Nuuskommentaar: Die verontregte elite teenoor die oningeligte massaPrins Harry en sy vrou Meghan tydens hul onderhoud met Oprah Winfrey. (Foto: Joe Puugliese/Harpo Productions/AFP) Prins Harry en sy vrou, Meghan Markle, het die afgelope week in ŉ eksklusiewe onderhoud met Oprah Winfrey vertel van hulle slegte, en selfs rassistiese, ervarings met die monargie en Britse pers wat hulle uiteindelik uit Brittanje gedryf het. Die reaksie hierop was uiteenlopend. Byna die helfte van alle Britte het gedink dat die onderhoud onvanpas was. Selfs kommentators wat nie die monargie se grootste aanhangers is nie, het gevoel dat die onderhoud nie die regte ding was om te doen nie. ŉ Onderhoud waarin die koningshuis so in die openbaar beledig word, voel verkeerd. Veral wanneer die beledigings afkomstig is van iemand soos prins Harry wat sy lewe lank deur die koninklike familie beskerm en ondersteun is – dit voel eintlik maar soos verraad. Ook is Harry en Meghan twee elite-miljoenêrs wat in ŉ Kaliforniese villa saam met ŉ ander miljardêr gesit en verduidelik het hoe onderdruk hulle is – met Meghan wat ŉ rok van R71 000 aangehad het. Ongeag die waarheid of onwaarheid van die bewerings wat hulle gemaak het – gewone mense hou nie daarvan wanneer die aristokrasie vir hulle wil vertel hoe verskriklik moeilik hulle lewe is nie. Niemand wil luister na die klaagliedere van lede van die elite wat volledig ontkoppel is van gewone mense met gewone probleme nie. Dit kom doodeenvoudig vals, narcisties, verwaand en aandagsoekerig voor. Veral omdat dié twee die onderhoud gedoen het nadat hulle hul koninklike pligte neergelê het in ŉ sogenaamde soeke na ŉ stiller lewe weg van die indringende media af. Hollywood is die laaste plek op aarde waar jy dié soort lewe gaan kry. Aan die ander kant was egter die reaksie van Hollywood se elite. Hulle het Meghan met die simpatie ontvang wat sy waarskynlik verlang het. Hulle het dit gevier dat sy braaf genoeg was om “haar waarheid” te vertel en die moed gehad het om teen die wit, uitgediende, onderdrukkende monargie op te staan. Hierdie uiteenlopende reaksies spreek boekdele van die huidige stand van die politiek en kultuur in Amerika. Siende dat Harry en Meghan se ervarings nie veel simpatie buite daardie Hollywood-elitegroep sou ontlok nie, moes hulle hulself as slagoffers van ŉ groter sistemiese onderdrukking skets. Met hulle eliteprobleme sou net hulle eie portuurgroep by hulle aanklank vind. Gewone mense se wêrelde, probleme en oplossings lyk bloot te anders. Indien hulle die simpatie en ondersteuning van die massa wou hê, moes hulle egter onskuldige slagoffers van groter sistemiese onderdrukking wees. Sodoende is hulle ongeluk buite hulle beheer. Die skuldige partye synde die Britse monargie wat sistemies onderdrukkend en rassisties is, asook die rassistiese Britse pers. Een van die goed wat Meghan in die onderhoud gesê het, is dat sy sélf in die aande God Save the Queen moes leer – niemand het eens daaraan gedink om haar te help nie. Ook was daar geen handleiding oor hoe om ŉ koninklike te wees nie. Verder het sy gekla omdat sy en haar seun, Archie, aan presies dieselfde koninklike protokol en gebruike onderhewig was wat reeds eeue lank bestaan – dit is nou betreffende die toekenning van titels en sekuriteit. Sy was selfs geskok dat sy voor die koningin moes buig by hulle eerste ontmoeting. Hiermee het Meghan eintlik gevra: Waarom was die ganse tradisie van die monargie nie bereid om voor my te buig en mý in ag te neem nie? Hulle wat (natuurlik!) nie bereid was om aan te pas nie, het vir haar neergekom op beoefenaars van sistemiese onderdrukking, rassisme en ongenaakbaarheid. (Al wat haar slagofferaanslag tot gevolg gehad het, is dus dat sy soos ŉ bevoorregte, egoïstiese en ongelooflik onaangename mens gelyk het.) Dit is die onderliggende karakter van veral die Amerikaanse kulturele elite vandag. Wanneer die wêreld, en veral die massa, iets anders doen of voorstaan as wat ek wil hê, is húlle die probleem, nie ek nie. Indien tradisies en eeueoue gebruike mý nie pas nie, is die tradisies en gebruike die probleem, en nie ek nie. Wanneer ek ook al nie die middelpunt van aandag en belang is nie, word ék onderdruk. Dit wat sleg gaan in die samelewing is nooit aan enigiemand anders toe te skryf as die sistemies onderdrukkende magsentra in die samelewing of die oningeligte massa nie. Geen slegte ding wat in die samelewing gebeur, is nié een van die twee elemente se skuld nie. Niks is ooit die elitegroep se skuld nie. Dit is presies hierdie selfde denke wat steeds Brexit as verskynsel, Trump se 2016-verkiesing en sy groot steun in 2020 as foute van die oningeligte, rassistiese en agtergeblewe massa afmaak. Hulle is nie bereid om hierdie soort verskynsels met eerlikheid te ondersoek en te ontleed en dalk die ander kant se perspektief in te sien nie. Dit is veel makliker om dit as ŉ fout van die massa te tipeer. Daar waar instellings, gebruike en tradisies ook nie strook met dít waarvan hulle hou nie, is dit vanselfsprekend onderdrukkend en verkeerd. Daarom kan die elite in hulle villas sit en kla oor hoe vreeslik erg hulle lewe is en hoe hulle onderdruk word. Indien ŉ absolute tekort aan selfondersoek, selfkritiesheid en eieverantwoordelikheid fundamenteel deel van jou lewensuitkyk is, moet jy die massa en die stelsels van onderdrukking blameer wat nie met jou eie sieninge strook nie. Indien jy nooit bereid is om jouself te bevraagteken of in ŉ ander se skoene te plaas nie, is die enigste opsie wat oorbly om die massa en die stelsels te blameer. Daardeur word die elite se sin van selfbelang, morele meerderwaardigheid en spesiaalheid gekoester. Sodoende is die moontlike waarhede in Meghan en Harry se onderhoud volledig oorskadu deur die spektakel wat dit was. Mense word so gereeld deur die elite vertel hoe wonderlik moreel hulle is, hoe agterlik en simpel die massa is en hoe die massa gerus by die elite kan leer hoe om beter mense te wees. Mense word so deur die elite voorgeskryf dat hulle selfverwaandheid en ŉ slagofferkultuur van ŉ myl af kan raaksien. Wanneer hulle dit sien, droog hulle geduld en simpatie gevolglik ook redelik vinnig op.