Eskom-tariefverhoging ‘immoreel’, ‘uit voeling’Argieffoto (Foto: Mujahid Safodien/AFP) In sy teenkanting teen Eskom se aansoek vir ’n 32%-tariefverhoging, voer die DA aan dat dit onredelik is om van Suid-Afrikaners te verwag om vir krag te betaal wat hulle nie het nie. Só het Ghaleb Cachalia, die DA se woordvoerder oor openbare ondernemings, Woensdag gesê tydens die nasionale energiereguleerder (Nersa) se openbare sitting oor Eskom se versoek om volgende jaar sy tariewe te verhoog. Hy meen Eskom se aansoek is “immoreel” en uit voeling met die finansiële nagmerrie waarin die meeste Suid-Afrikaners hulself bevind. Boonop sal Suid-Afrikaners, wat ook voortdurend deur stygende inflasiekoerse in die gesig gestaar word, eindelik moet kies tussen kos of krag. “Gegewe die feit dat 2022 op koers is om die ergste beurtkragjaar nóg te word, is dit eenvoudig onaanvaarbaar vir Eskom om hoë tariewe te hef op ’n produk wat hulle nie kan lewer nie,” het Cachalia gesê. “Eskom se tariefverhogingsaansoek van 32% is in wese ’n misbruik van die markoorheersing van ’n monopolie, en ’n deursigtige poging om te oorkompenseer weens ’n gebrek aan investering in nuwe opwekkingskapasiteit.” Die DA sê voorts dat Eskom nie sy statutêre plig nakom om gereelde en bekostigbare krag te lewer nie, maar eerder meer pyn vir kwesbares veroorsaak. “As Nersa voortgaan en hierdie buitensporige tariefaansoek goedkeur, wat vier keer die huidige inflasiekoers is, sal die sosio-ekonomiese impak op armes onmiddellik en rampspoedig wees.” Cachalia meen dit kan onder meer tot die sluiting van klein ondernemings lei, wat die werkloosheidsyfer van die land net verder die hoogte sal laat inskiet. Boonop lyk dit nie of beurtkrag binnekort iets van die verlede gaan wees nie. “Eskom het sowat ’n week gelede in sy kragvooruitsig vir 2023 aangekondig dat die ‘waarskynlike risiko-scenario’ vir beurtkrag hoog bly. “Trouens, die onderneming se senior bestuurders het erken dat hulle die moontlikheid van ’n permanente beurtkragreëling oorweeg, wat sal lei tot die normalisering van ’n laer beurtkragfase. Só sal Suid-Afrikaners in ŉ semi-permanente beurtkragtoestand verkeer. “Die Eskom-sakemodel het misluk en verbruikers moenie gevra word om die koste van ’n maatskappy op ‘lewensondersteuning’ te dra nie.” Cachalia sê Nersa-raadslede het nou ’n keuse om te maak: Hulle kan óf aan die kant staan van burgers wat sukkel om in hierdie moeilike ekonomie te oorleef, óf hulle kan toegee aan Eskom se gewetenslose eis. “Nersa het ŉ plig om te verseker dat Eskom nie beloon word om Suid-Afrikaners in die donker te hou nie.” AfriForum staan ook Eskom se aansoek vir ŉ elektrisiteitsverhoging teen en sê die kragvoorsiener se wanprestasie regverdig nié ŉ tariefverhoging nie.