Aspoestertjie woordekonomie – wolfshadowwhispers
Soms wonder ek waar ons voorouers aan woorde soos “Raponsie’ en ‘Aspoestertjie’ gekom het. Om woorde direk uit ander tale te vertaal in jou eie taal is skreeu snaaks. En ‘Aspoestertjie’ klink baie verdag ook. Soos ‘n loslyf model in ‘n Arikaanse hygtydskrif…
Die verbale kuns om name en woorde uit te dink en oor te dra is ‘n kuns wat ons as digters uitleef. Woordekonomie is my gunsteling wapen vir my as digter. Woordekonomie vir die nie-digter is ‘n tegniek om twee woorde saam te gom om dit trefkrag of soms nuwe betekenis te gee. Hier is ‘n voorbeeld uit een van my gedigte, Droom van die Visvanger
Droom van die Visvanger
As ek maar net ‘n vis kan vang
Met rooi hare wat glinster in die son
En ‘n goudvissie stert
En ‘n Lorelei stem
Maar elke keer vang my oog se hoek
Haar net-net duskant my blindekol
As sy dolfynspring en tol
Eendag gaan ek haar vang
Haar visstert wegsteek wanneer sy bene groei
Dan is sy myne…
Soos julle kan sien, Diamantglinsterskubbe bestaan uit ‘diamant’, ‘glinster’ en ‘skubbe’ wat saamgevoeg word om een woord te skep wat mens dan met een slag in diepte meer vertel oor die ‘vis’ of ‘meermin’ se skubbe. Die woorde blindekol en dolfynspring is ook voorbeelde van hoe woordekonomie toe gepas word.
Maar ek moet sê, die woord ‘Aspoestertjie’ pla my….
Droom van die visvanger is geskryf in 2013
Foto geneem deur Hanneliese Bredell
Afrikaans, Aspoestertjie, Raponsie, Woordekonomie
16 thoughts on “Aspoestertjie woordekonomie”
Maart 25, 2016 at 2:24 nm
Ons generasie het gelukkig nog Afrikaans-Nederlandse literatuur op skool bestudeer. Aspoestertjie kom van die woord Asschepoetster af wat toe Assepoetster geword het en toe sommer Assepoester. Dit beteken “she who cleans the ashes” / “she who polishes the hearth”. Ek hou van jou dolfynspring. In Engels gebruik hulle ook deesdae ook meer en meer voornaamwoorde as werkwoorde (en andersom) – dink aan Facebook se “like” (verb) wat nou ‘n noun geword het. Interessant, julle skeppende mense.
Maart 25, 2016 at 4:00 nm
Dankie vir die taal les, Hester 🙂 Die enigste Hollandse boek waarmee ek op skool te doen gehad het was Koning van Katoren (Ek dink die skrywer was Jan Terlouw). Nou weet ek meer oor die woord Aspoestertjie. En dankie vir die kompliment ook 🙂
Maart 25, 2016 at 8:45 nm
Dankie vir die verduideliking van Aspoestertjie se naam.Soos tyd aanstap,kry woorde nuwe betekenis en moet dit soms liewer verander word,omdat dit naderhand onder die belt raak. ‘n Voorbeeld hiervan is die woord “doos” wat gladnie meer goed klink nie!😨
Maart 25, 2016 at 9:31 nm
Maart 26, 2016 at 6:41 vm
Haha, jy’s reg! Doos is deesdae net so liederlik soos wat Aspoestertjie vir Wolfie klink.
Maart 26, 2016 at 10:11 vm
en dis ‘n jammerte want ek het nog altyd van die woord dooswyn gehou sonder om vieslike gedagtes te kry
Maart 26, 2016 at 11:11 vm
hehe, ja bokswyn klink so ietwat na ‘n smaak van karton.
Maart 27, 2016 at 3:29 nm
hehehehe ja of klink soos bakleierige wyn 😉
Maart 25, 2016 at 3:32 nm
Nou toe nou – het nog nooit geweet waar Aspoestertjie vandaan kom nie, ten spyte van die Afr-Ndls op skool – dankie!
Maart 25, 2016 at 4:01 nm
Ja Tannie, ek het slim vriende hier op wordpress, mens leer elke dag iets by julle 🙂
Maart 25, 2016 at 8:52 nm
Dis ook ‘n pragtige gedig,Wolfie en ek is mal oor jou woordekonomie!
Maart 25, 2016 at 9:32 nm
Baie dankie Perdebytjie, ek waardeer dit
Maart 27, 2016 at 2:13 nm
Ek hou baie daarvan dat jy woordekonomie ‘n wapen noem!! Dis heerlik om nuwe woorde te skep en die heerlike voorreg van ‘n digter.
Afrikaans is so uniek en om met woorde te speel kan baie interessante anderste betekenisse aan woorde gekoppel word. So het Liewe Heksie en Aspoestertjie iets in gemeen….
Dankie vir die deel van die skrywe saam met jou pragtige gedig. Mens aanvaar woorde maar net, maar deur van ons besonderse beskrywende woorde in te span, kan mens ‘n malse woordespel saamstel. Dankie ook dat jy so baie keer wolfie wyshede met ons deel 😻💯💡🌟
Dankie dat julle luister en saam praat. My lesers is ook wyse mense van wie ek leer.
en jou liewe heksie laat my dink aan daardie ietsie waaroor ons nou die dag gesels het en nou is ek dik van die lag hehehehehe
😊 lekker om die rede te wees vir jou lag wat ek so lief xxx
Maart 27, 2016 at 3:39 nm