Banke se pligte by die oorplaas van geld tussen kliënte se rekeninge - Jou Geld | Solidariteit WêreldJou Geld | Solidariteit Wêreld
Tuis › Artikels › Banke se pligte by die oorplaas van geld tussen kliënte se rekeninge
Wat is die wedersydse pligte van 'n bank en die bankkliënt wanneer die kliënt instruksies gee dat sy geld oorgeplaas moet word? Wat is die bank se pligte? Wat is die kliënt se pligte?
Hierdie vraag is gevra in die saak van Absa Bank v Hanley (08/13)  ZASCA 183 in die appèlhof. Die appèlhof het die pligte van die kliënt asook die pligte van 'n bank ondersoek omdat daar sprake was van moontlike nalatigheid aan albei kante.
Die feite was in 'n neutedop dat mnr. Hanley, 'n Ierse burger en prokureur, 'n bedrag van $1 750 000 oorgeplaas het na 'n Absarekening in Suid-Afrika. 'n Skriftelike versoek, wat hy self opgestel het, is ingedien, waarin die bank gevra is om $100 000 oor te plaas na ’n ander rekening.
'n Internasionale sindikaat van bedrieërs en swendelaars was deel van hierdie transaksie. Hulle het onder andere bygestaan by die opstel van die skriftelike instruksie aan die bank. Die sindikaat het sonder mnr. Hanley se medewete bladsy een van mnr. Hanley se opdragbrief gewysig sodat daar $1 600 000 gestaan het.
Op die tweede bladsy het hulle die bedrag van $100 000 redelik opsigtelik gewysig tot $1 600 000. Die hooggeregshof het Absa beveel om die skade wat gelei is aan mnr. Hanley terug te betaal. Absa teken appèl aan.
Die appèlhof wys daarop dat 'n bank ingevolge die ooreenkoms tussen die bank en sy kliënt 'n plig het om kliënteoordragte betyds, in goeie trou en sonder nalatigheid oor te betaal, terwyl die kliënt 'n plig het om redelike sorg aan die dag te lê om te verseker dat bedrog nie kan plaasvind wanneer die betaalinstruksies gegee word nie. Albei kante het dus pligte.
Die feite is redelik ingewikkeld, maar uiteindelik bevind die hof dat Absa moet bewys dat enige nalatigheid of slordigheid vn die kant van mnr. Hanley die direkte oorsaak was van die misleiding wat plaasgevind het.
Die hof bevind verder dat mnr. Hanley se pogings om die betalingsinstruksies sonder risiko te laat uitvoer nie baie effektief was nie en dat hy inderdaad sy kontraktuele plig om redelike sorg toe te pas nie nagekom het nie.
Die hof beslis verder dat die Absa-beamptes beslis nalatig was omdat hulle nie meer aandag gegee het aan die wysiging van die bedrag op bladsy twee en omdat hulle in die lig van die wysiging nie eers by mnr. Hanley vasgestel het of die bedrag korrek is nie. As 'n bankamptenaar so iets sien ─ $100 000 wat na $1 600 000 verander is ─ moet die bank eers bel en by sy kliënt seker maak. Dit is dus nalatig. Dis belangrik om daarop te let dat in hierdie geval daar ook vorige pogings was om bedrog te pleeg op hierdie rekening, waarvan Absa bewus was.
Die hof moes opweeg wat die werklike oorsaak van die misleiding was en het bevind dat die oorkoepelende oorsaak geleë is in die nalatigheid van Absa. Absa se appèl is van die hand gewys en mnr. Hanley se skade moet aan hom vergoed word.
Die bank en die kliënt se pligte is dus mooi uiteengesit in hierdie saak.