'n Storie oor stories - Diskoers
Posted on Februarie 18, 2019 Maart 5, 2019
So. Wat's jou storie?
Almal het immers minstens een storie – maar meestal sommer 'n hele paar.
Ja, almal – mense, families, universiteite en kroeë en selfs daai parkiebank waar jy jou eerste soen gehad het.
En jy, Afrikaner? Wat is jóú storie?
Dis nie vreemd vir volke, nasies en gemeenskappe om stories te hê nie.
Die Romeine het geglo dat hulle afstam van 'n wolwekind-tweeling. Die Hopi en Sioux glo dat hulle na hierdie wêreld toe gevaar het in 'n boot. Die Britte, die Chinese, die Aborigines en selfs Outsurance – mense vergader in groepe, en nog voordat hulle stede begin bou, bou hulle eers hulle storie.
Hierdie stories, toegegee, kom in talle verskillende vorme. Alles van mites, na legendes, wolhaarstories en manifeste. Maar hulle het almal een ding in gemeen – hulle is nie net 'n toevallige aanhegsel wat so deur die jare saam kom nie. Nee, hulle ís die mense wat hulle oorvertel.
Dink byvoorbeeld aan Athene, die stad van wysbegeerte, kuns en demokrasie. Hulle storie was dat hulle spesifiek gekies was deur die gelyknamige godin.
Sou Athene dieselfde stad gewees het as hulle beskermheer Mars, god van oorlog was? Of Momus, die god van onbillike kritiek?
(Ja, toegegee – dit mag dalk wees dat die Grieke té veel stories gehad het.)
Afrikaners het nie 'n storie nie. Of, eerder, ons het verskeie. Maar ons het geen stories wat ons mág vertel nie.
Ons voormalige president voel immers 1652 is toe ál die probleme begin het. Volgens ons hoogste hof is Afrikaanse straatname noodwendig psigiese geweld teen alle ander Suid-Afrikaners – ja, ook Kerkstraat.
Shaka Zulu kry 'n waterpark na hom vernoem en Piet Retief kry 'n ongemaklike stilte.
Oom Paul se naam is selfs verwyder van naambordjies so ver as in Switserland. Vanweë die "rassistiese konnotasies", sien. En sy standbeeld op Kerkplein? Moenie kommer nie – die burgemeester het onderneem om dit te bewaar. Mens moet immers die "slegte geskiedenis saam met die goeie onthou".
Dit is dan eintlik nie vreemd dat mense kan wonder of daar dan ooit iets soos 'n Afrikaner is nie. Dis te verstane – glo ek. Stories is hoe ons sin maak van 'n wêreld wat net 'n bietjie te kompleks, te wild en vreemd is om gemaklik in die kop te hou.
Sonder 'n handvatsel-storie om iets so ingewikkeld soos 'n hele identiteit saam te vat, is dit so goed dit bestaan nie.
No shoes, no story, no service.
Dit maak ook dan sin waarom soveel Afrikaners – en jong Afrikaners – dit so persoonlik neem as hierdie stories afgemaak of gesensor word.
Dis nie net 'n estetiese voorkeur nie, nie net stories waarvan hulle toevallig baie hou nie. Hierdie stories ís deel van wie hulle is, en deel van die toekoms wat hulle vir hulself in hierdie land sien.
Sonder 'n storie wat hulle kan leer, vertel en leef in die openbaar, bestaan hulle toekoms nie.
Nie as Afrikaners nie, minstens.
Afrikaners kort 'n storie – 'n oue of 'n nuwe een.
So. Wat is hy?
Daniel is 'n alumnus van UP en 'n voormalige voorsitter van die UP Debatsvereniging. Tans dien Daniel op die direksie van AGENDA, 'n geregistreerde maatskappy sonder winsoogmerk wat hom beywer vir die ontwikkeling en uitbou van debat in Afrikaans. Daniel is ook 'n aanbieder van Podlitiek, 'n politieke podsending.