DA veg voort vir beskerming van eiendomsregArgieffoto ter illustrasie. (Foto: Unsplash) Die DA sal standpunt teen die finale weergawe van die Onteieningswetsontwerp inneem wat volgende week vir aanneming aan die parlement voorgelê gaan word. Hoewel die voorgestelde wetsontwerp reeds in verskeie opsigte verander het, is die DA steeds bekommerd oor die uitwerking wat dit op private eiendomsreg het. “Daar is geen rede om wetgewing te skep wat private eiendomsreg bedreig nie wanneer die doel van ŉ onteieningswetsontwerp bereik kan word sonder sulke verdagte bepalings,” sê Samantha Graham-Maré, die DA se woordvoerder vir openbare werke en infrastruktuur. Die DA is nou van plan om die bedreiging wat die Onteieningswetsontwerp inhou, in die parlement te beveg. Die DA het reeds twee wysigings aan die wetsontwerp voorgestel, wat volgende week kragtens reël 291 van die Nasionale Vergadering oorweeg sal word. “Ons glo hierdie wysigings sal private eiendomsreg beskerm sonder om die regering se vermoë om eiendom te onteien – wanneer dit vir ŉ openbare doel of in die openbare belang gedoen word en onderworpe aan vergoeding is – te beïnvloed.” Die eerste wysiging is aan die definisie van onteiening wat tans deur die staat as slegs “direkte onteiening” gedefinieer word. Die DA voer aan dat “indirekte onteiening” ook deur die wetsontwerp gedek moet word aangesien dit sal verseker dat eiendomseienaars wat deur indirekte onteiening geraak word ook op vergoeding geregtig is. Indirekte onteiening verwys na ŉ inkorting van regte waar die staat bewaring‑ of regulatoriese beheer oor eiendomme mag oorneem sonder dat daar ŉ oordrag van die betrokke eiendom van die eienaar na die onteieningsowerheid is. “Indien dit nie by die definisie van onteiening ingesluit word nie, sal eiendomseienaars steeds die risiko loop om hul eiendom sonder vergoeding te verloor,” sê Graham-Maré. “Konsepwetgewing stel reeds gevalle voor waar die staat kan verklaar dat private eiendom benodig word vir bewaring- of biodiversiteitsdoeleindes en die eienaar van sodanige eiendom kan ontneem sonder dat enige vorm van vergoeding betaal word.” Die tweede wysiging wat die DA wil aanbring, fokus op die kontroversiële geen-vergoedingsklousule. Die DA voer aan dat as hierdie klousule ingesluit word, sal dit die wetsontwerp ongrondwetlik maak. “Boonop is dit ŉ direkte aanslag op private eiendomsreg, aangesien dit oop bly vir interpretasie ten spyte van die pogings om die doel hiervan te verdoesel deur vyf gevalle te lys waar geen vergoeding geregverdig kan word nie,” sê sy. Die DA se wysiging sal voorsiening maak vir slegs twee gevalle waar dit vir die regering toelaatbaar mag wees om nie enige vorm van vergoeding te gee nie. In albei gevalle sal die betrokke eiendom reeds voor onteiening deur die staat besit word.