Kerkhervorming: Lig op die voorlopers Wycliff en Hus | Maroela Media
Terwyl ons vandag Hervormingsondag vier, is dit ook belangrik om te weet dat die spore van die hervorming al meer as ‘n eeu tevore reeds gevind is.
Môre oor ses jaar sal dit presies 500 jaar wees sedert Maartin Luther sy 95 stellings teen die kerkdeur van Wittenburg vasgespyker het en amptelik die hervorming ingelui het. Luther was egter nie die eerste persoon wat kerkhervrmingsaksie gelei het nie.
Die Engelsman, John Wycliff (ongeveer 1328 – 1384) het reeds meer as ‘n eeu tevore die belangrikste grondslae gelê. Hierna het Johannes Hus (1369 – 1415) van die hedendaagse Tsjeggië Wycliff se gedagtes voortgesit en hoewel ook sy kerkhervorming formeel doodgeloop het beweer sommige bronne dat sowat 90 % van die Tsjeggiese bevolking reeds nie meer Rooms-Katoliek was toe Luther sy stellings gaan vasspyker het.
Presies 601 jaar gelede, in 1410 vind iets plaas wat die opkoms van Protestantisme met ongeveer ‘n eeu vertraag. Dié jaar misluk die appèl van die Boheemse kerkleier, Hus, teen ‘n pouslike bul dat alle werke van die Engelsman, John Wycliff, verbied en verbrand moes word.
Maar presies hoe dit gekom het dat Wycliff in Boheme (vandag se Tsjeggië) aanhang sou vind, is ‘n interessante staaltjie op sy eie.
Hulle is mettertyd die swye opgelê, maar het subtiel voortgegaan. ‘n Uitbeelding van Jesus op ‘n donkie, teenoor die pous is swier, het veral hard gespreek oor hoe die kerk ontaard het.
Pous Johannes XXIII het ‘n “kruistog” teen die koning van Napels uitgevaardig, en aflaatbriewe verkoop om die veldtog te finansier. Dit, en opvattings soos dat Jesus en nie die pous nie, aan die hoof van die kerk staan, het Wycliff en Hus, wat intussen Wycliff se werke in Tsjeggies vertaal het, teen die bors gestuit.
Pous Johannes, op sy beurt, was ‘n omstrede en gure karakter, en baie glo dat hy voorheen ‘n seerower was.
Hierdie beroeringe het gevolg op ‘n eeu van ‘n deurmekaarspul in die Roomse kerk. Met Johannes se ampsaanvaarding as pous, was hy byvoorbeeld een van drie pouse wat niks met mekaar te make wou hê nie.
Hierdie verwarring het gevolg na die Duitse keiser finaal sy mag verloor het, en die Franse koning die sterkste Europese leier geword het. In 1302 het Filips IV (die skone) pous Bonifacius VIII gevange laat neem. Fransgesinde pouse het gevolg en hul setel van Rome na Avignon in Frankryk verskuif. In 1377 het pous Gregorius XI na Rome teruggekeer. ‘n Jaar later sterf hy, en die Franse kardinale weier om sy opvolger, Urbanus VI te erken. Die kardinale wys toe hul eie pous, Clemens VII aan en hy neem weer sy intrek in Avignon. Hierna sou twee pouse die septer swaai, elk met ‘n aantal lande wat hulle volg.
In 1414 word ‘n nuwe konsilie by Konstanz byeengeroep. Johannes was egter die enigste van die drie pouse wat die uitnodiging aanvaar het om die konsilie by te woon.
Hus, wat deur die pous onder die banvloek geplaas is, het ‘n uitnodiging gekry om by dié konsilie appèl aan te teken, en is selfs vrygeleide uit Boheme, waar hy weens sy gewildheid buite die bereik van sy vyande was, gekry.
By Konstanz is hy egter nie die geleentheid vir sy appèl gebied nie, en as ketter verhoor. Hy is ‘n maand lank wreed gefolter, maar toe hy steeds wier om van sy standpunte af te sien, sterf hy op die brandstapel. Die as van sy liggaam asook die grond waarop dit geval het, is in die Rhyn gegooi.
Malema hou partytjie in Mauritius ná optog vir ‘ekonomiese vryheid’
CDP: ‘Malema het meer as net witmense aangeval’