JY LEES NOU Winterreën en sneeu lig boeregemoedere
Deur Nelia Richter, Amelia Genis en Alani Janeke
Graanboere is verlig dat die winterreën uiteindelik gekom het, terwyl vrugteboere dankbaar is vir die koue. Opvolgreën is egter noodsaaklik.
"By my het 30 mm reën op die grond geval, maar in my gemoed voel dit soos 130 mm," sê mnr. Maartin Gildenhuys van die plaas Goedemanskraal by Heidelberg.
Graanboere het gehoop dat voorspellings van reën vroeg in die winter akkuraat sou wees. Hulle het op hete kole gesit en wag vir goeie neerslae omdat die optimale planttyd in die winterreënstreek van April tot begin Junie is.
Mnr. Richard Krige, ondervoorsitter van Graan SA, sê die meeste graanboere het al begin plant, en enkeles sal nou volspoed begin plant. "Ons sou nie 20 jaar gelede al kon begin saai voor die reën gekom het nie, maar danksy die tegnologie en werktuie wat nou tot ons beskikking is, kan boere slim plant."
Krige sê neerslae van 18 mm tot 40 mm is in die Overberg gemeet. "Ons is dankbaar dat dit egalig en wydverspreid gereën het."
Mnr. Henk de Beer, hoofbestuurder van bedrywe by Sentraal-Suid Koöperasie op Swellendam, sê hoewel die reën later is as wat hulle sou verkies, is dit nog betyds en baie werd vir die streek. Heelparty boere het twee weke gelede ophou plant, maar plant nou weer. Minder kontantgewasse word geplant. "Sommige produsente se vermoë om insette te bekom, is onder druk is en marginale grond sal nie beplant word nie, of eerder vir weidings gebruik word."
Koue vir die bokkeveld
Mnr. Heinie du Toit van Remhoogte Boerdery in die Koue Bokkeveld sê Ceres het 90 mm reën gekry, en die Witzenberggebied, wat Wolseley, Tulbagh, Agter-Witzenberg en die Koue Bokkeveld insluit, het 30 mm tot 70 mm gemeet.
Die reën is baie welkom, maar meer is nodig om hul damme te vul. "Dit was voor die reën net te droog en die reën was nie genoeg dat daar afloopwater was nie. In die stadium maak dit nie 'n verskil aan die damme nie."
Du Toit het op 25 Mei gesê daar lê net "skimmelsneeu", oftewel ysreën wat vinnig smelt in die Koue Bokkeveld. Voor dit het die streek 'n betreklik warm Mei gehad. Hulle is dus dankbaar vir die koue. "Dit voel of dinge gedraai het. Die behoefte vir nog baie reën en koue is daar, maar voor die reën was die grond baie droog, en hierdie is 'n groot uitkoms."
Die Swartland en verre westelike dele van die winterreëngebied het heelwat minder reën gekry. Mnr. Toit Wessels, assistent-bestuurder van bemarking en Nampo by Graan SA, sê van 15 mm tot 30 mm is in die Swartland gemeet, met die uitsondering van die distrik Eendekuil waar minder reën geval het. By Garies en Kamieskroon is net meer as 10 mm gemeet.
Die Rooi Karoogebied van die Swartland, wat die afgelope vyf jaar vanweë die droogte swak tot geen oeste gehad het nie en waar daar nie natuurlike weiding beskikbaar is nie, het op 25 Mei gemiddeld 12 mm gehad.