Luister in 3 minute: Mboweni waarsku die ANCMinister Tito Mboweni. (Foto: Nokuthula Mbatha/ANA) In die jongste 3 Minute, 3 Sake kyk Gerhard van Onselen, senior ontleder by Sakeliga, na die minister van finansies se waarskuwing aan die ANC, die presidensiële adviespaneel oor die ekonomie en ŉ skoolverlatersertifikaat vir gr. 9-leerders. Tito Mboweni, minister van finansies, het hierdie naweek weer eens die benarde situasie van die regering se finansies op die ANC se vergadering van die lede van die nasionale uitvoerende komitee beklemtoon. Hy het ook gesê groeivooruitsigte vir die land se ekonomie het nou selfs nog verder verswak. Die ANC sal Mboweni se beleidsplan binnekort op ŉ beraad van die party se alliansievennote bespreek. Sakeliga sal fyn op die reaksie op die beraad, eerder as die plan self, let aangesien dit baie kan sê oor die party se planne vir die land se ekonomie in die toekoms. Van Onselen bespreek oor pres. Cyril Ramaphosa se presidensiële adviespaneel oor die ekonomie. Hierdie paneel bestaan uit 18 persone wat akademici, ekonome en ontleders insluit, en wat die president oor die land se ekonomiese uitdagings moet adviseer. “Soos baie van pres. Ramaphosa se planne lyk die adviespaneel na ŉ goeie idee, maar ons kan nie help om te wonder wat hieruit sal voortspruit nie. Tong in die kies gesê met 18 ekonome om die tafel sal daar sekerlik minstens 18 verskillende planne op die tafel vir die Suid-Afrikaanse ekonomie wees,” het Van Onselen gesê. Sakeliga wil egter weet of privatisering, wegdoen van onnodige rompslomp en meer ruimte vir private ondernemerskap uit die paneel voorgestel sal word. Hy werp ook die soeklig op die departement van basiese onderwys wat ŉ gr. 9-skoolverlatersertifikaat beoog vir leerders wat dan die skool wil verlaat. Politieke partye soos die DA het reeds sterk kapsie teen die plan gemaak en minister Angie Motshekga daarvan beskuldig dat sy ŉ klas van werkers wil skep wat net vir ongeskoolde werkers met lae besoldiging goed genoeg sal wees. Sakeliga wonder reeds oor die staat van die nasionale seniorsertifikaat vir matrikulante. “Dit is ongelukkig so dat hierdie sertifikaat reeds lankal nie meer voldoende is om jong mense vir die werkplek voor te berei nie,” het Van Onselen gesê. Sakeliga meen die onderwysstelsel is oor die jare heen al hoe meer onder die staatsbeheer gesentraliseer wat gelei het tot ŉ enorme en ondoeltreffende onderwysburokrasie.” “Wat onder meer nodig is, is meer onderwysentrepreneurs, onderwysmarkte en opsies wat met mekaar in die bedryf kan meeding om sake in die onderwyssektor reg te ruk.”