Nuuskommentaar: Gaan grondgryp-inhaligheid die ‘projek’ sink?Nou lê ’n stywe pad voor oor grondgryp – in landsbelang. Gelukkig het die EFF en die ANC haaks geraak oor die finale bestemming, en sonder die EFF se stemme kan die ANC nie ’n tweederde-meerderheid behaal nie. Die parlement se goedkeuring van die planne om grondgryp sonder vergoeding in Suid-Afrika goed te keur, het kort ná die aanvaarding van die projek in diep vaarwaters beland toe die EFF gedreig het om sy steun te onttrek omdat onversoenbare standpunte geld. Eintlik maak die verskille in uitgangspunte nie veel saak nie. Terwyl die ANC desperaat probeer om ’n vyeblaar van fatsoenlikheid oor die proses te trek, pla so iets die EFF, en Julius Malema in besonder, hoegenaamd nie. Solank hy leier is van die EFF, sal daar geen onderhandelinge met die ANC wees om ’n kompromis te bereik nie. Maar dan – ons het ervaring van Malema se neiging om een ding te sê en dan iets heel anders te doen. Mag hy dié keer meer beginselvas wees. Diegene wat meen die ANC se planne is meer fatsoenlik en nou minder van ’n risiko vir die ekonomie, is salig onbewus van die skade wat die planne reeds aan die ekonomie aangerig het (met hef aan wat voorlê), onder meer skade aan die internasionale beeld deur ’n groot verskeidenheid internasionale verdrae te onderteken waarin eiendomsreg beskerm word en dan die teenoorgestelde te doen, en oplaas die skade aan tussengroepverhoudinge en die aanblaas van rassehaat. Die EFF én die ANC se planne gaan op ’n verwoeste Suid-Afrika uitloop – die EFF s’n net effe vinniger. Boonop gaan ’n verskeidenheid regsprosesse nou volg. Min oor die uitkoms hiervan kan gelees word in die uitspraak teen AfriForum se poging om die kwessie deur ’n dringende aansoek in dryfsand te laat vasval. Die hof het beslis AfriForum se aansoek was voortydig en dus nie dringend nie. Ongelukkig was daar voorbeelde in Suid-Afrika se regsgeskiedenis oor soortgelyke uitsprake waar dit agterna geblyk het dat dit inderdaad dringend moes gewees het, en dat die langebaanweg die saak onherroeplik geskaad het. Mag dit nie nou die geval wees nie, want dan het die Wes-Kaapse volbank ’n yslike lat vir die howe gepluk wat die skade moet regstel. Hoe word die skade aan rasseverhoudinge wat nou behoorlik geaktiveer is byvoorbeeld omgekeer? Met Suid-Afrika se ekonomie (en ander gemeenskapsaspekte) wat op die rand van die afgrond beweeg (aldus Johann Rupert) – hoe word daardie skade ontdaan as die afgrond se randjie verkrummel en die land daarin afstort? Die ANC se stiksienigheid om ernstige prosedurele foute te begaan, gaan die belastingbetalers weer ’n enorme bedrag aan verkwiste regskoste op die hals haal. Dis nie iets wat ’n land op die randjie van die afgrond kan bekostig nie. Seker een van die mees kwellende aspekte is dat die ANC steeds die redes vir vorige mislukkings misplaas, met die blaam wat gewoonlik op die skouers van “inhalige boere” geplaas is. Enigeen wat net naastenby by die proses betrokke was, selfs net as verslaggewer, sal weet dat die departement van grondsake die proses deur onbevoegdheid en korrupsie wesenlik tot stilstand geruk het. Vragte en vragte korrespondensie is nooit beantwoord nie. Projek ná projek wat deur landbou-organisasies voorgestel is om grondhervorming op ’n werkbare maar wel verantwoordbare wyse te laat vlot, is eenvoudig geïgnoreer omdat geleenthede vir tjotjo (omkoopgeld) ontbreek het of afwesig was. So erg het dit gegaan dat die destydse adjunkminister, die omstrede Dirk du Toit (intussen oorlede), boere by ’n drie-in-een-vergadering in Bloemfontein gevra het om te vra vir ’n klagtedirektoraat. Hy was duidelik daaroor dat sy eie kantoor nie oor genoeg mannekrag beskik het om die vloed van korrupsie en wanpraktyke in sy departement hok te slaan nie. Intussen het minister ná minister die een onwerkbare en selfs verspotte plan ná die ander ter sprake gebring. Die gemene deler was dat almal die landbou se verantwoordelike benadering in die tande geskop en die boere vir die mislukkings bly verkwalik het. Die werklikheid is steeds geïgnoreer. Die grondgryp sonder vergoeding oortref egter alle vorige stiksienigheid, veral omdat die werklike oorsake van mislukkings steeds misplaas word. Die huidige planne, ongeag of na die EFF of die ANC se weergawe gekyk word, is nie onverwags nie. Reeds voor die huidige bedeling het kenners daarop gewys dat die regerende bevrydingsbeweging in soortgelyke situasies aan bewind bly deur alle mislukkings op die skouers van die opposisie te plaas. Ná twee verkiesings “val” die publiek nie meer daarvoor nie, en word ander populistiese planne gemaak, soos die onteiening van grond. Zimbabwe het hierna soos ’n meester die “witskrif” gevolg, en, presies soos voorspel is, platgeval. Nou, half teen aanvanklike verwagtinge by baie, volg die ANC presies dieselfde meesterplan, met mislukking reeds in die bestemmingsblokkie ingevul.