Verslag bevestig US onderdruk Afrikaans – DAUniversiteit Stellenbosch. (Foto: Facebook) Die DA meen dat die Universiteit Stellenbosch (US) nie heeltemal deursigtig was oor die inhoud van ŉ verslag oor die beweerde onderdrukking van Afrikaans op die universiteit se kampus nie. Die party het ingevolge die Wet op Toegang tot Inligting (Paia) ŉ afskrif van ŉ forensiese ondersoekverslag deur die ouditfirma Deloitte bekom en sê dat dié verslag as bewys dien dat Afrikaanssprekende studente van die reg om hul moedertaal te praat ontneem word. Prof. Deresh Ramjugernath, viserektor: leer en onderrig, het die bevindings in die verslag in Junie vanjaar in ŉ brief bekendgemaak, waarin hy ook die versekering gee dat die universiteit tot inklusiewe meertaligheid verbind sal bly. Die volledige verslag is egter nie tóé bekendgestel nie en die DA meen die US was nie heeltemal deursigtig wat die inhoud van dié verslag betref nie. Deloitte se ondersoek het gevolg nadat klagte in Maart aanhangig gemaak is dat die universiteit se bestuur of koshuisleiers die gebruik van Afrikaans verbied. Deloitte het wel bevind dat daar geen opdrag van die US-bestuur of koshuisleiers was om Afrikaans tydens die universiteit se verwelkomingstydperk te verbied nie, maar getuienis wat in die verslag gelewer word, dui daarop dat huiskomiteeleiers van die Minerva-koshuis wel die gebruik van Afrikaans verbied het. Eerstejaarstudente van dié koshuis is glo gedreig dat hulle “uit die verwelkomingsprogram geskop sou word, sou hulle ŉ uitsluitende taal praat”. Luidens getuienis wat in die verslag gelewer word, het Pieter Kloppers, direkteur van studentesake aan die US, boonop vir huiskomiteelede gesê dat hulle “niks verkeerd doen” deur ŉ Engelse taalbeleid af te dwing nie. “Dit is duidelik dat dit wat die US in die openbaar sê, nie strook met dit wat agter geslote deure plaasvind nie,” het dr. Leon Schreiber, DA-parlementslid, aan Maroela Media gesê. Getuienis in die verslag Huiskomiteelede van die Minerva-vrouekoshuis het wel volgens die verslag gevra dat studente slegs Engels tydens die verwelkomingstydperk praat om inklusiwiteit te bevorder. Daar is bevind dat verskeie huiskomiteelede weens taal uitgesluit gevoel het toe hulle destyds eerstejaars in dié koshuis was. Hulle wou dus vanjaar die verwelkomingstydperk meer inklusief maak. Luidens Deloitte se bevindings blyk dit dat daar egter grys gebiede met die toepassing van dié reëling was, wat tot onsekerheid, bespiegeling en onduidelikheid onder sommige Afrikaanssprekende studente gelei het. Getuienis wat in die verslag vervat is, dui aan dat Kloppers op 9 Maart vanjaar met Minerva se huiskomitee vergader het nadat eerstejaarstudente oor ŉ verbod op Afrikaans gekla het. Die studente is glo deur die koshuisleiers verbied om Afrikaans in die koshuis, hul kamers en selfs op parkiebanke op die kampus te praat. Volgens getuienis het Kloppers die huiskomitee glo by dié vergadering verseker dat hulle “niks verkeerd doen” deur ŉ slegs-Engels-taalbeleid af te dwing nie. “Na aanleiding van hierdie erkenning was lede van die komitee hewig ontsteld dat die US-bestuur nie openlik hul steun aan die verbod op Afrikaans wou toesê nie, ten spyte daarvan dat hulle [self] geglo het Minerva doen niks verkeerd nie,” sê Leon Schreiber. “Op dieselfde dag is eerstejaars ingelig dat daar tydens die sogenaamde ‘verwelkomingstydperk’ ŉ verwagting is dat slegs Engels gepraat sou word.” Nog getuienis onthul dat studenteleiers van Minerva reeds op 4 Maart vanjaar besluit het om eerstejaarstudente in te lig dat hulle “uit die koshuis se verwelkomingsprogram geskop sou word, sou hulle ŉ uitsluitende taal praat”. Die dreigement dat Afrikaanssprekende eerstejaars uitgesluit sou word “om inklusiwiteit te bevorder” is glo herhaaldelik aan nuwelingstudente gemaak. “Ook opvallend is dat die Deloitte-verslag uitdruklik aanbeveel dat studente ingelig moet word oor die taalregte soos in Suid-Afrika se Grondwet vervat, waaronder dat alle amptelike tale geregtig is op gelykheid en gelyke aansien. “In ŉ verklaring oor die Deloitte-verslag het die US-bestuur egter verkies om hierdie aanbeveling geheel en al te ignoreer, wat daarop dui dat hulle nie van plan was om dit in te stel nie.” Die DA meen die US se besluit om hierdie getuienis en aanbeveling te ignoreer dra verder daartoe by dat die US se beoogde nuwe taalbeleid onwettig en irrasioneel is, aangesien dit eenvoudig die praktyke van die 2016-taalbeleid – waaronder ŉ hele reeks vergrype teen Afrikaanse studente gepleeg is – voortsit. Die US het Woensdag aan Maroela Media gesê hy gaan nie in fyn besonderhede kommentaar op die uitlatings deur die DA lewer nie en dat die bestuur reeds breedvoerig terugvoer oor dié verslag gegee het. Die US sê die verslag is ook met die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie (SAMRK) gedeel. Volgens Martin Viljoen, US se woordvoerder, word die verklarings in die verslag uit verband geneem en moet die verslag holisties en binne konteks gelees word. “In hierdie stadium duur die SAMRK-ondersoek nog voort en die US sal wag totdat die ondersoek afgehandel is en die verslag en bevindings bekendgemaak word.” “Afgesien van die duidelike bevindings van die Deloitte-verslag, het die US-bestuur die aanbevelings van die verslag in ag geneem en ŉ aksieplan opgestel om hierdie aanbevelings in ag te neem en stelselmatig in werking te stel.” Die universiteit het in Julie die tweede konsep van sy hersiene taalbeleid (2016) vir kommentaar uitgereik.