PressReader - Landbouweekblad: 2018-06-15 - KLEM GE­LÊ OP WINGERDWORTELS
KLEM GE­LÊ OP WINGERDWORTELS
Landbouweekblad - 2018-06-15 - Lbw|kortliks - — LUCILLE BOTHA
Wor­tel­boer­de­ry is waar­skyn­lik be­lang­ri­ker as goeie son­lig­be­heer in win­gerd­pro­duk­sie, tog gee pro­du­sen­te en na­vor­sers nog nie ge­noeg aan­dag daar­aan nie. Dís die bood­skap wat prof. E­ben Ar­cher en mnr. Da­wid Saay­man se nuut­ste boek, met die een­vou­di­ge ti­tel Wingerdwortels, wil tuis­bring.
“Ek glo ge­buf­fer­de wor­tel­stel­sels (wor­tels wat ge­noeg wa­ter en voe­ding­stow­we kry so­dat dit die plant in moeilike toe­stan­de ge­sond kan hou) is dalk die be­lang­rik­ste teen­voe­ter vir kli­maats­ver­an­de­ring. Daar is ge­noeg be­wy­se dat ’n goed ge­buf­fer­de wor­tel­stel­sel voor­de­lig is vir weer­stand teen kli­maat­s­kok­ke,” het E­ben op die boek se be­kend­stel­ling in Slang­hoek bui­te Raw­son­vil­le ge­sê.
“Son­der goeie wor­tel­be­stuur is die be­houd en vol­hou­baar­heid van win­gerd­boer­de­ry vo­ren­toe in ge­vaar.” Die hui­di­ge droog­te en ver­wag­tin­ge dat die win­gerd­pro­duk­sie­ge­bie­de straks ál dro­ër kan word, be­klem­toon hoe be­lang­rik ken­nis van wingerdwortels is.
Boon­op is dit be­lang­rik dat wy­ne ge­trou aan hul her­koms is en u­niek in die wê­reld moet wees – ’n ken­merk waar­in grond ’n groot rol speel. Dit be­te­ken wyn­ma­kers en win­gerd­boe­re moet ken­nis dra van wor­tels se in­ter­ak­sie met ver­skil­len­de grond­soor­te en die on­mid­del­li­ke om­ge­wing.
Dít wat on­der die grond ge­beur, kry eg­ter baie min­der aan­dag van na­vor­sers as die de­le bo die grond – en tog kan niks bo­gronds ge­beur son­der die in­vloed van die wor­tel­stel­sel nie. Vol­gens dr. Al­bert S­tre­ver (in die voor­woord) is dit om­dat win­gerd­bou­stu­den­te nie ge­reeld prak­ties aan wingerdwortels bloot­ge­stel word nie en om­dat min om­vat­ten­de hand­lei­dings oor die on­der­werp be­staan.
Ar­cher en Saay­man se boek vul nou hier­die ga­ping. Die boek is ’n vol­le­di­ge sa­me­vat­ting van die be­staan­de ken­nis oor wingerdwortels, hul bou en fi­si­o­lo­gie, hoe hul­le op se­ke­re fak­to­re re­a­geer, wat­ter in­vloed wor­tels op bo­grond­se groei, die win­gerd se drag en druif­sa­me­stel­ling het. Die skry­wers het meer as 240 pu­bli­ka­sies ge­raad­pleeg om die boek te skryf.
Die vyf hoof­stuk­ke be­han­del die groei, mor­fo­lo­gie en a­na­to­mie van wingerdwortels, die fi­si­o­lo­gie en funk­sies daar­van, me­to­des om wor­tels te on­der­soek, fak­to­re wat wor­tel­groei en -ver­sprei­ding raak en die on­der­houd van wor­tels. Van die be­lang­rik­ste be­vin­dings sluit in: Hoe kou­er ’n wyn­bou­streek is, hoe gro­ter is die kans dat die wor­tel­groei­si­klus slegs een spits­tyd (met deur­slaan) het. In Me­di­ter­reen­se kli­maat­stre­ke be­reik wor­tel­groei twee spits­tye (na­by vol­blom en ná oes­tyd). Dit het ver­rei­ken­de im­pli­ka­sies vir boer­de­ry­prak­ty­ke in ver­skil­len­de stre­ke.
Grond­ver­wan­te prak­ty­ke be­hoort grond­fi­sie­se en -che­mie­se be­per­kings op te hef, want wingerdwortels is ge­voe­lig daar­voor. Be­ter wor­tels het ’n reg­streek­se in­vloed op be­ter groei en op­brengs­te.
Dié boek – i­de­aal vir win­gerd- en wyn­bou­stu­den­te, maar ook vir pro­du­sen­te en selfs ver­teen­woor­di­gers van diens­ver­skaf­fers – bring ’n mens diep on­der die in­druk van hoe be­lang­rik die de­le van die win­gerd­stok is wat nie so sig­baar is nie, maar wat on­der­gronds ’n reu­se­rol speel.
Die boek Wingerdwortels.
FO­TO: LUCILLE BOTHA
Mnr. Da­wid Saay­man (links) en prof. E­ben Ar­cher ty­dens die be­kend­stel­ling van hul boek op Slang­hoek.