‘Halfhartige hervorming’ van brandstofprysformule help nieDie brandstofprys het die afgelope jaar met sowat 40% gestyf. (Foto: Maroela Media) Solidariteit het Dinsdag die voorstelle van die minister van minerale hulpbronne en energie, Gwede Mantashe, en die minister van finansies, Enoch Godongwana, dat aanpassings aan die brandstofprysformule nodig is, verwerp. Godongwana het verlede week gevra vir veranderings aan die formule nadat die prys van brandstof opnuut ŉ rekordhoogte bereik het. Hy het Vrydag in die parlement gesê hy is bekommerd oor die prys van brandstof “tot so ŉ mate dat ons moontlik ŉ rol sal moet speel om te doen wat ons ook al kan om die hervorming van die brandstofprys te ondersteun”. Mantashe het op sy beurt aan LP’s gesê die skeiding van die brandstofheffing van brandstofpryse kan moontlik ook help. Volgens Solidariteit sal aanpassings aan die brandstofprysformule enersyds onvoldoende wees, en andersyds sal dit ŉ hindernis wees om werklike, volhoubare verligting vir Suid-Afrikaners teweeg te bring. “Blote aanpassings sal nie ver genoeg gaan nie. Halfhartige pogings tot hervorming sal eerder in die pad van goedkoper brandstof staan. Om, soos Mantashe voorstel, die brandstofheffing van pryse te skei, sal niks doen om die las op verbruikers te verlaag nie, maar sal eerder ŉ ekstra administratiewe las op verbruikers plaas,” sê Theuns du Buisson, ekonomiese navorser verbonde aan die Solidariteit Navorsingsinstituut. Volgens Solidariteit is die enigste manier om brandstofpryse konsekwent te verlaag deur middel van belastingverligting en die deregulering van petrol. “Die oplossing is tweeledig: Eerstens moet die heffing verlaag word. Tweedens moet die brandstofprys gedereguleer word. Terwyl die minister kibbel oor die prysformule kan almal veel groter baat vind by ŉ volkome deregulering – die wegdoen van die prysformule in sy geheel,” sê Du Buisson. Solidariteit het verlede maand al aan albei ministers geskryf oor die ingrypende styging in brandstofpryse. Die organisasie sê brandstof lê aan die hart van enige ekonomie en daarom is dit van die uiterste belang dat pryse so laag as moontlik moet wees of ten minste nie kunsmatig hoog gehou moet word nie, om burgers in staat te stel om by die werk te kom en om dit moontlik te maak vir goedere en dienste om hul pad na burgers te vind. Die vakbond Uasa het vantevore ook sy kommer oor die styging in brandstofpryse te kenne gegee – veral met verwysing na diegene op voetsoolvlak wat gewoonlik die swaarste getref word. Die prys van brandstof het die afgelope jaar met sowat 40% gestyg, terwyl werkers minimaal klein of geen verhogings gekry het nie en onder toenemende geldelike druk verkeer.