Die titel van my bedankingswoord vanaand is “Geloofsbriewe”. Dit gaan oor ‘n jong vrou wat in 1908 in Tafelbaai op ‘n passasiersboot na Europa klim. ‘n Eeu gelede. Ter sprake is die vir ons steeds bekende spanning tussen metropool en kolonie, tussen Europa en Afrika. Sy kom vandaan; sy gaan terug. Terwyl die skip wegvaar, staan sy op dek. Dis ‘n besonderse beeld: die see en die berg, en die wit streep skuim agter die boot. Sodra Tafelberg agter die horison verdwyn, gooi sy die bekendstellingsbriewe wat haar familie en kennisse aan haar gegee het om die jare wat in Amsterdam vir haar voorlê, makliker te maak, in die see. Sy kyk hoe die opgeskeurde bladsye op die golwe wieg en dan verdwyn.
Sy’t weggegaan en moes agterlaat, sy moes wegbreek om haarself te word, en toe keer sy terug na wat sy was.
Ek het geen stryd teen akademiese leesstof in Engels nie. Dank vader dat ons Engels as toegangstaal tot die wêreld het. Dit maak ons rats. Dit maak ons koppe en ons harte en ons leefwêrelde oop.
Máár: ons as die oorgangsgenerasie wat Afrikaans uit die ou na ‘n ander Suid-Afrika moet neem, moet hier in die interregnum bewústelik daaraan werk om Afrikaans te behou en te vestig as taal van kennis – as taal waarin die paradokse van die postmodernisme, die tegnologie van die maatskappyereg, die towertaal van die wiskunde en die formules van die ingenieurswese uitgedruk word.
Ons kan die geloofsbriewe van die ou wêreld in die see gooi. ‘n Nuwe geslag máák so, en dis nodig. Ons kan die nuwe wêreld invaar en Jan van Riebeeck se Tafelberg sien wegsink agter die horison. Maar ek vra: bedink tant Nan se hardnekkige weerstand en haar aandrang daarop om van haar afskeid ook ‘n nuwe aankoms te maak. Laat die oue agter, maar moenie dat jy aankom by iets wat jou nie eien nie.
Ons staan op die keerpunt: óf Afrikaans gaan behoue bly as taal van die kernfisika en die ekonomiese wetenskappe, die oogkunde en die antropologie, óf Afrikaans gaan oor ‘n jaar of twintig akademies gesproke met sy bek vol tande staan.
Ek dank u vir hierdie besondere toekenning van die Universiteit van Johannesburg. Dit is vir my ‘n groot eer.