Wysiging soos op 08:08, 15 Maart 2014
Robot: no:Føydalisme is 'n goeie artikel; kosmetiese veranderinge
Wysiging soos op 13:48, 8 Maart 2013 (wysig)
k (Verplasing van 77 interwikiskakels wat op Wikidata beskikbaar is op d:q37739)
Wysiging soos op 08:08, 15 Maart 2014 (wysig) (maak ongedaan)
k (Robot: no:Føydalisme is 'n goeie artikel; kosmetiese veranderinge)
[[BeeldLêer:Rolandfealty.jpg|thumb|right|250px|[[Rolandslied|Roland]] lê die eed van trou aan Karel die Grote af; uit 'n [[chanson de geste]]-manuskrip]] Die '''feodalisme''' of leenwese was 'n stelsel wat die maatskaplike, politieke en ekonomiese lewe van die Europese [[Middeleeue]] gekenmerk het - die term verwys na die oorheersing van afhanklike maatskaplike klasse soos burgers, boere, sogenaamde horiges en lyfeienes deur wêreldlike en geestelike grondbesitters. Laasgenoemdes se voorregte, belangrike politieke status en leefwyse is deur die staat gesteun of tenminste geduld.
Feodalisme moet as 'n sambreelterm vir 'n wye verskeidenheid van politieke en sosiale verskynsels beskou word wat van outokratiese willekeur tot patriargale sorg vir die ondergeskiktes gestrek het. Die feodalisme het betrekking op die verhouding tot ondergeskiktes wat op twee verskillende gebiede ontwikkel: Die verhouding van boere tot grondbesitters en die betrekkinge tussen vasalle en here.
Die stelsel is gebaseer op die eed (''foedus'') wat 'n [[vasal|leenman]] aan sy [[leenheer]] (die koning in die algemeen) afgelê het.
Die term feodalisme is afgelei van die [[Duits (taal)|Oud-Duitse]] woord ''fihu'' (vee - wat destyds gelykstaan aan besit) en verskyn as Middellatyns ''feudum'' of ''feudalia'' ("leensake"). Dit is vir die eerste keer deur die Franse skrywer en filosoof Charles Baron de Montesquieu (1689-1755) gebruik om na die maatskaplike stelsel van die Middeleeuse Europese leenwese te verwys.<ref>''Lexikon der Weltgeschichte''. Wiesbaden: Englisch Verlag 1977, bl. 175</ref>
In die 19de en 20ste eeu is die term ook ingespan om die politieke, sosiale en ekonomiese toestande in ander samelewings te beskryf, waaronder die ou beskawings van Sjina, Japan, Indië en Rome, asook dié van Rusland, Egipte, Spanje en die kolonies van die moderne tydperk. Met die ontstaan van die vroeë [[kapitalisme]] is ook die eienaars van groot fabrieke by die feodale klas gereken - [[Karl Marx]] het na die moderne kapitaalkragtige [[bourgeoisie]] as die nuwe vorm van feodalisme verwys.<ref>''Lexikon der Weltgeschichte'' (1977), bl. 176</ref>
Die feodale stelsel het sy oorsprong in die vroeë Middeleeue, toe die polities-ekonomiese basisse van die antieke en Germaanse samelewings begin versmelt het. Ná die volksverhuising het in die voormalige Romeinse Ryk 'n aantal Germaanse koninkryke ontstaan. Die feodale instellings het eers eeue later, omtrent [], in die [[Frankiese Ryk]] begin ontwikkel waar die boere ná 'n lang reeks van oorloë en invalle van die [[Wikings]], Sarasene, Magjare en ander vreemde troepe ekonomies geruïneer was en afhanklik geword het van die feodale grondbesitters.