Reguleer groepsverhoudings ter wille van persoonlike verhoudingsGrafika; mnn.com Ek het dit vroeg vanoggend weer beleef toe ek vinnig gesels het met die pompjoggie en die kassier by die motorhawe waar ek brandstof ingegooi en koffie gekoop het. Die teenstelling is opmerklik: persoonlike verhoudings op grondvlak is meestal gesond en selfs hartlik, maar groepsverhoudings op nasionale vlak is giftig en gekenmerk deur rasseretoriek. Ekself en min van ons is al ooit rassisties behandel deur ŉ gewone swartmens, maar vir die swart elite is ras bepalend wat owerheidsbeleid en politieke uitsprake betref. Hierdie kragdadige swart nasionalisme onder die dekmantel van demokrasie, laat dieselfde witmense wat gemoedelik met swartmense oor die weg kom, rooi (of swart!) sien. Op persoonlike vlak kom mense goed klaar met mekaar, werk saam en voel nie bedreig nie, behalwe in uitsonderlike omstandighede of wanneer mense byvoorbeeld bang is vir misdaad. Maar hoekom die teenstelling tussen hartlike persoonlike verhoudinge en gespanne groepsverhoudinge? My teorie is die volgende: persoonlike verhoudinge is goed, want grondliggende belange is nie ter sprake nie. Dit is, inteendeel (ter verduideliking), eerder in my belang om vriendelik met die pompjoggie te wees, want dan kry ek goeie diens. Vir hom is dit ook belangrik om met my vriendelik te wees, want dit is goeie kliëntediens. Dis ŉ wen-wen op persoonlike vlak. Mededinging Maar op groepsvlak is daar politieke mededinging, vanweë baie witmense (ekself ook) se siening dat die (swart) ANC-regering die land swak regeer, dat hulle beleid van “African hegenomy” en transformasie op “African” oorheersing van die land en al sy instellings gerig is, en dat hulle witmense in die algemeen en Afrikaners in die besonder se grondliggende belange benadeel deur wetgewing en administratiewe bestuur van die land. Daarby is witmense demokraties uitgesluit van ‘n sê oor sake wat hulle ten nouste raak. Ek besef ons leef en werk in verskillende wêrelde, en dat sommige Afrikaansprekendes wat in meer “Boheemse omstandighede” leef en werk dit dalk anders mag beleef, en dat hulle selfs ŉ ideologiese probleem hiermee het. Die werklikheid is bloot dat hierdie polarisasie hoogs waarskynlik net gaan groei, omdat dit diep gegrond is in die ANC se ideologie en die voortspruitende beleidsgrondslae. Die huidige stelsel lei daartoe dat mense op grond van ras begin meeding, en dis ŉ doodloopstraat. ANC-leiers polariseer rondom ras, omdat dit weens die land se demografiese samestelling politieke mag en die gevolglike ekonomiese voordele waarborg. Hierdie swart rassemobilisasie lei onvermydelik tot ŉ wit rassemobilisasie. Politieke preke oor hoe verkeerd dit is gaan ongelukkig min help, want die kern van die probleem sal aangespreek moet word. Indien groepsverhoudings verder verswak, gaan persoonlike verhoudings op die lang duur hoogs waarskynlik daarmee saam verswak – ’n nagmerrie-scenario vir almal in die land. Groepsverhoudings Die oplossing? Wenlande het oorwegend federale bedelings, wat in wese groepsverhoudings reguleer, sodat almal voel dat hulle groep geakkommodeer is en hul belange veilig is. Die meeste Europese grondwette is federaal, en beskou groepe nie as ŉ bedreiging vir eenheid nie maar as die boublokke van eenheid. Die meeste van hierdie federale deelstate beskik selfs oor die oorspronklike magte oor sake wat hulle as gemeenskap raak. Dit beteken dat hulle nie net regte het nie, maar ook die magte om daardie regte te verwerklik. Maar die ooglopende probleem hiermee is dat ons ŉ sentralistiese model het wat, as ons eerlik moet wees, meerderheidsoorheersing waarborg. Daarom is bykans elke belangebotsing soos ŉ trompop-botsing tussen ŉ gesinsmotor en ŉ vragmotor, omdat die speelveld nie gelyk is nie vanweë die ANC se oorweldigende staatsmag. Tweebeenplan ŉ Tweebeenplan is daarom die enigste oplossing wat ek kan sien vir die noodsaaklike bevordering van intergroepsverhoudings. Die eerste been behels dat georganiseerde groepe wat kultuurgemeenskappe soos Afrikaners verteenwoordig, moet probeer om met die regering te praat om ooreenkomste oor knelpunte te probeer kry. Tweedens moet hulle hulself in sterk gemeenskapsorganisasies organiseer wat hul groepsbelange self kan beskerm. Dit sal nie net hulle belange beveilig nie, maar ook die brandpunte wat mense polariseer blus of verminder. ŉ Praktiese voorbeeld is dat die stigting van ons Afrikaanse Tegniese kollege ŉ uitlaatklep bied vir die regmatige wrewel van jong witmense wat weens hulle ras nie andersins toegang tot tegniese opleiding kan kry nie. Hoewel dit net ŉ enkele voorbeeld op een bepaalde gebied is, kan die uitbreiding van hierdie strategie om deur selfdoenorganisasies op ander belangrike gebiede ook selfstandigheid te bewerkstellig, uiteindelik tot ŉ oplossing vir groepskonflik bydra. Selfdoenprojekte beteken dat die regering nie meer die plafon op die vlak van selfstandigheid is nie, maar ons eie vermoë om ons instellings te groei. As ons Akademia tot ŉ groot wêreldklas universiteit opgebou het, hoef ons byvoorbeeld nie meer te kla oor ŉ onbekookte geknoei deur ŉ bepaalde universiteit om Afrikaners uit te skuif onder die dekmantel van die afskaling van Afrikaans om die universiteit meer toeganklik te maak nie. Die voordeel is dat ons hierdie strategie kan uitbrei na selfstandigheid op alle terreine, vanaf onderwys, veiligheid, taal, erfenisbewaring, opleiding, maatskaplik tot selfs op ŉ gebiedsbasis. Dit behels dat ons eers doen, en dan erkenning vra vir wat gedoen is, en nie eers wag tot ons toestemming kry voordat ons iets doen nie. Ons kan ons tog nie afhanklik stel van die regering vir enigiets wat ons self doen omdat hulle ons daarvan uitsluit nie. Dis ŉ strategie om van onder af te bou, en nie van bo af te vra nie. Toegegee, hierdie plan is nie ŉ kitsoplossing nie, dis ŉ moeilike plan van groeiende selfstandigheid wat tyd gaan neem om voordat ons nie meer staatsafhanklik is nie. Maar die alternatief is groeiende konflik en voortgesette afhanklikheid van ŉ verswakkende en uitsluitende staat.