FilosofieKafee!: June 2013
Terugberig: FilosofieKafee 28 Junie 2013
Tim du Plessis:
'Suid-Afrika het nog altyd net 5 jaar oorgehad voor dit klaarpraat sou wees.'
Nadat die vergaderde skare 'n ekstra drankie of twee moes nuttig terwyl Tim du Plessis in die verkeer vasgesit het, is hy hartlik verwelkom as ons 'Republiekdagspreker' – darem grappenderwys!
Die gewag was die moeite werd. 'Hoe lank kan ons nog aangaan tot die ergste gebeur?' is aangespreek met 'n mengsel van optimisme en rooi-vlag waarskuwings. Is ons met Prof Willie Esterhuyse as hy sê, ons is nou 'n 'ploeterstaat', een stap voor die mislukte staat?
Die onderstaande terugberig vat wat gesê is netjies saam. Die kort antwoord is Nee, ons sal waarskynlik oor 5 jaar nog hier wees en dieselfde vraag vra. Die gesprek het op die einde wel gedraai na die meganismes, en waarskynlikheid, van verandering. 'n Interessante punt was dat politieke veranderinge dikwels baie vining gebeur. Suid-Afrika is nog altyd gedomineer deur groot partye wat lank regeer, en as hulle val val hulle vining, dikwels na 'n 'kataklismiese' gebeure. Die padwysers vir sulke verandering is
· Die regerende party huisves te veel kompromieë en teenstrydighede
· Die morele gesag verval te veel: korrupsie en mense wat kanse vat word net te veel.
Dit is waarskynlik dat die ANC oppad is na so 'n gebeurtenis, maar om te voorspel is onmoontlik.
Vraetyd was lewendig soos altyd.
· M.b.t burgerlike verset, wat ons te doen staan is om binne die wet te bly en te organiseer en die burgerlike samelewing te versterk. Die blankes in Zimbabwe het onttrek en 'inwaards geïmigreer' en te laat wakker geskrik.
· Die groot brouhaha oor die Gupta vliegtuig is 'n goeie teken – daar is 'n nuwe senuweeagtigheid en sensitiwiteit by die regering en 'n besef dat sulke gebeure onaanvaarbaar is. Nie dat dit hulle keer om hulleself te verontskuldig en amptenare te blameer nie. Ons burgerlikes moet wees soos 'n klein outjie wat skrumskakel speel en aanhou om lasting te wees totdat hy 'n strafskop vir sy span kry.
· Lutuli House vs Parlement? E.g. het ook sy faksies. Lutuli House het groter beheer gehad onder Mbeki; is daar 'n moontlike 'deal' tussen Mantashe en Zuma dat dit herstel moet word?
· Op die vraag oor hoekom Cyril Ramaphosa so stil is: hy word hoog aangeskryf en kan wel goed organiseer maar het nie werklik 'n magsbasis nie. Hy is 'n Venda maar beskou himself as Suid-Afrikaans. Wie ookal vir Zuma gaan opvolg moet 'n ooreenkoms kan sluit dat hy nie vervolg sal word nie. Net so het Agang ook nie 'n magsbasis nie.
· Wanneer gaan ons opstaan teen al die biljoene wat so vermors word? Die koalisie van mense wat kwaad is moet groter word.
· Op die vraag of ons swak onderwys stelsel nie die grootste bedreiging is vir modernisering nie, kon almal maar net kopknikkend saamstem…..
Posted by filosofiekafee at 15:17
Terugberig: FilosofieKafee 31 Mei 2013
TIM DU PLESSIS - SUID-AFRIKA HET NOG ALTYD NET VYF JAAR GEHAD VOOR DIT KLAARPRAAT SOU WEES
Die koerantman, Ken Owen, wat in Lydenburg grootgeword het, het verwys na "die oumense" wat altyd gepraat het van Suid-Afrika wat net "vyf jaar ooor het." Dit is vandag nog net so waar soos destyds.
Die kenmerke van 'n staat wat gefaal het (a failed state) is soos volg:
- Die regering verloor fisiese beheer oor die land. Hier het dit egter nog nie gebeur nie.
- Die regering verloor die monopolie op die uitoefening van mag.
- Die regering neem nie besluite nie. In Suid-Afrika se geval is dit nie waar nie.
- Die regering kan nie meer redelike vlakke van dienslewering verskaf nie. Hier is dit wel waar, maar soos Johnny Steinberg onlangs in Business Day beweer het, bly die ANC tog aan bewind danksy die 2 miljoen huise wat die afgelope paar jaar gebou is, die antiretrovirale program wat sukseslvol ingestel is post-Mbeki en die maatskaplike toelaes waaruit 16 miljoen mense voordeel trek. Dit bring waarskynlik mee dat die regerende party nog 'n hele ruk aan bewind gaan bly.
- 'n Staat kan nie meer diplomatieke betrekkinge met ander state handhaaf nie. In ons geval is dit nog nie so nie.
- Militias neem beheer oor van gebiede. Dit gebeur darem nog nie in Suid-Afrika nie.
- Niemand is meer veilig nie en niemand kan meer vertrou word nie. Dit is wel baie toepaslik, weens die hoë misdaadvlakke in Suid-Afrika.
- Alle vorme van persoonlike veiligheid moet gekoop word. In Suid-Afrika betaal 80% reeds vir hulle eie veiligheid deur van sekuriteitsmaatskappye se dienste gebruik te maak.
- Korrupsie word 'n manier van lewe. Mathata Tsedu meen "corruption is what we have become." Navorsing deur banke en versekeringsmaatskappye toon daar is twee dinge wat op kiesers 'n impak maak: korrupsie en 'n gebrek aan leierskap.
- Burgers likwideer hulle bates. Dit het nog nie plaaslik gebeur nie.
Ons politieke strydpunt van die verlede (ongelykheid/apartheid) is besleg, anders as in die Midde-Ooste en in Ierland. Ons het, teen alle verwagting in, 'n skikking bereik.
Verder het ons 'n oop samelewing. Die regering sal dit moeilik kan verander, soos die onlangse dispuut rondom die Information Bill aangetoon het. Almal het daarteen gemobiliseer.
Meeste burgers in Suid-Afrika is besig om te moderniseer.
Daar is toenemende verset teen korrupsie en selfverryking.
Daar is 'n groeiende burgerlike samelewing. Mense kry hulle stemme terug. Kerke, belastingbetalersverenigings en vakbonde begin protesteer.
Die howe word nog gesien as 'n wyse om geregtigheid te verkry.
Op voetsoolvlak is daar baie welwillendheid tussen gewone Suid-Afrikaners, ondanks negatiewe politieke retoriek soos dié van Malema.
Die land is meer stabiel as wat ons geneigd is om te dink. Mens moet onthou dat die Rand-waarde destyds ná die Rubicon-toespraak met 30% geval het…
Die ANC is deurtrek van verdeeldheid en faksies. Zuma het sedert 2009 nie veel geleer nie. Hy is eintlik 'n wesenlose (vacuous) dop. Naakte politieke oorlewing is die enigste strategie waarmee hy vertroud is. Barney Mthombothi wys daarop dat die meeste ANC-leiers in die verlede oor superieure intelligensie beskik het, uit vooraanstaande politieke families gekom het en oor onkreukbare integriteit beskik het. Zuma is egter 'n uitsondering - hy is "street wise" en geslepe.
Die 2014-verkiesing gaan gewis interessant wees - veral as die ANC se huidige 65% steun na 60% val. Dit sal 'n groot terugslag vir die party wees.
Tim verwys ook na 'n onlangse toespraak van die geskiedkundige Herman Giliomee waarin hy die plaaslike geskiedenis ontleed het. Hy het daarop gewys dat die land nog altyd regeer is deur partye wat lank aan bewind was. Wanneer hulle geval het, het dit egter skielik gebeur. Gewoonlik is daar 'n kataklismiese gebeurtenis. Te veel kontradiksies en kompromieë binne 'n partye kan die ondergang beteken, so ook wanneer 'n regering sy morele gesag verloor het weens te veel korrupsie.