2020 is gekanselleer: Hier is 'n alternatiewe om-te-doen lysie - Diskoers
Posted on Junie 9, 2020 Junie 14, 2020
2020 is gekanselleer. Te midde die huidige politieke klimaat, is die jaar wat aanvanklik gewy was aan bulderende Gatsby-21stes, een van ons brutale kanselleer-kultuur se minder omstrede teikens. Met die aanbreek van 'n splinternuwe dekade het ons oë geglinster in die groen lig van groener weivelde en belowende beginne, maar Murphy se wet het ons sommer vanuit die staanspoor gewys wie's baas. Voordat ons, ons oë kon uitvee, het die jaar verras met verwoestende veldbrande, die verlies van 'n geliefde sportster, dreigemente van 'n derde Wêreldoorlog, 'n globale pandemie en daaropvolgende grendeltyd en die herlewing van die #BlackLivesMatter beweging weens rasgebaseerde polisie brutaliteit. Om alles af te rond, het die Engelse dit reggekry om ons gunsteling prinses uit hul paleis te dryf, terwyl die Amerikaners vir een of ander rede nie dieselfde kon vermag met hul kaal keiser nie.
Vir menigte het hierdie rits rampe, tragedies en ongerieflikhede gelei tot die gevolgtrekking dat 2020 eenvoudig onredbaar geword het. Sit al jou planne, drome en ideale op ys, sê hulle, en probeer volgende jaar maar weer. En tog, hoewel ek verstaan waar hierdie doemprofete vandaan kom, glo ek nie ons hoef so gou geheel en al moed op te gee nie. Hiermee dan my 2020 om-te-doen lysie: 'n paar aktuele kwessies waarmee ek (soos die res van die wêreld) myself in die laaste paar informasie-oorlaaide maande van introspeksie bemoei het, sowel as wat ons daaruit kan leer en ekstrapoleer ten einde 'n beter toekoms anderkant hierdie distopie te verseker.
1. 'n Groener leefstyl
Die gloei van vuurwerke het skaars vervaag toe die nuus breek aangaande die onbeheerde Australiese veldbrande wat hektaar-vir-hektaar verwoesting agtergelaat het. Dosyne mense en huise, sowel as miljoene diere en hektaar natuurskoon en wêrelderfenisgebiede is in die proses verloor. Die oorsaak? Die toenemende aardverwarming en tekort aan genoegsame gemeenskaplike en politieke groen-inisiatiewe waarvan wetenskaplikes en omgewingsaktiviste soos Greta Thunberg deurlopend bly waarsku. Hierdie gebeure bring dus nie nuwe inligting na vore nie, maar dien eerder as 'n tragiese, dog nodige, wekroep in 'n wêreld wat oënskynlik aanvaar het dat ons eerder hier wil wees vir 'n lekker tyd as vir 'n lang tyd. Met dié is die pandemie miskien, in hierdie opsig, 'n bedekte seën. Covid-19 het in 'n oogwink die wêreld se mees maniese metropole in spookdorpe omskep, verskeie sektore se aktiwiteite drasties afgeskaal en miljoene mense onder vriendelik verpligte huisarres geplaas. Toegegee, hierdie verwikkelinge het 'n rampspoedige impak van hul eie, maar een ligpunt in hierdie troebeltyd is ons hernude bewustheid van die mens se impak op die aarde. Na 'n kort tydperk van afgeskaalde menslike aktiwiteite was daar reeds talle voorbeelde van diere wat floreer en uitgeputte natuurlike hulpbronne wat herstel tot hul eertydse glorie. Beteken dit mense moet verkieslik vir ewig hulself distansieer van beweging en aktiwiteite wat hierdie natuurlike restourasie impakteer? Ek glo nie so nie. Wat ons wel moet besef is dat die natuur besig is om 'n beroep op ons te doen – om te leer hoe om die wêreld om ons in ag te neem, te respekteer en te behou. Om hierdie tyd van inperking en introspeksie te gebruik om na te dink oor ons gewoontes, ons skadelike gedrag, ons eie koolstofvoetspore, eetgewoontes en leefstyle en ons betrokkenheid in groter politieke bewustheid en bewusmaking van die inisiatief wat nodig is om die bose kringloop wat ons tans voor ons sien afspeel te stuit.
2. Politieke bewustheid
In 2020 is ons, wat politiek betref, reeds gekonfronteer met die Amerikaanse presidensiële wedloop, die eindelike vonnisoplegging van Harvey Weinstein (die grillerige man agter die #MeToo beweging), die #BlackLivesMatter optogte en verskillende regerings se reaksie op die Corona-virus, insluitend ons eie regering se opspraakwekkende uitsprake in hierdie verband. Met sosiale bewustheid kom 'n konstante gevoel van oorweldiging – te veel informasie, te veel onrus, te veel seer, te veel vrae. En tog kan ons nie bekostig om heeltemal af te skakel, weg te kyk of te ontken nie. Die beste manier om seker te maak dat 2020 nie 'n jaar van verlore potensiaal is nie, is om onsself só in te rig dat ons as beter, meer bewuste en beter sosiaal aangepaste lands- en wêreldburgers uit die vlamme verrys. Om die puin van al die verwoesting en verwarring rondom ons in 'n leerskool te verander. Want, soos my gunsteling New Girl-karakter, Schmidt, sal sê: "Sonder as om vanuit te verrys is 'n feniks net 'n voël wat opstaan". So, lees artikels en boeke wat jou ongemaklik maak, inisieer ingewikkelde gesprekke, lees koerant, kyk nuus, laai 'n potgooi af, doen introspeksie en daag jou eie rigiede wêreldsieninge uit.
3. Tegnologiese aanpassing
Met dié dat die mensdom skielik moes aanpas na 'n alles-aanlyn leefstyl, is dit veilig om te aanvaar dat die post-pandemie samelewing en ekonomie baie anders kan lyk as die een wat ons voorheen geken het. Besigheidsmodelle moet herevalueer word, alledaagse lewe word vereenvoudig en meer gerieflik en diegene wat nie bybly nie, word agtergelaat. Hierdie tyd van afskaal was dus ook 'n tyd van heroorweging en herposisionering; 'n geleentheid vir studente, jong werkendes en entrepreneurs om ons toekomsplanne en aanslag tot alledaagse aktiwiteite uit te daag en aan te pas.
Ten slotte, glo ek nie dat 2020 in die geskiedenisboeke opgeteken sal word as 'n jaar van pyn, puin en doodgebore drome nie, maar eerder as een van aanpassing, herontdekking en innovering. Een ding is seker, ongeag wat ons doen of hoe ons optree: die toekoms anderkant 2020 gaan radikaal verskil van dit wat ons voorheen geken het. Waaroor ons wel beheer het, is wat aanvaarbaar gaan wees in hierdie nuwe normaal, wie ons gaan toelaat om die septer te swaai en met watter ammunisie ons gaan opdaag by die voortdurende stryd vir globale vryheid, geregtigheid, vrede en vooruitstrewendheid.
So, verf 'n prentjie, draf om die blok, binge New Girl, speel scrabble, vat 'n middagslapie en, bo alles, vra jouself af: wie wil ek graag wees in die nuwe normaal?
Brigitte Geyer is 'n derdejaar BA Regte-student aan die Universiteit van Pretoria. Sy is die voorsitter van die UP Debatsvereniging en mede-aanbieder van die Afrikaanse poësie potgooi, HUI-DIG.