Die hanskakies is steeds met ons.
Die "joiners", hanskakies of wat die verraaiers gedurende die Anglo-Boereoorlog ookal genoem is, was vir ons ouers en grootouers 'n onverkwiklike kwessie.
Die vyandskap was nie so erg soos in Shakespeare se Romeo en Juliet nie, maar selfs ons jong kinders is uitgevra na die vanne van ons maats en as daar in daardie familie 'n verraaier was, is daar teen die persoon gemaan.
Jare later en onlangs is ek hieraan herinner met 'n toer deur die Vrystaat. Die persoon saam met wie ek was, ken die Vrystaat en sy mense en soos wat ons getoer het, het hy deurlopende kommentaar gelewer. Ewe skielik sê hy toe dat dit vreemd is en 'n mens moet hulle nie vandag die kwaad toereken nie, maar talle van die ryk en vooraanstaande boere vandag is te danke aan die feit dat hulle voorouers hanskakies was en gevolglik was hulle eiendomme gespaar.
Dit is nou maar sommer 'n terloopse opmerking en geen beskuldiging na enige welvarende boer wat met harde werk bo uitgekom het nie. Dit is egter 'n feit dat die hanskakies wat aan my familie bekend was, dit baie makliker in die lewe gehad het, want hulle het die voorsprong gehad dat hulle bates behoue gebly het.
Mammon vandag soos in die verlede kan altyd met gesplete tong verlei. Vandag waarskynlik makliker as in die verlede. Dit skyn asof welvaart vir die hedendaagse mens dalk belangriker is as wat dit in die verlede was. Maar geld kan steeds vir goed en kwaad aangewend word.
Geen volkstryd kan sonder geld geveg word nie. Konserwatiewes word daarvan beskuldig dat hulle nie vorder nie, onder mekaar baklei, nie kan vorder nie.
Die suksesse van ander wat nie 'n vryheidsideaal nastreef nie, word dan klinkhelder voorgehou en gevra hoekom vorder ons nie in dieselfde mate nie. Die antwoord is eenvoudig: Want hulle het die geld en ons nie!
Dit sal almal wat 'n belang in die politiek het betaam om die geldspoor goed te volg soos 'n speurder in moordverhaal. Ontmasker die mense wat agter die geld sit en ander met mooi beloftes uitnooi om by hulle aan te sluit.
Moet dan nie verbaas wees as dit op die laaste bladsy uitkom dat dit dieselfde mense was wat hierdie land aanvanklik vernietig het nie.
Soos iemand wys 'n slag gesê het: "Kranksinnigheid is om dieselfde patroon te herhaal maar 'n ander uitslag te verwag."