Die ink is skaars droog op jou egskeidingsbrief en jy is klaar in ’n nuwe verhouding. Maar wat is die kans vir sukses? Om weer geluk te vind moet jy éérs afsluiting kry . . .
Akteur Brad Pitt is nog nie eens van sy beeldskone Angelina Jolie geskei nie, maar glo reeds in ’n verhouding met Neri Oxman, ’n professor by die Massachusetts-instituut van Tegnologie (MIT). Die eerste man (of vrou) wat so vinnig ander weivelde soek, is hy nie. Ook nie die laaste nie. Die vraag is of daar iets soos die regte tyd is om weer te date?
Volgens Cornelia Swart, ’n voorligtingsielkundige en imago-terapeut van Pretoria, word rebound-verhoudings dikwels net ná die egskeiding aangeknoop, wanneer daar nog nie afsluiting (closure) is nie. Dit kan ongesond wees, ’n tydelike fling – jy moet jouself eers vind en deur die pyn en teleurstelling werk voor jy kan aanbeweeg, meen Cornelia.
Dikwels word rebound-verhoudings gebruik om die voormalige eggenoot te “straf” en jouself op dié manier te beskerm. “Dit is ’n vorm van passiewe aggressie. Die paradoks is egter dat navorsing wys hierdie verhoudings is nié altyd onsuksesvol nie. Mense wat hulle daarin begeef, het dikwels meer selfvertroue om te date – hulle tob minder oor die vorige verhouding en vertrou makliker. Soms is dit inderdaad die meer stabiele mense wat kan aanbeweeg.”
Maar wanneer kry jy afsluiting? Dit hang van die individu af. Lizma van Zyl, kykNET-aanbieder wat ook vir die Wes-Kaapse departement van landbou op RSG-radio ’n program aanbied, is nege jaar gelede vir die tweede keer geskei.
“Duisend dae” nadat sy die egskeidingspad geloop het, toe sy een oggend Kampsbaai toe ry om met haar honde te gaan stap, hoor sy John Lennon se “Imagine” oor die radio. “Eers was ek onbewus daarvan dat ek saamneurie, maar toe ek myself hoor, weet ek daar het ’n skuif plaasgevind. Ek was weer reg – die wolk het gelig, die ergste was verby.”
Dr. Marie-Luce Vogel, sakevrou en akademikus van Hermanus, vertel: “Ek moes onwrikbaar eerlik wees en die waarheid raaksien. Want dít plant die saadjie vir ’n volgende verhouding. Jy kan vir die wêreld ’n front voorhou, maar nie vir jouself nie. Ek moes myself afvra, waarom het ek emosionele oorheersing in my vorige verhouding verdra?
Ek het nie dinge wat van die begin af gepla het, probeer regmaak nie en kon dit nie teen die einde regmaak nie. Ek moes die gevolge dra en het uiteindelik ’n punt agter alles gesit. Hoe gouer ek dit gedoen het, hoe gouer kon ek heel en meer bewustelik aangaan met my lewe.
Cornelia beklemtoon indien jy kinders het, is dit baie belangrik om ná ’n egskeiding ook sensitief te wees vir hul behoeftes. “Jou kind is net so getraumatiseer en moet deur baie verliese werk. Ongelukkig het hulle nie altyd die emosionele vaardighede om dit te doen nie, of as hulle nog klein is, weet hulle nie eens hoe om hulself uit te druk nie. Hulle wys hul pyn gewoonlik deur ‘vreemde’ gedrag.
As hulle nie hou van die nuwe man in ma se lewe nie, sal hulle byvoorbeeld stout wees omdat hulle onveilig voel in sy geselskap. Hulle kan dalk manipulerend wees. Verduidelik van die begin af dat hy nie pa se plek gaan inneem nie, dat hulle nie die oorsaak van die egskeiding is nie. Sorg altyd dat jou kinders die prioriteit in jou lewe is. As hulle nie emosioneel reg is vir ’n man in jou lewe nie, respekteer hul gevoelens – doen dinge geleidelik. En onthou, kinders kan ook baat vind by terapie.”
Baie mense verloor hul selfvertroue ná ’n egskeiding en onttrek, sê Ronel. “Die enigste manier om nuwe mense te ontmoet is om uit te gaan. Woon geleenthede saam met vriende by, maar wees versigtig om oorgretig te wees. Dit laat mans die hasepad kies. Kom uit jou gemaksone en stel jouself aan nuwe dinge bloot – leer ’n nuwe taal aan, neem danslesse, sluit by ’n fietsryklub aan. Nooi mense uit vir ete, en as vriende ’n blind date reël, wees waaghalsig en aanvaar dit. As hy nie die pyp rook nie, het hy dalk oulike vriende. En jy hoef mos nie te trou met elke man met wie jy uitgaan nie, jy wil ook jou vriendekring uitbou.”
Iets soos ’n droomoplossing ná ’n eerste huwelik wat vou, bestaan nie. Lizma reken jy moenie in jou seer verdrink nie, maar dit voel. “Staan egter soggens op, en doen altyd iets. Hou aan beweeg. Genesing het terloops geen kortpaaie nie.”
Ronel se raad is dat jy moet besef wat jy in ’n nuwe verhouding soek. “Maak sommer ’n lysie van wat vir jou belangrik is: fisieke aanraking, finansiële versorging, emosionele nabyheid, hulp in die huis en met die kinders, die behoefte aan erkenning, begrip, vriendskap . . .” Vertel dan vir jou geliefde wat jy verlang (moenie aanvaar hy weet nie), en neem jul tyd om mekaar goed te leer ken.
Miskien moet die laaste sê gaan aan Mignon McLaughlin, ’n Amerikaanse joernalis en skrywer: “As die tweede huwelik ’n sukses is, was die eerste een dalk nie ’n mislukking nie.”