Is jou werk-lewe-balans uit balans?Foto: Gamerfitnation.com Jy het seker al gehoor dat Suid-Afrikaners gesog is by oorsese werkgewers omdat ons sulke harde werkers is. Die Bybel stel dit mos duidelik: “In die sweet van jou aanskyn sal jy jou brood verdien” (Genesis 3:19). Harde werk is dus ŉ Bybelse opdrag, maar so is rus ook. Ons moet daarteen waak dat ons nie met ŉ verkeerde opvatting ons brood in die sweet van die maanskyn wil verdien nie – dit benadeel ons gesondheid en kan gesinsverbrokkeling veroorsaak. Volgens ŉ 2014-verslag van Statistieke Suid-Afrika (SSA) was daar 24 689 egskeidings in 2014, wat ŉ 5%-toename in die egskeidingskoers vanaf 2013 verteenwoordig. Daar is talle redes hiervoor, maar een rede is werksverwant en ŉ onlangse studie deur Bloomberg het getoon dat Suid-Afrika, naas Japan, die hoogste “stressed out” werkerskorps in die wêreld het. Suid-Afrika is ŉ nasie van werkoliste en in ŉ Ipsos Global- en Reuters-studie is bepaal dat 53% van ons werkende bevolking nie hul jaarlikse verlof neem nie. Die SSA-verslag het verder aangetoon dat werknemerafwesigheid, wat hoofsaaklik met werkplekstres en uitbranding verband hou, ons ekonomie tot R16 miljard per jaar kos. Werkers, hul gesinne en die Suid-Afrikaanse ekonomie betaal dus die prys vir oorwerkte werknemers. ŉ Ongebalanseerde en ongesonde werk-lewe-verhouding het mode geword. Ek was saam met my vrou by haar werkgewer, ŉ bekende selfoonmaatskappy, se jaarlikse prysuitdelingsfunksie. Die uitvoerende hoof begin toe met trots pryse uitdeel aan die een “ster-werknemer” wat bykans nooit voor 20:00 saans huis toe gaan nie; die ander “ster” wat nagte deur aan ŉ tender gewerk het; nog ŉ ander “wonderlike” model van ŉ werknemer wat om 04:00 die oggend ŉ pas voltooide sakekontrak by die uitvoerende hoof se huis afgelewer het en 07:00 weer op kantoor was – alles so verwronge. Die hoof is self bekend om die lang ure wat sy op kantoor insit en sy het ook ŉ prys hiervoor betaal. Hoofde soos dié het moontlik al met hul verwronge idee oor werk baie bestuurders en huwelike vernietig. Om die balans te vind is nie altyd maklik nie, want om die pot aan die kook te hou eis sy pond vleis, en om jou werk te behou te midde van die stortvloed van afleggings, verg dikwels dat jy die ekstra myl moet loop. Die gevolge is egter vernietigend. Ek het by ŉ manne-ontbyt na die formidabele Brand Pretorius, McCarthy-groep se vorige grootbaas, geluister. Hy het ons gewaarsku om uit sy foute te leer, want die prys wat hy vir sy sukses betaal het, was té hoog – sy gesin, sy gesondheid en sy geloofslewe het daaronder gely en nou gaan almal se lewens aan en hy sit met die gevolge en skuldgevoel. Tydens ŉ onlangse besoek aan Nederland en België het dit my opgeval hoe die Europeërs ŉ weersin opgebou het in die Amerikaanse lewenstyl van lang werkure. Volgens die ekonoom Alexander Bick van die Arizona-staatsuniversiteit werk die gemiddelde Europeër 19% minder uur as die gemiddelde Amerikaner of, anders gestel, ten minste twee uur per dag minder. Europa het die voortou geneem wat betref pogings deur multinasionale maatskappye en regerings om ŉ sogenaamde werk-lewe-balans te vestig. So byvoorbeeld kry pas getroude paartjies in Italië twee weke se statutêre wittebroodsverlof, nie net om hul huwelik ŉ hupstoot te gee nie, maar ook om die huwelik as instelling te bevorder. In Duitsland bepaal wetgewing dat werkverwante e-posse nie buite kantoorure gestuur mag word nie en dat ŉ werknemer nie tydens sy of haar verlof deur die werkgewer gepla mag word nie – dit staan as die “teenstreswet” bekend. Soortgelyke konsepwetgewing dien tans voor die Franse parlement. Wat ook vir my opvallend was, is dat “beroepsgesondheid” en “beroepsveiligheid” dieselfde status in Europa geniet. Die beywering vir ŉ korter werkweek en minder werkure, wat in bykans elke Europese land die norm geword het, het die verstewiging van gesinsbande ten doel. In Nederland word werknemers ook aangemoedig om hul minder werkure te benut deur welsynswerk te doen om só hul lewens meer sinvol te maak. Nog ŉ Nederlandse verwikkeling is die gewilde Nederlandse “De Luie Donders”-beweging wat hulle ook beywer vir minder werkure. Hul standpunt is dat ŉ mens se persoonlikheid buite die werkplek gevorm word en hoe langer jy werk, hoe minder geleentheid is daar vir jou ware persoonlikheid om te ontwikkel. ŉ Samevatting van Europese inisiatiewe verskyn op die MyDomain-webwerf waar Genéviève Fish verskeie voorbeelde noem van hoe Europa daarin slaag om ŉ werk-lewe-balans te bevorder: Die laaste punt is veral relevant vir Suid-Afrikaners in die toenemende elektronies verbinde wêreld waar slimfone ons 24/7 in kontak met ons werkplek hou. Dit raak gevolglik al hoe moeiliker om ŉ werk-lewe-balans te vind. Dit maak die werkdag langer wat verhoogde werkstres tot gevolg het, wat weer tot gesinsverbrokkeling kan lei. Tegnologie kan egter sorg vir ŉ beter werk-lewe-balans omdat dit die geleentheid bied om, wanneer moontlik, van die huis af te werk – dit sal ook die verkeerstres van werknemers in die stede verlig. Adam Henderson het op sy webwerf, Millennial Mindset, sy 2015-navorsing geplaas waarin hy bevind het dat ’n buigbare werkopset (fleksi-tyd, alternatiewe werkstasies en werktye) vir die meeste moderne werknemers belangrik is. Altesaam 91% van werknemers het aangedui dat ŉ buigbare werkomgewing vir hulle belangrik is, terwyl 92% aangedui het dat hulle van tyd tot tyd van die huis af wil werk as hulle geen afsprake of vergaderings het nie. As dit by werkplekproduktiwiteit kom, is my vrou se gunsteling slagspreuk dat “werk ŉ ding is wat jy doen en nie ŉ plek is waarheen jy gaan nie”. Die beginpunt van ’n werk-lewe-balans is ŉ produktiewe werkplek, veral omrede dit uitdagend sal wees om meeste van die buitelandse inisiatiewe te implementeer. Werkplekdissipline, waar kollegas, spanleiers en bestuurders nie deur selfsug, ondoeltreffendheid en swak oordeel veroorsaak dat ŉ werknemer onder druk verkeer of ná kantoorure moet werk om op te vang nie, sal ’n goeie beginpunt wees. ŉ Gebrek aan delegeringsvermoë speel dan ook ŉ rol. As vakbonde sal ons ook meer aandag moet gee aan beroepsgesondheid en ’n werk-lewe-balans vir ons lede vanweë die negatiewe uitwerking wat ŉ wanbalans op werknemers, hul geliefdes en die samelewing het. Werkplektransformasie, wat op ŉ werk-lewe-balans gefokus is, is een vorm van “transformasie” wat ŉ groter kans op sukses bied en gelukkige werknemers tot gevolg sal hê en ŉ gesonder werksomgewing vir die volgende geslag werknemers sal skep.