Blade moet gou sê oor 'uitheemse' Afrikaans | Netwerk24
Blade moet gou sê oor 'uitheemse' Afrikaans
Deur Dawie Boonzaaier 25 April 2021 00:26
Die DA wil by Blade Nzimande, minister van hoër onderwys en opleiding, weet hoekom Afrikaans én die Khoe- en Santaal as "uitheemse" tale geklassifiseer is.
Dr. Leon Schreiber, DA-LP, het hierdie versoek aan Nzimande gerig in die vorm van 'n aansoek ingevolge die Wet op die Bevordering van Administratiewe Geregtigheid. Nzimande het 90 dae om te reageer.
Schreiber se versoek kom omdat Nzimande se departement se nuwe beleidsraamwerk vir taalgebruik in hoër onderwys, wat in Oktober bekend gestel is, slegs "Suid-Bantoetale" as inheems aan Suid-Afrika erken.
'Hy beskou ook die sprekers as vreemd.'
Die eerste konsep van die Universiteit Stellenbosch (US) se hersiene taalbeleid het skerp kritiek uitgelok omdat Afrikaans volgens dié beleid nie as 'n inheemse taal beskou word nie. Prof. Wim de Villiers, rektor en visekanselier van die US, het in reaksie daarop gesê die hersiene taalbeleid is versoen met die departement se taalbeleidsraamwerk.
Schreiber sê die gevolg is dat Nzimande se departement "summier 'n streep probeer trek deur die status van Afrikaans en Khoe- en Santale as inheems aan ons land".
"Die departement het hierdie leuenagtige en onwetenskaplike klassifisering aanvaar ten spyte van die feit dat die Khoe- en Santaalfamilie een van die heel oudste ter wêreld is," sê Schreiber.
"Die definisie druis ook lynreg in teen die feit dat Afrikaans 'n inheemse taal is wat op tuisbodem ontwikkel is deur kontak tussen diverse mense, insluitende Suid-Afrika se oudste bewoners.
"Afrikaans word byna net in hierdie streek gebruik, en is vandag die mees diverse taal in Suid-Afrika wat mense van alle agtergronde verenig."
Schreiber meen die departement se raamwerk skep 'n wanindruk oor diegene wat Afrikaans en Khoe- en Santaal praat.
Die raamwerk beweer " 'n inheemse taal is 'n taal wat inheems aan 'n streek of land is en deur inheemse mense gepraat word".
"Deur Afrikaans sowel as Khoe- en Santale as uitheems te klassifiseer skep Nzimande dus die indruk dat hy ook die sprekers van hierdie tale as uitheems of op een of ander manier vreemd beskou," sê Schreiber.
"Hierdie diskriminerende definisie hou ook 'n wesenlike bedreiging in vir die grondwetlike reg tot moedertaalonderrig."
Die departement het vroeër teenoor Netwerk24 beweer sy raamwerk is opgestel ná uitgebreide raadpleging met verskeie taalpraktisyns en belanghebbendes. "Die departement het ook gestreef na konsekwentheid betreffende die Grondwet, wat die term 'inheemse tale' gebruik om die belangrikheid van die erkenning en ontwikkeling van histories gemarginaliseerde tale van die inwoners van Suid-Afrika te beklemtoon," het 'n woordvoerder gesê.