Bybelskool oor Josua en Rigters hervat 17 Januarie 2018 – Bybelskool
Written by Chris van Wyk on Dec 6, 2017 . Posted in Josua.
Die boek Josua is die eerste een van die Vroeë Profete in die Ou Testament. Die ander is Rigters, 1-2 Samuel, en 1-2 Konings (wat jy by die skakels kan bereik en hoofstuk-vir-hoofstuk kan deurlees).
Die boeke word profeties genoem omdat die doel van die beskrywing van dié verhale van Israel was om vanuit 'n teologiese en Goddelike perspektief te beskrywe wat en hoe dinge gebeur het sodat dit as geestelike onderrig vir die volk kan dien.
In Josua handel die profetiese onderrig oor die inname en verdeling van die land Kanaän, veral uit die hoek van die suksesse wat onder die leiding van Josua behaal is in hulle gehoorsaamheid aan die roeping en begeleiding van die Here self.
Interessant is dat ons met die boek Josua 'n duidelike proses begin raaksien van die skrifstelling van die uiteindelike OT. Die skrifstelling van die Bybel is deur Moses begin (Eks 24:4) en het die hart van die wetboek gevorm wat deur die Leviete bewaar is in die Tabernakel (Deut 31:9). Die wetboek was bedoel om deur hulle en die ander leiers bestudeer te word as rigsnoer vir die lewe.
Hierdie wetboek raak dus die boek wat Josua sy eie maak (Jos 1:7). Hy kry ook die voorreg om later die wetboek aan te vul (Jos 24:26). Die sogenaamde Josua-woorde vul dus die Moses-woorde aan. In sy tyd was daar ook nog die Boek van die Opregte (Jos 10:13) wat die verhaal van die stilstand van die son en maan vertel (vgl. ook 2 Sam 1:18 wat vertel dat 'n lied van Dawid daarin opgeteken is).
Ons sien dus hier by Josua die begin van 'n kern-kanon (kanon beteken "maatstaf"), die begin van die Bybel. Later sou Samuel ook regsvoorskrifte, veral ten opsigte van die koning se verantwoordelikhede, byvoeg (1 Sam 10:25) en dit saam met Moses en Josua se geskrifte in die heiligdom bewaar. Van tyd tot tyd is die verhale van Josua opgedateer (van die stede in Jos 15 het moontlik eers in die 8ste eeu v.C. tot stand gekom) om die relevansie daarvan vir die kultiese gebruik by hulle feeste te behou.
Josua is uiteraard die hoofkarakter. Hy was die seun van Nun, en oorspronklik Hosea ("verlossing") genoem. Moses het egter sy naam op betekenisvolle wyse verander na Josua ("die Here is verlossing"), die Hebreeuse naam wat Jesus (Grieks vir Josua) ook uiteindelik sou kry! Hy is deur Moses uitgekies om die aanvoerder te wees in die geveg teen die Amalekiete (Eks 17), waar hy dan ook die oorwinning behaal. Hy het saam met Moses op die berg van God geklim (Eks 24) en het weer saam met hom na 40 dae en nagte afgeklim (Eks 32).
Interessant, in Eks. 33:11 word gesê dat hy hom nie uit die tent, waar God Hom aan Moses geopenbaar het, verwyder het nie. Hy wou meer hoor en moontlik sien van hoe God aan Moses verskyn en met hom gepraat het! Die Here laat hom egter nie toe om iets meer te sien nie, waarskynlik omdat Hy hom aan die skriftelike boodskap soos dit tot stand begin kom het, wou bind (Jos 1).
Josua is deur die Here aangewys as die opvolger van Moses, en deur Moses aangestel, dmv 'n handoplegging (Num 27:12–23; Deut 3:28; 31:7, 8, 23). Reeds in Numeri 34:17 is hy saam met die priester Eleásar deur die Here benoem om die land te help verdeel.
Gilgal was sowat 2 km noordoos van Jerigo. Die Israeliete het hulle daar aan God toegewy en 'n klipaltaar gebou. Ook die paasfees is daar gevier. Dit het 'n heilige plek geword waar Saul ook later gekroon is (1 Sam 11). Verskeie van die veldslae is van hier af gevoer. En geleerdes verbind die totstandkoming van die boek Josua tot 'n groot mate aan die kultus van Gilgal (Butler).
Josua het ná die neerlaag by Ai 'n altaar op die Ebalberg gebou. Die volk het in twee verdeel—die een helfte het by die voet van Ebalberg en die ander helfte by die voet van Gerisimberg gestaan (soos dit aanvanklik deur Moses as "eerste orde besigheid" beveel is – Deut. 27), 'n plek wat veral vir die latere Samaritane 'n heilige plek geword het. Die priesters het met die ark tussen die twee berge gestaan en Josua het die wet van God vir die volk gelees (Jos 8:35).
Josua-hulle het daarna by Silo bymekaargekom, noord van Bet-el (verbind met Jakob), om die tent van ontmoeting daar op te rig, die plek waar Eli en Samuel later diens gedoen het. En van daar af is die res van die land onder die stamme verdeel (Jos 18). Die land word verdeel deur Josua en Eleasar onder die 12 stamme, met spesiale reëlings vir die Leviete, soos die Here dit uitgewys en sommige dit versoek het.
Josua word net 2 keer in die NT genoem. Stefanus herroep Josua se leiding met die Intog in sy toespraak voor die Joodse Raad (Hand 7:45) en die Hebreërskrywer gebruik die Intog onder leiding van Josua as 'n aanduiding van die onvolledige rus wat dit vir die volk van God gegee het. Die volle rus het eers in Jesus aangebreek.
Jesus is 'n Verlosser soos Josua
Jesus stuur die dissipels soos Moses Josua gestuur het
Jesus eindig sy aardse lewe op 'n berg (Matt 28), soos Moses dit ook gedoen het (Deut 34). Soos Moses vir Josua in opdrag van die Here gestuur het om die beloofde land binne te trek (Deut 31:32), só stuur Jesus die dissipels die wye wêreld in om die boodskap van die koninkryk aan al die nasies te gaan verkondig (Matt 28:18-20). Soos Moses beklemtoon het dat Josua en die volk alles moet doen wat die Here hulle deur sy bediening beveel het (Deut 31:12), só doen Jesus dit ook (Matt 28:20). Soos Josua rus vir die volk gebring het in die beloofde land (Jos 11:23; 21:44), só doen Jesus dit ook (Hebr 4:1-11; 12:1-2).
Genoeg stof vir hierdie Adventstyd om oor na te dink!
Geseënde Advent en Christusfees!
Baie dankie vir elke stuk wat ek ontvang. Dit beteken vir my baie. Ek leer so baie. Geseënde Kersfess en `n mooi 2018.