Erediens 10 April 2022 – "Bevry om regtig lief te hê" – Mat 5:27-32 – Paarlberg Gemeente
Bevry om werklik lief te hê
Palmsondag en inleiding van die Groot Lydensweek – kyk op ons Facebook vir 'n gesinsriglyn vir die hele week.
Jy kan ook van Maandag tot Donderdag elke aand om 17:30 – 19:00 kom bid by die gebedstasies…
Kers aansteek: Lied 411:1-2
Jesus se intog: so 'n mooi oomblik. Die Verlosser, die Koning van die wêreld ry op 'n donkie; nie met magsvertoon nie, maar nederig – dit is sy triomftog na sy dood toe…
(Sag 9:9) "Kyk, jou Koning kom na jou toe; Hy is nederig en Hy ry op 'n donkie, op die vul van 'n pakdier."
En mense, al is hulle onkundig, druk 'n sentiment uit wat ons kan deel:
"Prys die Seun van Dawid!" Loof Hom wat in die Naam van die Here kom! Prys Hom in die hoogste hemel!
En die hele stad was in beroering…
Mag Jesus ook weer ons lewens binnery in hierdie Paastyd en mag ons leer om soos Hy te wees, Koning op 'n geleende donkie…
Skriflesing: Mat 5:27-32
Na die koms van die moderne era het ons geloof te veel na ons kop toe geskuif. Die meeste van ons aandag het gegaan na die regte formulerings oor hoe ons moet glo (dogma: wat jy moet glo al glo jy dit nie regtig nie) en wat reg en verkeerd is (wet: wat jy moet doen of dit vir jou goed is of nie).
Maar Jesus was 'n ander tipe leermeester wat vir ons die kuns van die ware lewe wil leer: die lewe in die nuwe werklikheid van die koninkryk van God – almal, maak nie saak wie hulle is nie, het nou toegang deur Hom tot hierdie nuwe lewe (dit het ons in die saligsprekinge ontdek). Hy wil ons leer oor 'n geregtigheid/goedheid wat dieper is as die van die Fariseërs en die Skrifgeleerdes – dit gaan nie oor die uiterlike nie, maar oor 'n nuwe hart; 'n lewe wat van binne af buitentoe verander. Soos Dallas Willard skryf:
Jesus het geweet dat ons nie die wet kan hou deur te probeer om te wet te hou nie. Ons moet mik na iets anders en meer: om die mens te word vir wie die dade van die wet natuurlik vloei…
In die Bergrede (waaruit ons reeks Meer soos Jesus kom) beantwoord Jesus die twee vrae: Wat is die goeie/oorvloedige lewe? En: Hoe word ek 'n goeie/deugsame mens? Hy is nie 'n kwaaier Moses wat 'n nuwe wet bring nie, maar Hy wys vir ons die innerlike gesindheid van die koninkrykshart en gee voorbeelde van die dinge waarop dit uitloop in die regte lewe. En vanoggend se teks gee ons eintlik so goeie geleentheid om uit te kom by 'n dieper verstaan van hoe die dinamika van dissipelskap in ons regte lewe werk.
Kom ons begin by die begin. Ons is mense. En as mense het ons liggame. En daarom het ons begeertes. En daarmee is niks fout nie. God het ons so gemaak. En Hy het gesê dit is goed. En Jesus het dit kom bevestig deur self 'n mens te word. En die einde waarvoor God ons gemaak het is nie liggaamlose siele eendag in die hemel in – maar die hemel wat aarde toe kom en ons wat opgewek word in nuwe verheerlikte liggame, net soos Jesus.
Maar in ons verdorwe wêreld weet ons dat seker die belangrikste ding wat ons moet leer op pad na emosionele en geestelike volwassenheid, is impuls beheer. Ons 3de tema het gegaan oor woede en minagting – as jy nie dit kan bestuur nie, lei dit tot verbale en fisiese geweld – een van die grootste probleme in ons samelewing. Ons moet leer dat ons begeertes nie altyd dadelik bevredig kan word nie – dat daar 'n gesonde en regte manier en plek is daarvoor – en natuurlik, dat ons liggame hét, maar ons ís nie nét lywe nie – ons het 'n siel (dit weeg niks maar beteken alles!) – daar is dieper en belangriker behoeftes – die eintlike dinge wat ons waarlik gelukkig en tevrede maak – en hulle moet eerste kom; die rangorde moet reg wees.
Ons weet wat egbreuk is – om seks te hê met iemand anders as jou man of vrou. En dit is 'n absolute nee, beide vir die Moses (10 gebooie) en vir Jesus. Maar dan gaan Jesus verder:
"Maar Ek sê vir julle, elkeen wat na 'n vrou kyk en haar begeer, het reeds in sy hart met haar egbreuk gepleeg."
(In ons tyd sou dit seker omgekeerd ook op vroue van toepassing wees). Eerstens, 'n baie belangrike uitklaring: Wat Jesus eintlik sê is: "elkeen wat na 'n vrou kyk met die doel om haar te begeer…" Om net versoek te word, is tog nog nie verkeerd nie (maar mens gaan soek ook nou nie versoeking nie!). Om iemand net aantreklik te vind, of selfs te dink aan seks is nie per se verkeerd nie.
Maar as ons Jesus se logika volg, sien ons dat egbreuk in die hart duidelik 'n sonde is wat by die oë begin – by die kyk – daai kyk, ons weet waarvan Jesus praat. Die kyk om te begeer – die kyk wat 'n objek van iemand maak, wat die fantasie doelbewus entertain – wat talm. Selfs al doen jy niks fisies nie, ontken jy die ander persoon se menswees en misbruik jy hulle.
Skeefgetrekte seksualiteit en seksuele misbruik is natuurlik een van die ander grootste probleme in ons samelewing. Ek is nie so mal oor die woordjie kuisheid nie. Dit klink bietjie middeleeus – wat onderdrukking van ons seksualiteit gaan nie werk nie – ons moet groei tot 'n gesonde verstaan van en uitleef van ons ligaamlikheid en ons seksualiteit (want onthou, ons is mense!!) Maar wat wel waar is, in 'n samelewing van toksiese seksualiteit, moet ons as Christene 'n alternatief leef. Ons sal bewus moet wees van watter beelde en logika oor seks na ons toe kom. En ons gaan ons kinders moet help. (asb ouers, let op waaraan jou kinders blootgestel word!! As hulle verbeeldings vol is van sekere beelde, gaan hulle nooit kan groei tot gesonde verhoudings nie).
Ons sal moet ontdek waar seksualiteit/liggaamlikheid en spiritualiteit mekaar ontmoet. Die Bybel gebruik gereeld huwelikstaal as dit oor ons God se verhouding met sy mense praat – in die Ou en Nuwe Testament. Ons as kerk is Jesus se bruid. En natuurlik gaan dit oor ons geliefd-wees – oor ons uitverkies wees – oor intimiteit en getrouheid en sorg – oor die permanensie van God se toewyding aan ons en ons aan Hom. En dit is wat ons siele verlang: ware intimiteit. En wat is dit? Ek voel veilig by jou, want jy aanvaar en omhels my hele menswees – jy vervlak my nie tot my lyf nie, maar omdat ons siele mekaar ontmoet het, is jy ook lief vir my lyf, maak nie saak hoe ek lyk nie. Dit is deel van 'n gesonde verhouding met myself, met ander én met God…
Oom Dallas (onthou, ons baseer ons reeks op sy boek The Divine Conspiracy – rediscovering our hidden life in God) skrywe ook dat intimiteit die geestelike honger van die menslike siel is.
"We now keep hammering the sex button in the hope that a little intimacy might finally dribble out. In Vain. For intimacy comes only within the framework of individualized faithfulness within the kingdom of God."
En egbreuk in die hart of in die lyf weerspreek die gesindheid van 'n koninkrykshart.
Nou hoe moet ons maak met Jesus se verwysing na die uitpluk van jou oog en die afkap van jou hand? Daar was al groepe Christen mans in die geskiedenis wat op grond hiervan besluit het om nooit weer na 'n vrou (nie eers hulle eie ma of susters nie!) te kyk nie – dan kan hulle haar mos nie begeer nie; maar ons weet dit is absurd en dat dit nie die pad van liefde is nie!
Want dit probeer om op tipies Fariseër agtige manier die daad beheer eerder as die oorsprong daarvan. Onthou, Jesus lei ons altyd na binne, na die hart. Met absurde oordrywing maak Jesus eintlik die punt dat dit nooit kan werk nie – jy kan al jou ledemate afkap en albei jou oë uitpluk en jy sal fisies nie meer in staat weet om 'n sondige ding te doen nie – maar jou hart sal nog presies dieselfde wees, of hoe? Uit die hart van die mens, sê Jesus in Markus 7:21-23, kom die bose dinge. Die goedheid van 'n koninkrykshart vloei vanuit die positiewe gerigtheid van liefde vir God wat oorloop in liefde vir naaste. En liefde misbruik die naaste op gee manier vir die onmiddelike bevrediging van jou eie begeertes nie.
En te slotte moet ons ook vir 'n paar oomblikke stilstaan by Jesus se opmerkings oor egskeiding. As Jesus in Mat 19 weer oor egskeiding praat, sê Hy dit is weens die "hardheid van julle harte" dat Moses julle toegelaat het om te skei – en dat dit nie van die begin af so was nie. Die konteks van Jesus se tyd is hier verskriklik belangrik. Vrouens was in Jesus se tyd geheel en al uitgelewer. Daar was skole van Rabbi's wat geleer het dat mans van hulle vrouens mag skei as hulle selfs net die kos gebrand het of as hy maar net 'n vrou sien van wie se fisiese voorkoms hy meer hou – so einitlik net waarvoor hy lus nie. Al "regte ding" wat die man moes doen, was om vir sy vrou darem 'n skeibrief te gee. Dit kan haar beskerm teen die klag van egbreuk as sy by 'n ander man betrap word (waarvoor sy natuurlik die doodstraf kan kry). Sy kon darem ook weer met 'n ander man trou of dalk by welgestelde familie regkom, maar in beide hierdie gevalle sou sy altyd 'n tweederangse burger wees en min meer as 'n slaaf van hierdie man en sy familie. Haar enigste ander vir oorlewing was om haar te wend na prostitusie.
So waar die man nie veel skade gelei het, is die lewe van 'n vrou deur egskeiding basies verwoes. Waar 'n geskeide vrou in ons samelewing darem meer opsies het om vir haarself te voorsien, was dit in Jesus se tyd nie die geval nie. En dit verklaar natuurlik Jesus se woorde – Hy wou dit ten alle koste vermy– want om van 'n vrou te skei en om met 'n geskeide vrou te trou, was dikwels albei 'n vorm van onreg teenoor haar.
Vandag nog is egskeiding 'n harde realiteit wat Vermy moet word as dit enigsins moontlik is. Dit ontwrig die gang van mense se lewens en almal betrokke is nooit weer dieselfde nie. Maar ons weet dat ons sagmoedige Here nie mense in vernietigende verhouding inhok nie. Daar is tye wanneer egskeiding die goeie en selfs die liefdevolle ding is om te doen, en so ook om met 'n geskeide persoon te trou.
Ons Jesus, nooi ons na lewens van geluk en oorvloed; lewens wat vloei vanuit nuwe koninkryksharte wat getransformeer is deur die liefde van God. Hy maak ons, in ons regte lewe as regte, geïntegreerde mense, tekens en 'n voorsmaak van sy nuwe wêreld. Mense van heelheid, versoening, genade, liefde en getrouheid – mense wat ander nooit as objekte misbruik nie, maar as beeld van God liefhet, respekteer en opbou. Amen.