Twaalf jaar onder die Chinese sambreel—woelige en oorbevolkte vrye hawe bly ’n ontmoetingsplek van Oos en Wes
BO: Die gedrang in die strate getuig van die groot oorbevolking: sowat sewe miljoen mense op iets meer as duisend vierkante kilometer. Dit verteenwoordig ’n vierkant waarvan elkeen van die sye slegs sowat 32 km lank is.
• Op 1 Julie 1997 is Hongkong deur Brittanje aan China teruggegee—en destyds is wêreldwyd gewonder hoe hierdie klein maar oorbevolkte vesting van die kapitalisme sou regkom onder die sambreel van die wêreld se grootste kommunistiese bewind. China het weliswaar belowe dat hy sy eie ekonomiese stelsel nie op Hongkong sou afdwing nie. Voorts sou dié enklave vir die daaropvolgende vyftig jaar ’n hoë mate van outonomie geniet—in alle aangeleenthede buiten buitelandse sake en verdediging.
En hou jy van paddaboutjies? Of van Peking-eend wat met stokkies geëet word? As jy ja antwoord op hierdie vrae, gaan jy baie tuis voel in Hongkong.
Trouens, dié gewese Britse afhanklike gebied (voorheen kolonie genoem) is baie lank reeds ’n gewilde kuierplek vir toeriste en inkopiejagters. Boonop is dit een van die wêreld se groot sentrums vir finansies, vervaardiging en handel—’n mens kan maar sê ’n kapitalistiese enklave in die oortreffende trap.
Maar hoe het hierdie groot kapitalistiese ekonomie dan op die drumpel van die wêreld se grootste kommunistiese land ontwikkel?
SKAARS ’n eeu en ’n half gelede was Hongkong ’n yl bewoonde eiland aan die suidkus van China. Daar was net enkele vissers- en boeredorpies, en dit was ’n seerowersnes. Europese seevaarders, wat die uitstekende natuurlike hawe aan die noordkus van die eiland raakgesien het, het besef dat die eiland ideaal sou wees as ’n mark vry van die beheer van China.
Die soet van Hongkong se welslae sedert die 1950’s is in die vroeë 1980’s versuur deur die vooruitsig dat China die Nuwe Gebiede sou terugeis. Die boubedryf het begin verbrokkel, die prys van eiendom het gedaal, inflasie het die hoogte ingeskiet en die Hongkongse dollar het in waarde verminder.
Hongkong bly ’n kosmopolitiese sentrum waar die Ooste en Weste mekaar ontmoet. Hongkong doen sy eie ding, meestal, en China laat dit toe. In der waarheid bly Hongkong se plaaslike regering heel passief in die finansiële sektor en laat hy in die reël die koers van die ekonomie aan markkragte en die private sektor oor. Dit bly uiters ironies dat hierdie gebied onder die Chinese saambreel so ’n hoogs kapitalistiese ekonomie het dat dit al jare lank as die mees vrye ekonomie ter wêreld gereken word!
Polities is daar ’n string partye, waarvan die vernaamstes die Demokratiese Alliansie vir die Vooruitgang van Hongkong, die Liberale Party, die Demokratiese Party en die Burgerlike Party is. Dit konstrasteer skerp met China, wat al dekades lank wesenlik ’n eenpartystaat is.
Ons wat in Suid-Afrika woon besef nie altyd hoe bevoorreg ons is nie. As jy die volgende keer ’n hanetreetjie ry om êrens op ons wye, wuiwende velde te gaan piekniek maak, dink ’n slag aan die massas mense elders op aarde wat feitlik geen benul van ver, verlate vlaktes het nie...
BO: Hongkong... net ’n aantal van die dui­sende stapelgeboue wat werk- en woonruimte in die hoogte moet verskaf weens die knel­lende gebrek aan genoeg plek op die horison­tale vlak.