Wikipedia:Geen oorspronklike navorsing - Wikipedia
Wikipedia:Geen oorspronklike navorsing
Hier by die Afrikaanse Wikipedia verwys die term oorspronklike navorsing na ongepubliseerde feite, argumente, konsepte, verklarings of teorieë. Die term is ook van toepassing op ongepubliseerde analises of sinteses van gepubliseerde materiaal wat voordeel aan 'n sekere posisie of mening gee.
Wikipedia is nie die regte plek vir oorspronklike navorsing nie. Die aanhaling van bronne en die vermyding van oorspronklike navorsing is nou verwant: die enigste manier om te demonstreer dat u nie besig is om oorspronklike navorsing voor te lê nie, is deur betroubare bronne aan te haal wat inligting weergee wat direk verwant is tot die onderwerp van die artikel. U moet dus ook hou by die inligting wat dié bronne inhou en nie u eie interpretasies weergee nie.
Wikipedia:Geen oorspronklike navorsing is een van drie inhoudbeleide. Die ander twee is Wikipedia:Neutrale standpunt en Wikipedia:Verifieerbaarheid. Saam bepaal die drie beleide die tipe en kwaliteit van materiaal wat aanvaarbaar is in en as artikels. Die drie beleide komplimenteer mekaar en moet nie in isolasie van mekaar geïnterpreteer word nie. Dit is raadsaam dat bydraers hulself bekend maak met al drie van hierdie beleide.
1 Wat geld as oorspronklike navorsing?
2.1 Betroubare bronne
2.2 Primêre, sekondêre en tersiêre bronne
3 Om uself aan te haal
4 Oorspronklike beelde
5 Verwante beleide
5.2 Neutrale standpunt
Wat geld as oorspronklike navorsing?[wysig]
Die oorspronklike rede vir die "Geen oorspronklike navorsing"-beleid was om te verhoed dat mense Wikipedia gebruik om aandag te trek na hulle eie persoonlike teorieë. Enige feite, opinies, interpretasies, definisies en argumente wat binne-in Wikipedia gepubliseer word moet reeds in ander betroubare bronne verskyn het wat relevant is tot die onderwerp van die artikel.
Enige materiaal wat bevraagteken word (of in die toekoms bevraagteken mag word) moet deur 'n betroubare bron vergesel word. Materiaal wat as "oorspronklike navorsing" beskou word in hierdie beleid, is materiaal waarvoor geen betroubare bron gevind kan word nie en dus moontlik die oorspronklike werk en denke is van die Wikipediaan is wat dit bygevoeg het. Die enigste manier om te bewys dat u werk nie oorspronklike navorsing is nie, is om 'n betroubare gepubliseerde bron te verskaf wat dieselfde bewerings en argumente lewer as wat u in die betrokke artikel geplaas het.
Oor die algemeen is die mees betroubare bronne boeke, joernale, tydskrifte en koerante wat deur universiteitsdrukkers of bekende uitgewerye uitgegee word. Hoe meer mense die betrokke feite nagegaan het, wettige kwessies geanaliseer het en die skrywes ondersoek het, hoe betroubaarder is die bron. Materiaal wat deur u self gepubliseer is, hetsy op papier of op die Internet, word oor die algemeen nie as betroubaar beskou nie. Sien egter Wikipedia:Verifieerbaarheid vir 'n paar uitsonderings.
Primêre, sekondêre en tersiêre bronne[wysig]
Primêre bronne is dokumente of mense wat baie nou verwant is aan die situasie of onderwerp waaroor geskryf word. 'n Ooggetuie van 'n verkeersongeluk is 'n primêre bron. Resolusies deur die Verenigde Nasies se sekuriteitsraad is primêre bronne. Primêre bronne wat deur 'n betroubare bron gepubliseer is mag met sorg in Wikipedia gebruik word, maar wees versigtig: dit is maklik om hulle te misbruik. Vir hierdie rede moet enige persoon—wat nie oor vakgeleerdheid besit nie—die primêre bron moet kan lees en kan verifieer dat die betrokke inhoud in Wikipedia met die primêre bron ooreenkom. Enige interpretasies van primêre bronmateriaal benodig 'n sekondêre bron. Voorbeelde van primêre bronne sluit in argeologiese artefakte; foto's; geskiedkundige dokumente soos dagboeke, sensusuitslae, video of transkripsies van toesigte, openbare verhore, kruisverhore of onderhoude; uitslae van vraagstukke in tabelvorm; geskrewe of opgenome notas en aantekeninge van laboratorium- en ander eksperimente of waarnemings; en kunssinnige en fiktiewe werke soos gedigte, draaiboeke, romans, rolprente, video's en televisie programme.
Sekondêre bronne baseer hule veralgemenings of intepreterende, analitiese of sintetiese bewering op primêre bronne. 'n Joernalis se verslag oor 'n verkeersongeluk of 'n resolusie deur die VN se sekuriteitsraad is 'n sekondêre bron, mits die joernalis nie persoonlik by een van die twee betrokke was nie. 'n Geskiedkundige se interpretasie van die agteruitgang van die Romeinse Ryk of analises aangaande Jesus Christus is 'n sekondêre bron. Let wel: Artikels in Wikipedia moet vertrou op betroubare, gepubliseerde sekondêre bronne.
Tersiêre bronne is publikasies soos ensiklopedieë wat ander sekondêre bronne (en soms primêre bronne) opsom. (Wikipedia is self ook 'n tersiêre bron.) Sommige tersiêre bronne is meer betroubaar as ander. Artikels wat, byvoorbeeld, deur deskundiges onderteken word in die Encyclopaedia Britannica en ander ensiklopedieë van gelyksoortige kwaliteit kan as sekondêre bronne, i.p.v. tersiêre bronne, beskou word. Ongetekende artikels is miskien minder betroubaar, maar hulle mag steeds gebruik word mits die ensiklopedie van hoë gehalte is.
Oorspronklike navorsing wat primêre bronne skep word nie toegelaat nie. Navorsing wat egter bestaan uit die versameling en organisering van materiaal uit bestaande p