Olie- en gasfonds kan SA se ekonomie verander – RamaphosaPres. Cyril Ramaphosa tydens die staatsrede 2019 (Foto: Phando Jikela/ANA) Die olie- en gasfonds wat by die Brulpadda-blok in die Outeniekwakom aan die Suid-Kaapse kus gevind is, kan die Suid-Afrikaanse ekonomie versterk en verander, het pres. Cyril Ramaphosa Donderdag in sy staatsrede gesê. “Dit kan die aard van ons ekonomie verander, en kan ‘n wonderlike impak hê op energiesekerheid en ons land se ontwikkeling,” aldus Ramaphosa. Ook op die energiefront het hy aangekondig dat Eskom, wat in groot bestaansmoeilikheid is, ontbondel en in drie afsonderlike maatskappye onder ‘n enkele sambreelmaatskappy sal funksioneer. Ramaphosa het gewaarsku dat pynlike aanpassings, waaronder ‘n verhoging in elektrisiteitspryse, nodig sal wees om die gemors met Eskom op te los, maar dat dit nog taaier en pynliker sal wees indien moeilike besluite uitgestel word. Die regering gaan oor die volgende tien jaar R100 miljard aan infrastruktuurontwikkeling bestee, en wil daadwerklike planne instel om die koste van data te verminder. Die president het onderneem dat die koste om besigheid te doen – die impak van rompslomp byvoorbeeld – drasties getakel sal word sodat Suid-Afrika van sy huidige 82ste posisie na een van die top-50 lande in dié verband kan verbeter. Ook die Suid-Afrikaanse visumstelsl sal drasties verbeter en meer vaartbelyn gemaak word. Ramaphosa het veel minder oor die grondkwessie gesê as verlede jaar, en duidelik ‘n deel van sy voortvarendheid daaroor ingeboet. Die verslag deur ‘n kennerspaneel onder voorsitterskap van die gematigde dr. Vuyo Mahlathi, word tans oor die onderwerp ingewag. Staatsgrond gaan binnekort op groot skaal in landelike en stedelike gebiede vrygestel word om grondhonger te stil. Ramaphosa het weliswaar gesê die bewoording van art. 25 van die Grondwet (die eiendomsklousule) sal steeds hersien word, maar met Malema wat hom weer van die ANC se pogings in hierdie verband gedistansieer het, is dit onduidelik hoe die ANC die vereiste tweederde meerderheid vir die grondwetlike verandering gaan behaal.