‘SAPD het geen beheer oor geweldsmisdaad’Argieffoto: Phillip Bruwer Die voortdurende toename van moord en gewapende roof is ŉ aanduiding dat die polisie nie ernstige gewelddadige misdaad in Suid-Afrika onder beheer kan kry nie, ondanks ŉ byna 50% verhoging in die begroting sedert 2011/12. Só het die Instituut vir Sekerheidstudies (ISS) Dinsdag gesê in reaksie op Fikile Mbalula, minister van polisie, se bekendmaking van die jongste misdaadstatistieke in die parlement. Die ISS het in ŉ verklaring gesê die polisie se onvermoë om misdaad onder beheer te kry is grootliks weens onvanpaste politieke inmenging in die polisie. “Die nasionale ontwikkelingsplan het dit ŉ ‘krisis in die topbestuur van die SAPD’ genoem. Pres. Jacob Zuma se presidentskap het gelei tot ŉ aansienlike verswakking in polisiëring en aansienlike afname in openbare veiligheid,” lui die verklaring. Die ISS het daarop gewys dat die jongste moordsyfers daarop neerkom dat 52 mense elke dag in Suid-Afrika vermoor word. Die moordsyfer het oor die afgelope vyf jaar met 13,3% gestyg nadat dit in die eerste 18 jaar van Suid-Afrika se demokrasie met 55% verminder het. “Die wortel van die misdaad- en polisiëringkrisis in Suid-Afrika is die president se versuim om ŉ hoogs ervare man of vrou van integriteit as die nasionale polisiekommissaris aan te stel. Voortdurende politieke inmenging op alle vlakke van die SAPD het die organisasie ingrypend verswak,” het die ISS gesê. “Een van verskeie voorbeelde is die politieke beskerming van die Zuma-lojalis, lt.genl. Richard Mdluli, wat vir ses jaar lank met volle betaling en voordele geskors is ondanks die feit dat hy deur strafregtelike vervolging vir moord en korrupsie in die gesig gestaar word,” het Gareth Newham, hoof van die ISS se program vir justisie en die voorkoming van geweld, gesê. “Die beskerming van Mdluli het die vermoë van die polisie se misdaadintelligensie aansienlik ondermyn en in gedrang gebring. Dit is hoekom die polisie nie die georganiseerde misdaadsindikate agter misdade soos kapings en bendegeweld kan takel nie. As inmenging in die polisie stopgesit word, sal Suid-Afrikaners ŉ goeie rede hê om beter resultate van die polisie te verwag.” Fikile Mbalula, minister van polisie (Foto: Elmond Jiyane, GCIS) Ian Cameron, hoof van gemeenskapsveiligheid by AfriForum, het die ISS se mening dat die polisie geen beheer oor misdaad het nie ondersteun. “Mbalula het tot dusver geen verandering teweeggebring sedert hy in sy pos aangestel is nie en mense voel toenemend onveilig in Suid-Afrika,” het Cameron gesê. Zakhele Mbhele, die DA se skaduminister van polisie, het daarop gewys dat 109 verkragtings daagliks in Suid-Afrika plaasvind, terwyl 46 voertuie elke dag gekaap word. “Hierdie skokkende statistieke is grootliks ŉ direkte gevolg van ŉ chroniese tekort aan opleiding, personeel, hulpbronne en toerusting in die SAPD,” het Mbhele gesê. “Dié tekorte tesame met ŉ speurdiens en misdaadintelligensiediens wat in ŉ krisis verkeer, beteken dat die SAPD nie in staat is om georganiseerde misdaad en sindikate teen te werk nie en daar is ŉ tekort aan sterk en opgeleide ondersoekkapasiteit om goeie speurwerk en skuldigbevindingsyfers te dryf.” Mbhele het dit bevraagteken of die statistieke ŉ werklike weerspieëling van die vlak van misdaad in die land is, aangesien navorsing daarop dui dat nie alle misdade aangemeld en aangeteken word nie. “Ons almal weet misdaad in Suid-Afrika is onaanvaarbaar hoog. Elke enkele persoon in Suid-Afrika weet hoe dit voel om vir hul en hul geliefdes se lewens te vrees. Wat nog meer vreesaanjaend is, is dat heeltemal te veel Suid-Afrikaners ook rede het om die SAPD te vrees, die einste mense wat veronderstel is om ons te beskerm,” het hy gesê. “Dit is tyd vir die minister om uit ‘Planeet Mbalula’ en sy Twitter-heelal te kom en te verseker dat die SAPD het wat hulle nodig het om misdaad te beveg en veilige strate en huise in Suid-Afrika te verseker.”