Tamatie-toesprake | Slaai Sonder Blare | Bladsy 2
My opinies en idees oor alles en nog wat
Party mense bid knielend langs die katel. Ander verdoem gebed as snert. Sekeres soen sag en teer, terwyl ander lippe passievol eienaarskap van ‘n geliefde eis. Vegetariërs kyk met afsku na dieselfde skaaptjoppie wat my mond laat water. Terwyl koninklikes hoedjies en hooftooisels gebruik as normaal, vind ek giggelende vreugde in die vryheid van my kopvel.
Party mense spaar geld deur 10% van hul inkomste getrou weg te bêre. Ander koop eiendom, goud of aandele. Sekeres vind genot in die kletter van ‘n sleutelbord en die vorming van woorde op ‘n skerm, terwyl ander glimlag as die pen oor die papier gly. Drawwers se wenkbroue lig as ek vertel van my luilekker vakansie van niksdoen. Terwyl tannies en pensioenarisse brei en hekel dat die wol en gare spat, vind ek ontspanning tussen die bladsye van ‘n boek.
Party mense aanvaar Facebook as die sosiale vermaak wat ten doel stel om ons besig te hou. Ander beleef die mag as ‘n intense waarheid en gids tot die lewe. Sekeres kook volgens elke koppie en teelepel soos voorgeskryf word deur die resep, terwyl ander proe en bylas soos die smaak hul sintuie lei. Sakemanne en -vroue se lippe trek haarfyn ‘n streep as hulle my plat Crocs as klap in die gesig ervaar. Terwyl skoonheidspoppies ure voor die spieël staan en hul gesiggies inkleur, slaap ek eerder laat en word die maskara sommer in die hardloop misbruik.
Party mense lees hygromans, die Bybel, tydskrifte en die Sondag. Ander maak die woord van navorsers en slimkoppe wet. Sekeres soek ‘n harde matras, terwyl ander rugwerwels rus vind in sagte vere en donskomberse. Tandartse vermy vrugtesap en nie alle dokters glo in borsmelk nie.
Party mense lieg. Ander probeer nie eers nie. Party mense bespreek. Ander skinder blatant. Party mense dans op ritme. Ander vergat sommer net hul naam. Die aarde word bewandel deur alle vorme, geure en kleure… teenoorgesteldes en sinonieme en homofone en soortgelykes en fobe. En terwyl party mense sommer net vinger wys, dink ek die sukses van jou lewe lê in die vind van jou eie, persoonlike waarheid.
Ek maak vanoggend huis skoon. Was vloere, skrop wasbakke en vee die spieëls blink. Ek gooi koeldrankblikkies, naartjieskille, dadelpitte en twee wynbottels weg. Dis toe ek die leë toiletrolletjie in die asblik gooi dat die skuldgevoel so in my palm kom lê. Op Pinterest het ek gesien hoe mense hierdie leë toiletrolle omskep in parkeerhuisies vir seuntjies se karretjies. Hulle word geverf om allerhande oulike en kreatiewe dinge in en om die huis meë te doen. Ek laat staan die huis vir ‘n oomblik en wend my na oom Google. Byna alles wat ek vanoggend weggooi kan eintlik herwin, hergebruik of hersien word. Ek was altyd onder die indruk dat ek ‘n kreatiewe mens is. Nou twyfel ek.
Mense skei glas, plastiek en papier… want dit beteken ons red die aarde een glasbotteltjie op ‘n slag. Jy moet blykbaar nie batterye of spuitblikkies in die gewone vullis dompel nie, want dit is soos marteling vir Moeder Aarde. Ek loer na die swart(plastiek)sak vol vullis en wonder of ek nie maar my skouers moet regruk en my deel moet doen nie. Ek het altyd gedink ek gee nogal om vir ons wêreld. Nou is ek nie so seker nie.
Ek sit egter my voet neer. Superma is beslis meer as net die boek wat ek geskryf het. (Advertensiebreuk vir sinvolle bemarking: te koop by Lapa se aanlynwinkel en meeste boekwinkels). Dis ‘n mite. Die lewe is, nes ons mense, kompleks. Geen twee dae is dieselfde nie. Nes mense ook verskil.
Net omdat ek nie elke leë toiletrolletjie omskep in ‘n kunswerk nie, beteken nie dat ek onkreatief is nie. Net omdat ek so dan en wan my plastiekhouertjie in die gewone drom gooi, beteken nie ek haat die aarde nie. En ek gaan nie skuldig voel oor ek nie elke dag hierdie perfekte Pinterest persoon is nie. Soos die vullissak is ek divers, deurmekaar en laat gaan ek maklik van gemors. En immers het ek nou ‘n skoon huis.
Ek is nie klein en fyn gebou nie. Inteendeel, soos my onderlyf is my vel ook maar swaar besnaard. Ek lees nie graag tussen die lyne nie, fynkam nie elke insinuasie en stylfiguur wat moontlik kan aanstoot gee nie en kyk nie fyn uit vir elke moontlike letter van die liggaamstaal om te besluit hoe fyn my nerf eintlik moet wees nie. Dalk is ek nie fyn genoeg opgevoed om om te gee oor elke stukkie kritiek of venyn wat my kant toe swaai nie. Dalk ontbreek daar iets in my karakterlike dna om te beskik oor die vermoë om fyn te trap rondom elke gesprek en kompliment met ‘n moontlike kraak.
Op sosiale media word die voorsetsel “homo-” gebruik en elke aktivis wat in die laaste dertig jaar ‘n reënboogvlaggie laat wapper her, spring op ‘n perdjie. Ná ure se verduidelik, verstaan die helfte van hierdie mensdom steeds nie dat ‘n homofoon absoluut niks met seksualiteit te doen het nie.
In die koerant word die opskrif uitgeblaker: “Dis wit teen swart”. Elke jeugleier, politieke analis, vryheidsvegter, terroris en burgemeester, ruk hul nekkies in ‘n krul en stof onmiddelik hul wapens af. Dis eers met nabetraging wat besef word, die joernalis het berig oor die plaaslike skaakkampioenskappe.
Massa-histerie breek los oor “waardeur” wat “alweur” verkeerd gespel word. Elke kriesel kritiek wat deur ‘n idioot of geniale sosioloog of wyse raadgewer verkondig word, word aangetrek tot in mense se binnekamers en dan verpersoonlik tot dit net op hulle van toepassing is.
Die waarheid is dat niemand van ons regtig so fyn dopgehou word nie. Ons is verniet fyn van draad, want ons is klein en fyn en nietig in die groter kosmos. Dit voel dalk asof iemand sy woorde fyn korrel om ‘n perfekte skootplasing in jou wapenrusting te maak, maar meeste woorde en sinsnedes is eenvoudig argeloos. Ons luister dalk tè fyn en vergeet dat die fyne van die saak, dikwels deur misverstande gekniehalter word.
Ek is ‘n fynproewer van die woord. Van my taal. Maar net myne. As jy iets vir my wil sê, kom spreek die boekdele in my aangesig, want die inlassinne en bywoordelike bepalings gaan op my dowe oor val. Vir my is daar ‘n fyn lyn tussen fyngevoelige kinderagtigheid en ‘n hart wat opreg breek oor selfsug en waansin. My vel is dik, nes my bobene, maar ‘n vriendskap kan ook aan skerwe spat: fyn en flenters.
So durf ons toe gister die Dubai Rugby 7’s aan…
Nou liewe leser, hier moet my agterstand in agtergrond asseblief in ag geneem word. Ek is nie die produk van sportliefhebbers, rugbykykers of skrumtoeskouers nie. My ouerhuis was grotendeels televisie- , sport- en balvry. Ons is lesers, praters, skaakspelers, bordspeletjie-aanhangers en eintlik maar vervelige bleeksiele. Toe ek dus ongevraagd, onverwags en onomwonde verlief raak op ‘n geesdriftige van die rugbybal, is my Venn-diagram van veiligheid omver gewerp. Ek is blootgestel aan die lewe op die pawiljoen, eiervormige bal wat deur dertig hygende mans nagejaag word en die gedokterde naartjie-kultuur wat so graag omhels is. Met groot en verboureerde oë is ek op Saterdae geskrum tot Simba-tjips in bakke, biltong uit bruin papiersakke en Salticrax met mossels, suur komkommers en kaas wat in een enkele hap in jou mond gedruk behoort te word.
Dis nou sestien jaar later en alhoewel ek meeste van die rugbywestryde kyk met ‘n leesboek op my skoot, sal ek tog nou en dan opkyk en verstaan waaroor ‘n hoogvat, vorentoe aangee en onkant beslissing gaan. Maar gister het die wêreld van rugby vir my verander…
Met verwondering het ek toegekyk hoe sewe vrouens mekaar die stryd aansê op ‘n rugbyveld. Oopmond het ek gestaar na Eva’s met bobene so dik en gespierd soos Adriaan Strauss s’n. Ek was vasgevang in Franse vlegsels wat met vlugtige voete mekaar takel: vreesloos en met ‘n aggressie wat my in my eie vroulike veggees laat twyfel. Ons Suid-Afrikaanse vrouespan is wit met boksterte, swart met geweefde vlegseltjies, bruin met twee spierwit voortande… en alhoewel die Aussies vinniger en sterker was as hulle, kon ek nie help om te wonder hoekom hulle nie maar teen Italië kon speel nie, al was die Italianers mans.
Vir die eerste uur of twee het ek net gekyk. Waargeneem. Gewonder hoekom enige vrou met gesonde verstand aan hierdie belaglikheid sou wou deelneem. Sou hulle graag wou wys hoe gelyk ons regtig staan met die man? Wou hulle sommer net ewekansige waaghalse wees omdat hulle onseker oor hul vermoëns op ander gebiede? En hoe op dees aarde kom jy agter dat jy ‘n talent het vir rugby speel? Dis tog nie iets wat in Graad 1 of 8 aanbeveel of aangemoedig word nie? Ooitjie-rugby het ek beslis nog nie van gehoor nie.
Ek is onseker oor my stand van ‘n dame in ‘n rugbybroek. Beyonce moenie ‘n Bul wees nie. Lindie nie ‘n Leeu nie. Dis verkeerd. Die lelik. Dis onaantreklik. Of is dit? Onder van die spiere en tattoeërmerke en rugbypette en mondskerms, skuil mooi meisies. Meisies met potblou oë waarin ‘n man sal kan verdrink. Meisies met vol, rooi lippe wat ‘n padda in ‘n prins kan verander. Meisies met satyngladde velle en gemanikuurde naels en geskeerde beenhare. Ek is nie seker of ek ‘n harige Hettie, bloeddorstige Belinda, wrede Willemien, manlike Martie of butch Bettie verwag het nie, maar ek het soveel meer as net hulle gekry. Ek het ook ‘n heel nuwe persepsie ontvang. Een waar sagte vrouens, harte van staal het.
Hoe later, hoe kwater… en na ‘n botteltjie water, ‘n bak springmielies en twee Fanta Slush-Puppies het ek ywerig deelgeneem aan die aanmoediging van ‘n drie… wat vyf punte tel… maar dis ‘n saak vir ‘n volgende skrywe. Ek het gegil soos geen hoofstuk in ‘n boek nog kon regkry nie. Ek het hande geklap, gejou, die skeidsregter sleggesê en as ek kon sou ek sekerlik gefluit het ook. Dit was ‘n bomenslike, grensverskuiwende ervaring.
Vandag is my stem hees, maar my oë oop. Ek kyk na rugby, nie meer met ‘n frons en afsku nie, maar met begrip. Ek sal sekerlik nooit myself as geesdriftige aanhanger klassifiseer nie. Ek sal nie my boeke ruil vir balle nie. Maar ek verstaan hoekom mense van die wêreld se lelik wil ontsnap deur na rugby te kyk. Dit laat mens vergeet van misdaad en finansiële kwellinge en swak punte. Dit breek spanning, baan die weg vir interessante gesprekke en redevoering, verskuif die kleurgrense deur samehorigheid, skep illusies van sportmangees en dit laat mense ontsnap. Vir lank na die eindfluitije geblaas het.