Hy het ’n kykie gegee in hoe daar by die kongres omgegaan is met die kwessie van grondonteiening sonder vergoeding.
Dit is ons almal se verantwoordelikheid om ’n verskroeide-aardebeleid te vermy deur saam te werk en saam ons lot as ’n verenigde nasie te omarm.
Hy het gemaan teen ’n burgerlike samelewing wat nou eufories is, maar mettertyd weer passief kan word.
“Die meeste van die ANC se steun lê steeds onder mense bo 45. As jy vir hulle vra: ‘Is ras vir jou ’n probleem?’ dan sê die meeste volgens peilings: ‘Nee, dit is nie meer nie.’ Die tweede ding wat ons vir hulle gevra het, is: ‘Wat dink julle gaan die grootste verskil maak in jul lewens: radikale ekonomiese transformasie of ’n besigheidsvriendelike benadering?’ dan sê hulle ’n besigheidsvriendelike benadering.”
“So aan die een kant het hy sy party en die onderstrominge (Zuma-faksie) wat hy moet dophou, en aan die ander kant is hierdie ideologiese probleem. Hy gaan die heeltyd moet wydsbeen staan en albei kante moet rustig hou.
Dr. Theuns Eloff, voorsitter van die FW de Klerk-stigting en oudrektor van die Noordwes-Universiteit, was dit met die ander sprekers eens dat die ANC ’n verdeelde party is.
“Cyril het by die ANC-kongres die opdrag gekry om eenheid en versoening in die ANC te bou met die oog op die verkiesing. Sy eie handves vir sy verkiesing was anti-korrupsie, anti-staatskaping, goeie regering. Maar jy kan nie eenheid hou en staatskaping beveg nie. Dít is waar al die kompromieë vandaan kom.”
Hy meen die ANC beweeg nie nou links nét as gevolg van die gebrek aan sosio-ekonomiese ontwikkeling nie.
“Vir baie mense in die ANC is die Vryheidsmanifes belangriker as die Grondwet; die ANC staan in ’n gespanne verhouding met die Grondwet, onder meer oor artikel 25. Die grondliggende filosofie is maar altyd nog die nasionale demokratiese revolusie (NDR) wat oor mag gaan – ons moet ál die hefbome van mag kry, nie net in die staat nie. En om dit te doen het hulle ’n baie eenvoudige en doeltreffende meganisme geskep. Hulle het gesê: ‘Ons moet net sorg dat álle organisasies in die land die nasionale demografie weerspieël.’”
’n Stryd wat nou nuwe momentum gekry het, is die stryd oor wat is ware diversiteit, wat is die rol van minderhede in die land en hoe moet ons veiligheid vir almal bewerkstellig?
Hy meen daar is ’n “klomp positiewe goed” betreffende die ANC, soos die verkiesing van Ramaphosa en “ons moet hom ’n kans gee”.
“Maar ek is bekommerd oor onteiening sonder vergoeding. Ons beweeg na links omdat ons sosio-ekonomies nie gegroei het nie, maar wie se skuld is dit? Dit moet vollédig voor die deur van die ANC gelê word . . . As die ANC grondhervorming van die begin af beter hanteer het, dan was dit nie nou so ’n probleem nie.”
“Maar ons moenie historiese geheueverlies begin kry nie. Ons moet báie versigtig wees, veral ons as wit Afrikaners. As ons nie sensitiwiteit aan die dag lê in die debatte oor die historiese konteks en die emosies en die pyn wat daaragter sit nie, gaan ons in ’n baie gevaarlike plek in.”
Tim du Plessis, gespreksleier en hoof van nuus en aktualiteit by kykNET, het gevra of dit nie ’n probleem is dat daar nie genoeg waardering is vir die opregte pogings van georganiseerde landbou en wit Suid-Afrika nie.
Eloff het saamgestem en bygevoeg: “Ek dink ons moet vir Cyril ’n kans gee [met betrekking tot grondonteiening] maar ons moet ook kritiseer.”