Ramaphosa praat in VSA oor planne vir SA ekonomiePres. Cyril Ramaphosa lewer die David Rockefeller-gedenklesing by die Council on Foreign Relations in New York (24 September 2018). Foto: Elmond Jiyane/GCIS Nadat pres. Cyril Ramaphosa se langverwagte stimuluspakket vir die ekonomie die afgelope naweek gemengde reaksie ontlok het, het hy in New York verder uitgebrei oor dié plan. Ramaphosa het Maandagaand die David Rockefeller-gedenklesing by die Council on Foreign Relations gelewer. Ramaphosa het gesê toe die ANC aan bewind gekom het, moes die party die ekonomie só begin bestuur dat dit getransformeer kon word. Hy het gesê die ekonomie moet die belange van alle Suid-Afrikaners dien en dat swart mense moet voel hulle is deelnemers aan die ekonomie. Hulle moet ook leierskap- en bestuursrolle kan inneem. Die Suid-Afrikaanse ekonomie is weer in ŉ resessie gedompel, en Ramaphosa het gesê daar moes vorendag gekom word met innoverende planne om die situasie om te keer. Hy het in antwoord op ŉ vraag van gespreksleier Roger Altman gesê infrastruktuur gaan ingespan word as een van die ekonomie se groot drywers. ŉ Fonds gaan ook op die been gebring word om 400 miljard rand in die ekonomie te pomp. Dit gaan hopelik lei tot groter besteding deur gewone Suid-Afrikaners, wat weer moet lei tot verhoogde vervaardiging en meer uitvoere. Ramaphosa het gesê die swak rand is een van Suid-Afrika se groot ekonomiese tameletjies en dat die styging in die olieprys die land se ekonomie onder selfs groter druk sit. Die president moes op ŉ vraag oor korrupsie toegee dat die land die afgelope paar jaar daar onder gesteier het. Hy het gesê korrupsie het staatsbeheerde ondernemings en ander regeringsinstellings binnegesypel en dat onsekerheid oor beleid boonop beleggersvertroue in die land heelwat skade berokken het. ŉ Deel van die stimulusplan is dus om staatsbeheerde ondernemings, wat nagenoeg 30% van die ekonomie beslaan, reg te ruk. Ramaphosa het gesê korrupsie is egter nie beperk tot die staatsdiens nie, en dat dié skoonmaakoperasie ook die private sektor insluit. “’n Hele aantal internasionale maatskappye was aandadig aan die korrupsie wat in verskeie van ons staatsbeheerde ondernemings gevind is en sommige van hulle was betrokke in enorme skandale wat gelei het tot die verlies van miljarde rand,” het Ramaphosa gesê. Pres. Cyril Ramaphosa lewer die David Rockefeller-gedenklesing by die Council on Foreign Relations in New York (24 September 2018). Foto: Elmond Jiyane/GCIS Oor die ANC, wat die afgelope paar jaar dikwels onder fel kritiek deurgeloop het, het Ramaphosa gesê die party het besef hy moet vernuwe. “(Die ANC) moet verenig, maar moet homself ook reinig van korrupte bedrywighede – binne die party, sowel as in die regering wat ons lei,” het hy gesê. Ramaphosa het tot groot vermaak van die gehoor gesê die ANC kry weer sy mojo terug. “Die ANC kry weer vatplek en ek is vol vertroue dat die party die volgende verkiesing – wat volgende jaar, voor Mei 2019, gehou gaan word – redelik maklik gaan wen. Ons gaan die verkiesing verfris en verenig binne en ons voel veel sterker as in die verlede. “Die ANC kry dus sy mojo terug, as jy dit só kan noem, hy kry sy krag terug. En hy is opnuut daartoe verbind om die mense van Suid-Afrika te dien.” In reaksie op ŉ vraag oor Chinese invloed in Suid-Afrika het Ramaphosa gesê Suid-Afrika is die kleinste van die lande wat die Brics-groepering (Brasilië, Rusland, Indië, China en Suid-Afrika) uitmaak, maar dat hy as gelyke vennoot behandel word. Hy sê China wil bydra tot Suid-Afrika se groei, maar dat die land uiteraard ook met Suid-Afrika wil handel dryf. “Hulle wil hul goedere in Afrika versprei. En terwyl hulle dit doen moet ons, as Afrika-lande, China só behandel dat ons gelykes is,” het Ramaphosa gesê. Hy het gesê Afrika doen terselfdertyd ook sake met heelparty ánder lande. “Wanneer Afrika, as ŉ groeiende vasteland, handel dryf met sy vennote, moet hy ook sy eie belange bevorder. Maar hy moet dié belange bevorder sonder om sy eie soewereiniteit prys te gee.” Ramaphosa het gesê Suid-Afrika is omsigtig wanneer hy sake doen met ander lande, maar as ŉ ooreenkoms kan lei tot vooruitgang en ontwikkeling – en as die land op gelyke voet kan meeding – is hy bereid om met dié lande sake te doen.