Saint Stanislaus van Krakow - World Encyclopedia - Ek wil alles weet - 2020
Sint Stanislaus van Krakau
Stanisław Szczepanowski of Stanislaus van Krakau (26 Julie 1030 - 11 April?, 1079) is die beskermheilige van Pole. In die lewe was hy die biskop van Krakau, bekend daarvoor dat hy die wreedheid van koning Bolesław II die gewaagde teengestaan ​​het, wat gereageer het deur die dood van Stanislaus te veroorsaak.
Stanislaus, gebore in die dorp Szczepanów, word in 1076 biskop van Krakau. Tradisioneel is hy 'n man van besondere heiligheid wat 'n man uit die dood opgewek het om namens die Katolieke kerk getuienis te lewer. Hy het later betrokke geraak by die politieke opposisie teen Bolesław en die koning gekommunikeer vir sy immorele optrede. Legendes praat oor die wrede koning wat die martelaarskap van Stanislaus persoonlik uitgevoer het deur hom in stukke te kap.
Die enigste byna hedendaagse bron in die lewe van Stanislaus is 'n kroniek van Gallus Anonymus, wat hom daarvan weerhou om besonderhede oor die konflik van die biskop met die koning te skryf. Latere bronne is die kronieke van Wincenty Kadłubek en twee (hagiografieë) deur Wincenty van Kielce, wat baie legendariese aangeleenthede bevat.
In die twintigste eeu het Stanisław 'n belangrike samesprekingspunt geword vir Pole wat gekant was teen die tirannie van die Kommunisme. Pous Johannes Paulus II noem Sint Stanisław die beskermheilige van morele orde. Stanisław word in die Rooms-Katolieke Kerk vereer as 'Saint Stanislaus the Martyr (anders as Saint Stanislaus Kostka).
Volgens tradisie is Stanislaus gebore in Szczepanów, 'n dorpie naby die stad Bochnia in die suide van Pole, die enigste seun van edele en vroom ouers, Wielisław en Bogna. Hy is opgelei aan 'n katedraalskool in Gniezno, destyds hoofstad van Pole. Later studeer hy in Parys of Luik. Nadat hy na Pole teruggekeer het, is Stanislaus as priester georden deur Lambert Suła, biskop van Krakau.
Na die dood van die biskop (1072) is Stanislaus tot sy opvolger verkies, maar die amp aanvaar slegs op uitdruklike bevel van pous Alexander II. Stanislaus was een van die vroegste inheemse Poolse biskoppe. Hy het ook 'n hertoglike adviseur geword en het dus 'n invloed op die Poolse politiek gehad.
Stanislaus se prestasies was onder meer die bring van pouslike legate na Pole en die herinstelling van 'n metropolitaanse sien in Gniezno. Laasgenoemde was 'n voorvereiste vir hertog Bolesław se kroning as koning, wat in 1076 plaasgevind het. Stanislaus het daarna koning Bolesław aangemoedig om Benediktynse kloosters te vestig om te help met die Christendom van Pole.
Die opstanding van Piotr
Volgens Stanislaus se eerste konfrontasie met koning Bolesław is daar 'n geskil oor grond. As biskop het Stanislaus vir sy bisdom 'n stuk grond aan die oewer van die Vistula-rivier naby Lublin gekoop van 'n sekere Piotr. Na Piotr se dood is die familie egter deur die familie geëis. Die koning het vir die eisers regeer, maar volgens die legende het Stanisław Piotr opgewek sodat hy kon bevestig dat hy die grond aan die kerk verkoop het.
Sint Stanisław lei Piotr voor die koninklike tribunaal.
Volgens die verhaal van die agtiende-eeuse skrywer Augustin Calmet, het Stanislaus die koning drie dae gevra om sy getuie te lewer. Die koning en die hof het gesê dat hulle gelag het oor die absurde versoek, maar die koning het Stanislaus die drie dae toegestaan. Stanislaus het hulle in onophoudelike gebed deurgebring, en toe, geklee in die volle regerings van die biskop, met 'n optog na die begraafplaas gegaan waar Piotr drie jaar tevore begrawe is. Dan, voor 'n menigte getuies, het Stanisław Piotr laat opstaan, en Piotr het dit gedoen.
Piotr is daarna voor koning Bolesław gebring om namens Stanislaus te getuig. Die stomgesinde hof het gehoor dat Piotr sy drie seuns berispe het en getuig dat Stanislaus inderdaad vir die grond betaal het. Die koning kon nie 'n ander vonnis lewer nie en het die saak teen die biskop van die hand gewys. Stanislaus het Piotr gevra of hy in die lewe wil bly, maar Piotr het geweier en is weer in sy graf ter ruste gelê.
Stanislaus ekskommunikeer die koning
'N Meer realistiese konflik met koning Bolesław het ontstaan ​​na 'n langdurige oorlog in Ruthenia. Moe krygers het die saak begin verlaat, bang vir die tyding dat hul opsieners hul landgoed oorneem en hul vrouens as hul eie beskou. Volgens die vroeë dertiende-eeuse kroniek van Wincenty Kadłubek, het koning Bolesław die ongelowige vrouens van die soldate baie wreed gestraf. Hiervoor verdien hy die moedige kritiek op Stanislaus. Die vyftiende-eeuse historikus Jan Długosz het egter geskryf dat die biskop die koning se eie seksuele onsedelikheid gekritiseer het. Sommige onlangse geskiedkundiges meen dat Stanislaus aan 'n Boheemse-Duitse komplot deelgeneem het om Boleslaw te verwyder en hom met sy broer Wladyslaw te vervang. Gallus Anonymus het beide die verraaierbiskop en die gewelddadige koning veroordeel.
Ongeag die werklike oorsaak van die konflik tussen hulle, die gevolg was dat Stanislaus Bolesław uitgekommunikeer het. Die ekskommunikasie het die politieke opponente van die koning aangehelp, en die koning het Stanislaus van hoogverraad beskuldig.
Die martelaarskap van Sint-Stanisław.
Sommige berigte dui daarop dat koning Bolesław sy manne gestuur het om Stanisław uit te voer sonder verhoor, terwyl ander beweer dat hy behoorlik verhoor en veroordeel is om tereggestel te word. Volgens die hagiografieë het die koning se mans nie die heilige biskop gewaag nie. Die koning het daarom besluit om die verraaier self dood te maak. Na bewering het hy Stanislaus doodgemaak terwyl die heilige die massa vier in die Skałka buite die mure van Krakau. 'N Ander verslag dui aan dat die teregstelling in die kasteel Wawel plaasgevind het. Die liggaam van die biskop is toe aan stukke gekap en in 'n swembad buite die kerk gegooi. Volgens die legende het sy lede wonderbaarlik weer saamgevoeg, terwyl die swembad deur vier arende bewaak is.
Die presiese datum van Stanisław se dood is onseker. Volgens verskillende bronne was dit óf 11 April óf 8 Mei 1079.
Die moord het woede deur die land ontlok en gelei tot die ontneming van koning Bolesław II, die Bold, wat toevlug in Hongarye moes soek en is opgevolg deur sy broer, Władysław I Herman. Of Stanisław as 'n verraaier of 'n held beskou moet word, bly een van die klassieke onopgeloste vrae onder Poolse historici. Hy was egter vir eeue byna universeel vereer deur sowel die Poolse Katolieke Kerk as die politieke leiers tot die moderne era.
Die kultus van die martelaar van Sint Stanisław het byna onmiddellik na sy dood begin. In 1088 word sy oorblyfsels na die Wawel-katedraal van Krakau verskuif. In die vroeë dertiende eeu het biskop Iwo Odrowąż voorbereidings vir die kanonisering van Stanisław begin en beveel dat die martelaar vita. Op 17 September 1253 in Assisi is Stanisław deur pous Innocent IV gekanoniseer.
Daarna het pous Clement VIII die feesdag van Stanislaus vir 7 Mei regdeur die Rooms-Katolieke Kerk bepaal, hoewel Krakow dit op 8 Mei, die veronderstelde datum van die dood van die heilige, waarneem. Die eerste fees van Sint Stanislaus in Krakau is op 8 Mei 1254 gevier en is deur baie Poolse biskoppe en vorste bygewoon.
As die eerste inheemse Poolse heilige, is Stanislaus die beskermheer van Pole en Krakau, en ook van verskeie Poolse bisdomme. Hy deel die patronaatskap van Pole met die heilige Adalbert van Praag, Florian, en Ons dame, die koningin van Pole.
Die Wawel-katedraal, wat die oorblyfsels van die Sint besit, het 'n belangrikste nasionale tempel geword. Byna al die Poolse konings wat met Władysław I, die Elmbooghoog, begin is, is gekroon terwyl hulle voor die sarkofaag van Stanislaus, wat in die middel van die katedraal staan, gekniel het. In die sewentiende eeu het koning Władysław IV Vasa 'n versierde silwer kis opdrag gegee om die oorblyfsels van die Sint te hou. Dit is tydens die Deluge deur Sweedse troepe vernietig, maar is vervang met 'n nuwe ca. 1670.
Die eerbied vir Saint Stanislaus het 'n groot patriotiese belang gehad. In die tydperk van die feodale fragmentasie van Pole, is daar geglo dat Pole eendag weer sou integreer, net soos die lede van die liggaam van Sint Stanislaus. 'N Halwe millennium nadat Pole inderdaad weer geïntegreer is, en terwyl nog 'n verbrokkeling van die beleid aan die gang was in die Partisies van die Pools-Litausse Statebond, sou die opstellers van die Poolse Grondwet van 3 Mei 1791 hierdie progressiewe politieke dokument aan Saint Stanislaus opdra , wie se feesdag naby die datum van die aanvaarding van die Grondwet geval het.
Elke jaar op 8 Mei gaan 'n optog onder leiding van die biskop van Krakau uit Wawel na die Kerk op die rots. Die optog, eens 'n plaaslike gebeurtenis, is in die twintigste eeu gewild gemaak deur die Poolse primaat Stefan Wyszyński en aartsbiskop van Krakau, Karol Wojtyła. In 1979 word die 900ste herdenking van die martelaarskap van Stanislaus die geleentheid tot 'n groot onthulling tussen die Kommunistiese regering van Pole en die Katolieke Kerk, wat Wojtyła, nou pous Johannes Paulus II, beëindig het en 'n oorwinnende terugkeer tot sy vaderland as pous gemaak het.
In ikonografie word Sint-Stanisław gewoonlik uitgebeeld as 'n biskop met 'n swaard, die instrument van sy marteldood, en soms met Piotr wat uit die dood opstaan ​​voor sy voete. Rooms-Katolieke kerke wat aan Poolse gemeenskappe buite Pole behoort, word dikwels aan Sint Stanislaus gewy. Pous Johannes Paulus II noem benewens sy rol as die beskermheer van Pole Sint Stanislaus die beskermheilige van morele orde.
Bełch, Stanisław en Karol Kwiatkowski. Sint Stanislaw: beskermheer van Pole. London: Catholic Truth Society, 1979. OCLC 5878408
Grudziński, Tadeusz. Boleslaus die vetgedrukte, ook die Bountiful genoem, en biskop Stanislaus die verhaal van 'n konflik. Warschau: Interpress-uitgewers, 1985. ISBN 9788322319888
Kaminski, B. J. Pole se geliefde martelaar. Pulaski, Wisc: Franciscan Publisher, 1957. OCLC 50256974
Nunis, Doyce Blackman. Sint Stanisław, biskop van Krakau, ter herdenking van die 900ste verjaardag van sy martelaarskap in 1079. Santa Barbara, Calif: Saint Stanisław Publications Committee, 1979. ISBN 9780960294404