Bela-wet wat ‘Afrikaanse skole teiken’ teengestaanMinister Angie Motshekga (Foto: @DBE_SA/Twitter) AfriForum en die VF Plus het gesê hulle sal alles moontlik doen om die wysigingswetsontwerp op basiese onderwys (die Bela-wetsontwerp) teen te staan. Angie Motshekga, minister van basiese onderwys, het vroeër die week tydens ŉ mondelinge vraag-en-antwoord-sessie in die Nasionale Vergadering gesê die wetsontwerp het ten doel dat skole se taal- en toelatingsbeleid deur landswette gerig word en nie deur skole se beheerliggame nie. Dr. Wynand Boshoff, VF Plus-LP en woordvoerder oor basiese onderwys, sê Motshekga het tot dusver beweer dat die wetsontwerp slegs daarop gemik is om Suid-Afrikaanse wetgewing met internasionale norme in ooreenstemming te bring. Volgens Boshoff het Motshekga egter tydens die vraag-en-antwoord-sessie gesê dat die wet nodig is sodat die staat kan ingryp om skole se taalbeleid en onderwyskultuur te verander. “Die VF Plus wou met ŉ opvolgvraag weet of hierdie antwoord van haar nie die skikking van 1994 verbreek nie. Minister Motshekga se reaksie was dat die betrokke wet juis nodig is om skole te dwing om hul aard te verander. “Volgens haar het talle bevolkingsverskuiwings sedert 1994 plaasgevind en die staat kan nie toelaat dat ŉ Afrikaanse skool kinders in sy omgewing uitsluit, net omdat dit dekades gelede in ŉ Afrikaanse woongebied geleë was nie. “Sy het uitdruklik gesê dat die staat die mag moet hê om in te meng.” Volgens Boshoff is die werklikheid dat meer as helfte van alle Afrikaanse skole sedert 1994 dubbelmedium of Engels enkelmedium geword het. “Die indruk dat daar halfleë Afrikaanse skole is wat weier om geriewe beskikbaar te stel aan kinders in die direkte omgewing, is vals. “Die VF Plus sal hierdie wetsontwerp in elke moontlike wetgewende vergadering en op elke moontlike openbare platform teenstaan.” (Argieffoto/Unsplash) AfriForum het intussen benadruk dat hy ook alles moontlik sal doen om skoolbeheerliggame se reg om onder meer oor skole se toelatings- en taalbeleid te besluit, te verdedig. Volgens Alana Bailey, AfriForum se hoof van Kultuursake, het Motshekga met haar uitlatings dat die regte van beheerliggame soos beskerm in huidige onderwyswetgewing verouderd is, weer eens bewys dat die sogenaamde Bela-wetsontwerp nie op die bevordering van gehalte onderrig fokus nie, maar op die vernietiging van Afrikaans as onderrigtaal en groter magsentralisasie in die hande van die staat. “Parallel- of dubbelmedium onderrig in skole lei onafwendbaar tot eentalige onderrig in die sterkste taal, wat in die geval van Suid-Afrika Engels sal wees. Dit is herhaaldelik plaaslik en internasionaal bewys, maar word deur die departement verswyg. Dit is die reg van kinders om toegang tot moedertaalonderrig te hê. Die afgelope dekades is weinig gedoen buiten lippetaal om hierdie reg vir meer Suid-Afrikaanse kinders in alle inheemse tale moontlik te maak – inteendeel is Afrikaanse skole deurentyd onder druk om te verengels. Die minister maak ’n raskwessie daarvan en ignoreer gerieflikheidshalwe in haar ideologiese stryd die feit dat Afrikaanssprekendes aan alle rasse behoort. ’n Keuse vir Afrikaanse onderrig is nie ’n keuse om ’n bepaalde ras te bevoordeel nie,” sê Bailey. Na verwagting sal die publiek ook die geleentheid kry om mondelinge insette oor die beplande wetgewing te lewer. “AfriForum moedig alle belanghebbendes aan om daarvan gebruik te maak wanneer die departement inligting oor dié geleenthede beskikbaar maak. As teenstand faal, is AfriForum gereed om regstappe teen die wetgewing te doen.”