February | 2021 | penpunt
Die Chris Barnard-prys vir kortverhale het ten doel om aan beginnerskrywers die geleentheid te gee om hulle werk in druk te sien. Dit is besonder waardevol aangesien die geleenthede om kortverhale gepubliseer te kry, deesdae selfs meer beperk is as voorheen.
Zalman S. Davis van Minimal Press het hande gevat met Die Chris Barnard-prys, beoordelaars en geaffilieerde instansies, om wenverhale van 2020 te identifiseer en tesame met nog een en twintig verdienstelike verhale in 'n bundel te publiseer. Beide Afrikaanse en Engelse verhale het in aanmerking gekom. Die wenverhaal, Stargazing, was vir my besonder treffend en 'n waardige wenner na my mening.
Daar is uiteenlopende temas aangeraak. Oor die algemeen was die verhale vir my redelik somber, hoewel dit beslis voldoen aan die wenresep van onverwagte en dikwels skokkende uitkomste in kortkuns. Zalman S. Davis maak die volgende stelling in die voorwoord: "Kortverhaalbundels soos dié is 'n kosbare belegging in taal, kreatiwiteit en die Suid-Afrikaanse kultuurerfenis. Lesers se aandeel in so 'n projek is onontbeerlik want 'n verhaal bestaan nie voor dit gelees is nie."
Op Amazon is 'n Kindle weergawe te koop, of bestel by Minimal Press die papierboek
Ek kyk nie Binnelanders nie en die popgroep ADAM het grootliks by my verby gegaan. Met die uitsondering natuurlik van die groot treffer, Ek sal oorlog vir jou maak! Dus is ek seker nie die aangewese persoon om 'n indruk te waag oor Reynardt Hugo se storie nie. Of dalk juis … Ek het immers geen vooropgestel idees oor die persoon agter dokter Tertius Jonker nie.
Wat my opgeval het, is die eerlikheid waarmee Reynardt Hugo sy lewe neergepen het. Hoe, in retrospek, hy die onderskeie rolspelers in sy verhaal in perspektief sien. Die aftakelende gevolg van drankmisbruik is veral baie hartseer. Ook die feit dat dit binne gesinsverband 'n gevaarlike voorbeeld stel aan beïnvloedbare kinders.
As ek lees van drank, dagga, pornografie, onsedelikheid en derglike dwalings, is dit moeilik om te begryp hoe 'n persoon in so 'n afwaartse spiraal vasgevang kan word. Voeg daarby 'n ernstige, maar behandelbare diagnose, en die volle omvang van die uitdagings wat die skrywer moes oorkom, tref jou tussen die oë.
Die epiloog is 'n kragtige getuienis van die verskil wat die Here gemaak het in sy lewe. Hoe hy, met die genade van die Here verander het in 'n soldaat vir Christus. Hy deel 'n paar praktiese lewenslesse wat sin maak, selfs as jy nie uit 'n gebroke plek kom nie. Hy deel ook graag waarskuwings en riglyne met kinders en jongmense. "Nou is my beurt om terug te ploeg in die wêreld en die mense rondom my." (Bl. 186)
Hoewel Soldaat nie ligte leesstof is nie en ongemaklike sake hanteer, lees dit nie moeilik nie. Dit is hoopvol, maar tog realisties. Die foto's is baie spesiaal en help die leser om met die karakters te identifiseer. Hierdie splinternuwe boek is nou op rakke en aanlyn beskikbaar. Uitgegee deur Lux Verbi.
Helena Hugo se Derde keur
Helena Hugo is 'n deurwinterde skrywer wat al sedert 1980 publiseer. 'n Bundel met twee van haar ouer liefdesverhale (2007/2008) is in 2020 deur Jasmyn, 'n druknaam van NB Uitgewers, gepubliseer.
Beide verhale speel af teen 'n mediese agtergrond, met onderskeidelik 'n verpleegster en 'n dokter wat spesialiseer in narkose, as heldin. 'n Verdere ooreenkoms vanuit my perspektief, is dat die verhale baie fokus op die heldin se bewondering vir, en twyfel oor 'n dokter waarmee sy saamwerk. Dit het vir my gevoel asof daar te min woorde afgestaan word vir die afloop ná die onderskeie krisismomente, terwyl die verhale dan juis op hulle interessantste is. In Alinda se lampie is dit die gedeelte nadat dr Danie Hartogh is onguns raak by 'n invloedryke en gevaarlike familie. Alinda se lampie verdien pluspunte vir die feite oor die lewe, geloof en kultuur in 'n Arabiese land, wat soomloos verweef word met die storielyn, en sonder om soos 'n reisjoernaal of lesing te lees.
'n Goeie spanninglyn ontwikkel in Narkose vir die hart, en 'n dramatiese wending of twee gee die storie meer trefkrag as bloot die heldeverering wat Saranie het vir die chirurg dr Franz Strauss.
Aanhangers van Helena Hugo, en liefdesverhaallesers, kan gerus hierdie bundel opsoek, aanlyn of by goeie boekwinkels.
Die buitegewone titel het aanvanklik my aandag getrek toe ek dit 'n tyd gelede in 'n boekwinkel raakloop. Dit, tesame met die feit dat ek toe reeds bekend was met verskeie suksesvolle titels uit Jan Vermeulen se pen. Met die 2021 Leesuitdaging van Lekkerleesboekrak, was Geraamtes dra nie klere nie, 'n goeie kandidaat vir #24 van die uitdaging.
Hierdie is 'n veelbekroonde jeugroman, uitgegee deur Tafelberg. Dit verwerf:
Sanlamprys vir jeuglektuur: goud (2000)
M.E.R.-prys vir jeuglektuur (2000)
Scheepersprys vir jeugliteratuur (2001)
Die hoofkarakter, Claudette, se optrede en denkwyse was so impulsief en naïef, dat ek myself gedurig moes herinner dat sy net twaalf jaar oud is. 'n Interessante keuse, want dit is eintlik 'n baie swaar tema wat handel met die korrupsie, misdaad en geweld aan weerskante van die rasseskeidslyn. Die vernietigende effek daarvan op gesinne en individue laat my swaar sluk, want dit is steeds relevant.
Die storie word bemark as synde vir 14 plussers, maar moenie verbaas wees as selfs volwassenes geskok gaan word deur die storielyn nie, of ten minste stof tot nadenke kry nie. Hoewel dit reeds verskeie drukke beleef het, is dit steeds beskikbaar by boekwinkels en aanlyn.
Ek het nogal gewonder oor wat 'n derde aflewering in die Strandveldreeks kan oplewer, en was verras oor die vernuftige wyse waarop die leser teruggevoer word na die tyd vóór Maryna en Hanna, wat in Die dooies leef verhaal is. Noorman skop af in die tyd tussen die twee wêreldoorloë. Die verhaal van Jac, die Neethlings, Louisa en Anne strek dan oor baie jare en baie gebeurtenisse, tot in 2018. Hoewel die leser voorkennis het van sommige feite uit die eerste twee boeke, is daar geen onnodige herhaling nie.
Die karakterisering sluit perfek aan by die eerste boek. Die manlike hoofkarakter is steeds 'n hardekop wat moeilik 'n ander se standpunt insien, maar vir wie mens tog respek kry, al het hy my die harnas in gejaag aan die begin. Maria is 'n antagonis by uitnemendheid, wat min ontsien. Nie 'n ligte stuk leesstof nie. Inteendeel, dit laat 'n mens sidder oor diskriminasie gesien vanuit die oogpunt van die benadeeldes, nie net wat betref rasse in Suid-Afrika nie, maar ook die lot van Jode wêreldwyd.
Ek het die ou weergawes, maar dit is goeie nuus dat Die lanternswaaier en Die dooies leef nuut uitgegee is, vir diegene wat nou eers met die romans van SD Fourie kennis maak. Saam met Noorman vorm dit 'n trilogie wat 'n permanente plek op my boekrak verdien.
Pharos se hersiene Tesourus van Afrikaans
Wanneer 'n boek met die omvang van hierdie tesourus op jou lessenaar beland, kan dit uiters intimiderend wees. Twee en dertig inleidende bladsye, en nege honderd twee en negentig bladsye gevul met woorde, om presies te wees. Gelukkig sorg 'n gebruikersleidingoorsig, 'n inhoudsopgawe en 'n klassifikasieplan vir die 855 betekenisvelde dat die gebruiker maklik 'n woord gaan opspoor. Om die proses verder te vergemaklik, is daar ook 'n alfabetiese lys van woorde aan die einde van die woordeboek met verwysing na die tesourusartikel waarin die woord voorkom.
Wat onderskei 'n tesourus van 'n verklarende woordeboek? Laasgenoemde lys woorde in alfabetiese volgorde, met die sogenaamde leksikale items: woorde, uitdrukkings en frases. Die woorde word op grond van hulle betekenisse saam groepeer. 'n Tesourus aan die ander hand, het juis nié 'n alfabetiese aanbieding nie. In 'n persverklaring, som NB Uitgewers die kenmerke van die Pharos Tesourus op, synde, en ek haal aan:
📙 Meer as 140 000 inskrywings word in 855 betekenisvelde gerangskik.
📙 Verwante woorde en uitdrukkings word in elkeen van hierdie betekenisvelde opgeneem.
📙 Ontsluiting van nuanseverskille tussen sinonieme, byna sinonieme, en teenoorgesteldes.
📙 Oorkoepelende terme en woorde wat betekenisverhoudinge uitwys, bv. woorde wat verwys na die onderdele van 'n saak en woorde wat verwys na die persoon wat 'n bepaalde handeling uitvoer.
📙 Spreekwoorde en ander vaste uitdrukkings wat met bepaalde konsepte geassosieer word.
📙 'n Uitgebreide indeks.
📙 Handige kruisverwysings en gebruiketikette.
Wat ek besonder handig vind, is die gebruiksetikette wat in hakies en kursief gedruk, na woorde aangebring is. Dit dui byvoorbeeld aan of 'n woord verouderd is, rassisties, taboe, formeel, minder gebruiklik ens.
Die tesourus is 'n waardevolle bron vir elkeen wat erns maak met sy taal. Om die korrekte woord te vind binne 'n bepaalde konteks, verhoog die gehalte van skryfwerk oor die algemeen en daarmee saam effektiewe kommunikasie in 'n inligtingsgedrewe wêreld.
Die hersiene 2021 Tesourus van Afrikaans deur L.G. de Stadler en A. de Stadler is beskikbaar by goeie boek- en skryfbehoeftewinkels en is ook op PharosAanlyn en verskeie ander aanlyn platforms beskikbaar.