Hierdie antwoord van Jesus is geen geprewel va n 'n ylende man nie. Hy weet presies wat Hy sê. Hy begin immers Sy uitspraak met die woordjie, "Voorwaar" (OAV, Gr. amen). Dis 'n woord wat die Here meermale gebruik as Hy iets sê wat Hy sterk wil beklemtoon – iets wat dus die volle gewig van Sy Goddelike gesag dra.
• Die woord "paradys" is interessant. Dis eintlik 'n Persiese woord wat dui op 'n ommuurde tuin of 'n park. Hoewel die Hebreeuse teks van die Ou Testament dit glad nie gebruik nie, gebruik die Septuaginta ('n Griekse vertaling van die Ou Testament wat ongeveer 2½ eeue voor Christus gemaak is) dit om van die "tuin" van Eden te praat.
Afgesien van ons teks gebruik die Nuwe Testament die woord nog twee keer: Paulus se opraping na die paradys (2Kor 12:4); en die belofte aan die oorwinnaars in Op 2:7 dat hulle eendag van die boom van die lewe in die paradys sal eet.
Ons kan sonder enige twyfel aanvaar dat hierdie misdadiger gered is. Daarom was hierdie verhaal deur die eeue tot groot troos vir tallose Christene wat geteister word deur gevoelens van onwaardigheid voor die Here en twyfelvrae oor die sekerheid van hulle redding. Verder sien ons hier die onuitspreeklike kosbaarheid van die leerstuk van redding deur geloof alleen, sonder die werke van die wet. Maar kan dit wees? Maak dit nie redding baie goedkoop nie? Waar is die rower se navolging van Jesus, sy heiligmaking en sy gehoorsaamheid? Het hierdie man ooit ware geloof gehad? Kan dit so eenvoudig wees? Inderdaad! Want niemand minder nie as die Here Jesus self gee hom die versekring dat hy gered is.
• Hy glo dat Jesus onskuldig tereggestel word: "hierdie man het niks verkeerds gedoen nie". Só oortuig is hy daarvan dat hy selfs in sy toestand van verskriklike pyn vir die Here opkom.
• Hy glo dat Jesus iets vir hom in sy bedenklike situasie kan doen: "dink aan my". En hy vertrou die Here daarvoor met sy hele hart.
Dis nie groot of sterk geloof wat red nie, maar ware geloof. 'n Greintjie van die egte is oneindig meer werd as tonne van die valse. Kwantitatief het hierdie man bloedweinig geloof gehad. En dit wat hy wel gehad het, was nie net pateties gering nie, maar het op die meeste net enkele ure geduur. Kwalitatief het hy egter die ware Jakob gehad - die egte, die saakmakende. En wat bepaal die egtheid? Kennis, al was dit baie, baie gering; oortuiging; erns; opregtheid! Hulpeloosheid en afhanklikheid! Algehele en totale vertroue! Die feit dat sommige hierdie geloof het, en ander nie, kan nie bloot aan sulke mense se wysheid, insig of vroomheid toegeskryf word nie. Dit staan soos 'n paal bo water. Nee, sy geloof kan niks anders wees nie as 'n gawe wat die Heilige Gees aan sommige gee en aan ander nie. Sommige het gesien hoe Jesus dooies opwek, en tog het hulle nie geglo nie; die rower het gesien hoe Hy sterf, en tóg het hy geglo.
4. Selfs al sou die res van die Skrif oor 'n tussentoestand geswyg het – wat nie die geval is nie – sou hierdie gebeurtenis ons gedwing
Selfs in Sy swakste oomblikke kan die Here Jesus steeds met absolute en koninklike gesag hierdie misdadiger verseker van die ewige lewe. En gewis het hy dit ontvang! Voorts kom twee eienskappe van die Here se koningskap duidelik na vore. Eerstens is Sy regering 'n liefdesregering. Hierdie misdadiger verdien om daar te hang. Net die ergste misdadigers is destyds gekruisig. Hy was deel van die samelewingskuim en niemand kon 'n winkbrou lig oor sy teregstelling nie. Maar die éíntlike oordeel - God se oordeel - brand nie op hom in nie, maar op die onskuldige Man in die middel. Dis omdat Hy in Sy liefde Homself gee as die strafdraende Plaasvervanger vir mense soos hierdie rower. Tweedens is die Here Jesus se regering een van geregtigheid. Sekerlik sou die Here hierdie rower gewoon net kon oorsien, nie waar nie? Hy is mos God. Ja Hy is God, maar .... Sou Hy dit gedoen het, sou dit Sy goddelikheid in gedrang gebring het. Dit sou Hom minder as God gemaak het. Want dit sou Sy geregtigheid geweld aangedoen het. Nee, nie 'n enkele sonde van mense wat aan die Seun toevertrou is, word gewoon onder die mat ingevee nie. Vir elkeen moes Hy versoening doen - en presies dít is wat ook in die rower se geval op hierdie kruisigingsdag gebeur. Maar kom ons beweeg verder en kyk na die tweede Skrifgedeelte. DIE REDDING VAN 'N TOLLENAAR In Luk 18:9-14 spreek Jesus 'n kernwaarheid van die Christelike geloof aan. Hier lê die kernverskil tussen die evangelie en al hierdie wêreld se godsdienste, insluitende Churchianity. Dit gaan oor die vraag: waarop berus redding - menslike verdienste of Goddelike genade?
• Die Fariseërs was geëerd in die samelewing. Polities maak hulle geen kompromieë met die Romeine nie. Moreel kon niemand 'n vinger na hulle wys nie. En vir ewige redding het hulle op eie vroomheid staatgemaak!
'n Fariseër en tollenaar gaan bid by die tempel. Maar daar is vier diepgaande verskille tussen hulle.
Elkeen praat oor homself. Die Fariseër praat 5 maal oor homself ("Ek"). Klokslag gaan dit oor wat hý vir God doen (v.11-12). Die tollenaar verwys ook na homself ("My") - maar as die voorwerp van die handeling. Dit gaan oor wat God vir hom moet doen. Voorts plaas elkeen homself in 'n eie, unieke kategorie. Die Fariseër sien homself as enig in sy soort, want hy is nie "soos ander mense", oftewel sondaars nie (11). Ook die tollenaar beskou homself as uniek. Letterlik bid hy: "O God, wees my - dié sondaar - genadig." (vgl. die NASB). Hy kruip dus nie tussen die skare sondaars weg, soos ons almal geneig is nie. Hy het vrede met ander mense se sonde. En dis die taal van ware verootmoediging.
Die Fariseër is trots, hooghartig, selftevrede en vol van homself. Die Here Jesus lig 'n betekenisvolle stukkie detail in die gelykenis uit. Hoewel die Fariseër God aanspreek, praat hy eintlik met homself (lett. "na homself toe"; vgl. NASB & Grieks). Sy gebed mag indrukwekkend klink, maar by die hemel kom dit nie uit nie - dis 'n blufspel. Die tollenaar se lyftaal sê alles. Sy voete bly op 'n afstand staan (v.13). Dit dui op respek vir God en 'n geringskatting van homself - soos Moses by die brandende bos. Sy oë kyk in skaamte grond toe (v.13). Hy bid soos Esra: "My God, ek is te skaam, ek het nie die vrymoedigheid om my kop voor U op te tel nie. Ons sonde is hoog opgestapel, ons misdade staan hemelhoog." (Esra 9:6). Sy hande slaan wanhopig op sy bors as hy sy sonde uitkreun (v.13). Sy mond uiter woorde van diep berou en verootmoediging (v.13).
Hulle is uiteenlopend in dit waarin hulle hul vertroue stel. Die Fariseër vertrou op sy drie belangrikste godsdienspligte: gebed, vas en uitdeling (12). Eintlik was hulle veel strenger as die Ou Testamentiese standaard. Die Wet vereis dat jy 2 maal per jaar vas; hulle doen dit 2 maal per week. Die Wet vereis 'n tiende van jou grond se opbrengs; hulle gee 'n tiende van alles wat hulle eet, koop en verkoop. Hier het ons waarlik 'n vroom man! Hy is reg - hy is alles behalwe 'n dief, 'n bedrieër of 'n egbreker. Ook die tollenaar is reg: hy is dié sondaar by uitstek. Noem 'n sonde, en dit hang in sy kas.
• Die Fariseër word nie veroordeel omdat hy vroom is nie, maar omdat hy op sy vroomheid staatmaak. Die tollenaar word nie regverdig verklaar omdat hy 'n sondaar is nie, maar omdat hy in sy sondebesef die Here alleen om genade alleen aanroep.
3. Hierdie gelykenis is kardinaal belangrik vir hoe ons evangeliseer. Ons moet daarteen waak om mense té maklik "na die Here toe te lei". Voordat iemand nie verslae en wanhopig is oor sy eie godsdienstige pogings nie, is hy nog nie gereed vir die Koninkryk nie. Waarom nie? Christus is nog nie belangrik genoeg vir hom nie. 'n Drenkeling wat in stormsee nie met al sy krag aan die lewensboei vashou nie, word gou-gou daarvan losgeslaan en verdwyn onder die golwe. Talle evangelisasiekursusse en -tegnieke misluk op hierdie punt. En om 'n ander voor te sê in 'n gebed van oorgawe, moet bevraagteken word. Hy wat nie self sy sonde kan opnoem en om genade pleit nie, is nog nie waar die tollenaar was nie. Goedkoop, mensgemaakte evangelisering doen onberekenbare skade - aan die eer van God, aan die welsyn van die kerk, aan die siele van mense. Nee, ons moet die pad van verlossing duidelik vir soekers skets maar hulle dan los om dit sélf met die driemaal-heilige God uit te worstel.
4. Staan jy in die Tollenaar se skoene? Laat een en elkeen van ons verstaan: godsdiens op sigself red nie! En herkoms op sigself maak kinders nie vir God aanvaarbaar nie! En soekers moet begryp: jy durf nie maar hoop vir die beste nie. Daar is nie so iets soos genade vir die eerste maal voor die regterstoel nie. Jy kry genade in hiérdie lewe; redding vind hiér plaas. Soos 'n testament, moet jou verbondsdokumente in orde wees as jy jou laaste asem uitblaas. Nóú is die tyd! Jonathan Edwards het gesê: "Almost every natural man that hears of hell, flatters himself that he shall escape it." Maar die werklikheid is dat
'n mens die Koninkryk nét in tollenaarskoene kan binnestap! Staan jy in sulke skoene? Ja? Kom dan - jy is gereed vir die Koninkryk! Die blye dag van verlossing is net 'n halftree weg! Dis as dit nie alreeds 'n werlikheid in jou lewe is nie.