PressReader - Beeld: 2016-05-12 - E­gip­te ont­troon SA in A­fri­ka
E­gip­te ont­troon SA in A­fri­ka
Maar land bult spie­re wat be­tref be­leg­gings­groei, BBP per ca­pi­ta
Beeld - 2016-05-12 - Sake - Hanlie S­tad­ler
Kaap­stad. – Suid-A­fri­ka is dalk ’n “der­de­rang­se” A­fri­ka­staat, maar groot­te is nie al wat saak­maak nie.
Wat swaar weeg, is fak­to­re soos be­leg­gings­groei, me­de­din­gend­heid, BBP per ca­pi­ta, in­fra­struk­tuur en teg­no­lo­gie­se ge­reed­heid – ter­rei­ne waar­op Suid-A­fri­ka lan­de wat hom na die A­fri­ka-kroon steek, mees­al voor is.
Dít is die re­ak­sie na­dat gis­ter be­rig is die In­ter­na­si­o­na­le Mo­ne­tê­re Fonds (IMF) re­ken E­gip­te het Suid-A­fri­ka ver­by­ge­steek vir die po­si­sie as A­fri­ka se twee­de groot­ste e­ko­no­mie.
Ni­ge­rië is die groot­ste e­ko­no­mie op die vas­te­land.
CNBC het ook in Ja­nu­a­rie be­rig E­gip­te se e­ko­no­mie is waar­skyn­lik gro­ter as Suid-A­fri­ka s’n.
Suid-A­fri­ka het in 2014 van die eer­ste plek ge­val toe Ni­ge­rië die ma­nier waar­op hy sy bru­to bin­ne­land­se pro­duk (BBP) be­re­ken, vir die eer­ste keer in 20 jaar aan­ge­pas het. Ni­ge­rië se BBP was in 2015 $490 mil­jard, E­gip­te s’n $331 mil­jard en SuidA­fri­ka s’n $313 mil­jard.
T­ha­bi Le­o­ka, e­ko­no­mie­se stra­teeg van Ar­gon As­set Ma­na­ge­ment, sê oor­se­se be­leg­gers kyk nie net na BBP nie, maar ook na hoe ge­di-ver­si­fi­seerd ’n e­ko­no­mie is en hoe mak­lik dit is om daar te be­lê of sa­ke te doen. Dan kyk hul­le ui­ter­aard ook na die groei wat hul­le op hul be­leg­ging sal kan ver­dien – en dít is waar Suid-A­fri­ka erns­tig te kort skiet ver­ge­le­ke met sy gro­ter boe­ties.
Lul­lu Kru­gel, KPMG se hoof- e­ko­noom, sê Suid-A­fri­ka is vol­gens be­vol­king be­trek­lik klein en dit is eint­lik te ver­wag­te dat lan­de met gro­ter be­vol­kings uit­ein­de­lik gro­ter BBP’s sal hê.
Le­o­ka be­aam dit is lo­gies dat meer men­se meer kos sal eet en meer goe­de­re sal ver­bruik.
“BBP is nie die e­nig­ste aan­wy­ser van hoe sterk ’n e­ko­no­mie is nie. Be­leg­gers is in­tel­li­gent ge­noeg om hul­le nie blind te staar daar­teen nie,” sê Kru­gel.
Sy sê fak­to­re soos in­fra­struk­tuur, BBP per ca­pi­ta en teg­no­lo- gie­se ge­reed­heid is ook van be­lang. Suid-A­fri­ka het in 2015 op­ge­skuif op die Wê­reld­bank se in­deks van me­de­din­gend­heid, wat on­der meer die ge­mak van sa­ke doen meet. Die land is twee­de in A­fri­ka ná Mauritius.
Ni­ge­rië en E­gip­te is nie eens op die top-10 van A­fri­ka nie.
Wat BBP per ca­pi­ta be­tref, vaar Suid-A­fri­ka steeds aan­sien­lik be­ter. Suid-A­fri­ka se be­vol­king is so­wat 54 mil­joen ver­ge­le­ke met E­gip­te se 89 mil­joen en Ni­ge­rië se 174 mil­joen.
Suid-A­fri­ka se BBP per ca­pi­ta was vol­gens die Wê­reld­bank in 2014 (sy jong­ste be­skik­ba­re sy­fers) $6 484, ter­wyl E­gip­te s’n $3 365 was en Ni­ge­rië s’n $3 203.
Ni­ge­rië het e­nor­me li­ki­di­teits-pro­ble­me om­dat die land se sen­tra­le bank ’n perk plaas op hoe­veel bui­te­land­se va­lu­ta die land mag ver­laat. Dit het mee­ge­bring dat be­leg­gers “vas­ge­keer” is in dié land, in­slui­tend Suid-A­fri­kaan­se maat­skap­pye soos S­hop­ri­te en MTN.
Kru­gel sê ons het van die bes­te in­fra­struk­tuur op die vas­te­land, al voel dit vir Suid-A­fri­ka­ners nie so nie weens beurt­krag. In Ni­ge­rië is krag­on­der­bre­kings let­ter­lik aan die or­de van die dag.
“Suid-A­fri­ka se fi­nan­si­ë­le-diens­te-sek­tor, ou­dit­stan­daar­de en ons Re­ser­we­bank is wê­reld­klas.”
Kru­gel sê boon­op is daar baie ver­troue in Suid-A­fri­ka se in­stel­lings, soos die ho­we.
Ie­mand wat in­ge­loop voel, het die ver­se­ke­ring dat hul­le bil­lik be­han­del sal word.
E­gip­te se nu­we po­si­sie as die twee­de groot­ste e­ko­no­mie in A­fri­ka kom na­dat dié land tus­sen 2012 en 2015 met ge­mid­deld 7,5% per jaar ge­groei het, vol­gens Chris­tie Vil­joen van KPMG, ter­wyl Suid-A­fri­ka se e­ko­no­mie met ’n slak­ke­gang ge­groei het. Vil­joen sê Suid-A­fri­ka bly die vas­te­land se mees ont­wik­kel­de e­ko­no­mie en is be­ter ge­di­ver­si­fi­seer as E­gip­te s’n.
“Sy val van eer­ste en nou van twee­de plek on­der die vas­te­land se reu­se, is eg­ter baie kom­mer­wek­kend, ver­al aan­ge­sien dié ont­wik­ke­ling groot­liks toe­ge­skryf word aan rand-swak­heid wat op sy beurt groot­liks die ge­volg was van plaas­li­ke vraag­stuk­ke.”
Die E­gip­tie­se pond het nie naas­ten­by so­veel waar­de teenoor die dol­lar ver­loor as die rand nie om­dat die Sen­tra­le Bank van E­gip­te die waar­de daar­van streng re­gu­leer.