Eskom-idee was sýne; eis R25 m. | Rapport
Eskom-idee was sýne; eis R25 m.
Die sketse wat Mvuyisi Wilber Mfebe glo aan Eskom gestuur het en onder is die kragreus se veldtog. | Foto: LUCKY NXUMALO
'n Spotprenttekenaar eis R25 miljoen van Eskom wat glo sy werk in 'n veldtog gebruik het sonder om hom te betaal.Dié semi-staatsinstelling het sy werk "gesteel" vir hul nasionale veldtog met die naam "Wiseman", beweer Mvuyisi Wilber Mfebe.Hy het die karakter Silumko ("wyse man" in Xhosa) geskep vir 'n reeks spotprente met kragveiligheid as tema wat hy toe as 'n voorstel vir 'n opvoedkundige advertensiestrategie na Eskom in die Oos-Kaap gefaks het.Mfebe was destyds 'n vryskutkunstenaar by Indabazethu, die voormalige Xhosa-uitgawe van die Daily Dispatch."Ene Letitia Ndeda het my gebel. Sy was vreeslik tevrede met die idee en het gesê Eskom sal Silumko nasionaal bekendstel en dat ek die strategie sou bedryf," sê Mfebe, wat intussen sy werk by Indaba­zethu kwyt is.Groot was sy skok toe Eskom sy werk in dié koerant as 'n reeks advertensies begin publiseer het. Maar, sê hy, "hulle het my handtekening by die spotprente verwyder".Toe hy Eskom konfronteer, is aan hom gesê dis die koerant se plig om hom te betaal.Indabazethu het dit ontken."Toe sien ek hulle het dié karakter Wiseman geskep vir 'n groot veldtog, presies soos die een wat ek voorgestel het." Daar was radio-advertensies waarin dieselfde woorde as Silumko gebruik is, ook plakkate en pamflette en insetsels in koerante. Toe begin sy dekade lange stryd om dié kopieregkwessie met Eskom te skik. Eskom het in 2010 die saak ondersoek. Ene Ayanda Noah, 'n uitvoerende groephoof van Eskom, het Mfebe gekontak en gevra vir 'n faktuur. "Ons ondersoek kon nie vasstel dat jy die eienaar van die idee was nie," het sy in haar brief geskryf. "Maar ons sal 'n bedrag betaal wat ons meen regverdig is." In nóg 'n brief laat sy blyk die besluit is "bloot op grond van ubuntu" geneem. Mfebe het later aan Eskom 'n faktuur gestuur waarin hy R25 miljoen eis. Die openbare beskermer (OB) gaan nou die klagte ondersoek.Hilary Joffe, Eskom se woordvoerder, het bevestig die semi-staatsinstelling werk "ten volle" saam aan die ondersoek deur die OB. "Ons vergader op 8 Oktober om dit op te los."