Die Kana-taliaanse 'Onse Vader' – Kluisenaarsklaviere
Ná 'n Europese toer vol ontelbare ervaringe, onthou 'n mens dikwels enkele, spesifieke oomblikke. Herinneringe wat afsonderlik soos 'n storie in jou geheue afspeel, elke keer as die kleinste iets jou aan daardie oomblik herinner. Een van hierdie oomblikke wat ek vir ewig in my hart sal dra, het naby aan die einde van ons koortoer gebeur.
Hierdie een gaan nie foto's nodig hê nie.
Ons het in 'n kerkie in Verona, Italië, gesing, saam met die Kokopelli Choir ‒ 'n Kanadese koor wat ook deel van dieselfde kunsfees was. Daar was 'n klomp ander kore van China en natuurlik Italië wat ook deel was van die fees, maar ons het hulle net by die afsluitingsete gesien.
Ons maats in die Kokopelli Choir het ons aan die begin van die aand vertel dat hulle vir ons 'n "verrassing" in hulle repertoire gehad het, en dat ons sal weet die oomblik as hulle dit sing.
Nou, die buitelandse idee van Suid-Afrika is tipies die elf-talige, reënboognasie-beeld wat ons juis so onder onsself bewerkstellig het die afgelope paar dekades. In die kunsbedryf beteken dit mense van ander lande word gefassineer deur die tradisionele Afrika-musiek, -klere en -dromme wat 'n mens nêrens anders as in ons vasteland kry nie (daarvandaan die PUK-koor se kleurvolle schwe-schwe-uitrustings en die Zulu- en Xhosa-liedjies, onder andere, in ons tradisionele repertoire). By die Spittal-kompetisie, byvoorbeeld, het die gaskoor ‒ Oostenrykers ‒ 'n liedjie tradisioneel aan elke land by die openingseremonie gesing om elke koor welkom te heet. Vir ons het hulle Siyakudumisa gesing. 'n Gewilde, pragtige Xhosa koorverwerking, iets wat ons almal geken het en dadelik mee saamgesing het, trots op ons land en ons mense.
Maar wat die Kanadese koor in Italië gedoen het, was iets heeltemal onverwags. Iets wat ek in my lewe nooit sal vergeet nie.
Hulle het omtrent die helfte van hulle repertoire klaar gesing, en ek het nie regtig opgelet na wat hulle dirigent met sy Kanadese vokaaluitspraak gesê het oor hulle volgende liedjie nie. Hulle begin toe met 'n sagte, lang openingsakkoord… Definitief 'n mooi liedjie, maar nog onherkenbaar.
Dit het my 'n hele paar sekondes gevat om agter te kom dat dit die lang, veeltalige wysie van die "Onse Vader" was. Dit was op sigself wonderlik, aangesien dit na my mening een van die liedjies is wat wêreldwyd soveel beteken, en dieselfde boodskap in soveel verskillende vertalings inhou.
Dit het my egter twee reëls van die eerste vers gevat om te besef: hulle was besig om óns Onse Vader, in Afrikaans, te sing.
Jy moet verstaan dat ons op daardie stadium minder as 'n week van ons onvergeetlike toer oorgehad het. Ons was in die laaste land, by ons tweede-laaste optrede, en al waar ons die afgelope twee weke Afrikaans gehoor het, was by mekaar en by 'n oud-Suid-Afrikaner wat ons toevallig in die strate van Millstatt, Oostenryk, raakgeloop het.
Al die heimwee waarvan ek nog nie eers bewus was nie, het op daardie oomblik in 'n stortvloed deur die groot kerk tot binne-in my siel gespoel.
My trane het dadelik begin opwel, sommer uit skrik om my moedertaal so onverwags te hoor… Maar ek het myself vinnig laat bedaar, sodat ek kon luister. Hulle uitspraak was by tye maar effens goor, maar dit het my sommer nog trotser gemaak, op 'n manier. Nog nooit het my hart so 'n gevoel van nostalgie vir iets wat myne is ervaar nie.
'n Kanadese koor, in Italië. Besig om die 'Onse Vader' te sing. Vir daardie oomblik, wat seker drie tot vier minute lank was, het ek 'n baie, baie groot sin van verlange ervaar. Gelukkig, toe ek rondom my kyk na al die ander kleurvolle schwe-schwe-gekledes rondom my, was ek nie die enigste een met nat wange nie.