Maandag, 20 November 2017 12:43
God word in die Midrash (Joodse geskrifte) voorgestel as Deus Ludens – die spelende en laggende God – wat uit genot die aarde skep en Sy skepping geniet. Mens sou metafories kon sê dat God sy diepste vreugde oor die skepping en herskepping spelend uitdruk – Matt 11:19 “The son of man came, enjoyig life”
As gelowige is jy dus ook versonderstel om ‘n spelende mens te wees wat mede-skeppend aan die Koninkryk werk, saam met die spelende God (deus ludens) – Spr 8:30 “Wysheid is vir God soos ’n lieflingskind. Dag vir dag het Hy haar geniet. Soos ’n vrolike, huppelende kind het die wysheid die hele aarde vol gespeel.”
Die diepste motivering vir die metafoor van spel, lê inderdaad in die feit dat God self spelende is. Dit blyk duidelik uit sy skeppende én herskeppende handelinge. God het die wêreld geskep vir sy eie genot, en ons hoogste doel as geskapenes is dan ook: om God te verheerlik en Hom vir ewig te geniet (Kategismus van Westminster, 1647). Wysheid speel al voor die skepping van die wêreld en mense erf die speelsheid.
Dit gaan vanoggend oor die vreugde van die lewe – om mense te help om pret te hê ten midde van donkerte, swaarheid, bedruktheid, ernstigheid, kommer, swaar want is Afrikaners is nie plesierig?
Wanneer laas jy diep pret gehad? Op jou eie, in jou huwelik, jou huis en werk?
Want as jy nie sê Spr 15:15 “Dit gaan altyd sleg met 'n bedrukte mens (lewe hel); die blymoedige mens se hele lewe is 'n fees.”
Pred 3: “Elke ding het sy vaste tyd, elke ding in hierdie wêreld het sy tyd: 4 'n tyd om te huil, 'n tyd om te lag, 'n tyd om te treur, 'n tyd om van blydskap te dans . . . . 12 Ek het tot die insig gekom dat daar vir 'n mens niks beter is nie as om vrolik te wees en die goeie van die lewe te geniet. 1 3Dat die mens kan eet en drink en onder al sy arbeid nog die goeie kan geniet, ook dit is 'n gawe van God.”
Augustinus het genot teenoor geloof geplaas – alle genietinge is sonde en van die vlees en sleg. Om die rede was godsdiens swaar en ernstig as gevolg van die stryd tussen Gees en Vlees. Godsdiens is nie ‘n ligtelike saak – dit is ernstig.
Aardse genietinge en genot was iets wat in die tradisie van die Christelike etiek vermy moes word. Klem is gelê op swoeg en sweet – op WERK - kyk maar na ons skool leuses: daar’s werk, werk voluit, bid en werk, werk en glo, werk saam, werk met trots
Die Reformasie het ons geleer dat die wêreld nie boos en sleg is, en van onttrek moet word nie, maar dat jy met ‘n ROEPING moet lewe. Jy is geskep-, gered-, geroep- en beopdrag vir roeping en om te dien en te verander en te vernuwe – geskep met en vir roeping.
Maar wat hulle nagelaat het om te sê . . . is dat jy ook geskep-, gered-, geroep- en beopdrag is . . . om jou roeping ook te geniet met genot en te lewe!
Protestantisme het ons ‘n pragtige werks-etos of arbeidsmoraal geskenk maar nie pret-etos en genietingsmoraal . . . LW as ‘n geloofsdaad . . . as ‘n diepe geestelike praktyk, ingesteldheid, en reaksie op grond van genade - en NIE genot en geniet as vleeslike losbandigheid en oppervlakkigheid en ydelheid nie.
Deut 26:1-11 “Ons het na die Here die God van ons voorvaders om hulp geroep, en Hy het ons gehoor. Hy het ons ellende en ons swaarkry raakgesien en gesien hoe ons verdruk word. 8 Die Here het ons uit Egipte laat wegtrek deur magtige dade, kragtige groot dade wat vrees ingeboesem het, tekens en wonders. 9 Hy het ons in hierdie plek gebring en hierdie land aan ons gegee, 'n land wat oorloop van melk en heuning. 10 Dit is die rede waarom ek nou die eerste opbrengs van die land wat deur die Here aan my gegee is, gebring het.’ Dan moet jy dit neersit in die teenwoordigheid van die Here jou God en Hom aanbid. 11 Jy moet al die goeie dinge geniet wat die Here jou God aan jou en jou huisgenote gee,”
God hoor – Hy help – uit dankbaarheid gee jy van die eerste uit jou oes – uit vreugde – en lewe jy deur te lag en te speel.
Dit gaan dus oor iets anders as grappies maak of ‘n oppervlakkige vreugde. Of ‘n Vreugde wat die leegheid probeer toesmeer. Dit gaan oor iets anders as voorspoedsgodsdiens. Of die skep van ‘n illusie dat daar eintlik nie swaarkry en seerkry in die lewe is nie.
Die boek Deuternomium help ons op die pad van lewensvreugde en geniet en genot met pret te lewe. Dit gee vir ons ast ware die twee wiele van die fiets waarop ons moet ry as jy vreugde en genot op die lewenspad wil ervaar.
Die voorste wiel: Dankbaarheid en Waardering – geanker in ‘n diep vetroue op grond van God se genade!
Wie is nie dankbaar vir die geskenk, die weg, die nuwe juk van Vryheid en van toegang en vryspraak,vergifnis, van regop loop en dans . . . swaar word draaglik, ernsitig word ontspanne, donker word lig, sweet word “sweet”. Dit is hoekom jy kan geniet en as ‘n geloofsdaad genotvol kan leef – nie vleeslik, wild en overskillig nie – maar geestelik ogv en agv genade wat alles verander.
Ondankbaarheid en vanselfsprekendheid is stokke in die speke van die fietswiel. Waardering laat die fiets ry. Geniet die lewe - waardeer en wees dankbaar – dankbaarheid is om met die genade van genot te lewe wat God vertrou, selfs in jou donkerte, dat die lig sal kom en met die lig – vreugde uitkoms
Luk 6:21 “Geseënd is julle wat nou huil, want julle sal lag.”
Die agterste wiel : speel – lag
Jy lewe met God. As jy God vind, vind jy genade en vryspraak. As jy vry gemaak is sal jy volkome kan lewe, spelend lewe
Speel is die uitdrukking van die hoeveelheid lewe in ons. Hoe lewendig is jy? Speel jy, en leef jy speels? SPEL is nie ŉ krag nie maar energiebron!!
Speel is nie ‘n vervlakking en oppervlakkigheid van menswees nie. Eerd er ‘n verdieping van menswees. Speel is nie oproep tot ligsinnigheid of onverskilligheid nie, maar oproep om dit wat die kern van Evangelie is (Blye Nuus is) te omarm!!
As God vertel hoe Hy Sion gaan herstel is een van die goed Hy sê dat die strate vol mense sal wees wat sal speel – Sag 8: 5
Speel is dus nie oppervlakkig en dit is ook nie wetteloosheid nie. . . Speel het verskeie eienskappe en waardes wat vir ons elkeen nodig is:
- Vryheid: spel is vrywillig sonder dwang. Innerlike onbegrensdheid
- Verbeelding is belangrik in SPEL: maak dit moontlik om ander dimensie van lewe te sien. Al spelende leer ons ook om die inkongruensies van die lewe te hanteer. Speel is om gewone dinge op ongewone manier te doen.
- God is God van vreugde. Vreugde is deel van speel
- Kreatiewiteit ontpooi wanneer jy speel
- Daar is geen kompetiesie of wen ‘n motief in speel
- Dis is ontspanning.
- Speel sonder ‘n doel, die spel self is die doel!
- Bou eb versterk menseverhoudinge
Kan jy jouself toelaat om aan God se speelsheid te dink? VROLIK en Vol vreugde?
Hoe sal ŉ verhouding met God lyk wat speels en lighartig is?.
Kan jy jouself ook die geleentheid gun dat snaakse gebeurtenisse, of onverwagte gebeurtenisse ook tekens is van God se speelsheid met jou? Sien in dinge gebeur God se humorsin daarin en glo en vertrou goeie daaruit gaan kom
Skep ‘n Speelkultuur in jou eie lewe, tydsbesteding, houding, denke, huwelik, gesinne, in werkomgewings, in vergaderings, en in verhoudings . . . waak daarteen om swaarmoedig, negatief, krities in gesprekke te wees en te klae en murmereer
Die lewe raak soms donker in ons – jy moet ‘n kers wees wat lig bring vir ander – deur pret – om doelbewus te speel en dinge te doen wat die donker wegdryf soos poetse bak , lekker-lag flieks of clips, mooi en opgewekte musiek, anderste kosse eet
Die Bybel moedig ons ook verder aan om te lag:
Isak se naam beteken: jy sal lag!
Sy naam hou die belofte van vrolikheid in. Sara het immers op 90 die boodskap gekry dat sy swanger gaan word, waarop sy hardop gelag het. Later het die lag, saam-lag geword: “God has brought me laughter, and everyone who hears about this will laugh with me.” Die Here – is die Lig – en dit lag altyd die laaste . . . Gen 21:6
Ps. 126:1 “Toe die Here die lot van Sion verander het, was dit vir ons soos 'n droom. 2 Ons het gelag en gesing. Onder die nasies het hulle gesê: 3Die Here hét groot dinge aan ons gedoen; ons was bly.”
Matt. 11:17a en 19a-b – “Ek het vir julle op fluite gespeel en julle het nie gedans en gelag nie.”
Ons moet meer lag – dit is die beste medisyne vir die mens en God se voorskrif
Daar is slegte lag: grynslag, vir swak grappe; vir ander; om te sê “ek gee nie om nie” - Sara se lag - sarkasties
En dan is daar goeie lag, bv. oor die humor in die lewe. Dis bevrydend en gesond. Van die bevrydendste is as jy ook vir jouself kan lag.
Is daar genoeg lag in jou hart? Kerklikheid neig om mense stroef te maak. Jou probleme kan die lag in jou hart dooddruk.
In Mark. 2 maak die godsdienstige Jode (ernstige mense) beswaar dat Jesus en Sy dissipels nie ernstig genoeg is nie. Jesus antwoord: Ek bring die bruilof. Deur Hom maak God vir jou ’n huweliksaanbod. Daar is fees! As jy rêrig met God getroud is, verander dit jou hele lewe. Jesus bring God se glimlag oor die aarde en tot in jou hart. God se smile smelt jou bekommernis en woede en wrewels. Die glimlag stel jou in staat om jou verhoudings te verbeter.
Die gevolg is dat die lewe vir jou ligter word. Jy hoef nie so besorgd oor jouself te wees nie, want God is besorg oor jou! Jy kan maar lag oor jou gesukkel.
Wat steel lag?
Slegte verhoudings smoor die lag in jou hart. Bekommernis, vrees, skuld gevoel, probleme/sonde, telkeurstellings, woede, hartseer, pyn, konflik, selfbejammering, swaar en negatiewe ingesteldhied, bedruktheid, ernstigheid – moet dit nie toelaat !!!
Wat wil God bereik? Dat sy groot glimlag (Jesus Christus) in jou hart sal weerkaats – en jy hope pret sal hê deur te speel en te lag – omdat jy geanker is in die vreugde van die wysheid – God is vol vreugde . . . wat soos ‘n lig in jou lewe skyn. . . . Want die Lig – God – lag altyd die laaste . . . .