Gilbert Gibson, is gisteraand (22 Junie 2016) tydens Media24 se prysuitdelingsfunksie met die Elisabeth Eybers-prys vir poësie beloon vir sy bundel Vry-. Volgens die beoordelaars word die leser in dié bundel gekonfronteer met ’n unieke stilistiese wyse waarop temas ontgin word. Hierdeur “kom die voorheen bekende Vrystaatse gegewe skielik in ander gedaantes na vore – verryk met ’n verbrokkelende, stamelende broosheid.”
Die span waarin sy gewerk het, het begin sny aan die borskas. Elke vlak van die mens word bestudeer. Dis somtyds moeiliker om die strukture en vlakke te sien as wat dit in die studiemateriaal aangedui word. Die dele waaraan nie gewerk word nie, word toegegooi. Tyd het verloop en op ‘n dag het haar vrees waar geword: hul moes die gesig ook ondersoek. Party van Katrina se klasmaats het meer tyd in die badkamer deurgebring toe die daar aan die gesig gewerk moes word. Net soos die naam van die kadawer, gee die gesig ook menslike eienskappe aan die lyk wat voor jou lê. Dissekteer word dis ek teer.
Ek lees van tyd tot tyd oor DJ Opperman se laboratorium wat ‘n paar dekades gelede gefunksioneer het. Ek wonder sommer of die digters in hul ‘scrubs’ ook die fynere dele van ‘n gedig ondersoek het. As die digters van die laboratorium hul sintuie moes inspan sou daar miskien ook n reuk in die lug moes wees. Ek kan myself voorstel hoe die digters die poëtiese voet moes ondersoek
Een persoon wat beide skalpel en die pen of potlood al moes gebruik ‘for the greater good’ is Gilbert Gibson /ɪnˈtəːnɪst/. Ek het die voorreg gehad om ‘n gesprek oor sy nuutste bundel, Vry-, tydens die Vrystaatse Kunstefees by te woon. Dit is altyd ‘n voorreg om ‘n gedig uit die digter se eie mond te hoor. Dit is ‘n voorreg om die digter se digkuns te dissekteer en op soveel juwele af te kom. Gibson se gedigte het verskillende lae wat jy maklik kan miskyk as jy verkeerd sny. Die gebruik van leestekens en simbole maak die gedigte by tye kripties, maar noop die leser ook om dieper te kyk. (Op ‘n ligter noot kan ‘n mens seker dankbaar wees dat die gedigte getik is, want dokters is nie bekend vir hul mooi handskrif nie. Ek sien sommer al hoe die dienste van ‘n apteker ingeroep moes word om die uitgewer te help.) Verder sien ek in my geestesoog hoe gedigte op voorskrifboekies geskryf word met mediese verteenwoordigers se penne.
Tydens die gesprek met Gibson het ek gehou van die ‘dis ek teer’ dele wat ek as leek raakgesien het (of wou raaksien). Ek het aan my eie oupa se potlode gedink wat ek in ‘n klein houertjie bewaar toe hy van sy pa se penne en potlode gepraat het. Ek wonder wat ‘n mens daardie soeke na menslikheid in ‘n kliniese wêreld noem. Daar moet sekerlik ‘n naam daarvoor wees. Die anatomie van ‘n vers of die anatomie van ‘n gedig /gesig laat ‘n blywende indruk op die wat na daarna soek. Ek bewonder medici vir die verwerking van trauma wat hul daagliks moet deurgaan. Dit is wel ander mense se trauma, maar dit moet tog iewers ‘n impak hê. Skielik wonder ek sommer of die digkuns dalk een uitlaatklep vir Gibson kan wees.
In sy bundel kry die woord Vry, ‘n eie naam of identiteit. Vry-staat word die staat van vryheid en is nie bloot ‘n plek nie. Vry-staat staan beide los en vas.