ONS VADER - eCKE (christelike kernensiklopedie)
ONS VADER. Die “Ons Vader”-gebed kom in Matt 6:9-13 en in ’n korter vorm in Luk 11:2-4 voor. Moontlik kom die een tradisie (Matt 6) uit Galilea* en die ander (Luk 11) uit Jerusalem*. Sommige meen Lukas* se vorm is die oudste, maar Matteus* se woor­de is die naaste aan Jesus* se Ara­mees*. Jesus kon meer as een keer die Ons Vader aan sy dissipels* voorgehou het, en variasie was gebruiklik in Joodse* gebede. Die spesifieke konteks van elke Evangelie* en sy lesers speel ook ’n rol. Sommige meen dat die Ons Vader doelbewus in die middel van die Bergrede* (Matt 5–7) geplaas is, wat die belangrikheid daarvan onderstreep. Die Ons Vader kan as ’n samevatting van die belangrikste motiewe in die Matteus-Evangelie beskou word.
Die Ons Vader in Matt 6 bestaan uit die aanhef gevolg deur drie U-bedes (6:9b-10) en drie ons-bedes (6:11-13). Luk 11:2 begin slegs met “Vader”* wat bekend is as ’n verwysing na God (Deut 32:6; Jes 63:13). Tog noem Jesus op unieke wyse God “Abba”* (Aramees: “vader” – Mark 14:36; Rom 8:15; Gal 4:6) en Hy leer sy dissipels om dit ook te doen.
In Luk 11:2 ontbreek die derde U-bede (Matt 6:10b: “laat u wil geskied”) en ’n deel van die derde ons-bede (Matt 6:13b: “en laat ons nie …”). Volgens Augustinus* en die Lutherane* bestaan Matt 6:13 uit twee bedes en is daar dan sewe bedes. Die Ons Vader is vir dissipels, dus vir liturgiese* gebruik in die gemeente*, bedoel, maar dit sluit nie persoonlike gebruik uit nie. In die eerste drie U-bedes gaan dit oor die Naam, die koninkryk* en die wil* van God. Die plasing van die werkwoord beklemtoon hier dat God se handeling verwag word, hoewel die bidder se aktiwiteit nie uitge­skakel is nie. Dit word bevestig deur die laaste gedeelte van vers 10 wat letterlik lui: soos in die hemel ook op die aarde, wat nie net by die derde bede hoort nie, maar die slot van al drie die U-bedes vorm. Die laaste drie bedes is gerig op die konkrete nood van eenvoudige en arm mense in die Joodse* en Romeinse samelewing van die eerste eeu. Dit is inderdaad ’n gebed wat die wêreld kan omspan.
Die lofprysing by Matt 6:13: “Want aan U behoort die …” (1933/1953-vertaling) ontbreek in die grondteks en kry waarskynlik gedurende die tweede eeu geleidelik vaste vorm (1 Kron 29:11 en volgende verse).
ONREIN GEESTE «» ONSEDELIKHEID
Hierdie kerk in Jerusalem is bo-oor die grot gebou waarin Jesus volgens tradisie die Ons Vader vir die dissipels geleer het. Die eerste kerk op hierdie terrein is deur Konstantyn die Grote se ma, Helena, gebou maar dit is deur 'n Persiese inval in 614 verwoes. Die Kruisvaarders het dit herbou, maar die huidige gebou dateer uit die 19de eeu. Op die mure van die gebou is die Ons Vader in 64 tale aangebring.