ANC verkwis R75,6 miljard in 2017/18, sê DAFoto: Stevepb/Pixabay.com Die ANC-regering het in die 2017/18 ongeveer R75,6 miljard verkwansel in onreëlmatige en verkwistende uitgawes, het die Demokratiese Alliansie Sondag gesê. John Steenhuisen, hoofsweep van die DA, en DA-skaduminister van openbare ondernemings Natasha Mazzone, het in Kaapstad aan verslaggewers gesê die DA het die jaarverslae van staatsdepartemente en sekere entiteite vir 2017/18 nagegaan. “Ons analise het ŉ skokkende vlak van finansiële wanbestuur en verkwisting onthul deur die ANC-regering.” Onreëlmatige uitgawes – dit is uitgawes wat nie behoorlik bestuur is nie en soms ŉ aanduiding van korrupsie is – beloop R72,6 miljard. Die saamgestelde analise wat verlede jaar deur die DA gedoen is, van algehele onreëlmatige uitgawes in alle departemente en entiteite, het R42,8 miljard beloop. “Die getal vir die huidige jaar is dubbel soveel as die vorige jaar en sluit nie al die departemente en entiteite in nie, omdat sommige verslae nog uitstaande is,” het hulle gesê. Departemente en entiteite wat die meeste geld onreëlmatig uitgegee het, sluit in Eskom (R19,6 miljard); die Suid-Afrikaanse Nasionale Padagentskap (Sanral) (R10,5 miljard); Transnet (R8,1 miljard); die departement van water en sanitasie (R6,2 miljard); die SAUK (R5 miljard); waterhandelentiteit (R4,9 miljard); departement van korrektiewe dienste (R3,2 miljard); departement van basiese onderwys (R1,7 miljard); departement van verdediging (R1,7 miljard), departement van internasionale betrekkinge en samewerking (R1,2 miljard); Suid-Afrikaanse agentskap vir maatskaplike sekerheid (Sassa) (R1,7 miljard); en die Suid-Afrikaanse Poskantoor (R1 miljard). Verkwistende uitgawes wat geen voordeel vir die publiek inhou nie en vermors is weens ŉ gebrek aan redelike sorg en die basiese vereistes van bestuur beloop nog R3 miljard – genoeg om 75 nuwe skole mee te bou, het hulle bygevoeg. Die departemente en entiteite wat die meeste geld vermors het, was die waterhandelsentiteit (R1 miljard); vergoedingsfonds (R446 miljoen); en die departement van verdediging (R398 miljoen). “So slegs soos wat hierdie getalle is, is dit nog net die oortjies van die seekoei. Reeksoortreders Denel, die Passasierspooragentskap van Suid-Afrika (Prasa), die SAL en SA Express, het nog nie hul jaarverslae vir 2017/18 ingedien nie. Dit beteken dat die totaal vir verkwistende uitgawes waarskynlik baie hoër is as wat ons tans kan bereken uit die verslae wat ter tafel gelê is,” het Steenhuisen en Mazzone gesê. As hierdie entiteite dieselfde onreëlmatige uitgawes aangegaan het as in 2016/17, sal die totaal tot R94,5 miljard styg en verkwistende uitgawes tot R4 miljard. “Dit is nie abstrakte getalle nie. Wanbestuur en verkwistende uitgawes lei tot swak dienslewering en hoë kostes vir die publiek. Tog laat die ANC steeds die publiek betaal vir sy wanbestuur en korrupsie in hoër elektrisiteits- en waterheffings, verhogings in die BTW en petrolheffings. “Die land se finansies is in ŉ vreeslike toestand. Nie net het die ANC ons tot op hierdie punt gebring nie, maar hulle het ook geen idee hoe om reg te maak wat hulle gebreek het nie.”