Jenni o lemaletše papadi ya bidio. O re: “Gona bjale ke e bapala diiri tše seswai ka letšatši, gomme e fetogile bothata bjo bogolo.”
Dennis o lekile go tlogela go šomiša didirišwa tša gagwe tša elektroniki le inthanete ka matšatši a šupa. O ile a kgotlelela ka diiri tše 40 feela.
Jenni le Dennis ga se bafsa. Jenni ke mma wa bana ba bane yo a nago le nywaga e 40. Dennis o na le nywaga e 49.
NA O šomiša didirišwa tša thekinolotši? * Ba bantši ba ka araba ka gore ee, gomme ba na le mabaka a kwagalago. Didirišwa tša elektroniki di phetha karolo e kgolo le e bohlokwa mešomong, bophelong le boithabišong.
Eupša go bonagala batho ba bantši ba lemaletše mehuta e itšego ya didirišwa tša thekinolotši go swana le Jenni le Dennis. Ka mohlala, Nicole wa nywaga e 20 o re: “Ga ke rate go bolela se, eupša nna le founo ya ka re bagwera ba bagolo. Ke dula ke e swere ka dinako tšohle. Ke ikwa eka ke a babja ge ke le moo founo ya ka e sa swarego, gomme ka morago ga seripa sa iri, ke duma ge nkabe ke kgona go bona melaetša ya ka gape. Okare ke bošilo!”
E bile batho ba bangwe ba lebelela melaetša ya bona le dilo tše itšego bošego. Ba ka ikwa eka ba a babja ge ba le kgole le sedirišwa sa bona sa thekinolotši. Banyakišiši ba bangwe ba re mokgwa wo ke temalelo—e ka ba e le go lemalela didirišwa tša thekinolotši goba go lemalela inthanete kudu goba sedirišwa se itšego se bjalo ka smartphone. Ba bangwe ga ba nyake go diriša lentšu “temalelo” gomme ba hlalosa mokgwa wo e le feela bothata bjo itšego goba go rata selo kudu.
Go sa šetšwe gore mokgwa wo o bitšwa eng, go šomiša didirišwa tša thekinolotši gampe ke bothata. Maemong a mangwe, go dira bjalo go arogantše ditho tša malapa. Ka mohlala, kgarebe e nngwe ya nywaga e 20 e itše: “Tate ga a sa tseba gore go direga eng bophelong bja ka. O dula ka phapošing ya bodulo gomme a ngwala di e-mail ge a dutše a bolela le nna. Ga a ke a bea founo ya gagwe fase. Ke a tseba gore tate o a nthata, eupša ka dinako tše dingwe ga go bonagale go le bjalo.”
“Go Lwantšha Temalelo”
E le go thuša go lwantšha go diriša thekinolotši gampe, dinaga tše bjalo ka China, Korea Borwa, United Kingdom le United States di dirile mafelo a “go lwantšha temalelo,” moo motho a thibelwago go diriša Inthanete le didirišwa tša thekinolotši ka matšatši a itšego. Ka mohlala, Brett wa nywaga e 28 o re ka nako e nngwe o be a raloka papadi ya bidio ka diiri tše 16 ka letšatši. O re: “Ka mehla ge ke tsena inthaneteng, go be go le bjalo ka ge eka ke nwele sehlaretagi.” Nakong ya ge Brett a eya lefelong la go lwantšha temalelo ye, o be a feletšwe ke mošomo, a se sa itlhokomela e bile a sa hlwe a na le bagwera. O ka phema bjang ditlamorago tše?
HLAHLOBA TSELA YEO O DIRIŠAGO THEKINOLOTŠI. Hlahloba gore o diriša thekinolotši gakaakang. Ipotšiše dipotšišo tše di swanago le tše latelago:
Na ke ikwa ke tshwenyegile goba ke sa dudišege ge ke sa kgone go tsena inthaneteng goba go šomiša sedirišwa sa ka sa elektroniki?
Na ke tšwela pele ke diriša inthanete goba sedirišwa sa ka le ge nako yeo ke ipeetšego yona e fetile?
Na ke palelwa ke go robala ka ge ke sa kgone go kgaotša go lebelela melaetša yeo e tsenago?
Na ke hlokomologa lapa la ka ka baka la go diriša thekinolotši? Na ditho tša lapa la ka di ka dumelelana le karabo ya ka potšišong ye?
Ge e ba go diriša ga gago thekinolotši go dira gore o hlokomologe “dilo tše bohlokwa kudu”—go akaretša lapa la gago le boikarabelo bjo bongwe—o swanetše go dira diphetogo gona bjale. (Bafilipi 1:10) Bjang?
ITHUTE GO IPEELA MELLWANE. Gaešita le go diriša selo se sebotse ka mo go feteletšego go ka ba kotsi. Ka gona go sa šetšwe gore o šomiša didirišwa tša thekinolotši go tša kgwebo goba gore o ithabiše, bea mellwane ya gore o tla di diriša ka nako e kae gomme o e kgomarele.
Tšhišinyo: Ke ka baka la’ng o sa kgopele thušo ya setho se sengwe sa lapa goba ya mogwera? Beibele e re: “Ba babedi ba phala o tee . . . Ge yo mongwe a ewa, yo mongwe a ka tsoša mogwera yoo wa gagwe.”—Mmoledi 4:9, 10.
O se ke wa dumelela selo se sebotse se fetoga “temalelo”
Ka ge didirišwa tše difsa di dira gore re hwetše le go fetišetša tsebišo gabonolo le ka pela, go molaleng gore le go dirišwa ga thekinolotši gampe go tla gola. Eupša o se ke wa dumelela selo se sebotse se fetoga “temalelo.” Ka go ‘diriša nako ya gago ka bohlale,’ o ka phema go šomiša didirišwa tša thekinolotši gampe.—Baefeso 5:16.
^ ser. 5 Sehlogong se, polelwana “didirišwa tša thekinolotši” e šupa go didirišwa tša elektroniki tšeo di šomišwago go fetišetša tsebišo e itšego, e ka ba ka e-mail, megala, melaetša, dibidio, mmino, dipapadi le dinepe.
Na ke go hloka mekgwa go šitiša poledišano ka go fo lebelela molaetša? Goba na ke go hloka mekgwa go hlokomologa molaetša e le feela gore o tšwele pele ka poledišano?
mailto:?body=Na o Šomiša Didirišwa tša Thekinolotši ka Bohlale?%0a%0ahttps%3A%2F%2Fwww.jw.org%2Ffinder%3Fdocid%3D102015127%26wtlocale%3DSE%26srcid=share⊂ject=Na o Šomiša Didirišwa tša Thekinolotši ka Bohlale?