Nuuskommentaar: Wat kan van Afrikaanse kerke oor Zuma verwag word?Foto: pixabay.com Terwyl aartsbiskop Thabo Makgoba van die Anglikaanse Kerk hom sterk uitspreek oor hoe die huidige volksopstand teenoor pres. Jacob Zuma moet optree, en verskeie swart kerke hul steun aan Zuma toesê, is daar groot afwagting vir Afrikaanse en ander kerke om te reageer. Maar wat, as hierdie kerke reageer, kan verwag word? En is dit vir hulle nodig om nou weer te reageer nadat dit ’n jaar gelede wel gedoen is? Ongeveer ’n jaar gelede skryf dr. Gustav Claassen in ’n skrywe wat op die NG Kerk se webwerf verskyn het, aan kollegas onder meer die volgende: “Die NG Kerk ondersteun dan ook die SARK in sy versoek dat die president moet afstand doen van sy pos.” Verder skryf hy: “Ook die feit dat ons nie ’n goeie rekord het ten opsigte van deelname in die politiek kan nie ons stem stom laat nie … Kortweg, die NG Kerk neem deel, want sy kan die samelewing nie prysgee nie. Die kerk behoort sekerlik deel te wees van die openbare gesprek, die openbare debat, die oplos van openbare konflikte, die vorming van ŉ openbare mening, die voortgaande besinning oor gemeenskaplike waardes waarop gebou moet word, die gemeenskaplike doelwitte wat nagejaag moet word, die soort lewe wat Suid-Afrikaners saam met mekaar wil leef … Die moderatuur wil ‘n beroep doen op lidmate om in hierdie tyd ernstig voorbidding te doen vir die situasie in die land.” Ook die Nederduitsch Hervormde Kerk het hom ’n jaar gelede soortgelyk uitgedruk, en pas weer in die jongste uitgawe van Die Hervormer. In ’n nuwe artikel oor korrupsie word onder meer geskryf: “Talle denominasies het reeds hul stem gevoeg by dié wat roep dat korrupte leierskap tot ’n val moet kom. Die Hervormde Kerk moet met groot vrymoedigheid en getrouheid aan Jesus se verlossingsdade dit ook kan doen, maar terselfdertyd ook lidmate oproep om in hul eie leefwêreld, met gehoorsame opoffering, korrupsie te bekamp en te bestry. Sodoende kan ons die verlossingsdaad van Jesus om werklik vry te wees, ook vir ander mense verwerklik.” Op 12 April verlede jaar reik dr. Wouter van Wyk, sekretaris Kommunikasie van die NHK, saam met biskop Gilbert Filter van die Lutherse Kerk van Suid-Afrika ’n gesamentlike openbare getuienis uit. In hierdie skrywe staan onder meer die volgende: “Om die waarheid te sê, sy (Zuma se) optrede vernietig juis die morele vesel van ons gemeenskap en is ’n wesenlike oorsaak van konflik en polarisering in ons gemeenskap. Ons het geen ander keuse nie as om saam met talle ander te vra vir mnr. Zuma se onmiddellike bedanking as president van die Republiek van Suid-Afrika.” In Junie 2015 het die Tussenkerklike raad van die NG Kerk, die NH Kerk en die Gereformeerde Kerke van Suid-Afrika namens dié drie kerke ’n uitnodiging wat ook aan ander Afrikaanse instellings gerig is om samesprekings te voer met Zuma en die leierskap van die ANC van die hand gewys. Hulle motiveer dit onder meer soos volg: “Die jongste verwikkelinge rondom die Nkandla-verslag het die TKR genoodsaak om sy deelname aan die gesprek van 9 Junie te heroorweeg. Die misbruik van regeringsinstellings om die persoonlike verryking van pres. Zuma vanuit openbare fondse te kondoneer en hom van persoonlike aanspreeklikheid te vrywaar, is na ons mening immoreel en bevorder sistemiese korrupsie in staatsinstellings. Die ANC se gebrek aan morele leierskap met dié aangeleentheid bemoeilik die komende gesprek, omdat die TKR slegs op grond van bepaalde morele uitgangspunte met u in gesprek sou kon tree. Wedersydse erkenning van basiese morele uitgangspunte is na ons mening noodsaaklik vir enige toekomstige gesprek tussen die ANC, kerke en burgerlike organisasies. In die lig hiervan het die TKR besluit om nie u uitnodiging tot gesprek te aanvaar nie.” Elke lidmaat van dié drie kerke sal, tot tyd en wyl die kerke pertinent op die vollksopstand reageer, moet vertolk en besluit of daar steeds ’n bedoeling is dat Zuma die trekpas moet kry. En hoe behoort elkeen aan die proses deel te neem? Hoewel die breë strekking van die oproepe vir Zuma om van die toneel te verdwyn, uit die skrywes hierbo ook die ander kerke inbind wat lid van die SARK is, is baie kerke nie lid van die SARK nie. Die AGS het wel, by monde van sy president, pastoor MG Mahlobo, die afdanking van min. Pravin Gordhan gekritiseer, en sluit die verklaring soos volg af: “We call upon the Government to display transparency when exercising state authority. Moving forward, we also call upon our Government to display prudent and responsible leadership over the country’s fiscus and economy. We further call on our pastors and members to bring the current situation of uncertainty to God in prayer this coming Sunday.” Standpunte oor hoe die Christen op die Zuma-fenomeen, en veral sy verwydering as president behoort te reageer, is reeds verskeie kere in Maroela Media onder die loep geneem. Lees hier, hier en hier. Wanneer kerke op spesifiek die huidige situasie sou reageer, is daar soveel komplekse faktore wat verreken moet word. Een oorweging is byvoorbeeld dat hul lidmate ná afloop van ’n proses met ’n onseker toekoms nie slegter daaraan toe sou wees nie. Daar moet genoeg remfaktore wees om te verseker dat die proses nie in geweld oorgaan nie, en die jeugliga het reeds getoon dat selfs ’n gedenkdiens as deel van hul slagveld benut kan word. Die MK-veterane het met ’n tipe magsvertoon gekom, en steeds wonder baie Suid-Afrikaners hoe so baie penkoppe nou veterane kan wees. Verskeie ontleders en navorsers waarsku dat die veldtog teen Zuma die gevaar inhou dat hy sy posisie kan versterk, en sommiges meen hy het reeds daarin geslaag. Hierdie naweek vind ’n groot saamtrek van Christene buite Bloemfontein plaas, waar onder meer oor toestande in die land gebid sal word. Dit word deur die bekende Angus Buchan gereël, en meer as ’n miljoen mense van oor die land heen word verwag. Buchan was voorheen traag om kritiek oor Zuma uit te spreek. In 2010, tydens ’n saamtrek by die Uniegebou, het Buchan gesê hy sou, as Zuma teenwoordig was, vir hom as president gebid het. Hy het ook gesê Zuma moet gehelp en nie gekritiseer word nie, en dat die Bybel sê mense in gesagsposisies moet gerespekteer word. Dit gaan interessant wees om te sien of Buchan steeds gaan voel dat Zuma wesenlik nog nie deur God geweeg en te lig bevind is, soos met Belsasar in die Bybel gebeur het nie. Swye en draadsit as opsies raak nou snel onder druk. Handel, maar handeling volgens die Bybel, lyk nou na die aangewese weg.