PressReader - Landbouweekblad: 2018-09-14 - Han­dels­mer­ke gaan knoop deur­hak vir sag­te­si­trus
Han­dels­mer­ke gaan knoop deur­hak vir sag­te­si­trus
Min be­dry­we kan kers vas­hou by die groei wat sag­te­si­trus tans be­leef. Maar hoe ge­maak met die e­nor­me vo­lu­mes? Dís waar sterk han­dels­mer­ke no­dig is, meen ’n si­trus­ken­ner.
Die si­trus­be­dryf sal swaar op han­dels­mer­ke moet staat­maak om ver­brui­kers­ver­troue in te boe­sem en die vraag aan te wak­ker na die groot vo­lu­mes sag­te­si­trus wat na ver­wag­ting bin­ne­kort na die mark gaan vloei.
Só meen mnr. E­tien­ne Ra­be, vi­se­voor­sit­ter van Won­der­ful, die groot­ste si­trus­pro­du­sent in A­me­ri­ka.
Suid-A­fri­ka pro­du­seer tans so­wat 200 000 ton man­da­ry­ne per jaar. Na ver­wag­ting sal dit tot 750 000 ton styg. Al­te­saam 500 000 ton word jaar­liks in die Sui­de­li­ke Half­rond ge­oes, en voor­uit­skat­ting toon dit kan vyf­vou­dig groei. “Die man­da­ryn­be­dryf het se­dert 2009 met ras­se skre­de ge­groei, maar ons is be­kom­merd dat 64% van die man­da­ryn­aan­plan­tings jon­ger as vyf jaar oud is. Daar is dus ’n berg vrugte wat kom – nie net van Suid-A­fri­ka nie, maar oral uit die Sui­de­li­ke Half­rond,” het hy op die tien­de si­trus­na­vor­sing­sim­po­si­um in die Dra­kens­berg ge­sê. “Die vraag is waar­heen ons met hier­die ti­pe pro­duk­sie­vlak­ke gaan. Daar staan reeds so­wat 30 000 ha man­da­ry­ne in Ka­li­for­nië en hul­le plant nog vrees­lik baie aan. Bin­ne­kort sal hul­le 1 mil­joen ton man­da­ry­ne tus­sen laat Ok­to­ber en vroeg Mei le­wer. Die af­ge­lo­pe paar jaar het man­da­ryn­ver­bruik in A­me­ri­ka met 11% ge­groei, maar dit sal selfs vin­ni­ger moet groei om die vo­lu­mes te ab­sor­beer.”
Won­der­ful boer op dui­sen­de hek­taar in Ka­li­for­nië, Mex­i­ko en Tex­as. Ra­be was be­trok­ke by die ont­wik­ke­ling van so­wel die Suid-A­fri­kaan­se as die Ka­li­for­nie­se man­da­ryn­be­dryf.
Vol­gens hom is dit geen ge­rin­ge taak om die soort ver­bruik wat no­dig is, aan te wak­ker nie. Ver­al le­moe­ne staan tans markaandeel aan sag­te­si­trus af.
“Wat peu­se­l­i­tems be­tref, vaar man­da­ry­ne uit­ste­kend. Dit vaar be­ter as bes­sies en ander vrugte wat mak­lik is om te eet. Ons hoop dit duur voort, maar dit sal ook ander vrugte moet uit­stoot.”
BOE­SEM VER­TROUE IN
Han­dels­mer­ke sal nood­saak­lik wees om men­se aan te moe­dig om meer sag­te­si­trus te eet. Twee groot han­dels­mer­ke in A­me­ri-
ka – Won­der­ful en Ca­li­for­nia Cu­ties maak so­wat 86% to­ta­le man­da­ryn­ver­ko­pe
“Plaas­lik is gold-han­dels­merk moet ver­brui­kers pro­du­seer en aan­bied.
Ca­pe­span het ook on­langs ’n nu­we han­dels­merk – Gems – ge­stig, wat nog in sy kin­der­skoe­ne staan.
Vol­gens Ra­be be­stee Won­der­ful el­ke jaar $25-30 mil­joen aan bemarking op te­le­vi­sie, in koe­ran­te en by ver­koops­pun­te.
“Dit kos baie, maar die toe­koms van ’n han­dels­merk hang af van of jy kan vol­doen aan die ver­wag­tin­ge wat jy skep. Jou pro­duk moet pit­loos wees, mak­lik af­skil en oor goeie eet­ge­hal­te be­skik, an­ders gaan ver­brui­kers nie te­rug­kom om weer te koop nie. Ons na­vor­sing toon han­dels­merk­pro­duk­te ver­koop twee keer vin­ni­ger en teen 20% meer as pro­duk­te son­der han­dels­mer­ke.”
BUITESEISOENMARK GROEI NIE
Ra­be het boe­re ook ge­maan om hul ver­wag­tin­ge oor uit­voer­mark­te en -pry­se te tem­per.
C­hi­li het ver­le­de jaar en van­jaar on­der­skei­de­lik 42% en 50% meer vrugte mark toe ge­stuur.
“Dis nie vo­lu­mes wat die mark som­mer­so gaan aan­vaar nie. Ont­wrig­ting gaan plaas­vind … Die so­mer­prys is 25% ho­ër as die win­ter­prys, wat groei sal laat af­neem. Jy moet su­per­mark­pro­gram­me hê en dit gaan jou niks help om son­der ’n plan te wees nie.”
Hy re­ken dit is te sim­plis­ties om te ver­wag dat die­self­de hoe­veel­he­de man­da­ry­ne in die A­me­ri­kaan­se so­mer as in die win­ter ver­bruik gaan word.
“Daar is baie me­de­din­gen­de so­mer­pro­duk­te en dis ’n va­kan­sie­tyd waar­ty­dens men­se eer­der McDonald’s eet as om aan ge­son­de kos te dink. Die ho­ër prys help ook nie om die vrugte te laat ver­koop nie.”
Vol­gens hom ver­koop sitrus goed teen $5,99 vir ’n vyf­pond-sak­kie. Ver­ko­pe neem af teen $6,99, en teen $7,99 “is daar reg­tig moei­lik­heid”. In­ge­voer­de man­da­ry­ne kos in die so­mer $7,99-$8,99 in A­me­ri­ka.
’n Ander pro­bleem is dat daar nie ’n e­we­re­di­ge aan­bod van man­da­ry­ne reg­deur die so­mer is nie.
“Dis een van die pro­ble­me wat ek vir Na­dor­cotts uit die Sui­de­li­ke Half­rond voor­sien, want dit word al­les aan die ein­de van die pro­duk­sie­jaar bemark. Dit help ook nie dat daar nie ’n oor­heer­sen­de han­dels­merk is nie. Daar is dus geen ge­sa­ment­li­ke be­mar­kings­be­gro­ting nie.
“Tans is ver­bruik in die A­me­ri­kaan­se bui­te­sei­soen maar 25-30% van die hoe­veel­heid man­da­ry­ne wat in die win­ter ge­ëet word.”
Ra­be re­ken dis iet­wat ver­ge­sog om te dink dit kan tot 50% op­ge­stoot word son­der la­er pry­se, be­wus­ma­king, be­sten­di­ge ge­hal­te en han­dels­mer­ke wat ver­brui­kers­ver­troue kan in­boe­sem.
“Dis on­waar­skyn­lik dat die buiteseisoenmark in die wê­reld sal groei teen die vlak­ke wat no­dig is om by die pro­duk­sie by te hou,” het Ra­be ge­sê.
Die aan­slag van kul­ti­var­maat­skap­pye gaan sa­ke ook nie mak­li­ker maak vir die be­dryf nie. Hy meen bloed­man­da­ry­ne, li­kop­een­ti­pe man­da­ry­ne, le­moe­ne wat mak­lik af­skil en po­me­lo’s sal waar­skyn­lik die nu­we baan­bre­kers wees.
“Nu­we aan­bie­din­ge van puik kul­ti­vars gaan waar­skyn­lik op die to­neel ver­skyn. Daar is baie teel­sen­trums reg oor die wê­reld wat heel­wat nu­we kul­ti­vars gaan be­kend stel. Waar hul­le sal in­pas, weet ek nie. Maar dit kan nie en­ke­le, al­leen­staan­de kul­ti­vars wees nie, dit sal in ’n pro­gram moet in­pas. Dit kan ook tot ver­brui­kers­ver­war­ring lei, maar die nu­we kul­ti­vars sal bes moont­lik nie toe­voe­gings wees nie, maar eer­der be­staan­de se­lek­sies ver­vang.”
Man­da­ryn­pro­duk­sie in Suid-A­fri­ka staan tans op so­wat 200 000 ton. Met 64% van die aan­plan­tings wat nog jon­ger as vyf jaar is, sal pro­duk­sie bin­ne­kort tot 750 000 ton styg.
Die toe­koms van sitrus is pit­lo­se kul­ti­vars wat mak­lik ge­skil kan word, en keer op keer uit­son­der­li­ke eet­ge­hal­te bied.
Op plaas­li­ke front is dit C­le­men­gold wat sy merk maak as voor­lo­per­han­dels­merk. Cu­ties en Ha­los is twee van die be­kend­ste sag­te­si­trus­han­dels­mer­ke ter wê­reld. Al­te­saam 86% van man­da­ry­ne wat in A­me­ri­ka ver­koop word, word on­der dié vaan­del ver­pak. Cu­ties is in 2004 ge­stig en Ha­los in 2013.
Mnr. E­tien­ne Ra­be