PressReader - Baba & Kleuter: 2018-06-01 - Speel-speel deur graad O
Speel-speel deur graad O
Dis baie be­lang­rik dat jou kind in graad O skool­ge­reed word, maar hoe help jy hom om daar uit te kom?
Baba & Kleuter - 2018-06-01 - INHOUD - DEUR ZERELDA ESTER­HUI­ZEN
“My vyf­ja­ri­ge is van­jaar in graad O. Hy wil nie leer nie en al­les is ’n grap. Hy kan nie 10 mi­nu­te lank stil­sit nie en stel nie be­lang in e­nig­iets wat naas­ten­by soos werk lyk nie. Hoe kry ek hom deur hier­die jaar en ge­reed vir graad 1?”
Su­san­ne Marais (38, skuil­naam) van Dur­ban­vil­le in Kaap­stad het met dié ver­sug­ting na Ba­ba & Kleu­ter ge­kom, en ons het by kun­di­ges gaan aan­klop om vir haar hulp en raad te kry.
Vra e­ni­ge graad O-mam­ma en sy sal vir jou ver­tel dat dit nie te mak­lik is om haar kind te laat sit en werk nie, sê die kun­di­ges.
Die goeie nuus is dat die klein­goed in die loop van die jaar ál meer vol­was­se raak en ge­lei­de­lik die ver­moë ont­wik­kel om be­ter te fo­kus. Die an­der goeie nuus is dat hul­le ook baie leer juis deur te speel.
Die mees­te kin­ders is ver­al aan die be­gin van hul graad O-jaar nog in die ont­wik­ke­lings­fa­se is waar hul­le wil speel eer­der as leer, sê dr. A­ri­na Lan­ser, ’n op­voed­kun­di­ge siel­kun­di­ge van Litt­le Falls in Gau­teng.
“Hoe ver­der die jaar vor­der, hoe meer be­gin jou kind on­der­skei tus­sen wan­neer daar ge­leer moet word en wan­neer hy maar kan speel.”
Aan die an­der kant is speel ook ’n leer­er­va­ring, en is daar baie spe­le­tjies wat kin­ders se ont­wik­ke­ling aan­help, sê He­le­na Koe­ke­moer, hoof van Pro­ties, die kleu­ter­skool van die La­er­skool Pro­te­a­rif in Kru­gers­dorp, Gau­teng.
“Le­go help die fyn spie­re ont­wik­kel, ons leer in die sand­put van wis­kun­di­ge vo­lu­me­af­me­ting en hout­blok­ke gee kin­ders die kans om te skat. Met spel ont­wik­kel hul­le ook pro­bleem­op­los­sings­vaar­dig­he­de.”
Die ge­heim is om wan­neer die klein­goed eers kon­sen­treer, hul kon­sen­tra­sie te be­hou. Werk moet ook af­ge­wis­sel word om­dat hul­le nie vir te lank aan­een kan kon­sen­treer nie, maan He­le­na. (Lees meer in die kas­sie on­der daar­oor.)
“Vyf­ja­ri­ges gee net vyf mi­nu­te lank reg­tig aan­dag, daar­om moet jy el­ke mi­nuut be­nut.”
WAT JOU KIND IN GRAAD O MOET LEER
Graad O is die jaar waar­in jou kind ge­reed ge­maak word om graad 1 toe te gaan en daar te flo­reer.
Daar­voor moet hy lig­gaam­lik ge­sond wees en sy ba­lans, pos­tuur, fyn en groot mo­to­rie­se ont­wik­ke­ling moet op peil kom.
Se­ke­re toe­stan­de kan keer dat hy heel­te­mal ge­reed is, sê A­ri­na. Dit sluit in si­nus­ont­ste­king, al­ler­gieë, tas­sen­si­ti­wi­teit, rus­te­lo­se be­ne, hi­per­ak­ti­wi­teit en on­der­lig­gen­de neu­ro­lo­gie­se pro­ble­me.
“’n Kind wat skool­ge­reed is, moet oor ’n woor­de­skat be­skik wat groot ge­noeg is dat hy sy ge­voe­lens kan uit­druk. Hy moet kan an­ti­si­peer, re­de­neer en ver­ban­de kan in­sien. Ge­tal­be­grip moet ge­ves­tig wees en sy ge­heue moet goed wees,” sê A­ri­na.
Op so­si­a­le vlak moet ’n graad­een­tjie sy po­si­sie in die klas kan ves­tig, maats kan maak, kan deel en boe­lies kan han­teer. Hy moet weet hoe om pro­ble­me aan te meld, kri­tiek te han­teer en be­reid wees om sy juf­frou met an­der te deel.
Kin­ders wat e­mo­si­o­neel ge­reed vir graad 1 is sal ge­mak­lik van hul ou­ers skei en trots op hul werk en skool­kle­re wees.
“Hul­le sal vra as hul­le nie weet of ver­staan nie en pro­ble­me op ge­pas­te ma­nie­re aan­meld son­der om ’n klik­bek­kie te wees.
“Hul­le sal op­ge­won­de daar­oor wees om skool toe te gaan en graag maat­jies huis toe wil bring. Kin­ders wat goed be­plan, word nie mak­lik deur moei­li­ke ta­ke ge­ïn­ti­mi­deer nie en sal dit steeds aan­pak, al suk­kel hul­le daar­mee,” sê A­ri­na.
WAN­NEER MOET JY HULP SOEK?
Soek hulp as jou graad O’tjie ...
• ta­ke ver­my en die werk nie reg kan doen nie,
• nie skool toe wil gaan nie,
• suk­kel om sy naam te skryf en nie sy a­dres, ver­jaar­dag of an­der ba­sie­se in­lig­ting kan ont­hou nie,
• baie een­vou­di­ge op­drag­te nie kan uit­voer nie, • met al­bei han­de skryf,
• met bal­spe­le­tjies suk­kel,
• suk­kel om aan­dag te gee,
• pro­ble­me met her­ken­ning van kleu­re en an­der be­son­der­he­de het,
• suk­kel om ge­beu­re te her­roep en in woor­de uit te druk,
• in skool­tyd nog wil slaap,
• s­to­ries op­maak en fan­ta­sie en die werk­lik­heid ver­war, of
• myl­pa­le “ver­loor” wat hy al be­haal het.
A­ni­na deel die vol­gen­de raad:
• Skerp ba­sie­se ma­nie­re by jou kind in soos om te groet en dan­kie en as­se­blief te sê.
• Vra uit oor die skool se sil­la­bus en me­to­de van as­ses­se­ring (ook in graad 1).
• Moe­nie jou kind se huis­werk vir hom doen nie.
• Ont­hou, daar is vir el­ke kind ’n skool. As ’n skool nie vir jou kind werk nie, on­der­soek ’n an­der een – al verg dit moei­te.
• Waak daar­teen om jou kind met s­port- of an­der bui­te­muur­se be­dry­wig­he­de te oor­laai.
• Wees be­wus van die skool se dis­si­pli­ne­be­leid, e­tie­se ko­des en boe­lie­be­leid.
• Weet waar­aan jy jou kind kan bloot­stel en waar­aan nie. Leer jou kind wat aan­vaar­ba­re ge­drag is en wat aan­ge­meld moet word, ver­al op sek­su­e­le ge­bied.
• Dis baie be­lang­rik dat jou kind moet kan luis­ter en fei­te moet kan weer­gee. Sy ver­moë om dit te doen, hang in ’n ma­te van jul dis­si­pli­ne- en ou­er­skap­styl tuis af. ’n Kind wat tuis aan in­kon­se­kwen­te dis­si­pli­ne ge­woond is en nie op­drag­te uit­voer voor hy ’n paar keer ge­vra word nie, gaan die­self­de van sy on­der­wy­ser ver­wag.
• Be­gin so vroeg moont­lik om ’n huis­werk­roe­ti­ne te ves­tig en ’n hoe­kie spe­si­aal daar­voor in te rig
• Luis­ter na jou kind. As ou­ers half luis­ter, gaan hul kind die­self­de doen.
• Is jou kind on­ge­luk­kig of word hy ge­boe­lie? Let op na te­kens van de­pres­sie en angs­tig­heid.
• Stel vas wat jy kan doen as jou kind nie aan­pas nie. Mis­kien is ar­beids- of an­der te­ra­pie no­dig.
• Ge­sels met jou kind se on­der­wy­ser oor klas­re­ëls en kom­mu­ni­keer pro­ble­me vroeg­ty­dig.
• Wees ver­sig­tig vir on­re­a­lis­tie­se ver­wag­tin­ge wat jou kind ge­span­ne en angs­tig kan maak. Moe­nie meer van hom ver­wag as wat hy kan le­wer nie.