Man waarsku ander ná ‘nagmerrie ondervinding’Bert-Louw Versfeld en sy vrou, Lisa. (Foto: Verskaf) “Baie mense dink dalk soos ek het, maar kyk wat het met my gebeur.” Só sê Bert-Louw Versfeld, ŉ 27-jarige sakeman van Kaapstad, oor die traumatiese ervaring wat hy drie jaar gelede moes deurmaak toe malaria hom byna sy lewe gekos het. Dit is vandag internasionale malariadag en Versfeld is dankbaar dat hy die geleentheid het om ander te waarsku. Luidens ŉ verklaring deur ER24 het Versfeld daarteen besluit om profilaktiese medisyne te drink as voorsorg teen malaria voordat hy in 2015 vir ŉ besoek van drie dae na Ghana vertrek het. Soos die meeste reisigers het Versfeld geglo dat niks verkeerd kan gaan in so ŉ kort tydperk nie. “Ek het gedink dit is so ŉ vinnige besoek en ek wou nie so lank voor die tyd pille drink nie. Ek het nie gedink ek hoef die medikasie te neem as ek net vir ŉ naweek gaan nie. Ek het al wyd oor Afrika gereis en was veral voorheen in verskeie malariagebiede. Dit is nie asof dit my eerste besoek was nie,” het Versfeld gesê. Hy kan die presiese datums van sy reis in 2015 goed onthou. “Ek kan dit doodeenvoudig nie vergeet nie. Ek was van die 5 tot 8 Januarie in Ghana. Ek was die 9de weer terug in Kaapstad, maar het eers op die 17de begin olik voel.” Die vertraagde simptome is tipies van iemand wat met malaria besmet is. Die simptome verskyn slegs wanneer die parasiet die rooibloedselle in die liggaam begin infekteer. Dit gebeur gewoonlik tien tot 14 dae nadat die muskiet jou gebyt het. Versfeld het griepsimptome ervaar en teen die 19de Januarie, terwyl hy by die werk was, het hy skielik baie sleg begin voel. “Ek is na my plaaslike dokter en het hom vertel van my reis na Ghana. Hy het my dadelik getoets vir malaria, die Ebola-virus en bosluiskoors. Ek is dieselfde middag sak en pak in die Mediclinic Durbanville opgeneem aangesien die dokter geglo het dit is malaria.” Hy vertel hy kan onthou die dokter het deur die nag na sy hospitaalkamer gekom en het bevestig dit is malaria. “Later daardie nag het my toestand versleg en dokters het besluit om my in ŉ medies geïnduseerde koma te plaas.” Versfeld se vrou, Lisa, het konstant langs sy bed gewaak en onthou hoe onwerklik die ondervinding gevoel het. “Ons was onder die indruk hy het griep. Skielik, binne ŉ kwessie van ŉ paar dae, was hy in die hospitaal en kort daarna in ŉ koma. Ek het so hulpeloos gevoel en is nie ingelig oor wat presies besig was om met hom te gebeur nie. Ek het myself gevra hoe dit kon gebeur – hy is dan so jonk? Die hele ondervinding was onwerklik, maar ons het nooit ophou glo in sy herstel nie,” het Lisa gesê. Versfeld het vier dae later wakker geword. “Ek was baie deurmekaar toe ek my oë vir die eerste keer oopmaak. Die eerste ding waaraan ek kon dink, was hoe dankbaar ek was dat ek kon wakker word en hoe kort die lewe is. Dit was ŉ baie moeilike tyd vir my hele familie. Dit neem ŉ nare ervaring soos dié om jou werklik te laat begryp hoe broos die lewe is.” Hy is op 31 Januarie uit die waakeenheid oorgeplaas na ŉ private kamer en volgens Versfeld is dit eers hier waar die harde werk begin het. “Ek moes begin met fisioterapie omdat ek te swak was en ek kon niks vir myself doen nie. Dit het gevoel asof ek weer sou moes leer loop,” vertel Versfeld. Terwyl hy aan sy hospitaalbed gekluister was, het hy besluit om alles wat hy moontlik kon op te lees oor malaria, hetsy op die internet of in boeke. “Ek het geweet van malaria, maar ek het nie gedink dit is so erg nie. Ek het geweet dit kan jou siek maak, maar ek het nie geglo dat daar noodlottige gevolge kan wees nie. Ek het ŉ hele aantal boeke gelees oor hoe om malaria te hanteer omdat ek my kennis daaroor wou verbreed en wou uitvind presies hoe naby aan die dood ek werklik was,” vertel Versfeld. Volgens die Wêreld Gesondheidsorganisasie (WGO) was malaria in 2016 verantwoordelik vir die dood van meer as 440 000 mense wêreldwyd. Versfeld, wat intussen weer hoërisiko-lande besoek het, het nie opgehou om sy lewe voluit te leef nie, maar het geleer om versigtiger te wees voordat hy reis. “Lees op oor die land wat jy gaan besoek,” gee hy raad. “Is daar enige risiko’s? Neem jou voorbehoedmedisyne en dra langmouklere wanneer jy buite is. Rus jouself toe met die nodige kennis. Dit neem ŉ ervaring soos dié om jou werklik dankbaar te maak vir die tweede kans.” Die nasionale departement van gesondheid en ER24 bied aanbevelings oor hoe om jouself te beskerm teen muskietbyte en malaria wanneer jy na hoërisiko-lande reis: Simptome van malaria sluit in koors, hoofpyn, kouekoors en spierpyn. Raadpleeg ŉ mediese dokter indien jy enige van die simptome ervaar en verwittig jou dokter van jou reisgeskiedenis. Vir meer inligting besoek www.rollbackmalaria.org.