Kosmandjies verlede maand nóg duurderArgieffoto bloot ter illustrasie. (Foto: Unsplash) Suid-Afrikaners het in April weereens meer betaal vir basiese kosprodukte soos vleis en olies, terwyl brandstof verlede maand ŉ derde duurder was as ŉ jaar gelede. Die jaarlikse verbruikersprysindeks (VPI) het in April onveranderd (5,9%) gebly, maar het op ŉ maand-tot-maand-basis met 0,6% gestyg. Statistieke SA (StatsSA) het Woensdag in sy jongste verslag die koste van vervoer, kos, nie-alkoholiese drankies, behuising en nutsdienste as die belangrikste bydraers tot die jongste inflasiekoerssyfers geïdentifiseer. Intussen word verdere swarigheid vir Suid-Afrikaners voorspel met ’n moontlike verhoging in die repokoers op hande en hemelhoë brandstofpryse. Die prys van brandstof was verlede maand veral ’n groot kopseer vir Suid-Afrikaners met ’n brandstofprysinflasie van 29,2%. Dit beteken dat brandstof byna ’n derde duurder as ’n jaar gelede is. StatsSA het daarop gewys dat binnelandse 95-oktaan‑petrol van R17,32 per liter in April 2021 tot R21,96 in April 2022 gestyg het. Die gemiddelde prys vir diesel het op sy beurt van R16,46 tot R21,91 per liter oor dié tydperk gestyg. #Fuel prices continued to cause pain in April 2022, increasing by 2,2% between March and April to reach new record highs. Fuel is 29,2% more expensive than a year ago, with inland 95-octane petrol increasing from R17,32 per litre in April 2021 to R21,96 in April 2022. #StatsSA pic.twitter.com/lNLwcvCe7S — Stats SA (@StatsSA) May 18, 2022 Dít terwyl ander bedryfskoste, waaronder motordienste en onderdele, tussen Maart en April vanjaar ’n styging van 2,1% beleef het. Hoewel die jaarlikse voedsel- en nie-alkoholiese drankinflasie effe moed gee – af van 6,2% in Maart tot 6,0% in April – het die maandelikse koers van 0,6% tot 0,7% verhoog met noemenswaardige verhogings vir olies en vette (+5,4%), warm drankies (+1,3%) en vleis (+1%). Die gemiddelde prys van sonneblomolie (750 ml) het van R31,24 in Maart tot R34,89 in April gestyg terwyl kookvleis en maalvleis onderskeidelik 2,8% en 2,2% duurder was. Suid-Afrikaners het verlede maand ook duurder vir hul koppie koffie betaal. Beduidende maandelikse verhogings is in April aangeteken vir gemaalde koffie (2,4%) en kitskoffie (2,1%), met cappuccino-sakkies wat ’n styging van 1% beleef het. Die prys van swarttee het gemiddeld met 0,6% gestyg, hoewel die prys van rooibostee effens (0,2%) gedaal het. Argieffoto bloot ter illustrasie. (Foto: Unsplash) SA hoor binnekort oor repokoers Die monetêre beleidskomitee van die Suid-Afrikaanse Reserwebank sal na verwagting Vrydag oor die repokoers vergader. Daar word verwag dat die repokoers verhoog gaan word. Die repokoers is die koers waarteen die Reserwebank geld aan handelsbanke leen en beteken dat Suid-Afrikaners meer rente op hul lenings sal betaal. ’n Hoër repokoers word egter dikwels gebruik om inflasie te vertraag. Abigail Moyo, woordvoerder van Uasa, wys nou daarop dat ŉ skerp brandstofprysverhoging vir Junie verwag word, wat veral slegte nuus is indien die repokoers ook verhoog word. Die vakbond is bekommerd. “’n VPI van 5,9% tesame met ’n verhoging in die repokoers, hoër brandstofpryse én prysstygings vir basiese goedere en dienste sal werkers se sak hard tref en hulle onderwerp aan dieselfde hoë lewenskoste.” Annual consumer price #inflation was 5,9% in April, unchanged from 5,9% in March. The #CPI increased by 0,6% m/m in April 2022. Listen here for more: https://t.co/NIRpjZL2mB#StatsSA pic.twitter.com/00jMKsXDKq — Stats SA (@StatsSA) May 18, 2022 Ook Solidariteit het intussen sy kommer uitgespreek oor die impak van verhoogde brandstofprysinflasie en ŉ inflasiekoers wat dreig om die verbruiker ernstig te verarm. “Hoër rentekoerse gaan nie die wêreld se olie laat vloei, vrede in Oekraïne bewerkstellig of die VSA se monetêre beleid verander nie. Verbruikers is onder ongelooflike druk en enige poging om iets daaraan te doen deur rentekoerse te verhoog, sal sake net vererger,” meen Theuns du Buisson, ekonomiese navorser by die Solidariteit Navorsingsinstituut (SNI). “Die feit dat ekonome sê dat ons nou ŉ siklus van rentekoersverhogings binnegaan, is geen rede om koerse op te stoot nie.” Volgens Du Buisson gaan rentekoersverhogings verbruikers net onder groter druk plaas, terwyl dit niks doen om inflasie te beheer nie. “Al wat ŉ rentekoersverhoging gaan bereik, is om kapitaal uit die ekonomie te onttrek, wat werkskepping en groei sal belemmer. In vergelyking met die res van die wêreld is koerse in Suid-Afrika reeds relatief hoog. Verdere verhogings sal alle kanse op behoorlike ekonomiese groei belemmer deurdat plaaslike burgers se toegang tot kapitaal ingeperk word.” Du Buisson meen daar is veel belangriker probleme wat getakel moet word, naamlik die brandstofprysinflasie aangesien rentekoersverhogings niks daaraan doen nie. “Dit is duidelik dat argaïese brandstofregulasies die verbruiker pootjie, maar dat deregulering van die brandstofprys nie die aandag kry wat dit verdien nie. “Dit is ŉ wesenlike probleem vir elke Suid-Afrikaner, en een wat vergroot word deur verhogings oor die ekonomiese spektrum. Daar is nie sin daarin om die verbruiker verby die punt van redelikheid te straf met buitensporige verhogings en hoë pryse nie. Brandstofpryse moet totaal gedereguleer wees sodat die mark pryse kan bepaal wat die verbruiker kans gee om asem te skep.” Volgens Moyo behoort daar ’n blywende oplossing gevind te word vir die land se “onaanvaarbaar” hoë pryse. “Soos altyd trek werkers, wat gesinne het om voor te voorsien en te oorleef op die bietjie wat hulle het, die swaarste.”