Dilo tše 3 Tšeo Tšhelete e sa Kgonego go di Reka
SE SE bonagala se segiša kudu: Gaešita le ge batho ba le kotsing ya go ka lahlegelwa ke mešomo ya bona, magae gaešita le tšhelete ya bona ya mphiwafela, ba bantši ba bona ba sa dutše ba nweletše tabeng ya go hwetša selo le ge e le sefe le dilo tšohle tšeo tšhelete e kgonago go di reka.
Batho bao ba tanywa gabonolo ke babapatši, bao masolo a bona ao a goketšago a thekišo a re botšago gore re swanetše go ba le legae le legolwanyane, koloi e kaone le diaparo tša maina. Go thwe’ng ge motho a se na tšhelete? Ga se bothata—o ka reka ka sekoloto! Pakane ya ba bantši ke go bonagala eka ba humile gaešita le ge ba nweletše dikolotong.
Taba ke gore go se go ye kae motho o lebana le therešo. Puku ya The Narcissism Epidemic e re: “Go reka dithoto tša maemo a godimo ka sekoloto e le gore motho a bonagale a be a ikwe bjalo ka ge eka ke mofenyi go swana le go kgoga sehlaretagi sa crack cocaine e le gore a kaonefatše kamoo a ikwago ka gona. Ditiro tšeo ka bobedi di thoma e le tšeo di sa bitšego le tšeo di atlegago kudu—eupša di tšea nakwana feela. Mafelelong bobedi bja tšona di go tlogela o se na le sente e bile o gateletšegile monaganong.”
Beibele e pepentšha bošilo bja seo e se bitšago “pontšho ya bomponeng ya dilo tša motho tša boiphedišo.” (1 Johane 2:16) Therešo ke gore go nwelela tabeng ya go nyaka dithoto go re aroša go lebišeng tlhokomelo dilong tšeo e lego tšona tša bohlokwa kudu bophelong—dilo tšeo tšhelete e sa kgonego go di reka. Ela hloko mehlala e meraro.
1. BOTEE BJA LAPA
Brianne, * e lego mofsa wa kua United States, o nagana gore tatagwe o tšea mošomo wa gagwe le tšhelete yeo o mo neago yona e le tšona tša bohlokwa kudu. O re: “Re na le dilo ka moka tšeo re di nyakago gotee le tše dingwe, eupša tate o dula a se gona gae ka gobane o dula a le tseleng. Ke a tseba gore seo se direga ka baka la mošomo wa gagwe, eupša ke nagana gore o ikarabela le ka lapa la gagwe!”
Seo go ka naganwago ka sona: Ke dilo dife tšeo tatago Brianne a ka tlago a itsholela tšona ka morago bophelong? Ka go lebiša ga gagwe tlhokomelo kudu dilong tše di bonagalago, o kgoma bjang tswalano ya gagwe le morwedi wa gagwe? Ke’ng seo lapa la gagwe le se nyakago go yena go feta tšhelete?
Melao ya motheo ya Beibele yeo e swanetšego go elwa hloko:
“Lerato la tšhelete le baka mehuta ka moka ya mathata. Batho ba bangwe ba nyaka tšhelete kudu mo e lego gore ba . . . ipaketše bohloko bjo bogolo.”—1 Timotheo 6:10, Contemporary English Version.
“Go kaone go ja merogo le batho bao o ba ratago go e na le go ja nama e bose kudu moo go nago le lehloyo.”—Diema 15:17, Good News Translation.
Therešo e sa fetogego: Tšhelete e ka se reke botee bja lapa. Botee bjoo bo tlišwa feela ke go fetša nako le ba lapa la gago le go ba nea lerato leo le lekanego gotee le tlhokomelo.—Bakolose 3:18-21.
2. POLOKEGO YA KGONTHE
Sarah wa nywaga e 17 o re: “Mma o dula a mpotša gore ke swanetše go nyalana le monna yo a nago le tšhelete e ntši gomme ke ithutele mošomo o itšego e le gore ke hwetše mošomo o mobotse wo nka iphedišago ka wona bophelo bja ka ka moka ge e ba dilo di ka se sepele gabotse. Selo feela seo go bonagalago a dula a nagana ka sona ke gore o tla dula a hwetša tšhelete bjang.”
Seo go ka naganwago ka sona: Ge o naganišiša ka bokamoso, ke dilo dife tša bohlokwa tšeo o tshwenyegilego ka tšona? Ke neng moo selo sa bohlokwa seo go tshwenyegilwego ka sona se fetogago seo go tshwenyegilwego ka sona ka mo go feteletšego? Mmago Sarah a ka swaragana bjang ka tsela e lekalekanego le taba ya polokego ya tša ditšhelete?
“Tlogelang go ipolokela matlotlo lefaseng, moo tshwele le ruse di jago, le moo mahodu a thubago a utswa.”—Mateo 6:19.
“[Ga le] tsebe gore bophelo bja lena bo tla ba bjang gosasa.”—Jakobo 4:14.
Therešo e sa fetogego: Go kgoboketša tšhelete go ka se dire gore o be le bokamoso bjo bo bolokegilego. Go ba gona, tšhelete e ka utswiwa—e bile ga e kgone go fodiša malwetši goba go thibela lehu. (Mmoledi 7:12) Beibele e ruta gore polokego ya kgonthe e tlišwa ke go tseba Modimo le morero wa gagwe.—Johane 17:3.
3. GO KGOTSOFALA
Tanya wa nywaga e 24 o re: “Batswadi ba ka ba nkgodišitše ka tsela ya gore ke phele bophelo bjo bonolo. Nna le lefahla la ka la ngwanenyana re gotše re thabile, gaešita le ge ka dinako tše dintši re be re na le dinyakwa tša motheo feela.”
Seo go ka naganwago ka sona: Ke ka baka la’ng go ka ba thata go kgotsofalela dinyakwa tša motheo? Ge go tliwa tabeng yeo tšhelete e lebelelwago ka gona, o beela lapa la gago mohlala wa mohuta mang?
“Go thaba bao ba lemogago gore ba nyaka dilo tša moya.”—Mateo 5:3.
Therešo e sa fetogego: Go na le dilo tše dintši tšeo di ka hwetšwago bophelong ka ntle le tšhelete gotee le dilo tšeo e ka di rekago. Go ba gona, go bjalo ka ge Beibele e re: “Gaešita le ge motho a atetšwe ke dilo, fela bophelo bja gagwe ga bo tlišwe ke dilo tše a nago le tšona.” (Luka 12:15) Ge e le gabotse, go kgotsofala kudu bophelong go tlišwa ke go tseba dikarabo tša dipotšišo tše bohlokwa tše bjalo ka tše:
Ke ka baka la’ng re le mo?
Bokamoso bo hupere’ng?
Nka kgotsofatša bjang dinyakwa tša ka tša moya?
Bagatiši ba makasine wo, e lego Dihlatse tša Jehofa, ba tla thabela go go thuša gore o hwetše dikarabo tša dipotšišo tšeo. O ka ikgokaganya le bona lefelong la geno goba wa tsena Wepesaeteng ya rena go jw.org/nso.
Senotlelo Seo se Lebišago Lethabong?
Puku ya The Narcissism Epidemic e re: “Ka kakaretšo, batho bao ba ratago dilo tše di bonagalago ga se ba thaba e bile ba gateletšegile kudu monaganong. Gaešita le batho bao ba kganyogago go ba le tšhelete e ntši ba swarwa ke bolwetši bja monagano; e bile ba bega gore ba tshwenywa ke malwetši a mantši a bjalo ka mogolo o bohloko, go opelwa ke mokokotlo le go opša ke hlogo gomme gantši ba na le tshekamelo ya go nwa kudu le go diriša dihlaretagi tšeo di sego molaong. Go bonagala go katanela go atlega ditabeng tša ditšhelete go tlogela batho ba ferekane.”
‘Go Fetoga ga Dipono’
“Ge barutwana ba be ba botšišwa lebaka leo ka lona ba yago kholetšheng mehleng ya bo-1960 le mathomong a bo-1970, bontši bja bona ba boletše gore selo se bohlokwa kudu ke ‘go ba serutegi’ goba ‘go ba le filosofi e itšego ka bophelo.’ Ke ba sego kae ba bontšhitšego gore lebaka la gore ba ye kholetšheng ke ‘go ba le tšhelete e ntši.’ Mathomong a bo-1990, barutwana ba bantši ba boletše gore ‘go ba le tšhelete e ntši’ ke lona lebaka le legolo leo le dirago gore ba ye kholetšheng . . . Go fetoga mo ga dipono barutwaneng ba kholetšheng go direga ka nako e swanago ya ge ditekanyo tša kgateletšego ya monagano, go ipolaya le malwetši a mangwe a monagano di hlatlogile ka tsela e makatšago sehlopheng se.”—The Price of Privilege, ka Ngaka Madeline Levine.
Seo go Thwego ke Kalafo ya go Reka
Go ya ka Ngaka Madeline Levine, go diriša tšhelete go ka fetoga seo go thwego ke kalafo ya go reka yeo e dirago gore batho ba ikwe ba kgotsofetše ka tekanyo e itšego lefaseng leo lapa, setšhaba le kereke di paletšwego ke go ba fa dilo tšeo. O ngwala ka pukung ya The Price of Privilege gore: “Go reka ke tsela e nngwe ya go laola tikologo ya rena. Go re kgontšha go ananya e bile go dira gore moreki a ikwe a na le matla a go reka. Taolo ya mohuta woo ke ya bofora . . . Taolo ya kgonthe e ntšhwa ke dikgwebo tše dikgolo le ba babapatši ba tšona, bao ba lefelelwago gore ba bontšhe gore dithoto tšeo di rekwago di na le matla a itšego a makatšago e bile di šireletša bareki.”