PressReader - Beeld: 2017-05-04 - De­mo­kra­sie vra waak­saam­heid oor me­di­a­vry­heid
De­mo­kra­sie vra waak­saam­heid oor me­di­a­vry­heid
Met die vier van Wê­reld­pers­vry­heids­dag gis­ter is dit dui­de­lik dat Suid-A­fri­ka­ners be­slis nie hul waak­saam­heid oor dié be­lang­ri­ke saak moet ver­slap nie.
Die ANC-re­ge­ring het al ver­skeie aan­slae teen die me­dia en me­di­a­vry­heid ge­rig, waar­on­der plan­ne vir ’n me­di­a­tri­bu­naal en muil­band­wet­ge­wing. Nou wag ’n her­nu­de aan­slag.
In die ANC-do­ku­men­te wat op die be­leids­kon­fe­ren­sie in Ju­nie ter ta­fel ge­lê sal word, word die me­dia as “vy­an­dig” ge­ti­peer. “Self­re­gu­le­ring” (dié term is fou­tief) word ver­werp, on­der meer om­dat “on­vol­doen­de straf­maat­re­ëls” geld teen dié wat die Pers­ko­de oor­tree. Al het die ANC voor­heen van die i­dee af­stand ge­doen, word ’n me­di­a­tri­bu­naal nog­maals in die voor­uit­sig ge­stel.
Dít val ui­ters vreemd op, ver­al om­dat ver­teen­woor­di­gers van die ANC en die re­ge­ring dit met so­veel ak­kla­ma­sie aan­vaar het toe die vo­ri­ge stel­sel van me­di­a­self­re­gu­le­ring ver­vang is deur een van ko­re­gu­le­ring. Dít be­te­ken klag­tes word be­sleg deur ’n pa­neel waar die pu­bliek meer­der­heids­ver­teen­woor­di­ging ge­niet en ’n af­ge­tre­de reg­ter of se­ni­or regs­prak­ti­syn ’n be­slis­sen­de stem het.
Dit het die ANC wel nie veel tyd ge­kos om 3 Ok­to­ber 2012 – die ge­skied­kun­di­ge Woens­dag by Kon­sti­tu­sie­heu­wel toe dié stel­sel aan­ge­neem is – te ver­geet nie.
Na­tuur­lik maak die me­dia fou­te. Maar die ANC se ver­wron­ge op­vat­tings staan in reg­streek­se teen­stel­ling met hoe Nel­son Man­de­la die rol van die me­dia in die de­mo­kra­sie be­skryf het. In sy toe­spraak op 14 Fe­bru­a­rie 1994 het Man­de­la ge­sê: “’n K­ri­tie­se, on­af­hank­li­ke en on­der­soe­ken­de pers is die le­wens­bloed van e­ni­ge de­mo­kra­sie.” Hy het on­der­neem dat die ANC sal streef na ’n oop sa­me­le­wing waar­in le­wen­di­ge de­bat in ’n vrye pers en an­der me­dia aan­ge­moe­dig sal word.
Is die ANC se ge­heu­e­ver­lies te wy­te aan p­res. Ja­cob Zu­ma wat be­dreig voel? Al­les dui im­mers daar­op dat die stel­sel van ko­re­gu­le­ring wel werk.
Dit is ook op­val­lend dat die ANC deu­ren­tyd in ge­bre­ke bly om pre­sies te for­mu­leer wat hy met “’n me­di­a­tri­bu­naal” be­doel. Wat sal Zu­ma en sy par­ty te­vre­de stel? ’n Pa­neel ap­pa­ratsjiks wat mee­do­ën­loos sorg dat al­mal ge­dweë en on­kri­ties Nom­mer Een se “goeie sto­rie” na­praat?