Die kuns van antieke brief - www.bybelkennis.co.za
by Mitch Kalp · Published 04/02/2010 · Updated 28/09/2014
Die kuns van antieke brief – Kobus Kok
Vandag skryf ons sommer vinnig 'n brief, sms of epos sonder om regtig te beplan. Ons lees dan ook die briewe van Paulus so asof dit vir Paulus en die mense van sy dag net so vinnig was om gou 'n brief te skryf en aan iemand anders te stuur. In die antieke Romeinse wêreld was briewe skryf 'n langsame en dikwels duur proses.
Die antieke mense het amper op enige ding moontlik geskryf, van klei tablette (cuneiform) potskerwe (ostraca), diervelle, hout, ens. Die mees algemene materiaal wat gebruik was, was papirus wat welig in die delta van die Nylrivier gegroei het. 'n Papirus bladsy in die antieke tyd was ongeveer so groot soos ons A4 bladsy vandag (9.5×11.5 duim) en kon ongeveer 200 woorde bevat. Die penne wat hulle gebruik het was skerpgemaakte veer- of riet-punte en die ink is gemaak van roet en boomgom. Indien die punt van die pen natgemaak is, dan sou die ink bietjie smelt en dan het hulle op die papirus geskryf. Mens kon ook nie sommer net jou foute uitvee nie, en daarom het mense baie deeglik beplan wat hulle wou sê en dikwels van professionele skrywers gebruik gemaak, bekend as amanuensis. Indien mens dit weet, raak tekste soos Galasiërs 6:11; 1 Korintiërs 16:21; Kolossense 4:18; 2 Tessalonisense 3:17 en Filemon 19 baie interessant. In eersgenoemde (Galasiërs 6:11) skryf Paulus teen die einde van die brief dat dit nou hy persoonlik is wat met die vreeslike groot letters skryf. Daarmee het hy net vir die ontvangers van die brief aangetoon dat dit regtig hy is wat die brief geskryf het.
In vergelyking met ander antieke briewe tot ons beskikking vind ons die volgende interessante gegewens as dit met Paulus se briewe vergelyk word: Die gemiddele lengte van persoonlike briewe van die antieke tyd is ongeveer 90 woorde. Die korste NT boeke wat ons vandag het (2 + 3 Johannes) bevat nie minder nie as 245 en 219 woorde. Teenoor die bekende Romeinse orator Cicero wie se briewe dikwels net 295 woord beslaan, skryf ons geleerde vriend Paulus gemiddeld 1300 woorde en 'n brief soos Romeine beslaan nie minder nie as 7100 woorde. Teen die agtergrond van die gemiddelde tendens in die antieke tyd het die NT briewe dus grootskaalse produksies beteken – en dit in 'n tyd toe die produksie van briewe 'n duur en langsame proses behels het.
Die briewe in die Nuwe Testament kan soos volg ingedeel op gegroepeer word:
Die pastorale Briewe (1 Timoteus; 2 Timoteus; Titus) – hierdie drie briewe is geskryf aan medewerkers van Paulus wat pastorale leierskapposisies in die kerk beklee het.
Die gevangenisskap briewe (Efesiërs; Filippense; Kolossense; 2 Timoteus en Filemon) – is die vyf briewe wat wil voorkom of dit geskryf is deur Paulus vanuit die tronk(e).
Die algemene briewe (Jakobus; 1+2 Petrus; 1-3 Johannes; Judas) – hierdie briewe het dit almal in gemeen dat dit aan die kerk in die breë gerig is.
Die briewe in die NT moet verstaan word as geleentheidsgeskrifte aan gemeentes. Paulus het byvoorbeeld nooit in sy lewe self gedink dat sy briewe uiteindelik deel sou vorm van 'n boek wat mense die Christene se Bybel sou noem nie. Paulus die apostel, kerkplanter en leier van gemeentes het gewoon op grond van bepaalde probleme en dies meer, briewe aan gemeentes geskryf omdat hy nie self persoonlik by hulle kon wees nie. Hierdie briewe was genoodsaak deur bepaalde situasies in die gemeentes en dus histories gerig aan bepaalde mense, in 'n bepaalde tyd en op grond van 'n bepaalde situasie. Dikwels verwag ons baie meer van die NT briewe van Paulus as wat dit ooit bedoel was om te wees. Daarom is dit belangrik dat enige iemand wat ernstig is om meer van die Bybel te weet, ook 'n studie doen rondom die moontlike historiese situasie waarin die briewe geskryf is. Daar is vandag baie boeke op die mark wat agtergrond studie vir mens verskaf. By die Universiteit skryf ons standaard Inleidings tot die Nuwe Testament voor vir studente. Deesdae is hierdie boeke selfs by toonaangewende Christen boekwinkels te koop. Hier onder is enkele bronne:
1. Powell, Mark Allan 2009. Introducing the New Testament. Grand Rapids: Baker Academic
Du Toit, AB. Handleiding by die Nuwe Testament (band 1-6). Orion Uitgewers.
Tags: antieke brief
Die Handelinge van die Apostels: Timotheus sluit by Paulus en Silas aan (Hand 16:1-5) – Francois Malan