Die oorblyfsels van 'n kleivloer waarvan sowat een derde boer gelig is om 'n kleiplatform met 'n holte daarin te vorm, was waarskynlik die oorblyfsels van 'n kookhut.
Die interessantste diere-oorblyfsels van die vier spesies wat op Muhululu geidentifiseer is, is 'n deel van 'n olifantskedel wat uit die skedel gekap is. Die skyf wat
sowat llcm in deursnee en 1,2cm dik is, se funksie is onbekend. 'n Volledige uiteensetting van die diereskeletmateriaal wat op Sebatini en Muhululu aangetref is,
is moontlik dat die terrein wat net soos Serotwe op die periferie van die navorsingsgebied le, en net soos laasgenoemde betreklik ver van die erstbronne van Loolekop
Die navorsingsgebied is beperk tot die omgewing rondom die eens bestaande Loolekop, nl. die -Loole-telTeinkompleks wat geologies onderle word deur die Palabora
is, gee aan die landskap 'n unieke voorkoms soos waarneembaar is op 'n tetTeinvormskets van die gebied (Figuur 40). Die koppies bet kenmerkende kranse en kruine.
Die noordelike Mopanie-savanne van die navorsingsgebied is 'n relatiewe gelykliggende gebied met 'n hoogte van 300 - 350m bo seespieel. Min sienietkoppies en dus
bygedra bet dat die gemeenskap bulle verder wes in die relatiewe oop Phalaborwasandveld gaan vestig bet. Hoewel die gebied dus 'n skraal plantegroei het, kom
Loolekop of tn die buidige Phalaborwa dorpsgebied gaan vestig bet nie, mag 'n aanduiding wees dat die gebied reeds deur ander gemeenskappe soos die Sbokane beset
bekend as bedrewe koperbewerkers. Gedurende die vroee periode in die oorsprongsgeskiedenis van die baMalatji bet 'n sterk noordelike en noord westelike Venda-invloed in die gebied gegeld. Gemeenskappe in Phalaborwa soos die Malesa en die
vreemde kultuurgroep wat 'n vroeere gevestigde en aangepaste gemeenskap onderwerp, is dus 'n bekende tema. Die nuwe regerende minderheid word vinnig in die gevestigde bevolking geabsorbeer en word ononderskeibaar van die plaaslike bevolking,
In die navorsingsgebied is twee ystertydperkbewoningsfases onderskei, nl. 'n bewoningsteenwoordigheid rondom die aanvang van die eerste millennium n.C. en 'n tweede bewoningstydperk wat vroeer as ca1600nC 'n aanvang kon geneem bet (vgl. VTII:
van die gebied verwerp, na 'n onderskeid getref is tussen 'n latere Letaba-potwerktradisie (ca1600) en twee vroee maar deels kontemporere potwerktradisies, nl.
ystertydperkoorblyfsels nie, is wei een vroeere ystertydperkterrein op die plaas Wegsteek (30 LU) naby Mabodika en Serotwe aangetref. Die terrein is deur 'n stootskraper oopgestoot en twee diagnostiese potskerwe dui daarop dat dit tuishoort onder die
die baPhalaborwa se oorlewering. In mondelinge oorlewering word Nagome verbind met die Shokane, 'n koperbewerkende gemeenskap wat reeds in die navorsingsgebied teenwoordig was voor die baMalatji geaniveer bet.
Indien die vroee oorblyfsels in 'n wyer geografiese verband in N cord-Transvaal beoordeel word, is dit insiggewend dat dit kontemporer voorkom met ontwikkelinge by
Die latere oorblyfsels van die Loole-teiTeinkompleks dateer volgens beskikbare radiokoolstofdaterings vanaf die aanvang van die sewentiende eeu indien die daterings
male-terreinkompleks histories met die baSai verbind word. Die materii:He oorblyfsels van die drie komplekse toon min ooglopende verskille. 'n Uitsondering is die
die negentiende eeu 'n relatief florerende bedryf gewees bet teenoor ysterbewe:rk.ing, aangesien geen historiese aanduidings bestaan dat die aanvraag na koper
'n Volledige beeld van die hoeveelheid en aard van die terreine van die navorsingsgebied kan weens die omvang van moderne mynbedrywighede in die gebied nie bepaal
bet. Die verspreiding van die terreine was waarskynlik eweredig oor die navorsingsgebied met 'n mate van konsentrasie in die omgewing van die Old Guide Myn.
'n Datering uit die onderste laag van 'n asboop op Selongwe dui ook op die agtiendeeeuse besetting van die terrein (Tabel 4). In teenstelling met Groep 1-terreine
word ook aangedui deur radiokoolstofdaterings wat dui op 'n agtiende-eeuse oorsprong vir die groep terreine wat voortbestaan bet tot in die vroee twintigste
plaasgevind deur die grawe van putte en rifuitgrawings aan onder andere die suidelike hang van die kop. Nadat moderne mynbedrywighede in 1965 'n aanvang geneem
Die prosesse van ysterbewerking was beperk indien die kenmerle van ystetteduksieoonde aanvaar word as verteenwoordigend en 'n weerspie(Hing van die tegnologiese
bet Meele van die Makushane-Malatji veral 'n westelik.e invloedsfeer met die baLobedu opgebou deur o.a. huwelike met Matbipa-vroue te sluit (vgl. IX: 4.4}
bet 'n kleiner binne-deursnee as blaaspype wat vir koperreduksie gebruik is. Die groter deursnee blaaspype van kopelTeduksie-oonde is waarskynlik om 'n groter volume
chrisocolla bet veral in die suidelike deel van die navorsingsgebied voorgekom. Hoewei 'n lerale op Masorini en 'n stukkie gereduseerde koper tesame met stukkies malagiet op Sekgopo opgetel is, is geen reduksie-oonde tot op hede in die SekgopotetTeinkompleks opgespoor nie. Koper is waarskynlik wei op 'n klein skaal in die gebied verwerk. Tot op hede is geen aanduidings van koperbewerking in die Ga-Mav v
Met die uitsondering van smeltkroese en potskerwe wat vir die smelt van koper gebruik kon word, kon die smee van koper in 'n eenvoudige vuurherd langs ligte aambeeldklippe uitgevoer word, sodat die aktiwiteite nie maklik sigbaar is in die argeologiese rekord nie. Die sekondere bewerking van koper bet ook dikwels net soos
Die metodes wat gevolg is vir die reduksie van koper sowel as vir die sekondere bewerking daarvan deur smelt- en smidsbedrywighede was, soos reeds genoem, meer
Die aard en omvang van koperbewerking in die Sekgopo- en Ga-Ma;i;imale-terreinkomplekse is onbekend. Dit is egter duidelik dat dit nie op so 'n groot skaal voorgekom het as in die Loole-terreinkompleks nie.
nie. Dit is egter duidelik dat die grootskaalse bewerking van koper tot die Looleten-einkompleks beperk is.
kompleks bestudeer is, word aangedui in Tabel 131. Die uiteensetting gee 'n aanduiding van die metale wat bewerk is, die prosesse van bewerking wat gevolg is, en die
'n Duidelike begrip van die aard van metaalbewerking kon dus in die Loole-terreinkompleks vasgestel word. Die omvang en verspreiding kon nie totaal bepaal word nie,
die vroee baPhalaborwa in die gebied. Hoewel 'n bewustheid van 'n vroeere metaalbed.ryf, in mondelinge oorlewering bekend is, is geen gespesialiseerde kennis van
jaar wat deur die terreintipes gedek word, was egter relatief kort. 'n Langer tydsperiode sou makliker veranderings en dus verskille tussen terreintipes of -groepe