24. Griekse Manuskripte | Bybelverskille
← 23. Tekstipes.
25. Antieke Vertalings en die Kerkvaders. →
Belangrike Griekse Getuienisse van die Nuwe Testament
Grieks was die lingua franka in die Romeinse wêreld in die tyd van Jesus. Die Septuagint, die Griekse vertaling van die Ou Testament wat van ±250-132 v.C. gemaak is en algemeen gedurende die eerste eeue in die Christelike gemeentes gebruik is, het ook baie daartoe bygedra dat Grieks die algemene voertaal in baie eerste gemeentes geword het. Na Jesus se kruisiging en opstanding het Jesus die dissipels uitgestuur om in die hele wêreld in te gaan en die Evangelie te verkondig. Omdat die skrifgeleerdes, die Sanhedrin en ook die Fariseërs en Sadduseërs almal teen die volgelinge van Jesus saamgespan het en hulle genadeloos vervolg het, het die Evangelie vinnig na buite die grense van Judea versprei, veral na die Griekse wêreld. Hierin het Paulus se sendingreise en die stigting van gemeentes in die Griekse wêreld 'n belangrike rol gespeel. Buiten vir die brief aan die gemeente in Rome wat ook Grieks as voertaal gebruik het, is al sy briewe aan gemeentes in die Griekse wêreld gerig. Alles dui daarop dat al die Nuwe Testamentiese boeke oorspronklik in Grieks geskryf is. Daarom is die Griekse manuskripte vir die navorsing van die oorspronklike brontekste of outografië van uiterste belang.
Die Griekse getuienisse van die Nuwe Testament word in vier groepe verdeel nl. Papiri, Unsiale, Minuskels en Leksionaria (leesroosters). Aanvanklik is Griekse dokumente in unsiale geskryf, 'n mooi groot lettertipe, vergelykbaar met ons hoofletters.
Papirus 46. Wikipedia
Die oudste unsiale is op papirus geskrywe. Van die papiri het meestal slegs dele of fragmente van die Nuwe Testament behoue gebly. Die waarde van papiri lê daarin dat dit ons oudste getuienisse bevat. Hulle word gereken as die naaste aan die bronteks. Nie minder as 127 papiri is tot ons beskikking, waarvan 116 uit die tweede tot die sesde eeue dateer, tien uit die sewende en een uit die agtste eeu.
Codex Alexandrinus Fifth Century Wikipedia
Die tweede groep manuskripte staan bekend as die unsiale en is op perkament geskryf. Ongeveer 318 unsiale getuienisse van die Nuwe Testament het oorleef. Hulle dateer hoofsaaklik van die vierde tot die negende eeue. Daar word steeds fragmente van ou manuskripte ontdek. Dan Wallice, 'n kenner van Nuwe Testament manuskripte het 'n interessante artikel geplaas oor 'n fragment van Rom. 9:18 – 21 wat onlangs ontdek is. Lees meer daaroor op sy blog by: http://danielbwallace.com/2012/11/26/new-early-fragment-of-romans/
Palmpsest under Ultra Violet Light. Wikipedia
Die derde groep unsiale word die palimpsesse genoem. Soos vroeër genoem, is dit unsiale perkamente wat skoongewas is en vir 'n nuwe dokument gebruik is. Sommige is ook gebruik om kodekse mee te bind. Hoewel dit moeilik is om dit onder ultrafiolet lig te lees, kan met moeite die hele beskikbare dokument ontsyfer word. Die 52 palimpses getuies wat behoue is, word by die unsiale ingesluit en nie afsonderlik hanteer nie.
Beginning of Matthew, Minuscule 485, 12th Century. Wikipedia
Aan die begin van die negende eeu het 'n nuwe kursief letterstyl, minuskels genoem, in gebruik gekom. Die letters was kleiner en het daarom minder perkament vir dieselfde dokument benodig. Dit was ook makliker en vinniger om te skryf. Die ongeveer 2907 minuskels aan ons bekend, dateer van die negende tot die vyftiende eeue.
*Leksionaria. Vanaf die tiende tot die vyftiende eeue het "leesroosters", leksionaria of lectio librorum genoem, ontstaan. Dit was spesifieke gedeeltes van die NT. wat afgeskryf is en dan in 'n bundel gebind is. Daarvan is dan afskrifte gemaak. Die doel was om te help met die ordelike voorlees van die Skrifte, veral in die kerke in die Ooste, wat Grieks gebruik het, en nie Latyn nie. Alhoewel hulle slegs die toegewysde gedeeltes van die NT. bevat, verteenwoordig die teks gewoonlik 'n baie ouer tekstipe as die tyd waarin hulle geskryf is. Dit maak van hulle steeds 'n belangrike hulpmiddel om die oorspronklike teks te probeer bepaal. Sowat 2403 eksemplare is tans tot ons beskikking.
Met ongeveer 5894 Griekse getuies van die Nuwe Testament tot ons beskikking, is dit duidelik dat die oorspronklike outografie van elke boek met groot sekerheid vasgestel kan word. Daar word steeds fragmente en selfs volledige manuskripte ontdek, wat by hierdie oorweldigende korpus gevoeg en bestudeer word.
This entry was posted in Minuskule, Palimpses, Papirus, Perkament, Uncategorized, Unsiale, Voorleesbundels. Bookmark the permalink.