Nuuskommentaar: Is Gerrie Nel se AfriForum-stap omstrede?Kallie Kriel en Gerrie Nel. Foto: Rozier van Tonder/AfriForum Niemand, maar niemand wat na ’n korrupsievrye Suid-Afrika streef, kan anders as om opgewonde te wees oor die nuwe private vervolgingseenheid wat AfriForum tot stand bring nie, en veral nie dat adv. Nel, of te wel die Bulhond, aan die hoof daarvan sal staan nie. Nel het 24 uur kennis gegee as senior aanklaer by die Nasionale Vervolgingsgesag om van vandag af aan die hoof van die eenheid te staan, ’n eenheid wat gelykheid voor die reg nastreef en waar niemand, ook nie die president nie, vervolging weens politieke bande kan vryspring nie. Maar tog stem almal nie saam nie, of dan nie in geheel nie. Adriaan Basson, nou hoofredakteur van News 24, skryf dat Nel ’n fout maak om by die “omstrede” AfriForum aan te sluit. Hy deel wel teelepeltjies suiker aan AfriForum se goeie werk uit, maar oorhoofs is AfriForum volgens hom nie ’n goeie ding nie. Hy skryf ook dat Nel se stap ’n polemiek veroorsaak het, veral op sosiale media. Nog ’n AfriForum-kritikus is prof. Pierre de Vos. Hy voorsien egter regsprobleme vir die bestaan van die nuwe eenheid omdat die Grondwet net voorsiening maak dat private vervolging kan geskied deur ’n individu of regspersoon wat ’n belang het. AfriForum is immers geen individu nie en, volgens De Vos, het dit geen regstreekse belang by gevalle waar individue of regspersone deur korrupsie benadeel is nie. Dit, volgens Kallie Kriel, hoof van AfriForum, is een van die struikelblokke waarna gekyk word. Oor Basson se kritiek kan eintlik maar net die kop geskud word. Op die uwe se Facebook-blad wat sy eie vriende van oor die ganse politieke spektrum insluit en na ’n duisend in totaal begin aanstap, was met die laaste nagaan nie ’n woord van kritiek oor Nel se besluit om by die “omstrede” AfriForum aan te sluit nie. Almal is opgewonde by die vooruitsig dat ’n stokkie nou voor politieke patronaatskap se wiele gesteek kan word. Ook Google bring, so ver oor die kwessie nagegaan kon word, nie kritiek aan die lig nie, hoewel aanvaar word dat dit wel voorkom. Maar of dit so oorweldigend is, is te betwyfel. Hoewel Netwerk 24 se koerante nog nie hoofartikels hieroor die lig laat sien het nie, skryf Barnard Beukman, redakteur van Beeld, heel positief oor die stap: “Maar om – soos in sommige kommentaar gister – die aanname te maak dat enigiets wat Nel en AfriForum wil probeer noodwendig as ’n aanval van wit op swart beskou sal word, is jammerlik naïef. En speel in die hande van ’n narratief wat juis ’n soort politieke heiligheid probeer skep vir sommige en boewerolle vir ander. “Dit is op sigself onnodig verdelend. En speel so in Zuma en kie se hande. Almal hoef nie mekaar sy benaderings te aanvaar nie. Maar waar iemand iets probeer doen, moet dit minstens objektief en teen uitkomste gemeet word. Oor na Nel en AfriForum vir hul uitkomste op dié ene.” Ook die Mail & Guardian skryf bloot feitelik, maar verwys tog na die oorsaak oor waarom die Vervolgingsgesag se onderhoof, Nomgcobo Jiba, haar mes so vir Nel in het: “In 2008 Nel was arrested on trumped-up fraud charges while pursuing Selebi. It later emerged that suspended deputy NPA head, Nomgcobo Jiba, was instrumental in securing an arrest warrant against Nel. “In 2011 City Press reported that Jiba’s hostility against Nel was caused by his involvement in a fraud case against her husband, Booker Nhantsi. Nhantsi, a former lawyer and Scorpions investigator, was jailed for stealing money from his law firm’s trust account. President Jacob Zuma later expunged Nhantsi’s criminal record.” Dat Nel deur hel is by die Nasionale Vervolgingsgesag en ook rede sou hê om ’n steek in te kry deur 24 uur kennis te gee, sal niemand kan betwis nie. Tog hanteer hy die kwessie met waardigheid en raak hy nie by swartsmeerdery betrokke nie. Sy oordeel dat die Vervolgingsgesag te veel mense weens hul politieke bande nie vervolg nie, is egter die ergste soort aanklag wat ’n liggaam soos die Nasionale Vervolgingsgesag in die gesig kan staar. Daar kan verwag word dat politieke vyande “bekommerd” sal wees oor al hoe meer tekens dat ’n staat binne ’n staat tot stand kom. In die internasionale konteks word so iets gewoonlik baie negatief beskou, en met effektief dieselfde ingesteldheid as staatskaping beskou. Die Solidariteit Beweging se Selfhelpaksie (Plan B) dra egter eerder die kenmerke van ’n hoofsaaklik korporatiewe selfbeskikking waarvoor artikel 235 van die Grondwet voorsiening maak. Nel se eenheid moet egter eerder gesien word as ’n projek om ’n gevaarlike manipulering van die Grondwet om patronaatskap en skewe vervolging teen te werk. Dit behoort almal wat geregtigheid en ewehandigheid voorstaan se steun te geniet. Daar kan verwag word dat Nel nou in die aanstelling van personeel, en veral in die lynfunksie, net die beste onder die bestes sal uitsoek. Intussen het Zuma rede om snags te begin wakker lê. Sy ampseed, wat deel van die Grondwet is, maak dat elke landsburger ’n belang het dat ’n president nie die land deur bedrog besteel nie, hetsy regstreeks of onregstreeks deur staatskaping waar vriende in ruil vir gunste mildelik hul dankbaarheid betoon. Mag Nel se eenheid hoogs suksesvol wees en mag AfriForum ruim ondersteuning van die publiek hiervoor kry. Dit is in almal se belang dat die eenheid slaag.