Kan jy 'n besigheid uit ŉ deeltitelwoning bedryf? - Jou Geld | Solidariteit WêreldJou Geld | Solidariteit Wêreld
Tuis › 2016-wenke › Kan jy ‘n besigheid uit ŉ deeltitelwoning bedryf?
Kan jy ‘n besigheid uit ŉ deeltitelwoning bedryf?
Die trae ekonomie en kwynende indiensneming oor die afgelope paar jaar het ŉ toenemende getal mense genoop om met hul eie besighede te begin as ŉ manier om ŉ inkomste te verdien, en die jongste beskikbare statistiek dui aan dat minstens 10% van Suid-Afrika se werkende volwassenes nou selfwerksaam is.
“En natuurlik kan die meeste van hierdie klein- of mikrobesigheidseienaars nie bekostig om ŉ kantoor, winkel of vervaardigingsruimte te huur nie, so hul besighede is byna per definisie tuisgebaseer,” sê Andrew Schaefer, BD van die vooraanstaande eiendombestuursmaatskappy Trafalgar.
“Hierbenewens word ŉ groterwordende getal mense wat ŉ vaste werk het deur tegnologie in staat gestel om van die huis af te werk en hulle verkies nou meesal om dít te doen eerder as om elke dag kantoor toe te pendel.”
Om ŉ tuisgebaseerde besigheid of voltydse tuiskantoor in ŉ deeltitelskema (DT-skema) te vestig, kan egter problematies wees en eienaars moet seker maak dat hulle dinge op die regte manier doen of hulle kan vind dat hul jong besighede vir goed van die baan is.
“Uit die Deeltitelwet is dit duidelik dat ŉ woonstel of meenthuis vir residensiële gebruik bedoel is en oor die algemeen nie as ŉ kantoor of besigheidsplek gebruik kan word nie ─ tensy die eienaars van elke ander eenheid in die DT-skema skriftelik instem tot ŉ gebruiksverandering. Dit beteken dat eienaars wat nie hierdie toestemming verkry het nie deur die trustees van die skema aangesê kan word om hul tuisgebaseerde besighede te sluit of regstappe in die gesig te staar.
“Andersyds het tye en leefstyle so baie verander sedert die Wet in werking getree het dat ons as besturende agente altyd eienaars en trustees aanmoedig om aansoeke om gebruiksverandering baie versigtig te oorweeg eerder as om dit voor die voet te verwerp. ŉ Tuisbesigheid is dalk die enigste manier vir ŉ mede-eienaar om ŉ bestaan te maak en byvoorbeeld sy heffingpaaiemente te betaal en om in te stem kan dus tot hul eie voordeel strek.”
Schaefer sê dat soos by so baie ander DT-sake daar waarskynlik ŉ groot mate van subjektiwiteit by die oorweging van ŉ aansoek om gebruiksverandering betrokke sal wees, maar dat daar drie hooffaktore is wat die lede van die regspersoon as riglyne kan gebruik in hul besluit om toestemming te gee of te weerhou.
“Die eerste hiervan is geraas en volgens daardie grondslag is ŉ boekhou- of rekenaarbesigheid byvoorbeeld ŉ heel ander saak as ŉ motorwerkwinkel of houtwerkbesigheid.”
Hy sê die ander ding waaraan die ander eienaars moet dink, is die moontlike ongerief of oorlas wat die besigheid kan veroorsaak, veral ten opsigte van sekuriteit en parkering. “So, as die besigheid byvoorbeeld ŉ afleweringsmaatskappy is of ŉ diensverskaffer soos ŉ skoonmaak-, spyseniering- of werwingmaatskappy met personeel en kliënte wat die heel dag kom en gaan, is toestemming dalk nie ŉ goeie idee nie. Aan die ander kant sal ŉ opleidings- of afrigtingsbesigheid met net een kliënt op ŉ keer met net een of twee gereelde werknemers dalk glad nie die ander eienaars in die skema verontrief nie.”
Schaefer sê die derde faktor wat oorweeg moet word, veral ten opsigte van advertering en reklameborde, is die bepaling in die voorgeskrewe bestuursreëls vir DT-skemas wat eienaars of inwoners keer om enigiets te doen wat afbreuk aan die “reputasie” van hul skema kan doen.
“Eienaars wil oor die algemeen nie hê hul DT-skema moet sy residensiële karakter verloor en op die ou end lyk soos ŉ kantoorpark of ŉ minifabriekskompleks met die baie reklameborde van die verskillende besighede wat daar gehuisves word nie ─ en heel tereg so, want dit sal waarskynlik ŉ negatiewe uitwerking hê op die waarde van al die huise in die skema.
“Gevolglik, al sou hulle die gebruiksverandering en die vestiging van ŉ tuisgebaseerde besigheid goedkeur, sal hulle dalk die aanbring van enige advertensiemateriaal of reklameborde van daardie besigheid op enige plek op die gemeenskaplike eiendom wil veto.”