Is resessie-inflasie nou SA se voorland? | Netwerk24
Is resessie-inflasie nou SA se voorland?
Prof. Danie MeyerFoto:
Suid-Afrika se ekonomiese vooruitsig is hier aan die begin van 2020 maar droewig. Volgens die ekonoom prof. Danie Meyer, direkteur van die TRADE-navorsingsfokusarea by die Noordwes-Universiteit (NWU), is die vooruitskatting van die Internasionale Monetêre Fonds (IMF) dat ekonomiese groei vir die jaar onder 1% gaan wees.
Prof. Meyer en Roan Neethling, ’n doktorale student by die universiteit, skryf die voorspelde lae groeikoers toe aan faktore soos die voortslepende elektrisiteitsvoorsieningsprobleme, strukturele uitdagings, dalende staatsgeld en ’n toenemend hoë eksterne skuldlas.
Ander ekonomiese aanwysers
Wanneer ’n mens na prominente ekonomiese aanwysers soos die koopbestuurdersindeks (KBI), die produsenteprysindeks (PPI) en die verbruikersprysindeks (VPI) kyk, dui alles daarop dat daar korttermynveranderings in die ekonomie gaan wees. Die KBI is ’n vername aanwyser van toestande in die vervaardigingsektor, wat deur die PPI gemeet word, terwyl die PPI ’n goeie vername aanwyser is vir veranderings in inflasie, wat as VPI gemeet word. . KBI
Die jongste KBI-resultate, soos dit op 3 Februarie 2020 deur die Buro vir ekonomiese ondersoek (BEO) vrygestel is, dui daarop dat Januarie se KBI op ’n beraamde 45,2 baie laer is as dié van die vorige jaar (50,3). Meyer verduidelik dat ’n KBI bokant 50 dui op aktiwiteit in die vervaardigingsektor wat uitbrei, terwyl ’n waarde onder 50 dui op aktiwiteit wat afneem. Hy verduidelik dat hierdie lae indeks wat op die oog af daal, ’n aanduiding is van die negatiewe sentiment in die vervaardigingsektor, wat swaar deur die voortgesette tekort aan kragvoorsiening getref word.. PPI
Die jongste PPI-syfer, wat op 30 Januarie vrygestel is, het ’n toename van 2,3% in November 2019 tot 3,4% in Desember 2019 getoon.. VPI
Die beduidende verhoging in die koste om vervaardigde goedere te produseer, dui op ’n verhoging in produksiekoste en gevolglike verhogings in die prys van produkte in die vervaardiging­sektor.
Inflasie het ten spyte daarvan dat die 2019-inflasiekoers tot onder die middelpunt van 4,5% van die Suid-Afrikaanse Reserwebank (SARB) se teikenband van 3% tot 6% gedaal het, in November 2019 van 3,6% tot 4,0% in Desember 2019 gestyg. Inflasie kan dus na verwagting op grond van die jongste PPI- en VPI-datavrystellings in Januarie weer tot tussen 4,2% en 4,4% styg.
Volgens prof. Meyer en Neethling dui die aanwysers daarop dat die land tans die verskynsel van koste-inflasie ervaar, wat voorkom wanneer pryse van goedere en dienste hoofsaaklik as gevolg van ’n toename in produksiekoste styg. Die risiko van verdere beurtkrag, strukturele probleme, gebrek aan ekonomiese beleid, die mislukking van ondernemings in staatsbesit (SOE’s), en die gebrek aan geld in die staatskas skep ’n uiters moeilike omgewing vir die sakesektor sowel as vir verbruikers.
Die stygende inflasie, gekombineer met ’n hoë en toenemende werkloosheidskoers, dui daarop dat Suid-Afrika moontlik ook op pad kan wees na ’n toestand van stagflasie – ook bekend as resessie-inflasie – wat veroorsaak word deur stygende produksiekoste wat tot ’n toename in die prys van goedere en dienste lei en met lae ekonomiese groei en swak implementering van beleide gepaardgaan.