Tlhokomelo ya ngwana wa lefepša e hlaloša gore ngwana yoo o hlokomelwa le go fiwa tšhireletšo ya lebakanyana ke motho yo e sego motswadi wa gagwe ka madi. Ngwana yoo o hlokomelwa le go šireletšwa ke motho yo a nago lemaswanedi a go dira bjalo etšwe e se motswadi wa ngwana ka madi. Lefatshe le na le mothama o o lekanyeditsweng wa metsi o o tsamayang ka go dikologa o sa eme. Se se itsege jaaka modiko wa metsi kgotsa modiko wa sehaeteroloji. Tlhale e ntsho le e tshweu, tladi nthathela maaka,marapo a baswi nkgaola tlhogo, le go ka! phokokgologa e tswe ka ngwana wa motho. Tse di akaretsa setlhopha sa balekane bao batseyang tshwetso e le setlhopha, motlhamongwe ka tlhopho. Pharologano magareng ga jury le komoti [committee] ke gore maloko a komiti ka gale ba tshwaelwa go diragatsa kgotsa go etapele tsweletso ya dikgato fa morago ga fa setlhopha se tsere tshwetso, etswa maloko a jury o ne a tsaa tshwetso. Mo dinageng tsa common law, dijuri tsa molao di diragatsa ditshwetso tsa ditshenyegelo tsa guilt, liability le tekanyetso; juries di dirisiwa gape mo dikgaisanong tsa mabelo; dikatsong tsa dibuka le metsamekong ya go tshwana. Ka dinako dingwe komiti ya ditlhopho e dira jaaka juri. Ka dinako tsa Middle Ages, dijuri kwa khontinenthaleng ya Europe di ne di dirisiwa go tswetelela molao go ya ka tumalano magareng ga boreaitse ba lefelo