Pasop vir ‘dierewelstand’-termOlifantgetalle kan maklik handuit ruk om mense en hul lewensbestaan te bedreig as hul nie beheer word nie. (Foto: Du Preez de Villiers) Die Suid-Afrikaanse jagters- en wildbewaringsvereniging (SA Jagters) is bekommerd dat sekere terminologie in wetgewing wat hersien word, vir diereregtegroepe meer mag kan gee om die jagbedryf te ondermyn. SA Jagters het derhalwe vir Barbara Creecy, minister van bosbou, visserye en omgewingsake, (DBVO) versoek om die term, dierewelstand uit die hersiene konsep-biodiversiteitwitskrif te verwyder. Volgens Fred Campher, uitvoerende hoof van SA Jagters, verwys die definisie daarvan na die fisiese, fisiologiese en geestesgesondheid van ŉ organisme, soortgelyk aan die definisie van welstand van mense. Dit kan geïnterpreteer word as om diere en mense op dieselfde vlak, met soortgelyke regte te plaas, veral wanneer die geestesgesondheid van albei in ag geneem moet word. SA Jagters het in ŉ verklaring gesê hoewel hy die verbeterings in die hersiene konsepwitskrif ondersteun, wat ŉ meer holistiese en sinvolle benadering tot biodiversiteit weerspieël, beskou hy die verwarring tussen dierewelsyn en dierewelstand as ŉ ernstige tekortkoming, wat probleme gaan skep sodra dit in die praktyk geïmplementeer word. Die definisie van welstand, wat blykbaar uit die oorsigproses van die Wet op Nasionale Omgewingsbestuur: Biodiversiteit (NEMBA) vloei, lui soos volg: “Die holistiese omstandighede en toestande van ŉ dier, of populasie van diere wat bevorderlik is vir sy fisiese, fisiologiese en geestelike gesondheid en lewensgehalte, insluitend sy vermoë om sy omgewing te hanteer.” SA Jagters het in sy brief aan Creecy daarop gewys dat die gebruik van ŉ soortgelyke definisie as dié van menslike welstand nie net die implementering van die biodiversiteitwitskrif aansienlik sal belemmer nie, maar ook alle gepaardgaande wetgewing en regulasies. “Deur die term, welstand, in die witskrif in te sluit verstaan ons dat die DBVO moontlik wil voorsiening maak om aandag te gee aan kwessies van dierewelsyn in NEMBA en in die witskrif, sonder om die mandaat van DALRRD te oorskry wat die mandaat het om te dierewelsynsake te hanteer en die Nasionale Dierebeskermingsvereniging (NDBV) wat die mandaat het om dieremishandeling te hanteer. “Dit sal egter hoogs waarskynlik tot ŉ deurlopende regstryd tussen die departement en lede van die wildsektor aan beide kante van die spektrum lei, van die ekstreme diereregtegroepe tot die uiterste enige-gebruik-is-aanvaarbaar-groepe,” sê Camphor. Hy sê uit ŉ regsperspektief kan die gebruik van die term welstand met betrekking tot diere ŉ omstrede debat open oor wie die belangrikste van mense en diere is. Dit is veral toepaslik in gevalle waar daar konflik tussen mense en wild in gemeenskappe aangrensend aan wildreservate ontstaan, waar roofdiere en groot herbivore soos olifante, seekoeie en buffels ŉ bedreiging vir menselewens en lewensbestaan inhou. Herhaalde oortreders word gewoonlik ter wille van menselewens vernietig. “Dit is absurd om te dink dat die geestesgesondheid en lewensgehalte van sprinkane wat gewasse vernietig, oorweeg moet word voordat hulle met plaagdoders beheer word. Dieselfde geld die sogenaamde welstand van olifante of roofdiere. “Ons aanvaar dat diere lewende wesens is, maar ŉ mens kan nie met ŉ dier redeneer oor sy gedrag wat mense bedreig nie. Jy kan ook nie ŉ hoender raadpleeg oor sy geestelike gereedheid om jou aandete te word nie. Dit is duidelik dat welstand in die konteks van die definisie hierbo nie ŉ term is wat ŉ mens op ŉ afstand kan beskou as van toepassing op diere nie. “Ons pleit beslis nie dat dierewelsyn afgeskeep word nie. Dit bly ŉ belangrike saak. Ons glo bloot dat jy nie dieselfde beginsel op mense en diere in hierdie konteks kan toepas deur die woord dierewelstand te gebruik nie. Dit sal bloot die konflik vererger,” voeg Camphor by.