Volume 29, Issue 3, 2010
Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Natuurwetenskap en Tegnologie - Volume 29, Issue 3, September 2010
Volume 29, Issue 3, September 2010
Fasiliteitebestuur : strukturering van 'n kennisraamwerk vir voortgesette en tersiêre opleiding in Suid-Afrika : navorsings- en oorsigartikels
Author A.C. Hauptfleisch
Source: Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Natuurwetenskap en Tegnologie 29, pp 97 –106 (2010)
Wêreldwyd vind die ontwikkeling van eiendom en infrastruktuur, as deel van die vasteinvesteringsproses en welvaartskepping, onverpoosd plaas. Ter ondersteuning van voorgaande is daar 'n groot aantal hoogsgeskoolde bouomgewing- professionele praktisyns soos ingenieurs, argitekte, bourekenaars, konstruksiebestuurders, stads- en streekbeplanners, landmeters, ens. Opvallend is die afwesigheid van 'n internasionaal erkende dissipline (fasiliteitebestuur) van dieselfde aansien, wat aangewese is om die bestuur en optimale benutting van die voortdurende groei in die kollektiewe investering in die produkte (geboue, ingenieurswerke en infrastruktuur) van die bouomgewing te hanteer. Die term "fasiliteitebestuur" het na bewering gedurende die 1970's in gebruik gekom in die Verenigde State van Amerika toe 'n fasiliteitebestuursinstituut tot stand gekom het. Die eerste fasiliteitebestuurkonferensie het gedurende 1989 plaasgevind in Washington DC. Die gebrek aan 'n goed ontwikkelde fasiliteitebestuurprofessie manifesteer in die skrikwekkende tempo waarteen infrastruktuur en geboue in Suid-Afrika verval. Die probleem wat aangespreek moet word is eerstens om vanuit die huidige praktyk van fasiliteitebestuur 'n kennisraamwerk saam te stel, en tweedens om die resultate om te skakel in toepaslike voortgesette en tersiêre onderwysprogramme om die tekortkominge in Suid-Afrika aan te spreek. Navorsing is derhalwe onderneem om sodanige programme te struktureer. Die metodologie wat gebruik is, het 'n omvattende literatuurstudie en drie kwantitatiewe en kwalitatiewe dataversamelingsopnames behels. Laasgenoemde is uitgevoer deur fasiliteitebestuurpraktisyns, die waarskynlikste begunstigdes, te betrek. Die resultate van hierdie navorsing het beslag gevind in die verryking van 'n bestaande voortgesette onderwysprogram, sowel as die instelling van 'n driejaar tersiêre opleidingsprogram aan die Universiteit van die Vrystaat.
Facilities management : Structuring a body of knowledge for continuing and tertiary education in South Africa
Globally the development of property and infrastructure, being part of the creation of fixed investment and wealth, is taking place unabated. In support of this process is a multitude of highly skilled built environment professionals such as engineers, architects, quantity surveyors, construction managers, town and regional planners, land surveyors, etc. The absence of a universally acknowledged profession of the same standing, designated to manage and optimise the utilisation of the ever-compounding fixed investments in the products of the collective built environment (buildings, engineering structures and infrastructure), is observed. In practice it manifests itself in the attempts, by the previously mentioned professionals and others, to cast themselves into the role of facilities managers. Of concern is the resultant diverse group of "facilities management" practitioners, sometimes without basic built environment education, often lacking any noteworthy specialised education or experience. For obvious reasons, the more developed a country, the more evident it becomes that a specific facilities management profession is taking root and is practised at various managerial levels. The term "facilities management" reportedly came into use in the United States of America during the 1970's when a Facility Management Institute was founded in the USA and the first known formal symposium was held in Washington DC in 1989. Although perhaps lacking some of the prestige associated with other professions, there are reasons to believe that facilities management is in the process of becoming a driving force, not only in the scientific management and optimisation of fixed assets, but as a knowledge-based initiator of development in the built environment. The lack of a highly developed facilities management profession manifests itself in the alarming rate at which infrastructure and buildings are deteriorating in South Africa.
Soekenjindekking van Suid-Arikaanse en Afrikaanse webruimtes s
Authors: Johan Breytenbach and Theo McDonald
Source: Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Natuurwetenskap en Tegnologie 29, pp 107 –118 (2010)
Soekenjins is webgebaseerde stelsels wat gebruik word om inligting vanaf die Web te verkry. As gevolg van hul posisie tussen inligtingsoekers en inligtingverskaffers beskik soekenjins oor ekonomiese mag. Soekenjins beïnvloed die vloei van inligting - moontlike besigheidstransaksies - deur die manier waarop inligting gedek, geïndekseer, gestoor en as soekresultate verskaf word. Indien 'n soekenjin goeie dekking verskaf aan 'n sekere groep (lande of tale) ten koste van 'n ander groep, sal dit ekonomiese gevolge vir beide groepe inhou. Inligtingsoekers, moontlike kliênte, word (meestal onwetend) gelei na die inligtingverskaffers wie se webinhoud die beste gedek word, deurdat hierdie webinhoud meer gereeld as relevante soekresultate aangedui word. Dit is bekend dat sekere ontwikkelde lande en hierdie lande se tale beter dekking geniet as ander ontwikkelde lande. Hierdie studie ondersoek vir die eerste keer die dekking van 'n ontwikkelende land, Suid-Afrika, en een van sy inheemse tale, Afrikaans. Daar is bevind dat Westerse (.com) webinhoud beter gedek word as Suid-Afrikaanse webinhoud en dat Engelse webinhoud beter dekking geniet as webinhoud in Afrikaans. Daar is gevolglik 'n sydigheid van soekenjins tot voordeel van Westerse (.com) ontwikkelde lande en die Engelse taal. Die sigbaarheid van webtuistes word ook bestudeer as 'n moontlike oorsaak van soekenjins se sydigheid.
Search engine coverage of South African and Afrikaans websites
Search engines are web-based systems used for retrieving information from the Internet. They have economic power because of their positioning between information providers and information seekers. Search engines can influence the flow of information - possible business transactions - by the way information is indexed, stored, and portrayed as search results. If a search engine provides good coverage of website content from one group of information providers (grouped by country or language) to the detriment of another group, it will have economic implications for both groups. It is known that certain developed countries and the language(s) of these countries, have better coverage than other developed countries and their languages. This study investigates for the first time the website coverage of a developing country, South Africa, and one of its indigenous languages, Afrikaans.
Vanaf die Fermat-punte na die De Villiers-punte van 'n driehoek s
Source: Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Natuurwetenskap en Tegnologie 29, pp 119 –129 (2010)
Hierdie artikel beskryf die ontdekking van die sogenaamde De Villiers-punte van 'n driehoek, die bewyse wat betrokke is, en trek die historiese oorsprong terug na die Fermat-punte van 'n driehoek, die swaartepunt van 'n driehoek, en 'n nuttige veralgemening van die Fermat-punte van 'n driehoek.
The article starts with a problem of finding a point that minimizes the sum of the distances to the vertices of an acute-angled triangle, a problem originally posed by Fermat in the 1600's, and apparently first solved by the Italian mathematician and scientist Evangelista Torricelli. This point of optimization is therefore usually called the inner Fermat or Fermat-Torricelli point of a triangle. The transformation proof presented in the article was more recently invented in 1929 by the German mathematician J. Hoffman.
Eier-ekskresiepatrone as kriterium vir die bepaling van prevalensie en intensiteit van besmetting by manlike en vroulike individue in verskillende ouderdomsgroepe in 'n skistosoomendemiese gebied in die Limpopoprovinsie : navorsings- en oorsigartikels
Authors: C.T. Wolmarans and K.N. De Kock
Source: Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Natuurwetenskap en Tegnologie 29, pp 130 –144 (2010)
Urinêre skistosomose is 'n siekte wat deur die wurmparasiet Schistosoma haematobium veroorsaak word. Dit kom hoofsaaklik in die sub-tropiese gedeeltes van Limpopo-, Mpumalanga en Kwa-Zulu Natal provinsies voor. Nagenoeg drie miljoen mense waarvan die meeste kinders is, is met hierdie parasiet besmet. Alhoewel daar serologiese toetse beskikbaar is om die besmetting te diagnoseer, word mikroskopiese ondersoeke van die urine vanweë die lae koste daaraan verbonde, oorwegend as diagnostiese metode gebruik. Die moontlikheid van variasie in die voorkoms van eiers in die urine wanneer urine versamel word, kan ongelukkig daartoe lei dat die getal besmette persone in 'n bepaalde gebied vanweë die voorkoms van vals negatiewe resultate onderskat kan word. Hierdie ondersoek het dit ten doel gehad om die voorkoms van sodanige variasie by skistosoombesmette manlike en vroulike individue op verskillende tye van die dag na te gaan met die doel om die graad van variasie wat mag voorkom, vas te stel, sowel as om te bepaal of daar 'n daaglikse piek in die ekskresie van die eiers voorkom wat moontlik op 'n geskikte tyd vir die versameling van urine kan dui. Urine is om 8:30, 10:30, 12:30, 14:30 en 16:30 van manlike en vroulike individue in die 4-9, 10-14 en 15-22 jaar ouderdomsgroepe versamel en mikroskopies vir die teenwoordigheid van eiers ondersoek. Die eiers is hierna getel en in verskillende intensiteitskategorieë ingedeel. Die resultate van hierdie ondersoek het aan die lig gebring dat, ongeag van wanneer die urine versamel is, vals negatiewe resultate in elke groep wat ondersoek is, voorgekom het. Dit is verder bevind dat daar geen definitiewe piek in eierekskresie voorgekom het wat hetsy tussen die verskillende ouderdomsgroepe of intensiteitsgroepe ooreengestem het nie.
Egg excretion patterns as criterion for the determination of prevalence and intensity of infection in male and female individuals in different age groups in a schistosome endemic area in the Limpopo Province
Urinary schistosomiasis is a disease caused by the worm parasite Schistosoma haematobium. Approximately 3 million people of whom the majority are children, staying in the subtropical areas of the Limpopo, Mpumalanga and Kwa-Zulu-Natal provinces, are infected with this parasite. Although the initial pathology of heavy infections is limited to blood in the urine, long term infections may lead to, amongst others, hydronephrosis and cancer of the squamous epithelial tissue of the bladder. Investigations that aim to collect information regarding the general epidemiology of schistosomiasis in a specifi c area, as well as the prevalence and intensity of infection, are primarily based on the presence of schistosome eggs in the urine. The results of these studies which are mainly done by making use of a single urine sample collected between 10:00 and 14:00 are often used as criteria to express the degree of morbidity, the prevalence and intensity of infection, worm load burden, as well as the presence of genital lesions and urinary tract disease in females. This is, however, only possible if the number of eggs excreted at a specific time is constant. Although there are serological techniques available to diagnose urinary schistosomiasis, parasitological methods are in spite of the above mentioned imperfections, still preferred for large scale epidemiological studies because of its cost effectiveness. It is however, of paramount importance to collect more information regarding the patterns of egg excretion as it occurs in males, as well as females in different age groups.
Studentesimposium in die natuurwetenskappe : 30 Oktober 2009, Universiteit van die Vrystaat : 'n seleksie van referaatopsommings : referate
Source: Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Natuurwetenskap en Tegnologie 29, pp 145 –171 (2010)
'n Oorsig van verskillende tipes luminessensie en verskillende tipes fosfors : gebruike en karakterisering
'n GIS-ondersteunde benadering ter visualisering van stedelike groei
Vereenvoudigde chemiese modellering van rodiumkatalisator - wen of verloor?
Korrelgroottes en tweelingstrukture in vervormde koper
Aluminium- (III-) triflaat as 'n katalisator vir die ring-oopmaak van epoksiede : sintese van piperasien-bevattende β-aminoalkohole
'n Naby infrarooi studie van die suidelike hoëmassa-stervormingsgebied RCW 34
Sintese van 'n mikolmotief vir TB-diagnose
'n Kritiese evaluasie van die plasing van die Ingula-pompopgaarskema
Fischer-metaalkarbene as alkeenmetatesekatalisatore
Monte Carlo-simulasie en AES-karakterisering van fasevorming in Pt-Al- dun lae
Chemiese omskakeling van plantmateriaal na biobrandstowwe in nie-klassieke toestande
Die Pd-verwering van SiC
'n [2,3]-Wittig-herrangskikkingsbenadering tot die sintese van die fumonisien-ruggraat
Litostratigrafiese korrelasie van ysterryke sedimentêre gesteentes in die argaïese Witwatersrand-Mozaanopeenvolging : Implikasies vir vroeë afsettingsomgewings op aarde
Die afskaling van globale sirkulasiemodelvoorspellings na daaglikse reënval oor die Bo-Olifantsrivieropvanggebied
'n Evalueringsinstrument vir wetenskaphandboeke vir UGO in Suid-Afrika
RF-bestraling van kalsiet/dolomiet-monsters
Die evaluering van goud(I)-P,N- heteroditopiese verbindings as antivirale agente
Die ontwikkeling van 'n in vitro-eritrosiet-oksidasieskadetoets vir die bepaling van die anti-oksidantaktiwiteit van plant- en heuningekstrakte
Ontwikkeling van 'n opto-elektroniese stelsel vir die karakterisering van ultravioletsensitiewe fotodiodes
'n Gestaltegespreksagent met outistiese gedrag