Geesvervulde gesinne Efesiërs 6:1-4 – Geloofsentrum Universitas
Geesvervulde gesinne Efesiërs 6:1-4
Vanaand gaan ons met u praat oor die gesin. Dit is nou ouer-kinder verhouding en hoe ons dit in die lig van die Skrif en in die lig van ons tema van die week met ander woorde om vol te wees van God, sien.
En hoe nodig het ons nie om daaroor te praat nie. Ouer-kind verhouding was seker nooit meer relevant as vandag nie. As ons die gesinne vandag moet vergelyk met huise dan lyk dit daar buite of tsoenami die hele wêreld getref het, want die meeste huise is op sand en nie rots gebou nie. Kyk maar net rondom u en u sal sien dat die gesinne ineenstort. Ouer-kind verhoudings bestaan nie meer nie en die struktuur val heeltemal plat.
Hoeveel keer het ons nie in die laaste jaar gesien dat kinders hulle ouers vermoor nie.
Hoeveel keer in die laaste jaar het ons nie gesien dat ouers hulle kinders seksueel of fisies mishandel nie.
Hoeveel liedjies luister ons nie daagliks oor die radio na waar kinders hulle aggressie teenoor ouers uitspreek nie. Ek luister maandagaand na 'n liedjie van Disturbed wat 'n sanger in hulle groep het wat uit 'n christelike huis kom. En hy het geweldig in opstand teen hulle gekom. Soveel so dat hy in 'n liedjie Down with sickness die liedjie afsluit met die woorde :Get ready to die. Self ons plaaslike groep die polisiekarre is nie skaam om hulle afwersie in hulle ouers in liedjies uit te skree nie.
Dit het absoluut cool geword dat die twee geslagte mekaar uitskel en uitbuit.
Ons koerante en tydskrifte is daagliks vol van die toenemende konflik wat daar tussen die twee geslagte bestaan.
Jy moet absoluut blind wees om nie te besef dat die gesinne daarbuite in duie stort en dat dit soos 'n tsoenami lyk nie. Maar die goeie nuus is dat ons die week en gisteraand weer gehoor dat God die groot restoureerder is wat deur Sy Gees alles wil nuutmaak. Hy wil ook ons gesinne nuutmaak. En Hy doen nie patchwerk nie. Hy kom nie in met 'n blikkie polifilla en maak net krake reg nie. In die gedeelte sê Hy vir ons dat Hy by die fondamente wil begin. Dit waarop 'n huis gebou is. En deur die fondamente van hierdie huise van ons te verstewig, maak Hy ons gesinne weer reg. maar Hy bou nie alleen nie. Hy het ons hulp nodig en daarom moet ons vanaand mooi luister na wat die gesonde fondamente vir ons huise ons gesinne is. Daar is 5 fondamente waarop ons gesinne gebou moet wees. Dan eers kan ons verseker wees dat hulle alle storms sal weerstaan.
Die eerste beginsel of fondament waarop 'n ouer-kind verhouding gebou moet word, is gehoorsaamheid. Die griekse woord wat Paulus hier gebruik vir gehoorsaamheid is upakouete. Dit kan ook vertaal word met om te luister na. Nou is daar twee baie belangrike vlakke van gehoorsaamheid waarna hy verwys:
Die eerste gehoorsaamheid waarna Paulus verwys is ouer en kind se gehoorsaamheid aan die Here. Dit is die heel belangrikste van alles. In vers 1 sê hy dat die kinders aan die ouers moet gehoorsaam wees, want dit is wat die wet van God vereis. Die direkte vertaling daar is in die Here. Met ander woorde hy wil eers vir die kinders sê dat hulle aan God moet gehoorsaam wees. Of in ander woorde gestel dat hulle na God moet luister. Dit is die primêre.Maar nie net die kinders moet na God luister nie ook die ouers. Daarom staan daar in die laaste gedeelte van vers 4 Soos die Here dit wil. Beide ouers en kinders moet dus in alles wat hulle doen aan God gehoorsaam wees. Hulle moet na Hom luister en sy wil nakom. En dit is so belangrik want in baie van ons huise gaan opvoeding nie oor die wil van die Here nie, maar ook die wil van die pa of die ma. Julle ken almal die uitdrukking: Want ek sê so. Nee alles wat gebeur moet gegrond wees: Want die Here sê so.
Maar Paulus verwys natuurlik ook in die gedeelte na 'n ander tipe gehoorsaamheid en dit is die gehoorsaamheid van die ouer teenoor die kind. Ons kan nie daaroor stry en dit wegredeneer nie. Dit is 'n direkte opdrag in vers 1. As ons vers 1 direk vertaal staan daar: "Kinders wees in die Here aan julle gehoorsaam, want dit is reg. U sien dat daar twee belangrike dinge saam met die opdrag aan die kinders gaan. Allereers die feit dat Paulus hier van 'n Christelike gesin praat – daarom die woorde in die Here. En tweedens dat hy dit ook motiveer deur te sê dat dit reg is. Ongehoorsaamheid aan 'n ouer is dus vir die Bybel gelyk aan ongeregtigheid en ongeloof.
Die eerste fondament in die gesin wat dus herstel moet word, is gehoorsaamheid. Ouers en kinders moet meer gehoorsaam wees aan die Here en kinders moet meer gehoorsaam wees aan hulle ouers. Hulle moet meer luister na wat hulle ouers sê.
Die tweede fondament van enige gesin wat herstel moet word, is eerbied. In vers 2 sien ons dit baie duidelik. Daar staan : "Eer jou vader en jou moeder is 'n baie belangrike gebod. En daar is nog 'n belofte by: sodat dit met jou goed mag gaan en jy lank mag lewe op die aarde"
Die woord wat Paulus hier vir eerbied gebruik, is presies dieselfde woord wat ons gisteraand gehoor het in die verhouding tussen die man en die vrou. In grieks is dit tima. En u sal nog onthou dat ds Andre gesê het dat dit beteken:
Om iets as waardevols te reken
Om iets te waardeer
Om 'n groot prys op iets te sit.
En dit is presies dieselfde wat hy hier vir ons wil sê naamlik dat ons as kinders ons ouers as waardevol moet reken. Self al het my pa en ma geen grade en al is hy 'n handewerker. Vir my moet hy waardevol wees. Want nie net het hulle dit vir my moontlik gemaak om hier te sit nie, maar ook is hulle deur God oor my aangestel. Ons moet alles wat hulle vir my sê na waarde ag en nie afmaak as oumens stories nie.
Paulus sê hier dat om jou ouers te eer 'n belangrike gebod is. As ons dit direk vertaal staan daar: Dit is die eerste gebod. Die rede hoekom hy dit so noem, is waarskynlik omdat 'n kind se eerste kennismaking met reg en verkeerd te doen het met sy ouers, want hulle is die eerste mense met wie hy te doen het. Maar om hulle te eer is nie net belangrik nie. Dit is ook ineteressant dat daar nie 'n voorwaarde aan hierdie eer is nie. Ek moet nie hulle net eer as ek dink hulle is reg of cool nie. Ek moet hulle altyd eer. Daarom dat Paulus 'n belofte daaraan koppel. Daar staan: sodat dit met jou goed kan gaan solank as wat jy lewe. Ons moet nie te veel daarin lees nie, behalwe dat jou ouers se ervaring en vermaning jou baie pyn en lyding kan spaar. As hulle vir jou sê dat jy nie op 'n stopstraat moet afjaag nie, is dit omdat hulle al te veel ongelukke gesien het. As hulle vir jou sê dat jy meer moet leer, is dit omdat hulle al teen die tyd weet hoeveel 'n mens moet leer om deur te kom of goed te doen. As hulle vir jou sê dat jy nie tot die oggendure moet kuier nie, is dit omdat hulle al uit praktyk geleer het dat na twaalf is die duiwel op sy listigste. Hierdie belofte is dus bloot 'n praktiese stukkie raad dat jy maar uit hulle ervaring moet leer. Dit is nie nodig dat jy weer dieselfde foute as hulle maak nie.
In die Bybel het ons talle voorbeelde van kinders wat nie hulle ouers geeer het nie. Dink maar aan die verhaal van Sem Gam en Jafet. Gam het gesien dat sy pa dronk en kaal was en vir sy broers vertel. Menslikerwyse het hy alle rede gehad om nie sy pa te eer nie. Want sy pa was 'n verleentheid vir hom. Sy twee broers het toe gegaan en agteruit geloop en hulle pa met klere bedek. Soveel respek het hulle vir hom gehad. Die uiteinde is dat Gam vanwee sy disrespek vir sy pa vervloek is en het die vloek vir eeue gedra. Paulus het waarskynlik aan die gedeelte gedink toe hy die belofte bygevoeg het.
Eerbied in 'n gesin is 'n baie belangrike fondament.
Dit bring my by die derde fondament van die gesin. Dit is die beginsel van sensitiwiteit. En hierdie is 'n beginsel wat veral op die ouer gerig is. Daar moet 'n sensitiwiteit van die ouer se kant jeens sy kind wees.
Die woord sensitiwiteit beteken: 'n Sintuiglike of emosionele fyngevoeligheid vir die ander een.
Waar kom ek daar aan. Kom ons luister weer na wat Paulus in Efesërs 6:4 sê: "En vaders, moenie julle kinders so behandel dat hulle opstandig word nie". Robinson sê: Ouers moet nie julle mag misbruik nie" . Calvyn sê weer: Ouers julle moet julle kinders in liefde vertroetel. Hoe jy dit ookal vertaal dit kom op dieselfde neer. Ouers moet sensitief wees vir hulle kinders se geaardheid en behoeftes. Hulle moet besef dat elke kind 'n unieke persoonlikheid het. Elkeen is na die beeld van God geskape, maar is tog uniek. Uiterlik lyk hulle nie dieselfde nie en innerlik is hulle ook glad nie dieseldfe nie. Een skrywer sê dat almal uniek gebore word, maar dat as ons as kopiee sterf. Daar sit soveel waarheid in.
As jy 'n baie sensitiewe en introverte kind het, dan sal jy nie daardie kind lyfstraf gee nie, want dit laat 'n letsel op die kind. Om sensitief te wees vir 'n kind beteken om nie net te luister na wat 'n kind sê nie, maar ook na wat 'n kind nie sê nie. Dan sal jy weet dat jou kind nie opstandig sal word nie.
Vir my die mees klassieke voorbeeld van 'n ouer wat onsensitief is vir 'n kind se gevoel en behoeftes kry ons in 'n liedjie wat in 2006 uitgekom het. Dit is van die groep My Chemical Romance. Die hele album Last Parade gaan oor die kind wat kanker het en wat nou glo dat as hy doodgaan dan gaan sy liggaam deur 'n parade deur die dorp gaan en gaan hy so die ewige lewe in. In een van die liedjies met die titel Mama vertel hy in detail vir sy ma van sy siekte en hoe sy been verrot is van die kanker en geamputeer gaan word. En hy vertel haar in detail van sy vrese as hy die woorde herhaal:
Mama we all go to hell. Oor en oor sing hy dit. Luister bietjie ek gaan net 'n deel vir julle lees:
"Mama, we all go to hell.
Mama! Mama! Mama! Ma…"
En weet u wat is haar reaksie. 'n Vrou sing die deel net na die vorige deel. Sy sing:
"And if you would call me your sweetheart,
I'd maybe then sing you a song"
Dit is absurd. Die kind is besig om aan kanker dood te gaan en die ma sê dat hy vir haar sweetheart moet sê en dan sal sy vir hom 'n liedjie sing. Dit is net so goed jy slaan jou kind halfdood en sê dan vir hulle: Kom gee mama 'n drukkie en sê jy is lief vir haar. Dis net so absurd. Op daai oomblik haat die kind jou.
Paulus vra hier dat ons as ouers sensitiwiteit vir ons kinders se gevoelens sal hê. Dit is die derde fondament vir die gesin.
Die vierde fondament van die gesin is wat ek wil noem, is instruksie. In die tweede deel van vers 4 staan daar : "maar maak hulle groot met tug en vermaning soos die Here dit wil." Daardie woorde wat ons in Afrikaans het vir maak hulle groot is afgelei van die griekse woord ektrefete. Dit beteken letterlik versorg hulle of voed hulle. En dan sê Paulus waarmee moet die pa die kinders versorg en voed en dit is tug en vermaninge. En die woord wat tug en vermaninge die beste saamvat is instruksies. Want instruksies dui op dade en woorde waarmee jy iemand iets leer. Dit is net soos 'n ry-instrukteur. Hy gaan nie net langs jou sit en vir jou sê doen dit en doen dit en doen dit nie. Hy gaan vir jou wys en dit oor en oor laat doen totdat jy dit regdoen.
Dit is die pa se primêre taak in die grootmaak of voeding van die kinders. Hy moet hulle met instruksies grootmaak. Hy moet hulle met woord en daad leer.Die ma maak die kos en maak die klere en sorg dat die kinders warm slaap. Die pa leer hulle. So sê Paulus.
En dit bring ons by die laaste fondament van die gesin of die ouer-kind verhouding en dit is die beginsel van nuutheid. Ons het nou net gesien dat 'n pa die kinders moet instruksies gee, dat hy hulle moet leer, maar nou kom ons by die vraag van wat moet hy hulle leer. Waaroor moet hy hulle instruksies gee. En die laaste woorde van vers 4 sê dit baie duidelik. "maak hulle groot met tug en vermaning soos die Here dit wil." Soos die Here dit wil. Dit is presies dieselfde woorde wat Paulus in Efesiërs 4:24 gebruik het toe hy gesê het: "lewe volkome volgens die wil van die Here en wees heilig." En daar verwys hy na die nuwe lewe in 4:17-5:5. Dit is die dinge wat die pa die kind moet leer. Hoe om deel van hierdie nuutheid te wees. En hy draai ook nie doekies om nie. Hy noem hulle een vir een:
Om nie te lieg nie (4:25)
Om nie te kwaad te word nie (4:26)
Om nie te steel nie (4:28)
Om hard te werk en hard te leer (4:28)
Om nie te vloek nie (4:29-31)
Om nie onsedelik te leef nie (5:5)
Om nie dronk te word nie. (5:18)
Hierdie is maar enkele van die dinge waaroor 'n pa 'n kind moet leer en vermaan. Hy moet hom leer om as nuwe mens te leef. Hy moet hom help om die nuwe kleed aan te trek.
En dit geliefdes is volgens Efesiërs 6 die vyf fondamente waarop ons ons gesin moet bou. Saam met die Heilige Gees kan ons hierdie huise van ons weer herbou deur die fondamente te verstewig. En daardie vyf fondament is ook nie moeilik om te vergeet nie, want saam spel hulle gesin: