Covid-19: ‘Daar ís hospitaalbeddens beskikbaar’(Foto: Adhy Savala/Unsplash) Die steeds stygende Covid-19-gevalle en ‑sterftes het talle Suid-Afrikaners diep bekommerd oor of hulle, indien nodig, ŉ hospitaalbed gaan kry as hulle behandeling vir die virussiekte of enige ander siektetoestand nodig het. Private hospitaalgroepe het aan Maroela Media gesê dat, hoewel lede van mediese fondse nie voorkeur geniet nie, hul hospitale steeds genoeg plek het vir Covid-19‑pasiënte. Dokters kyk wel na ŉ persoon se ouderdom, kans op oorlewing en soms selfs beroep wanneer besluit word of ŉ pasiënte in die hoësorgeenheid opgeneem word of nie. Suid-Afrika se getal bevestigde Covid-19-gevalle het teen Woensdagaand op 311 049 gestaan en 4 453 sterftes is reeds aangemeld. Die koers waarteen infeksies in veral Gauteng bly styg, wek in hierdie stadium groot kommer. Volgens die Gautengse gesondheidsdepartement is daar teen Dinsdagaand altesaam 5 576 mense in private en staatshospitale in Gauteng vir Covid-19 behandel. Die Gautengse provinsiale gesondheidsdepartement het onlangs aangekondig dat hy ŉ ooreenkoms met private mediese diensverskaffers aangegaan het om die las op staatshospitale te help verlig. ‘Kommer verstaanbaar’ (Foto: Insung Yoon/Unsplash) Jacques du Plessis, besturende direkteur van Netcare-hospitale, sê die publiek se kommer oor kapasiteit is verstaanbaar, gegewe die onlangse styging in Covid-19-gevalle, veral in Gauteng. “Hoewel ons ŉ beduidende toename in die vraag na behandeling van Covid-19-pasiënte ondervind, kan ons bevestig dat ons hospitale in Gauteng steeds die vermoë het om Covid-19‑ en ander pasiënte te behandel.” Du Plessis sê Netcare het die afgelope paar maande sy aantal kritiekesorgbeddens en ventilasie-toerusting verhoog en het in hierdie stadium meer as 1 600 beddens vir akutesorgpasiënte. Meer as ŉ duisend hiervan is in Gauteng. Die meeste Covid-19-pasiënte kan egter in gewone sale behandel word. Hy sê die getal infeksies in Gauteng gaan na verwagting aanhou styg en sou een van Netcare se hospitale nie kapasiteit in ŉ gepaste eenheid het nie, pasiënte na van sy ander hospitale oorgeplaas sal word. Netcare het ŉ ooreenkoms met die regering aangegaan om staatspasiënte met Covid-19 te behandel. “In die lig van die ongekende omstandighede en om volhoubaarheid te verseker, het Netcare hom verbind om Covid-19-staatspasiënte op ŉ kosteverhalingsgrondslag te behandel.” Volgens Du Plessis het Netcare tot dusver weinig verwysings van staatshospitale vir die behandeling van Covid-19-pasiënte gehad. “Netcare het egter nog geen Covid-19-pasiënt weggewys wat nood mediesebehandeling nodig het nie.” Dr. Charl van Loggerenberg, algemene bestuurder van noodmedisyne by Life Healthcare, sê ook dié groep het tot dusver die minimum versoeke van die staat gekry om namens hom pasiënte te behandel. Die hospitaalgroep het op provinsiale vlak ooreenkomste met die Wes-Kaapse en Gautengse regerings aangegaan om staatspasiënte te behandel, maar dit het nog geensins ŉ uitwerking op die kapasiteit van sy hospitale gehad om ander Covid-19-pasiënte te behandel nie, het Van Loggerenberg gesê. Ingevolge die ooreenkoms is die bedrag vasgestel wat die staat betaal om staatspasiënte in private hospitale te behandel. Die bedrag sluit die hospitaal se koste, medisyne, spesialiste, radiologie, patologie en die dienste van gesondheidswerkers in. Mediese fonds verseker nie opname ŉ Hospitaalpersoneellid ontsmet haar hande by die Tygerberg-hospitaal. (Argieffoto: Nardus Engelbrecht/AP) Op die vraag oor of pasiënte met mediese fondse voorkeurbehandeling in ŉ private hospitaal gaan kry, het Du Plessis gesê om “suksesvol op die Covid-19-pandemie in Suid-Afrika te reageer, is dit uiters belangrik dat staat- en private gesondheidsdiensverskaffers saamwerk en gesamentlik fokus op die verskaffing van behandeling aan diegene wat dit benodig”. “Die besluit om pasiënte op te neem wat ernstig siek is weens Covid-19-verwante toestande word gegrond op die kapasiteit in intensiewesorg- en hoësorgeenhede en neem in ag die beskikbaarheid van spesialiste, intensiewesorg-verpleegpersoneel, ventilators en hoëdruksuurstof,” het Van Loggerenberg gesê. “Ons kan tydens ŉ wêreldwye pandemie nie beddens eenkant hou vir pasiënte met ŉ mediese fonds nie – of dit nou in intensiewesorg‑ of akutesorgeenhede is.” Hy sê die hospitaalgroep kan ook steeds ander pasiënte behandel. Dr. Stefan Smuts, hoof- kliniese beampte van Mediclinic, sê die groep het ŉ ooreenkoms met die Wes-Kaap aangegaan om pasiënte te help behandel en is gereed om soortgelyke ooreenkomste met ander provinsies aan te gaan. Smuts sê pasiëntbehandeling word gegrond op die kliniese omstandighede en die beskikbare kapasiteit en nié op die manier waarvoor daar vir behandeling betaal word nie. Mediclinic sal pasiënte opneem as die provinsiale gesondheidsdepartement só ŉ versoek rig en indien hy genoeg beddens en mediese personeel beskikbaar het om bykomende Covid-19-pasiënte te behandel. Smuts sê Mediclinic-hospitale ondervind steeds ŉ toename in Covid-19-verwante opnames en die getalle in Gauteng bly styg. “Hoewel hospitale steeds beddens beskikbaar het, is beddens in intensiewesorg‑ en hoësorgeenhede in aanvraag. Hospitaalbedbesetting wissel weens die dinamiese beweging van pasiënte in en uit fasiliteite.” Dr. Angelique Coetzee, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Mediese Vereniging (Sama) sê ook prioriteit word dan gegee aan pasiënte wat die beste kans op oorlewing het, ongeag of hulle geld of ŉ (mediese) fonds het. Coetzee sê indien ŉ hospitaal oorvol is, word pasiënte weggewys, maar behandeling oor nood- en intensiewesorgbehandeling berus uiteindelik by die behandelende dokter. Sy sê ook die besluitneming oor behandeling verskil tydens ŉ pandemie van normale omstandighede, omdat daar in só ŉ geval moontlik ŉ tekort aan broodnodige suurstof, beddens en ventilators kan wees. Hoe besluit dokters op behandeling? (Argieffoto: pixabay) Die Suid-Afrikaanse Intensiewesorgvereniging het vroeër vanjaar al riglyne bekend gemaak waarvolgens besluit word oor behandeling tydens die Covid-19-pandemie. Die doel van die riglyne is om die maksimumvoordeel vir die bevolking te verseker en die “beste vir die grootste getal” mense te doen. “Dié doelwit is anders as die tradisionele fokus van mediese etiek, wat wentel om die welstand van individuele pasiënte. ŉ Noodsorgprioriteringstelsel sal gebruik word vir alle pasiënte met kritieke siektetoestande wat aan die gewone aanwysers vir intensiewesorgbeddens voldoen en nie net diegene met die siekte of sindroom wat die openbare gesondheidskrisis veroorsaak het nie,” lui die riglyne. Coetzee verduidelik dat dit beteken dat ŉ persoon wat erg beseer met ŉ steekwond opgeneem word, moontlik voor ŉ Covid-19-pasiënt wat minder siek is, behandel sal word. Volgens die riglyne sal pasiënte ook nie kwalifiseer vir ŉ bed in ŉ akutesorgeenheid as verdere behandeling as hopeloos beskou word nie. Dit sluit in diegene wat reeds breindood is, chroniese, terminale of onomkeerbare siektes het waar die dood binnekort gaan intree, onomkeerbare breinskade, of akute onomkeerbare orgaanverswakking het. Die ouderdom van pasiënte word ook in sommige gevalle in ag geneem. “Jonger individue geniet voorrang omdat hulle nog die minste kans gehad het om deur die lewe se fases te gaan.” Diegene wat werk doen wat belangrik is vir die openbare gesondheidsreaksie of diegene wat ŉ belangrike rol speel in die behandeling van pasiënte en die handhawing van die maatskaplike orde, se behandeling kan ook geprioritiseer word.