Huiswerkers steier onder uitwerking van pandemie – verslagArgieffoto bloot ter illustrasie. (Foto: Unsplash) Een uit elke vyf huishoudelike werkers in Suid-Afrika het hul werk weens die Covid-19-pandemie verloor terwyl twee uit elke vyf huiswerkers in Kenia en Nigerië tans sonder werk sit weens die voortslepende koronaviruskrisis. Huishulpe word nou genoop om al meer skuld aan te gaan en offer selfs kos op om hul maandelikse inkomste te probeer rek. Dié gegewens blyk uit die jongste verslag van die Suid-Afrikaanse aanlyn skoonmaakplatform SweepSouth wat huiswerkers en voornemende klante verbind. Die platform se jaarlikse verslag handel oor huiswerkers in Afrika se betaling en werksomstandighede. “Soos ons nadink oor die impak van die pandemie, sou baie van ons voorspel het dat die ergste ŉ jaar later agter die rug sou wees. Tog sien ons steeds werkverliese en ekonomiese lyding onder huiswerkers,” sê Aisha Pandor, medestigter en uitvoerende hoof van SweepSouth. Vanjaar se verslag is egter die eerste om data van drie Afrikalande in te win. Meer 7 000 mense in Suid-Afrika, Kenia en Nigerië het aan die opname deelgeneem. Daar word in die verslag genoem dat die ekonomiese uitwerking van die pandemie “rampspoedig” is vir huiswerkers wat hul basiese lewenskoste betref. Huishulpe verdien gemiddeld R2 536 per maand terwyl hulle maandelikse lewenskoste R2 890 is. Argieffoto “Dit beteken dat hulle gedwing word om skuld aan te gaan of hul besteding aan lewensbelangrike items te verlaag om net elke maand te oorleef,” lui die verslag. Uit die opname blyk dit dat 42% van huiswerkers in Suid-Afrika se inkomste aan verblyf bestee word, terwyl 38% aan kos en 19% aan vervoer bestee word. Altesame 67% van Suid-Afrikaanse huiswerkers is in die skuld en 56% skuld geld by ’n winkel. Slegs 2% van huiswerkers in Suid-Afrika behoort tans aan ’n mediese fonds en maar 8% het spaargeld of ’n pensioen. Altesame 17% van Suid-Afrikaanse huiswerkers is deel van ’n stokvel. SweepSouth sê op ŉ meer positiewe noot is daar ŉ duidelike verband tussen beter beskerming vir huiswerkers en die omstandighede waaronder hulle werk. “Suid-Afrika se uitgebreide beskerming, spesifiek vir huiswerkers, bevat basiese regte en beginsels om ordentlike werk te bewerkstellig. Hoewel Kenia op sommige gebiede dieselfde voorbeeld gevolg het, is die regulasies van Nigerië nie so uitgebreid soos dié in Suid-Afrika of Kenia nie.” Huiswerkers in Suid-Afrika werk gemiddeld vier dae per week. Dié in Kenia werk gemiddeld vyf dae per week en huiswerkers in Nigerië ses dae per week. Sowat 4% van Suid-Afrikaanse en 7% van Keniaanse huiswerkers werk sewe dae per week. In Nigerië werk een uit elke drie (33%) huishulpe sewe dae per week. Sowat 3% van huishulpe in Suid-Afrika werk langer as tien uur per dag gevolg deur Kenia (13%) en Nigerië (33%). Die verslag dui voorts aan dat huiswerkers op tuisbodem die minste geneig is om mishandeling in die werkplek te ervaar juis omdat hulle deur beter wetgewing beskerm word. Sowat een uit vyf van die respondente sê die afgelope jaar het ’n negatiewe invloed op hul geestesgesondheid gehad. Net 2,2% van hulle het met iemand daaroor gaan gesels. Depressie was onder dié werkers die algemeenste diagnose (72%) gevolg deur angs (25%). Ander kwessies wat hulle kwel is werkloosheid (52%), skuld (25%) en gesinsprobleme (15%).