PressReader - Beeld: 2017-05-26 - We­ten­skap is self­on­der­soe­kend
We­ten­skap is self­on­der­soe­kend
Beeld - 2017-05-26 - Kommentaar - Jan Ven­ter, Bloem­fon­tein
Ne­lis Jan­se van Rens­burg, voor­sit­ter van die NG Kerk se mo­de­ra­men, dwing re­spek af deur die wy­se waar­op hy kerk­aan­ge­leent­he­de in die hui­di­ge moei­li­ke om­stan­dig­he­de han­teer (waar elk­een in sy eie rig­ting wil foe­ter en as al­mal nie na sy py­pe dans nie, wil weg­breek of na ’n an­der kerk oor­stap).
Daar­om is dit ver­bly­dend dat hy in sy ar­ti­kel “’n Ver­sig­ti­ger weg?” (17.05) gods­diens­be­oe­fe­ning in sko­le met die­self­de om­sig­tig­heid be­han­del.
Jan­se van Rens­burg haal C­har­les Tay­lor se boek A Se­cu­lar Age aan en kom daar­uit tot die slot­som dat we­ten­skap ont­bloot word as “nie neu­traal nie” en ge­volg­lik dat “die aan­na­me dat die on­der­rig van kin­ders in ’n ‘neu­tra­le we­ten­skap­li­ke ruim­te’ kan ge­skied (syns in­siens) per de­fi­ni­sie vals is”.
Daar is dalk wel ’n ma­te van sub­jek­ti­wi­teit in we­ten­skap­li­ke on­der­soe­ke en on­der­wys, maar feit is dat die we­ten­skap per se self­on­der­soe­kend en reg­stel­lend is aan die hand van nu­we be­vin­dings, an­ders as gods­diens, waar neu­tra­li­teit ’n vreem­de woord is en waar pre­sies die teen­oor­ge­stel­de re­ëls geld: Be­hou ten al­le kos­te die sta­tus quo en be­veg el­ke nu­we we­ten­skap­li­ke ont­dek­king – wat moont­lik ’n be­drei­ging in­hou – met hand en tand. Vroe­ër was die groot ge­veg teen die he­li­o­sen­trie­se pla­ne­te­stel­sel, nou is dit e­vo­lu­sie.
Tay­lor skryf ook: “The Midd­le A­ges we­re a ti­me of en­chant­ment. Pe­op­le be­lie­ved in God, an­gels, de­mons, wit­ches, the C­hurch’s sa­cra­ments, re­li­cs, and sa­cred pla­ces.” Van hier­die din­ge is dit net ge­loof in God waar­oor nog sterk ge­de­bat­teer word, die an­der is ge­na­dig­lik ja­re ge­le­de na­ma­te ons ont­wik­kel het, ag­ter­ge­laat. Gods­diens­be­oe­fe­ning, in­dien daar­mee in sko­le voort­ge­gaan word, sal ho­pe­lik se­lek­tief ge­noeg wees om dit nie te laat her­leef nie.
Ne­lis Jan­se van Rens­burg