Skets van die oorsaak van astigmatisme. As 'n lensoppervlak nie in alle rigtings dieselfde kromming het nie, word al die strale nie na dieselfde punt gefokus nie.
Astigmatisme is 'n oogaandoening wat tot 'n optiese afwyking in die menslike oog lei. 'n Refraktiewe fout ontstaan as die oog nie die lig eweredig op die netvlies (retina) fokus nie. Die woord is afkomstig van die Griekse "a-" (nie) en "stigma" (punt of stip).
By 'n normale oog het die kornea dieselfde kromming na elke rigting. Soms tree daar egter 'n afwyking van die optiese meganisme van die oog in, wat maak dat hierdie vorm nie perfek is nie. Hierdeur verskil die fokus in 'n bepaalde as-rigting van 'n ander. Die mees algemene vorm is korneale astigmatisme. In die geval is die buitenste kornea nie mooi rond nie, maar eerder ovaal (soos 'n rugbybal). Vanselfsprekend lewer 'n ovaal lens nie 'n suiwer beeld nie en sal die beeld in die een as-rigting mooi op die netvlies val, maar in die ander as-rigting net daaroor of net daaragter.
Daar is verskeie oplossings vir astigmatisme. Kontaklense of brille met 'n silinder-komponent is enkele voorbeelde hiervan. Brille bied die eenvoudigste oplossing, maar kontaklense kan 'n wyer gesigsveld verskaf. Dit is ook moontlik om die vorm van die kornea deur middel van refraksie-sjirurgie met 'n laser aan te pas.
Dit is moeilik om self te bepaal of mens astigmaties is al dan nie. Mens kan 'n kruis op 'n vel papier trek en vervolgens by verskillende afstande kyk of jy beide lyne tegelyk duidelik kan sien. Indien nie, is dit waarskynlik as gevolg van astigmatisme.