Krieket (Engels: Cricket) is 'n kolf-en-bal sport wat gewoonlik tussen twee spanne van elf spelers elk gespeel word. Dit het in Engeland ontstaan en word hoofsaaklik in die lande van die Britse Statebond gespeel. In die lande van Suid-Asië, insluitende Indië, Bangladesj, Pakistan en Sri Lanka, is krieket verreweg die gewildste sport. Dis ook 'n gewilde somersport in die Verenigde Koninkryk, Afghanistan, Australië, Ierland, Namibië, Nederland, Nepal, Nieu-Seeland, Suid-Afrika, Kenia, Zimbabwe en die Wes-Indiese eilandnasies. Veral in lande van die Karibiese gebied soos Antigua en Barbuda, Bahamas, Barbados, Bermuda, Grenada, Guyana, Jamaika en die Turks- en Caicoseilande word krieket as 'n nasionale sport beskou. In lande van die Britse Statebond met krieket as 'n tradisionele sport vir die somermaande soos Australië, Engeland, Ierland, Namibië, Nieu-Seeland, Skotland, Suid-Afrika en Wallis dien rugby as 'n tradisionele sport vir die wintermaande.
Krieket is die tweede gewildste sport ter wêreld, net na sokker, met meer as een miljard ondersteuners, veral op die Indiese subkontinent. Krieketwêreldbekers is van die gewildste sportkompetisies wêreldwyd en word in die EDI-vorm gespeel.
Die Internasionale Krieketraad (IKR) is in 1909 gestig en publiseer ook die reëls van die spel. 'n Internasionale toetswedstryd kan, in een vorm van die spel, vir 6 of meer uur per dag vir 5 dae aanhou, en nog steeds nie 'n uitslag lewer nie – die verskeidenheid intervalle tussen middagete en tee en die ryk terminologie is kenmerkende aspekte wat maklik dié wat nie met die spel vertroud is nie, deurmekaar maak. Vir sy ondersteuners hou die spel uitstaande sportmylpale en intense mededinging tussen topkrieketnasies in. Dit het selfs al op kere gesorg vir diplomatiese spanning, die berugste geval, dié van die sogenaamde lyf-reeks (Engels: Bodyline series) tussen Engeland en Australië in 1932/33, tydens Die As-reeks. Wedstryde tussen aartsvyande soos Indië en Pakistan met die doel van politieke ontspanning staan as "krieket-diplomasie" bekend.
Krieketwedstryde is al tydens internasionale sporttoernooie soos die Olimpiese Somerspele 1900 in Parys en die Statebondspele 1998 in Kuala Lumpur beslis. In 2019 het die Internasionale Krieketraad bevestig dat 'n Twintig20toernooi met agt spanne vir vroue tydens die Statebondspele 2022 in Birmingham beslis sal word. Daarbenewens onderhandel die IKR met die Internasionale Olimpiese Komitee (IOK) oor die hertoelating van krieket vir die Olimpiese Somerspele 2028 in Los Angeles.
Doel en opsommingWysig
Twee soorte krieketballe, albei met dieselfde grootte
Krieket is 'n bal- en kolfsport waarvan die doel is om meer punte (lopies) as die ander span aan te teken. 'n Wedstryd word opgedeel in kolfbeurte, waartydens die een span boul en die ander span kolf. Twee spelers van die kolfspan probeer om soveel lopies as moontlik aan te teken totdat een van hulle uit is. Dié speler word dan vervang deur 'n ander speler van die kolfspan totdat al die spelers behalwe een uit is. Op daardie stadium is die span se beurt voltooi en die ander span word die kolfspan. As die span wat laaste gekolf minder lopies aangeteken het as die ander span, verloor hulle deur n lopies waar n die verskil is in die tellings tussen die spanne. As hulle die ander span se telling oorhaal, wen hulle die wedstryd met n paaltjies. As die tyd verloop voordat een van hierdie uitslae behaal kan word, is die wedstryd onbeslis en as albei spanne dieselfde aantal lopies aanteken en albei spanne se kolfbeurte voltooi is, is die wedstryd gelykop gespeel (baaie raar).
In sommige toernooie, veral dié met 'n vaste aantal boulbeurte, word die uitslag slegs bepaal op die aantal lopies wat behaal is. Indien die wedstryd tydelik onderbreek deur slegte weer onderbreek is, dan word daar soms gebruik gemaak van die Duckworth-Lewis-metode om 'n nuwe, verkorte teiken te bereken.
Reëls van krieketWysig
'n Skeidsregter dui 'n besluit vir die tellingbewaarders aan
Die krieketreëls word in drie vlakke verdeel: 42 Wette van krieket (Laws of Cricket) wat deur die Marylebone-krieketklub in gesprek met die hoofkrieketnasies ontwikkel is, nasionale reëls wat van toepassing is in 'n spesifieke land en kompetisie reëls wat van toepassing is op 'n bepaalde wedstryd of liga.
Spelers en beamptesWysig
Elke span bestaan uit 11 spelers. Afhangende van sy primêre vaardigheid word 'n speler geklassifiseer as 'n bouler of 'n kolwer. 'n Gebalanseerde span het gewoonlik 5 of 6 spesialiskolwers en 4 of 5 spesialisboulers. 'n Speler wat uitstaande is as beide 'n bouler en kolwer staan bekend as 'n veelsydige speler. Een van die spelers in die boul- en veldwerkspan, neem die rol van 'n paaltjiewagter, wat 'n spesialisveldwerkposisie is.
In 'n tipiese liga-wedstryd neem vier beamptes oorsig oor die wedstryd. Twee skeidsregters wie aangewys is deur die liga en twee tellingbewaarders (Engels: scorers), een aangewys deur elke span, hou die telling. Een skeidsregter staan agter die paaltjies aan die kant van waar daar geboul word en beslis oor die meeste situasies. Die ander een staan naby die posisie wat "regby" genoem word, wat 'n syaansig bied van die kolwer, en beslis oor situasies waarin hy 'n beter aansig het. Die tellingbewaarders het 'n tafel buite die speelgrens. In meeste professionele wedstryde sal hulle 'n betwiste beslissing verwys na die derde skeidsregter (wat nie op die veld dien nie) en wat die hulp van televisie-opnames en ander gevorderde toerusting (soos hot spot en hawk eye) gebruik om 'n finale beslissing te maak, nadat hy 'n rukkie lank herbesin het.
Die skeidsregters het 'n gevestigde stel handseine om met die tellingbewaarders te kommunikeer.
Lande met ToetskrieketstatusWysig
↑ "Playing a Sport With Balls and Bats, but No Pitcher" (in Engels). The New York Times. 3 April 2008. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 8 Augustus 2019. Besoek op 14 Januarie 2020.
↑ "ICC survey reveals over a billion fans – 90% in subcontinent" (in Engels). 27 Junie 2018. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 Mei 2019. Besoek op 14 Januarie 2020.
↑ "Cricket to return to Commonwealth Games in 2022 with women's T20s" (in Engels). 13 Augustus 2019. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 November 2019. Besoek op 14 Januarie 2020.
↑ "ICC working towards cricket in 2028 LA Olympics, says MCC's Gatting" (in Engels). 12 Augustus 2019. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 9 Desember 2019. Besoek op 14 Januarie 2020.
↑ (en) The Laws of Cricket 2017 Code. Londen: Marylebone-krieketklub. 2017. Besoek op 14 Januarie 2020.
↑ 8,0 8,1 (en) (Byvoorbeeld) "Rules and Regulations – Non-First Class Cricket". Londen: Engelse Krieketraad. 2017. Besoek op 14 Januarie 2020.