KVB NUUSBLAD: VERSTEEKTE LêERS IN STAATSDEPARTEMENTE.
Vir die staat om sy huis in orde te kry, blyk ‘n onbegonne taak te wees. Daar is Polisiestasies wat skielik van onder ‘n boom af bedryf moet word omdat die Departement van Openbare Werke nie die huurgeld betaal het nie – of sonder water en krag sit omdat munisipale rekenings nie betaal is nie.Dit blyk maar die oortjies van die seekoei te wees. Wanadministrasie, korrupsie en die brouwerk van onbekwame ontplooide kaders word goedsmoeds verdoesel. Vroeër is berig dat die Departement van Openbare Werke erken het dat sy sake in chaos verval het, en dat ‘n multi-departementele span aangestel is om te help om sake uit te pluis en oplossings te vind.Verskeie munisipaliteite trek noustrop deels omdat die staat nie sy munisipale rekenings vereffen nie. Kort-kort erken die staat dat hy nie weet watter eiendom hy besit nie, hoewel in die jongste tyd, die Departement van Openbare Werke meen hy weet wat die staat besit, net nie waar die eiendomme is nie. Nie alle intelligente lewe sal egter hierdie stelling kan verstaan nie.Verskeie ander lagwekkende voorvalle het ook al plaasgevind. By geleentheid het ‘n groot koerant se sekretaresse bedank en in die huwelik getree. Skielik was die redakteur se personeellêer skoonveld. Na die wittebrood kry die koerant haar in die hande om vas te stel wat van die lêer geword het. Dis geliasseer, onder “M” vir “Meneer” kom die verduideliking. As na departemente se verduidelikings geluister word soos dit voorgehou word aan die verskillende portefeuljekomitees, klink dit of baie inligting onder “D” vir “deurmekaar” geliasseer word.Dit lyk inderdaad of D-dag aangebreek het. Die staat het op nasionale vlak in verskeie provinsies ingegryp, en probeer om hierdie deurmekaarspul uitgepluis te kry. Die Ouditeur-Generaal, self sonder uitvoerende gesag, probeer jaarliks om sake te orden, maar niks of baie min word ooit suksesvol uitgerig.Onlangs het die nasionale ingryping in die Vrystaat se Departement van Paaie en Polisie, wat ook die tenderraad akkommodeer, sy eerste ernstige ongeval opgelewer toe die Adjunk-Direkteur-Generaal afgedank is. Soos gebruiklik blyk dit dat hy ‘n spoor van soortgelyke probleme by sy vorige werkgewers, twee Vrystaatse munisipaliteite, agtergelaat het. Hy is egter telkens na hoër poste herontplooi.En sy verhaal is ongelukkig nie ‘n uitsondering nie. Seker een van die mees klassieke voorbeelde was toe die Premier van die Vrystaat, Ace Magashule, die munisipale bestuurder van ‘n munisipaliteit wat onder administrasie geplaas was, as LUR vir plaaslike regering aangestel het. Dié aanstelling het soos verwag kon word, nie gehou nie. Tog het dit veel langer geduur as wat dit moes, en die Vrystaat het die prys betaal.
Dit onderstreep weer die belangrikheid van persvryheid. Die media behoort toegelaat te word om die kapasiteit te ontwikkel om die sterkste beskikbare kandidate aan te stel, sodat versteekte lêers en ongeruimdhede uitgesnuffel kan word. Hierdie lêers moet behoorlik uitgeskud, en aan die kiesers voorgehou word.