Dit alles kan die begin van ’n ontwrigtende tydperk in wêreldhandel wees ná die afgelope sowat 20 jaar tot 30 jaar se werk wat in die Wêreldhandelsorganisasie (WHO) gedoen is om wêreldhandel te bevorder deur tariewe te verlaag en marktoegang te vergroot. Dit was ook die regstreekse oorsaak van Suid-Afrika se afskaffing van bemarkingsrade en invoerpermitte.
Die bewyse wêreldwyd is onteenseglik: Vryer handel bevorder ekonomiese groei. Die Amerikaanse georganiseerde landbou is bekommerd, want die resultaat kan ontwrigtend vir sy landbou-uitvoer wees. Dit het boonop ’n wye uitkringeffek, wat ook Suid-Afrikaanse se landboumarkte gaan beïnvloed.
’n Voorbeeld is die handelsanksies wat Amerika en die Europese Unie (EU) teen Rusland ingestel het nadat Rusland ’n deel van die Oekraïne binnegeval het. Dit het regstreeks daartoe aanleiding gegee dat Amerika en die EU nuwe markte vir hul surplus hoenderporsies en -melkprodukte moes vind. Afrikamarkte, en spesifiek die Suid-Afrikaanse mark, het die teiken daarvan geword.
Grafiek 2 toon die aanwending van Amerikaanse mielies vir nywerheidsgebruik, wat hoofsaaklik etanol is. Enige veranderinge in die beleid wat die inmeng daarvan gaan benadeel, gaan regstreeks oorspoel in surplus mielies en oliesade, wat teen laer pryse op die wêreldmark geplaas moet word. Dit kan ook ’n impak op die Suid-Afrikaanse landbou hê.
Suid-Afrika is ook ’n ondertekenaar van verskeie handelsooreenkomste en die jongste is ’n beoogde vryehandelsooreenkoms binne die Afrika-unie (AU) wat vandeesmaand deur pres. Cyril Ramaphosa namens Suid-Afrika onderteken het. Die doel is om binne die AU ’n vryehandelsooreenkoms te sluit.
Groot veranderinge is besig om in te tree in die benadering tot vrye handel omdat die Amerikaanse beleid besig is om te verander na ’n beskermende beleid teenoor sekere binnelandse bedrywe. Dit kan die ekonomiese groei van wêreldhandel erg ontwrig. Die Amerikaanse aandelebeurs het byvoorbeeld ’n groot daling aangeteken ná Trump se aankondiging van die tariewe teen China.
Dit sal Suid-Afrika loon om die ontwikkelinge in Amerika noukeurig te volg, want dit kan wye nadelige (of dalk voordelige) gevolge vir die land se bedrywe en pryse vir die boere inhou.