Waar is die weg van redelikheid? | Netwerk24
Die verhaal gaan ver terug. Na jare toe daar nog nie 'n koning in Israel was nie en elkeen maar gedoen het wat reg was in sy of haar eie oë; die tyd van die Rigters, van Jefta (± 1 100 v.C.). In 'n politiek onstabiele konteks breek 'n twis oor grond en herkoms tussen twee broedervolke uit, weerskante van die Jordaanrivier.
By die driwwe lê die groep uit Gilead insypelaars uit Efraïm voor en vra hulle om die woord "sjibbolet" te sê. Vir Efraïmiete was die "sj"-klank moeilik; hulle't gesê "sibbolet" – op die oog af dieselfde Hebreeuse letter; 'n klein kolletjie regs bo laat jou dit as "sj" uitspreek; links bo, "s". Die manne van Gilead het een ná die ander Efraïmiet so uitgevang: "As hy sê 'sibbolet' en nie daarop bedag is om dit reg uit te spreek nie, dan het hulle hom gegryp en keelaf gesny" (Rigters 12:6). Derduisende het gesterf.
Die onsekere betekenis van die woord "sjibbolet" – "koringaar" of "stortvloed" – was irrelevant; hoe jy dit uitspreek, was in oorlogstyd al wat tel. In die 14de eeuse Brugge het Vlaminge ander inwoners van Franse herkoms wat nie "schild" (die "g"-klank) kon sê, uitgewys en vermoor. Anderkant die Stille Oseaan het Amerikaanse soldate in die Tweede Wêreldoorlog verdagte persone gevra om "lollapalooza" te sê; 'n woord wat Japannese net nie vinnig gesê kon kry nie. Op die grens van die Dominikaanse Republiek was die Spaanse woord "perejil" vir Haïtiane die slagyster.