Issue 1, 2005 Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg - Volume 2005,
Ongeregverdigde verryking van &apos;n derde uit &apos;n kontrak
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2005, pp 1 –17 (2005)
Recognition and enforcement of foreign judgments : still a Hobson&apos;s choice among competing theories
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2005, pp 18 –32 (2005)
Erkenning en afdwinging van buitelandse beslissings : Hobson se keuse tussen kompeterende teoriee?
Projek 121 van die Suid-Afrikaanse regskommissie behels twee dokumente waarin die wetgewing oor internasionale samewerking in siviele aangeleenthede ondersoek word. Issue Paper 21 (2003) het &apos;n strukturele hoofdoelstelling, naamlik om &apos;n enkele eenvormige en omvattende wet daar te stel, terwyl Discussion Document 106 (2004) normatiewe en gevarieerde doelstellings insluit. Projek 121 skep &apos;n gulde geleentheid om die statutêre raamwerk vir die erkenning en afdwinging van vreemde vonnisse en onderhoudsbevele onder die loep te neem. Daar bestaan min duidelikheid oor die teoretiese grondslag vir die erkenning en afwinging van buitelandse vonnisse, maar moderne perspektiewe skep nuwe maniere om oor sowel die teoretiese as die praktiese implikasies te dink. Voordat die kommissie sy aanbevelings finaliseer, behoort meer sistematiese aandag hieraan gewy te word.
An acceptable, applicable and accessible family-law system for South Africa - some suggestions concerning a family court and family mediation
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2005, pp 33 –47 (2005)
&apos;n Aanvaarbare, toepaslike en toeganklike famlieregstelsel vir Suid-Afrika - voorstelle aangaande &apos;n gesinshof en gesinsbemiddeling
Daar word dikwels opgemerk dat die adversatiewe stelsel van litigasie nie gepas is by egskeidings en ander familieregtelike kwessies nie omrede dit die emosionele spanning en konflik wat gewoonlik met hierdie tipe kwessies gepaardgaan, vererger. Om hierdie rede is van owerheidsweë aanbeveel dat &apos;n gesinshofmet &apos;n maatskaplike komponent waar bemiddelingsdienste aangebied word vir Suid-Afrika ingestel moet word. Weens finansiële beperkings het Suid-Afrika vandag nog nie &apos;n Gesinshof nie. Die bemiddelingsdienste wat tans wel deur private bemiddelaars en verskeie gemeenskapsgebaseerde organisasies en instellings aangebied word, word egter óf onderbenut óf deur &apos;n gebrek aan fondse en menslike hulpbronne gekortwiek. Dit blyk verder dat die streng formalisme en die oorwegend Westerse waardes en beginsels van die adversatiewe familieregstelsel so vreemd vir mense uit Afrosentriese kulturele agtergronde is dat hulle hul by huweliksverbrokkeling en ander gesinsgeskille eerder tot tradisionele informele dispuutbeslegtingsprosedures op gemeenskapsvlak wend as om hulle op die formele familieregstelsel te beroep. Die gevolge van hierdie probleme is dat die familieregstelsel vandag vir die grootste deel van die bevolking irrelevant, onaanvaarbaar en ontoeganklik is. Moontlike oplossings hiervoor is die oprigting van &apos;n gesinshof op laerhofvlak met omvattende jurisdiksie in alle familieregtelike kwessies, maar van groter belang, die instelling van verpligte egskeidings- en gesinsbemiddeling. Aangesien die voordele van bemiddeling oorweldigend is vir gades wat besig is om te skei, vir kinders wat deur egskeiding geraak word en vir die regspleging, is dit verkieslik dat almal wat deur die uiters moeilike proses van gesinsverbrokkeling gaan die voordele van bemiddeling moet inoes. Daar word gevolglik aan die hand gedoen dat die staat deur middel van sekere nuwe en uitgebreide werksaamhede van die kantoor van die gesinsadvokaat bestaande en gerespekteerde private en gemeenskapsgebaseerde bemiddelingsdienste moet akkrediteer om die nuut ingestelde verpligte bemiddelingsdienste aan die publiek te lewer. Aangesien private bemiddeling goeie resultate in die praktyk oplewer en &apos;n unieke bydrae tot die beslegting van probleme by en rondom egskeiding kan maak, en aangesien &apos;n groot deel van die bevolking hul in ieder geval met hulle familieregtelike kwessies tot bemiddeling op gemeenskapsvlak wend, sal verpligte egskeidings- en gesinsbemiddelingsdienste wat deur private en gemeenskapsbemiddelaars aangebied word die familieregstelsel meer aanvaarbaar, toepaslik en toeganklik maak. Ten einde veral gemeenskapsgebaseerde bemiddelingsdienste se probleme met befondsing en werkkrag die hoof te bied, behoort die instelling van gemeenskapsdiens vir alle pasgekwalifiseerde regsgegradueerdes asook alle pasgekwalifiseerde gegradueerdes uit die sosiale en gedragswetenskappe ernstig oorweeg te word. Dit is egter van kardinale belang dat alle geakkrediteerde bemiddelaars behoorlik opgelei moet word en dat die kantoor van die gesinsadvokaat sekere basiese standaarde vir die bemiddelingsproses en -praktyk moet ontwikkel om bemiddelingsdienste van hoogstaande gehalte te verseker. Hierbenewens moet die kantoor van die gesinsadvokaat steeds daarvoor verantwoordelik wees om ondersoeke in te stel wanneer kinders se belange by egskeiding ofander familieregtelike kwessies ter sprake kom. By sodanige ondersoeke moet die kantoor van die gesinsadvokaat egter slegs op monitering en evaluering konsentreer, en nie op bemiddeling nie.
C.G. Killian and
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2005, pp 48 –68 (2005)
Moontlike remedies vir aandeelhouers wanneer &apos;n maatskappy verseg om dividende te verklaar of onvoldoende dividende verklaar
In die bydrae word ondersoek ofdie nie-verklaring van dividende of wanneer onvoldoende dividende verklaar word aanleiding kan gee tot geskikte remedies vir aandeelhouers. Daar word bevind dat dit besonder moeilik is vir &apos;n aandeelhouer om effektief deel te neem in die reserwes of opgehoopte waarde van &apos;n maatskappy. Die dividend-beleid van &apos;n maatskappy berus hoofsaaklik in die diskresie van die direksie en die aandeelhouers. Die feit dat die howe ongeneë is om met die interne sake van &apos;n maatskappy in te meng en die erkenning van die leerstuk van dominansie van die statute, lei daartoe dat aandeelhouers slegs in uitsonderlike omstandighede &apos;n remedie sal hê wanneer &apos;n maatskappy verseg om dividende te verklaar of onvoldoende dividende verklaar is. Hierdie remedies sluit in &apos;n reg om besluite aan te veg as dit nie geneem is in ooreenstemming met statutêre bepalings of bepalings in die statute nie; as die direkteure hul bevoegdhede vir &apos;n onbehoorlike ofontoelaatbare doel uitoefen; en as daar kragtens artikel 252 van die Maatskappywet onredelik benadelend, onregverdig of onbillik teenoor aandeelhouers opgetree is.
The anthropocentric approach to sustainable development in the National Environmental Management Act and the Constitution of South Africa
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2005, pp 69 –85 (2005)
Die antroposentriese benadering tot volhoubare ontwikkeling in die nasionale wet op omgewingsbestuur en die grondwet
Hierdie artikel ondersoek die verband tussen die antroposentriese benadering tot omgewingsbestuur in Suid-Afrika, volhoubare ontwikkeling en die begrippe "rule of law" en regstaat. Die aard van volhoubare ontwikkeling in omgewingswetgewing word belig om te bepaal in welke mate dié begrippe verband hou met die "rule of law" en wat die uitwerking van laasgenoemde verband is. Die insluiting van die begrip "volhoubare ontwikkeling" in die 1996-grondwet is gebaseer op &apos;n verwaterde antroposentriese benadering wat inhou dat die bevordering van volhoubare ontwikkeling antwoorde bied op die kritiek teen die antroposentriese aard van omgewingsreg. Volhoubare ontwikkeling en die "rule of law" is verbandhoudende ideale wat beteken dat volhoubare ontwikkeling belangrik is vir die verwesenliking van die substantiewe komponent van die "rule of law" om sodoende &apos;n lewenskwaliteit vir alle mense in Suid-Afrika te verseker.
African customary law of intestate succession and gender (in)equality
Tia Venter and
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2005, pp 86 –105 (2005)
Inheemsregtelike intestate erfreg en geslagsgelykheid
In hierdie artikel let die outeurs op die grondwetlikheid, al dan nie, van die reels onderliggend aan Afrika gewoonteregtelike erfopvolging, wat ex natura intestaat is. Ten spyte van die feit dat die reels telkemale onder die soeklig kom, kan die reels nie as ongrondwetlik geklassifiseer word, tensy daar &apos;n sisteem in die plek daarvan gestel word wat die familie steeds as primêre begunstigde van gewoonteregtelike erfopvolging beskerm nie.
Protecting copyright in computer games and computer software
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2005, pp 106 –115 (2005)
Die beskerming van outeursreg in rekenaarspeletjies en rekenaarsagteware
In die artikel word vergelykend gelet op hoe outeursreg in rekenaarspeletjies en rekenaarsagteware volgens die Amerikaanse reg en die Suid-Afrikaanse reg beskerm word. Die Amerikaanse reg beskerm die onderliggende werk van bogenoemde as &apos;n literêre werk en die visuele aspekte daarvan as &apos;n oudio-visuele werk. Volgens die Suid-Afrikaanse reg word die volgende aspekte van rekenaarspeletjies en rekenaarsagteware beskerm: (1) Die onderliggende programmatuur word beskerm as &apos;n "rekenaarprogram"; en (2) die visuele elemente daarvan word beskerm as &apos;n "film". &apos;n Regsvergelykende studie tussen die Amerikaanse en Suid-Afrikaanse reg kan volgens die outeur bydra tot die suksesvolle ontwikkeling van die Suid-Afrikaanse reg op hierdie regsgebied.
Darfur : for whom will the bell toll? : aantekeninge
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2005, pp 116 –124 (2005)
On October 4, 2004 the secretary-general of the United Nations informed the security council that pursuant to a request by the council (SC resolution 1564 of 18 September 2004) a five member International Commission of Inquiry has been established to investigate alleged violations of international humanitarian law and human rights law in Darfur (UN Doc S/2004/812 of 11 October 2004). In addition the commission was also authorised to determine whether or not acts of genocide have occurred, to qualify possible other crimes and to identify the perpetrators of the violations with a view to hold those responsible accountable.
Handelsremedies in die internasionale handelsreg : aantekeninge
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2005, pp 124 –137 (2005)
Lank voordat die Wêreldhandelsorganisasie [WHO] in die lewe geroep is, is reeds pogings aangewend om onregverdige en onbillike praktyke van internasionale handelaars en regerings te beperk. Die Algemene Ooreenkoms oor Tariewe en Handel [AOTH] (General Agreement on Tariffs and Trade GATT) van 1947 het in hierdie verband &apos;n groot rol gespeel. Die verdrag wat die Wêreldhandelsorganisasie daarstel, saamgelees met die verskillende tersake ooreenkomste, verskaf tans die raamwerk waarbinne internasionale handel in goedere en dienste plaasvind en waarbinne immaterieelgoedereregte beskerm word.
Customary law of succession in a dualistic system : aantekeninge
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2005, pp 137 –145 (2005)
The student in the chair opposite me was adamant that in the event of his father&apos;s death, his father&apos;s spouses would be entitled to stay in the respective family homes until their deaths, but that he, as his mother&apos;s eldest son, would then be entitled to the family home in which he grew up as a young child. In the meantime he would maintain his mother, younger brothers and sisters.
Ontbindende voorwaarde, koop van grond en verjaring : aantekeninge
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2005, pp 145 –161 (2005)
Beperkende voorwaardes wat aan die oordrag van grond gekoppel word, is nie onbekend aan die Suid-Afrikaanse reg nie. In meerdere uitsprake moes die hooggeregshofreeds bepaal of die tersake klousule aan die "reghebbende" verkoper &apos;n saaklike reg verleen al dan nie. (Vgl oa Kain v Khan 1986 4 SA 251 (K); Pearly Beach Trust v Registrar of Deeds 1990 4 SA 614 (K); Vansa Vanadium SA Ltd v Registrar of Deeds 1997 2 SA 784 (T) en Denel (Pty) Ltd v Cape Explosive Works Ltd: Cape Explosive Works Ltd v Denel (Pty) Ltd 1999 2 SA 419 (T).) Die tipiese beperkende voorwaardes hou meestal verband met die beperkte benutting van die perseel. Daar mag byvoorbeeld nie op enige van die tersake erwe in die voorgestelde woongebied &apos;n drankwinkel of algemene handelsaak opgerig word wat sou kon meeding met die drankwinkel of handelsaak van die verkoper op sy perseel nie.
Judicial review and religious freedom in South Africa : regspraak
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2005, pp 162 –168 (2005)
This case concerned an application for interdictory relief against the head of the Beth Din and the Johannesburg Beth Din seeking to restrain the Beth Din from publishing or participating in the publication or dissemination of an excommunication notice, a Cherem, against the applicant.
Constitutional court decisions on the Bill of Rights - 2004 : regspraak
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2005, pp 169 –194 (2005)
Constitutional court decisions on the Bill of Rights - 2004
Prosecutorial delay in withdrawing charges subsequent to a decision not to prosecute : a reviewable administrative action? : regspraak
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2005, pp 194 –199 (2005)
Memories of the public debacle caused by the remarks of the former national director of public prosecutions, Mr Bulelani Ngcuka, regarding the reasons for his decision not to institute criminal prosecution against deputy president Jacob Zuma, were once again revived when an application in a related matter was launched in the high court of the Natal provincial division.
Everything fixed about fixed-term contracts of employment : or not? : regspraak
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2005, pp 200 –207 (2005)
In general it can be stated that contracts of employment are either for a fixed or indefinite term. It is also true that statutory definitions of the term "employee" make reference to all classes or categories of employees, including permanent, temporary, casual and probationary employees (see s 213 of the Labour Relations Act 66 of 1995 (the LRA); s 1 of the Basic Conditions of Employment Act 75 of 1997 (the BCEA)). Therefore any person who renders services to another and who according to the accepted dominant impression test (SABC v McKenzie 1999 20 ILJ 585 (LAC)) qualifies as an employee, is working in terms of a contract of employment. It is of course a well-known fact that every employee has a right not to be unfairly dismissed (s 185 LRA). An indefinite-period contract of employment is one where the duration of the contract is not specified by the parties (even though the normal or agreed retirement age may be contained in such contract).
Public places and the owners&apos; duty of care towards visitors : regspraak
Monique L. Du Preez and
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2005, pp 208 –214 (2005)
Do the owners of public places, such as casinos, restaurants, shopping centres and places of entertainment, have a legal duty to protect the lives, safety and property of members of the public who visit such places and if so, what is the extent of this duty?