Met nederigheid aanvaar ek die amp van Premier wat aan my toevertrou is deur die agbare lede van hierdie Huis met die mandaat van die kiesers.
As 'n span aanvaar ons die verantwoordelikhede wat aan ons opgedra is. Ons gaan ons pligte met nederigheid en toewyding probeer nakom. Ons sal werk om die vertroue wat in ons gestel is oor die volgende vyf jaar te verdien.
Dit is 'n groot verantwoordelikheid en ek is in die uitvoering van my pligte daartoe verbind om die vertroue wat u in my gestel het, te verdien.
Ons sien uit na ons ampstermyn. Ek is bevoorreg om deel te wees van 'n span wat gemotiveerd en taakgerig is.
Ek put krag uit die feit dat ek in die komende ampstermyn deel van 'n toegewyde span sal vorm.
Ons het 'n mandaat van die burgers van die Wes-Kaap ontvang om te werk vir die verwesenliking ons visie van 'n oop gemeenskap wat geleenthede aan almal bied.
Vir die uitvoering van hierdie mandaat maak ons staat op die provinsiale amptenary.
Baie personeellede, in die besonder diegene wat aan die voorpunt van dienslewering staan soos verpleegkundiges, dokters, onderwysers, polisielede en ander, werk onder baie moeilike omstandighede met beperkings op uitsetvermoëns, talle vakatures en onvoldoende begrotings.
Die toegewyde staatsamptenare onder hulle is Suid-Afrika se ware helde. Ons sal na hulle luister en by hulle leer terwyl ons die beleide, waarvoor ons nou 'n openbare mandaat het, implementeer. Tydens my jare in uitvoerende poste het ek geleer dat die belangrikste bepaler van goeie regeringspraktyk die aanstelling van die regte mense in die regte poste is. Ons sal die filosofie van "doelgeskiktheid" in hierdie administrasie volg.
Ons waardeer en respekteer die bekwame, professionele staatsamptenare wat reeds deel van die provinsie se amptenary vorm.
Ons administrasie verwelkom diegene wat verbind is tot doeltreffende en doelmatige dienslewering en wat die onderskeiding tussen politieke party en staat begryp.
Ons gaan ook die beginsel van samewerkende regering, soos vervat in die Grondwet, eerbiedig en wedersydse respek ook verwag in ons verhoudings met nasionale en plaaslike regeringsfere.
Elke regeringsfeer in die Wes-Kaap het spesifiek toegekende bevoegdhede en elk het 'n rol om te speel in die ontwikkeling van ons demokrasie.
In die gees van samewerking en ondersteuning sal ons ons toesighoudende funksie oor die verskillende sfere nakom.
Ons sal vir al die mense van die Wes-Kaap met ons ryke verskeidenheid regeer. Ons sal 'n regering vir al die mense wees.
Die kiesers van die Wes-Kaap het 'n groot slag geslaan vir die bevordering van demokrasie in Suid-Afrika. Hulle verstaan mooi watter krag opgesluit lê in die mag van stemreg en ons weet goed dat hulle dit verstaan.
Wanneer ek die Stand-van-die-Provinsie-rede lewer, sal ek in besonderhede die uitdagings beskryf waarvoor ons te staan kom en wat ons moet doen om dit die hoof te bied. Vandag, in hierdie kort aanvaardingstoespraak, wil ek praat oor die sleutelwaardes wat hierdie administrasie stut.
In die politiek word waardes óf veronderstel óf as ontoepaslik beskou vir die wêreld van realpolitik - en dit is waarom waardes dikwels verdwyn.
As 'n hegte span sal u nuwe Provinsiale Regering hom daarop toespits om dinge anders te doen.
Ons het ooreengekom dat ons ampstermyn gedurende die volgende vyf jaar deur twee kernwaardes gerig sal word.
Eerstens, 'n toegewydheid aan die waarheid, die vasstelling daarvan en die openbaarmaking daarvan in elke situasie waarin ons ons bevind.
Tweedens, 'n verbintenis tot die omskrywing, aanvaarding en nakoming van ons verantwoordelikhede.
As ons volgens hierdie waardes optree, sal dit 'n diepgaande, praktiese invloed hê omdat hierdie waardes die grondslag vorm van 'n oop gemeenskap wat geleenthede aan almal bied.
'n Verbintenis tot die waarheid vereis 'n oop, verantwoordbare en openhartige vorm van regering. Dit is ook die beste manier om korrupsie, wat 'n kanker in ons gemeenskap geword het, te bekamp.
Regter Louis Brandeis, 'n vroeg-20ste-eeuse Amerikaanse appèlhofregter, se woorde "sonlig is die beste ontsmettingsmiddel" is welbekend. Net so sal ons maniere vind om die son in ons administrasie te laat inskyn en om korrekte inligting oor ons werksaamhede meer toeganglik vir die burgers van die Wes-Kaap te maak sodat ons nie net meer verantwoordbaar kan wees nie, maar ook sodat burgers saam kan werk om die struikelblokke wat ontwikkeling in die wiele ry en vooruitgang vertraag, uit die weg te ruim.
Ons is menslik en by geleentheid skiet ons tekort - maar ons sal ten alle tye die onafhanklikheid beskerm van instellings wat daar is om ons verantwoordbaar te hou en magsmisbuik te bekamp. Dit sluit die media en ons politieke opposisie, onder leiding van my kollega en voormalige Premier van die Wes-Kaap, Lynne Brown, in.
Wanneer ons ons verantwoordelikhede omskryf, is ons wegspringplek die Grondwet, daardie ooreenkoms wat ons as Suid-Afrikaners met mekaar gesluit het toe die lang, donker nag van apartheid geëindig het en ons erken het dat ons inderdaad een nasie met een toekoms is.
Volgens ons Grondwet lê die staat se grootste verantwoordelikheid daarin dat hy die regte wat in ons Handves van Regte verskans is, sal respekteer, beskerm, uitbou en verwesenlik. Met die hulpbronne tot ons beskikking, sal hierdie administrasie toegewyd daarna streef om aan hierdie ideaal te voldoen.
Indien die staat sy funksie vervul, is burgers toenemend in staat om die geleenthede te skep en te benut wat hulle nodig het om hul drome te verwesenlik en die beste mense te word wat hulle kan wees.
Só vind ontwikkeling plaas. Maar dit is nie 'n outomatiese of 'n noodwendige proses nie.
'n Samelewing kan slegs vooruitgaan tot daardie mate waartoe 'n toenemende getal burgers hul regte opeis sodat hulle hul verantwoordelikhede kan nakom.
Die erkenning dat vooruitgang die produk van gedissiplineerde werk in 'n vry samelewing is, stut ons Grondwet.
Daar is 'n gemeenskaplike Suid-Afrikaanse burgerskap.
onderworpe aan die pligte en verantwoordelikhede van burgerskap.
Na eeue van onderdrukking het ons as samelewing heel belangrik en te verstane spesiale klem op die eerste element geplaas.
Hierdie administrasie glo dat die tyd aangebreek het om te begin om bykomende nadruk ook op die tweede opdrag te plaas.
In die periode waartydens ek met regering gemoeid is, het ek tot die insig gekom dat Suid-Afrika slegs 'n samelewing kan word wat op regte gebaseer is as 'n kritieke hoeveelheid burgers ook hul burgerskappligte en -verantwoordelikhede nakom.
Ons almal erken die feit dat 'n regering wat nie sy verantwoordelikhede nakom nie, sy burgers se regte ondermyn.
In gelyke mate is dit waar dat burgers wat hul verantwoordelikhede en pligte nalaat, hul eie regte en dié van ander ondermyn.
In voor- en teenspoed is regte en verantwoordelikhede onskeibaar en wedersyds versterkend.
Daar is tallose praktiese voorbeelde.
Die voorhandliggende een is die grootste gesondheidsuitdaging van ons tyd: die panepidemie van MIV/VIGS.
Gewone Suid-Afrikaanse burgers, talle self geïnfekteer met die MI-virus, het gedurende die afgelope 15 jaar 'n dapper en sleutelrol gespeel om die regering se ontkenning teen te staan en die staat te verplig om sy verantwoordelikheid ten opsigte van opvoeding, voorkoming en behandeling te aanvaar.
Vandag word hierdie verantwoordelikheid in verskillende grade van doeltreffendheid dwarsdeur die land nagekom. Dit was vir my interessant om te leer dat ons in sommige dele van die land meer kondome in verhouding tot die bevolking versprei as in enige ander plek ter wêreld.
Maar geen regering kan gedragsveranderinge toepas of op vry individue afdwing nie.
Ten spyte van die goeie werk - wat omvangryk is - wat die beweging wat behandeling bevorder, doen, is dit nou noodsaaklik om gelyke klem te plaas op individue se verantwoordelikheid om hierdie pandemie te beveg.
Ons ondermyn die letter en die gees van die Grondwet as ons aanneem dat die staat altyd die verantwoordelikhede moet aanvaar wat burgers weier om na te kom.
Ja, ons glo dat behandeling 'n reg is. Maar ons moet nie mislei word om te dink dat dit gratis is nie.
Geld wat spandeer word om voorkombare toestande te behandel, is geld wat nie aan ander prioriteite (soos byvoorbeeld die behoeftes van kinders met gestremdhede) bestee kan word nie.
Gesien in die lig van die omvang van ons uitdagings en die beperktheid van ons hulpbronne, is persoonlike verantwoordelikheid soveel belangriker.
Uit my onlangse ervaring as burgemeester van Kaapstad, kan ek dit grafies met nog 'n voorbeeld toelig. Vir elke R3 wat die Stad Kaapstad bestee om dienste aan informele nedersettings te voorsien, word R2 spandeer om vernielde infrastruktuur te herstel. Indien 'n regering meer as die helfte van die toegekende kapitaalbegroting bestee aan herstelwerk van goed wat nie stukkend moes gewees nie, ontvang minder as die helfte van die mense die dienste wat hul reg behoort te wees indien ander hul grondwetlike plig van verantwoordelike burgerskap nagekom het.
In ons provinsie is dwelmmisbruik en tienerswangerskap - die twee gaan dikwels hand aan hand - dalk die belangrikste faktore wat die benutting van geleenthede en regte strem. Die polisie raam dat tot 80% van misdaad, asook die meerderheid noodlottige ongelukke, in die provinsie met middelmisbuik verbind kan word.
En kinders wat kinders het, strem hul eie regte en geleenthede asook dié van hul babas, met langdurige maatskaplike gevolge.
Alhoewel die staat 'n deurslaggewende rol speel in die verandering van die omstandighede wat aanleiding gee tot hierdie maatskaplike probleme, is die bevryding van hierdie siklus 'n verantwoordelikheid wat ons deel met alle burgers wat begryp dat persoonlike dissipline noodsaaklik is as ons almal die vrugte van vryheid wil pluk.
Geen regeringsfeer en gee provinsie kan vergoed vir enige ander wat nie sy grondwetlike verpligtinge nakom nie. En hoe meer nalaat om hul verantwoordelikhede na te kom, hoe meer las en blaam word geplaas op dié wat dit wel nakom.
Dit is alles bietjie ouderwets en nie juis polities korrek nie, maar ons glo dat dit waar is en daarom sal ons nie huiwer om dit te sê nie.
Ons sal nie ons rug op hierdie kernwaardes draai wanneer openbare kritiek daarteen uitgespreek word nie. Trouens, ons sal juis voortgaan om hierdie waardes te bevorder.
Want, ten diepste het ons vertroue in Suid-Afrikaners. As Suid-Afrikaners respekteer ons die waarheid. Ons begryp dat waardes die fondament vorm waarop ons ons lewens as individue en as gemeenskappe bou.
Met die aanvaarding van ons verantwoordelikhede as die regerende party in die Wes-Kaap, gun my asseblief die geleentheid om diegene te bedank wat ons ondernemings wat dekades gelede begin het, ondersteun het. Die spanne in die Kantoor van die Leier en die Kantoor van die Burgemeester - wat streng geskei gehou is om die onderskeid tussen party en staat te handhaaf - het al die werk gedoen waarvoor ek te veel van die krediet geneem het. Niemand kon vir beter leiding of ondersteuning, raad, standvastigheid, integriteit en toewyding gevra het nie. Baie dankie aan almal van julle.
En terwyl ek nou die grootste openbare uitdaging en verantwoordelikheid van my lewe aanpak, gun my asseblief die geleentheid om erkenning te gee aan die mense wat my gevorm het. Niemand het meer gedoen as my ma, Mila, nie en van haar het ek voordat ek kon loop of praat die waardes ontvang waarvan ek vandag gepraat het; my man, Johann, wat 'n lewende voorbeeld van hierdie waardes elke dag vir die afgelope 26 jaar vir my is; my geliefde suster, Carla, en broer, Paul; my geliefde seuns, Paul en Thomas; en my vriendin en huishoudster, Grace, en haar seun, Chulumanco. Julle is die dierbares naaste aan my. Julle liefde en ondersteuning het my deur die storms van die lewe gehelp.
Dankie dat julle teenwoordig is om my te ondersteun in die aflê van die ampseed vandag. Ek sal ononderbroke werk om dit gestand te doen.
Ek sluit af met die woorde wat gewoonlik gebruik word om sittings van hierdie Wetgewer te begin en waarmee die genade en leiding van die enigste God erken word.
God, seën ons land en sy mense, en vestig geregtigheid in ons provinsie.
Laat daar vrede in Afrika wees.
Mag die Almagtige ons almal seën en bewaar vir die groot taak wat voorlê.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?