Hierdie bedrywe kan poste verloor | Netwerk24
Deur Francois Williams 31 Maart 2020 15:53
Meer as 1,6 miljoen poste in die formele sektor kan verlore gaan weens die Covid-19-pandemie in Suid-Afrika en as informele werkers en huiswerkers ingereken word, kan die syfer met nog sowat 1,5 miljoen styg.
Dít is die skoksyfers wat die onafhanklike ekonoom Mike Schüssler bereken het op grond van die jongste kwartaallikse indiensnemingspeiling van Statistieke Suid-Afrika.
LEES OOK: Formele sektor kan miljoene poste verloor
Teen einde Desember het 10,2 miljoen mense in die formele sektor gewerk, maar Schüssler verwag ná ’n maand van die nasionale inperking kan 1,67 miljoen poste teen die einde van die tweede kwartaal verlore wees. Van die poste sal dalk eers in die derde kwartaal se peiling wys.
As die inperking egter langer as ’n maand duur, kan daar vir elke week langer minstens nog 80 000 tot 100 000 poste verlore gaan.
Hy verwag wel die indiensneming kan goed herstel as die inperking nie langer as ’n maand voortduur nie en baie van dié poste kan dan teen die vierde kwartaal weer terug wees.
Hier is Schüssler se vooruitskatting.
Hotel- en restaurantbedryf
Teen einde Desember was daar 330 385 poste in dié bedryf, maar die meeste van dié poste is in gedrang en sowat 75% kan binne ’n maand van nou af verdwyn.
Die kleinhandelsektor het 976 195 mense in diens en sowat 40% van hulle kan binne die volgende maand sonder werk wees. Die subsektore wat in groot moeilikheid is, is die klere-, musiek- en speelgoedwinkels, asook meubel- en linnewinkels.
Die groothandel gee werk aan 623 000 mense en sowat ’n kwart van die poste kan verlore gaan, veral in die sektore wat aan restaurante, meubel-, klere- en speelgoedwinkels lewer.
Die meeste van die bedryf se 575 000 poste kan verlore gaan, want die bedryf was reeds voor die pandemie op sy knieë en het geen reserwes oor nie.
Die vervaardigers van meubels, klere, skoene, elektriese toerusting en konstruksietoerusting sal die impak voel en Schüssler verwag ’n verlies van sowat 130 000 poste. Later kan motorvervaardiging ook onder druk kom, asook uitgewers en vervaardigers van televisies en soortgelyke elektroniese goedere.
Goudmyne uitgesluit, is daar 357 000 poste in die mynbedryf wat reeds deels gesluit is en sowat 20% van die oorblywende poste kan verlore gaan.
In vragvervoer werk sowat 30% van die mense nog, maar dit kan effens meer wees, vermoed Schüssler. Al hoe meer buurlande sluit egter hul grense vir selfs voedselvervoer, soos Zambië, en sowat 25% van die landvervoersektor se 224 200 poste kan verlore gaan.
Die lugvervoersektor het 22 935 regstreekse poste waarvan 90% in passasiersvervoer werk en al hierdie poste is in gedrang.
In hierdie sektor werk 149 581 mense en sowat 30% van hul poste word bedreig. Dit is mense soos reisagente, lughawepersoneel en vliegtuigskoonmakers.
Motorverkope kan val tot die laagste vlak sedert die 1980’s. Vulstasies verkoop minder brandstof. Die sektor het 375 000 poste waarvan die helfte verlore kan gaan.
In onseker tye soos tans is huisverkope onwaarskynlik, so sowat 60% van die 186 225 poste in die eiendomsbedryf is in gevaar.
Nieregeringsorganisasies wat maatskaplike dienste lewer gee werk aan 48 238 mense, maar die sakeondernemings wat gewoonlik dié instansies met skenkings sou ondersteun, is nou self onder druk.
Meer oor: Mike Schüss­Ler | Werkskepping | Ekonomie | Werkloosheid
‘Tot 1 milj. kan hul werk in SA weens die virus verloor’
Die Groot Depressie – toe en nou