Issue 1, 2013 Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe - Volume 10,
"Transnasionale konteks" in die regspraak van die konstitusionele hof in Suid-Afrika : &apos;n variasie op die tema van grondwetsvertolking : regte
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 10, pp 1 –53 (2013)
Hierdie bydrae is &apos;n uitgebreide gevallestudie van hoe (en hoe doeltreffend) die konstitusionele hof in Suid-Afrika (hierna "die hof") toegang wat via die Grondwet tot &apos;n transnasionale konteks verleen word, in wets- en grondwetsvertolking benut. Transnasionaal omvat hier die gebruik van en steun op die volkereg asook grondwetlike vergelykingsarbeid. Hierdie twee dimensies moet nie saamgesmelt of vermeng word nie.
In die tweede hoofonderafdeling kyk ek na steun op die volkereg in wets- en grondwetsvertolking met besondere aandag aan, onder meer, die wel en wee van &apos;n diktum waarin die hof gesê het dat die volkereg help om &apos;n raamwerk daar te stel waarbinne alle ander reg vertolk moet word (die "raamwerk-diktum"). Ek kyk ook na die skromelike onderbenutting van artikel 233 van die Grondwet en sluit dan af met &apos;n bespreking en illustrasie van hoe steun op die volkereg in wets- en grondwetsvertolking tot die vorming van nuwe munisipale reg (kan) bydra.
In die laaste onderafdeling word verskeie kwessies rakende grondwetlike vergelykingsarbeid aangesny en word gesigspunte van sowel ondersteuners van as skeptici oor hierdie vorm van vergelyking toegelig en beoordeel. Argumente oor die voor- en nadele van hierdie relatief nuwe dissipline word kortliks bekyk en uiteindelik word ook hier &apos;n voorbeeld gegee van hoe grondwetlike vergelykingsarbeid tot die vorming van nuwe reg kan bydra.
Uiteindelik word met die artikel aangetoon dat die konstitusionele hof se baie positiewe houding oor die gebruik van transnasionale bronne in wets- en grondwetsvertolking saam met grondwetlike demokrasie gekom het om te bly ten spyte van enkele gevalle (&apos;n volstrekte minderheid, weliswaar) waar die hof - byvoorbeeld as gevolg van politieke druk - nie met volle oorgawe aan "die transnasionale" gevolg kon gee nie.
"Transnational context" in the jurisprudence of the constitutional court of South Africa : a variation on the theme of constitutional interpretation
The first main section of the article looks at constitutional provisions that authorise, in so many words, or at least recommend, access to transnational sources as well as the jurisprudence of the court on the use and application of such provisions. Particular attention is devoted to three sets of guidelines which the court developed, notably in the epoch-making case of S v Makwanyane (the "death penalty case").
The second main part of the article also devotes attention to the phenomenon that external and internal political pressures sometimes influence the way in which a court deals with disputes it is called upon to adjudicate. Some cases in which the court was under political pressure are identified and discussed and I conclude that the court has acted mostly appropriately in politically precarious situations. In AZAPO political controversy put the Makwanyane framework dictum under considerable strain and almost abrogated it by disuse! But a series of cases followed in which the Makwanyane framework dictum was carefully restored and observed, and more than just damage control was done in acknowledging the dictum&apos;s significance.
International law plays a distinctly formative role in constitutional and statutory interpretation and enriches municipal law. This phenomenon is also considered in the second main part of the article and it is shown that the court&apos;s eagerness to rely on and/or apply international law has in some instances even resulted in the formation of new law per errorem!
The third main part is about issues pertinent to the theory and practice of constitutional comparativism. Attention is devoted to a discussion of the debate between judges and academics who believe in, and add considerable value to, the endeavour of constitutional comparison (the protagonists) and those who do not share - and actually oppose - this belief (the antagonists). A very important point that the protagonists make is that comparative work helps judges to interrogate their own prejudices and question their assumptions. An example is provided of how foreign (case) law - through the exercise of comparison - could enrich South African law on the interpretation of enacted law texts.
One of the challenges constitutional comparativists (especially in South Africa) face is that of coming to grips with what it means to be a comparative example of some significance among quite a number of (other) new constitutional democracies with their democratic constitutions in an era of ever increasing globalisation. The novelty tag here is often hung around the neck of jurisdictions with post-World War II constitutions riding the "third wave of democratisation".
Botha&apos;s work is significant in that he meticulously identifies and describes inherently different versions of the relationship between "the newer comparativism" and the globalisation of constitutionalism. Van der Walt writes extensively and incisively about constitutional property and does so from a comparative perspective. The honour of drafting an agenda for the comparativist debate is probably Venter&apos;s - he has authored the only two books on constitutional comparativism in South Africa thus far.
Ondersoek na die bevoegdhede en aanspreeklikheid van die ondernemingsreddingspraktisyn as maatskappydokter : regte
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 10, pp 54 –82 (2013)
Die invloed van &apos;n werkgewer se likwidasie en/of boedelsekwestrasie op die diensverhouding met die werknemer, met die oog op ondernemingsredding as moontlike alternatief : regte
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 10, pp 83 –107 (2013)
Die likwidasie/sekwestrasie van werkgewers, en die werksverlies wat daaruit spruit, het verreikende gevolge. Nie net ontneem dit werknemers en hul afhanklikes van hul bestaansmiddele nie, maar dit kring ook uit na &apos;n streek en land se produktiwiteit en dus ekonomiese welvaart. Indien daar &apos;n haalbare en wettige alternatief bestaan, sou dit derhalwe sinvol wees om te verken.
Tot die laat 1990&apos;s het daar &apos;n likwidasiekultuur in Suid-Afrika geheers. Maatskappye in finansiële nood is óf aan oorname of skikking onderwerp óf kragtens die bepalings van die vorige Wet op Maatskappye 61 van 1973 gelikwideer. Sedertdien het die meeste nywerheidslande egter begin om mislukte maatskappye te probeer red eerder as te likwideer. Hierdie benadering, genaamd ondernemingsredding, is nou ook in die nuwe Suid-Afrikaanse Wet op Maatskappye 71 van 2008 ingesluit.
Die navorsing vergelyk historiese ontwikkelinge in die Suid-Afrikaanse arbeids- en handelsreg met die huidige stand van sake om tot die gevolgtrekking te kom dat &apos;n insolvente onderneming nie meer, soos voorheen, as &apos;n ekonomiese uitgeworpene beskou word nie, maar eerder as &apos;n sake-eenheid wat met die nodige bystand weer sy plek in die mark sal kan inneem. &apos;n Ondernemingsreddingsplan bied &apos;n sukkelende maatskappy die geleentheid om as lewensvatbare entiteit te oorleef, tot voordeel van sy skuldeisers én werknemers, in plaas daarvan om aan &apos;n likwidasieproses onderwerp te word wat noodwendig tot werks- en ander finansiële verliese lei.
The impact of an employer&apos;s liquidation and/or estate sequestration on the employment relationship with the employee, with a view to business rescue as possible alternative
This article first explores employees&apos; rights upon the liquidation/sequestration of their employers, as currently contained in the Labour Relations Act 66 of 1995 and the Insolvency Act 24 of 1936. The former stipulates two options, namely either retrenchment in terms of section 189 and 189A, or transferring a business as a going concern in terms of section 197A. Retrenchment entails reducing the number of employees, either when the employer is no longer able to afford his entire staff establishment or when there is no longer enough work for all employees. Recent experience in South Africa has shown that companies seem to be willing to pay ever higher amounts in retrenchment packages, which eventually renders them vulnerable to increased financial pressures. The second option, the transfer of a business as a going concern, is aimed at protecting job opportunities. The new employer to whom the business is transferred is obligated to offer the employees essentially the same conditions of service as those that applied at the previous employer. Where employees&apos; conditions of service are amended to such an extent that employees end up significantly worse off than before, employees may terminate the employment contract and seek relief on the grounds of constructive dismissal, which, if confirmed, will automatically constitute unfair dismissal. In turn, section 38 of the Insolvency Act currently also provides prescripts with regard to the termination of employment contracts based on the employer&apos;s operational requirements in solvent circumstances.
Die herklassifisering van die ekstrinsieke-getuienis-reël en die verdere ontwikkeling van die integrasiereël in die Suid-Afrikaanse kontraktereg : regte
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 10, pp 108 –175 (2013)
Postvonnis-regte en verwagtinge van slagoffers en oortreders in geweldsmisdade met verwysing na die rolprent The secret in their eyes : regte
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 10, pp 176 –199 (2013)
Suid-Afrikaanse slagoffers van gewelddadige misdade soos verkragting en moord kan tans verwag dat lewenslange gevangenisstraf as die swaarste moontlike vonnis aan hul oortreders opgelê word. Na vonnisoplegging is die werklike termyn van aanhouding wat uitgedien moet word, nie net vir die oortreder van belang nie, maar ook vir die slagoffer.
Die Argentynse rolprent The secret in their eyes gee &apos;n treffende illustrasie van die verraad wat &apos;n agterblywende wewenaar ervaar wanneer die staat versuim om sy verpligting na te kom om sy vrou se moordenaar regmatig te straf. In sy strewe na geregtigheid word hy self &apos;n lewenslange slagoffer. Die rolprent bring die regte van slagoffers en oortreders tydens die postvonnis-fase op die voorgrond. Hierdie fase word ondersoek met spesifieke verwysing na slagoffers se redelike verwagtinge van die staat, bemagtiging deur middel van hul regte (byvoorbeeld die reg om inligting relevant tot paroolbesluite te verskaf), en die ondersteuningstrukture tot hul beskikking om die effek van geweldsmisdaad aan te spreek. Daarbenewens word die regte van oortreders wat lewenslange vonnisse uitdien, beoordeel, soos die reg op waardigheid en menslike interaksie, asook die reëls met betrekking tot die vonnistermyn en paroolvergunning. Die rolprent bekragtig die motivering onderliggend aan &apos;n kultuur van regte vir beide slagoffers en oortreders. Daarby word die wesenlike spanning tussen die regte van beide partye en die dwingende vereiste om &apos;n balans tussen die twee te vind, geïllustreer. Die artikel wys uit dat wanneer regsteks in formele onderrig deur die gebruik van rolprentmateriaal gekontekstualiseer word, die opleiding en begrip van regstudente aangevul en verskerp kan word.
Post-sentence rights and expectations of victims and offenders of violent crimes with reference to the film The secret in their eyes
In this article the storyline and facts in the Argentinean film The secret in their eyes are used to highlight and evaluate certain aspects of the criminal justice system. The focus is on those aspects which are, after conviction of a violent crime, of import to both victim and offender, namely the sentence imposed and the actual term of incarceration to be served. The current position under South African law is investigated in the event where a murderer, unlike the one in the film, had been sentenced to life imprisonment under a democratic dispensation. The post-sentence phase is examined, with reference to victims&apos; legitimate expectations from the state, their empowerment through rights (such as the rights to receive and provide information concerning parole proceedings), and available support structures to address the effects of violent crime. In addition, the rights of offenders serving life sentences, such as the right to dignity and human interaction, as well as the rules pertaining to sentence duration and parole, are evaluated. Lastly, it is highlighted how the use of film, such as The secret in their eyes, may enrich legal education by supplementing legal text with the fictionalised application of (or disregard for) laws and rules in humanised settings.
Aantekening : om globale omgewingsreg en -regulering in die antroposeen te herbedink : regte
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 10, pp 200 –214 (2013)
Die reg se oënskynlike onvermoë om korrupsie in staatskontraktering in Suid-Afrika hok te slaan : regte
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 10, pp 215 –248 (2013)
Ten spyte van &apos;n aansienlike aantal afdwingbare regsreëls wat staatsverkryging in Suid-Afrika reguleer, word hierdie aspek van staatsadministrasie gekenmerk deur hoë vlakke van ongerymdhede. Veral korrupsie blyk hoogty te vier as dit kom by staatskontrakte. Die vraag ontstaan dus hoekom die toepaslike reg oënskynlik nie daarin slaag om korrupsie in staatskontraktering effektief teen te werk nie. Die doel met hierdie artikel is om te fokus op die regsreëls wat spesifiek gemik is daarop om korrupsie in staatskontraktering te beveg en deur &apos;n ontleding van daardie reëls probleme te identifiseer wat sodanige oogmerk ondermyn. Vyf hoofprobleme in die regulering van staatsverkryging word geïdentifiseer wat bepaald die stryd teen korrupsie ondermyn, te wete die gefragmenteerde aard van die regulatoriese raamwerk, die steun op verkrygingsbeleid as die voertuig vir individuele verkrygingsreëls, die desentralisering van beide die verkrygingsfunksie en die skep van verkrygingsreëls, die inkonsekwente toepassing van gemeenregtelike reëls deur howe in verkrygingsdispute en die onsamehangende stelsel van remedies van toepassing op verkrygingstransaksies. Drie stappe word gevolglik voorgestel wat hierdie probleme kan help aanspreek. Dit is die sentralisering en konsolidering van die regulatoriese raamwerk, die skep van &apos;n sterk, sentrale oorsigstruktuur, en &apos;n herbesinning van die howe se rol in die regulering van staatsverkryging.
Corruption and public procurement have almost become synonymous in the public mind in South Africa. Almost every week brings new claims about some government contract that is clouded by questionable dealings, with words such as "tenderpreneurs" describing this scourge which has firmly taken root in popular discourse. The scope of alleged corruption in state contracting in South Africa is staggering, with the special investigating unit currently investigating tender irregularities amounting to billions of rand. It is no wonder that minister Trevor Manual recently identified public procurement as the Achilles heel of government.
Motorfietskultuur in Suid-Afrika : van leefwyse tot leefstyl : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 10, pp 249 –278 (2013)
In hierdie artikel speur ek die evolusie van die Suid-Afrikaanse motorfietsryer oor &apos;n tydperk van meer as drie dekades na deur te fokus op persoonlike ervaring asook bemarkingstrategieë en mediaverteenwoordiging. Hierdie evolusie toon &apos;n sterk ooreenkoms met &apos;n wêreldwye tendens en opvallende ooreenkomste met ontwikkelinge in Amerika, Kanada, Engeland en Australië. Die ontstaan van motorfietsry as &apos;n duidelik definieerbare subkultuur kan herlei word na die Amerikaanse skollieryers van die vroeë 1950&apos;s, en meer spesifiek na die historiese gebeure in die dorp Hollister in Kalifornië in 1947. Deur die aanwending van &apos;n eklektiese benadering gebaseer op &apos;n etnografiese navorsingsontwerp asook insigte vanuit literatuur- en bemarkingstudie, beredeneer hierdie artikel die evolusie van die motorfietsryer van sosiaal-wanaangepaste persoon van die vyftiger-, sestiger- en sewentigerjare van die vorige eeu na hoër-middelklas-ikoon van avontuur en vryheid aan die begin van die nuwe millennium. Hierdie verandering in die beeld van die tipiese motorfietsryer kan toegeskryf word aan &apos;n verskeidenheid politieke, ekonomiese en sosiale faktore. Die artikel sluit ook voorlopige opmerkings oor die verhouding tussen motorfietseienaar, motorfietsryer en identiteitskonstruksie binne &apos;n materialistiese paradigma in.
Motorbike culture in South Africa : bikers and motorbike riders
In this article I trace the evolution of the South African motorcyclist over a period of more than three decades, drawing on personal experience as well as research on marketing and media representation. This evolution closely follows a global trend and striking similarities with phenomena in the United States, Canada, the United Kingdom and Australia are apparent. The origin of biking as a clearly definable subculture can be traced to that of the American "outlaw biker" of the early 1950s, and a specific historical event that occurred in the town of Hollister, California, in 1947. Using an eclectic approach that draws on ethnography as well as literary and marketing studies, this paper argues that the evolution of the biker from social misfit of the fifties, sixties and seventies of the previous century to upper-middle-class icon of adventure and freedom at the start of the new millennium can be attributed to a number of political, economic and social factors. It also provides some provisional remarks on the relationship between motorcycle ownership, motorcycling and identity construction within a material culture paradigm.
Selfuitbeelding en Facebook : &apos;n estetika van verdwyning? : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 10, pp 279 –309 (2013)
Die selfportret beleef tans &apos;n oplewing aanlyn en word deur sommiges selfs as die volkskuns van die digitale era bestempel. Boonop maak die algemene toegang tot web- en selfoonkameras dit moontlik vir iedereen om hulle eie selfportret (of dan profile pic) aanlyn te kan skep en in stand te kan hou. Hierdie tendens kan beskryf word as &apos;n demokratisering van selfportrette, &apos;n genre wat eens slegs vir die aristokrasie en kunstenaars beskore was. Indien die kontemporêre aanlyn selfuitbeeldings met die tradisionele selfportret-genre vergelyk word, kan daar aangedui word dat daar bepaalde verskille is. In hierdie ontleding sal die verskille tussen die tradisionele selfportret soos onder andere vergestalt in die Duitse Renaissance-kunstenaar Albrecht Dürer se werk, in gesprek gebring word met kontemporêre selfuitbeeldings aanlyn, maar in die besonder op sosialemedia-netwerke soos Facebook. In die vergelyking sal daar voorgestel word dat die vroeë manifestasies van die selfportretkuns sekere ooreenkomste toon met wat Paul Virilio identifiseer as &apos;n "estetika van verskyning" in kontras met die wyse waarop die self in sosiale media vergestalt in wat bestempel kan word as &apos;n "estetika van verdwyning". Kortweg verwys estetika van verdwyning na die wyse waarop beelde intyds op skerms afwisselend verskyn en verdwyn ten einde die self in &apos;n "alom-tele-teenwoordigheid", of dan alomteleteenwoordigheid, te situeer.
Wat oor is, is die Self : verblyf in &apos;n boomholte in Wilma Stockenström se Die kremetartekspedisie : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 10, pp 310 –340 (2013)
In Wilma Stockenström se roman Die kremetartekspedisie (1981) - in sewe tale vertaal en in 2004 heruitgegee - is die verteller &apos;n 15de-eeuse slavin wat haar laaste lewensdae in &apos;n kremetartboom-holte êrens in Afrika deurbring. Hierdie artikel fokus op die uitbeelding van die rekonstruksie van die slavin se persoonlike identiteit in die laaste fase van haar lewe. Die ondersoek is gerig op die ontleding van die prosesse waardeur die Self, gekonstrueer binne sosiale en kulturele verband, herontdek en nuut gedefinieer word in verhouding tot en deur interaksie met die natuur as die Ander, as daardie entiteit waarmee interaksie plaasvind om die Self te voorskyn te roep. Die teoretiese uitgangspunt vir hierdie ondersoek is Stuart Hall en Homi Bhabha se beskouing van identiteit in terme van verskille (eerder as gedeelde eienskappe) en die interaktiewe verhouding met die Ander, wat die Self in groter besonderhede openbaar. Die doel is om vas te stel op watter wyse die natuur as die Ander figureer en om die rol van die natuur ten opsigte van die rekonstruksie van die slavin se identiteit te ondersoek. Eers word die fokus gerig op die verkenning van die sosiaal-gekonstrueerde identiteit van die slavin, dan op die representasie van die prosesse - afwisselende prosesse van differensiasie ten opsigte van en vereenselwiging met die omringende natuurwêreld - wat lei tot die opheffing en oorstyging van haar slawe-identiteit en &apos;n ruimer, nuutsoortige verwesenliking van die Self. Die kremetartekspedisie bied op unieke wyse literêre uitdaging aan die Westerse diensbaarheidsbeskouing van die natuur. In plaas van die siening dat die natuur die mens tot nut en voordeel is in &apos;n sin wat ondergeskiktheid en menslike uitbuiting impliseer, beeld hierdie roman die mens uit in eksistensiële afhanklikheid van die natuur as die wesentlike Ander in die prosesse met behulp waarvan die Self ge(re)konstrueer en volledig begryp word.
Rapport se beriggewing oor skoolgeweld 1994-2011 : &apos;n multidimensionele sosiale probleem : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 10, pp 341 –379 (2013)
&apos;n Ondersoek na die waarde van historiese fiksie : drie geskiedkundige romans in oënskou geneem : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 10, pp 380 –414 (2013)
Talle naslaanwerke vir die literatuurwetenskap (o.a. Van Gorp 1991:180; Cloete 1992:129, 442; Cuddon 1998:383; Abrams 2005:201) omskryf historiese romans as narratiewe tekste wat kreatief omgaan met gebeurtenisse uit die geskiedenis, meestal met die bedoeling om &apos;n bepaalde tydperk uit die verlede voor die gees te roep, en sê ook dat hierdie tekste gewoonlik fiksionele en/of historiese karakters in verifieerbare historiese omstandighede plaas. Verder poog historiese romans, volgens hierdie naslaanbronne, om die Zeitgeist, politieke gebeure en sosiale omstandighede van &apos;n spesifieke tydperk, asook die impak daarvan op &apos;n individu of groep mense, in realistiese besonderhede uit te beeld. Alhoewel dié omskrywing juis is, gaan dit by die geskiedkundige roman oor veel meer as net die oproep van &apos;n vergange era en die uitbeelding van persone uit &apos;n spesifieke tydvak. Historiese romans is nie net die herwinning van die verlede nie, maar ook &apos;n medium waardeur &apos;n historiese bewussyn by die eietydse leser geskep word om sodoende sin te maak van die hede. Tweedens kan die skryf én lees van historiese romans &apos;n strategie wees om traumatiese geskiedenis te verwerk en om &apos;n mens se medepligtigheid in &apos;n sekere stuk geskiedenis te erken. Derdens is die oproep van die verlede &apos;n soeke en bevestiging van &apos;n persoon se identiteit omdat &apos;n mens met die lees van sulke tekste jou eie plek in die geskiedenis oorweeg en heroorweeg. Vierdens kan die kreatiewe historiografie dien as &apos;n middel om geskiedkundige feite wat in formele geskiedskrywings verdraai of verswyg is, reg te stel en openbaar te maak. In die vyfde plek kan geskiedkundige romans poog om aspekte (woordeskat, persone, gebeure, gewoontes, ens.) wat dreig om in die vergetelheid te verdwyn, te argiveer. Die vraag waarom eietydse lesers én skrywers hulle met die geskiedenis bemoei, word in hierdie artikel beantwoord deur die funksies van historiese romans aan die hand van drie geskiedkundige romans met die Anglo-Boereoorlog as tema te ondersoek, naamlik Ingrid Winterbach se Niggie (2002), P.G. du Plessis se Fees van die ongenooides (2008) en Sonja Loots se Sirkusboere (2011a).
Leerbestuurstelsels teenoor sosialenetwerk-omgewings : die ontwikkeling van &apos;n geïntegreerde tegnologiese onderrig-leer-model : geesteswetenskappe
Imelda Smit and
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 10, pp 415 –439 (2013)
Uit die literatuur blyk dit duidelik dat daar uiteenlopende bevindings is rakende die gebruik van sosiale netwerke in onderrig. Sommige opvoedkundiges beskou die gebruik daarvan as &apos;n nuttelose vermorsing van tyd en &apos;n fokusverskuiwing weg van akademiese doelwitte. Daarteenoor bewys opvoedkundigenavorsingsresultate dat die gebruik daarvan bemagtigend en onvermydelik is. Hierdie uiteenlopende bevindings beklemtoon die feit dat sosialenetwerk-omgewings (SNO&apos;s) nuwe uitdagings in die leeromgewing teweeg bring. Hierdie artikel beskryf die proses, asook resultate, van &apos;n sosialemedia-ingryping wat ten doel gehad het om studente se betrokkenheid by leer te bevorder en, as uitvloeisel daarvan, kognitiewe leer in die vak stelselontleding en ontwerp (SOO) as deel van &apos;n inligtingstegnologie-kursus by &apos;n Suid-Afrikaanse universiteit te bevorder. Die vak behels sowel &apos;n teoretiese as &apos;n praktiese komponent, en in die verlede is die kognitiewe vlak en vaardighede wat geassesseer word, bevraagteken. Deur die implementering en gebruik van sosiale netwerke in die eerste semester van die vak is &apos;n weg gebaan vir die geïntegreerde aanwending van tegnologie in die tweede semester. Daar is op SNO besluit omdat dit bekostigbaar, beskikbaar en toeganklik vir die meeste studente is. Die ingryping sou onder meer poog om aanvanklike hindernisse uit die weg te ruim, aanvaarding deur studente te bewerkstellig en pedagogiese beginsels vir gebruik van SNO&apos;s vas te lê. Die oorhoofse doel van die studie was om die moontlikhede en studente se ervaring van leer in &apos;n leeromgewing wat deur SNO&apos;s ondersteun word, te ondersoek. Bevindings en aanbevelings vir die aanwending van SNO-toepassings om kognitiewe leer te bevorder word ook bespreek, en onderrigontwerp vir die aanwending van SNO&apos;s tydens onderrig word voorgestel.
Learning management systems versus social networking environments : the development of an integrated technological teaching and learning model
The use of computer-mediated communication (CMC), e.g. e-mail and text-based conferencing, particularly in asynchronous mode, has rapidly increased within higher education. Findings from the educational research literature on the value of social networking in education range from its being a waste of time and a distraction from academic goals, to contrary views that it is empowering and inevitable. These diverging opinions make it clear that social networking sites (SNSs) are bringing about new challenges to the learning environment. Learning management systems (LMSs) and social networking sites (SNSs) are two important resources investigated in this study, and are defined below.
An LMS is a software system that enables the management and delivery of courseware and other resources over the internet. Most LMSs are web-based, which allows access from any place at any time. Many LMS developers are attempting to include social media functions as part of LMS functionality, whereas others strongly feel that this is a step in the wrong direction. They argue that we cannot just take the newest, neatest, shiniest object and bolt it on to an LMS - each technology has its own niche and the incorporation of these different functionalities has more negative than positive implications for an LMS.
Die uitbeelding van gay manlikheid in die werk van drie debuutdigters : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 10, pp 440 –474 (2013)
Die doel van hierdie artikel is om die uitbeelding van gay manlikheid in die werk van drie debuutdigters, te wete Loftus Marais, Melt Myburgh en Fourie Botha, te ondersoek. Dié ondersoek dra by tot manlikheidstudies en toon aan hoe manlikheid &apos;n normatiewe konsep is wat geensins eenduidig is nie, maar oop is vir interpretasie. Aspekte soos die vader-seun-verhouding, die ervarings van die jong seun en gay seksualiteit word ondersoek aan die hand van verteenwoordigende gedigte uit die drie bundels. Wat die bestudering van manlikheid in hulle werk so fassinerend maak, is dat al drie vanuit &apos;n gay invalshoek fokus op manlikheid en die manlike liggaam. Ten slotte word aangedui dat elk van dié digters &apos;n eiesoortige perspektief op manlikheid in hul tekste uitbeeld en sodoende bydra om heteronormatiwiteit te bevraagteken.
&apos;n Persoonlike waardering van Michelangelo Merisi da Caravaggio (1571-1610) : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 10, pp 475 –512 (2013)
In hierdie studie benut die navorser die 5D-siklus van Waarderende Ondersoek om &apos;n persoonlike waardering van die lewe en werk van Michelangelo Merisi da Caravaggio, Italiaanse meesterskilder, te doen. Die vyf teoretiese beginsels van Waarderende Ondersoek en Persoonlike Waardering word as grondslag vir die studie ondersoek en benut. Drie breë temas wat die positiewe kern van die omgang met Caravaggio verteenwoordig, is saamgestel en word bespreek aan die hand van die prominente gebruik van &apos;n biografie van Caravaggio deur Andrew Graham-Dixon, &apos;n bestudering van 17 van sy skilderye tydens &apos;n besoek aan Rome en die voer van &apos;n waarderende onderhoud met &apos;n museumgids voor die Galleria Borghese. &apos;n Gedig wat die temas op kreatiewe wyse uitbeeld, dien as kreatiewe stimulasie vir die ontleding van die temas.
After reading Andrew Graham-Dixon&apos;s biography of the Italian painter Michelangelo Merisi da Caravaggio and seeing his breathtaking paintings, I felt the need to know more about him. I wanted to learn from his work and life to bring about personal and professional growth.
Op pad van &apos;n verdeelde na &apos;n gedeelde toekoms in die Afrikaanse taalgemeenskap : die rol van die Afrikaanse Taalraad in die proses van versoening : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 10, pp 513 –550 (2013)
Gesprekke oor die "toekoms van Afrikaans" in Afrikaanse publikasies is nie vreemd nie. So dikwels neem dit egter &apos;n wroegende, verbitterde en verwytende toon aan. In hierdie artikel kom die toekoms van Afrikaans ook ter sprake, maar wel vanuit &apos;n ander hoek, naamlik hoe die taal se toekoms verseker kan word deur die inklusiewe Afrikaanse gemeenskap hierby te betrek. In watter mate die Afrikaanse Taalraad (ATR) hierdie rol kan vervul, en die werk wat hierdie liggaam sedert 2003 gedoen het, word hier bespreek. Die belang van versoening in die Afrikaanse taalgemeenskap word oorkoepelend bespreek en toegelig aan die hand van gebeure die afgelope nege jaar. Daar bestaan nog steeds groot afstande tussen sprekers van die Afrikaanse taalgemeenskap wat deur versoening oorbrug sal moet word. Versoening gebeur nie net sommer so nie; dit is &apos;n proses wat bewustelik bestuur moet word. Dit verg ook toewyding van die betrokkenes om dit te laat slaag en seker te maak dat dit deurgevoer word. Dit is ook nie &apos;n gegewe nie, maar word bepaal deur die herstel van die verhoudinge tussen die sprekers (wit, bruin en swart) van Afrikaans. Apartheid het &apos;n groot seer gelaat, maar die gewilligheid van die Afrikaanse taalgemeenskap om aktief by die proses van versoening en heelmaking betrokke te raak is die voorvereiste vir wat bereik moet word. Riglyne vir versoening word ook aangegee en dit blyk daaruit dat veral die menslike kant hier van belang is, omdat versoening tussen mense moet gebeur - tussen individue, maar ook in groepsverband. Die skrywer se gevolgtrekking is dat die Afrikaanse taalgemeenskap in die belang van sy eie voortbestaan nie &apos;n ander keuse het as om onderling te versoen nie. Eers dan kan saam &apos;n toekoms gebou word.
Afrikaanssprekende emigrante : verliese en verwagtinge : geesteswetenskappe
Maria Marchetti-Mercer and
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 10, pp 551 –582 (2013)
Die verskynsel van Suid-Afrikaanse emigrasie geniet baie aandag in die media, met die fokus dikwels op sosiopolitieke faktore. Daar word egter min aandag aan die sielkundige ondervindings van diegene wat emigreer, geskenk. Dié artikel, wat deel vorm van &apos;n groter navorsingsprojek, fokus op sommige van die ondervindings eie aan Afrikaanssprekende emigrante. Die groter projek fokus op die impak wat emigrasie op die Suid-Afrikaanse gesinslewe het. Die resultate van hierdie kwalitatiewe studie dui daarop dat Afrikaanssprekende inwoners van die land dikwels &apos;n gevoel van vervreemding in die "nuwe" Suid-Afrika beleef. Emigrasie lei tot spesifieke interpersoonlike verliese en ook spesifieke verliese aan kultuur en taal. Laasgenoemde kan beskou word as &apos;n tipe kulturele rou, soos beskryf deur Ainslie (1998), wat eie is aan mense wat emigreer en hulle kulturele wortels agterlaat. Die moontlike verlies van die moedertaal, wat een van die mees tradisionele elemente van kultuur is, veral in toekomstige generasies, blyk &apos;n bron van kommer te wees. &apos;n Aantal aanbevelings vir toepaslike sielkundige voorbereiding word gemaak om die impak van hierdie verliese te verminder.
Afrikaans-speaking emigrants : losses and expectations
This emigration phenomenon has received a good deal of attention in the media, with the focus often on the socio-political factors behind the motivation to emigrate. The main reasons regularly identified are the high crime levels, affirmative action, corruption and uncertainty regarding the economic situation. The question, "Should I stay or should I go?" often highlights the dilemma at the heart of these debates and is explored at the beginning of this article.
Die spies van die nasie : die demokratiese rol van die populêre media en avant-garde kuns in Suid-Afrika : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 10, pp 583 –605 (2013)
Die openbare oproer en debat in Suid-Afrika oor Brett Murray se The Spear-kunswerk in 2012 het verskeie vraagstukke na vore gebring. Hiervan is een aspek, die verwikkelde rol van kuns en die media in die daarstelling van &apos;n openbare sfeer in &apos;n demokratiese samelewing, moontlik nog onderbeklemtoon. Eerstens bespreek en evalueer hierdie artikel teoretiese insigte van Levine (2007) en Bourdieu (1993) oor die verhouding tussen sogenaamde avant-garde kuns en die populêre media. Vervolgens kom die eietydse rol van die populêre media en avant-garde kuns in &apos;n postkoloniale konteks na aanleiding van die The Spear-geval aan bod. Die artikel werp lig op die belangrike plek en rol van gemedieerde kuns en kultuur in &apos;n ontwikkelende demokrasie - of soos uitgedruk deur die boektitel van Levine (2007), effe aangepas (my toevoeging is tussen hakies): Provoking democracy: Why we need the arts (and the media). Ten slotte word die argument gestel dat &apos;n inklusiewe en dinamiese openbare sfeer deur die vrye wisselwerking van avant-garde kuns en die populêre media versterk word. In teenstelling met die algemeen-aanvaarde openbare-sfeer-teorie, waarvolgens slegs rasionele debat wat tot konsensus lei die demokrasie versterk, volg die insig dus dat konflik en onvoorspelbare uitkomste net so belangrik is.
The spear of the nation : the democratic role of the popular media and the avant-garde arts in South Africa
This article chronicles and critically analyses a controversial public incident involving the interplay between members of the so-called elitist arts fraternity, the popular media, and the political establishment and grassroots supporters in South Africa. A public debate and political furore was sparked in 2012 when a Johannesburg exhibition by prominent (white) artist Brett Murray caught the attention of members of the ruling ANC party. A popular (black) Sunday newspaper, City Press, first reported that one of Murray&apos;s paintings, The Spear, depicted President Jacob Zuma with his genitals exposed. Zuma is a controversial Zulu traditionalist and polygamist who was acquitted of raping a family friend in 2009. The painting represented the exposed Zuma in the pose of Soviet dictator Lenin, and seemingly expressed satirical comment on the state of the South African nation and the ANC under his leadership.
A reproduction of The Spear was displayed on the website of the City Press, and the ANC threatened the newspaper and the Goodman art gallery with legal action if calls for the removal of the original work of art and all its reproductions in the media were ignored. The ANC stated that it viewed The Spear as an example of persistent white racists&apos; attitudes to the culture and values of the black majority.
This turn of events made news headlines and reached social media platforms all around the globe and catapulted a relatively unknown artist and relatively obscure gallery to international fame and notoriety. After a tense stand-off between different parties and interest groups, during which the painting was vandalised and a crowd of Zuma supporters staged a protest march, the gallery owners removed The Spear from public display and the editor of City Press apologised for publishing its image. To free speech advocates this represented a clear loss, and fears were expressed that the threats during Zuma&apos;s rule to media and artistic freedom in South African&apos;s hard-won constitutional democracy were gaining momentum. However, counter-arguments pointed to the fact that the Spear incident led to a serious and necessary national debate about racial and cultural views and sensitivities in a postcolonial and post-apartheid society. For days on end a public debate raged on various traditional and new media platforms as all and sundry voiced an opinion.
This article steps back from the intricacies of particular viewpoints to provide an overarching perspective. This arguably helps to take the debate past arguments over the merits and morality of the art work on the one hand and the rights and values of those involved on the other. It argues that one aspect, the complicated role of avant-garde art and artists and the popular media in the establishment of a dynamic and inclusive public sphere in a democratic society, still remains underdeveloped even after extensive discussions. Therefore, the article deals firstly with theoretical insights of Levine (2007) and Bourdieu (1993) about the relationship between avant-garde art and the popular media.
&apos;n Verkennende ondersoek na die ervaring van Suid-Afrikaanse universiteitstudente as lesers van Rut 2 aan die hand van Ignatiaanse meditasie : godsdienswetenskappe
Helen Efthimiadis-Keith and
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 10, pp 606 –630 (2013)
Hierdie artikel beskryf &apos;n verkennende ondersoek na die belewenis van &apos;n groep teologiese studente van die Universiteit van KwaZulu-Natal (UKZN) by die lees van Rut 2 aan die hand van Ignatius van Lojola se meditatiewe tegnieke. Dit ontleed die genderverwante aspekte van hulle ervaring met die doel om kernaspekte daarvan te bepaal. Dit tref ook &apos;n vergelyking tussen die belewenis van die manlike en die vroulike deelnemers aan die studie, en evalueer die uitwerking van die verskillende aspekte van die oefening op mans en vroue.
The subjective experience of using Ignation meditation by male and female South African university students : an exploratory study
This study set out to explore the subjective experience of using the Ignatian method of meditation to reflect on and pray through Ruth 2. A group of male and female theology students from the University of KwaZulu-Natal (UKZN) were invited to reflect upon / pray through Ruth 2 using this method. Following this exercise, participants were invited to participate in a focus group in which they shared their experience of this exercise, focusing particularly on some of the gendered aspects of the experience. The transcribed focus group material was subjected to a critical thematic analysis in order to identify the reported subjective experiences and which aspects of the experience of using this method of meditation were responsible for these experiences. The analysis also included a comparison of the experience for men and women, and the differential effect of various aspects of the exercise on men and women.
Perspektiewe op die Noagitiese wette by Paulus, en die belang daarvan vir Joods-Christelike dialoog : godsdienswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 10, pp 631 –656 (2013)
In die sogenaamde Radikale Nuwe Perspektief op Paulus (RNPP), wat verby die Nuwe Perspektief op Paulus (NPP) beweeg het, word Paulus se siening van identiteit beskou as deel van &apos;n "inter-Joodse" eerder as "inter-Christelike" polemiek. Binne die RNPP is daar &apos;n sterk beweging om Christus-gelowiges te sien as "Noagiete" wat op grond van die onderhouding van die sewe Noagitiese wette tot die "Joodse" gemeenskap toegelaat word. Die probleem is egter dat hierdie wette eers in latere rabbynse Judaïsme ontstaan het en dus wesenlik &apos;n anachronistiese model is wat op Paulus toegepas word. Dit is te betwyfel of die Noagitiese wette voor of tydens Paulus se leeftyd geplaas kan word, en so ook om spore daarvan in die Nuwe Testament of ander antieke geskrifte te probeer terugvind. Om beginsels vanuit latere rabbynse Judaïsme (soos die Noagitiese wette) te gebruik om die gapings by Paulus te probeer vul, is metodologies problematies.
Die eintlike probleem is egter dat die Noagitiese wette deel vorm van &apos;n denkwyse van meerderwaardigheid - iets wat deurgaans in die geskiedenis van sekere vorme van Judaïsme uitgewys kan word. Die gedagte dat een etniese groep meerderwaardig is bo &apos;n ander, staan immers in skerp teenstelling met die manier waarop Paulus sodanige onderskeid laat verdwyn het vir almal wat "in Christus" is. Vir Paulus was die merktekens van kindskap van God in die nuwe eskatologiese tydvak in Christus, slegs geloof en die inwoning van die Heilige Gees, en nié etniese status, die besit van die Tora of eksterne kentekens van identiteit nie. Enige aanspraak op die onderhouding van Noagitiese wette as voorwaarde om as "God se mense" gekenmerk te word, skep juis probleme in die Joods-Christelike dialoog in dié opsig dat dit Joodse meerderwaardigheid laat voortduur.
Hoewel die wedersydse bekragtiging van mekaar se status as God se mense in die Joods-Christelike dialoog dus steeds &apos;n probleem bly, moet nogtans daarna gestreef word om mekaar te respekteer, te verdra en in vrede saam te leef.
Perspectives on the Noahide Laws in Paul, and its significance for Jewish-Christian dialogue
Pauline study has moved on considerably since James Dunn and others popularised the so-called New Perspective on Paul (NPP). In the so-called Radical New Perspective on Paul (RNPP) the focus is not only on Paul&apos;s "Jewishness" or a better understanding of the "Jewish" identity that Paul responded to, but on discontinuity in Paul&apos;s relationship to the Christian faith as it is known today. The approach of the RNPP is to understand Paul as completely Jewish and to understand Paul&apos;s gospel as part of intra-Jewish rather than inter-Christian polemic.
One of the approaches that has come to the fore within the RNPP is to see Christ-believers as "righteous gentiles" or "God-fearers" who adhere to the seven Noahide laws, a minimum set of laws (excluding, e.g., circumcision) or requirements (halakhot) expected of Gentiles. These Christ-believers would not be required to adhere to all 613 Jewish laws, but only to the Noahide laws. In this way they would be considered as guests within Judaism and earn a place in the world to come. This approach to Paul creates more room for Jewish-Christian dialogue and helps to create a basis for Jews and Christians to trace part of their tradition back to Paul. The ultimate aim of this view is to find a common platform for mutual validation of identity.
The aim of this article is to determine whether traces of the Noahide laws can be identified in Paul&apos;s thought. Although this issue touches on a larger understanding of law and identity in Paul, this article focuses on (a) the date of origin of the Noahide laws, (b) whether these laws or the principles behind them were present in Paul&apos;s thought, (c) whether the principle(s) behind the Noahide laws can be harmonised with Paul&apos;s understanding of identity, and (d) how the presence or absence of the Noahide laws in Paul&apos;s thought would affect Jewish-Christian dialogue.