Andries Pretorius, die Voortrekkerleier na wie Pretoria genoem is
Die Voortrekkerleier na wie Pretoria genoem is en sy monumentale rol in die Suid-Afrikaanse geskiedenis
Die kosbare erflating van
In 'n veranderende bedeling voel die nuwe heersers dat die plek Tshwane genoem moet word... soos Ndebele-sprekers dit genoem het toe hulle hulle eeue gelede in die omgewing gevestig het.
Maar vir Afrikaners wat nog hul eie identiteit koester, is die verandering van Pretoria se naam na Tshwane ondenkbaar... 'n aantasting van die eer van een van die ware helde in hul geskiedenis.
Daarom voel hulle dat almal moet weet wie die man eintlik was na wie Pretoria genoem is. Want sonder 'n Andries Pretorius kon Suid-Afrika dalk vandag baie anders gelyk het.
En—só word weer deur sekere mense gevra—kan daar dan nie 'n kompromis getref word soos met ons volkslied gedoen is en tot die naam Pretoria-Tshwane besluit word nie?
Lesers wat agtergrond-inligting oor die Suid-Afrikaanse geskiedenis verlang om die gebeure rondom Pretorius beter te begryp, kan ook die volgende artikels lees:
• Die geskiedenis van Suid-Afrika
LINKS: Die standbeeld van Andries Pretorius by die Voortrekkermonument, Pretoria.
IE groot, forse leier is 'n skadu van sy ou self waar hy op sy sterfbed in sy plaashuis lê. Sy veel jonger tweede vrou probeer haar bes om dit vir hom so gerieflik as moontlik te maak, maar moet magteloos sy agteruitgang en bitter lyding aanskou.
Die seun sal 'n dorp stig en dit Pretoria noem—na sy pa, Andries Wilhelmus Jacobus Pretorius. En in die Ou Kerkhof van die einste Pretoria—wat dekades later die administratiewe hoofstad van 'n verenigde Suid-Afrika sal word—sal Andries Pretorius se stoflike oorskot in 1891 met groot eerbetoon herbegrawe word…
WIE was Andries Pretorius eintlik? Stellig die grootste van al die Voortrekkerleiers, het baie historici al gereken. Trouens, van hom is al gesê dat hy meer as al sy tydgenote die wese van die Groot Trek en die wordende republikeinse ideaal van die Afrikaner deurgrond het.
REGS: Voorstellings van Andries Pretorius verskil. Hier is waarskynlik die bekendste een.
IN die jare net voor die Groot Trek was Andries Pretorius 'n gesiene persoonlikheid in die Graaff-Reinetse omgewing, hoewel hy nie so 'n leidende rol as die ander latere Voortrekkerleier Piet Retief gespeel het nie. Sy kwaliteite as leier is egter goed erken, soseer dat hy in die Sesde Grensoorlog (1834-'35) 'n kommando van 800 Graaff-Reinetse burgers teen die Xhosa aangevoer het.
REGS: 'n Voorstelling van die aankoms van Pretorius by die Trekkers.
Uit: Afrikaanse Kinderensiklopedie
Pretorius is as kommandant-generaal gekies van die burgers wat hulle daar teen die Britte verset het. Die Britte het hierop geantwoord deur Pretorius voëlvry te verklaar, met 'n prys van 2000 pond op sy kop.
REGS: Die Andries Pretorius-monument buite Graaff-Reinet.
Laat sy naam dus voortleef, is die gevoel van talle Afrikaners. Dit is mense wat—selfs hier in die begin van die 21ste eeu, wat so ingrypend anders is as die 19de—nog lank nie vergeet het waar hulle vandaan kom nie...
BO: Die Uniegebou in Suid-Afrika se administratiewe hoofstad. Wanneer die jakarandas blom, is Pretoria sekerlik die mooiste stad wat danksy die Groot Trek verrys het...