PressReader - Beeld: 2016-05-12 - Mo­men­tum moet be­leg­ger in S­ha­re­max te­rug­be­taal
Mo­men­tum moet be­leg­ger in S­ha­re­max te­rug­be­taal
Beeld - 2016-05-12 - Sake - Vi­da Booy­sen
Bloem­fon­tein. – Nóg ’n eer­tyd­se be­leg­ger in die om­stre­de ei­en­dom-sin­di­ka­sie S­ha­re­max sal sy geld te­rug­kry dank­sy in­gry­ping deur die kan­toor van die om­buds­man vir fi­nan­si­ë­le­diens-ver­skaf­fers (Fais).
No­lun­tu Bam, die Fais-om­buds­man, het vir die eer­ste keer ook ge­las dat ’n groot Suid-A­fri­kaan­se ba­te­be­stuurs-maat­skap­py ’n kli­ënt moet ver­goed vir sy S­ha­re­max-ver­lies.
Die Mo­men­tum-groep en een van sy fi­nan­si­ë­le ad­vi­seurs is ge­las om saam met ’n twee­de fi­nan­si­ë­le ad­vi­seur en die fir­ma waar­voor hy ge­werk het, R730 000 te­rug te be­taal aan die kla­er, Ja­mes Wal­la­ce, ’n mu­si­kant en mu­siek­re­gis­seur van P­re­to­ria.
In haar uit­spraak sê Bam dat Wal­la­ce in Sep­tem­ber 2009 sy ma­ke­laar by Mo­men­tum, Ian Ma­rais, ge­raad­pleeg het oor hoe hy sy ma se geld moet be­lê.
Sy het ’n mil­joen rand ge­had wat sy wou be­lê.
“Dit is be­lang­rik om daar­op te let dat die kla­er Ma­rais in ken­nis ge­stel het dat sy 70-ja­ri­ge ma se ri­si­ko­p­ro­fiel in ag ge­neem moet word en dat sy ka­pi­taal­groei en ’n maan­de­lik­se in­kom­ste wou kry.”
Hier­op het Ma­rais die kla­er aan ’n be­leg­gings­aan-bie­ding deur ’n maat­skap­py ge­naamd S­ha­re­max voor­ge­stel.
Ma­rais het ook ge­noem dat hy nie by mag­te was om die pro­duk te ver­koop nie, maar dat hy sy kli­ënt aan Emile Storm van CS Ma­ke­laars sou voor­stel.
Vol­gens Bam se uit­spraak het Storm ’n be­leg­ging in S­ha­re­max aan­be­veel, met die ad­vies dat dit ’n “la­e­ri­si­ko-be­leg­ging” was by ’n maat­skap- py wat “’n goeie re­kord” het. Die kla­er het toe R600 000 van sy ma se geld en R130 000 van sy eie geld in die ske­ma be­lê. Hy het ook R400 000 van sy ma se geld in ’n Mo­men­tum­pro­duk be­lê.
S­ha­re­max, waar­in so­wat 33 000 be­leg­gers – hoof­saak­lik pen­si­oe­na­ris­se – be­lê het, is in 2011 in sa­ke­red­ding ge­plaas en be­leg­gers pro­beer se­dert­dien ver­geefs om hul ver­lie­se te ver­haal.
Vol­gens Bam se uit­spraak het Wal­la­ce uit­ge­vind dat die maat­skap­py in fi­nan­si­ë­le moei­lik­heid is na­dat S­ha­re­max op­ge­hou het om die be­loof­de ren­te-op­brengs te be­taal.
Hy het toe uit­ge­vind dat die be­leg­ging in werk­lik­heid ’n hoë ri­si­ko ge­dra het en hy het ’n klag teen die ma­ke­laars en hul maat­skap­pye in­ge­dien.
Ma­rais het in sy ver­weer ont­ken dat hy S­ha­re­max aan­be­veel het en Storm het op sy beurt ge­sê dat hy nie eer­ste ’n aan­be­ve­ling oor S­ha­re­max aan Wal­la­ce ge­doen het nie, maar dat Wal­la­ce hóm eer­ste daar­oor uit­ge­vra het. Al­bei ont­ken dat hul­le die be­leg­ging as ’n la­e­ri­si­ko-be­leg­ging voor­ge­hou het.
Mo­men­tum het op sy beurt e­ni­ge aan­spreek­lik­heid vir die ge­vol­ge van sy werk­ne­mer se ge­drag in dié tran­sak­sie ont­ken.
Ma­rais het vol­gens Bam ge­tuig dat hy nie e­ni­ge kom­mis­sie vir die S­ha­re­max-be­leg­ging ont­vang het nie, maar wel ’n be­drag as “ge­baar van dank­baar­heid” van Storm ge­kry het.
Die Fais-om­buds­man het be­vind dat Ma­rais en Storm saam­ge­werk het aan die be­leg­gings­por­te­feul­je, om nie net ’n Mo­men­tum­pro­duk nie, maar ook S­ha­re­max te ver- koop. “Dit is wel­be­kend dat S­ha­re­max wins­ge­wen­de kom­mis­sie aan ma­ke­laars be­taal het. Hul­le het 6% van die ka­pi­taal wat be­lê is in kon­tant aan ma­ke­laars uit­be­taal.
“Storm sou dus R43 800 se kom­mis­sie ont­vang het en hy het dit vir se­ker met Ma­rais ge­deel.”
Ma­rais en Storm wou vol­gens Bam nie sê hoe­veel geld hul­le ver­dien het uit die tran­sak­sie nie.
Bam het Mo­men­tum ge­kri­ti­seer om­dat die maat­skap­py nie in sy in­ter­ne on­der­soek oor Ma­rais se optrede raak­ge­sien het dat hy met Storm saam­ge­werk het om die S­ha­re­max-kom­mis­sie te deel nie.
In die in­ter­ne on­der­soek het Mo­men­tum vol­gens Bam be­vind dat Ma­rais nie bui­te die voor­skrif­te van die wet op­ge­tree het nie. Sy het ver­der be­vind dat, hoe­wel Ma­rais se raad aan die kla­er om in S­ha­re­max te be­lê nie deur Mo­men­tum goed­ge­keur is nie, dit nie die maat­skap­py vry­waar van ver­ant­woor­de­lik­heid nie.
“Ma­rais het ’n sta­tu­tê­re plig ge­had om kli­ën­te met die no­dig sorg, vaar­dig­heid en deeg­lik­heid te ad­vi­seer.
“Daar­die plig rus ook op Mo­men­tum en Ma­rais is aan­ge­stel om daar­die plig uit te voer.”
Man­dy La­emm­le, ’n woord­voer­der van die ver­se­ke­rings-groep MMI Hol­dings, wat Mo­men­tum in­sluit, sê die groep neem ken­nis van die Fais-om­buds­man se be­slis­sing.
“Mo­men­tum neem die uit­spraak on­der oor­we­ging met in­ag­ne­ming van al­le par­tye se optrede. Hy sal daar­na ’n toe­pas­li­ke ak­sie­plan be­raam en die re­le­van­te par­tye daar­oor in­lig.”