Romanos is in 963 dood te midde van gerugte dat Theophano hom vergiftig het; Basilius was vyf jaar oud. Hy en sy broer is in Maart 962 deur hul pa as medekeisers gekroon. Die weduwee Theophano het haarself se regent vir haar seuns aangestel en dadelik haar eie manne in die regering versamel. Sy het ’n verbondskap met Nikephoros II Phokas aangegaan. Nikephoros, ’n askeet wat twee keer so oud soos sy was, was die grootste militêre held van die ryk. In ruil vir haar hand het die kinderlose Nikephoros haar belowe om haar kinders en hul belange te beskerm. Hy is as keiser gekroon in die teenwoordigheid van sy medeheersers in naam, Basilius en Konstantyn. ’n Maand later is hy met hul ma getroud.
Met sy dood het die ryk gestrek van Suid-Italië tot die Kaukasus en van die Donau tot die Levant. Sy bewind word dikwels beskou as die ryk se Middeleeuse hoogtepunt. Benewens die feit dat hy byna konstant oorlog gemaak het, het hy hom onderskei as ’n administrateur wat die mag van die groot grondbesitters, wat die ryk se administrasie en weermag oorheers het, verminder het terwyl hy die skatkis vergroot het.