Vlok en van der Merwe beskou dit tussen geil veevoer
Onderwerp: Vlok en van der Merwe beskou dit tussen geil veevoer Thu Feb 11, 2010 5:57 pm
Jou selfoon Jou Facebook-profiel Lizel Steenkamp
Kaapstad. – Hulle kon dit nie waag om openlik ’n oog oor oudpres. Nelson Mandela se vrylating te hou nie. Toe sit die twee veiligheidshoofde maar in ’n lusernland en bespied die Victor Verster-gevangenis van ’n afstand.
“Ek was nou nie juis die mees geliefde figuur nie,” sê mnr. Adriaan Vlok, destydse minister van wet en orde.
Knus in ’n helikopter het hy en genl. Johan van der Merwe, hoof van die destydse Suid-Afrikaanse Polisiemag, gesit.
Tussen geil veevoer, op die agtergrond.
Oudpres. FW de Klerk het bevelvoerders vooraf oor dié dag toegespreek. Onluste-eenhede en gewone beamptes landwyd moes gereed wees, maar sover moontlik “onder die radar”.
“Want ’n polisieman op die verkeerde plek kon die vonk in die kruitvat wees.
“Ons wou nie opsigtelik met gewere en Casspirs rondbeweeg nie,” sê Vlok.
11 Februarie 1990 was ’n snikhete dag in die Paarl.
Duisende mense, sommige in struggle-hemde, het van vroegdag voor die tronkhekke gemaal.
Die polisie het dae tevore aanbeveel die vrylating moet in Soweto gebeur “waar die gevaar van ’n botsing tussen mense van verskillende organisasies minimaal sou wees”.
“Dure ondervinding” het hulle geleer “grootskaalse geweld en landwye onrus” kan binne ’n oogwink uitbreek.
Daarby móés die vrylating op ’n Sondag gebeur. “Wanneer drankwinkels gesluit is, want drank wat vryelik beskikbaar is, is gewoonlik die oorsaak van wanorde en geweld.”
Oor die Sondag was daar eindelik eenstemmigheid, maar Mandela het “botweg geweier” om in Soweto te verskyn, sê Van der Merwe. “Hy het aangedring dat hy as ’n vry man uit die Victor Verster-gevangenis wil stap.”
Daar is afgespreek dat dit “vroegoggend” sou gebeur.
Maar die oggend het gekom en gegaan en steeds was daar geen taal of tyding nie.
“Mev. Winnie Mandela het eers ná 12:00 opgedaag.”
Intussen het baldadige ANC-ondersteuners die wingerde ingevaar en druiwe gepluk, onthou hy. “Die polisie moes vinnig inspring om te keer.”
Mandela het eers ná 16:00 sy eerste vry treë in 27?jaar gegee.
Alles het ordelik verloop, maar Vlok en Van der Merwe was beangs oor die malende massa op die Parade in Kaapstad se middestad. Hulle het in die helikopter soontoe geswiep.
Die skare was ongeduldig, dors en moeg gewag. Van der Merwe sê voertuie is beskadig, winkelvensters stukkend gegooi en ’n paar drankwinkels beroof.
Vlok bevestig hulle was baie “ongelukkig” omdat Mandela eers om 19:40 daar opgedaag het om die sowat 50 000 mense toe te spreek.
Dit was benoude oomblikke, “want ons het nie geweet wát Madiba sou sê nie”.
Later daardie aand het Vlok doodmoeg in sy bed geklim.
“Ons was op die ergste voorbereid. Maar ek het met groot dankbaarheid my kop op die kussing gesit en gesê: ‘Dank die Vader dit het goed afgeloop.’”