Matteus 10: 1-15; 28: 16-20 – Gaan dan na al die nasies toe en maak die mense my dissipels! | Nederduitsch Hervormde Kerk van Afrika
Matteus 10: 1-15; 28: 16-20 – Gaan dan na al die nasies toe en maak die mense my dissipels!
Carter (2000:15) voer aan dat niemand regtig weet waar die evangelie ontstaan het nie. Daar is egter goeie redes om aan te neem dat die Matteus evangelie geskryf is in die stad Antiogië in die Romeinse provinsie Sirië, wat op die walle van die Orontesrivier geleë was. Ignatius die biskop van Antiogië het in die eerste dekade van die tweede eeu materiaal vanuit Matteus gebruik in sy briewe aan verskeie kerke. In sy geskrif, die ‘Didaché’, gebruik hy Matteus se “Onse Vader” (vgl Did 8:1-3 met Matteus 6:9-13 en Lukas 11:1-4). Die feit dat die Matteus evangelie gevind word in materiaal wat afkomstig is van Antiogië, kan daarop dui die evangelie hier ontstaan het.
Die samelewing was ‘n samestelling van belangrike en onbelangrike mense. Die belangrikste was die goewerneur wat deur Rome aangestel is as die verteenwoordiger van die keiser. Dan was daar die beherende elite wat bestaan het uit die politieke, militêre, administratiewe en ekonomiese leiers. Hulle is bygestaan deur twee groepe naamlik die priesters en die invorderaars (mense wat huur vra, in Engels ‘retainers’). Naas die elite was daar die nie-elite wat uit die grootste getal van die bevolking bestaan het soos die slawe wat vrygemaak of losgelaat is. Hulle was meestal ambagsmanne en het dit in familieverband gedoen. Naas hierdie groep was daar die onreines en uitgeworpenes. Hierdie groep het bestaan uit die kriminele, prostitute, fisiese gestremdes, vrouens sonder familiale verbintenis en sekere slawe. Buite die stad was die landbouers wat swaar belas is. (kyk Matt 20:1-16) Die sosiale struktuur was gekenmerk deur beskaafdheid. Uit die geskrifte van die elite blyk dit duidelik dat hulle die elite verafsku het. Die samelewing was ook gekenmerk deur die onderskeid van eer en skande.
Die omstandighede van die gemeenskap word gereflekteer in verskeie gedeeltes in Matteus, soos 18:23-35; 20:1-16; 9:9-13. Ons kan egter nie onomstootlik bewys dat Matteus se gehoor net bestaan het uit ‘n groot groep van ‘involuntary marginals’. Die teks se belang by “involuntary marginals” kan nie gesien word as ‘n refleksie van die gehoor nie. Daar is nie ‘n direkte verband tussen die storiewêreld en die gehoor nie.
Die gehoor van Matteus was na alle waarskynlikheid klein in getal, ‘n minderheidsgroep in ‘n groter gemeenskap. Dit het hulle aanhoor van die evangelie beïnvloed. Sekere beelde in die evangelie bevestig dat ‘smallness’ ‘n deel is van die ervaring van ‘n lewe as ‘n dissipel. (vgl Matt 10:42; 11:25; 18:1-7, 10, 14; 19:13-15). Hierdie beelde wys daarop dat alhoewel “smallness” dui op iets van klein waarde, breekbaarheid en magteloosheid, is dit van spesiale waarde in God se oë. Die evangelie bou voort op die waarde van ‘n “smallness” en minderheidsgevoel as deel van God se vrymakende proses.
Matteus probeer nie met sy evangelie om vir een groep bo ‘n ander te kies nie. Hy probeer eerder vir albei groepe daarop wys wat regtig belangrik is – naamlik wat Jesus geleer het: versoening, vrede, vergifnis en wedersydse liefde. Vir hom is dit belangrik dat albei groepe hande vat en die opdrag wat Jesus hulle gegee het, naamlik om die evangelie aan alle mense te verkondig! Verder wil hy vir hulle wys op hulle nuwe identiteit as die kerk van Christus in die wêreld. Hy is daarom die enigste evangelis wat die Griekse term vir kerk, naamlik ekklesia, gebruik. Hulle is die nuwe volk Israel, die ware dissipels wat die geweldige opdrag ontvang het om die evangelie van Jesus nie langer vir hulleself te hou nie, maar dit met alle mense te deel. Daarom haal hy wat Matteus is, gereeld aan uit die Ou Testament wat Jesus uitbeeld as die vervulling van die Ou Testamentiese profesieë. Hy gebruik ook die OT as getuie en bron teen die argumente van die Joodse leiers. Heel in die begin voer hy ook Jesus se geslagsregister terug tot by Dawid. Daarom is dit heel logies dat Jesus gestuur is na die volk Israel toe, om hulle te red van ondergang. Maar omdat hulle dit nie aanvaar het nie, het Hy die dissipels die wye wêreld ingestuur om van alle mense dissipels te maak. Hiermee wys Matteus aan die twee opponerende groepe waaroor dit regtig gaan – dat hulle moet gaan verkondig dat die koninkryk van God aangebreek het en dat hulle na mense moet omsien en vir hulle moet sorg. Hulle moet van alle mense dissipels maak en hulle leer wat Jesus hulle geleer het. Dit gaan nie oor na wie toe hulle gestuur is nie, maar oor die wát, die inhoud van hulle boodskap.