Gŉ ambulans beskikbaar toe baba komFoto bloot ter illustrasie. (Foto: Kelly Sikkema/Unsplash) ŉ Baba het skaars ŉ uur na sy geboorte op ŉ plaas in Fraserburg in die Noord-Kaap gesterf toe daar glo nie ŉ ambulans vir hom en sy moeder beskikbaar was nie. Ure later, toe ŉ ambulans wel by die plaas opgedaag het, was die treurende moeder reeds besig om haar pasgebore kind se afsterwe op die dorp aan te meld. Kort ná dié tragiese voorval het Catherine Constabel en haar lewensmaat, Francisco Roos, saam met Riaan Geel, ŉ VF Plus-raadslid, gesit en die verloop van gebeure uitgestippel. Constabel het Saterdagaand om 23:00 op ŉ plaas digby Fraserburg in kraam gegaan, waarna sy die nooddiens op die dorp probeer bel het. Daar was egter geen antwoord nie. “Roos het selfs by die plaaslike polisie om hulp aangeklop, maar die telefone het ook net gelui,” sê Geel. Teen Sondag 04:00 het die paartjie besluit om die eienaar van die plaas waar hulle woonagtig is om hulp te skakel. Die eienaar, Pieter le Roux, woon egter in die Boland en nie op die plaas self nie. “Hy het die nooddienste in Sutherland en Upington gekontak, maar die antwoord was bloot dat Fraserburg se ambulans onklaar is,” sê hy. “Teen 05:00 is Constabel se baba tuis gebore, maar hy het kort daarna gesterf. Sy kon hom skaars vir ŉ uur lank vashou.” Ure later, om 11:00, het ŉ ambulans wel uit Sutherland opgedaag, maar in daardie stadium het Constabel en Roos reeds plan gemaak om op die dorp te kom om die dood van hul kind aan te meld. Aangesien Fraserburg se ambulans onklaar is, is ŉ kliniek die enigste beskikbare mediese diens vir inwoners. Die naaste beskikbare ambulans is boonop in Sutherland, wat 108 km per grondpad is. In Calvinia (208 km van die dorp) is ŉ plaaslike hospitaal wat verwysings na die Enver Surtie-hospitaal in Upington (492 km ver) doen vir groter prosedures. “Vinnige reaksie van ŉ plaaslike ambulans om noodgevalle te hanteer, is dus deurslaggewend,” sê Geel. Twee weke vantevore het die VF Plus met Ayabongi Somi, hoof van die provinsiale nooddiens in die Namakwa-distrik, vergader en daar is bevestig dat Fraserburg geoormerk is vir ŉ werkende ambulans. “Die VF Plus sal die druk volhou om te sorg dat die plaaslike inwoners ŉ menswaardige diens ontvang.”