Bybelskool » Daniël 11-12 – God hou wag oor sy kinders deur die verdrukking tot aan die einde toe
Ons sluit vandag die leeswerk in Daniël af met die inhoud van die Boek van die Waarheid wat ’n sekere man vir Daniël gegee het. Dit beslaan 2 hoofstukke van intriges en stryd waarvan sommige aspekte maklik geïdentifiseer kan word en ander moeiliker. Die datering van die verkondiging is steeds in die 1ste regeringsjaar van Darius, die koning wat bemoedig en beskerm is, waarskynlik om sy voorneme om die Gods volk na hulle land toe terug te laat keer, uit te voer.
Omdat die tydvak waaroor Daniël hier berig ooreenkom met dié van hoofstuk 9, kan hoofstuk 11-12 as ’n uitbreiding van die tydperk van die sewentig sewes daarvan gesien word. Om dit makliker te maak om die draad van die storielyn te volg, kan ’n mens die inhoud soos volg opsom (op voetspoor van James Smith se Old Testament Survey Series: The Major Prophets):
Die afloop van die Persiese ryk – 11:2
Die opkoms van die Griekse ryk – 11:3-4
Die stryd tussen die Ptolemeërs en Seleusiede ryke – 11:5-20
Die opkoms van Antiogos – 11:21-24
Die Egiptiese veldtogte – 11:25-30a
Die vervolging van die Jode – 11:30b-35
Die arrogante koning – 11:36-39
Die einde van die koning – 11:40-45
Die groot verdrukking – 12:1
Die groot ontwaking – 12:2-4
Die vernietiging van die mag van die gewyde volk – 12:5-7
Die onderskeid tussen die goddeloses en verstandiges – 12:8-12
Vier van die konings van die Persiese ryk wat mekaar opvolg word hier genoem: Cambyses, Smerdis, Darius die Grote en Xerxes (Ahasveros – die man van Ester – 486-465 v.C.) waarvan ons weet dat hy ’n mislukte veldtog teen die Grieke onderneem het wat die tafel gedek het vir die uiteindelike oorheersing van die Grieke.
Dit is waarskynlik dat hier na Alexander die Grote se ryk verwys word (334-323 v.C.), wie se koninkryk uiteindelik in vier (volgens die vier windstreke) opgedeel is. Cassandra het in Masedonië regeer, Lysimachus in Klein-Asië. Seleukus in Sirië en Ptolemeus in Egipte.
Laasgenoemde twee koninkryke se stryd word nou in redelike detail beskryf, veral omdat hulle die lewe in Israel omvattend beïnvloed het. Daar is vier “pare” konings wie se stryd beskryf word:
Ptolemeus Soter van Egipte versus Seleukus van Sirië wat mekaar eintlik onderling ondersteun het tot Seleusus se voordeel.
Ptolemeus Philadelphus versus Antiogos II Theos wat probeer het om hulle stryd met ’n huwelik van Philadelphus se dogter Bernice (“’n besondere meisie”) met Antiogos by te lê. Antiogos het egter sy vrou na net 2 jaar gelos. Hy is egter kort daarna deur sy nuwe vrou vermoor en Bernice is ook doodgemaak.
Ptolemeus III Euergetes versus Seleukus II Callunicus wat Bernice se moordenaars uitgewis het, maar ’n soort ewewig in mag gehandhaaf het.
Ptolemeus V Epiphanes versus Antiogos III waarin Antiogos die hef in die hand gekry het, maar toe oorwin is deur die Romeine en sy seun in Rome gevange gehou het, die latere Antiogos Epiphanes.
Die veragtelike persoon in die teks is niemand anders nie as Antiogos IV Epiphanes (175-163 v.C.), dié een wat onder andere vir Onias III, die priester-leier van die volk, vermoor het.
Antiogos het Egipte in 170 v.C. ingeval en Ptolemeus VI oorwin en op sy terugtog het hy die tempel gestroop. In 168 v.C. het hy weer Egipte binnegeval, maar met geen sukses nie en hy moes terugkeer na Sirië.
Die Jode moes daarom sy toorn en frustrasie verduur wat tot die afskaffing van die offerkultus gelei het, soos volledig in die boeke van die Makkabeërs beskryf is. Dit “bietjie hulp” van vers 35 verwys waarskynlik na Judas Makkabee se toetrede tot die stryd.
Sommige geleerdes dink dat dié gedeelte steeds van Antiogos praat, ander dat dit moontlik op Herodes die Grote dui en nog ander dat dit op die Antichris dui. Die Antichris as interpretasie hier is egter baie onwaarskynlik en die manier waarop hier oor die koning se optrede gepraat word nie regtig versoenbaar met wat ons van Antiogos weet nie. Maar, om dit met Herodes te verbind, is ook baie onseker en pas ook nie al die gegewens nie!
Al wat ons verseker kan sê, is dat hier iemand na vore kom wat met alle geweld teen God en sy volk optree en gelukkig uiteindelik aan sy einde kom.
In daardie tyd (Herodes dinastie) sal Migael, die groot engel wat oor die Gods volk waghou, op die toneel verskyn, want dit sal ’n swaar tyd wees (Romeinse oorlog 66-70 n.C.?). Almal wat egter in die boek (van die waarheid) opgeskryf is, sal gered word.
Twee goed sal in dié tyd gebeur: 1) sommige dooies sal opstaan (vgl. wat met Jesus se kruisiging gebeur het met ’n aantal gelowiges wat opgewek en uit hulle grafte gegaan het – Matt. 27:51-53), 2) die verstandige leiers sal eer ontvang deurdat hulle baie mense op die regte pad gelei het.
Daniël sien twee verdere persone by die Tigris wat vra hoe lank hierdie onbegryplike gebeurtenisse sal aanhou. Die antwoord kom van die man van hoofstuk 11 wat sê: ”Die hele vasgestelde tyd.” Eintlik staan daar: “’n Tyd, tye en ’n halwe tyd” d.w.s. drie en ’n halfjaar, wat waarskynlik dui op die Romeinse oorlog van 66-70 n.C. Die Joodse volk is met dié oorlog amper uitgewis en verstrooi.
Alhoewel Daniël egter nie die verduideliking mooi verstaan nie, wil die man die sluier nie verder lig op die toekoms nie, behalwe vir die mededeling dat daar ’n al hoe groter onderskeid sal kom tussen die goddeloses en die verstandiges. Dit laat ’n mens dink aan Openbaring waar dieselfde gedagtes gebruik word vir die eindtyd (Open 22:12 – “Wie kwaad doen, moet voortgaan om kwaad te doen en wie vuil is, moet vuil bly; maar wie doen wat reg is, moet voortgaan om reg te doen en wie heilig is, moet heilig bly.”).
Tog gee hy nog ’n aanduiding van die tydsduur van dié verdrukking, hoewel dit eintlik net sin maak op simboliese vlak – 1290 dae (3 en ’n halfjaar!) – waarna gewaarsku word om nog ’n klein rukkie verder uit te hou – nog 45 dae (tot en met 1335 dae) – totdat die gevaar heeltemal verby is. Jesus haal dié deel in Daniël aan in Sy profetiese rede en raai die gelowiges aan om te vlug wanneer dit gebeur, want dit sal bitter swaar wees (Matt. 24:15).
Soos die man vir Darius bemoedig en beskerm het en Migael oor die Gods volk die wag gehou het, só kan ons uit die gedeelte die hoop skep dat God self oor ons die wag sal hou en ons sal red tot die ewige lewe, al loop ons pad deur groot verdrukking. Ons roeping is daarom ook om soos die verstandige leiers alles in die stryd te werp om baie mense op die regte pad te lei, sodat hulle dié vreugde van God se guns en seën saam met ons kan ervaar.
Mag dié boodskap jou ook onderskraag en ondersteun!