Paassondag - Missio
1 Korintiërs 15:19-26
Paasfees is die glimlag van God. Van al die wonderlike dae in die kerklike jaar is Paasfees die belangrikste vir die kerk van die Here Jesus. Izak de Villiers skryf: "Op 'n manier sal elke gebed verhoor word. Trane sal altyd weer afgedroog word. Op ashope sal blomme oopgaan. En die son sal altyd weer skyn op 'n Paasmôre, met die gejubel: Die Heer het opgestaan!" (Izak de Villiers, 2003. Die glimlag van God: In die gewone skuil die Goddelike. Wellington: Lux Verbi).
In die vroeë kerk was Paasfees dié geleentheid vir die bediening van die doop en vir nuutgedoopte lidmate om vir die eerste keer die nagmaal te vier. In die teenstrydigheid van Goeie Vrydag en Paasfees word die ganse lewe van die kerk gebore en gevier; daarom kon die vroeë kerk nie anders nie as om 'n groot gewag te maak van die viering van die doop en die nagmaal op hierdie dag van alle dae. Elke aspek van 'n feesdiens op Paassondag gee uitdrukking aan die opstanding van Jesus Christus as die glimlag van God.
Daarom is dit 'n wonderlike geleentheid vir die liturg en die gemeente om vanuit die bronne van die tradisie sowel as van ons kontemporêre lewe te put met die oog op 'n roerende en feestelike viering van die opstanding van Christus. In hierdie liturgie val die klem op die tradisionele viering van Paasfees.
19Indien ons hoop slegs vir hierdie lewe op Christus gevestig is, is ons die bejammerenswaardigste van alle mense. 20Maar nou, Christus ís opgewek uit die dood – die eersteling van die ontslapenes. 21Want aangesien die dood deur 'n mens gekom het, kom die opstanding van dooies ook deur 'n mens. 22Want soos almal deur Adam sterf, so sal almal in Christus lewend gemaak word; 23maar elkeen volgens 'n bepaalde orde: as eersteling Christus, daarna, met sy koms, hulle wat aan Christus behoort. 24Dan kom die einde, wanneer Hy die koningsheerskappy aan God, die Vader, sal oorgee, wanneer Hy alle heerskappy en gesag en mag vernietig het. 25Want Christus moet as koning regeer totdat "Hy al die vyande onder sy voete gestel het".26Die laaste vyand wat vernietig moet word, is die dood.
27"Want Hy het alles onder sy voete gestel." Maar wanneer Hy sê dat alles onderwerp is, is dit duidelik dat dit met die uitsondering is van Hom wat alle dinge aan Christus onderwerp het. 28Wanneer alles aan Hom onderwerp is, sal die Seun Homself onderwerp aan die Een wat alles aan Hom onderwerp het, sodat God alles in almal sal wees. 29Anders, wat sal diegene wil bereik wat hulleself ter wille van die dooies laat doop? Indien dooies glad nie opgewek word nie, waarom laat hulle hulle ter wille van dooies doop? 30En waarom stel ons ons van uur tot uur in gevaar? 31So waar as wat ek van dag tot dag in doodsgevaar verkeer, so waar is dit, broers, dat julle my rede tot roem is in Christus Jesus, ons Here. 32As ek in Efese as 'n sterflike mens teen wilde diere geveg het, van watter nut was dit vir my? As dooies nie opgewek word nie, "laat ons eet en drink, want môre sterf ons". 33Laat julle nie mislei nie: "Slegte geselskap bederf goeie sedes." 34Wees nugter in julle denke, soos dit hoort, en moenie sondig nie. Sommige van julle het helaas geen kennis van God nie. Dit sê ek tot julle skande.
118 Loof die Here, want Hy is goed, aan sy liefde is daar geen einde nie!d
Aanvangslied: Lied 409 "Hoor jy die Paasfeesklokke vs 1,2,3"
Die Paasgebeure: Paasfees illustreer ook die eeue-oue waarheid van HK Vraag en antwoord 2:
Vraag 2: Hoeveel dinge moet jy weet om in hierdie troos salig te kan lewe en sterwe ?
Antwoord: Drie dinge:
Ten eerste hoe groot my sonde en ellende is;
ten tweede hoe ek van al my sonde en ellende verlos kan word en
ten derde hoe ek God vir so 'n verlossing dankbaar moet wees.
A Die sonde van die mensdom word bondig saamgevat in Petrus se verwysing na die vergrype aan die Seun van die Mens in Handelinge 10:
B Die kruisgebeure en die opstanding illustreer die verlossingsakte van Christus…
C Nou kan ons 'n dankbaarheidslewe leef: Paulus het dit oa saamgevat in sy brief aan die Kolossense 3
Doop (Indien doop bedien word)
Doop en/of doopherinnering
Loflied: Lied 417 "Jesus ons eer U (opgestane Heer) vs 1,2"
Skriflesing: 1 Korintiërs 15:19-26
Wegsending: Lied 421 "Die Here Jesus lewe vs 1,2,3"
V: Christus is opgewek uit die dood
G: as Eersteling uit dié wat gesterf het.
V: Maar daar is 'n volgorde: die Eersteling is Christus,
G: daarna, by Christus se koms, dié wat aan Hom behoort.
V: Daarna kom die einde, wanneer Hy sy koningskap aan God die Vader oordra,
G: nadat Hy elke mag, elke gesag en krag vernietig het.
V: Hy moet as koning heers
G: totdat die Vader al sy vyande aan Hom onderwerp het.
V: Die laaste vyand wat vernietig word,
G: is die dood.
V: Gemeente, die Heer het opgestaan!
G: Die Heer het waarlik opgestaan!
– uit 1 Korintiërs 15
V: Genade en vrede vir julle van Hom wat Christus uit die dood opgewek en Hom met die Heilige Gees en met krag gesalf het.
39"En ons is getuies van alles wat Hy in die Joodse land en in Jerusalem gedoen het. Hulle het Hom doodgemaak deur Hom aan die kruis te hang.
18Maria Magdalena het toe vir die dissipels gaan sê: "Ek het die Here gesien!"
40Maar God het Hom op die derde dag uit die dood opgewek en Hom laat verskyn, 41nie aan die hele volk nie, maar net aan ons vir wie God reeds gekies het om getuies daarvan te wees, ons wat ná sy opstanding uit die dood saam met Hom geëet en gedrink het.
C Nou kan ons 'n dankbaarheidslewe leef: Paulus het dit oa saamgevat in sy brief aan die Kolossense…
V: Saam met die eerste volgelinge van Christus bely ons ons geloof in Hom.
G: Dáár is die Lam van God wat die sonde van die wêreld wegneem!
V: Met Andreas:
V: Met Natanael:
V: Met die Samaritane:
G: Ons weet dat Hy waarlik die Verlosser van die wêreld is.
V: Met Simon Petrus:
V: Met Maria Magdalena:
V: Met Tomas:
V: En nou ook met die universele kerk, versprei oor alle lande, tale en kulture.
G: Bely die Apostoliese Geloofsbelydenis hardop saam.
Doop: (Indien doop bedien word)
V: Dit is my troos dat ek gedoop is,
G: dat ek gedoop is in u Naam,
V: want deur die doop is ek verseker
G: dat U in guns U nooit nie skaam
V: as Vader, Seun en Heil'ge Gees
G: om ook my God genoem te wees.
V: Dit is my troos dat U, Heer Jesus,
G: as Seun my deur u bloed wil was;
V: dat U my inlyf in u sterwe
G: en vrymaak van my sondelas,
V: dat U my met U óp laat staan
G: en op 'n nuwe weg laat gaan.
– uit Lied 290 "Dit is my troos dat ek gedoop is"
Loflied 417 Jesus ons eer U (opgestane Heer) vs 1,2
(RUBRIEK: Kontemporêr – Vergifnis / Lof / Geloofsbelydenis)
Heer elke dag is 'n belofte
En Here ons sê dankie
Heer U verlos ons deur genade
En die vyand is oorwin
F237. "Hy leef"
Here, ek wil aan U dink, U ken, U liefhê.
Laat u Woord in my groei
totdat U my volmaak verander het
en ek lewe soos Jesus gelewe het.
U het ons Here Jesus Christus uit die dood opgewek.
Sy dood het ons dood vernietig.
Sy opstanding het vir ons die lewe gebring.
Hy is ons goeie Herder.
Here Jesus, laat ons oplet na u stem.
Vorm ons soos U ons wil hê.
Doen dit nou deur ons u stem in u Woord te laat hoor.
Johannes se opstandingverhaal in die Nuwe Testament vir kinders…
Die blokraaisel sal ons help om die Hebreeuse woord (regaf) vir Jesus te verstaan…
Leidrade (ahv meegaande teks):
die klip by die graf word so beskryf
Maria het hierdie man aangesien vir Jesus
hiermee was die Here se gesig toegedraai
die engele se ….. het geblink
Maria se bestemming die Sondagoggend
Johannes se naam vir die engele
Maria het …… (nie met die dissipels saamgegaan nie)
omdat sy gedink het Jesus is dood, was Maria …..
die tyd van die oggend to Maria by die graf aangekom het
die naam wat Maria Jesus noem as sy Hom herken
In 1 Korintiërs 15 lees ons baie gemeentelede in die kerk in Korinte kies om nie in die opstanding te glo nie. Die gemeente is verdeel en daar ontstaan baie vrae en onsekerheid veral rakende die opstanding. Wat tot hierdie onsekerheid bydra, is die feit dat Korinte 'n kosmopolitiese stad in die middel van Griekeland is. Dit is ook 'n groot hawestad met baie besoekers wat elkeen hulle eie idees en filosofieë verkondig, en so word Paulus maar een van hierdie besoekers.
Paulus se uitdaging is om die evangelie wat die vervulling van Israel se hoop op God is te vertaal na die Griekse konteks, en om gelowiges uit die Griekse denkwêreld te help om sin te maak van die lewegewende dade van God in die geskiedenis.
Die opwekking van Jesus uit die dood, is die mees verrassende gebeure ooit. Geen Jood het verwag dat die Messias sou ly en sterf nie – en dan nog op die skandelike weg van 'n kruis. Dat God dan sy Messias op die derde lewend maak en toon dat Jesus werklik die Seun van God en die hoop van die wêreld is – dit slaan mens se asem weg.
Hierdie kragtige ingrype van God om die mag van dood en die magte van verwoesting te oorwin, sonde te vergewe, en vir die skepping 'n nuwe toekoms te gee, moet wêreldwyd verkondig word. Wat God aan Jesus gedoen het (Hom lewend gemaak het) beplan God vir elke volgeling van Jesus en vir God se hele skepping.
Vertel dit nou vir mense wat hierdie God nie ken nie.
Vir die Griekse gelowiges in Korinte was veral twee dinge struikelblokke:
Die Grieke het 'n ander siening van tyd gehad. Vir hulle was tyd soos 'n wiel wat al in die rondte draai. Tyd het nie 'n begin of 'n einde nie. Vir die Joodse wêreld het tyd 'n begin en 'n einde. God het alles begin, en alles stuur af op die toekoms wat God vir die skepping weggelê het wanneer Jesus weer kom en God se nuwe wêreld 'n werklikheid word. 'n Onaanvaarbare veronderstelling vir die Grieke. Vir hulle was dit verregaande om te dink tyd kan op enige gegewe oomblik eindig.
Vir die Grieke was die liggaam en die materiële met die veranderlikheid daarvan sleg. Vir hulle het die mens 'n onsterflike siel, en by die dood word die siel bevry van die slegte liggaam waarin dit ingekerker is. Dit is nie goeie nuus om te glo in die opstandingvan die liggaam nie.
Om dus in hierdie Griekse konteks oor die opstanding te preek, was 'n uitdaging. Tog was dit goeie nuus dat God die wêreld in Christus aangeraak het. Dat lewe anderkant die dood moontlik is omdat God Christus weer lewend gemaak het.
Kom ons kyk kortliks na Paulus se redevoering in ons teks.
Paulus se argument en die hooffokus van hierdie hoofstuk is om die werklikheid van Christus se opstanding aan die Griekssprekende gemeentelede in Korinte oor te dra. Dit is 'n historiese feit. Hierdie feit keer al die veronderstellings wat ons oor lewe en dood het op sy kop. Die Grieke sukkel egter om die opstanding uit die dood te verstaan of dit te glo en om as geloofsleer te aanvaar.
Vers 19 is eintlik 'n slotvers van die vorige gedeelte wat in vers 12 begin. In die voorafgaande verse maak Paulus die volgende logiese afleidings oor die siening dat daar nie 'n opstanding ná die dood is nie:
Dan is Christus ook nie uit die dood opgewek nie (v 13).
Dan is Paulus se verkondiging sinloos, en so ook die gemeente se geloof (v 14).
Dan is die Korintiërs se geloof verniet (v 14a, 17b).
Dan word die apostels as vals getuies vir God bevind (v 15).
Dan verkeer ons steeds in ons sonde (v 17).
Dan is ook diegene wat in Christus ontslaap het, verlore (v 18).
In die verse wat volg, argumenteer Paulus verder dat indien 'n Christen se hoop tot hierdie lewe beperk word en nie die hoop in die opstanding insluit nie, is ons die mees bejammerenswaardige omdat ons hoop dan bloot in 'n illusie opgesluit is.
Vers 20 begin met 'n tydsaanduiding: "Maar nou." Hiermee begin Paulus 'n ander werklikheid beskryf as die werklikheid waar die dood heers. Ons leef nou in die Goddelike werklikheid waarin Christus uit die dood opgewek is. Dit is interessant dat die werkwoord in 'n passiewe vorm gebruik word: "Christus ís opgewek." Dit plaas die klem daarop dat dit God is wat die aktiewe opwekkingswerk gedoen het.
Christus is die Eersteling wat opgewek is. "Eersteling" verwys hier na die gebruik dat die eerste vrug of oes aan God gewy is. Op hierdie eerstelingvrug volg die volle oes.
Deur een mens
Vers 21-22 verwoord iets oor sonde, verlossing, dood en lewe. Paulus argumenteer dat die dood deur een man, Adam, na die aarde gekom het deur sy ongehoorsaamheid – dit beteken dat almal wat ná Adam sou kom ook hieraan onderwerp is. Paulus herinner ons aan sy verstaan van die geloof dat sonde en die dood deur Adam die mens 'n slaaf kom maak het (sien ook Rom. 5:12-21).
Nou kom die lewe ook na die aarde deur een Man: Jesus Christus. Deur ons doop word ons in Christus se dood ingesluit en is ons dood vir die sonde. Tog het die dood steeds 'n sê oor ons sterflike bestaan. Hierin lê die punt van Paulus se argument: Ook van hierdie sterflikheid kan ons, in Christus, verlos word. Hy beklemtoon: Ons is passief in hierdie saak, met ander woorde, dit is Christus wat ons opwek, en dit is iets wat in die toekoms sal gebeur.
Ons het dus nie 'n onsterflike siel wat ná ons dood sal aanhou leef nie – ons besit nie onsterflikheid nie, ons moet die ewige lewe uit God se hand ontvang. Ons het eerder sterflike liggame wat sal sterf, maar deur die opstandingskrag van God weer lewend gemaak sal word.
In die daaropvolgende verse beskryf Paulus opvolgende gebeurtenisse wat met Christus se wederkoms sal plaasvind:
Elke opponerende krag (menslik en nie-menslik) sal uitgewis word.
Die finale en uiteindelike vyand wat deur Christus uitwis sal word, is die dood. Vir Paulus is die dood nie net 'n magtige bondgenoot van die sonde nie, maar eerder 'n kosmiese donker regeerder wat poog om die finale sê te hê oor alles wat God geskep het.
Vir Paulus gaan dit dus uiteindelik oor wie die finale sê het oor die bestaan van alles in die kosmos – die dood of God. Vir hom is dit eenvoudig: Met Christus se wederkoms sal die finale oorwinning aan God behoort en Christus se volgelinge sal uit die dood opgewek word.
Iemand skryf die opstanding van Jesus is soos die lug bo ons koppe: Dit bedek alles in die Christelike geloof. Dit is die kern van ons geloof. Die opstanding is waarskynlik belangriker as die geboorte van Christus (en Kersfees) en dat dit verduidelik hoekom daar nie 'n Evangelie in die Bybel is wat nie 'n woord oor Jesus se geboorte rep nie, terwyl nie een van die vier Evangelies die klimaks van die Paasfees weglaat nie.
Mens kan sê al vir die Evangelies is opstandingsverhale met lang inleidings.
Tog kan Paasfees vir ons onwerklik voel. Net so moeilik soos dit vir 'n papie is om aan sigself as 'n skoenlapper te dink so moeilik is dit vir ons om vanuit die ou bedeling oor ons heerlike toekoms met God na te dink.
Paasfees kan ook onwerklik voel omdat ons nie ophou sterf op hierdie aarde nie. Niks van die aard van 'n liggaam wat gesterf het of enige ander fisiese aspek wat ons van die fisiese aarde ken, kan ons enige basis gee vir ons geloof in die opstanding van die liggaam nie. Ons enigste basis is Paasfees. Die implikasie van Christus se opstanding is dat diegene wat in Hom glo, ook uit die dood sal opstaan.
Johannes Calvyn het aanbeveel dat mens elke dag die ewige lewe moet bedink. Dit is 'n werklikheid waarin ons moet insink, waarin ons moet groei, sodat dit ons lewe meer en meer bepaal.
Reeds op die eerste Paasfees het God 'n nuwe roete gevestig waarheen Hy sy nuwe werklikheid stuur. God het nie alleen Jesus se bestaan van dood na lewend verander nie. Hy het ook die eindbestemming van die kosmos verander deur Christus uit die dood op te wek.
Daar word 'n verhaal vertel van argeoloë wat 'n graf ontdek het wat minstens 2 000 jaar oud was. Onder die artefakte wat hulle in die graf gevind het, het hulle ook 'n aantal saadjies ontdek. Dit was egter vir hulle moeilik om te bepaal watter saad dit is. Nadat dit geanaliseer en ondersoek is, het een wetenskaplike voorgestel dat die saad geplant word. Wonder bo wonder het die saad ontkiem en gegroei en 'n besonderse magnolia het verskyn.
Ons is nog onseker wat ons in die toekoms sal wees, maar met Christus se wederkoms sal ons getransformeer word om soos Hy te wees. Die wetenskaplikes wat die saad laat ontkiem en groei het, was waarskynlik baie ingenome met hulleself. Wat hulle egter nie besef het nie, is dat Christus dit moontlik gemaak het, en dat Hy dit ook moontlik sal maak dat daardie liggaam, wat ook soos die saad meer as 2 000 jaar in die graf gelê het, weer sal kan leef.
'n Radikale belydenis
Dit is radikaal om in die gebroke wêreld met al sy onreg en krake in die opstanding na die dood te glo.
Hoor wat sê Scott Hoezee oor die dood van gelowiges en ons geloof in die opstanding:
The stark and stubborn fact of death in our world poses a most difficult challenge to our faith. Maybe we do not always realize it, but when we stand on the lip of an open grave – slit into the skin of the earth like an open wound – and say via the words of the Creed 'I believe in the resurrection of the body,' we are committing a most audacious and bold act.
Dat ons hierdie heerlike toekoms by God het maak ons vry. Dit maak ons vry om elke dag vir God te lewe, om Jesus na te volg en om nuut te lewe. Ons kan anders wees as die massas, omdat ons gerig op God se heerlike toekoms is en na hierdie toekoms toe lewe.