‘NVG versuim om vervolging in te stel’ – AfriForum(Argieffoto: Unsplash) Landdros Bertus van Zyl het Dinsdag in die landdroshof in Upington, Noord-Kaap, AfriForum se privaatvervolgingseenheid gelyk gegee in die formele geregtelike doodsondersoek na die 14-jarige Maverick Links. Dit volg nadat die Nasionale Vervolgingsgesag (NVG) sy plig versuim het om vervolging in te stel, wat gelei het tot hierdie doodsondersoek. Links is na bewering reeds in Julie 2017 deur ’n tienjarige maat met dié maat se pa se dienspistool doodgeskiet. Die doel van ’n doodsondersoek is onder meer om te bepaal of iemand aanspreeklik gehou kan word vir die slagoffer se dood. In hierdie geval het Van Zyl, op die betoë wat die privaatvervolgingseenheid gemaak het, bevind dat ’n persoon wel aanspreeklik gehou kan word en dat sy dade ’n misdryf uitmaak. Dit nadat die NVG geweier het om die minderjarige of sy pa te vervolg. Van Zyl se bevinding volg kort op landdros John Maloba van die Johannesburgse landdroshof se opmerking dat die staat die hof vir doodsondersoeke gebruik as ’n vangnet of as repetisie vir ’n verhoor en ook om aan slagoffers te illustreer watter slaggate ’n verhoor kan inhou. Volgens Andrew Leask, hoofondersoeker by AfriForum se privaatvervolgingseenheid, is die NVG se konstante afstanddoening van hul grondwetlike plig om te vervolg deur eerder doodsondersoeke aan te vra, ’n misbruik van die proses en ’n miskenning van die slagoffers van misdaad, aan wie hulle pligsgebonde is, se regte. “Ons eenheid sien al hoe meer dat die NVG eerder ’n doodsondersoek aanvra as om te vervolg ten einde hul onbekwaamheid om moeilike besluite te neem te omseil en weg te kruip agter die bevinding van ’n landdros. In hierdie tragiese geval moes die NVG onmiddellik die prosedures soos voorgeskryf deur die Wet op Kindergeregtigheid 75 van 2008 gevolg het,” het Leask gesê. Leask het ook beklemtoon dat die privaatvervolgingseenheid namens hul kliënte teen die staat en die persoon van belang veg vir geregtigheid in hierdie doodsondersoek, aangesien dit blyk dat hierdie partye albei vervolging wil verhoed. “Dit is ironies dat die ‘prokureurs vir die mense’ weer eens die samelewing in die steek gelaat het eerder as om daadwerklik op te tree in belang van die slagoffer se familie. Verder laat die ondersoek in die saak veel te wense oor en dit blyk dat die polisie traag was om ondersoek in te stel omdat die pa van die persoon van belang self ’n polisiebeampte is. Dit is eers nadat ons in 2019 by hierdie saak betrokke geraak het dat die polisie die relevante verklarings en getuienis ingewin het.”