Sirius is die helderste ster aan die naghemel en in die sterrebeeld Groot Hond (Canis Major). Met sy skynbare helderheid van -1,46, is dit byna twee keer so helder as Canopus, die tweede helderste ster. Die naam Sirius is afgelei van die Antieke Griekse Σείριος (seirios: "gloeiend" of "skroeier"). Dit word ook Alpha Canis Majoris (α CMa) genoem. Wat vir die blote oog soos ’n enkele ster lyk, is inderwaarheid ’n dubbelster – dit bestaan uit ’n wit hoofreeksster van spektraaltipe A1V, genoem Sirius A, en ’n dowwe witdwerg van spektraaltipe DA2, genoem Sirius B. Die afstand tussen die twee sterre wissel tussen 8,1 en 31,5 AE.
Bayer-naam α Canis Majoris
Spektraaltipe A0mA1 Va / DA2
Regte klimming 6h 45m 8,9173s
Deklinasie -16° 42′ 58,017″
Skynmagnitude (m) −1,47 / 8,3
Massa (M☉) 2,02 / 0,978
Radius (R☉) 1,711 / 0,0084
Ligsterkte (L☉) 25,4 / 0,026
Ouderdom (jaar) 2–3 × 108
Temperatuur (K) 9 940 / 25 200
Afstand (ligjaar) 8,6
Die ligging van Sirius (in die rooi sirkel).
Sirius is van byna elke bewoonde gebied op aarde sigbaar, met net mense in dele noord van 73 grade wat dit nie kan sien nie. Dit styg egter nie hoog soos gesien van sommige noordelike stede nie – byvoorbeeld net tot 13° bo die horison in Sint Petersburg.
Vroeg in Julie in die Suidelike Halfrond kan Sirius beide in die aand gesien word wanneer dit ná die Son ondergaan en in die oggend wanneer dit voor die Son opkom. Vanweë presessie en eiebeweging sal Sirius ál verder suid beweeg. Vanaf 9000 n.C. sal dit nie meer van Noord- en Sentraal-Europa af sigbaar wees nie en in 14000 n.C (wanneer Vega naby die Noordpool is) sal sy deklinasie -67º wees en dus permanent sigbaar in Suid-Afrika en die grootste dele van Australië.
Sirius kan ook in daglig gesien word onder gunste sigtoestande. Die lug moet baie helder wees en die waarnemer op ’n aansienlike hoogte, die ster moet oorhoofs verbybeweeg en die Son moet laag teen die horison wees. Dit is makliker sigbaar in die Suidelike Halfrond vanweë die ster se suidelike deklinasie.
Vanweë die wentelbaan-beweging van die twee sterre is hul naaste afstand van mekaar (periastron) 3 boogsekondes en die verste afstand (apastron) 11 boogsekondes. Wanneer hulle op hul naaste aan mekaar is, is uitstekende sigtoestande en ’n goeie teleskoop nodig om hulle van mekaar te onderskei. ’n Periastron het in 1994 plaasgevind en die sterre het sedertdien verder van mekaar af beweeg, dus is dit nou weer makliker om hulle met ’n teleskoop te onderskei.
Die ster se Bayer-naam is "Alpha Canis Majoris". Die eienaam, "Sirius", kom van die Latynse sīrius, wat weer kom van die Griekse σείριος (seirios, "gloeiend" of "skroeier"). ’n Skakel met die Egiptiese god Osiris is ook al voorgestel. In 2016 het die Internasionale Astronomiese Unie se sternaamwerkgroep (WGSN) dié naam vir die ster goedgekeur.
↑ Schaaf, Fred (2008). The Brightest Stars. Hoboken, New Jersey: John Wiley & Sons. p. 94. ISBN 0-471-70410-5. Besoek op 2010-07-23.
↑ Perryman, M. A. C.; Lindegren, L.; Kovalevsky, J.; et al. (July 1997), "The Hipparcos Catalogue", Astronomy and Astrophysics 323: L49–L52, Bibcode: 1997A&A...323L..49P
↑ 5,0 5,1 5,2 Liebert, J.; Young, P. A.; Arnett, D.; Holberg, J. B.; Williams, K. A. (2005). “The Age and Progenitor Mass of Sirius B”. The Astrophysical Journal 630 (1): L69–L72. doi:10.1086/462419.
↑ "The Dog Star, Sirius, and its Tiny Companion". Hubble News Desk. 2005-12-13. Besoek op 2006-08-04.
↑ Espenak, Fred. "Mars Ephemeris". Twelve Year Planetary Ephemeris: 1995–2006, NASA Reference Publication 1349. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 2012-07-29.
↑ "Stories from the Stars". Stargazers Astronomy Shop. 2000. Besoek op 2008-12-17.
↑ Henshaw, C. (1984). “On the Visibility of Sirius in Daylight”. Journal of the British Astronomical Association 94 (5): 221–222.
↑ Mullaney, James (2008). "Orion's Splendid Double Stars: Pretty Doubles in Orion's Vicinity". Sky & Telescope. Besoek op 2008-02-01. Onbekende parameter |month= geïgnoreer (help)
↑ Liddell, Henry G.; Scott, Robert (1980). Greek-English Lexicon (Verkorte uitg.). Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-910207-4.
↑ Brosch, Noah (2008). Sirius Matters. Springer. ISBN 1-4020-8318-1.
Prof. Kaler se webtuiste oor Sirius
Astronomy Foto van die dag: Sirius B
Barker, Tho.; Stukeley, W. (1760). “Remarks on the Mutations of the Stars”. Philosophical Transactions 51 (0): 498–504. doi:10.1098/rstl.1759.0049.
Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Sirius.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Sirius&oldid=2011959"
Last edited on 9 Julie 2019, at 14:25