January | 2015 | Loer Toer
ANTIBES – toe die Romeine daar was
Côte d’Azur, Frankryk January 20, 2015 Leave a comment
Ek hoor al hoe sê Catulus in die jaar 239 v. C. “Kêrels, kom’s kry nou end met hier swaardswaaiery en ons wys julle Liguriërs mooi hoe die Romeine die ding doen.” Die stad was Antipolis, ‘n kolonie van die Fosiërs van Massalia (vandag Marseille),wat op sy beurt vanaf die sesde eeu v. C. ‘n Grieks-Fosiër (moderne Turkye) kolonie was. Na nog ‘n skermutseling in 172 v. C. begin die Celto-Liguriërs, die oerbevolking, ‘n beter begrip kry van wat Catulus bedoel het.
Die Romeine skop toe nes. Na ‘n paar eeue los hulle die oorblyfsels van hulle beskawing, dalk nie bewustelik nie, om vir die argeoloë van ons tyd werk te gee. In Suid-Afrika is dit jammer dat die eerste mense, so ‘n paar miljoen jaar gelede, nie meer tekens vir ons gelos het nie. Nou ja, ek sal maar tevrede moet wees met die skerwe langs die Middellandse See.
Antipolis, die Griekse naam vir vandag se Franse kusdorp Antibes, die Stad wat Konfronteer (The city that faces) … en groot debat word gevoer oor wat hierdie stad in daardie tye nou eintlik gekonfronteer het … Die Fosiërs vanuit Massalia? die Celto-Liguriërs? Die harige barbare, wat ‘n bietjie soos ons lyk, van die noorde? Of was dit die sprankelende asuur See self?
Dionysus / Bacchus beeld uit die Valmasque-woud
Hierdie treffende oorblyfsel van ‘n marmer Grieks-Romeinse beeld het ‘n bokvel oor die skouer wat dalk dui op ‘n voorstelling van Dionysus oftewel Bacchus. Dit is beduidend dat dit in die Valmasque-woud opgediep is, verwyder van die strate, geboue en die menslike rede.
In die museum, kyk ek na ‘n marmer kop van ‘n jong vrou wat in ‘n deel van die ou-stad opgediep is. Dit kan op die palm van my hand rus. Die styl is Grieks, maar dis ‘n Romeinse kopié. As huislike versiering moes dit pragtig gewees het. Nou is die trotse gelaat deur tyd vervaag, wat vir my die geheim daarvan verskerp.
Kop van ‘n jong vrou 50 cm
Hier is ‘n mosaïk, 9 meters deur 3.6 metres omvang, merkwaardig behoue, wat in Rue Clemenceau, midde in die ou-stad, tussen die geboue gevind is. Dit was seker, reken hulle, die eiendom, ‘n domus, van bevooregte burgers. Die kleure is pastel; die ontwerp, treffend.
Ek sien ‘n stapel muntstukke wat in ‘n 4de eeu (ná C.) skeepswrak gevind is. Die muntstukke is heelwaarskynlik in Arles van destyds gemunt, waar daar vandag nog ‘n Romeinse arena in stand is en gebruik word. Die geld kon vir die soldy aan soldate bedoel gewees het. Die stukke is in 1970 deur ‘n opslurpmasjien van die seebodem na die oppervlakte toe gebring.
Geldstapel uit die see
En dis nie al nie …
Foto’s: Objets d’Antipolis Musée d’Argeologie, Antibes – E. Delaval, R. Thernot
Bron : E. Tisserand : Histoire d’Antibes Laffitte Reprints (1876 / 1973)