PARADOKS IN PSALM 119 | Elim Ministries
PARADOKS IN PSALM 119
Die derde oktaaf van Psalm 119 is die gedeelte waarin elke sin met die letter "ghimel" begin (die derde letter van die Hebreeuse alfabet). Een van die opvallende kenmerke van hierdie "ghimel" groepering, is dat daar 'n hele aantal paradokse gebruik word – nie net om die stryd in die lewe van die gelowige na vore te bring nie, maar ook om die kontras tussen lig en duisternis in hierdie wêreld te probeer verwoord en, op 'n dieper vlak, die kontras tussen doodgewone kennis van die Woord en daardie dieper, intieme kennis wat die Woord soos 'n ryp vrug vir jou oopbreek. Die naam van die derde letter, "ghimel", is afgelei van dieselfde woord as die woord "ghamal", wat "kameel" beteken. Dis asof hierdie hele gedeelte van 8 verse ons aandag daarop wil vestig dat die lewe van 'n gelowige nie net 'n saai en vervelige gelyk pad is nie, maar dat 'n mens kontraste en paradokse kan verwag, onverwagse hoogtepunte, soos die hobbels op 'n kameel se rug. Kyk 'n bietjie na die opvallende paradokse in hierdie gedeelte:
1. Al sien baie mense dit nie só nie, doen Yahweh aan hulle goed sodat hulle sy Woord kan bewaar (vers 17).
2. Al het 'n mens oë waarmee jy kan sien, moet jy nog steeds bid vir geopende oë om die wonders van die Torah te kan raaksien (vers 18).
3. Al woon die gelowige in die wêreld, beteken sy liefde vir Yahweh se gebooie dat hy/sy 'n vreemdeling op die aarde is (vers 19).
4. Al ken 'n mens reeds die Woord, hunker jou siel voortdurend daarna om méér van Yahweh se verordeninge te verstaan (vers 20).
5. Al dink mense wat die gebooie minag dat hulle iets besonders is, beskou Yahweh hulle as vervloektes (vers 21).
6. Al kom daar oneer en veragting na ons kant toe, sal die getuienisse van Yahweh verseker dat ons behoue bly (vers 22).
7. Al is daar 'n geweldige aanslag teen die gelowige, kan hy sy vrede daarin vind deur Yahweh se insettinge te oordink, want hierdie woorde is soos getroue raadsmanne vir hom (vers 23 en 24).
Psalm 119, en veral die ghimel oktaaf van Psalm 119, bring die waarheid na vore dat die mens wat Yahweh en sy Woord ken, met ander oë na die wêreld kyk as wat 'n ongelowige daarna kyk. Kom ons gebruik die twee begrippe wat in hierdie gedeelte gebruik word, vir die twee groepe mense wat 'n mens in die wêreld aantref: die vreemdelinge (hulle wat die Woord van Yahweh liefhet – vers 19) en die vermeteles (hulle wat die Woord van Yahweh verag – vers 21). Dit wat die vermeteles as voorspoed en sukses beskou, is nie dieselfde as dit wat die vreemdelinge as voorspoed en sukses beskou nie. Die dinge wat die vermeteles as wonders en onvergeetlike ervarings najaag, is nie dieselfde as die dinge wat die vreemdelinge najaag nie. Die plek waar die vermeteles hulle raad en ondersteuning gaan soek, is nie dieselfde as die plek waar die vreemdelinge hulle raad en ondersteuning gaan soek nie. En die groot verskil tussen hierdie twee groepe is die feit dat die vreemdelinge hulle geborgenheid en hulle vertroosting en hulle krag in die Woord van Yahweh gaan soek. Wanneer hulle hulle verdiep in die Woord en die skatte van die Woord ontdek, en die getuienisse van Yahweh hulle eie maak, is dit asof hulle "huis toe gekom het" en ewe skielik nie meer soos vreemdelinge voel nie.
Die paradoks of kontras tussen vreemdelinge, wat Yahweh se Woord liefhet, en vermeteles, wat Yahweh se Woord verag, kan ook gesien word in die tipe dinge wat as negatief en sleg ervaar word. Dit wat die vermeteles as sleg ervaar, is nie dieselfde as dit wat die vreemdelinge as sleg ervaar nie. In vers 20 word die woorde "my siel vergaan …" gebruik. Waarna verwys die vermeteles gewoonlik wanneer hulle sê "My siel vergaan …"? Die vermetele sal voel sy siel vergaan as hy te veel tyd met die Woord spandeer. Of as hy na te veel boodskappe oor die Woord moet luister. Of as mense rondom hom voortdurend oor die Woord gesels. Maar luister 'n bietjie hierna: Wat sê die skrywer van Psalm 119 – wanneer voel dit vir hom of sy siel vergaan? Vers 20: "My siel vergaan van verlange na u verordeninge voortdurend." Wat is dit wat óns siel laat vergaan? 'n Oordosis van die Torah? Of 'n voortdurende, aanhoudende, nimmereindigende verlange na die verordeninge van die Woord van Yahweh?
Dit is interessant dat daar in hierdie gedeelte 'n ander begrip ook gebruik word om na iemand te verwys wat die Woord van Yahweh liefhet: Die begrip "kneg", wat twee keer in hierdie oktaaf voorkom. Die eerste voorkoms van hierdie woord is vers 17: "Doen goed aan u kneg". Die tweede is in vers 23: "U kneg oordink u insettinge". 'n Mens kan nie help om aan te voel dat "kneg" die konnotasie van respek en onderdanigheid het nie. Dit is presies die teenoorgestelde van 'n "vermetele" wat die konnotasie van hoogmoed en disrespek en arrogansie het. 'n Kneg of 'n dienskneg wat vrywillig sy posisie as dienskneg ingeneem het, kom nie in opstand as hy 'n woord van sy meester ontvang het nie. Hy soek ook nie na 'n manier om daardie woord of opdrag te ontduik nie. Hy bly nie weg van die byeenkomste wat die meester gereël het met die uitsluitlike doel om sy opdragte aan sy diensknegte bekend te maak nie. Hy vertrou sy meester en weet dat elke opdrag sy volle aandag en lojaliteit verdien. Is ons bereid om soos Dawid, en later ook die Messias, die gesindheid en die gestalte van 'n dienskneg aan te neem, ons moue op te rol en die opdragte van ons Meester met toewyding en tot in die fynste detail uit te voer?
Een van die duidelikste paradokse in hierdie gedeelte, maar ook een van die kragtigste boodskappe, word aangetref in die laaste vers van die oktaaf, vers 24: "Ja, u getuienisse is my verlustiging, my raadsmanne." Vir die skrywer van hierdie psalm beteken die getuienisse van Yahweh minstens twee dinge: Dit is vir hom eerstens 'n verlustiging (Engels: "delight") en tweedens 'n raadsman (Engels: "counselor") . Die Hebreeuse woord wat met "verlustiging" vertaal word, is "shashuah" wat afgelei is van die woord "sha'ah". Hierdie woord beteken basies "to look upon with fondness and pleasure." Wat die skrywer dus wil oordra, is dat hy nie moeg raak om na die woorde van die Torah te kyk nie. Dit veroorsaak groot plesier en opregte opgewondenheid by hom om daarna te kyk. En die rede vir hierdie opgewondenheid is die feit dat hy die Een wat agter hierdie woorde sit, die Een wat hierdie woorde uitgespreek het, leer ken en leer liefkry het. Dit wat hy van hierdie Een leer ken het, het iets in hom wakker gemaak, soos 'n begeerte en 'n passie, en nou beleef hy die woorde van Yahweh as 'n verlengstuk van Homself en kyk hy daarna met "shashuah" – verlustiging.
Maar die getuienisse van die Vader is vir die skrywer nie net iets waarna hy die heeltyd wil staar nie. Hier sien ons weer 'n patroon wat sterk herinner aan 'n paradoks. Die getuienisse van die Vader is veel meer as net iets om na te kyk. Dit is veral iets om na te luister. Dit is soos 'n paneel van raadsmanne wat met jou praat en vir jou die beste raad gee wat daar is. Die Hebreeuse woord vir raadsman is "etsah", afgelei van die woord "ya'ats" wat beteken: "to advise, to counsel, to guide, to determine, to purpose." As jy die heeldag net na die woorde van die Torah gaan sit en kyk en jou daarin verlekker, maar nooit daarna gaan luister nie – die woorde nooit as jou raadsmanne gaan erken nie – gaan jy die diepste betekenis van die Torah misloop. Jy gaan die dimensie van "guidance" en "determination" en "purpose" in jou lewe misloop. Dis juis hierdie dimensies wat so kennelik ontbreek in die lewens van meeste mense wat vandag nie juis 'n saak met die Torah het nie.
Maar kom ons wees eerlik: Dit ontbreek selfs in die lewens van sommiges wat erken dat die Torah belangrik is. Hulle gee toe dat die Torah gelees en bestudeer en toegepas moet word, maar het net nog nooit ontdek dat die woorde van die Torah die beste berader is wat 'n mens in hierdie lewe kan raadpleeg nie. 'n Berader met begrip en deernis, wie se deur altyd vir jou oopstaan en wat die kuns verstaan om weer koers en vastigheid in jou lewe in te bou. Maar bo alles, 'n raadsman wat in jou as mens belangstel en beter as enige iemand anders verstaan hoe jy die verhewe doel waarvoor Yahweh jou geskape het, kan verwesenlik.