PressReader - Beeld: 2016-05-06 - ‘Mil­joe­ne vir stam­hoof­de is geld­mors’
‘Mil­joe­ne vir stam­hoof­de is geld­mors’
‘Gee dit aan op­ko­men­de boe­re’
Beeld - 2016-05-06 - Nuus - An­le­rie de Wet Buks Vil­joen
Parks Tau, Jo­han­nes­burg se bur­ge­mees­ter, is hoogs ont­steld oor be­we­rings dat die me­tro R3 mil­jard ge­leen het om diens­te te kan le­wer, maar toe R6 mil­joen be­stee het aan ’n stand­beeld van Nel­son Man­de­la as ge­skenk vir Pa­le­sti­na.
Vas­co da Ga­ma, DA-kou­kus­lei­er in die Jo­han­nes­burg­se raad, het vroe­ër aan Rap­port ge­sê die me­tro het geld ge­leen om diens­le­we­rings­kos­te te dek.
“Die DA bring dui­de­lik baie tyd ‘in die wol­ke’ deur. Hoe­kom sal ons geld leen as ons ’n R3 mil­jard-sur­plus het?” het Tau ge­vra.
Hy het ge­sê dit is “fi­nan­sies 101” om te be­groot vir al­les wat die stad be­plan om te doen, as­ook vir on­voor­sie­ne uit­ga­wes.
Tau het in No­vem­ber 2014 op ’n in­ter­na­si­o­na­le plaas­li­ke­re­ge­rings­kon­fe­ren­sie in Ra­mal­lah, wat 10 km van Je­ru­sa­lem is, ’n oor­een­koms met die stad ge­sluit om die stand­beeld te skenk.
Die stand­beeld is ’n sim­bool van so­li­da­ri­teit met die Pa­le­sty­ne in hul stryd, sê hy.
“As die DA daar­teen ge­kant is, ver­staan hul­le niks van Suid-A­fri­ka­ners se plig om ge­meen­skap­pe el­ders te on­der­steun wat on­der­druk word net soos wat ons on­der­druk is nie,” het Tau ge­sê.
Her­man Mas­ha­ba, DA-bur­ge­mees­ter­skan­di­daat vir Jo­han- nes­burg, het voor die stads­re­de eer­gis­ter ge­sê daar is an­der ma­nie­re waar­op so­li­da­ri­teit ge- toon kan word.
“Daar is men­se in Jo­han­nes­burg wat son­der wa­ter, sa­ni­ta­sie of e­lek­tri­si­teit moet leef, maar R6 mil­joen word aan ’n stand­beeld vir die Pa­le­sty­ne be­stee,” het Mas­ha­ba ge­sê.
Tau het ge­sê een le­we is nie be­lang­ri­ker as ’n an­der nie.
“Die me­dia wê­reld­wyd het ge­du­ren­de a­part­heid men­se be­wus ge­maak van ons stryd en dit het die Na­si­o­na­le Par­ty on­der druk ge­plaas om a­part­heid te be­ëin­dig. Só sal ons die Pa­le­sty­ne ook help in hul stryd,” het Tau ge­sê.
Die stand­beeld is ver­le­de Dins­dag ont­hul by ’n ver­keer­sir­kel in Ra­mal­lah wat nou Man­de­lap­lein ge­noem word. A­gri SA gaan ’n klag by Pra­vin Gord­han, mi­nis­ter van fi­nan­sies, in­dien oor pro­vin­sies wat mil­joe­ne ran­de aan stam­hoof­de be­stee het om vir hul­le nu­we mo­tors te koop eer­der as om die geld aan op­ko­men­de boe­re be­skik­baar te stel.
Chris­to van der R­hee­de, ad­junk­di­rek­teur van A­gri SA, het op die jaar­kon­gres van M­pu­ma­lan­ga Landbou (ML) wat in M­bom­be­la (Nel­spruit) ge­hou word, ge­sê hul­le steun ML se sie­ning dat mil­joe­ne ran­de wat ge­bruik is om te be­taal vir mo­tors en op­gra­de­rings aan twee N­de­be­le-ko­nings se pa­lei­se en so­wat 60 bees­te aan M­pu­ma­lan­ga se stam­hoof­de te skenk, geld­mors is.
“Dit wys net pro­vin­si­a­le re­ge­rings het nie erns om landbou en op­ko­men­de boe­re te on­der­steun nie.”
Gi­de­on An­der­son, pre­si­dent van ML, sê Da­vid Ma­bu­za, pre- mier van M­pu­ma­lan­ga, moet op­hou om po­li­tie­ke ge­win te soek met die sken­kings aan die stam­hoof­de.
“Deur hul­le (stam­hoof­de) se guns te pro­beer wen, gaan daar nie kos in die be­vol­king se mon­de ge­sit word nie.
“Daai mil­joe­ne kon baie be­ter aan­ge­wend word om op­ko­men­de en be­staans­boe­re te on­der­steun.”
Vol­gens hom moet daar ook meer ge­doen word om kom­mer­si­ë­le boe­re, wit en swart, te help om nog meer suk­ses­vol te wees.
An­der­son sê die boe­re gaan ook on­no­dig ge­buk on­der val­se ge­rug­te wat graag deur die re­ge­ring en vak­bon­de ver­sprei word oor die so­ge­naam­de mis­han­de­ling van plaas­wer­kers.
“Ons werk hard daar­aan om dié sie­ning te ver­an­der. Maar jul­le as boe­re moet ook se­ker maak jul huis is in or­de.”
Vol­gens An­der­son is die dae ook ver­by waar landbou be­skou kan word as die “stor­tingster- rein” vir werk­lo­ses en on­ge­skool­de ar­beid.
“Boe­re ge­bruik dees­dae ge­skool­de ar­beid. Die mi­ni­mum loon wat vas­ge­stel is, sorg dat wer­kers nie gel­de­lik mis­bruik word nie. Daar is baie boe­re wat selfs be­reid is om meer as die mi­ni­mum loon te be­taal om­dat wer­kers die kos­te werd is.”
Oor die droog­te sê An­der­son boe­re van die pro­vin­sie het nie die swaar­kry vry­ge­spring nie.
“Hoe­wel daar vroe­ër van­jaar goeie re­ën op die Ho­ë­veld ge­val het, is dit op­ge­volg met ’n on­ge­ken­de hit­te­golf.
“Lam­mers van skaap­boe­re het let­ter­lik dood­ge­brand. In die La­e­veld-ge­bied moes baie be­sproei­ings­boe­re weer suk­kel met wa­ter om­dat hul­le net 30% van hul nor­ma­le kwo­ta kon ge­bruik.”
Hy sê daar is tans kom­mer oor toe­stan­de wat in die win­ter voor­lê om­dat sprui­te en ri­vie­re in die pro­vin­sie nog nie be­hoor­lik be­gin vloei het nie.
Men­se juig voor ’n stand­beeld van Nel­son Man­de­la voor die be­kend­stel­ling van Man­de­lap­lein in Ra­mal­lah aan die We­soe­wer.