Ramaphosa: Tweede golf moet voorkom wordPres. Cyril Ramaphosa (Foto: Presidency/Twitter) Pres. Cyril Ramaphosa het Woensdagaand die land toegespreek oor die land se reaksie op die Covid-19-pandemie. Hy het onder andere sy kommer uitgespreek oor ŉ skerp toename in gevalle in die Oos-Kaap en nuwe regulasies oor internasionale reise en alkoholverkope aangekondig. Die president het gesê die pandemie is nog lank nie verby nie en sal nog vir ŉ lang tyd met ons wees. Meer as 51 miljoen persone wêreldwyd het reeds die virus opgedoen waarvan 33,6 miljoen reeds herstel het. Minstens 1,28 miljoen persone is oorlede. Ramaphosa het gesê gevalle het die afgelope twee maande redelik stabiel gebly. “Uit die vordering wat ons gemaak het, en die lesse wat ons geleer het, weet ons nou dat ons op die huidige vlak 1 al die gereedskap het wat ons benodig om ŉ oplewing in gevalle te voorkom. So lank as wat ons, as individue, ondernemings en instansies, aan al die nodige gesondheidsprotokol voldoen en ag slaan op die beperkings wat steeds geld, behoort dit nie nodig te wees om terug te keer na ŉ hoër vlak nie.” Suid-Afrika het tot dusver 742 394 Covid-19-gevalle aangemeld. Meer as 92% van persone wat die virus opgedoen het, het reeds herstel. Die dodetal staan tans op 20 011. “Alhoewel ons ŉ redelike lae sterftekoers het in vergelyking met talle ander lande, kan ons nie die verlies en pyn bereken wat dié sterftes veroorsaak het nie. Sedert die aanvang van die krisis was ons doelwit altyd om lewens en mense se lewensbestaan te beskerm.” Hy het bygevoeg alhoewel die infeksiekoers gestabiliseer het, is daar steeds talle mense wat daagliks die virus opdoen en die land bly kwesbaar. “Ons sien hoe vinnig en dramaties infeksies in verskeie lande styg. Ons sien ook hoe gesondheidstelsels oorweldig word in die lig van ŉ skielike toename. Die toename in gevalle in sommige van dié lande het hulle genoop om weer streng maatreëls in te stel. Ons het ook in ander lande gesien hoe ŉ toename in gevalle alle hoop laat vaar vir ŉ vinnige ekonomiese herstel. Ons moet alles in ons vermoë doen om dit in ons land te voorkom.” Ramaphosa het sy kommer uitgespreek oor ŉ skielike toename van gevalle in die Oos-Kaap. In die afgelope week was die getal nuwe gevalle in die provinsie 50% hoër as die vorige week. Die getal nuwe gevalle in die afgelope 14 dae was sowat 145% hoër as die vorige 14 dae. Die toename in gevalle word veral in die Nelson Mandela-metro en die Sarah Baartman-distrik opgemerk. Daar was die afgelope maand ook ŉ volgehoue toename in hospitaal-opnames in die provinsie. “Dit wil voorkom of die toename in gevalle in die Oos-Kaap toegeskryf kan word aan uitbrekings by instansies vir hoër onderrig soos universiteite, skole en persone wat groot byeenkomste bywoon. Wanneer dit gekombineer word waar persone nie sosiale distansiëring toepas nie, nie maskers dra nie en nie goeie higiëne-maatreëls volg nie, word ŉ omgewing geskep waar infeksies kan toeneem.” Hy het gesê omdat talle persone tussen die Oos-Kaap en ander provinsies beweeg, veral die Wes-Kaap, is dit net ŉ kwessie van tyd voor dié toename in gevalle ook na ander dele van die land kan uitbrei. Hy het gesê die regering sal nou saam met die provinsiale regering, munisipaliteite en ander instansies in die Oos-Kaap werk om seker te maak die toename word beheer en bestuur. “Wat ons in die Oos-Kaap sien, moet vir ons almal ŉ wekroep wees dat ons nie agteroor kan sit en ontspan nie.” Hy het gesê ander gebiede, waar daar ŉ toename in gevalle is, word ook gemonitor. Dit sluit Lejweleputswa (Welkom) en Mangaung (Bloemfontein) in die Vrystaat, Frances Baard (Kimberley) en Pixley ka Seme (De Aar) in die Noord-Kaap, en die Tuinroete en Kaapstad in die Wes-Kaap in. Die noodtoestand word tot 15 Desember 2020 verleng. Hy maan alle Suid-Afrikaners om maskers te dra, selfs al is dit ongerieflik en warm, veral in die somer, en selfs al is dit ongerieflik omdat jy dalk nie kan hoor wat iemand sê nie of hulle nie herken nie. “Om ŉ masker te dra as ons die huis verlaat is egter baie, baie beter as ŉ tweede golf. Dit is ook baie beter om ŉ masker te dra as om terug te keer na ŉ algehele afsondering en die ekonomie te sluit. Dit is baie beter om ŉ masker te dra as om self die virus op te doen of die virus na ander persone te versprei.” Hy maan Suid-Afrikaners ook om, veral nou tydens die feesseisoen, groot byeenkomste te vermy en eerder in klein groepies bymekaar te kom. “As ons moet uitgaan, moet ons ons kontak met ander persone beperk. Ek raak al hoe meer bekommerd en is ontsteld oor dit wat ek op sosiale media en op die televisie sien waar mense groot partytjies en byeenkomste hou asof die virus nie bestaan nie. Ek sien foto’s van binnenshuise ruimtes met ŉ groot skare mense waar hulle nie maskers dra nie en daar nie ŉ teken is van sosiale distansiëring nie. Dit is superverspreider-byeenkomste en moet vermy word. Dit is baie gevaarlike gedrag. Dieselfde reëls wat in die vroeë dae van die afsonderingsperiode gegeld het, moet nou ook geld.” Die president het ook weer ŉ beroep op Suid-Afrikaners gedoen om die Covid Alert SA-app af te laai wat jou in kennis kan stel indien jy aan die virus blootgestel is. Die app deel nie jou ligging of besonderhede nie en is gratis om te gebruik. Pres. Ramaphosa het gesê ŉ doeltreffende en veilige entstof is die grootste verdedigingsmeganisme teen Covid-19 en verskeie entstowwe word tans wêreldwyd ontwikkel. Suid-Afrika werk saam met verskeie internasionale farmaseutiese maatskappye om ŉ veilige en doeltreffende entstof te bekom. Na raming sal die Afrika-kontinent sowat $12 miljard en 750 miljoen dosisse van ŉ doeltreffende entstof benodig. Een van die wêreld se voorste farmaseutiese maatskappye, Johnson & Johnson, het ŉ voorlopige ooreenkoms met ŉ plaaslike maatskappy, Aspen Pharmacare, aangegaan om sy kandidaat-entstof te vervaardig en te verpak. Aspen het die kapasiteit om 300 miljoen dosisse van die kandidaat-entstof te vervaardig by sy aanleg in Nelson Mandelabaai. “Dit is ŉ produk wat mense se lewens kan red en deur Suid-Afrikaanse werkers vervaardig gaan word.” Hy het gesê dit is bykomend tot die vordering wat Biovac, ŉ plaaslike biofarmaseutiese maatskappy maak in samewerking met die Suid-Afrikaanse regering. Biovac is in ŉ gevorderde stadium van gesprekke met ŉ internasionale vervaardiger wat hom in staat sal stel om ook plaaslik ŉ Covid-19-entstof te vervaardig om seker te maak daar is voldoende voorraad vir ons land en die kontinent. “Ons beweeg nou oor na ŉ periode van verligting na herstel,” het die president gesê, terwyl die ekonomie geleidelik sy deure oopgemaak en beperkings op beweging en aktiwiteit opgehef is. Daar is egter nog steeds bedrywe wat nie volledig operasioneel is nie en dit sal waarskynlik lank duur vir talle persone om terug te keer werk toe. Die spesiale Covid-19-verligtingstoelaag word vir ŉ verdere drie maande verleng tot Januarie 2021. “Dit sal ŉ inkomste verseker aan ongeveer 6 miljoen persone wat werkloos is en nie enige ander vorm van regeringstoelaag ontvang nie.” Die Werkloosheidsversekeringsfonds sal ook sy TERS-voordeelskema vir nog ŉ maand verleng. “Ons wil alle dele van die ekonomie so vinnig en veilig as moontlik ten volle aan die gang kry,” het hy bygevoeg. Die vlak 1-regulasies word gewysig sodat normale besigheidsure vir die verkope van alkohol by handelaars sal geld. Internasionale reise word ook oopgestel vir alle lande – onderworpe aan die nodige gesondheidsprotokol en die toon van ŉ negatiewe Covid-19-sertifikaat. Die volgende regulasies bly egter van krag: Die kabinet het besluit dat die land van 25 November tot 29 November ŉ rouperiode sal onderneem vir die slagoffers van Covid-19 en die slagoffers van geslagsgebaseerde geweld. Die nasionale vlag sal van 06:00 tot 18:00 halfstok hang. “Ons versoek alle Suid-Afrikaners om ŉ swart band om jou arm te dra of enige ander teken van rou as ŉ teken van respek vir diegene wat gesterf het.”