Gepubliceerd: donderdag 09 november 2017 17:43 | Geschreven door Joost Heystek | Afdrukken	| E-mailadres
Woensdag 8 Desember 1886 word beskou as die amptelike stigtingsdatum van Randjieslaagte, later bekend as Johannesburg. Op hierdie dag is die eerste erwe per publieke veiling verkoop. Vir dié doel is die pos van Afslaer (Veilingmeester) reeds in Augustus 1886 geadverteer.
Na oorweging van die onderskeie aansoeke word Joost Heystek, 'n afslaer van Rustenburg, aangewys. Op die betrokke dag het hy, bygestaan deur sy agent P. H. C. Van Noorden, die voorwaardes van hierdie historiese verkope aan die aanwesiges voorgelees. Daar word vereis dat die koopsom in drie paaiemente betaal word – die eerste op die dag van verkoop, die tweede vier maande later en die laaste binne 12 maande vanaf datum van verkoping. Voorts word bepaal dat standplase nie verder onderverdeel mag word nie. Bestaande gelisensieerde kleims, geleë op gedeeltes buite die persele se grense, sal wettig in stand bly.
Die gebied en standplase is uitgemeet deur die landmeter Jos E. De Villiers. Dit was op 'n gedeelte uitvalgrond tussen die plase Braamfontein, Turffontein en Doornfontein. Huidige Boundaryweg, Houghton, het die noordelike grens gevorm, met Commissionerstraat as die volgende grens van die driehoek. Ten weste is die grenslyn bepaal deur die huidige West- en Endstrate. Latere uitbreiding op aangrensende plase het gaandeweg gelei tot die uiteindelike ligging van Johannesburg.
'n Bedrag van 2 sjielings en ses pennies was die eerste bod vir Standplaas 469 Randjieslaagte. Daarop het 'n bod van een pond gevolg en die standplaas is uiteindelik teen tien pond sewentien sjielings en ses pennies verkoop. 'n Aantal persele het dieselfde prys behaal maar weens belangstelling en aanvraag het die pryse naderhand tussen een honderd tot twee honderd en sewentig pond beloop.
Reeds so vroeg as 1889 het perdetrems vervoer in die dorpsgebied verskaf. Elektriese beligting was sedert 1890 in gebruik en in 1892 word die spoorverbinding tussen Johannesburg en Kaapstad oopgestel.
By wyse van sý insette het Joost bygedra tot die vestiging van Johannesburg se identiteit as die "Goudstad."
Joost Heystek is op 2 Januarie 1847 te Giessen in Noord-Brabant, Nederland, gebore.
In Mei 1862 emigreer sy ouers - Jan Heystek en Johanna Elizabeth Roza - en hul 7 kinders na Suid-Afrika. Aan boord van die barkskip, Willem Hendrik, is die moeder op ouderdom 35 jaar asook die dogtertjie, Jannigje (oud 9 maande), tydens die vaart oorlede. Beide is ter see begrawe.
In Suid-Afrika het die nuwe aankomelinge spoedig vertroud geraak met die andersoortige omstandighede. Sodanig dat Joost en sy broers verskeie amptelike poste in die eertydse Boere Republieke beklee het. Hy was Vrederegter en Regeringsafslaer in Rustenburg. Vanaf 1884 tot 1887 verteenwoordig hy Rustenburg as Lid van die Volksraad van die Zuid Afrikaanse Republiek.
In sy hoedanigheid as Afslaer hanteer hy in 1886 die verkoop van die eerste erwe in Randjieslaagte. Hierdie aanvanklike ordelike vestiging van 'n dorpsgebied sou spoedig groei tot die stad, Johannesburg.
Joost was ook Resident Vrederegter in die dorp Louis Trichardt vir die tydperk Maart 1899 tot Maart 1900. Gedurende 1900 tot 1901 tree hy op as Waarnemende Landdros van Nylstroom, in die eertydse Noord-Transvaal.
Gedurende die Tweede Vryheidsoorlog (1899 – 1901) veg hy in die kommando van Genl. Christiaan Beyers. Met die inname van Nylstroom in 1901 word hy as krygsgevangene geïnterneer in die Shahjahanpur kamp, Indië. Met die vrylating van die gevangenes in Augustus 1902 keer hy terug na Nylstroom.
Joost vestig op sy plaas Leeuwdoorns, in die Nylstroom distrik, waar hy op 3 Augustus 1936 op ouderdom 89 jaar oorlede is.
Deur Joost Heystek [*1947] – Polokwane, Republiek van Suid-Afrika.
Coetzee, N. A.: Die Heystek Familieboek, Herdenkingsuitgawe 1862 – 1987.
PRETORIANA – Tydskrif van die Pretoriase Historiese Vereniging, No. 089, April 1986.