Regstellende aksie - Wikipedia
'n Optog vir regstellende aksie in die VSA.
Die term regstellende aksie verwys na stappe wat onderneem word om die verteenwoordiging van vroue en minderheidsgroepe in die beroepswêreld, onderwys en sakewêreld, waar hulle histories uitgesluit of benadeel is, te verhoog. Daar word veronderstel dat daar in die maatskappy, op die vrye mark, in die media of elders 'n wanbalans ontstaan het, wat net deur 'n aktiewe beleid reggestel kan word.
Indien daardie stappe 'n voorkeurbehandeling op die grondslag van ras, etnisiteit, geslag, godsdiens of seksuele oriëntasie behels, bly regstellende aksie in lande waar dit in enige vorm toegepas is of nog steeds word - soos byvoorbeeld die Verenigde State, Frankryk, Duitsland en Suid-Afrika - 'n hoogs omstrede kwessie.
1 Regstellende aksie in verskillende lande
2 Regstellende aksie in Suid-Afrika
2.1 Politieke en sosio-ekonomiese agtergrond
Regstellende aksie in verskillende lande[wysig | wysig bron]
In die Verenigde State is regstellende aksie toegepas om die verteenwoordiging van etniese minderhede te verhoog. Deelstate soos Kalifornië het ook stappe onderneem om die diskriminasie ten opsigte van seksuele oriëntasie deur regstellende aksie teen te werk.
In Duitsland het politieke partye soos die Groen Party en die Sosiaal-Demokratiese Party besluit om kwotas vir vroue in te voer sodat 'n bepaalde persentasie van funksies binne die partye deur vroue waargeneem kan word. Daar is ook pogings in 'n aantal skole onderneem om meisies in die onderwys van wiskunde en natuurwetenskaplike vakke deur middel van "segregasie" te bevorder, aangesien hulle in klasse, waar hulle saam met seuns onderwys word, slegter resultate behaal.
In Suid-Afrika word regstellende aksie sedert 1994 deur die ANC-regering toegepas, met die doel om die ekonomiese agterstand van nie-blanke groepe, wat ontstaan het as gevolg van die apartheidsbeleid van die Nasionale Party regering, uit te wis.
In Frankryk bepaal die Wet van 10 Julie 1987 oor die indiensneming van gestremdes dat ondernemings met twintig of meer werknemers ses persent van hulle werkgeleenthede aan gestremde werknemers moet aanbied. Frankryk het ook 'n verpligte kwota vir Franstalige musiek, wat deur radiostasies gespeel moet word om sodoende die verengelsing van die plaaslike musiekbedryf teen te werk.
Regstellende aksie in Suid-Afrika[wysig | wysig bron]
Politieke en sosio-ekonomiese agtergrond[wysig | wysig bron]
Gedurende die jare '70 het die Suid-Afrikaanse regering ongeveer 20 persent van die totale onderwysbegroting aan sogenoemde Bantoe-onderwys gespandeer, terwyl hierdie groep ongeveer 80 persent van die bevolking uitgemaak het. Dit kan moontlik gesien word as 'n bydraende faktor tot die opstand van Soweto in 1976.
Hoewel die eis van die studente glad nie beter onderwys was nie, en die Bantoe-onderwys stelsel die vernaamste en mees gevorderde was van sy soort in die hele Afrika, het d