Advent en Kersfees is vol verwagting en verwondering. Tydens Epifaniefees ontplof die betekenis van dit waarop ons gewag het (en dit waarop ons steeds wag!) op die toneel. Die sluier word weggetrek om die verborge plan van God te openbaar (Ef 3). Die lig het gekom (Jes 60). 'n Nuwe era van liefde, deernis en geregtigheid het aangebreek in die nuwe Koning van die Jode (Ps 72). Hy sal die Herder wees, nie net vir die tradisionele volk van God nie, maar vir mense uit alle nasies wat kom na sy lig.
7Al die kleinvee van Kedar
word vir jou bymekaargemaak,
die ramme van Nebajot
is tot jou beskikking;
hulle is aanneemlike offers op my altaar.
So vermeerder Ek die roem van die huis
waar Ek geëer word.
Toetrede: Lied 353 "Die Heiland is gebore"
Votum: (Jesaja 60:1-6)
Lofsang: Lied 340 "Kom ons loof die Jesuskind"
G: Sing Lied 247 "Heer, wees ons genadig "
Lied 330 "Die volk wat in die donker wandel"
Toewysingslied: Lied 376 "Wyses het u ster gesien"
Slotsang: Lied 372 "Hoe glansryk blind die Môrester"
Respons: Lied 372 vers 2 refrein:
Lied 353 "Die Heiland is gebore"
Lied 340 "Kom ons loof die Jesuskind"
G: Sing Lied 247 Heer, wees ons genadig
of Flam 69 "Was My Skoon"
of VONKK 11 'Here, Wees Ons Genadig"
(Voorganger gaan staan by doopvont met hand in water)
Voorganger: Die Here jou God beveel jou vandag om volgens sy voorskrifte en bepalings te leef en hulle te gehoorsaam. Jy moet dit doen met hart en siel.
Gemeente: Ons sal die Here ons God dien, ons sal na hom luister.
V: Die Here verklaar vandag opnuut dat jy sy eiendomsvolk is soos hy jou beloof het en sê dat jy al sy gebooie moet gehoorsaam.
V: Die Here verklaar vandag dat jy 'n volk sal wees wat aan die Here jou God gewy sal wees soos hy beloof het.
Nav Johannes 12:46 Teks: Jésus le Christ – Taizé 1991; Afrikaanse weergawe Albert Troskie 2009 (Pro Deo)
F69. "Was My Skoon"
(RUBRIEK: Kruisfuur – Gebed / Skuldbelydenis) Teks en musiek: Hannes Grabe © MAR Gospel Music Publishers
1. Kom en reinig my, o Heer,
week my sonde en skuld in die bloed van u Seun.
Ek staan skuldig voor U, Heer,
die verlore kind kom vra 'n tweede kans.
2. Was my skoon, maak my rein,
laat U lig weer deur my skyn.
Neem my hart, maak dit nuut,
laat my lig na ander skyn.
Was my skoon, maak my rein
3. Laat u Gees my hart deurspoel,
bring u vrede en rus, u genade oor my.
Maak my wit net soos die sneeu,
ek wil heilig leef, gewy aan U, my Heer.
VONKK 11 "Here, Wees Ons Genadig"
Teks: Jannie Hougaard 2003 © nav Kyrie eleison Melodie: MINKIE-ANNE — Jannie Hougaard © en Francé Ludik © 2003
Here, wees ons genadig,
(RUBRIEK: Flam – Toewyding en Verwondering) Oorspronklike titel: Jezus, Licht In De Duisternis
Teks en musiek: Peter van Essen Afrikaanse vertaling: Faani en Gerda Engelbrecht
© Unisong Music Publishers geadministreer deur Small Stone Media South Africa
1. Jesus, lig in die duisternis,
ek prys U.
2. Jesus, weg waarop U my lei
U is my Heer.
3. Jesus, tot die tyd só bestem,
Jesus, totdat ek U kan ken,
Jesus, gee ek my hart en stem,
Nav Psalm 139 : 12 Teks: La ténèbre – Taizé 1991; Afrikaanse weergawe Gerrit Jordaan 2009
Met toestemming gebruik (Frans, Afrikaans in hierdie weeergawe en musiek) © 2009 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media) RUBRIEK: Meditatief – Skuldbelydenis en Genade / Kersfees en Epifanie / Lydenstyd
F393. "Ons Is Die Herders"
(RUBRIEK: Flam – Kersfees) Teks en musiek: Jeanette Lewis
© Popps Musique (geadministreer deur Flam Musiek-Uitgewers)
1. Ons is die herders,
met skaap en staf.
Ons soek die Koning,
kom van ver af.
Ons bring ons skape, ons hulde, Heer,
ons bring onsself, kom lê ons neer.
2. Ons is die wyses,
ons kom van ver.
ons sien sy ster.
Ons bring ons goud, ons wierook, Heer,
Ere aan God, in die hoogste hemele,
ere aan God, hier op die aarde.
Ere aan God, saam met al die engele,
en vrede vir die wat Hom vind.
3. Ek is 'n volg'ling,
ek kom van vêr.
Ek soek die Koning,
ek sien sy ster.
Ek bring my liefde, my hulde, Heer,
Ek bring myself, kom lê my neer.
Kry 'n groepie tieners om tydens dankoffers 'n stukkie bordkryt en die volgende verduideliking op papier aan elke gesin/huis uit te deel:
"Kom ons as huis neem deel aan 'n wonderlike ou tradisie van Epifanie. Met hierdie stukkie bordkryt gaan ons die volgende bo ons voordeur skrywe: 20 + C + M + B + 14. Die 20 en 14 verteenwoordig ons jaartelling. 2014 jaar gelede het die Christuskind gekom en Hy woon steeds onder ons! Die C, M en B staan, volgens oorlewering, vir die name van die drie wyse manne (Caspar, Melchior en Balthasar), maar dit staan ook vir die Latynse Christus mansionem benedicat, wat beteken Christus seën hierdie huis! As ons hierdie teken sien onthou ons op ons lewensreis dat ons altyd op soek moet wees na die Kind van Kersfees en dat 'n mens Hom veral op onverwagse plekke en by onverwagse mense vind. Ons onthou ook dat Hy altyd deel is van ons alledaagse lewe.
Wanneer ons dit as gesin vandag saam bo ons deur gaan skryf, bid ons hierdie gebed: "Here Jesus, mag almal wat in hierdie jaar ons huis binnekom vind dat U tussen ons en in ons leef; mag ons U soek en dien in almal wat ons ontmoet. Amen.
Julle kan ook 'n "Chalking the Door" in die erediens doen. Hier is 'n verduideliking daarvan, asook 'n gebed wat jy kan gebruik.
Jy kan ook die legende van Ouma Befana vertel. Dit is 'n bekende Italiaanse legende wat gewoonlik in Italië op Epifanie vertel word. Ouma Befana was 'n befoeterde tannie wat alleen gebly het en dag in en dag uit gevee het. Wanneer die wyse manne by haar huis verby kom, word sy genooi om saam die Baba Koning te gaan besoek. Sy bak eers heerlike koek, koekies en lekkers om vir die Koning te vat en vee eers weer alles uit. Gevolglik is sy te laat om die Baba Koning te besoek. Maar tot vandag toe, elke Epifanie, besoek sy kinders en gee vir hulle lekkers, koekies en koek.
Jy kan Tomie dePaola se pragtige oorvertelling van die legende bestel.
[Nota: Hierdie preekriglyn is in Januarie 2011 as deel van die Seisoen van Luister gepubliseer. Aangesien hierdie teks elke jaar by die Leesrooster ingesluit word, dui punt 1.3 hierbo ook ander preekriglyne aan.]
The wise men, and the eager nations ready for an alternative, made the trip. It would be ironic if the "outsiders" among us made that move and we who are God's own people resisted. Imagine a fourteen-kilometer trip . . . and a very different way home.
[Nota: Hierdie preekriglyn is uit vanjaar se Woord en fees oorgeneem.]
Die preekvoorstel bou op die tema: God lei ons tot by Jesus en verder.
Alice, die karakter in die vertelling Alice's Adventures in Wonderland, vra op 'n stadium by 'n vurk in die pad vir 'n ander karakter watter pad sy moet neem. Op sy vraag waarheen sy op pad is, antwoord sy dat sy nie weet nie. Hy reageer dan met die opmerking dat dit dan nie saak maak nie.
Soos Alice is ons ook op pad iewers heen. Party van ons het die nuwe jaar ingestrompel, ander het dit met onsekerheid of 'n klomp bagasie op die rug binnegestap en nog ander is doelgerig op pad. Aan die begin van 'n nuwe jaar is ons op pad die jaar in al weet ons nie wat dit gaan inhou nie.
Volg 'n ster
Die besoekers wat uit die ooste in Jerusalem aangekom het, het nie geweet waarheen hulle reis hulle sou neem nie. Hulle het wel geglo dat hulle agter 'n ster aan trek wat deur God gerig word om hulle by die nuwe koning van die mense in Judea uit te bring. Uiteindelik het hulle gedoen wat hulle wou: hulle het voor die kleine koning gekniel en aan hom geskenke gegee. Aan die einde van ons teks is hulle weer op pad; nou huis toe. Hulle volg egter 'n roete wat hulle nie self sou kies nie. Hulle is eintlik ongehoorsaam aan 'n direkte opdrag van die koning, omdat hulle ag slaan op wat hulle glo God vir hulle gesê het: "Moenie na Herodes toe teruggaan nie."
Teen magtiges se wense
Wanneer "op pad-mense" God se leiding volg, sal hulle soms in situasies wees waar hulle teen magtige mense se wense moet ingaan. Herodes die Grote het sy mag gebruik. Ook godsdienstige leiers van sy dag het gespring wanneer hy sy vingers klap. Hy het nie geskroom om blatant te lieg nie. "Ek wil doen net soos wat julle wil doen," sê hy aan die besoekers ; "Laat weet my waar die nuwe koning gebore is sodat ek ook aan hom kan gaan hulde bring." Nadat hulle by Jesus was het hulle geweet hulle moet kies vir gehoorsaamheid aan God se leiding eerder as die opdrag van 'n magtige man wat deur die Romeinse owerheid aangestel is.
Die ware koning?
Die besoekers se vraag oor waar die koning van die Jode gebore is, lei tot 'n nuwe vraag: "Wie ís die ware koning oor Judea?" Die magtige regeerder Herodes of die brose baba Jesus? Die vreemdelinge in Judea was by 'n kruispad tussen die sogenaamde Romeinse Vredesryk en God se koninkryk.
Ook Herodes sou 'n keuse oor die nuus wat die besoekers saamgedra het, moes maak. Hy was goed ingelig sodat hy die nuus wat gebring is met die verwagtinge rondom "die Christus" kon verbind. Die wyses soek die een na wie hulle gelei word. Herodes vertolk die tekste. Die destydse "kerkleiers" gee goddelike sanksie aan die koning se siening. Soos Herodes, tree hulle anders as die wyses op. Die politieke en die godsdienstige leiers gebruik taal wat Jesus eer, maar dit bly by woorde. Hulle belydenisse gaan nie in beweging saam met die vreemdelinge agter God aan nie.
Matteus wil ons uitdaag. God is in ons wêreld teenwoordig en aktief. Net soos by Jesus se geboorte, is God hier en nou by ons teenwoordig en betrokke. Waarheen jy vanjaar ook al op pad is kan jy glo: God is reeds daar en daar besig. Ons kan ook glo dat God ons sal lei na waar Hy alreeds is.
Matteus daag ons uit om in beweging te kom. Herodes raadpleeg en konsulteer, maar versit nie 'n voet om saam met die besoekers op weg agter God aan te gaan nie.
Moenie die voorbeeld van Herodes, die priesterhoofde en skrifgeleerdes navolg nie, sê Matteus vir die vroeë gelowiges. Hierdie gelowiges was besig om hulleself ná die verwoesting van Jerusalem en die tempel wat Herodes klaar gebou het, te reoriënteer. In hulle op pad-wees kon hulle nie meer by die tempel offers bring, om God se wil en leiding bid, of na die verkondiging van sy Woord luister nie.
Kort ná die viering van die Paasfees – wanneer hierdie teks in die vroeë Christen-byeenkomste voorgelees is – het hulle gehoor hulle het nie 'n tempel en offerstelsel nodig nie. Hulle hoef nie 'n tempel te bou en 'n kultus te vestig nie. Soos God die besoekers uit die ooste gelei het, het Hy die gelowiges ook gelei tot waar hulle nou in Antiogië is. God is daar waar Jesus is, sê Matteus. Hy is die nuwe Moses, die nuwe Dawid, die nuwe tempel, sê Matteus. Gaan sonder vrees terug na julle huise toe.
Implikasies van God se teenwoordigheid
God se teenwoordigheid in en deur Jesus het persoonlike en politieke implikasies vir plaaslike en breër kontekste. Om Christen te wees is 'n keuse teen mag. Dis 'n keuse teen godsdiensgebruike en geloofsgewoontes wat ons nie in beweging bring om God te vertrou en sy leiding te volg nie. Om Christen te wees plaas ons aan die kant van die brose Jesus.
God lei ons na Jesus toe. En ook verder. Mag jou op pad-wees, geseënd wees.
Lied 372 "Hoe glansryk blink die Môrester"
Flam 393 "Ons Is Die Herders"
Lied 372 vers 2 refrein: "Christus Jesus, Lig en Lewe, hoor my lied en hoor my bede: O bestraal my pad met vrede!"