Die historikus en bronne
You are here: Home » Content » Geskiedenis Graad 8 » Die historikus en bronne
Die Industiele Rewolusie
Die Industriele Rewolusie: Landbou
Industrialisasie in SA
Veandering in die lewe en werk in SA in die myne, landelike gebiede en stede
Weerstand teen die Britse beheer
Oorsake van die Eerste Wereldoorlog
Duikbote en loopgraaf-oorlogvoering in die Eerste Wereldoorlog
Die veranderende rol van vroue tydens die Eerste Wereldoorlog in SA
Die uitwerking van ddie Eerste Wereldoorlog op SA
Die oorsake en gevolge van kolonisasie
Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.This content is ...In these lensesGETSenPhaseSS Tags8th Afrikaans Course LO1:AS8.1.5 LO3:AS8.3.4 LO3:AS8.3.7 LO3:AS8.3.3 LO3:AS8.3.2 Assignment This module and collection are included inLens: Siyavula: Social Sciences (Gr. 7-9)By: SiyavulaModule Review Status: In ReviewCollection Review Status: In Review
Inside Collection (Course): Geskiedenis Graad 8
DIE HISTORIKUS EN BRONNEDie historikus en bronneBron A is 'n goeie voorbeeld van 'n koerantberig wat saamgestel is uit verskillende bronne. Nie net word die opinie van die twee opponerende partye direk aangehaal nie, ook die agtergrond : briewe van bv. Cosatu asook die bemiddeling deur die minister van arbeid en die getalle van werkers wat nie gestaak het nie, word gegee. Die leser kan nou self die feite uitsorteer en 'n eie oordeel vorm.Die briewe waarna verwys word is primêre bronne omdat dit soos 'n ooggetuieverslag eerstehandse inligting verskaf en in dieselfde tyd as waarin die gebeure plaasgevind het, opgeteken is. 'n Sekondêre bron is gebaseer op inligting wat uit primêre bronne kom en kan selfs eeue na die gebeure 'n nuwe perspektief op wat gebeur het, werp. 'n Feit (onveranderbaar en bewysbaar) verskil van 'n opinie wat 'n gevolgtrekking kan wees wat nie noodwendig deur feite gestaaf kan word nie. Propaganda is gebaseer op feite wat uit verband geruk is, verswyg word of verdraai word om 'n spesifieke standpunt te verkondig. Vooroordeel handhaaf nie 'n balans tussen twee kante van 'n saak nie en partydigheid is gewoonlik gegrond op sterk emosie en sluit dikwels redelikheid en balans uit. Omdat die historikus in sy soeke na feite verskillende bronne moet beoordeel, moet hy dus verskillende bronne vergelyk. Hy soek na bronne wat ooreenstem sodat feite wat verskil, ondersoek kan word. Dit beteken dat die historikus versigtig moet lees en luister, sodat hy propaganda, vooroordeel en partydigheid in enige bron in ag neem. Kyk na die volgende spotprent: Figure 1Skryf slegs die sleutelwoorde/kernwoorde hier neer:1 (a) Hoe weet jy dat die twee groepe mense op die spotprent mekaar glad nie begryp nie? Mekaar dalk vir die eerste keer sien?(b) Hoe weet jy die twee groepe behoort tot verskillende kultuurgroepe? 2 (a) Wat dink jy kom maak die mense met die vlag op die strand? Motiveer jou antwoord.(b) Aan wie se kant, dink jy, is die spotprenttekenaar? Motiveer!3. Dink jy kolonisasie het vir iemand voordele ingehou? Motiveer!Table 1
Aktiwiteit 1 : GroepbesprekingBesprekingsvrae:1. Wanneer kan ons sê dat iemand 'n leuen vertel?2. Behoort jy vir jou maat te sê as sy 'n lelike trui aan het, dat jy nie daarvan hou nie?3. Steel jy as jy 'n maat se werk gou moet afskryf omdat jy vergeet het om jou huiswerk te doen? Assesseer jouself in terme van die volgende:Table 2
BRON A : Assessering van toepassing op begrippe in bron ALees weer paragraaf drie, (Bron A) die woorde van advokaat Etienne Vermaak.Hier volg nou aanhalings uit Bron A wat jy moet beoordeel.Lees die aanhaling. Onderstreep een van die woorde tussen hakies wat volgens jou oordeel die beste pas en gee daarna 'n rede vir jou keuse.1 (a) "Ons staan by die aanbod van 8% en die minimum loon van R1 900 per maand."(Feit / opinie) /3/(b) "Die staking kan nog 'n rukkie duur,"(Feit / opinie) /3/2. In paragraaf 5 word Samwa se verklaring gegee. Lees dit weer deur.(a) Onderstreep nou die woord tussen hakies wat die beste by die verklaring pas, en motiveer dan weer jou antwoord soos by nr. 1.(Vooroordeel / partydigheid) /3/ (b) Die volgende mense erken dat hul partydig optree: Tant San se stout seun Jan is altyd soet, sê sy. Pasqual se ma maak altyd die heerlikste kos.Thembo se hond is die beste in die hele Afrika.Wees nou eerlik en skryf 'n saak/persoon neer waaroor jy partydig voel. /1/ /10/Table 3
Lees die volgende vra-en-kla-brief wat in die TygerBurger, 'n streekkoerant verskyn het en voer daarna die opdragte wat volg, uit.BRON B Table 4
Woensdag 10 JULIE 2002 Saak gestel oor optogVOLGENS 'n koerantberig het die stad besluit om rommelstrooiers te beboet of tronk toe te stuur.Op die oomblik gooi betogers eenvoudig die vullishouers in die straat uit ten aanskoue van die stadspolisie, verkeer en polisie.Ons vraag is nou: as mense betoog, word hulle dan gevrywaar van alle wetsootre­dings?Ek en mede-winkeleienaars was toe ge­noodsaak om die straat weer skoon te vee.ONTEVREDE SAKELUIParowPieter Cronjé, direkteur: kommunikasie, Stad Kaapstad, reageer:Dit is korrek dat verhoogde boetes ingestel is om die onwettige storting van rommel hok te slaan.
'n Opmars deur 'n groot groep stakende werkers is egter 'n emosie-belaaide saak wat met omsigtigheid hanteer moet word. Die stadspolisie en SAPD se primêre taak is om so 'n optog dop te hou en beskerming teen intimidasie en geweld te verleen.Die stadsraad kan nie die gedrag van stakende vakbondlede goedkeur nie. Hulle het nie die voorwaardes vir die optog nagekom nie en dit sal met die bestuur van die vakbond bespreek word. Met die no­dige getuienis en verklarings word daar ook dissiplinêr opgetree teen werkers weens oortredings.Die stad bedank graag die winkel­eienaars wat gehelp het met die opruiming van die straat. Van die veiligheidpersoneel het trouens self ná die optog help skoon­maak.Lesersbriewe moet gerig word aan Lesers­forum / Readers' Forum, Tyger­Burger, Posbus 747, Bellville 7535, of faks dit na 021 946 1971. Die e-pos-adres is: tyger@dieburger.com.
Groepaktiwiteit : Demokrasie-oefeningStap 1 : Verdeel in groepe en beskryf enige optog of betoging wat julle gesien het. Volgens die demokratiese beleid moet elke persoon sy beurt kry. Stap 2 : Die groep kies die interessantste vertelling. Twee derdes van die groep moet saamstem oor watter vertelling die interessantste is.Stap 3 : Die groep kies nou die persoon wat die vertelling aan die klas gaan oordra, dit wil sê, die persoon wat gaan rapporteer. Die rapporteerder hoef nie noodwendig die oorspronklike verteller te wees nie.Terugrapportering vind eers in die volgende periode plaas, groeplede moet in hul groepe bly sit, tot na die voltooiing van die demokrasie-oefening.Stap 4 : Die groep se besluit oor 'n leerder se bydrae tot die groep is geldend, nie die leerder s'n nie.BELANGRIK: Indien die klas voel dat hul prestasie as demokratiese groepe nie goeie samewerking toon nie, behoort die klas hierdie oefening (later) weer te doen.SelfassesseringSkryf nou die swakpunte in jou vertelling tydens Stap 1 van die demokrasie-oefening. Table 5
Jy het nou reeds heelwat geleentheid gehad om aan Geskiedenisaktiwiteite deel te neem. Assesseer jou vordering met behulp van die assesseringsruit op die volgende bladsy.
Aktiwiteit 2 : Skryfoefening : KommunikasieSkryf nou jou eie brief aan die koerant, volgens die patroon van Bron B.Opskrif:Saak gestel oor …Paragraaf 1 :Sê wat die rede vir jou brief is.Paragraaf 2 :Stel jou vraag.Paragraaf 3 :Sê waarom die saak vir jouself so belangrik is. Afsluiting:Skryf 'n gepaste skuilnaam neer.Jou adres en die datum.
LU 2 Geskiedkundige Kennis en BegripDie leerder is in staat om historiese kennis en begrip te toon.
2.1 verbande tussen geskiedkundige gebeurtenisse en prosesse in verskillende kontekste in dieselfde tydperk begin trek [chronologie en tyd];
2.2 verstaan dat daar 'n verskil in die belangrikheid van gebeurtenisse se oorsake en gevolge is [oorsaak en gevolg];
2.3 veranderinge in 'n groter historiese en omgewingskonteks verduidelik [kontinuïteit en verandering];
« Previous module in collection Die historikus en begrippe
Collection home: Geskiedenis Graad 8
Next module in collection » Vryheid van spraak
This work is licensed by Siyavula Uploaders under a Creative Commons Attribution License (CC-BY 3.0), and is an Open Educational Resource. Last edited by Siyavula Uploaders on Jun 10, 2009 12:43 am +0000. Add to a lens