Coeliakie (glutenintoleransie): simptome, natuurlik, dieet
Coeliakie is 'n inflammatoriese dermsiekte. Dit word veroorsaak deur 'n misleide immuunrespons op glutengluten, wat in baie graanprodukte voorkom. Pasiënte kry ernstige diarree en buikpyn as hulle voedsel met gluten bevat. Tot dusver is die terapie hoofsaaklik beperk tot 'n lewenslange glutenvrye dieet, waaronder die simptome nie meer voorkom nie. Hier kan u lees oor hoe coeliakie ontwikkel en watter simptome dit veroorsaak.
Coeliakie: kort oorsig
beskrywing: Oorreaksie van die immuunstelsel op die glutengluten en 'n endogene ensiem wat dit kloof; Inflammasie van die dundermslymvlies; Tekort simptome as gevolg van minderwaardige opname van voedingstowwe.
simptome: kom voor na glutenryke voedsel: buikpyn, opgeblasenheid, diarree, dikwels atipiese ongemak.
behandeling: glutenvrye dieet, geen koring, gars, rog, setperke, ens., vergoeding vir tekorte, tot dusver geen oorsaaklike terapie nie.
diagnose: Seliakietoets: opsporing van teenliggaampies in die bloed, biopsie van die dundermslymvlies; selftoetse lewer onvoldoende resultate.
Progonose: Onbehandeld, komplikasies soos laktose-intoleransie of kanker in die spysverteringskanaal kan ontwikkel.
By coeliakie word die dunderm ontsteek. Skuld is die immuunstelsel. Dit klassifiseer die eintlik onskadelike glutengluten as gevaarlik en reageer sodra pasiënte gluten uit voedsel opneem. Dit kom voor in baie graanprodukte soos koring, rog, gars, spelt of setperke. En 'n liggaamlike eie stof noem die immuunstelsel van pasiënte met coeliakie op die plan: die ensiemweefsel transglutaminase. Dit verdeel die gluten in gesonde mense.
Omdat gluten- en weefseltransglutaminase in die dermslijmvlies geleë is, word dit ontsteek deur aanvalle van die immuunstelsel. Met verloop van tyd word die slymvlies so erg beskadig deur die chroniese ontsteking dat die voedsel nie meer normaal deur die ingewande in die bloed opgeneem kan word nie. Normaalweg word die dermslymvlies gekreukel, wat die sogenaamde villi vorm. Hierdie struktuur vergroot die oppervlak van die ingewande. Dit het die voordeel dat die voedselkomponente vinniger vanaf die ingewande na die bloed kan oorgaan. By coeliakie vernietig die outo-teenliggaampies hierdie uitsteeksels. Die resultaat: Dit kan lei tot ernstige tekortsimptome, omdat minder oppervlak beskikbaar is vir opname van voedingstowwe.
Dit is hoe die derm villi verander in coeliakie
In coeliakie word die dermslymvlies ontsteek. As gevolg hiervan word die dermvlies vernietig en die slymvlies beskikbaar vir inname neem af.
Allergie of outo-immuun siekte?
Of coeliakie 'n allergie of 'n outo-immuun siekte is, meen kenners. Die feit is: coeliakie het beide elemente van 'n allergie en 'n outo-immuun siekte.
'N Allergie is gewoonlik 'n oormatige reaksie van die immuunstelsel op eintlik skadelose stowwe. Dit is die geval met coeliakie omdat die immuunstelsel reageer op die werklike onskadelike gluten met 'n oormatige immuunrespons.
Aan die ander kant vorm die immuunstelsel in coeliakie, maar vorm dit ook teenliggaampies teen die liggaam se eie ensiemweefseltrglutaminase. Aangesien die immuunstelsel by coeliakie die liggaam se eie strukture ook aanval, word die definisie van 'n outo-immuun siekte dus vervul vir die glutenallergie. Volgens huidige kennis is coeliakie waarskynlik 'n baster van allergie en outo-immuun siekte. Die term glutenallergie het egter nie in die wetenskap geheers nie en moet dus liewer vermy word.
As mense met coeliakie glutenbevattende kos eet, sal hulle tipiese simptome ervaar. Dit sluit hoofsaaklik buikpyn, winderigheid en vetterige diarree in. Benewens hierdie korttermyn simptome, kom dit ook by langdurige gestremdhede: By coeliakie word die slymvlies van die ingewande beskadig deur die ontsteking, sodat alle voedselkomponente beter in die liggaam opgeneem kan word. As gevolg hiervan kan ernstige tekorte ontstaan, soos ystertekorte. Hierdeur kan die liggaam erger in die vate hou. In plaas daarvan word dit in die weefsel aangebring – dit vorm oedeem. Celiac-pasiënte verloor ook gereeld gewig as gevolg van spysverteringstelsel simptome.
By sommige pasiënte word glutenintoleransie geassosieer met atipiese simptome, dit wil sê klagtes wat nie direk verband hou met dermfunksie nie, soos velprobleme. Coeliakie word dikwels laat herken. Die mees algemene atipiese tekens sluit in:
Lewersiekte met gedeeltelik effens verhoogde lewerwaardes
Dermatitis met jeukerige, rooierige verhoogde blase
Bloedarmoede, tongbrandwonde, mondvrot (weens ystertekort)
Osteoporose, spierswakheid, spierkrampe, beenpyn (weens kalsiumtekort)
Bloeding, byvoorbeeld in die vel (as gevolg van vitamien K-Magel)
Nagblindheid (as gevolg van 'n vitamien A-tekort)
Inflammasie van die nierliggaampies
Motoriese koördinasie wanorde
Celiac simptome by kinders
Selfs by kleuter kan glutenintoleransie simptome van spysvertering veroorsaak. Dit kan deur middel van 'n buik van die rug, volumineuse, slegte reukende diarree of in een weiering om te eet uit te druk. Sommige kinders gaan na die pediater vir ondersoeke omdat hulle nie meer ordentlik groei nie of hul puberteit vertraag is. Ook by kinders is ystertekort 'n tipiese simptoom van glutenintoleransie. Tekens van coeliakie kan ook Essensie of gedrag verander wees die kind. Die kinders is dan merkbaar huilend, vaal of apaties. Celiakie-simptome kom gereeld by die kinders aan die einde van hul eerste lewensjaar voor, ongeveer drie tot ses maande na die eerste glutenbevattende graanmeel.
Coeliakie sonder simptome of met min ongemak
By sommige mense kan die tipiese teenliggaampies vir coeliakie in die bloed opgespoor word en die dundermslymvlies word kenmerkend verander. Nietemin het die pasiënte geen klagtes nie, of slegs geringe, atipiese simptome soos moegheid of moegheid. 'N Glutenvrye dieet is dikwels onnodig. In die meeste gevalle word coeliakie opgespoor as deel van 'n skree-ondersoek, wat uitgevoer word omdat naasbestaandes coeliakie het.
Soms kan seliac teenliggaampies al opgespoor word voordat die dunderm slym verander het. Dit kan coeliakie met simptome ontwikkel, maar dit hoef nie te gebeur nie.
As iemand aan coeliakie ly, gaan die siekte sy hele lewe saam. Daar is tot dusver geen genesingsterapie nie. Geaffekteerde mense moet permanent glutenvry eet. As dit konsekwent gedoen word, is die simptome byna altyd heeltemal terug. As deel van die coeliakie-behandeling, word enige bestaande tekorte ook vergoed totdat die aangevalde ingewande genormaliseer het.
Celiac Treatment: Voeding
Pasiënte wat pas gediagnoseer is, is oorspronklik baie beperk in hul dieet. In werklikheid sal hulle van nou af 'n verskeidenheid kosse van die spyskaart moet afsny. Hoe intenser die betrokkenes egter ingelig word oor die glutenvrye dieet, hoe meer geleenthede sal hulle vind om 'n glutenvrye en tog gevarieerde dieet te eet.
Die volgende inligting sal u help om uit te vind watter graan en voedsel u vermy as gluten onverdraagsaamheid en wat u sonder aarseling kan verbruik:
Vermy streng: glutenbevattende graan
Die volgende graanprodukte en produkte wat dit bevat, moet glutenintoleransie volledig en permanent vermy:
hawer soms (veroorsaak nie klagtes vir alle betrokkenes nie)
Gluten kom ook voor in baie graanprodukte. In beginsel is daar sedert 2005 vervaardigers verplig om glutenbevattende voedsel volgens die vereiste etergeen-etiket te merk. Glutenbevattende bestanddele, soos koring, moet op die bestanddeellys verskyn (uitsonderings: stroop, spiritualie). Die term "gluten" hoef egter nie genoem te word nie. Vir mense met coeliakie is dit dus nodig om te weet watter bestanddele gluten bevat. 'N Voedsel word as glutenvry beskou as dit 'n maksimum van 20 dpm (2 mg per 100 g) gluten bevat. Daar is ook 'n spesiale simbool gemerk met glutenvrye voedsel: 'n uitgestrekte koringoor.
Die volgende kosse is byna altyd gluten. U moet dit ook vermy as pasiënt van coeliakie.
Brood en ander gebak
Muesli en ander ontbytgraan
Sojasous (daar is ook glutenvrye sojasous)
Gelukkig is daar ook sommige graanprodukte wat geen gluten bevat nie en dus veilig is vir mense met glutenintoleransie. Die glutenvrye graan bevat:
Die volgende voedsel is natuurlik vry van gluten. Hulle kan dus sonder huiwering geëet word (tensy dit glutenbevattende bymiddels bevat):
Alle vrugte en groente
Vleis, pluimvee, vis, seekos
Peulgewasse soos soja
Eiers, melk, melkprodukte, botter, margarien
Suiker, sout, kruie
Neute en olies
Water en sappe
Celiac behandeling: terapie van tekortsimptome
In 'n coeliakie wat ontsteek is weens die aanvalle van die immuunstelsel van die ingewande. Dit kan die normale opname van voedingstowwe in die bloed belemmer. In die besonder word lewensbelangrike vitamiene en spoorelemente aangetas en moet dit aanleiding gee tot coeliakie as dit tekort skiet. Vitamiene het dikwels vitamien A, vitamien B6 en B12, foliensuur en vitamien K. Maar die spoorelemente yster, magnesium en kalsium word ook onvoldoende opgeneem in coeliakie.
Die verskillende tekortkominge kan soms ernstige gevolge hê. Te min yster, foliensuur of vitamien B12 veroorsaak byvoorbeeld bloedarmoede (anemie). Die gebrek aan vitamien K kan lei tot swaar bloeding. 'N Tipiese gevolg van kalsiumtekort is spierkrampe.
As tekortsimptome voorkom, moet die ontbrekende vitamiene en spoorelemente kunsmatig bygevoeg word. In ligter gevalle is dit moontlik in die vorm van tablette of kapsules. Soms is 'n infusie via die aar of ten minste 'n inspuiting in die spier nodig omdat die ontsteekte ingewande die ontbrekende stowwe slegs onvoldoende kon opneem.
Behandeling van coeliakie by die baba
As 'n swanger vrou aan coeliakie ly of daar familielede met hierdie toestand in haar gesin is, moet sy haar kind wees om so lank as moontlik te borsvoed, Borsmelk het 'n beskermende effek teen coeliakie gehad. Studies uit die VSA en Swede dui ook daarop dat lae vlakke van glutenbevattende voedsel by babas in die middeljarige ouderdom ook voorkomend kan wees. Dit het die grootste effek gehad in die vyfde tot die sewende maand van die lewe. Dit beteken dat kinders wat op hierdie ouderdom glutenbevattende voedsel gevoer is, later minder coeliakie gehad het. Kinders wat vroeër met gluten in aanraking kom, blyk egter 'n groter risiko vir coeliakie te wees.
In die geval van vermoedelike coeliakie in die kinderjare, moet onmiddellik gekontroleer word as 'n glutenintoleransie verantwoordelik is vir die klagtes. Andersins, kan onopgemerkte en derhalwe onbehandelde coeliakie die risiko loop vir ernstige ontwikkelingsafwykings weens die tekort aan vitamiene, spoorelemente en voedingstowwe.
Die sogenaamde vuurvaste coeliakie is 'n baie seldsame vorm wat by ongeveer 1,5 persent van die pasiënte met coeliakie voorkom. By vuurvaste coeliakie kan die tipiese tekens van glutenintoleransie in die bloed en in 'n dundermmonster gevind word. Die aangetaste persoon kan die siekte egter nie positief beïnvloed met 'n streng glutenvrye dieet nie. 'N Vuurvaste coeliakie is wanneer die simptome nie bedaar tydens 'n twaalf maande glutenvrye dieet nie, of tipiese of atipiese coeliakie-simptome herhaal na verbetering. In hierdie geval kan die simptome slegs met medikasie verlig word. By oorsaaklike terapeutiese benaderings word ondersoek.
Coeliakie: oorsake en risikofaktore
Die meganismes wat by coeliakie in die liggaam betrokke is, is reeds relatief goed verstaan. Nogtans was dit nog nie moontlik om duidelik te maak waarom coeliakie uiteindelik ontwikkel nie. Onder andere dra genetiese faktore daartoe by. Aangesien nie alle mense met 'n ooreenstemmende geneigdheid eintlik coeliakie kry nie, moet daar ander beïnvloedende faktore wees. Daar word geglo dat dieet en ander omgewingsfaktore ook 'n rol speel.
In coeliakie speel oorerflike faktore heel waarskynlik 'n belangrike rol. Ongeveer 90 persent van diegene wat geraak word, besit 'n sekere oppervlakproteïen op die immuunselle. Hierdie proteïen bind fragmente van die gluten en is betrokke by die inflammatoriese immuunrespons. Aangesien dit erflik is, moet familielede van lyers ongeveer tien tot 15 keer groter risiko hê om coeliakie te ontwikkel. Ander outo-immuun siektes, soos 'n vorm van diabetes mellitus (tipe 1 diabetes mellitus) of outo-immuun tiroïedontsteking, is by hierdie oppervlakproteïen betrokke. Ongeveer 30 tot 40 persent van gesonde mense besit egter ook hierdie oppervlakproteïen. Daarom blyk omgewingsfaktore ook 'n belangrike invloed op die ontwikkeling van die siekte te hê.
Mense wat as pasgeborenes met glutenryke voedsel in aanraking gekom het, is meer geneig om coeliakie te ontwikkel. Babakos moet bestaan ​​uit borsmelk of glutenvrye kos, veral as die kind naasbestaandes met glutenintoleransie het. Van die vyfde maand van die lewe af kan klein hoeveelhede gluten egter weer voorkomend wees. Besmettings met dermvirusse of 'n verandering in die bakteriële dermflora word ook bespreek as moontlike risikofaktore. Daarbenewens moet psigososiale faktore bydra tot die ontwikkeling van coeliakie.
Verwant aan ander siektes
Coeliakie kom meer gereeld voor met ander siektes. Mense met Turner-sindroom, Down-sindroom, IgA-tekort, tipe 1-diabetes en ander outo-immuun siektes, soos outo-immuun tiroïedsiektes (tiroïditis) of lewerontsteking (outo-immuun hepatitis), is geneig om glutenintoleransie te ontwikkel. Waarom coeliakie gereeld voorkom by hierdie siektes, is nog steeds onduidelik.
Coeliakie: ondersoeke en diagnose
Die regte kontak vir vermoedelike glutenintoleransie is 'n spesialis in interne medisyne wat spesialiseer in siektes van die spysverteringskanaal (Maag).
Coeliakie: geskiedenis en fisiese ondersoek
Eerstens het die dokter navraag gedoen oor u huidige klagtes en enige vorige mediese geskiedenis (mediese geskiedenis). Byvoorbeeld, as hy vermoed dat coeliakie of 'n positiewe seliaaltoets het, kan hy u die volgende vrae vra:
Ly u gereeld aan diarree of buikpyn?
By kinders en adolessente: is daar groeisiektes by? Verlaag puberteit?
Het u al abnormaliteite van die vel opgemerk?
Is daar 'n glutenintoleransie by 'n familielid?
Het u al ooit 'n toets vir coeliakie gedoen of het u 'n selftoets gedoen?
Op die anamnese volg die fisiese ondersoek, Die dokter is op soek na seliaspesifieke abnormaliteite van die vel en tong. Hy luister met die stetoskoop na die buikholte om die dermgeluide na te gaan. Hy tik en palpeer ook op die pasiënt, waar hy verhoogde lug in die maag, vloeistof, maar ook dermverdikking kan opspoor. Aangesien die derm slegs tot 'n beperkte mate van buite beoordeel kan word, is verdere ondersoeke gewoonlik nodig vir die diagnose van coeliakie.
Met 'n toets vir coeliakie word daar teenliggaampies in die bloedserum opgespoor wat tipies is vir glutenintoleransie. In erge coeliakie is 'n toets op die asemhalingslug moontlik. Daar is ook 'n selftoets om glutenintoleransie op te spoor. Dit werk egter nie baie betroubaar nie. U moet nie op die resultaat van die selftoets staatmaak nie, maar altyd 'n dokter raadpleeg.
Wanneer u die toets vir coeliakie moet uitvoer en hoe presies dit werk, lees dit in die artikel.
Benewens die toets vir coeliakie, kan 'n weefselmonster uit die dunderm geneem word. As dit die tipiese coeliakie verander, is daar 'n glutenintoleransie. Die weefselmonster kan weggelaat word as daar tipiese simptome van coeliakie voorkom, baie hoë teenliggaampies voorkom, en daar is 'n tipiese genetiese aanleg vir coeliakie.
As die diagnose onduidelik is ondanks die toetse wat uitgevoer is, moet u eers 'n glutenvrye dieet van agt weke uitvoer. Na hierdie doelgerigte blootstelling aan gluten kan die weefselmonster en die seliakietoets in die bloed herhaal word.
'N Celiac-diagnose is nie altyd maklik nie, omdat nie alle pasiënte aan die tipiese simptome ly nie. Tot 90 persent van diegene wat geraak word, kla oor atipiese tekens van siektes, wat jare lank verkeerd vertolk word. Die diagnose word gemiddeld vier jaar geneem.
Celiac Disease: siekte kursus en prognose
Coeliakie is 'n siekte wat gepaard gaan met diegene wat deur hul lewens geraak word. Onder 'n glutenvrye dieet verdwyn simptome egter meestal heeltemal. Egter 'n glutenvrye dieet hou aanvanklik vir baie mense groot probleme in, aangesien dit 'n reuse-afname in hul dieetgewoontes beteken. As die betrokke persoon egter breedvoerig die moontlikhede van glutenvrye voeding hanteer, is 'n gevarieerde dieet moontlik.
Celiac-pasiënte met 'n langdurige siekte hou 'n groter risiko vir sekere kankers van die spysverteringskanaal (derm T-sel limfoom, adenokarsinoom). Daarbenewens kan ernstige tekorte aan vitamiene, spoorelemente en ander voedingstowwe by die inflammasie in die ingewande ontstaan, en ook ander spysverteringsstoornisse, soos laktose-intoleransie, voorkom. Intestinale ontsteking lei tot 'n tekort aan die laktosesplitsende ensiemlaktase, wat normaalweg in die dundermukosa van die dunderm funksioneer. As gevolg hiervan kan die laktose nie meer verteer word nie en kom laktose-intoleransie dikwels ten minste tydelik voor. Al hierdie siektes is meestal nie relevant vir mense wat weet van hul toestand en hulself met 'n glutenvrye dieet kan beskerm nie.
Daar is egter baie mense wat nog nie met coeliakie gediagnoseer is nie. Danksy nuwe ondersoekopsies kan die siekte nou maklik gediagnoseer word. Veral mense met tipiese klagtes, verwante komorbiditeite en familielede met coeliakie moet getoets word.
Coeliakie is 'n algemene siekte in Duitsland. Volgens die Duitse Vereniging vir coeliakie ly dit land elke 200ste persoon onder 'n glutenintoleransie. Die meerderheid van diegene wat geraak word, het egter nie 'n volledige beeld van die siekte nie. Dit gesê, baie mense het bewyse van coeliakie, maar die simptome is laag of matig.
Totaal is Vroue het meer gereeld geraak as mans. Coeliakie by kinders kom gereeld voor tussen die eerste en agtste lewensjaar en by volwassenes tussen 20 en 50 jaar. In beginsel kan die siekte egter op enige ouderdom ontwikkel.
Volgens die Duitse Vereniging vir Gastro-enterologie, spysverterings- en metaboliese siektes (DGVS) neem die aantal gevalle van coeliakie die afgelope jare toe. Dit is waarskynlik te wyte aan die feit dat die siekte nou bekend is en ook beter gediagnoseer kan word. Ander redes sluit in omgewingsfaktore soos gastro-intestinale infeksies, veranderde dieetgewoontes en psigososiale faktore. Daar is egter geen duidelike verklaring vir die toename in gevalle van siekte nie.
S-3 riglyn van die Duitse Vereniging vir Gastro-enterologie, Spysverterings- en Metaboliese Siektes: coeliakie, koringallergie en koringgevoeligheid
Duitse Celiac Society: Benewens mediese inligting, vind u talle glutenvrye resepte en kookidees hier.