Tot die afgelope naweek het die naam Nigel Biggar vir my niks gesê nie. Totdat ek ’n artikel van die Konserwatiewe Europese parlementslid Daniel Hannan in The Sunday Telegraph oor hom gelees het.
Dit het bekend en aktueel geklink, want jy kan sy situasie byna net so op dié in Suid-Afrika oorplant.
Biggar is ’n hoogleraar in morele en pastorale teologie in Oxford. Hy het onlangs ’n meningsartikel in die Londense Times oor die erfenis van die Britse Ryk geskryf wat alle politiek korrekte akademici in Brittanje witwarm van woede gehad het.
In sy ontleding van die polemiek in The Sunday Telegraph het Hannan geskryf: “Waar hulle eens ’n nuttige korrektief gebring het op die onkritiese patriotisme wat die ryk in vorige geslagte geïnspireer het, het hulle nou net so bevooroordeeld geword as die jingo’s wat hulle veroordeel. Net soos apologete net die positiewe gesien het – die regstaat, die verspreiding van moderne geneesmiddels, die ondergang van Hitler – sien vandag se linkses net die wandade.”
Iets soortgelyks het sowat 20 jaar gelede gebeur toe die Franse historikus Stéphane Courtois in ’n opspraakwekkende boek die misdade van die kommunisme moreel gelyk gestel het met dié van die Nazi’s: “Die hongerdood van ’n Oekraïense Koelakkekind wat willens en wetens uitgehonger is deur die Stalinistiese regime, ‘weeg op’ teen die hongerdood van ’n Joodse kind in die ghetto van Warschau wat uitgehonger is deur die Nazi-regime.”
Die vermaarde Franse historikus Marc Bloch, wat in 1944 deur die Nazi’s vermoor is, skryf dat die historikus – en dit geld eintlik alle akademici – moet wegbly van morele veroordelings. “Wanneer die passie van die verlede versmelt met die vooroordele van die hede, word die menslike werklikheid gereduseer tot ’n swart-wit foto…. Uiteindelik is ’n enkele woord, ‘begrip’, die baken vir ons studie.”
En die Afrikaanse historikus GD Scholtz het geskryf: “’n Historikus wat die prooi van sy eie subjektiewe gevoelens is wanneer hy die pen opneem, is geen ware historikus in die ware sin van die woord nie…. Juis een van die vernaamste toetse vir die grootheid van ’n historikus, is die wyse waarop hy bereid is om ’n waarheid wat miskien vir sy eie gevoelens en opvattings onaangenaam mag wees, na vore te bring en dit in die regte perspektief te stel.”
Dan bekyk jy die verlede deur die bril van die hede, en dit lei jou tot skeefgetrekte gevolgtrekkings.
Maar as jy die verlede as outonoom benader en dit nie deur die steeds veranderende bril van die hede bekyk nie, sal jy sake anders sien.
Dis net soos Adolf Hitler, wat aan sy wetenskaplikes carte blanche en `n blanko-tjek gegee het. Daarmee het hulle vuurpyle gebou en tegnologieë ontwikkel wat Amerika in staat gestel het om die eerste mens op die maan te plaas op 20 Julie 1969. As jy `n eerlike geskiedenis van ruimtevaart wil skryf, sal jy Hitler se bydrae moet noem.
Ek stem saam dat die strewe na objektiewe geskiedskrywing die ideaal moet wees en dat genuanseerde geskiedskrywing ‘n middel daartoe kan wees. Stem ook saam dat emosie, sover as wat dit wel menslik moontlik is, nie ‘n rol moet of behoort te speel nie.
Of soos met betrekking tot die vestiging van die vryburgers in 1657. Ek het onlangs die woordelikse weergawe van Van Riebeeck se Dagjoernaal, soos deur Bosman en Thom in boekvorm uitgegee is gelees.
Waaroor dink jy het Jesus meestal gepraat naas die Koninkryk van God? Dalk oor liefde, vrede, die hemel of hel? Nee, oor geld, kan jy dit glo? Byna die helfte van Jesus se gelykenisse, stories, aanhalings en spreuke praat direk oor geld, byvoorbeeld: die kosbare pêrel, die verlore muntstuk, die silwer talente, die verlore seun se verkwisting van sy erfenis, Lasarus en die ryk man, die dag-arbeiders in die wingerd, die weduwee se twee muntstukke, belasting, die ryk jong man, Saggeus die tollenaar, ensovoorts.
Dink hoedat geld en die beheptheid wat daarmee saamgaan in Suid-Afrika, veral onder sommige leiers, endemies geraak het.
Here, asseblief, help my om meer vrygewig te wees en nie vir geld enige mag oor my geluk of prioriteite te gee nie. Amen.