6 Die Engelse term "self-conscious" word in 'n antropologiese konteks as vakterm gebruik om aan te dui dat 'n kultuur 'n bewuste identiteit handhaaf. Die Afrikaanse term "selfbewus" word dus nie in hierdie konteks gebruik nie (sien hieronder) omdat dit die negatiewe konnotasie van onsekerheid het. Kyk ook Grenier en Guilbault (1990:383-5) in hierdie verband.
7 Kyk Bruno Deschênes (2010:69-71) waar spesifiek verwys word na die Westerse belangstelling in die nie-Westerse, veral ten opsigte van die eksotiese. Die invloed van globalisering word aangespreek en hoe dit die identiteite van kulture beïnvloed. Kofi Agawu (1995:380-395) beredeneer in sy artikel "African Rhythm" die ideologie van 'n sogenaamde "verskil" tussen Westerse en Afrikamusiek. Sy betoog om ook die ooreenkomste te erken is beduidenswaardig, maar beklemtoon terselfdertyd die spesifieke rol wat die eksotiese speel in 'n sodanige vergelyking.
9 Ole Kühl (2006) skryf oor die vloeibare betekenis van musiek in sy artikel The semiotic gesture, en dat dieselfde stuk musiek verskillende betekenisse vir verskillende mense kan inhou. Die omvang van die artikel laat nie 'n semiotiese analise toe van die werk wat hieronder bestudeer sal word nie. Dit sal egter van belang wees om deur middel van 'n sodanige analise te bepaal hoe die persepsie van die eksotiese element in die Mbira-lied van Grové deur verskillende kulture as musikale geste geïnterpreteer word en watter betekenis telkens aan 'n spesifieke geste geheg word. Musikale semiotiek is 'n betreklike nuwe dissipline in die musiekwetenskap en behoort nuwe betekenis te gee aan die konsep van 'n vertaling tussen kulture. Resepsie tussen individu en komposisie is hier ter sprake en Eero Tarasti is die toonaangewende eksponent in musikale semiotiek.
11 Remak (1978:53-54) bemoei hom in die fynste besonderhede met die definisie en fenomeen van die eksotiese. Die etimologiese oorsprong vanuit die Griekse exotikos en die Latynse exoticus het beide die Griekse adjektief en bywoord exo wat 'n tyd-ruimtelike betekenis inhou.
12 'n Interval verwys in musiekterme na die afstand tussen twee opeenvolgende note/toonhoogtes. So sal 'n interval van 'n tweede byvoorbeeld as trapsgewys beskryf word, terwyl 'n derde oor een noot sal "spring".
17 Erlmann bemoei hom met die ontwikkeling van die etnografiese oor, en alhoewel bogenoemde aanhaling hierna verwys, stel hy dit ook vanuit 'n holistiese oogpunt.
19 Hier verwys ek terug na Cook (1990:4) se definisie van 'n musikale kultuur as 'n bron vir die verbeelding van musiek.
20 Dié gewildheid kan waarskynlik toegeskryf word aan die sterk eksotiese aantrekkingskrag van die instrument. Erica Azim is 'n Amerikaanse vrou wat reeds in die sewentigerjare met die mbira kennis gemaak het. Vandag is sy bekend vir haar vrywillige werk om die mbira wêreldwyd bekend te maak. Haar blog op die internet is insiggewend en 'n belangrike bydrae tot die etnomusikologie.
21 Hier word terugverwys na Carter wat in Hearing Cultures daarop wys dat juis die verskille 'n verskil maak. So sal 'n toeris se belewing van dieselfde eksotiese lokaliteit meerduidige betekenisse kry in byvoorbeeld verskillende weersomstandighede, of gedurende die nag teenoor die dag.
22 Grové het die titels slegs aan die begin van die partituur verskaf, en nie as 'n titel by elke etude self nie - soortgelyk aan die twee boeke van Préludes deur Debussy, waar laasgenoemde 'n titel ("impressionistiese" indruk) aan die einde van die komposisie suggereer. 'n Studie van etude nr. 6 was aanvanklik vir die skrywer presies net dit - 'n studie van 'n genommerde etude en waavan die gebruiklike programme en beskrywings van die komponis nie bekend was nie. Groot was die verbasing toe die mbira-uitvoering deur twee spelers in Botswana dadelik klanke van die "sesde klavieretude" herroep het. Die titel van die spesifieke etude, Mbira-lied op die nagbriesie gedra, is eers later "ontdek".
26 Nonyana is 'n voortsetting van die komponis se Liedere en danse uit Afrika. Uitgebreide programnotas skets die toneel van die domba, 'n dansseremonie, waartydens die Venda-meisies by 'n inisiasieskool die veeleisende "Luislangdans" uitvoer.