NLP is gefokus op die brein (die neurologiese aspek), taal (linguistiek) en denk- en ander patrone (hoe ons geprogrammeer word in terme van denke, emosies en gedrag). Dit beklemtoon die positiewe aspekte van menswees, die unieke persoonlikheid en styl wat elke persoon aan die dag lê en hoe jy jou woorde kan aanwend om jou wêreldbeskouing te vorm en vir jouself ’n nuwe wêreld te skep.
NLP is ŉ “wetenskap” maar ook ŉ filosofie, aangesien dit veel meer is as bloot ŉ versameling tegnieke wat dien om mense te help om positiewe resultate te bereik. Dit bevat tegnieke uit ŉ verskeidenheid dissiplines, onder andere sielkunde, linguistiek, kommunikasie en opvoedkunde.
Terselfdertyd word dit beskou as ŉ “kuns”, aangesien daar werklik geen beperkinge is in die aanwending van die tegnieke nie. Met ’n bietjie verbeeldingskrag en persoonlike ervaring van jou wêreld (jou styl) kan jy die resultate kry jy verlang, op ’n manier wat jou pas.
Hoe is my taalgebruik verwant aan hoe ek voel?
Die woorde wat ons gebruik beskryf nie net die wêreld waarin ’n mens jou bevind nie, dit bepaal ook hoe daardie wêreld lyk – positief of negatief, ’n stut of meulsteen. Jou bewuswording van jou wêreld tesame met die woorde wat jy gebruik om hierdie waarneming te beskryf skep dus die wêreld waarin jou bevind. Instede daarvan dat dit slegs beskrywend is, het dit ŉ diepgaande impak op die werklikheid wat jy beleef. Dit is deel van jou “storie”.
Indien jy dus jou taalgebruik verander, dit aanpas om so spesifiek en so duidelik as moontlik te wees, kan jy jou realiteit so verander dat jy vir jou die wêreld kan skep wat jy verlang.
Die gebruik van taal is uiters persoonlik, maar deur taal baie spesifiek en terselfdertyd op ’n oorspronklike manier te gebruik, kan die verlangde einddoel bereik word.
Gedragspatrone (en taalpatrone)
Die woorde neuro, linguistiek en programmering kan individueel beskryf word as die gebruik van die intellek (insluitend persepsie) om beide verbaal en nie-verbaal te kommunikeer, op so manier dat die “programme” of patrone waarvolgens jy jou lewe leef, openbaar word. Die feit dat jy hierdie patrone so duidelik kan uitdruk, maak dit moontlik om die verlangde veranderinge in die patrone te bewerkstelling. Een manier waardeur dit gedoen kan word is deur jou gesprekke aan te pas (of dit selfgesprekke of gesprekke is wat ander insluit). Dit het tot gevolg dat jou realiteit ooreenkomstig verander.
Dit is die rol van die NLP praktisyn – om jou te help om patrone wat uitgedien is te vervang met die nuwe patrone wat jy verkies om te ontwikkel.
So, klink dit alles baie teoreties, en miskien ook nie regtig baie realisties nie? Kom ons oorweeg ’n praktiese voorbeeld – iets wat jy waarskynlik op ’n gereelde basis teëkom, beide in die manier wat ander praat, sowel as die manier wat jy jouself uitdruk:
Persoon A: So-en-so gee nie werklik vir my om nie.
Persoon B: Op watter spesifieke manier doen hy dit?
Persoon A: Hy is gedurig laat.
Persoon B: Op watter manier is laatkommery dieselfde as om nie om te gee nie? (Of – vir watter rede kom hy/sy laat?)
Persoon A: Hmm, ek het nog nie so daaraan gedink nie (Of – hy sê hy werk laat)
Persoon B kon ook gevra het – vir watter rede kom hy laat? Waarop die antwoord moontlik kon wees: Hy sê hy moet laat werk. Persoon B kon dan gevra het: Hoe sluit laat werk aan by ’n gebrek aan liefde? In hierdie geval kon die antwoord dan waarskynlik dieselfde gewees het as hierbo.
Die aanvanklike stelling kan tot ’n verskeidenheid van response lei. Gebaseer op die antwoord sal die NLP praktisyn die regte vraag formuleer – alles daarop gerig om die patroon of program toepaslik aan te pas, volgens die kliënt se behoefte.
Wees dus maar versigtig om hierdie tegniek sommer op enigiemand toe te pas. As dit sommer goedsmoeds toegepas word kan jy jou vingers lelik verbrand. Jou vriend praat dalk nooit weer met jou nie! Of jy maak ŉ vyand vir die res van jou lewe.
Wat die tegniek so kragtig maak is dat waar twee mense in gesprek is en terselfdertyd ’n vertrouensverhouding het, dit tot ’n totale ommeswaai in uitkyk kan lei en die persoon se wêreld dus dramaties kan verander, indien die persoon gehelp word om sy of haar eie gedagtes effektief te bevraagteken en in staat gestel word om ander opsies te oorweeg.
Wat verder belangrik is, is om te verstaan dat linguistiek nie net na woorde verwys, soos in die voorbeeld nie. Dit verwys ook na die subtiele nie-verbale aspekte van kommunikasie – fisiese gebare, gesigsuitdrukking, stemtoon, asemhaling en ’n verskeidenheid van ander nie-verbale seine wat deel vorm van kommunikasie, iets waarna die gesoute praktisyn fyn oplet. Verder sluit dit ook die sensoriese aspekte van kommunikasie in, waarsonder kommunikasie nie betekenisvol kan wees nie; die visuele, klanke, gevoelens, smaak en reuk, tesame met woorde.
Hoe jy met jouself praat is ook belangrik aangesien dit die patrone wat jy uitleef uitbeeld. Negatiewe of beperkende self gesprekke is baie algemeen. Hoeveel keer het jy byvoorbeeld al vir jouself die volgende gesê, uit gewoonte:
Ek sal dit nooit regkry nie.
Kobus hou nie van my nie.
Ek het ŉ slegte geheue.
Hy maak my siek.
Ek is keelvol.
Ek is moeg vir hierdie werk.
En dan kry jy dit nooit reg nie, Kobus wil nie meer by jou kuier of saam met jou werk nie, jy begin behoorlik tekens van geheueverlies toon, jou gesondheid gaan agteruit, dalk ontwikkel jy laringitis of ’n ander keelaandoening of vind dat jou energie jou verlaat het!
Wat sal die resultaat wees as jy ophou om hierdie tipe stellings in jou selfgesprekke te gebruik? En dit vervang met stellings wat goeie gevolge het, soos byvoorbeeld, as ek lank genoeg probeer sal ek dit uiteindelik regkry! Of, ek wonder of Kobus dalk ŉ slegte dag gehad het? En so meer.
Een aspek van NLP is dus om meer effektiewe kommunikasie teweeg te bring. Dit kan ook vir ŉ verskeidenheid ander redes aangewend word, soos byvoorbeeld gedragsveranderinge. Taal en veral gedagtetaal is egter die eerste stap om meer positief oor jouself te dink en op te hou om hierdie tipe struikelblokke in jou eie pad te plaas.