Die Sondag staan bekend as Goeie Herdersondag en as Jubilate "Juig" uit Psalm 66:1-2.
Ons kan juig oor die liefde van die Here, die Goeie Herder, wat sy lewe vir ons afgelê het. Ons lewe juig as ons liefde met die daad bewys.
Ons lewe juig as ons getuig dat daar geen ander naam is waardeur mense gered word as die naam Jesus Christus nie (Hand 4).
Ons kan juig oor ons Goeie Herder wat ons op elke pad van die lewe lei en ons soos 'n gasheer ontvang (Ps 23). Ons juig oor die Goeie Herder wat ons lei en ons ken (Joh 10).
Die liturgie vier juigend die wonderlike versorging van ons Goeie Herder en troue Here.
Petrus en Johannes voor die Joodse Raad
4 Petrus en Johannes was nog besig om met die mense te praat toe die priesters, die bevelvoerder van die tempelwag en die Sadduseërs op Petrus-hulle afstorm. 2Die priesters en die ander was onthuts omdat die apostels die mense geleer het en verkondig het dat die opstanding uit die dood deur Jesus se opstanding 'n werklikheid geword het. 3Hulle het Petrus en Johannes gevange geneem, en hulle, omdat dit al laat was, in die tronk gesit tot die volgende môre. 4Tog het baie van die mense wat hulle prediking gehoor het, gelowig geword; en die getal gelowiges het aangegroei tot omtrent vyf duisend.
in die gebou geword. i
13Broers, moenie verbaas wees as die wêreld julle haat nie. 14Ons weet dat ons klaar uit die dood na die lewe oorgegaan het, want ons het ons broers lief. Wie nie liefhet nie, bly in die dood. 15Elkeen wat sy broer haat, is 'n moordenaar; en julle weet dat geen moordenaar die ewige lewe in hom het nie.
Weereens is Jesus die voorbeeld van naasteliefde. Hy hê sy lewe afgelê vir sy mense. Ons moet Hom daarin navolg. Dié liefde word dan prakties uitgelê dat as jy genoeg aardse besittings het, mag jy nie jou hart toesluit vir 'n medegelowiges wat gebrek ly nie. Liefde moet met dade en nie net woorde nie bewys word. Dit sal ons 'n goeie gewete voor God gee, wat ook sal inhou dat ons met vrymoedigheid sal kan bid en die ervaring van die inwoning van die Heilige Gees sal geniet.
Lied 23 "Die Here is my Herder vs 1,2,3" (Lina Spies)
Lied 577 "Die Heer my herder sorg vir my 1,2,3,4,5"
Skriflesing: 1 Johannes 3:16-24
Wegsending: Lied400 "Juig, juig in Hom vs 1-5"
U is ons herder, Here, en in U kom ons niks kort nie. U lei ons na groen weivelde en bring ons by waters waar daar vrede is. U laat ons by 'n feesmaal aansit en ons word oorlaai met hartlikheid (Psalm 23).
Ons is skape van u weiding en Christus Jesus is die ingang. Hy het gekom sodat ons die lewe kan hê, en dit in oorvloed. Ons ken sy stem en daarom volg ons Hom (Joh 10:1-10).
Genadige God, stort u Gees oor ons uit…
Vervul ons met diep ontsag sodat ons ons heelhartig kan toelê op die leer van die apostels, op ons onderlinge verbondenheid, op die gemeenskaplike maaltyd en op gebed, en sodat ons eensgesind kan wees en alles met mekaar kan deel volgens elkeen se behoefte (Hand 2:42-47).
Bogenoemde uit die liturgie van 21 April 2013 (Openbaring 7:9-17) soos beskikbaar by seisoenvanluister.co.za; die gebed uit die Basisliturgie in Paastyd, Bybelmedia 2014/2015.
Bybelmedia se Woord en Fees: Preekriglyne en Liturgiese Voorstelle vir 2014-15 voorsien onderstaande as poppekas- beurtspel kan ook gebruik word.
[Dit is relatief maklik om "poppe" of maskers van papierbord te maak. Prent van pixabay, creative commons lisensie]
Skapie: Ek is bekommerd. Ek weet glad nie wat volgende in my lewe gaan gebeur nie. Ek weet nie waar ek my volgende bord kos gaan kry nie. Maar jy is my wagter. Ek vertrou jou. Ek glo jy sal vir my sorg. Maar wie doen dit vir jou?
Dawid: Die Here is my Herder. Ek kom niks kort nie.Skapie: Ek loop rond op soek na kos en water. Ek is nie goed om dit te kry nie. Maar selfs as ek so ronddwaal, weet ek dat jy my sal lei na lekker weivelde en vars water om my dors te les. Wie doen dit vir jou?
Dawid: Die Here laat my in groen weivelde rus. Na water wat verfris, lei Hy my.
Skapie: Ek dwaal maklik af en raak verlore. Ek is nie altyd gehoorsaam as jy roep nie. Ek gaan soms na plekke waar ek nie moet wees nie. Maar jy bring my terug na waar ek moet wees. En jy is steeds lief vir my, selfs as ek weggedwaal het. Wie doen dit vir jou?
Dawid: Die Here lei my op die regte paaie tot die eer van sy Naam.
Skapie Ek weet daar gebeur soms slegte dinge met skape. Ek weet dat skape doodgaan. Ek weet dat ek ook eendag sal dood gaan, dalk sommer gou. Ek kan nie al die probleme van 'n skaap se lewe hanteer nie. Ek sukkel om in vrede saam met die ander skape te lewe. Ek word siek, kry swaar en het soms pyn. Maar ek hoef nie bang te wees nie. Jy is altyd hier vir my. Met jou herderstaf wys jy vir my die regte pad. Jy is altyd hier in goeie en slegte tye. Jy gee my krag en versterking vir die lewe. Wie doen dit vir jou?
Dawid: Selfs al gaan ek deur donker dieptes, sal ek nie bang wees nie, want die Here is by my. In sy hande is ek veilig.
Skapie Soms voel ek maar alleen en eensaam. Is daar nie ander skape met wie ek kan gesels nie. Ek wei soms alleen en weet nie of ek genoeg gaan kry nie. Maar ek weet jy sal sorg selfs as daar jakkalse in die omtrek is. Jy is altyd naby as ek eet. Wie doen dit vir jou?
Dawid: Die Here maak vir my 'n partytjie gereed, voor die oë van my teëstanders. Hy ontvang my soos 'n baie spesiale gas. Hy maak my beker vol seëninge.
Skapie Is die Here regtig by my? Selfs al voel ek alleen, weet ek jy sal by my wees en vir my sorg. Wie sorg vir jou?
Dawid: Waarlik die goedheid en liefde van die Here is by my en ek bly in die huis van die Here my lewe lank.
Skapie: Dawid, wie kom hier aangestap?
(Dawid sien Samuel aankom gaan hom te gemoet en gesels my hom. Hy gooi olie op Dawid se kop. Hy stap terug na die skapie.)
Skapie: Wat het nou gebeur, Dawid?
Dawid: Skapie, ek gaan koning van die Here se volk word. Hoe gaan ek dit ooit reg kry? Hoe kan ek 'n koning wees? Met wie gaan ek oor probleme praat? Wie gaan my lei en versterk sodat ek 'n goeie koning kan wees. Ek is bekommerd oor wat gaan gebeur.
Skapie: Moenie wees nie, Dawid. Die Here is met jou. Hy sal jou lei en help. Jy gaan 'n wonderlike koning wees.
Dawid: Maar wat gaan van jou word, skapie? Wie sal nou jou wagter wees?
Skapie: Moenie bekommer nie Dawid. Die Here is my Herder ook.
Maximilian Kolbe was 'n Poolse priester wat op 15 Augustus 1941 as gevangene 16670 in die Nazi strafkamp, Auschwitz, gesterf het.
Wanneer 'n gevangene uit die kamp ontsnap het, het die Nazi's tien ander gekies om van honger en dors te sterf. Toe 'n prisonier uit Auschwitz ontsnap, het een van die tien wat gekies is om te sterf, Franciszek Gajowniczek, begin uitroep: "My vrou! My kinders! Ek sal hulle nooit weer sien nie!"
Op hierdie punt het Maximilian Kolbe na vore getree en gevra om in sy plek te sterf. Tot almal se verbasing het die Nazi kommandant die versoek toegestaan. Van die tien gevangenes wat gekies is om in die doodsafdeling van Blok 13 te sterf, het niemand uiteraard oorleef nie. Kolbe was egter die laaste om te sterf.
Gajowniczek het later vertel:
Ek kon Kolbe net met my oë bedank. Ek kon skaars begryp wat besig was om te gebeur. Dit was verstommend: Ek, die veroordeelde, kry die kans om te lewe en iemand anders offer sy lewe vrywillig op vir my – 'n vreemdeling. Was dit 'n droom?
Ek is teruggesit in my ry sonder die kans om enigiets vir Maximilian Kolbe te sê. Ek is gered. Dit is aan hom te danke dat ek hierdie storie kan vertel. Die nuus het vinnig deur die hele kamp versprei. Dit was die eerste en laaste keer in die geskiedenis van Auschwitz dat so iets gebeur het.
Ek het lank skuldig gevoel oor Kolbe se dood. Deur toe te laat dat ek gered word, het ek sy doodsertifikaat geteken. Maar hoe meer ek daaroor dink, hoe meer besef ek 'n man soos hy kon nie anders gedoen het nie. Miskien het hy gedink as priester is dit sy taak om by die veroordeeldes te wees om hulle hoop te gee….
Gajowniczek is op 13 Maart 1995 in Pole oorlede, 53 jaar nadat Kolbe sy lewe gered het. Hy het jaarliks 'n reis na Auschwitz onderneem ter herinnering aan die man aan wie hy sy lewe te danke gehad het.
In Duitsland is Kolbe se dood selfs met 'n posseël herdenk. Dit gee mens 'n idee hoe sy selfopoffering mense se verbeelding steeds aangryp.
Sekerheid en lewe
Die 1 Johannesbrief lê – in die aanloop tot ons teksgedeelte – klem op die onderskeid tussen "kinders van God" (1 Joh 3:1) en "behoort aan die duiwel" (1 Joh 3:7-8). Ons kan, sê die brief, die sekerheid in Christus hê dat ons aan God behoort. Vanuit hierdie nuwe identiteit leef ons geregverdig:
Kinders, moenie dat iemand julle hieroor mislei nie: Elkeen wat reg leef, is regverdig, net soos Hy regverdig is. Elkeen wat aanhou sonde doen, is familie van die duiwel omdat die duiwel van die heel begin af sonde gedoen het." (1 Joh 3:7-8, NLV)
Hoe jy jou identiteit in Christus verstaan, is bepalend vir hoe jy lewe. Ons kennis van Jesus, en die sekerheid dat ons aan Hom behoort, is gebou op wie Jesus is en hoe hierdie kennis gesagvol aan ons geopenbaar word deur die getuienis van die apostels. Soos 1 Johannes 5:13 dit stel:
Wie in Christus is, se lewe en gedrag lyk dus anders as dié van die familie van die duiwel. Daarom is die ware leer oor wie Jesus is, so krities belangrik. Jesus is die openbaring van God, en die gestalte van God se bedoeling met sy kinders: "Hiéraan weet ons wat ware liefde is: Jesus het sy lewe vir ons afgelê" (16).
In ons teksgedeelte skryf Johannes dat ons verbintenis aan Christus in ons lewe getoets word. Die toets bestaan uit die keuse of ons in liefde of haat wil lewe. Om te kies vir liefde vra na insig in die wese van liefde.
Wat is liefde? Vir die skrywer is dit moontlik om hierdie vraag te beantwoord, aangesien ons volgens vers 16 weet wat ware liefde is. Ons het die voorbeeld en getuienis daarvan: "Jesus het sy lewe vir ons afgelê!"
Die toets wat aandui of ons werklik in en vanuit die liefde lewe, is dat gelowiges soos Jesus behoort te lewe. "Ons behoort ook ons lewens vir ons broers af te lê" (v 16). Dit bestaan daarin dat ons nie ons harte en emosies vir medegelowiges sluit nie, maar met deernis reageer op hulle aardse gebrek en nood. Medelye is uitdrukking van liefde en liefde is konkreet (18). Dit bestaan nie net uit woorde nie (lippetaal), maar word met die daad en gesindheid bewys, dus in opregtheid.
In vers 21 praat Johannes oor vrymoedigheid om voor God (in sy teenwoordigheid) te kom. Hy gebruik die Griekse woord parrésia hier. Dit dui op 'n skoon gewete om vrymoedig met God te verkeer. Die parrésia beskryf die Christen se vryheid om beide God en mens te nader, veral in gebed. Dit het ook betrekking op vertroue in die tweede koms van Christus en die vryheid om rekenskap te gee in die oordeelsdag. Ja, die Christen ervaar `n wonderlike ligtheid in die teenwoordigheid van God.
Wat beteken dit prakties om God lief te hê? 1 Johannes 3:18 gee 'n leidraad in antwoord op hierdie vraag: "Kinders, laat ons nie liefhê met woorde of gepratery nie, maar eerder deur ons optrede, en met opregte bedoelings" (NLV). Dit is maklik om te praat van die liefde van God, maar dis 'n baie groter uitdaging om die liefde van God uit te leef.
Die spreekwoord sê: "Woorde wek, maar voorbeelde trek." Dié spreekwoord beklemtoon dieselfde waarheid as 1 Johannes, naamlik dat 'n persoon se voorbeeld in praktiese optrede hard getuig. Watter boodskap dra ons dade oor? Is ons dade in lyn met ons woorde, of laat ons dade ons woorde beskaamd staan?
Dit is maklik om te praat oor die liefde van God. Wanneer ons praat oor die liefde van God vir ons en ons liefde vir God, is dit ten diepste 'n vertikale verhouding wat ter sprake is. Dit gaan oor my verhouding met God. Dis intiem persoonlik en van 'n ander aard as tussen mense.
Wat ons egter teenoor mense doen as uitvloeisel van God se liefde in ons, lê op die horisontale vlak. Dit het betrekking op ander mense en hoe die liefde van God in ons verhouding met ander tot uitdrukking kom. Dit het te doen met my roeping in diens van God in belang van my naaste.
Liefde vra fokus op Christus
Die geloofsgemeenskap aan wie 1 Johannes oorspronklik gerig is, was blykbaar verward oor wie gevolg moet word. Mense was so behep met die interpretasie van gebruike, dat hulle die fokus op Christus verloor het. Woorde "oor" Jesus en wat dit beteken, het eerder die fokus geword. Jesus Christus wat God se wêreld liefgehad, daarvoor gesterf en uit die dood opgestaan het om die sonde te oorwin, het self nie die aandag gekry wat Hy moes nie. Jesus se lewensstyl het uit die fokus verdwyn.
Ons kan God nie sien nie, maar ons kan wel susters en broers sien – medegelowiges en mense in nood buite ons geloofsgemeenskap. Hoe kan ons praat van liefde teenoor God vir wie ons nie kan sien nie, indien ons nie ons suster en broer wat ons wel kan sien, lief het nie? Elke dag as ons mense sien, word ons opgeroep om mekaar lief te hê. Wie sê hulle het vir God lief, moet dit sigbaar maak in verhoudings met ander mense. Daar vind ons woorde oor God konkrete gestalte in praktiese dade.
'n Sisteem van liefdeloosheid
Die skrywer van 1 Johannes skryf aan die gemeente omdat daar verdeeldheid is. Die verskillende interpretasies oor Jesus Christus het gelei tot dwaalleer en dwaalpraktyke. Mens kry die indruk dat die dwaalleer wat Johannes bestry het, verder ontwikkel het in 'n sisteem van denke en leefwyse.
In Suid-Afrika verstaan ons wat verdeeldheid beteken, ook binne die kerk. Hier is verskillende erkende tale en te veel kerke om op te noem. Ons het 'n geskiedenis van kerklike, kulturele en rasse-verskeurdheid, 'n sisteem wat mense verdeel en uitmekaar hou.
Ons teksgedeelte uit 1 Johannes spreek die verdeeldheid aan, deur die volgelinge van Jesus aan te moedig om liefde te betoon teenoor mekaar.
Die een aspek wat tot verdeeldheid aanleiding gee is 'n ekonomiese faktor, dié tussen ryk en arm. "Iemand wat ryk is aan aardse lewensmiddele en sy broer of suster sien gebrek ly, maar weier om 'n helpende hand uit te steek – hoe is dit moontlik dat die liefde van God in daardie persoon woon?" (1 Joh 3:17). God se liefde vir ons word as motivering aangebied dat ons mekaar ook moet liefhê – nie net in woorde nie, maar ook in dade (daad-werklik).
Liefde teenoor alle mense
Die gemeente of gemeenskap het 'n groot verantwoordelikheid om die voorbeeld van Jesus ernstig te ondersoek en na te volg. Leiers moet die gemeente voorgaan om, na hierdie voorbeeld, liefde te betoon teenoor alle mense wat die Here aan hulle toevertrou. Die verdeeldheid in die burgerlike samelewing en geloofsgemeenskappe word aangespreek deur die voorbeeldige lewe van Jesus Christus. Gelowige leiers en gewone Christene kan 'n heilsame invloed hê op die samelewing en gemeenskappe.
Maximilian Kolbe is 'n uitstekende voorbeeld hiervan. Selfs vanuit die grootste denkbare posisie van onmag – 'n gevangene in 'n dodekamp – het hy die opsie van naasteliefde en diens gekies.
Ons word juis 'n liefdesgemeenskap, en 'n bron van liefde na buite, indien ons Jesus Christus toelaat om ons te lei – in woord en daad – deur die werking van die Heilige Gees.
Wegsending: Lied 400 "Juig, juig in Hom vs 1-5"
Die Here, die Goeie Here sal julle Herder wees. Hy sal vir julle sorg en op die regte paaie lei sodat julle sal juig tot eer van sy Naam.