You are here: Home » Content » Sosiale Wetenskappe: Aardrykskunde Graad 5 » Riviere van die RSA
FISIESE STRUKTUUR VAN SUID-AFRIKA Module 9
Die riviere van die RSA
Alle riviere vloei van ‘n hoogliggende na ‘n laagliggende gebied. Die oorsprong van al die RSA se riviere is op die binnelandse plato of op die platorand (waterskeiding) en mond in die see uit. Baie van die RSA se riviere is nie-standhoudend, wat beteken dat die riviere net gedurende die reënseisoen water bevat. Die riviere van die RSA is ook nie geskik vir watervervoer nie, omdat daar soveel stroomversnellings, watervalle en sandbanke in is. Dié tipe riviere word nie-bevaarbare riviere genoem. Die Oranjerivier
Die Oranjerivier is die grootste en langste rivier in die RSA. Dit ontspring in die Drakensberge in die ooste (naby Mont-Aux-Sources) en vloei weswaarts oor die hele breedte van die RSA en mond by Oranjemund langs die weskus uit. Die Oranjerivier vorm heelparty grense, waarvan die belangrikste grens dié tussen die RSA en Namibië is.
In die bolope van die Oranje is die Gariepdam gebou om water te bewaar vir die droë tye van die jaar. Die water word dan veral vir besproeiing gebruik. Elektrisiteit word ook hiervan opgewek.
Net oos van die dam sluit die eerste takrivier, die Caledonrivier, waarin die Vanderkloofdam gebou is, aan. Naby Douglas sluit die tweede sytak, die Vaalrivier, aan waarin die Vaaldam gebou is. Hierna vloei die Wilge- en Hartsriviere by die Vaalrivier in. Laer af in die Oranje, naby Kakamas, kom die Augrabies-waterval voor.
Die Limpopo begin naby Johannesburg waar dit die Krokodilrivier genoem word. Sodra die Groot Marico-sytak by die Krokodilrivier invloei, word dit die Limpopo genoem. Nog ‘n belangrike sytak is die Olifantsrivier. Die Limpopo vorm eers die grens tussen die RSA en Botswana en later ook tussen die RSA en Zimbabwe. Dit vloei dan deur Mosambiek waar dit in die Indiese Oseaan uitmond.
Riviere wat van die platorand direk kuswaarts vloei
Hierdie riviere is baie korter en vloei teen ‘n steiler helling na die see. Dit veroorsaak dat hulle almal baie vinnig vloei in diep valleie wat besproeiing moeilik maak.
Die riviere in die noordooste wat op die Drakensberg-platorand ontstaan, is die Komati-, Pongola-, Tugela-, Groot Kei- en Keiskammariviere. Laer af kom die Sondags-, Groot Vis-, Gamtoos-, Gouritz- en Breëriviere voor. Aan die weskus vloei die Berg- en Olifantsriviere.
OM 'N VASVRA OP TE STEL
[LU 1.7; 2.3]
Bestudeer die geheuekaart van die riviere van RSA en stel hieruit ‘n vasvra saam wat in die klas gebruik kan word om die leerders se kennis te toets.
OM JOU ATLAS TE GEBRUIK OM ANTWOORDE TE VIND
[LU 1.1; 2.1]
Raadpleeg ‘n atlas om die volgende vrae te beantwoord:
Vul die name van die riviere wat op die kaart genommer is op die tabel in.
Vul die volgende op jou kaart in. Gebruik jou atlas.
b) Namibië, Botswana, Mosambiek, Swaziland, Lesotho (Buurlande)
c) Oranjemund, Douglas, Johannesburg
In watter rigting vloei die Oranjerivier?
Waarom kies die Oranjerivier nie kortpad na die Indiese Oseaan nie, maar volg ‘n lang roete na die Atlantiese Oseaan?
Waarom dink jy het die Oranjerivier so min sytakke in die westelike deel?
Verklaar waarom die Augrabies-waterval juis daar voorkom.
Watter ander rivierstelsel kom in die binneland voor? Hoekom word dit ‘n rivierstelsel genoem?
Met watter lande vorm die Limpopo die grens van RSA?
Hoekom dink jy het die riviere wat van die plato vinnig na die kus vloei, sulke diep klowe?
Daar is opgaardamme in die meeste van hierdie riviere gebou. Waarvoor word die water gebruik?
Watter deel van Suid-Afrika sal jy die graagste wil besoek as jy kan? Hoe sal dit na jou mening verskil van jou eie omgewing?
Aan watter kant van Suid-Afrika (oostelike of westelike) kom veral droë lope voor? Gee ‘n rede vir jou antwoord.
Stel vas watter rivier naby jou dorp vloei. Probeer uitvind:
- aan watter rivierstelsel die rivier behoort.
- waarvoor die water van die rivier gebruik word.
Riviere vanaf platorand na kusvlakte
LU 1 AARDRYKSKUNDIGE ONDERSOEK
LU 2 AARDRYKSKUNDIGE KENNIS EN BEGRIP
Die leerder is in staat om aardrykskundige en omgewingskennis en –begrip te toon.
2.1 belangrike fisiese kenmerke van Suid-Afrika identifiseer en beskryf;
Van platowoud afdraend na see
Droog – min reën en berge
Daal van plato na kus
Limpopo – baie takriviere
Vloei vinnig van baie hoog na kus – baie erosie
Besproeiing, drinkwater, elektrisiteit
W – min reën
« Previous module in collection Boustreke en berge
Next module in collection » Verandering van die landskap
This work is licensed by Siyavula Uploaders under a Creative Commons Attribution License (CC-BY 3.0), and is an Open Educational Resource. Last edited by Siyavula Uploaders on Jul 15, 2009 6:21 am -0500. Add to a lens