Junie | 2017 | Slaai Sonder Blare
Roberto en die vark
Roberto. Die naam wat wellus aanwakker sonder skroom. Die mannetjie wat die swembad skoonmaak, hemploos en met maagspiere wat jou laat kwyl van die honger. 'n Italiaanse hings wat enige merrie kan tem. As ek ooit so hard teen die kop geklap word om Manlief te kroek, stel ek voor die seksgod wat in die kas (of onder die bed) wegkruip, sal Roberto heet. Spoggerige, pretensieuse sjefs word met sò naam gedoop.
Einste Roberto het my knieë lam gemaak en my binnegoed warm gelos. Maar voor iemand die regter bel om egskeidingsbriewe af te vaardig (ek is nie eers seker oor hoe dit sou werk nie), of sommer net Manlief per sms bedonnerd maak, of dink ek is 'n skrywer sonder morele kompas… verstaan tog net dit: Roberto was die kelner wat ons in die Wimpy bedien het.
Nou kyk, as jy twee jaar laas 'n Wimpy koffie met room kon proe… en as jy verlang het na krakerige varkrepies… en as jou mond water as jy aan gebraaide sampioene dink… dan sal jy dalk verstaan hoekom Wimpy (en Roberto) aan soveel van my fisiese behoeftes voldoen het.
Die Moslems glo dat varke onheilige diere is. Jy mag nie swak of ongeskikte bestuurders eers padvarke noem nie, watwou nog van die sog en die bere in die winkels praat. Om dus ham, spek, eisbein of sommer 'n geroosterde varkoor aan te knibbel, is onguur en in sekere streke selfs onwettig. Om eerlik te wees mis ek nie Meneer Oink se vleis so vreeslik nie, maar toe die geleentheid homself voordoen… het ek basies net nie die bord uitgelek nie.
Ek sug 'n long vol tevrede suurstof. Kos is nou maar die een plesier waarvan ek nie kan afstand doen nie. Dit gaan nie oor die Michelin-sterre van die kookmeester, of die handelsmerk van die restaurant, of die stywe atmosfeer van die koffiekroeg nie. Vir my lê die bevrediging in die reuk, die smaak, die tekstuur… wat homself dan met tongtoets en tande klap tot in my maag bevind.
Vanoggend sit ek in 'n internasionaal bekroonde koffiewinkel in die "regte" deel van die Kaap. Ek vermoed baie van hulle is die poeierholle waarna ek in 'n vorige skrywe verwys het. Ek is nie die enigste een op 'n rekenaar nie. Inteendeel. Met ontwerpershandsakke en styfgeknoopte serpies en ingevoerde stewels, sit meeste van die mensies met oorfone in en teug aan organiese koffie gemaak deur 'n opgeleide barista. Ek bestel 'n stuk karamelkaaskoek en hoor hoe almal snak na hul gesonde asems. Gemmer in my lemoensap word aanbeveel. Die pakkie neute word met jogurtpoeier en truffels versier. En alhoewel ek gastronomies tevrede is… alhoewel ek die fynproewery waardeer en koester… is daar so klein stemmetjie in my binneste wat verklaar: ons verlang na Roberto.
Om Monopoly te speel kan ure se plesier verskaf… maar daai "gaan tronk toe, skuif reguit tronk toe"-kaartjie het my al menige nagmerrie gegee. Waar is die reg en geregtigheid? Waar is die verhoor? Wie is die regter? En waar was my verteenwoordiging?
Eintlik is die wêreld ook maar nes hierdie speletjie: bitterlik onregverdig. Sekere mense eindig altyd op om die duurder eiendomme te koop, alhoewel almal skynlik 'n ewe kans gegun word met die rol van 'n dobbelsteen. Ons kry nie altyd die huise en hotelle wat ons wil hê nie en die "Gratis Parkering" is allesbehalwe konsekwent met die lone. Vat jy 'n "kans" of uit die "gemeenskapskas" is daar 'n 50/50 kans dat jy òf beboet òf beloon gaan word. Dan druis die woorde alte dikwels deur my kop: aan die wat het, sal gegee word.
Maar dis by die tronk waar my gedagtes vandag vashaak. Sien, hier waar ek my tans bevind, is dit hoogs onwettig om enige negatiewe kommentaar op sosiale media te publiseer. Niemand mag op die naam genoem word nie, geen maatskappy mag uitgesonder word nie en die land mag nie deur donker aanmerkings aangeHITS word nie. Ek sluk swaar aan die trane van woede, frustrasie en absolute onregverdigheid wat homself tot in my slukderm vind.
Werkgewers wat hul mense soos skurwe jakkalse behandel staan my nie aan nie. Soos die strykyster in Monopoly word geen probleem uitgestryk nie, maar daar word eenvoudig bo-oor probleme gesmelt. Dit hitte verniel soos Knysna-brande tot in jou siel en ek snak ongelowig na my asem as ek na die heks agter haar hoof-mantel staar. Soos 'n vroulike hondjie het sy byna letterlik op ons personeel se vakansie kom urineer met haar rollende oë en afjakkende houding.
Ek staan voor die keuse: gaan ek toelaat dat die afgelope twee jaar se Monopoly my onder kry? Gaan ek daardie afskuwelike plek die mag en reg gee om my hele wese binne te dring en op te f…oeter? Gaan hulle my "tronk toe, reguit tronk toe" stuur waar ek vir die volgende nege weke gaan moet klippe kap om te kan ontsnap? Of gaan ek besef dat dit bloot 'n speletjie was wat ek vandag verloor het. Maar net vandag. Ek het lesse geleer. Skelms sien woeker. Tirannie in aksie gesien. Intimidasie eerstehands ervaar. Ek stap weg van die skewe, gekraakte bordspel… ek neem afskeid van gekoopte stasies en belastingblokkies. Ek kyk nie terug nie, want ek is slimmer, sterker en reg vir die volgende rondte, waar niemand my weer gaan monopoliseer nie.
Alles wat ons eet gaan ons òf siek òf dood maak. Die koeie het te veel hormone, die wortels het te veel kiemdoders, die hoenders is ontsteld en vol vrees en mens kan blykbaar nie vegetariërs vertrou nie. Die een dokter sê laat staan alle stysel, terwyl die ander een skree dat suiker die grootste verslawing van ons tyd is. Die een oomblik moet ons vette vreet en volgende week reken die Huisgenoot weer dat vet 'n vloekwoord is.
Ek lees vandag dat ons karstoeltjies verkeerd gebruik en dit kan jou kind se lewe kos. My ouers het nie eers toegang gehad tot karstoeltjies nie en helaas, daar was minder sterftes op die paaie as vandag. Daar was natuurlik ook minder karre op die pad, maar daardie saak gaan ek vandag blou-blou laat.
Om te min te lees, beteken jy gaan eendag McDonalds se toilette skrop, maar daar is ook niks fout om 'n eerbare werk te hê nie. Lees jy egter te veel, kan jou oë verswak en jou breingolwe deurmekaar gespoel word met nuttelose inligting.
Vrouens moenie hakskoene, plat skoene of stywe skoene dra nie, maar kaalvoet loop is ook nie goed nie. Manne moenie stywe onderbroeke dra nie, maar om met die hottentotsgot los hotnot rond te loop is ook nie gesond nie.
Kinders moenie te veel televisie kyk of met tegnologie speel nie, maar om hulle daarvan te weerhou is skadelik vir hul ontwikkeling. Slaap op 'n harde matras… nee, eerder 'n sagte matras… een met vere, nee, eerder spons…
Selfone gee kanker, haaie byt dood, Julius Malema is die anti-Chris, Apple is beter as Samsung, dwangrym is sonde, gegeurde kerse kan mans impotent maak, dubbellaagtoiletpapier is eintlik net geldmors.
Olie van die kokosneut kan vratte laat wegkrimp, sjokolade gee puisies, boontjies gee jou gas, rekenaars maak ons lui en om alles te kroon moet manlief nou vir minder as 10 minute op die troon sit, want sy bloedsomloop kan beïnvloed word deur sy halstarrige leesspoed.
Die mensdom is meer op hol as ooit. Paranoïes. Halsoorkop kens. Die duiwel word gesoek en die dood word gevind in alles wat goed en reg en mooi was. Meer waarskuwings word daagliks oor die aarde versprei as positiewe aansporings. En die eintlike grap? Ons almal gaan die emmer moet skop. Jy kan dit kaalvoet en met 'n lied in jou hart doen of met 'n paar Manolo Blahnik's waar die prysetiket vergelyk kan word met die staatstoelaag vir opvoeding in Suid-Soedan. Ons almal gaan die lepel in die dak steek. Die lepel kan silwer of goud of plastiek wees… jou hand kan wit of bruin of swart wees… jou dak kan van hout, strooi of teëls gemaak wees, maar die resultaat bly dieselfde.
Ek kies om nie histeries te leef nie. Ek is dalk eenvoudig, oningelig en naïef, maar ek glo dat logika enigeen lank genoeg aan die lewe kan hou om die tyd op hierdie tydelike plek so draaglik as moontlik te maak. Miskien, as mens die histerie laat vaar, kan ons onsself geniet ook. Wat 'n vooruitsig.
Die eerste twee weke in 'n nuwe land, is opwindend. Alles is nuut en blink en soos 'n toeris op steroïedes neem jy foto's van alles: elke fontein, elke boom, elke straatkafee en elke moskee. Die lug skyn blouer, die water proe soeter en jy is baie bewus van die feit dat jy nie jou voordeur hoef te sluit nie. Ek het elke aand in die donker gaan stap, want ek kon. Alles voel soos vakansie en die onwerklike Utopia is soos 'n riem onder die hart met die gerusstelling: ons het die regte besluit geneem.
Maar stelselmatig begin die nuutjie sy blink verloor. Jy strip jou moer vir die stadige Nissan in die vinnige baan. Jy sug as jy die lang tou mense by die Departement van Vervoer sien. Jy word warm onder die kraag oor die bot man by Binnelandse Sake die "gesluit" bordjie reg voor jou neersit, al weet jy hulle maak eers oor 'n halfuur toe. Die klein kombuis begin jou irriteer. Jy verlang na jou ma se kookkos en om Afrikaans in die winkels te hoor. Die wittebrood is verby. Die roetine van opstaan, aantrek, skool toe gaan word afgewissel met wasgoed was, kos maak en lakens ruil. Jy verlang na jou bediende en wens jy kon haar invoer (of is dit uitvoer?)
Mens bly mens en onvergenoegd is deel van ons genetika. Maak nie saak wie jy vra nie, meer word altyd verwag. Vir die honger meisie in Indië is die smag na 'n bord kos groot; vir die hawelose in New York sal 'n bed nie te versmaai wees nie; vir die vuil myner in Middelburg wink 'n warm stort; onderwysers bid vir vakansies; mammas hoop vir 'n goeie nagrus… en so is ons eintlik selde tevrede. Ons is nou twee jaar in Abu Dhabi. Ons het die oorspronklike tweeslaapkamerwoonstel verruil vir 'n lielike, ruim stukkie hemel. Ons ry 'n spliknuwe 4×4 en elke klagte word eintlik met 'n witbrood onder elke arm gepleeg. Dalk is dit die onvergenoegde natuur van ons samestelling, dalk is dit sommer die wete dat ons oor drie weke met vakansie na Suid-Afrika gaan reis, dalk is dit die feit dat my boetie en sy familie more na Australië emigreer, dalk het ek eenvoudig pms… vandag voel ek effe moeg.
Ek wens ek kon my ma vashou as sy gaan treur oor haar seun en skoondogter en kleinkind die land verlaat. Ek wens ek kon my pa gerusstel deur die aanpasbaarheid van die menslike natuur, wetenskaplik en sielkundig, met hom te bespreek. Ek wens ek kon op die lughawe wees. Al pas die mens aan in sy nuwe omgewing, al maak ons wonderlike nuwe vriende en ervaar ons ongelooflike dinge… ons hart hunker maar altyd na die oorspronklike reuke, klanke, geure en gevoel van ons Vaderland en Moedertaal. Ons het aangepas. Ons is gelukkig en nie spyt nie. Tog wil ek vandag baie eerder daar wees, as hier.