Ekseem: Móénie krap waar dit jeuk nie(Foto: iStock) Wanneer ekseem toeslaan en jy voor die versoeking swig om daaraan te krap, is dit net so moeilik om jou werk gedoen te kry as om te probeer slaap. As die uitslag op jou vel sigbaar is, moet jy boonop die skaamte daarvan heeldag verduur. Ekseem is nie ŉ spesifieke kwaal of toestand nie, maar ŉ oorkoepelende term vir velontstekings wat skubberige droë, jeukerige kolle op die vel veroorsaak. Dit kom veral by kinders voor omdat dit verwant is aan ŉ genetiese variasie met ŉ versteurende uitwerking op die vel se vermoë om vog te behou en teen bakterieë, irritasies en allergene voet neer te sit. Die verskillende soorte en stadiums van ekseem raak meer as 10% van die bevolking en ofskoon dit oorerflik is, is dit nie aansteeklik nie. Sommige kinders ontgroei dit, maar die simptome kan sporadies weer opvlam – al was jy tot die létter gehoorsaam aan albei oumas se boererate én die dokter se leviete. Jou enigste heil is om die simptome met leefstylaanpassings, vogrome en medikasie te bestuur, want daar bestaan helaas nog geen mediese kuur daarvoor nie. Trouens, niemand kan met sekerheid sê wat dit veroorsaak nie. Kennis en begrip daarvan sál egter in jou guns tel en help om die alewige gejeuk draagliker te maak. Volgens die Global Report on Atopic Dermatitis 2022 kom ekseem wêreldwyd by meer as 220 miljoen mense voor, waarvan sowat 43 miljoen tussen een en vier jaar oud is. Dit beklee die 15de plek vir niedodelike mediese toestande en die algehele eerste plek vir velsiektes. Tekens van ekseem kan op enige deel van die vel voorkom. By mense met ŉ donker vel is die uitslag pers, bruin of grys, en op ligter velkleure vertoon dit pienk, rooi of pers. (Foto: iStock) Die mees algemene plek is in die waaie van die arms of in die plooie van die vel van die knieë of elmboë. Dit kom ook op die hande, nek, en enkels, in en rondom die ore, en op die wange en lippe voor. Dit kan ook die geslagsdele aantas, maar dit is seldsaam. Atopiese dermatitis is klinies gesproke die mees algemene chroniese (langdurige) soort ekseem. Ekseem verwys na ŉ vorm van dermatitis en dermatitis beskryf die simptome van ŉ velontsteking. Atopies beteken op sy beurt ŉ genetiese neiging tot allergiese hipersensitiwiteit. Ekseem kan enigiemand op enige ouderdom beïnvloed. Hoewel dit by tot 20% van babas gediagnoseer word, word die simptome in die meeste gevalle minder of verdwyn heeltemal namate jou spruit ouer word. Benewens atopiese dermatitis, word die volgende soorte onderskei: (Foto: iStock) Atopiese dermatitis op sigself veroorsaak nie pyn nie, maar pynlike rowe en selfs ontsteking kan ontstaan as jy gedurig daaraan krap of vryf. Ander soorte ekseem, soos allergiese kontak-dermatitis, veroorsaak ŉ ongemaklike brandgevoel. Kliniese navorsing kan nog nie ŉ definitiewe oorsaak aan ekseem toedig nie, maar medici meen dat dit aan ŉ kombinasie van genetiese, leefstyl- en omgewingsfaktore toegedig kan word. Daar is egter geen twyfel nie dat jou risiko hoër is as jou ouers in húl kinderdae ekseem of simptome van enige ander atopiese toestand getoon het. Terloops, ŉ volwassene kan steeds skurwe, droë of maklik irriteerbare vel op hul hande en ooglede hê, al het hulle dit ontgroei. Ekseem is beslis bestuurbaar. Dit is net in akute gevalle waar die simptome nooit verdwyn nie. ŉ Relatief normale lewe is in die meeste gevalle moontlik met behulp van behoorlike, volgehoue velsorg en die regte medikasie. (Foto: iStock) Die belangrikste is om te leer wat die opvlamming in jou unieke geval veroorsaak of vererger, en dit so ver as moontlik te vermy. Hier is ŉ paar wenke om die ongemak te verduur: (Foto: iStock) Bykomende bronne: Royal Children’s Hospital, Eczema Society of Canada, Medical News Today, Dermnet, Healthline en Cleveland Clinic.