JY LEES NOU Ons heupe huil, maar ons kook en geniet
Of ons nou feesvier, troos of rou – daar's altyd iets te ete. Die SARIE-span kyk na Suid-Afrikaners se verhouding met kos en die krisis van ons wyerwordende middelmaat
"Ons eet of hongersnood voorlê," beaam prof. Tess van der Merwe, Pretoriase endokrinoloog wat in
vetsug spesialiseer. Sy draai nie doekies om nie. Vroeër het sy gesê: "Vetsug is die siekte wat gaan maak dat Homo sapiens uitsterf!"
Die GEVOLGE is ewe drasties en kan 'n negatiewe impak hê op jou gehalte van lewe, produktiewe
werksjare, hoeveelheid lewensjare en gemoedstoestand. Die probleem is groot genoeg om wêreld-ekonomieë te laat steier.
Reeds in 2003 het die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) oorgewig/vetsug geëien as die hoofredes vir die grootste persentasie hartkwale, diabetes tipe-2, hoë bloeddruk,
osteoartritis en slaap-apnee.
Diabetes tipe-2 As jy oorgewig is, is jou kans daarvoor meer as dubbel as iemand wat sy gewig beheer. Sowat 6 – 8% van SA se bevolking het diabetes tipe-2. Medici glo dis selfs méér, omdat
baie lyers nie gediagnoseer word nie.
Speel stres 'n rol? Waarskynlik. Ons hoef nie te debatteer oor die stresvlakke in ons land nie. Boonop oefen Afrikaanssprekendes nie vreeslik om stres te ontlaai nie. Net 14% was die voorafgaande week in die gimnasium, volgens Amps ( Julie 2009 – Junie 2010). Stres kan jou
liggaam se metabolisme verander en dra by tot vetsug/oorgewig.
Net so, sê Marlene van der Westhuizen, skrywer van onder meer Soetgoed (Human & Rousseau, 2011), wat gereeld Afrikaanse vroue op 'n kookkursus oorsee neem. "Dis merkwaardig om te sien
hoe my gaste wat saam in Charroux, Frankryk, gaan kook, smul aan berge vol vars groente, heerlike vleis en vis en bottels wyn (maar sonder enige stysel). En gedurende die 6 dae-kursus
gemiddeld tot 2 kg verloor!"
2. BRANDEWYN EN COKE (EN 'N BRAAITJOPPIE)
Vleiseters tel stelselmatig meer gewig op as mense wat meer kJ's inkry, maar deur ander kossoorte, is in 'n groot Europese studie bevind. Afrikaanssprekendes is juis groot vleiseters, en vetterige vleis daarby, sê die Paarlse dieetkundigeMariza van Zyl. Voeg daarby die gebruiklike brandewyn en