Jy's lekker aan't bak aan jou meel-voorraad en ewe skielik kom jy agter dat jy net een of twee pakkies gis oorhet (die asyn-makery het ook gis opgeneem!). Hopelik het jy nog 'n handvol aartappels oor, of die eerste aartappel-oes is veilig geberg. Tyd om jou eie aartappel gis te maak, wat baie lank kan hou as jy dit goed berg. Jy maak so:
Was, skil en rasper twee medium aartappels of sny hulle net in dun skywe. Gooi 500ml kookwater oor hulle (net om hulle te kneus) en laat afkoel. Gooi in 'n fles met 'n skroefdeksel. Voeg jou laaste pakkie gis by 125ml lou water en meng goed. Meng 25ml suiker, 10ml sout en die geweekte gis goed met die aartappelmengsel en skroef die deksel liggies op sodat koolstofdioksied gemaak deur die gisproses nog kan ontsnap. As jou deksel te styf is, kan jy dit altyd as 'n gis-granaat gebruik – dit veroorsaak nogal 'n skrikwekkende ontploffing! Maak jou bottel in 'n warm kombersie toe en los in 'n warmerige plek oornag. Dit gaan skuim en mag dalk selfs oorkook, hangende af van hoe oud daardie laaste pakkie gis was. Hou 250ml van die mengsel in die bottel om jou plantjie voort te sit. Die res filtreer jy af deur 'n meelsif en gebruik net so in jou deeg vir jou brood. As jy nou weer wil insuur vir bak, voeg jy net weer dieselfde mates aartappel, suiker en sout by, geen gis. (Tensy die plantjie verswak het)
op Julie 29, 2010 at 1:26 nm | Antwoord Andrinie
Nou kan jy nou meer, net in die week praat ons oor die plantjie, my ma het ook so gebak, maar soos kinders maar is, ma gaan mos vir altyd lewe, waarom "worry" hoe maak jy so 'n plantjie? Baie dankie vir 'n kind wat opgelet het, so ook met Aardrykskunde. Ek smyt in Std 9 (nog ou taal) indiese ink op Aardrykskunde boek en na 'n getjankery en gepleit, sit pa my op kollege en word ek 'n "baas se teagirl" dis nou as jy outyds is en nie op sy skoot wil sit nie – hulle noem jy die sexetery? Groete en Jesus sëen vir julle as familie – kyk ma mooi na jou pragtige dogters
op Julie 29, 2010 at 2:36 nm | Antwoord Dion
Andrinie – wat 'n seldsame en mooi naam. Baie welkom hier! Hiert, jou sexetery! Ag, maar ek is bly my gebabbel en getjank hier kon jou help. Dit pla mens mos as jy praat oor 'n ding maar jy kan nie onthou hoe om dit te doen nie. My twee engele het 'n maatjie op vakansie so paar jaar gelede ontmoet – sy was Andronie, toevallig.
Ek sal altyd na die Engele kyk, en seën oor jou en joune ook.
op Januarie 10, 2011 at 12:15 nm | Antwoord Amelia
Baie dankie vir aartapel gis resep.
Kan enige iemand asb vir my die resep gee van die outydse boere broode. My man wil he ek moet dit bak, maar my brood is nie reg nie. Hy se die brood wat sy ma altyd gebak het, het so lekker taai brood uitgekom. Is dit 'n sekere resep of wat doen ek verkeerd.
op Januarie 19, 2011 at 8:14 vm | Antwoord Dion
Dankie vir jou inloer! Ek is ook heelwat geïnteresseerd in die boerebrode. Ek het 'n boek wat ek onlangs bekom het – een van die eerste kookboeke wat in ons land gedruk is destyds. Dit bevat al die lekker ou resepte wat nog in ysterpotte en op die koolstoof voorberei was – en gaan so bietjie daardeur blaai; ek weet vir 'n feit dat dit broodresepte bevat. Ek sal hulle binnekort vir jou aanstuur. Voorspoed!
op November 2, 2012 at 12:57 nm | Antwoord Isebel
Amelia, het jy toe op so 'n brood resep afgekom?
op November 17, 2011 at 9:09 nm | Antwoord marie peters
Ai tog! Uiteindelik het ek ook nou weer geleer hoe om aartappel suurdeeg te maak – dis al wat my Ma gebruik het om brood te maak. Sy het ook nie resepte gebruik nie maar so `n handvol van dit en `n handvol van dat. Gelukkig het ons kooklesse op kosskool gehad.
So `n lekker geselsblad! Doet so voort!
op November 23, 2011 at 10:13 vm | Antwoord Dion
Hallo Marie, en baie welkom hier!
Ek is bly jy kon nut uit die gedagtes hier vind. Ja, resepte is handig, maar so oor die jare leer mens wat vir jou werk, en dan doen mens amper als op die "omtrent-metode", nê? Dit was moeilik aan die begin om die twee Engele te leer hoe om my "beroemde" spaghetti bolognaise te maak – handvol hiervan, knertsie woestersous, tweekeer skud aan diè bottel, driekeer skud aan daardie bottel, maar hulle raak ook nou al heel bedrewe. So leer mens!
op Januarie 15, 2012 at 8:01 vm | Antwoord annatjie
Hallo weereens Dion Jammer om so vroeg weer lastig te wees in die nuwe jaar, maar ek is opsoek na 'n resep vir dikmelk. My ma het vroeer dikmelk gemaak met behulp van 'n plantjie. Werk op dieselfde beginsel as aartappelsuurdeeg plantjie. Jy gebruik net 'n deel van die plantjie en hou res vir volgende keer. Ken jy dalk die resep oor hoe ek my eie plantjie kan maak vir suurmelk / dikmelk. Sal dit baie waardeer, ek weet daar is ander metodes oor hoe om melk suur te kry, maar die plantjie metode het dit melk baie lekkerder laat smaak. Hoop jy kan my groot asb help en baie dankie. Groete annatjie
op Januarie 16, 2012 at 9:48 vm | Antwoord Dion
Hallo Annatjie! Dis geen probleem nie. Ek hoop jy geniet jou seepvorms?
Ek hoop dat die plantjie waarvan jy praat dieselfde is as die kultuur waarmee ek gewoonlik nuwe karringmelk of dikmelk begin. Ek het so blaaitjie daaroor gaan skryf onder Oorlewing/Suiwel. Gaan kyk gerus en as dit nie is waarna jy soek nie, laat maar net weet.
op Februarie 18, 2012 at 6:45 nm | Antwoord Isabel duvenage
Hi ek het groot geword met die aartappel plantjie en altyd gedink dit bestaan nie meer nie…ek het nou die brood bak gier ontdek en gaan beslis my plantjie dadelik kweek..'ek het 'n nuwe padstal en van Maandag af is daar plaasbrood op die rakke!
op Maart 14, 2012 at 2:27 nm | Antwoord Dion
Jinne, sê gou vir my waar jy is, dan kan ek in die kar klim en begin ry sodat ek ook 'n snytjie van daardie padstal se brood kan kry! Hmm, soos my geluk gaan, is julle tien-teen-een duisende kilometers weg… Bly ek kon help, en voorspoed! Ek hoop jou brood by die padstal is 'n reuse sukses.
op Februarie 29, 2012 at 12:11 nm | Antwoord surina
ag dankie tog nou kan ek oor suurdeeg maak. My ouma is oorlede voor sy my dit kon leer. ek is mal oor bak.
op Maart 14, 2012 at 2:21 nm | Antwoord Dion
Bly ek kon help! Kom loer gerus weer – ek probeer om kort-kort nuwe wenke te plaas.
op Desember 3, 2012 at 4:47 nm | Antwoord Anita Greyling
Het jy `n resep vir boerbeskuit waarin die aartappelsuurdeeg gebruik word? Ek sal verheug wees om so `n resep te bekom.
op Januarie 22, 2013 at 4:19 nm | Antwoord Dion
Nee, nie waarvan ek vanuit die hand weet nie, maar ek gaan beslis so bietjie rondkrap en sal jou laat weet. Ek soek self een!
op Maart 20, 2017 at 1:30 nm Ria
Dion ek het n wonderlike beskuit resep wat 6 groot panne maak as jy belangstel kind deur universiteit gesit daarmee word met aartappelsuurdeeg gebak
op Maart 20, 2017 at 1:35 nm Dion
Absoluut Ria, dit sal vreeslik gaaf wees. Welgedaan met jou kind deur uni te sit daarmee – dit wil gedoen wees!
op Maart 22, 2017 at 11:10 vm Matty Du Toit
Hi Dion. Ek sal baie graag hierdie resep van Ria se beskuit wil hê. Baie dankie Matty
op Januarie 11, 2013 at 10:06 vm | Antwoord Ambelene
Hi Deon, hoe stoor ek die plantjie, in die yskas of buite, ek is maar dom met die soort ding
op Januarie 22, 2013 at 4:07 nm | Antwoord Dion
Jong, as ek reg onthou was dit net op 'n koelerige plek buite die yskas geberg, want dit was mos gereeld gebruik gewees. Ek glo nie dit sal iets oorkom as jy dit in die yskas berg nie, maar ek kan verkeerd wees. Miskien weet van die ander lesers hier?
op Januarie 29, 2013 at 7:46 vm | Antwoord Theunis Engelbrecht
Hallo Dion.As die plantjie gereeld gebruik word moet dit buite die yskas geberg word.Dit kan nie baie koue oor 'n lang tydperk vat nie, die plantjie sal doodgaan.Om boerbeskuit te maak vra nie vir 'n spesiale resep nie. .As jy 'n resep het vir brood (KAPKARRE) wat met aartappel gis gebak word is dit maklik.Breek die brood in stukke so groot soos jy verkies en droog uit in oond.Baie belangrik!!!, boerbeskuit word nie in mooi stukkies gesny nie, dit word in stukke gebreek.
op Februarie 28, 2013 at 2:48 nm | Antwoord pieter
Moet die 250ml mengsel van gerasperde aartappel gescei word en moet dit gevries word en hoe lan can dit geberg word
op Mei 15, 2013 at 12:38 nm | Antwoord Dion
Jong, sover ek kan onthou moet net die vloeistof gebruik word wanneer jy bak. Dit is ook meer raadsaam om die plantjie te maak wanneer jy gereeld bak, sodat dit kort-kort hernu word en weer opbou. Soos enige natuurlike ding gaan dit een-of-ander tyd verslaan, maar ek wil amper vir jou sê dat die plantjie vir meer as 'n week onaangeraak sal hou? Ek weet nie, miskien weet een van die ander mense hier?
op Maart 11, 2013 at 9:08 nm | Antwoord Roland
Die plantjie verslaan as hy nie gereeld grbruik word nie. Kan sommer in die koskas gehou word. Die "boere" brood waarna verwys word is juis die een waarvan ek 'n plantjie /resep soek. Daar was "soet","aartappel" en "ou" suurdeeg. Ek soek die "ou" suurdeeg resep of plantjie. Die brood ruik na eergister se kouse, maar is die heel beste brood ooit.
op Mei 15, 2013 at 12:29 nm | Antwoord Dion
Wel, my pa sê altyd, wanneer hy dink iemand is verspot: "Het hy sy eie kouse gerook of wat?!" Nou hoor ek daar's brood wat na gister se kouse ruik. Goeiste! Maar jy is heeltemaal reg, daardie brood is die beste, maar ek kon nog nooit op daardie gis-resep afkom nie. Miskien kan een van die ander lesers help met raad?
op Maart 14, 2013 at 1:38 nm | Antwoord Santie
Hallo ek is oopsoek na n tee plantjie kan enige iemand my meer inligting gee of weet julle daarvan?
op Mei 15, 2013 at 12:24 nm | Antwoord Dion
Ek het nogal so rukkie gelede koffiebone oor die internet bestel, so ek is seker mens kan tee-sade ook bestel, jy moet dalk net soek daarvoor. Tensy iemand anders hier al daarop afgekom het? Laat gerus weet, ek sal ook wil uitvind!
op Mei 15, 2013 at 7:08 nm | Antwoord Santie
Ek het intussen n plantjie deur die pos bestel, maar ek sukkel! Ek het die verskaffer gevra hoe ek die plantjie moet lat groei maar hy het gese ek moet dit google, My plantjie wil nie groei nie, hys darem nie dood nie maar dit lyk mufferig bo op! As iemand my bietjie kan raad gee sal ek dit regtig wardeur
op November 4, 2013 at 9:53 vm | Antwoord Susan Lombard
Goeiemore almal. Help asseblief bietjie 'n effens onseker mens hier ….. ek is baie dankbaar vir die aartappel suurdeeg resep. Gaan beslis sommer netnou maak. Ek sien dit word aanbeveel dat die plantjie sommer in die koskas geberg word tot die volgende baksessie. Dink julle dit sal hou as mens eenkeer per week brood daarmee bak? Moet 'n mens maar die plantjie in 'n glasfles in die koskas hou, seker maar in 'n donker hoekie, met die deksel styf opgedraai? Ek wil nou nie 'n aartappelbom maak nie, kan iemand dalkies vir my sê? Groete, Susan
op April 8, 2014 at 3:04 nm | Antwoord Eunanza
Ek het sopas ook my aartappel plantjie gemaak, my ouma bak al jare alles daarme en sy koop nie 'n enkele pakkie gis ooit nie. Haar resep is nogal dieselfde as jou, behalwe dat sy na die afvanklike gis, elke keer wanneer sy wer byvoeg, so 4 rosyne bygooi. Dit maak die plantjie nogal sterk en alles reis pragtig. Dis 'n wonderlike tradisionele gebruik wat beslis kan voortleef….
op April 14, 2014 at 2:02 nm | Antwoord Hanna
Ek lees nou jou aartappel suurdeeg resep, en die onthou vat my ver terug na my ouma Hannie se kombuis. Sy het ook so ń plantjie gehad, maar dit het in die vleiskas in ń "can fruit" bottel gestaan. Bakdag is bottel met groot versigtigheid gehaal en die brood is op ń knie vel geknie voor dit in die buite oond gebak is. Die orige stukkie deeg is voor in die oond so tussen die as ingesit, en dit was dan ook die middag kos. Vandag het ek ook ń plantjie, maar ek gebruik dit net om kaiing beskuit te bak
op September 22, 2014 at 9:26 vm | Antwoord Hendrik
Hello DION, my ouma het altyd sulke lekker brode gebak, sy het gis gemaak van rosyntjies en dan die vloeistof in die brood ingeknie en oornag laat rys. Die volgende oggend dit afgeknie en dan in die broodpanne gesit om weer te rys voor sy dit in haar koolstoof oond gebak het. Ek is nie seker hoe sy die rosyntjiegis gemaak het nie maar ek dink dit is dalk die brood wat soos laasweek se sokkies geruik het waarvan julle hierbo praat. As iemand weet hoe om rosyntjie gis te maak laat weet my ook asb.
op Julie 31, 2015 at 10:55 nm | Antwoord margie crouse
Hi Deon het nou gis aangemaak hoe maak ek nou om brood te bak asb danki margie
op September 26, 2015 at 7:48 vm | Antwoord Santie
Ek het al ten duurste oor die internet bestel, hulle stuur hom in 'n koeldrank botteltjie… Ek kon hom nie laat groei, die tee het 'n mif lagie gemaak so ek het op gegee!
op Oktober 19, 2015 at 3:08 nm | Antwoord Matty
Hi Deon. Hoeveel suurdeeg vloeistof per kg meel word benodig vir brood. Groete Matty.
op Oktober 19, 2015 at 8:51 nm | Antwoord Roland
Suurdeeg voeistof? Die deeg wat reeds gesuur is word 'n stukkie van in die fles waarin dit gebere gaan word geplaas. Daardie stukkie deeg is die plantjie. Die hele plantjie word ingeknie en soveel lou-warmwater soos benodig vir jou deeg word bygevoeg sodat jy rekbare hanteerbare tekstuur het. Voordat in die panne of pot geplaas word, word weer stukkie deeg vir plantjie afgeknyp.
En so lyk hy: https://dl.dropboxusercontent.com/u/27556811/Home%20made%20pot%20bread.jpg (Dalk kan Dion dit hier insit sodat dit nie nodig is om die skakel te volg nie?)
op Januarie 15, 2016 at 4:04 nm | Antwoord Derek
Hi Deon. Man die aartappel suurdeeg werk pragtig, die eerste keer (Nuwe plantjie). As ek dit egter die tweede keer gebruik is dit 'n totale flop. Die een keer het ek dit gebruik toe daar sowat 3 centimeter skuim bo was en die volgende keer het ek dit oornag laat staan ( 10 ure). Albei kere het die brood nie gerys nie en so plat soos Pro-Vitas uitgekom. Dit het ook 'n sterk reuk amper soos Rog Brood. Wat doen ek verkeerd?
op Januarie 18, 2016 at 8:08 vm | Antwoord Dion
Al waaraan ek kan dink is dat hy dalk nie genoeg "kos" gekry het nie, of dat hy hitte of sonlig gevang het
op Januarie 27, 2016 at 9:56 vm | Antwoord vvuureoc
Kook ongeveer 1 koppie rosyntjies (met pitte) en drie
koppies water totdat die rosyntjies sag is. Laat afkoel tot
louwarm en druk rosyntjies fyn.
Kook ongeveer 3 gelykvol eetlepels hops en 3 koppies water.
Bring net tot kookpunt. Laat afkoel tot louwarm, sif deur en
gooi vloeistof by rosyntjies.
Laat staan vir ongeveer 48 uur totdat dit goed "kook".
Wanneer wil gebruik, sif deur 'n groot sif en gebruik die
vloeistof (gooi die rosyntjies weg). Gebruik ongeveer 2
koppies suurdeeg vir brood. "Voer" suurdeeg wat oorbly met 2 koppies lou water, ½ eetlepel sout, 2 eetlepels suiker en 3 eetlepels meel. vir volgende keer
op Januarie 27, 2016 at 10:53 vm | Antwoord Dion
Baie dankie vir daai! Daar het julle dit, mense. 'n Volledige resep met instruksies. Kom ons bak!
op April 9, 2016 at 9:58 vm | Antwoord Matty
Hi, ek is baie goed bekend met hierdie plantjie, daarmee groot geword. Knyp van deeg n bolletjie af en sit sommer in n koppie. Nie nodig om toe te maak nie. Gebruik vir volgende insuur. Maak nat met warm water, voeg bietjie sout, 2 eetlepels suiker en sit 2 eetlepels meel en sit ongeveer 2 kop louwarm water. Laat gis en gebruik. Knyp bolletjie deeg af en bere.
op Mei 25, 2016 at 9:16 nm | Antwoord Sonia van Rooyen
Hi. Bak vir die eerste keer brood met aartapel suurdeeg. Hoeveel van die suur deeg moet ek byvoeg by die meel mengsel? Ek het die suurdeeg plantjie volgens resep vandag gemaak dit gaan nou oornag staan.
op Desember 8, 2016 at 7:41 vm | Antwoord gerda
Hi Dion..het jy dalk die "boerbrood" aartappelsuurdeeg opgespoor..stel geweldig belang daarin..vriendelike groete…
op Januarie 12, 2017 at 7:56 vm | Antwoord Danie
Ek deel graag 'n bietjie inligting omtrent die suurdeegplantjie asook 'n paar links na regte outydse soetsuurdeegbrood resepte. Die lesers kan gerus bietjie verder in detail gaan oplees oor die wetenskap van brood, wat baie interessant is.
Die regte aartappelsuurdeegplantjie het geen kitsgis in nie. As jy van regte broodbak geleer het, sou jy geweet het dat mens nooit ooit kitsgis by enige plantjie sit nie. Die rede hiervoor is eenvoudig, kom ek verduidelik: As mens 'n natuurlike plantjie maak "vang" jy 'n klomp verskillende gis uit die lug wat in die plantjie kom groei. Dit is herdie gis wat saam met die bakterieë die wondelike geur aan brood gee tydens die fermentasie proses. Kitsgis ook genoem bakkersgis aan die ander kant is net een soort gis wat baie vinnig groei. Wanneer dit by 'n plantjie gevoeg word oordonder dit vinnig die ander natuurlike gis in die plantjie en dan het jy basies 'n kitssuurdeeg plantjie, wat die hele rede vir die plantjie ongedaan maak.
Sommige professionele bakkers gebruik wel 'n bietjie kitsgis wat hulle by die deeg voeg saam met die plantjie, maar nooit by die plantjie nie. Die rede hiervoor is om die rysproses bietjie aan te help en die brood bietjie ligter te laat rys.
Die regte outydse broodbakproses sonder kitsgis met 'n lank rysperiode van 12-15ure of langer, soms dae, bly nog die beste en gesondste, want dit is in hierdie lang proses wat die gis baie van die gluten in die deeg verteer en die voedingswaarde in die meel omskakel in 'n vorm waar jou liggaam dit amper 100% kan opneem. Daarom kan mense wat "gluten intollerant" is hierdie brood met baie minder of soms geen effek eet nie.
Met kistgis is die rysproses so vinnig dat daar nie tyd vir die boostaande om te gebeur nie, daarom raak so baie mense "gluten intollerant". By sommige winkelbrood voeg hulle ekstra gluten en allerhande ensiemes by sodat die deeg die meganiese proses kan weerstaan en om die brood so vinnig as moontlik te kan bak, Soveel so dat sommige winkelbrood glad nie eers nodig het om te rys voor dit oond toe gaan nie. Ons liggame kan fisies nie hoeveelheid gluten in hierdie brood verteer nie die daarom raak so baie mense deesdae "gluten intollerant" hiervan.
Hier is 'n link na regte aartappelsuurdeeg sonder kitsgis:
Hier is twee links na regte outydse soetsuurdeegbrood resepte:
Vir die mense wat verder wil Google. Soetsuurdeeg word in engels "Salt-Rising Bread" genoem, en suursuurdeeg (Die waar jy 'n plantjie aanhou) word "Sourdough" genoem.
op Februarie 1, 2017 at 5:29 vm | Antwoord Nadine Van Vuuren Thompson
Danie. Môre, baie dankie vir die inligting. Ek wil net graag weet jou link na aartappelsuurdeeg, die resep het ook kitsgis in. Het jy dalk die verkeerde link gebruik?