Die bekende Afrikaanse digter Godfried Andreas Watermeyer is op 15 Oktober vanjaar presies 100 jaar gelede op die plaas Spitskop in die distrik Middelburg in die Noordoos-Kaap gebore. Hy sterf op 4 Junie 1972 aan ’n hartaanval in Johannesburg.
Op twaalfjarige ouderdom word hy ernstig beseer wanneer ’n perd op hom val. Die nagevolge van hierdie ongeluk bly hom vir die res van sy lewe by en hy is soms vir maande bedlêend. Die ongeluk het veroorsaak dat die suurstoftoevoer na sy brein belemmer is, met die gevolg dat hy periodiek in ’n koma beland het. Hierdie ongelukkige toestand het hom ’n lewenslange probleem besorg met afwisselende insinkings in sy gesondheidstoestand.
Hy aanvaar in 1937 ’n betrekking in die Departement van Lande in Transvaal, vanwaar hy spesiale korrespondent word vir Die Transvaler in die Vaalhartsnedersetting. Hy word egter uit hierdie posisie ontslaan wanneer hy in Die Transvaler ’n skerp aanval doen op sy eie Departement weens hulle optrede teen die deur droogte geteisterde boere van die streek. Hy keer terug na sy geboortestreek en werk ’n jaar lank in die Poskantoor op Middelburg in die Kaap waar hy weereens teenstand ondervind.
Tussen 1941 en 1948 woon en werk hy in Johannesburg. Hy ontmoet die aktrise Letsie Ferreira, oorspronklik van Willowmore, in November 1942 en hulle is in Maart 1943 getroud. Tydens die oorlogsjare word ’n seun, Fred, uit die huwelik gebore.
As gevolg van sy siekte en oorlogsviktimisasie sukkel hy om ’n vaste betrekking te behou en is hy by tye van sy vrou afhanklik as broodwinner. Hy verloor byvoorbeeld sy betrekking by die Rand Club wanneer sy opvattinge oor die Tweede Wêreldoorlog bots met die destydse beleid van Jan Smuts se regering.
Na die verskyning van sy debuutbundel Sekel en simbaal in 1948 studeer Watermeyer met die steun van vriende en organisasies soos die Reddingsdaadbond en Helpmekaarfonds van 1949 af voltyds aan ’n B.A.-graad aan die Universiteitskollege van die Oranje-Vrystaat. Nadat hy die B.A.-graad verwerf het, keer hy terug na Johannesburg.
Daar huur die gesin ’n woonstelletjie, maar kan slegs een bekostig wat só klein is dat dit net plek het vir sy vrou en seun, sodat hy by ander mense in ’n solderkamer moet slaap. Oor hierdie omstandighede skryf hy: “Ek het bykans geen aardse besittings nie – terwyl ander mense geld maak, lê ek in die bed en probeer gedigte skryf. Al wat ek het, is my vrou en kind en selfs hulle mag nie by my wees nie, my seuntjie moet bedags by vreemde mense bly tot my vrou saans na werk tuiskom, en ons het geen vooruitsig op ’n huis nie.”
Maar Godfried Andreas Watermeyer se medevolksgenote het hom nie vergeet nie en in September 2005 publiseer prof. JJ Pienaar ‘n pragtige huldeblyk oor hierdie geliefde volksman met die titel GA Watermeyer – die verwaarloosde volksdigter: “Hy was ’n beskeie man, ’n vergete man wat as boerseun op die plaas groot geword het,” skryf prof. Pienaar, “en wat sy volk innig liefgehad het, maar nooit die erkenning gekry het wat hom toekom nie. Juis die feit dat hy sy volk so innig liefgehad het, het ook teen hom getel…”
Die bewys daarvan kry ons dan ook by die Boervolkhater en liberale, verwaande literêre snob en skaamtelose ANC-rugklopper, JC Kannemeyer. In ’n venynige resensie kan hy nie genoeg woorde vind om sy weersin en minagting vir Die Republiek van ‘n Duisend Jaar uit te druk nie. Hy skryf o.a.: “Naas die reseppies wat Watermeyer by herhaling in hierdie pleidooie vir apartheid, suiwerheid van bloed of ras en moedertaalonderwys gebruik, banaliseer hy sy verse verder deur die aanwending van die bekende simbole van die Afrikanervolk (“Majoebaberg”, “Bloedrivier, “Vierkleur”, ens.” Duidelik verag Kannemeyer alles wat volkseie, edel en behoudenswaardig is!
Sy visioen begin met ’n openbaring van die geheime rondom die ondergang van die legendariese Atlantis, waaruit parallelle getrek word met die eietydse samelewing. In die daaropvolgende visioene kry hy ’n vreesaanjaende blik op die totale verwoesting en oorstroming van die voormalige koloniale heersers Engeland, Nederland, België, Frankryk en Portugal.
Gebeure uit die antieke tye word ook aan hom geopenbaar en hy kry opdrag om dit alles neer te skryf. Terwyl hy hiermee besig is, dring dit tot hom deur dat dit eindelik ’n geestelike boodskap is, ’n boodskap van die koms van die Messias wat weer op die aarde sal wandel.
Die eerste afdeling handel oor Atlantis, waarin hierdie vrederyk in al sy glorie beskryf word, gevolg deur die koms van wellus en gierigheid wat die ryk se vrede versteur en dit in sonde dompel. Met die Sondvloed uit Bybelse tye word Atlantis oorstroom en sink dit na die bodem van die see.
Die bundel is destyds egter nie goed deur die liberale media in die Suide ontvang nie, al het Elisabeth Eybers in die inleiding tot die bundel met groot bewondering geskryf van Watermeyer se verrmoë om in twee tale uiting aan sy diepste gevoelens te gee. Sy skryf: “As dit inderdaad waar is, soos die digter glo, dat hierdie werk ‘n visie bevat van die versluierde oudheid en tegelykertyd profeties vir die toekoms is, is sy keuse van Engels ’n gelukkige een; want Atlantis or The Crying of the Waters, handel oor ’n tema wat die ganse mensdom raak…”