Uitgeholde instansies en geleenthede - FAK
Uitgeholde instansies en geleenthede
Onlangs was prof. Francois Venter, regsgeleerde van die NWU, 'n gas op Robinson Regstreeks toe die optrede van die burgerlike samelewing, ná die Nkandla-uitspraak, bespreek is. Prof. Venter het 'n interessante opmerking gemaak. Hy het gesê dat al die staatsinstellings en instansies wat deur die SA Grondwet opgerig word wel in plek is, maar dat hierdie instansies as't ware uitgehol is en nie hul verpligtinge nakom soos dit in die Grondwet vervat is nie.
'n Sentiment wat hiermee resoneer, is ook onlangs deur dr. Dirk Herman geopper by 'n besprekingsgeleentheid wat deur die VRA (Vereniging van Regslui vir Afrikaans) aangebied is, juis oor die Nkandla-uitspraak. Hy het gesê dat Suid-Afrika nie sukkel met 'n 'hardeware'-probleem nie, maar wel 'n 'sagteware'-probleem.
Hy verduidelik dit as volg: Die hardeware verwys na die Howe, Staatsinstellings, ens. Hierdie 'hardeware' is alles in plek. Die probleem waarmee Suid-Afrika eerder sit, is 'n 'sagteware'-probleem. Die sagteware verwys na die onderliggende waardes van geregtigheid, menswaardigheid, eerlikheid, ens. Hierdie 'sagteware' is tans nie in plek nie, en daarom beleef ons 'n uiters disfunksionele staatsdiens. Dit veroorsaak verder ook dat hardwerkende en pligsgetroue burgers so gefrustreerd raak wanneer uitsprake van ons howe nie effektief is om die ernstige gebrek aan leierskap en integriteit aan te spreek nie. Maar die probleem is egter, dit is nie die howe se werk om leierskap en integriteit te kweek nie. 'n President wat doen wat Jacob Zuma gedoen het, behoort uit eie oortuiging te bedank, en nie te wag tot 'n verdoemende hofuitspraak teen hom en sy kabinet gelewer word nie.
Hierdie omstandighede bied egter 'n wekroep aan die burgerlike samelewing om nou op te tree en die stem te verhef teen die ongeregtighede wat tans hoogty vier. 'n Groot gedeelte van die burgerlike samelewing is keelvol vir die manier waarop regeringsamptenare wegkom met diefstal, korrupsie en swak dienslewering. Maar dit is dikwels wanneer 'n mens tot die punt kom dat jy werklik iets wil doen, dat jy agterkom hoe magteloos jy as individu teen die staat is, ten spyte van al jou individuele regte.
Dit is daarom so nodig dat elkeen van ons ons moet skaar by burgerlike instellings soos kerke of selfs aansluit by 'n burgerregte-organisasie soos AfriForum. Dit is slegs deur burgerlike instellings dat die ongeregtighede soos hierbo genoem daadwerklik aangespreek kan word. Terselfdertyd word die paradigma van staatsafhanklikheid verbreek en vervang met 'n selfdoenkultuur, wat dan aanleiding gee tot 'n kultuur van pligsbesef en selfverantwoordelikheid. Dit is die pad vorentoe.