Riaan Grobler: ‘Burgermeester’ - 5 taalfoute wat jy maak sonder dat jy weet | Netwerk24
Riaan Grobler: ‘Burgermeester’ - 5 taalfoute wat jy maak sonder dat jy weet
Deur Riaan Grobler 22 Oktober 2015 06:20
Toe ek my eerste rubriek oor algemene taalfoute geskryf het, kon ek in my wildste drome nie die reaksie voorstel nie. Sommige mense was verbaas dat hulle taalfoute maak waarvan hulle nie bewus was nie. Ander mense het gestry en gesê as mense so praat, moet dit mos reg wees (’n onderwerp vir ’n ander dag). Ander beterweters het hulle weer daarin verlekker dat hulle vry is van taalblapse.
Hoe dit ook al sy, taal is ’n belangrike saak vir baie mense, daarom kyk ons vandag na vyf algemene taalfoute wat baie mense maak sonder om dit te besef. Toets jouself!
5. terme en voorwaardes
’n Mens hoor “terme en voorwaardes” gereeld, maar dit is verkeerd. Hoewel die woord “term” in Afrikaans bestaan, is die betekenis nié dieselfde as die Engelse “terms” in “terms and conditions” nie. In Afrikaans is dit “bepalings en voorwaardes”.
Jou familie is jou hele, uitgebreide familie, wat jou neefs en tannies en oupagrootjie insluit. Jou gesin is tradisioneel ’n ouerpaar en kinders. Wanneer jy en jou maat saam met jul kind/ers vakansie gaan hou, is dit ’n gesinsvakansie. In Engels word “family” vir albei betekenisse gebruik en dís waarskynlik waar die verwarring ontstaan.
Jy kan nie daardie gesinsvakansie van jou “boek” nie, maar jy kan hom wel “bespreek”. Dieselfde geld kaartjies vir ’n konsert, ’n tafel by ’n restaurant, ens. – jy bespreek dit. ’n Boek is ’n ding wat ’n mens lees. Weer eens is Engels die waarskynlike sondaar.
Hier is nou ’n tameletjie wat baie verwarring veroorsaak, want ’n biljoen in Afrikaans is glad nie dieselfde as “billion” in Engels nie.
Die syfer ter sprake is 1 000 miljoen, met ander woorde ’n 1 met 9 nulle: 1 000 000 000.
Dié getal is in Afrikaans ’n miljard, en in Engels “billion”.
In Afrikaans is ’n miljoen miljoen, of ’n 1 met 12 nulle, ’n biljoen (in Engels “trillion”).
Die meeste van ons se salarisse is egter van só aard dat ons nie sulke berekeninge hoef te maak nie.
Lees hom stadig. Bur-ge-meester. Is daar iets wat ontbreek? Moet dit nie burgeRmeester wees nie? Nee!
Die woord burgemeester word gereeld verkeerd uitgespreek en geskryf as burgermeester. Baie mense is verras wanneer hulle uitvind dat dié titel nié verwys na die meester van 'n plek se burgers nie.
Die oorsprong of etimologie van die woord burgemeester neem ons terug na die 1200's, toe dié woord die eerste keer gebruik is. Daardie tyd was 'n burgemeester die hoof van 'n gemeente, maar mettertyd is dié woord ook gebruik vir die hoof van 'n vesting, of 'n burg.
En dit is daardie burg waarvan ons praat, 'n dorp of vesting, soos Johannesburg of Middelburg.
Dus, meester van die burg – burgemeester.
So, wat vir 'n ding is 'n burgermeester? Seker bloot iemand wat lekker burgers kan maak...
​5 ‘anglisismes’ wat nie regtig anglisismes is nie​
​Nóg 10 taalfoute wat Afrikaanssprekendes (onbewustelik) maak
​Die top-10 taalfoute wat Afrikaanssprekendes (onbewustelik) maak