Print View: Darwin se evolusieteorie Henkst
Darwin se evolusieteorie
Charles Robert Darwin is op die 12de Februarie 1809 te Shropshire, Engeland gebore. Sy vader was 'n suksesvolle dokter. Sy moeder het gesterf toe Charles 8 jaar oud was. Charles het op skool bra swak presteer, maar het dit geniet om skulpe te versamel. Op sestienjarige ouderdom word hy na die Universiteit van Edinburg gestuur om medisyne te studeer. Weens sy swak prestasie stuur sy pa hom na die Universiteit van Cambridge om as predikant opgelei te word. Weereens presteer hy swak. 'n Professor aldaar, ene John Henslow, moedig Charles aan om hom toe te spits op sy belangstelling in die plant- en dierkunde.
Op die 27ste Desember 1831 vertrek Charles as natuurkundige saam met die bemanning van die navorsingskip, die Beagle, na Suid-Amerika. Die doel van die ekspedisie was om die suidelike kus van Suid-Amerika kartografies op te teken. Die Minister van Binnelandse Sake het beveel dat 'n wetenskaplike die ekspedisie moet vergesel om die Suid-Amerikaanse flora en fauna te bestudeer. Charles gaan saam as onbetaalde natuurkundige op aanbeveling van professor Henslow. Tydens die tog sou drie boorlinge van Tierra del Fuego teruggeneem word na hul oorspronklike tuiste. Die kaptein van die Beagle, Robert Fitzroy – 'n toegewyde Christen en ondersteuner van slawerny – het hulle vir amper niks aangekoop, met die doel om hulle in Engeland as onbetaalde bediendes te gebruik. (Een van hulle, 'n meisie in haar puberteitsjare, is deur Fitzroy gekoop omdat hy dit glo so waglik gevind het om te aanskou dat sy nakend rondloop.) Die wet wat slawerny verbied, is egter deurgevoer terwyl hy nog ter see was en met sy aankoms in Engeland word hy beveel om hulle terug te neem.
Darwin was polities 'n ondersteuner van die Liberale Party en hy onderskryf dus die terugkeerbevel van die drie gewese slawe. Die kaptein, 'n lewenslange Tory, wys Darwin daarop dat hy te sentimenteel is, en dat die wedren in die werklike lewe net deur die fikse en vinnige gewen word. Die sterke oorleef en die swakke sterf uit. Darwin wou aanvanklik nie die teorie aanvaar nie, maar gedagtig aan sy oupa Erasmus Darwin se lang gedig van 1803, genaamd The Temple of Nature, waarin hy argumenteer dat alle lewe oorspronklik in die see begin het en dat visse mettertyd ledemate ontwikkel het om sodoende in diere te verander, dring die besef tot hom deur dat kompetisie moontlik verantwoordelik kan wees vir stadige veranderinge in die struktuur van spesies, wat op die langtermyn aanleiding kan gee tot die ontwikkeling van 'n totale nuwe spesie.
Die terugneem van die drie voormalige slawe na Tierra del Fuego versterk sy opinie. Een van hulle, 'n jongeling genaamd York Minster, was sterk en dominant en hy is spoedig weer gelukkig gevestig en herenig met sy barbaarse broers. Hy gooi sy nuut-aangeleerde beskaafde weë oorboord, tot die verontwaardiging van die sendeling Matthews, en pak die lewe weer aan in byna naaktheid. Die jong meisie volg die voorbeeld wat York stel na. Die sagsinnige jongste van die drie, genaamd Jemmy Button, word deur die ander sodanig afgeknou en geslaan, dat hy met betraande oë soebat om terug te keer na die Beagle. Die kaptein was genoodsaak om die versoek te weier en Jemmy moes harde bene kou, sodat die groepie primitiewe mense hul hiërargie of pikorde volgens hul eie metodes kon uitsorteer. Vir Matthews sou dit nooit beskore wees om te aanskou hoe die sogenaamde aangeleerde beskaafde Christelike norme daarin sou slaag om die ingebore kennis wat die mens oor talle eeue in sy stryd om oorlewing versamel het, te vervang nie.
Terwyl Darwin die flora en fauna van Patagonië bestudeer het, vind hy klinkklare bewyse dat die Franse natuurkundige, Georges Curvier wat toe nog geleef het, se teorie dat 'n reeks opeenvolgende katastrofes aanleiding gegee het tot die skepping van nuwe plante en diere, nie waar was nie. Hy vind gebeentes van reeds uitgestorwe reuse luidiere, terwyl soortgelyke prehistoriese diere soos die armadil en miervreter steeds oorleef en floreer. Hy neem ook waar dat beendere van uitgestorwe lamas baie ooreenstem met dié van hul steeds lewende eweknieë, alhoewel hul heelwat kleiner was. Dit is beslis onwaarskynlik dat God of die natuur eertydse lamas sou uitwis, net om weer 'n groter tipe van dieselfde spesie te skep. Dit is meer waarskynlik dat die hedendaagse lama ontwikkel het uit hul uitgestorwe voorouers.
Die ekspedisie duur tot 1836 waartydens verskeie sywaartse landreise onderneem is. Gedurende hierdie vyf jaar versamel Darwin fossiele, bestudeer plante en diere, en win data oor geologiese formasies in. In die woude, berge en eilande wat hulle besoek, sien hy bewyse van geologiese veranderinge wat oor eeue heen plaasgevind het – die land het by sommige plekke gestyg, terwyl dit weer op ander plekke gedaal het. Hy beskou 'n groot verskeidenheid lewende voorwerpe, en bewonder die skoonheid van die oseaandieptes. Hy besef dat die fossiele wat hy versamel het, aantoon dat sommige van die diere reeds uitgesterf het. By sy terugkeer is sy gemoed gevul met vrae.
'n Paar jaar later lees Darwin 'n boek deur Thomas Malthus, An Essay on the Principle of Population (1798). In die boek skets Malhtus sy pessimistiese toekomsblik oor ekonomiese aangeleenthede. Volgens hom strewe die gemeenskap nie na vooruitgang en liberalisme nie, aangesien welvaart aanleiding sou gee tot die oorlewing van al hoe meer babas, en so sou die bevolkingsgroei gou die verhoging in welvaart verbysteek. Die samelewing volg dus nie 'n opwaartse roete nie, maar is op 'n afdraande pad. Malthus argumenteer dat indien daar nie iets omtrent die probleem gedoen word nie, die bevolkingsgroei sou handuit ruk, want in die natuur bestaan daar nie iets soos beheerde bevolkingsgroei nie, en die bevolkingsontploffing sou veroorsaak dat die swakkes van uithongering sterf. Dit bring Darwin weereens tot die besef van die genadeloosheid wat daar in die natuur heers.
Darwin kom tot die insig dat as elke paar diere, voëls of visse meer as twee nakomelinge produseer en elke nakomeling produseer weer op sy beurt meer as twee kleintjies, sou elke bewoonbare deel van die aarde binne 'n paar geslagte oorbevolk wees weens die onbeheerste bevolkingsontploffing. Dood is dus die natuur se manier om te keer dat die aarde vervuil raak met lewende organismes.
Hy begin om lewende hawe te teel – honde, konyne, hoenders en duiwe – en bestudeer oor 'n tydperk van twintig jaar die veranderinge wat van geslag tot geslag voorkom. Hy vind baie meer as wat hy verwag het. Hy het nou 'n metode gevind waarmee hy sy evolusieteorie kon verduidelik. Die natuur voorsien variasies. Die nuttige oorleef, terwyl die nuttelose uitsterf. Sy oupa was in die kol met sy veronderstelling dat daar 'n langsame verandering en verbetering plaasvind namate die nuttige variasies aanhou aanteel en vermeerder.
Darwin was geensins haastig om sy rewolusionêre gevolgtrekkings te publiseer nie. Hy het homself as 'n goeie Christen beskou en terdeë besef dat sy bevindings sou neerkom op die verwerping van die skeppingsverhaal van Genesis. So gaan hy voort met sy kolossale werkstuk van meer as 2 500 bladsye wat moontlik na sy dood gepubliseer sou word. In 1857 bars daar egter 'n figuurlike bom by ontvangs van 'n brief van 'n mede-natuurkundige en oudskoolmeester Alfred Wallace, waarin hy 'n teorie byna soortgelyk aan Darwin s'n uiteensit. Darwin was verpletter. Op die oog af het dit voorgekom asof 'n kwart eeu van sy werk vermors was. Dit sou onregverdig wees as hy in Wallace se pad staan. Hy gaan vra raad by Sir Charles Lyell, die skrywer van Principles of Geology. Lyell raai Darwin aan om Wallace se verhandeling, tesame met 'n kort opsomming van sy eie idees, saam te publiseer. Dit geskied in die joernaal van die Linnean-vereniging. Darwin begin daarna om sy omvattende werkstuk saam te vat en ná dertien maande verskyn die eindproduk as The Origin of Species by means of Natural Selection in 1859, en beleef baie gou drie herdrukke.
Hierin word die ontstaan van die mens aan toeval toegeskryf. Darwin se teorie bots lynreg met die letterlike vertolking van die Bybel se skeppingsverhaal soos in Genesis aangebied. Darwin se teorie het alle godsdiensvorms wat uit die Judaïsme voortgevloei het ongetwyfeld baie skade berokken, omdat dit impliseer dat lewe 'n lukrake proses is met geen ander doel as die oorlewing van die sterkstes nie. Dit weerspreek eerstens die skeppingsverhaal en sondeval soos beskryf in die eerste drie hoofstukke van Genesis, en tweedens bewys dit dat aartsbiskop Ussher se berekeninge dat die aarde op die 23ste Oktober in die jaar 4004v.C. geskape is, beslis foutief moet wees.
Darwin se teorie rus basies op twee pilare:
1)	Geringe lukrake of toevallige veranderinge in struktuur of funksie van lewende organismes kom in die natuur voor. Die voordelige veranderinge bly as gevolg van natuurlike seleksie behoue, terwyl nadelige veranderinge verwerp word.
2)	Die proses van evolusionêre verandering is langsaam, langdurig en aanhoudend; soos in die verlede, kom dit vandag steeds voor. Die kumulatiewe effek van die klein of nietige veranderinge skep oor die lang termyn nuwe spesies.
Die wetenskaplike, Thomas Huxley, was grootliks verantwoordelik vir die boek se onmiddellike sukses toe hy dit in sy resensie vir The Times as 'n meesterstuk beskryf het. In Junie 1860 vind daar op Oxford 'n hewige debat tussen Huxley en biskop Samuel Wilberforce oor Darwin se tesis plaas. Wilberforce begin sy argumente deur op satiriese wyse 'n oorsig te lewer oor evolusie. In sy slotbetoog wou hy van Huxley weet of hy van vaders- of moederskant van 'n aap afstam! Huxley verduidelik Darwin se teorie in eenvoudige taal aan die gehoor. Hy sluit af deur te sê hy sal nie skaam wees om 'n afstammeling van 'n aap te wees nie, maar hy sal wel skaam wees om met 'n man verbind te word wat sy groot gawes gebruik om die waarheid te onderdruk. Die gehoor het uitgebars met 'n stormagtige toejuiging, en Wilberforce, wel wetende dat hy die onderspit gedelf het, wys die geleentheid om te antwoord van die hand.
Die teorie was so logies, eenvoudig en gerusstellend dat dit vandag deur die meeste wetenskaplikes nie net as 'n teorie nie, maar as 'n feit, aanvaar word. Daar is egter steeds diegene wat Darwin se teorie bevraagteken, weens die feit dat daar geen oorgang-rekords bestaan nie. Stephen Jay Gould, Amerikaanse paleontoloog, evolusiebioloog en wetenskapskrywer, meld in sy essay The Panda's Thumb (1977), dat fossielrekords nie die geleidelike-verandering-teorie onderskryf nie, maar veel eerder sneller sarsies korter as duisende jare, opgevolg deur lang stabiele tydperke waartydens die organismes min of geen verdere veranderinge ondergaan nie. In 1982 steun David Schindel, professor in Geologie aan Yale, Gould se standpunt in sy artikel The Gaps in the Fossil Record, gepubliseer in die joernaal Nature.