Reebok Kris Letang Pittsburgh Penguins Premier Jersey - Black - FansEdge.com
AC MilanAjax Amsterdam FCAlgeriaAmerican SamoaAndorraAngolaArgentinaA Gereformeerde kerk Potgietersrus - Wikipedia
Sluit in Roedtan
Huidige predikant(e) Jaco Putter
Belydende lidmate 268
Adres Ruiterweg 129
Stigtingsdatum 4 Maart 1928
Afgestig van Waterberg
Eerste predikant Ds. P.J. Venter (1944–1949)
Ds. Johan van Ryssen, die leraar van 1960 tot 1968.
Die Gereformeerde kerk Potgietersrus is die oudste gemeente van die GKSA op die dorp Mokopane in Limpopo en die derde oudste van die 25 gemeentes in die Klassis Limpopo. Einde 2015 het Potgietersrus 268 belydende en 78 dooplidmate gehad vir ’n sieletal van 346.
1.1 Eerste kerkgebou
1.2 Tweede kerkgebou
3 Vorige kerkgebou
4 Koedoesrand stig af
Die kerkgebou, afgeneem in 1958. Dis in gebruik geneem op 9 November 1953. Die argitek was Hendrik Vermooten en die bouaannemer Frikkie van Deventer, 'n lidmaat van die gemeente.
Op die Gereformeerde kerk Waterberg (gestig in 1859 op Nylstroom) se kerkraadsvergadering van 23 Desember 1923 is besluit om aan te beveel dat die gemeente in twee gesny word ingevolge die toe nuwe grense van die distrikte Waterberg en Potgietersrus. So sou daar ook ’n gemeente op Potgietersrus tot stand kom, maar albei gemeentes sou nog deur ’n enkele predikant bedien word. Die voorneme was dat Waterberg sowel as Potgietersrus elkeen sy eie, doelmatige kerk sou oprig.
Op ’n gemeentevergadering op 27 April 1927 is toe besluit om van Waterberg af te stig. Nadat die Klassis toestemming verleen het, het die kerkraad op sy vergadering op 19 Januarie 1928 besluit die afstigting sou plaasvind tydens die Nagmaalnaweek van 3 en 4 Maart 1928 en dat die nuwe gemeente se naam Piet Potgietersrus sou wees, soos die plaaslike moedergemeente van die NG Kerk trouens vandag (2016) nog bekendstaan, net vas geskryf. Op 3 Maart het die gemeente dan ook plegtig onder leiding van ds. H.J. Venter afgestig met ’n lidmaattal van 195 belydende lede.
Die kerkraad het dadelik besluit om ’n boukommissie aan te wys met die oog op ’n eie kerkgebou. Die gemeente het reeds ’n erf besit, maar dit van die hand gesit om ’n beter geleë dubbele erf elders op die dorp te koop. Die boukoste is vasgestel op £350 en die gebou sou 25 x 40 voet groot wees, volgens die kerkraad se bepaling, maar die boukommissie het dit vergroot tot 30 x 48 voet. Die Gereformeerde kerk Waterberg het sy ou preekstoel aan Piet Potgietersrus geskenk. Hierdie eerste kerk is plegtig op 9 Augustus 1931 in gebruik geneem en het altesaam £3 550 gekos, die banke ingesluit.
Aanvanklik het die gemeente van kombinasiebediening gebruik gemaak (wanneer ’n gemeente ’n predikant beroep in samewerking met een of meer ander gemeentes en die leraar dan sy tyd verdeel tussen die gemeentes). Eers in Januarie 1950 het die kerkraad sy weg oopgesien om selfstandig te beroep, en wel in die persoon van ds. G.B.S. Pasch, wat die gemeente bedien het tot hy op 9 Februarie 1960 in die amp oorlede is. Dit was in sy tyd dat die kerkraad besluit het om ’n nuwe kerkgebou op te rig. Dit is op 8 November 1952 ingewy en is vandag nog die gemeente se kerkgebou. Die voorkoms is tipies van die tallose kerke wat die Pretoriase argitek Hendrik Vermooten destyds ontwerp het.
Buitedienste is soms op plekke soos Roedtan, Saaiplaas en Limburg gehou. Eers is oorweeg om die Roedtan-wyke af te stig en ’n stuk grond is selfs vir die bou van ’n kerk daar geskenk en ’n plan opgestel vir so ’n gebou, maar later is die hele voorneme laat vaar. In 1937 het die Gereformeerde kerk Koedoesrand wel afgestig en so ook die Gereformeerde kerk Naboomspruit in 1957. Eindelik het ook die Gereformeerde kerk Potgietersrus-Wes op Mokopane self in Mei 1974 aan die beurt gekom, maar dié gemeente, wat einde 2015 ’n sieletal van net 173 gehad het, gebruik vandag nog die moedergemeente se kerk vir sy byeenkomste.
Hierdie skoolportret is in die tyd van die Tweede Vryheidsoorlog (1899–1902) in die omgewing van die latere Gereformeerde kerk Potgietersrus geneem. Die meester is Piet Steynberg. Hendrik de Beer, in 1959 lidmaat van die gemeente, sit tweede van links voor.
In 1959, met die eeufeesviering van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika, het ds. G.B.S. Pasch soos volg geskryf oor dié gemeente, waarvan hy die leraar was van 1950 tot 1960: “Aan die begin van 1958 was die Gereformeerde Kerk, Potgietersrus, dertig jaar oud! In die moeilike en beproewingsvolle jare van depressie en worsteling om die tydelike dinge, het die geloofsbegeerte gegroei by lidmate en ouderlinge én diakens om hier op Potgietersrus 'n eie kerk te hê met Woord- en Sakramentsbediening! Dit sou Woord en Sakramente nader bring aan 'n groeiende lidmaattal en dit sou die sterker moontlikheid daarstel om in die toekoms 'n selfstandige kerk te word met 'n eie herder en leraar.”
Die gebied wat die kerk van Waterberg, gestig in 1859, omspan het, was groot en die arbeidsterrein van sy predikant nog groter omdat by die gewone bediening ook nog dikwels konsulentsbediening van veraf kerke bygekom het. Met die daarstelling van nog 'n kerk, naamlik Potgietersrus, onder bediening van ds. H.J. Venter, het sy werk enersyds vermeerder, maar andersyds het die vooruitsig tot meerdere bediening sterker geword: 'n Nuwe kerk vra weldra 'n nuwe predikant!
In dié gees en in die geloofsvooruitsig het die afstigting van die Gereformeerde kerk Pietpotgietersrust plaasgevind op 4 Maart 1928 op Potgietersrus. Ds. Pasch skryf in 1959: “Op hierdie dag het 'n dankbare dogter van die moeder, Waterberg, afskeid geneem en die eerste spore getrap op die weg wat nou reeds dertig jaar diep en lank lê! Waterberg! Kerk van Waterberg! Honderd jaar lê bykans vir dié kerk agter die rug. Honderd jaar van heilige bemoeienis en mildadige onderhouding deur die Here, onse God. Gedrywe deur die Heilige Gees van God het die kerkherstigter, ds. Dirk Postma, in die stigtingsjaar van ons kerk op Rustenburg, ook die kerk van Waterberg gestig! Die presiese datum van hierdie kerkstigting het verlore geraak onder die sware stapeling van baie en moeilike en strydvolle jare. Maar een ding staan vas: Honderd jaar gelede het ds. Dirk Postma hier die Woord verkondig, die Sakramente bedien, nadat hy die kerk gestig het. En van toe af was daar kenmerkende en eiesoortige groei. Nooit met groot, indrukwekkende spronge nie, maar met 'n rustige voortgang langs die weg wat toe byna die enigste was: geboortes, die ernstige nakoming van doopsbeloftes, aflegging van belydenis. Uit dié groei is ook Potgietersrus gebore!”
Die eerste kerkraadsvergadering van die kerk van Waterberg waarop daar sprake was van afstigting, was op 23 Desember 1926. In Art. XXI staan in die half-Afrikaans, half-Hollands van destyds: “In verband met kerkbou besluit de kerkeraad om te adviseren de gemeente Waterberg in twee delen te snij, volgens de nieuwe distrikslynen, Waterberg en Potgietersrust zodat er ook een gemeente Potgietersrust komt, maar onder de bediening van een predikant. Waterberg kan dan een doelmatig gebou optrek en Potgietersrust ook een. De zaak zal in de gemeente voor gelegd worden en dan oorstaan tot e.k. vergadering in April 1927.”
Hierna het die eerste gemeentevergadering van die nuwe kerk, Potgietersrus, op Saterdag 3 Maart 1928 plaasgevind. By die opening van hierdie geskiedkundige vergadering het ds. H.J. Venter Ps. 121:1 laat sing, in die ou Hollands: Sla d'oogen naar't gebergte heen, Van waar ik dag en nacht Des hoogsten bijstand wacht. Hy lees 1 Timotheus 3 handelende oor die ouderlinge en diakens en hulle pligte. Op die vergadering was as deputate teenwoordig: oudl. Jan Last van Pietersburg en H. Smit van Waterberg.
Vorige kerkgebou[wysig | wysig bron]
Die eerste kerkgebou, gebou op die hoekerf van Van Heerdenstraat en Van Riebeeckweg en in gebruik geneem op 29 Augustus 1931. Dié gebou is gesloop, maar dis nie bekend wanneer nie.
Maar die noodsaaklikheid van 'n nuwe kerkgebou het nie buite rekening gebly nie en is daar dadelik 'n boukommissie aangestel, naamlik T. Henning, P. de Boer, L. van der Walt en H. van Rooyen met laasgenoemde as saamroeper. Hierdie kommissie het dadelik ernstig begin werk en het ook toestemming verkry van die kerkraad om £330 by die Standard Bank te leen vir die aankoop van 'n erf om 'n kerk op te bou. Opvallend is dit dan dat die kerkraad 'n opsie neem op die erwe waar die huidige, nuwe kerkgebou staan, naamlik erwe 554 en 555. Die erwe het behoort aan br. P. de Boer. Hy sou dan die bestaande kerkerf oorneem vir £200 en dan sou die kerkraad hom nog £300 toegee. Op die vergadering van 23 Januarie 1931 is finaal besluit om die genoemde twee erwe aan te koop en ds. H.J. Venter ontvang magtiging om koopbriewe en dokumente in dié verband namens die kerkraad te onderteken. Later word egter besluit om te bou op erf 139 en dat met die boukoste vir die nuwe kerk gebly moet word binne die perke van £350. In hierdie stadium raak die notuleboeke van die kerkraad weg en in die volgende notule in 'n nuwe boek van 'n vergadering gehou op 27 tot 30 Augustus 1931 deel die voorsitter mee "dat die notuleboek van die kerkraad nergens te vinde is nie". Gelukkig het hierdie notuleboek sy weg weer gevind na die argief van die kerk. En toe word gerapporteer in verband met die bou: "Die kommissie het ook groter gebou as wat vroeër besluit is: 30 x 48 i.p.v. 25 x 40. Die gebou sonder meubelment kos sowat £430 en die banke sowat £70.
Intussen is gebou en op Saterdag 29 Augustus 1931 is die kerk in gebruik geneem, hoewel die gebou nie heeltemal voltooi was nie. Die sekretaris van die boukommissie, oudl. J.L. van der Walt, gee 'n finansiële verslag en dit blyk dat die kerkgebou betaald is, mits die sowat £80 wat nog agterstallig is op die beraming ook inkom. Daar word veelvuldige gelukwensinge gespreek deur verskeie kerke en liggame en ds. A. Duvenage spreek namens die deputate van die Klassis. Die preekstoel van die kerk is geskenk aan die gemeente deur die Gereformeerde kerk Waterberg, 'n preekstoel wat jare lank diens gedoen het in die geskiedkundige kerk van Waterberg, wat duidelik blyk uit sy holgetrapte planktrappies. In 1959 het ds. Pasch geskryf: "Dié preekstoel is nog in die gemeente se besit en wag vir 'n volgende kerk wat vra: Gee ons dié preekstoel!" (Wat sedertdien daarvan geword het, is nie bekend nie.)
Toe die formele plegtighede verby was, spreek ds. D.N. Kotzé 'n kragtige rede uit op grond van Eks. 25:8 en 9. So het die feestelikhede om hierdie eerste kerkgebou van die Gereformeerde kerk Piet Potgietersrust ten einde geloop. Daarna het ds. H.J. Venter met ywer gewerk aan die opbou van die kerk. Die notules is vol van stryd en worsteling om die voortbestaan wat die tydelike dinge betref, maar ook stryd in die amptelike bediening van Woord, Sakramente en tug. Opvallend is die regsinnige besluit reeds op die eerste vergadering in die nuwe kerkgebou in Augustus 1931: Die kerkraad besluit dat voortaan elke Sondagmôre deur die dorpskerkraad diens in die kerk sal gehou word.
Die jare van swaar finansiële druk (midde-in die Groot Depressie) het ook elders sy stempel op die kerkraadsnotules gedruk. Armoede in die gemeente het dikwels voorgekom en verpligtinge teenoor die Weeshuiskommissie kon nie nagekom word nie. Maar afgesien van die armoede in die moeilike jare moet daar met leedwese melding van gemaak word dat daar elders hardnekkige sondes in die gemeente voorgekom het. So was daar op byna elke vergadering van die dertigerjare sake aangaande danspartye en alles wat daarmee saamhang. Maar uit dieselfde notules het ook geblyk dat die ampsdraers hulle roeping nie verwaarloos het nie. Oral is getuienisse van ernstige vermaninge en plek-plek tughandelinge oor die volhardende sondaar.
Hier en daar vind gebeurtenisse in die breëre kerkverband ook sy weerklank in die notules. Hier word bydrae gevra vir 'n kerkgebou in Durban. Op 'n ander plek word besluit om die bedrag van £1 te stuur aan dr. J.D. du Toit as 'n geskenk „en 'n skin.-we te rig waarin die kerkraad van Potgietersrust dankbaar is vir die beryming van die Psalmboek in Afrikaans." (10 April 1936.) Op 'n ander plek word geld gevra deur ds. P.G.W. Snyman "om die Institusie van Calvyn te vertaal in die Oekraïnse taal omdat baie mense in Rusland onderdruk word. (9 Oktober 1936.) 'n Kollekte is daarvoor afgestaan.
Koedoesrand stig af[wysig | wysig bron]
Die kerkraad in 1951 afgeneem voor die plaaslike Hervormde kerk waarin Nagmaal toe nog gehou is omdat die Gereformeerde kerkgebou te min plek gehad het. Voor: A. van Jaarsveld, W. Engelbrecht, J. Lessing, P. Vermaak, ds. G.B.S. Pasch, S. Vermaak, P. Schutte, S.J. Smit. Middel: S. Kotz, A. Combrink, C. Reinecke, P. Kruger, G. de Beer, D. Hamman, H. van Jaarsveld, L. Venter. Agter: C. Kruger, A. de Beer, J. van der Walt, M. Heystek, G. van Deventer, J. Swanepoel, P. Cloete, A. Hamman. Agter: K. Duvenage. Inlas: P. Uys.
Soos dit met 'n groeiende gemeente gaan, het die versoek dat daar 'n kerk in Koedoesrand afgestig word, nie uitgebly nie. Die eerste keer dat hierdie saak ter sprake kom, was op 'n vergadering 9 Januarie 1938. Ongelukkig was die kerkraad nie voltallig nie en is die saak uitgestel tot Aprilmaand. Op die kerkraadsvergadering van 17 April is dan bepaal dat die afstigting in beginsel goedgekeur word. Verder word bepaal dat as daar beroep word, dit gesamentlik sal gebeur en dat die predikant op Potgietersrust sou woon. Daar word 'n kommissie benoem om die saak te finaliseer. En dan gebeur dit dat die afstigting van die eerste dogtergemeente van Potgietersrust plaasvind op 20 Mei 1939 om 11 vm. in die teenwoordigheid van die deputate van Pietersburg en Waterberg. Ouderlinge H.J.P. de Beer en J.C. Oosthuizen bring die groete van Potgietersrust oor aan die nuwe kerk Koedoesrand.
En toe Koedoesrand afgestig is, is byna direk belangstelling gaande gemaak vir die bou van 'n pastorie. In die notule van 7 April 1940 word vermeld, nadat besluit is om te bou en dat daar gestreef word na 'n bedrag van £500, sal "lyste sal nie vanaand voorgelê word nie, maar sake sal baie warm gemaak word". Maar Aprilmaand is daar nog net £230 bygebring en word die bou van die pastorie uitgestel. Intussen is in die notules sprake van 'n moontlike kombinasie tussen Pietersburg, Potgietersrust en Laeveld tussen Potgietersrust en Groblersdal.
Die behoefte om ds. H.J. Venter se uitgestrekte arbeidsveld te verlig word ál groter en daarmee die vraag na nog 'n predikant in hierdie geweste. Toe Magol dan afgestig word van Waterberg, kry 'n finale kombinasie-ooreenkoms tussen Potgietersrust, Magol en Koedoesrand sy beslag en is besluit om met die Nagmaalsgeleentheid op 12 Februarie 1944 te beroep. Die werklike beroeping is egter eers op 13 Augustus 1944 gefinaliseer en toe is ds. P.J. Venter beroep as herder en leraar van hierdie kombinasie.
Ds. G.B.S. Pasch, die Gereformeerde kerk Potgietersrus se leraar van 1950 tot sy dood op 9 Februarie 1960.
Op 20 Januarie 1945 ontvang 'n dankbare kerk hulle eerste leraar: ds. P.J. Venter. Op Sondagaand 21 Januarie 1945 neem Potgietersrust op gepaste wyse afskeid van 'n baie getroue en konsensieuse herder en leraar, ds. H.J. Venter en van mev. Venter. Vanaf 1923 tot op hierdie datum het ds. Venter hier gewerk met veel opoffering en inspanning van alle kragte. Ds. P.J. Venter het met alle ywer begin arbei in die uitgestrekte kerke. Baie keer weg van die huis; sy vrou alleen tuis. Onder sy troue en bestendige arbeid het die kerk verder gegroei tot hy in 1949 'n beroep aangeneem het na Enkeldoorn, Suid-Rhodesië. Sy vrou was ’n dogter van wyle ds. H. Ph. J. Pasch.
Ná ds. P.J. Venter se vertrek het die kerk besluit om selfstandig te beroep. In Maart 1950 kon ds. G.B. S.Pasch die arbeid hier oorneem. Die kerk het intussen gegroei die kerkie het spoedig geblyk te klein te wees veral met Nagmaalsdienste sodat daar 'n aantal jare lank dankbaar gebruik gemaak is van die Hervormde kerkgebou wat goedgunstiglik aan hulle kosteloos voorsien is.
Ds. G.B.S. Pasch het die nuwe kerk se hoeksteen gelê op 17 Mei 1952. Dié foto is waarskynlik geneem tydens die kerk se ingebruikneming op 9 November 1953.
Ds. Wouter en mev. Ester de Vos., die predikantspaar van 1969 tot 1992, toe hy sy emeritaat aanvaar.
Ná baie oorwegings het die kerkraad in oorleg met die gemeente besluit om oor te gaan tot die bou van 'n nuwe kerk op die erwe wat eerder al genoem was, naamlik 554 en 555. Hierdie erwe is verkry van die stadsraad in ruil vir die bestaande erf en gebou. Daar is gebou en die gemeente kon met vreugde aanskou dat die Here vir ons goed is. Met vreugde en dankbaarbeid kon die nuwe kerkgebou op 9 November 1953 feestelik in gebruik geneem word. Die argitek van die gebou was Hendrik Vermooten van Pretoria en die bouheer Frikkie van Deventer, 'n lidmaat van die kerk. By geleentheid van die ingebruikneming, terwyl reënbui die nuwe gebou oorstort, het prof. dr. J.P. Jooste 'n kragtige woord gespreek tot die gemeente. Dit was 'n dag van feesvreugde.
Steeds het die kerk gegroei. Getalle wat in 1950 410 was, het in 1957 te staan gekom op 620. Die arbeid het veeleisend geword vir een predikant en daar was genoegsame herdersarbeid beskikbaar in die kerkverband. Die kerkraad het besluit tot meerdere bediening. Van die Klassis Waterberg, in sitting byeen op Messina, Oktober 1957, is toestemming verkry tot die afstigting van 'n nuwe kerk, naamlik Naboomspruit, wat ingesluit het die Sterkrivier-besproeiingskema. Op die vergadering is daar die vooruitsig gestel van 'n moontlike kombinasie met Vaalwater, wat nog in die GKSA se eeufeesjaar (1959) ’n werklikheid geword het. In November 1957 het die afstigting van Naboomspruit plaasgevind in teenwoordigheid van die deputate.
Venter, Petrus Johannes, 1944 – 1949
Pasch, Gerhardus Bartholomeus Schutteus, 4 Maart 1950 – 9 Februarie 1960 (oorlede in die amp)
Van Ryssen, ds. Johan Wilhelm Jansen, 1960 – 1968
De Vos, Wouter, 1969 – 1992 (aanvaar sy emeritaat)
De Beer, Dewald Lambertus, 1974 (waarna Potgietersrus-Wes tot 1976)
Nagel, Cornelius Johannes, 1992 – 2006
Putter, Christiaan Johannes Jacobus, 2006 – hede
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Gereformeerde_kerk_Potgietersrus&oldid=2042495"