Boererate vir diere | Landbou
Landbou / Bedrywe / Diere / Boererate vir diere
23 Mei 2002 Terwyl die debat oor generiese
versus etiese medisyne die bloeddruk steeds opjaag en al wat ‘n medisyneprys is
(1891) se talle kostelike "Reseppe vir Veesiektes", is ‘n goeie voorbeeld. Volgens die skrywer word blindheid by skape veroorsaak deur ‘n klein wurmpi wat deur die voorste gedeelte van die oog dring. Gemeet aan huidige norme, was sommige van haar rate só wreed dat die diere liefs aan hul lot oorgelaat kon wees.
"Goed was met ‘n oplossing van sout en tabak, of ‘n treksel van stink (wilde oli) blare. Stamp dit fijn, gooi ‘n bitji water op, en druk dit dan deur ‘n lap. Aluin en sout goed fyn gemaal, is oek goed.
"Neem vo’elstruiseier dop en maal dit fijn en gooi in die skape hulle oge.
"Onder di oog van ‘n skaap is ‘n groot aar; laat di aar bloei en neem van ‘n pijp di as, na jy klaar gerook het; doet dit in di oog van de blinde skaap en jy sal oertuig worde dat dit spoedig sal herstel wees."
Van die rate het ‘n mens se aptyt vir die heerlike kosresepte elders in die boek behoorlik weggeneem. Die ergste? Om ‘n bottelstuk of ander glas fyn te maak en in die arme skaap se oog te gooi!
Beksiekte kon behandel word met aanwendings van suurlemoen, terpentyn of "parafine oli". Vir ‘n lam met bloedpens sou sout op sy tong gewis deug.
Te oordeel na die lang beskrywing van brandsiikte het dit skaapboere baie verliese besorg. Maar sy was oortuig dat alle "behoorlik geprepareerde dip" brandsiekskape en -bokke sou help. Byvoorbeeld: 25 lbs goeie tabak op 100 gellens water of ‘n dip berei van swawel en ongebluste kalk. En "ver enkele bokke, neem twee dele Walvistraan, Reusel of gebrande vet en een deel parafine oli, doet so veul swawel by dat dit ‘n dik smeersel uitmaak . . . "
Dijkman haal oor gannadip aan uit ‘n brief van ene mnr. Findlay aan die
: "Mnr. Editeur, ek wil voor die aandag van jou lesers bring ‘n goedkope en uitstekende dip, wat in die bereik is van alle Karooboere. Die ganna asbos groei op byna elke plaas in Fraserburg, Sutherland, Williston, Carnarvon, Victoria West, Beaufort West, Hope Town, Graaff-Reinet en ander distrikte. Dit is dieselfde plant wat boere brand om as van te kry wanneer hulle boerseep maak en wat hulle loog noem. Ek het dit al di laaste 10 jaar gebruik om skape mee te dip en vind dit net goed."
Sommige boererate vir diere het van radeloosheid gespreek. Vir dikkop by skape kon jy ‘n snytjie onder die keel maak waaruit die water kon syfer. En gekookte dagga, van die soort wat Boesmans en Makatese rook, was "onveilbaar".
Soos vir siek mense was brandewyn dikwels ‘n bestanddeel van boererate. ‘n Mens sou dink dit sal die kwaal vererger, maar dronksiekte by skape is behandel met "1 of 2 ons kamfer, met 1 of 2 wynglase brandewyn".
‘n Boer van Petrusville het brandewyn – twee lepels per skaap – "perbeer en goed gevonde" – ook vir "verkleumde" skape.
Vir galsiikte by beeste is aanbeveel ‘n groot koppie sterk koffie wat ‘n lepel buskruid bevat. Vir skape was die dosis kleiner.
Vir hartwater het ‘n "voldoende middel" ontbreek, maar die volgende kon "perbeer" word: "Terpentyn, 1 Gell; Lyn oli, 1 lbs. Meng di deurmakaar. Gee elke skaap ‘n eetlepelvol."
Hondesiekte was nie ‘n probleem nie. ‘n Eetlepel terpentyn met sterk lou melk het dit binne 24 uur genees. En " ‘n bitjie skoon teer agter op die tong hou die hondesiikte te’e."
‘n Half koppie teer, ‘n half koppie lampolie en ‘n half koppie balsemkopiva sou ‘n bees van longsiekte genees. ‘n Mens moes seker net nie ‘n vuurhoutjie naby sy bek trek nie!
Pisgoed ("ver ‘n os wat dit het") was me Dijkman se smaaklike raad: " ‘n Handvol wit wortels saad, met ‘n bitji pimpernel en roosmaryn, met ‘n fles wyn, sterk gekook, ingé." Gelukkige dier!
Maar vir papies by ou Vos kon ‘n bottel menswater en ‘n paar fyngestampte knoffelhuisies vir ‘n paar dae gebruik word.
Die welsyn van volstruise het me. Dijkman nie ontgaan nie. As die voëls sieklik en maer word en harde klonte afgaan, kon klein rooi wurmpies die oorsaak wees. Dit kon behandel word met Carbolsuur – een en ‘n half ons, Terpentyn 1 do, ongekookte Lynoli 8 do, die mengsel goed geskud "voor ingé".
Kommentaar (6) “Boererate vir diere” jannie pienaar	Goeie more, Waar kan ek blousel in die hande kry asb.
30 Oktober 2014 at 07:27	Hanlie Coetzer	My kinders bly in Pretoria en hulle is ook opsoek na blousel. Wil ook graag weet waar kan hulle aankoop.
1 November 2014 at 06:44	Lindie Steenkamp	Dit word genoem Reckitts blue, by waspoeiers op rakke by shoprite ens, gewoonlik in boksie met 6 blokkies, word eintlik gebruik om wasgoed wit te hou! maar baie goed vir diere.
22 Januarie 2015 at 18:41	Bernice	Het n geel wyfie ringnek syt 3 eiers gele .het haar by n mannetjie gehad weet nie of hulle gepaar het nie,want verlede jaar het sy 2 eiers gele sonder dat n mannetjie by haar was..hoe gemaak? Groete Bernice
19 Julie 2015 at 21:58	Jan Bezuidenhout	Bernice,
Kontak http://birdclinic.co.za/contact/ vir antwoorde.
20 Julie 2015 at 06:29	bernadine	ek soek raad vir my yorkie het wurm in keel wat kan ek gebruik sy raak maer
3 Maart 2016 at 13:30	Lewer kommentaar
Die tyd is dalk nou ryp om die stilte oor die beeld van die landbou te breek, het ŉ bemarkingspesialis op Nampo gesê.
Stem saam (100%, 4 Stemme)
Hy is verkeerd (0%, 0 Stemme)
Aantal stemme: 4
Argief Teken in
Die vermenigvuldiger-effek in landbou
Die landbou se bydrae tot Suid-Afrika se BBP het oor die afgelope vier dekades gedaal tot sowat 2,5%. Selfs al is dit ‘n klein persentasie van die BBP, bly die landbou ‘n uiters belangrike en verrykende sektor vir Suid-Afrika.
Beton-bunker beskerm bye teen diewe
Nes ander byeboere ly mnr. Louis van Zyl van Mummy Honey, Randfontein skade weens diefstal. Met beton, ’n gietvorm en klampe het hy ’n byebunker gebou. Dis ’n sementkas van 200 kg, met dieselfde binne-dimensies as die houtkiste en laaitjies.
Die politiek van kosproduksie
“Op reis na die Nampo-Oesdag, verby mielie- en sonneblomlande, het ek gewonder of Julius Malema besef dat die olie waarin sy spek vanoggend gebak is, uit hierdie gewasse kom,” het die politieke ontleder, Prince Mashele, by Nasie in Gesprek gesê.