Al om die vier jaar hou ons Spele en die herbore Olimpiese droom leef voort... soos dit meer as ’n eeu gelede deur ’n Franse edelman opgetower is. En dit bly ’n belewenis om oor die geskiedenis van die moderne Spele te lees...
geproduseer deur die openbare Brasiliaanse nuusagentskap Agência Brasil, wat dit op hierdie bladsy op die wêreldwye web geplaas en gelisensieer het ingevolge ’n Creative Commons Attribution 2.5 Brazil-lisensie
IE eerste moderne Olimpiese Spele is deur ’n Britse skoolmeester geïnspireer, deur ’n Fransman georganiseer en in Griekeland gehou. Dit was die jaar 1896—iets meer as honderd jaar gelede. Daarmee is die droom bewaarheid om die historiese Spele van die antieke Griekeland op ’n luisterryke manier te laat herleef.
Maar die ideaal bly dat verskille tussen nasies gedurende die Spele vergeet sal word—net soos die Grieke van weleer hul geskille tydelik bygelê het wanneer hulle al om die vier jaar by Olimpia saamgetrek het.
Die Fransman deur wie se ywer die moderne sportfees tot stand gekom het, was ’n lewendige aristokraat genaamd baron Pierre de Coubertin, wat Brittanje in 1887 besoek het en daar deur ’n onderwyser, Thomas Arnold, begeester is. Arnold het as opvoedkundige hervormer die waarde van sport vir karakterontwikkeling gepredik.
Coubertin het self in ’n kruisvaarder vir liggaamlike opvoeding ontwikkel en ’n paar jaar later die Internasionale Olimpiese Komitee in die lewe geroep. Die eerste Olimpiese Spele sou oorspronklik in 1900 in Parys, Frankryk, plaasvind, maar Coubertin het ongeduldig geraak en dit tot 1896 vervroeg.
Daar is boonop besluit dat dit meer gepas sou wees om die eerste Spele in Athene te hou—Griekeland was immers die tradisionele tuiste van die Spele. Geld was egter ’n probleem, want die Griekse regering was in die skuld. Tog het ’n Griekse miljoenêr met ’n donasie uitgehelp en ’n arena is op die fondamente van die lank verdwene Panathenaïese Stadion gebou. Die eerste moderne Olimpiese Spele is op 6 April 1896 geopen.
Die standaarde was ook nie naastenby wat dit vandag is nie. Die oppervlak van die nuwe renbaan was byvoorbeeld so los dat die tye in die rennommers glad nie waffers was nie. Die swemnommers is in die see naby Piraeus gehou. Die water was so koud dat een Amerikaanse deelnemer geskreeu en na die wegspringplek teruggevlug het nadat hy in die water gespring het.
Namate die een Spele op die ander gevolg het, het ál meer atlete die oë van die wêreld op hulle gevestig. Só het Münchense Spele van 1972 aan die Amerikaanse swemmer Mark Spitz behoort, wat aan sewe nommers deelgeneem en sewe goue medaljes gewen het. Boonop het hy al die nommers in wêreldrekordtye gewen. In 1976 in Montreal het die veertienjarige Romeense gimnassie Nadia Comaneci die wêreld verstom deur met ’n volmaakte 10 beloon te word.
Die kwessie van verbode stimulante is in 1988 op die spits gedryf toe Kanada se Ben Johnson die 100 meter in ’n wêreldrekordtyd gewen het, net om daarna van sy medalje gestroop te word weens spore van ’n verbode steroïed in sy urine. Sedertdien het die Olimpiese base die skroef hard aangedraai om die euwel van verbode middels te probeer hokslaan—ook weer in 2004 in Athene.
Suid-Afrika se Natalie du Toit het ook groot belangstelling gewek as die eerste gestremde swemster wat vir die Olimpiese Spele kon kwalifiseer. Hoewel sy nie so goed kon vaar in die 10k-swemnommer waaraan sy deelgeneem het nie, is sy nooit verneder nie en het sy ons land se naam bloot met haar deelname hoog gehou. Natalie se een been is ’n aantal jare gelede by die knie geamputeer nadat sy met haar bromponie in ’n ongeluk betrokke was.
Andersins het Beijing maar beroerd verloop vir die Suid-Afrikaners. Ons verspringer Khotso Mokoena kon darem ’n silwer huis toe bring, maar dit was ook die enigste medalje. Die swak vertoning van ons atlete het ’n beroering tuis veroorsaak en sou tot indringende nabetragtings lei oor wat verkeerd geloop het.
ONDER: En die sakresies by dieselfde geleentheid herinner 'n mens veel eerder aan ’n boeresportdag as aan ’n Olimpiese Spele soos ons dit vandag ken!