Kinders wat baie skermtyd kry - of dit nou voor die TV, tablet of slimfoon is - trek swaarder as kinders wat minder tyd voor 'n skerm deurbring, wys navorsing. Waar moet jy die streep trek?
Baie ouers erken ruiterlik dat hulle hul kinders – van peuters tot jong skoolgaandes – ure lank los voor ’n toestel met sogenaamde opvoedkundige en oulike toeps. Is dit reg? En maak dit saak met watter toeps hulle speel? Ontneem jy jou kind van tegnologiese intelligensie as jy hom van die skerm probeer wegkry, of beskerm jy hom teen ’n gevaar waarvan ons die omvang nog nie verstaan nie?
Dieselfde reël geld as wat in oupa en ouma se tyd al vir tydverdrywe gegeld het, sê die kundiges: Matigheid is koning. Die goue middeweg bly maar altyd die beste weg.
Die Amerikaanse Akademie van Pediatrie het onlangs weer verklaar dat hulle besorg bly oor bewyse dat elektroniesemediagebruik ’n skadelike uitwerking op jong kinders kan hê. Ja, hulle weet daar is positiewe gevolge ook, maar hulle maan pediaters oor die wêreld heen steeds om met elke ondersoek met ouers oor hul kind se mediagebruik te praat.
Die besondere skerp styging in e-boekverkope die afgelope jaar is nog ’n bewys van die tegnologie-gesentreerde wêreld waarin ons kinders grootword, en “ons moet ons kinders grootmaak om in dié wêreld te kan funksioneer”.
Monitor jou kind se mediagebruik. Weet jy wat hy speel wanneer hy in sy toegelate uur of ure op die tablet of foon besig is?
Stel vir jul gesin ’n mediaspyskaart op waarvolgens die spesi¬eke dae, die duurte en dalk selfs die soort skermtyd bepaal word. Die spyskaart kan dalk ook uitstippel waar in die huis jou kind op ’n tablet of slimfoon mag speel.
Speel en kyk vir ’n wyle saam met hulle. Hoewel ouers dit gereeld hoor, kan dit nie genoeg benadruk word nie: Die heel belangrikste ding vir ’n kind is tyd saam met sy ma of pa. Dit is ongewens dat ’n tablet of slimfoon dié kosbare tyd vervang.
Dis al oor en oor bewys dat vrye, onafhanklike spel onder toesig die heel meeste voordele vir jou baba en kleuter
inhou. ’n Kind wat byvoorbeeld koppies bo-op mekaar stapel of jou kombuiskas herorganiseer terwyl jy aandete kook, leer baie meer as een wat kleure op ’n tablet sorteer.
Tyd voor die skerm beroof jou kind ook van belangrike ¬sieke ontwikkelingsgeleenthede, soos wat hy sou kry as hy op ’n klimraam gespeel het.
As ’n mens buite speel leer jy daarby om na ’n verskeidenheid verskillende geluide te luister, en ontdek jy nuwe teksture, soos die growwe gevoel van ’n boomstam. Dit alles bevorder sensoriese ontwikkeling, sê Chris.
Maar volgens dr. Cor van Zyl, ’n oogspesialis van Bloemfontein, is dit nie die volle waarheid nie. Verskeie studies het al gewys dat naby werk ’n baie klein invloed op die ontwikkeling van bysiendheid het, sê hy. Te min tyd buite die huis is ’n veel groter risikofaktor vir bysiendheid.
Jy moet jou kind dus soveel moontlik buite laat speel, sê Cor. Moenie bekommerd wees dat hulle ’n tegnologie-agterstand gaan kry omdat hulle nie so baie ervaring met slimfoonspeletjies het nie.
“Tabletgebruik is vir ons kinders soos skryf met ’n potlood vir vorige geslagte was,” meen hy.¬ “Dit is (of gaan) deel word van hul¬natuurlike ontwikkeling, net soos skryf en lees.¬