ernstige strukturele probleme bedreig die Britse ekonomie tans en geen vinnige of maklike oplossing is moontlik nie. Britte, net soos Amerikaners en die meeste Europeërs, is geneig om ŉ regerende party uit te skop tydens ŉ ekonomiese krisis. Dit het in 1979 in Brittanje en in 1992, 2000 en 2010 in die VSA gebeur. Die mees realistiese gevolg van die huidige krisis in die VK is dus ŉ verkiesingsloesing vir die Konserwatiewes, of die volgende verkiesing nou oor ŉ maand, ŉ jaar of selfs eers in Januarie 2024 plaasvind.