Chris – Hoofstuk 9 | SkalkSkryf
« Tetanus; die geval van die stokstywe lammertjie
Sus Cobie skryf uit Chinaland »
Chris – Hoofstuk 9
Julie 25, 2013 deur Louwie
DAGAZ – Deurbraak/Transformasie
The darkness is behind you, daylight has come.
Die laaste preek in die bos.
‘n Tyd gelede is Chris en sy vriende weer die berge in vir ´n naweek se ‘silent retreat’. Op so ´n retreat mag niemand praat nie. Daar sou dus geen preek wees nie.
Hy het my saam genooi, al was ek nie een van sy volgelinge nie, en ook nie ´n gesoute mediteerder nie. Ek het die uitnodiging aanvaar omdat die inligting wat ek deur my waarneming daar kon bekom, goed sou pas in my proefskrif.
Chris was buitengewoon stil en somber. Voor die tyd vir stilte amptelik begin het, het Chris, die man met die jas en die meisie wat nou hier by die begrafnis met haar kort, swart rokkie rondloop, driftig-fluisterend gestaan en praat. Ek het gehoor hoe die meisie vir Chris sê; “hulle gaan jou dood maak” en die man met die jas het Chris gewaarsku teen sy slim neef. “jy kan hom nie vertrou nie,” het hy gesê. “Moet nie na sy partytjie toe gaan nie, in hemels naam bly weg daar. Jou lewe is in gevaar!”
Chris het niks gesê nie, net omgedraai en almal nader geroep vir laaste instruksies voor die stiltetyd sou begin. Ons het op ons kussings gaan sit en hy het gesê: “Ons gaan die naweek spandeer aan die Tibetaanse Phowa meditasie, julle ken dit almal. Soos julle weet word dit gedoen om jou voor te berei op die dood, jou eie sowel as die van iemand anders. Dit grond jou gedagtes in die laaste oomblikke van lewe in die Rigpa, soos die Bardo Thodol dit noem: ‘Luminous emptiness, without centre or circmference’ en ook; ‘The Ground Luminosity’ wat intree op die oomblik van dood.
Ek sal voorgaan met gebed, waarna elkeen op sy eie sy Phowa meditasie sal voortsit.
‘Deur U seën, genade en leiding, deur die krag van die lig wat van U uitstraal:
Mag al my negatiewe karma, afbrekende emosies,
duister gedagtes, en blokkasies gereinig en verwyder word,
Mag ek weet dat ek vergewe is van al die skade wat ek deur my gedagtes en dade aangerig het.
Mag ek hierdie kragtige meditasie oefening susksesvol volbring sodat ek ´n goeie en vreedsame dood sal sterf,
En mag die triomf van my dood tot voordeel wees van alle ander wesens, lewend of dood,
Die somber naweek het stil verloop en uiteindelik tot sy einde gekom. Dit was vir my ´n vreemde, dog roerende en selfs helende ondervinding.
‘n Feestelike Moord
Wat die meisie toe aan die mense daar by die onthaal vertel het was nie heeltemal soos die storie wat aan die polisie vertel is nie. Dit was inderdaad ietwat van ‘n openbaring vir my, al het ek dit alles met my eie oë gesien. Ek dink dit was ook nogal ‘n skok vir sersant Hendrina wat, terloops, nie so onnosel is as wat mense dink hy is nie. Ek dink dit is hier waar hy een en een begin bymekaar tel het en ‘n baie duidelike patroon in die gebeure begin lees het.
“Chris het daar gesit, midde-in die oorverdowende lawaai en gesuip in die restaurant, en hy gesels met sy beterweterige, ‘wetenskaplike’ grootbek neef oor godsdiens; hy wat Chris is wat deur mense as Goddeloos en selfs as ‘n antichris beskou is. Dit was fantasties, ‘n Meester op sy beste,” vertel die meisie met die swart rok entoesiasties aan die omstanders.
“Die nag van die bottel,” sê Izak wat pas saam met PP by die groep aangesluit het. “Jy onthou dit seker nog ou broer? ‘n Kragvertoning wat nie maklik vergeet sal word nie.”
“Ek kan nie onthou dat daar daardie aand iets onvergeetlik gebeur het nie, behalwe dat hy hom soos ‘n vraat en ‘n suiplap gedra het. Ek het my vir hom geskaam en daarom het ek vroeg huis toe gegaan!” sê PP.
“Maar daar is iets waaroor ek al baie gewonder het en wat ek tog graag sal wil weet. Na alles wat ons van sy ma weet; is jy seker dat die kind joune is, dat jy die pa daarvan is?”
“Ek is sy pa, maar ek het hom nie verwek nie,” sê Izak afgetrokke. “Sy het verwagtend geraak na een van daardie geheime byeenkomste van haar en daardie klomp hekse vriende van haar. Hoe dit moontlik is om verwagtend te raak waar net ‘n klomp mal vrouens bymekaar is weet nugter. Wie die pa dus regtig is, sal ons nooit weet nie. Volgens gerugte is die byeenkomste suiwer geestelik van aard en gerig daarop om die wêreld ‘n beter plek te maak. Vir al wat ons weet is die byeenkomste niks meer as net ‘n lesbiese orgie van inhibisielose seks nie. Heel moontlik was Oudominee nog altyd die gelukkige Hoëpriester by die byeenkomste!”
Die fotograaf wat flus by die deur ingestorm het, was duidelik baie opgewonde. Hy het tot by die bruid en die kaalvoet meisie geloop en aan hulle gevra wie van hulle met die oorledene in die eg verbind sou word. Voordat iemand nog kon antwoord, het hy beide die meisies langs die kis laat stelling inneem en begin foto’s neem.
“Fantasties, fantasties,” het die fotograaf aanhoudend geprewel terwyl sy kamera se flits soos ‘n weerligstraal op die meisies en die kis gedans het. “’n Dialektiese greep uit die ewige spel van die lewe! Lewe en dood, swart en wit, dit is terloops die medium waarin ek ‘n onbetwiste meester is! Die liefde wat hom nie deur die dood laat stuit nie, dis wonderlik, dis die scoop van ‘n leeftyd. Om op die regte tyd, op die regte plek te wees, is wat die groot fotograaf van die amateur onderskei,” sê die fotograaf terwyl die kamera aanhoudend flits. “Dit moet ‘n plesier wees om ‘n ware kunstenaar in aksie te sien,” sê hy selfvoldaan van die vloer af waar hy op sy rug lê en foto’s neem, “om die essensie van die oomblik akkuraat te verewig vra ‘n kennersoog en ‘n kunstenaar se sensitiwiteit, maar ook tegniese uitnemendheid!”
Terwyl die kamera flits en die fotograaf hygend uit vreemde hoeke op sy objekte aanlê, vertel die kaalvoet meisie verder van die fees.
“Die grootbek neef was vol drank, en soos gewoonlik was sy ego te groot vir die beskikbare ruimte van sy lyf, en sy verwaande intellek ligjare verwyder van sy boerse gehoor waarvoor hy nog nooit iets anders as minagting gekoester het nie.”
‘Dit is baie eenvoudig,’ het die grootbek neef daardie aand gesê oor die kwessie van of God bestaan of nie, en of die Christus was wat die Christendom van Hom sê. ‘En dit kan wetenskaplik verantwoord word. Daar is geen Ou-man-met-‘n-wit-baard God iewers in ‘n hemel nie, dis stories vir die vaak. Na die “Big Bang” het alles volgens evolusionêre beginsels ontwikkel tot wat dit vandag is. Alles wat was is, en alles wat is sal word wat dit moet wees volgens die wetmatigheid van die natuur.’
‘Jy meen, neef Parmenides, het Chris gemaak ernstig gevra, “alles is materie, die mens het nie ‘n gees nie?’
‘Dit het Descartes tog al lankal vir ons bewys’ het sy neef smalend geantwoord. ‘Daar is nie ‘n spook in die masjien nie, daar is net ‘n masjien, ‘n menslike masjien. Maar hoe sal jy nou ook weet van Descartes, ‘n mens spel dit D E S C A R T E S, maar jy spreek dit uit as DY-KART, jy lees mos nie intellektuele lektuur sodat jy ten minste ‘n intelligente gesprek kan voer nie. In die kringe waar ek beweeg is dit baie belangrik. Die beeld wat jy projekteer is absoluut alles. Jy moet ten alle tye weet waarvan jy praat en dit met gesag kan bevestig deur verwysings na erkende gesaghebbende outoriteite. Dit is natuurlik noodsaaklik dat jy die outoriteite op die voornaam sal noem sodat jou gehoor presies weet met watter kaliber man hulle te doen het. “Buzz words”, die moet jy ken en kan rondgooi, dit beïndruk hulle altyd en dit maak die meisies se knieë lam, laat hulle uit jou hand uit eet, en as jy gelukkig is, nou jaaa, dan kry jy ook iets om te eet,’ sê hy toe en knipoog skalks vir ‘n meisie wat sit en luister na die gesprek.”
“‘Geniaal, my man is absoluut geniaal,’ piep mevrou muis toe entoesiasties aan sy sy. ‘In sy veld het hy geen gelyke nie. As hulle hom maar net die agting en respek wil gee wat hom toekom,’ sug sy dramaties. Maar self verstaan die arme ding nie ‘n woord van wat die man, ligjare verwyder van sy spesialis vakgebied maar alwetend en onstuitbaar selfversekerd soos altyd, kwytraak nie.
“Die neef glimlag waarderend/vergewend vir sy toegewyde vrou en gaan toe onverskrokke voort; ‘Jy sien, alles is deel van alles, inderwaarheid is alles op ‘n manier een groot organisme. Dis soos ‘n druppel water: dit val uit die lug uit as ‘n oënskynlike enkel entiteit, maar sodra dit op die grond val versmelt dit weer met ander druppels, breek die druppels inderdaad weer op in komponente partikels en vorm ‘n massa water waar die enkel druppel sy identiteit as druppel verloor. Later sal druppels water weer vorm met verdamping en kondensasie, maar die enkel druppel sal nooit weer die druppel wees wat dit was voordat dit in die amorfe watermassa opgeneem is nie.
‘Net so is dit met diere, mense en plante: dit lewe, gaan dood, ontbind en keer terug tot die grond. Uit die grond word dit weer opgeneem as plantvoedsel, dit word omgesit in plantmateriaal wat weer deur diere, mense en insekte ingeneem word as voedsel. Byvoorbeeld, ‘n mens gaan dood, ‘n wurm eet ‘n aantal dooie selle uit die lyk vir ontbyt, die selle word in die wurm afgebreek tot die mees basiese elemente waaruit dit saamgestel is, ‘n deel van hierdie basiese komponente word in die wurm se liggaam opgeneem as boustene vir selgroei, die wurm word groot en vet, ‘n deel van die mens is dus nou wurm!
‘Maar dit is nie die einde van die storie nie, want ‘n honger voëltjie vlieg verby en voëls het die gewoonte om wurmpies te eet, die wurm word voël op dieselfde manier wat die mens wurm geword het en later die dag word die voël kat soos die wurm voël geword het. ‘n Klein stukkie mens het dus nou gevorder van kadawer tot kat! En die res van die lyk wat oor is, volg ‘n duisend ander weë, neem ‘n duisend ander nuwe gedaantes aan. ‘n Volmaakte proses, selfonderhoudend, wetenskaplik, evolusionêr,’ het die neef ewe gewigtig verduidelik.
“Wie verstaan die paradoks beter as die fotograaf?” mymer die fotograaf tussen die flits van sy kamera deur. “Wie verstaan die rare spel tussen liefde en haat, van begin en einde soos wat die fotograaf dit verstaan? Sal dit dalk meer gepas wees as ons die kis se deksel oopmaak sodat die bruid die lyk se hand kan vashou? Klink dit dalk te banaal vir party van ons? Dit is omdat daar so min ware kunstenaars onder die gepeupel is. Dit is deur die banale dat die kunstenaar die intrinsieke uit die blote oppervlakkige en afstootlike uitlig, en so die lewe verheerlik, maar ook die dood besing.”
In die agtergrond is speurder sersant Hendrina Brand besig om met die bruid se ma, tant Mart te dans. Hy het steeds die bottel wyn in die hand en neem telkens `n sluk daaruit. “Is dit nie dalk jou man se bruin dogter wat vermoor is nie?” het hy ernstig aan haar gevra, en toe huil sy hartverskeurend teen sy bors.
“Chris het daar gesit met ‘n bottel goeie rooiwyn in die hand en ‘n groot glimlag van genoegdoening op sy gesig,” het die meisie verder vertel. “Hy het die gesprek geweldig geniet en terloops vir sy ouma, wat grootoog langs hom gesit en luister het na die gesprek, wat sy onmiddellik as duiwels geëien het, gevra of sy nog iets wil drink aangesien die glas in haar hand leeg was. Op haar antwoord dat sy net nog ‘n bietjie water wil hê, het hy die wynbottel wat in sy hand was gevat en daar uit vir sy ouma ‘n glas helder skoon water geskink terwyl hy ewe terloops aan sy neef vra of daar dan in sy sisteem geen plek is vir vreemde verskynsels en wonderwerke nie.”
“Kan julle twee meisies tog net probeer om nie so opgewonde te lyk nie, julle glimlag heeltemal te veel, dit bederf die stemming van hierdie wonderlik morbiede geleentheid,” sê die fotograaf terwyl hy nogmaals vanuit ‘n ander hoek uit deur sy lens na die objekte van sy skepping loer. “En die meisie in swart, kan jy asseblief jou rokkie so ‘n bietjie hoër optrek sodat jou rooi broekie skaam vir ons loer, net om die seksuele aspek van die dood subtiel te belig.”
“‘Daar is ‘n wetenskaplike verklaring vir alle sogenaamde vreemde verskynsels, en wonderwerke is suiwer verbeeldingsvlugte, daar bestaan nie iets soos ‘n wonderwerk nie!’ het die grootbek neef ontstoke gesê. ‘Julle mense met julle primitiewe bygelofies en wensdenkery maak my siek,’ het hy gesê en Chris minagtend aangegluur.”
Waar Izak staan en luister na die meisie se vertelling, kom daar ‘n vonkel in sy oog. “En onthou jy PP,” vra hy, “hoe uitbundig hy gelag het toe hy die stelling hoor? Hy het opgestaan met die bottel wyn in sy hand en luidkeels aan ‘n vreemdeling wat per toeval daar verby geloop het gesê: ‘Kom ons drink ou broer, op die wetenskap en op die dood van God!’ en toe vat hy die verbaasde vreemdeling se bierbeker en hy skink vir hom, nog steeds uit dieselfde wynbottel uit, ‘n bier met ‘n kop asof dit vars uit ‘n vat uit kom!” Izak lag dat die trane langs sy wange afloop. “En hy sê,” gaan hy tussen die trane deur voort, “hy sê vir sy neef: ‘Jy is fantasties my ongelowige neef Thomas, absoluut wonderlik, ons drink op die lewe wat voort slinger van komposhoop tot komposhoop, of is dit nou van drol tot drol?’ en uit daardie selfde wynbottel uit skink hy toe eers sy eie glas, en toe sy neef se glas tot dit oorloop toe vol met die mooiste Cabernet Sauvignon wat ek in ‘n lang tyd gesien het. En hy lig sy glas en hy sê; ‘Op die Big Bang wat eintlik ‘n Groot Poep met ‘n klankie was!’ en hy lag dat die plek weergalm.”
“Ek het jou gesê, hy was dronk en hy was luidrugtig en ek het my vir hom geskaam.” sê PP. “Waar jy aan die storie van die bottel kom, weet ek nie. Miskien het jy ook, net soos jou kind, te veel gesuip daardie aand.”
“Dit was asof jy die energie in die plek kon voel. Mens was half lighoofdig daarvan,” vertel die meisie verder. “Iets moes eenvoudig gebeur, iets groots … of iets verskrikliks.”
Sersant Hendrina dans nou al om die kis met die bruidegom. Hulle maak beurte om uit die bottel te drink. Sersant Hendrina huil onbeskaamd en sonder goeie rede met sy kop op die bruidegom se skouer.
“Die grootbek neef was baie selfvoldaan, hy was die middelpunt van belangstelling, hy was ietwat aangeklam, en in sy gedagtes was hy die intelligentste persoon op die ganse planeet,” vertel die meisie verder terwyl sy nogmaals vir die kamera glimlag. “Die volgende dag sou die neef aan almal wat wou luister, vertel hoe hy die gaste aan sy voete gehad het, hoe hulle sy elke woord ingedrink het en hoe hy die swaksinnige neef van hom op sy plek gesit het.
“”n Eksponent van die suiwer materialisme, as ek my nie misgis nie, of nee, dalk eerder atomisme, Zeno my ou Neef?’ het Chris gesê, ‘jy sal ons moet reghelp met die terminologie. Sal ons jou sisteem dalk ‘n godlose-selfaangedrewe-kwantum-redistribusie-model noem? Vir ‘n man wat so gereeld in die kerkbanke sit, is dit ‘n redelik vreemde lewensbeskouing. Hoe versoen jy jou kompos-model met die stories van die Groot Boek? Vir twee duisend jaar al vertel hulle vir ons die Meester het siekes gesond gemaak, dooies opgewek, brood en vis vermeerder, op water geloop, water in wyn verander en uiteindelik, met sy eie gefolterde lyf, self uit die graf uit opgestaan! Wonderwerke op die komposhoop, of word ons, my liewe, ongelowige neef Thomas, om die bos gelei?’
“Die grootbek neef se vrou giggel toe agter haar sakdoekie. ‘Sien jy wat ek bedoel?’ sê sy toe vir my met `n glinster in die oog. ‘Niemand verstaan my man nie, hy praat ver bo almal se koppe. Die misgewas van `n Chris verstaan niks, hy noem my man dan glad Tallies. Wie is Tallies? En Thomas en Parmie….., Piramides! Wie is dit? Wys jou hy is verstandelik vertraag, die simpel ding.’
“‘Dit is swaksinnig om alles wat in die Bybel staan letterlik te vertolk,’ dawer die grootbek neef toe verder. ‘Inderdaad moet mens die Bybel op ‘n streng wetenskaplike wyse benader, en dan verg dit nie veel insig om in te sien wat as fabel, metafoor, gelykenis of feit geïnterpreteer moet word nie. Jy sien, dit gaan in die lewe daarom dat, as jy weet wie jy is, jy ook outomaties weet waar jy en alle ander dinge om jou, in die sisteem inpas.
‘Wat die sogenaamde wonderwerke betref is daar reeds op uitmuntende wyse wetenskaplik bewys dat dit bloot mites is wat deur oorywerige aanhangers aan die Christus figuur toegedig is. Daar is nie op water geloop nie, daar was ‘n vasmeer plank net onder die oppervlak van die water wat dit in die aand laat voorkom het asof die Christus op die water loop. Die brode is nie vermeerder soos die fabeltjie vertel nie, daar is bloot meer diakens en ouderlinge wat, uit die aard van hulle werk as brode en visse bekend gestaan het, aangestel om na die menigte om te sien. Ook ou Lasarus was nooit dood soos in morsdood nie. Weens een of ander oortreding is hy deur die kerk gestraf en die straf het daaruit bestaan dat niemand vir ‘n bepaalde tydperk met hom mog praat nie, hy is “dood” verklaar. Dieselfde praktyk tref ons vandag nog aan onder die Amish.
‘Die rebelse Christus het dit egter goed gedink om op eie gesag die straf op te hef en sodoende die gesag van die kerk te ondermyn deur na Lasarus se huis te gaan en in die openbaar met hom te gaan praat. Daarom het die priesterhoofde dan ook besluit om Jesus sowel as Lasarus dood te maak.
‘En so is daar ‘n rasionele verklaring vir elke ander sogenaamde wonderwerk, ook vir die opstanding waar die asyn op die spons in werklikheid ‘n kragtige verdowingsmiddel was wat die illusie geskep het dat Hy dood was. Daar is genoegsame getuienis dat die Christus later bygekom het en weggeneem is uit die graf na ‘n onbekende bestemming waar hy later met ‘n vrou met die naam van Maria Magdalena getroud is. Hulle het ‘n aantal kinders gehad en Hy is op ‘n rype ouderdom oorlede. Die storie van sy maagdelike geboorte en die sogenaamde opstanding uit die dood is ‘n verdigsel wat oorgeneem is uit die Osiris kultus om meer ontsag vir die Christendom by die eenvoudige, goedgelowige gepeupel te vestig. Dit is so eenvoudig soos dit, …. as ‘n mens eers die waas van mistisisme rondom die Christus-storie met die rede ondersoek en ontrafel het,’ sê die neef toe opgewonde en effens uitasem.
“’Natuurlik my vriend Thales, hoe kan mens dan so onnosel staan en wees,’ het Chris laggend gesê. ‘Vir eers is dit ‘n tragiese werklikheid dat mense wat dink hulle weet wie hulle is, selde stilstaan om te kyk waar hulle is, terwyl mense wat dink hulle weet presies waar hulle is, selde weet wie hulle werklik is. Die evangelie volgens Johannes het so, vir die verdwaasdes onder ons, net vergeet om te sê van die loopplank, of wat jy dit ook al wil noem, wat ses myl van die strand af die see in gebou is waar die dissipels die Christus teengekom het. En iemand het natuurlik ook vergeet om die arme Petrus in kennis te stel van die gedoente onder die water, en amper versuip die man toe! En die water in wyn by die bruilof, niemand sê ons mos dat die gaste later so dronk was dat hulle nie kon agterkom dat die laaste wyn erg verdun was met water en heuning nie, en dat die ou wat gevra het waarom die beste wyn vir laaste gebêre is, net daarna katswink van dronk op die vloer neergeslaan het nie!’
“Hy het `n lang ruk stil voor hom uit gestaar en toe sag aan sy grootbek neef gevra: ‘As relatief eenvoudige goedjies soos om water in wyn te verander en om op water te kan loop dan op grond van jou wetenskaplike ingesteldheid onaanvaarbaar is, sê my dan my ongelowige neef Thomas, op grond van watter wetenskaplike bewyse ten gunste van die bestaan van `n “Iets”, beoefen jy dan jou Godsdiens?
“‘Het jy Hom onder jou mikroskoop gesien, of met jou teleskoop? Het julle Hom raakgeloop gedurende `n ruimtesending of het julle Sy stem gehoor met een van die duisende radioteleskope wat die ewigheid in luister na boodskappe uit die ruimte?
“‘Of is julle ouens, weens die gebrek aan wetenskaplike bewyse vir die bestaan van julle Groot Iets, weer terug by die aanbidding van die goue kalf of die heilige boomstomp, welwetende dat die gebid en gedans om die goue kalf van geen waarde is behalwe dat dit dalk die gepeupel sal tevrede stel?
“‘Doen jouself die guns ou neef, en vanaand, as die son gesak het en die sterre begin skyn, gaan kyk na die uitspansel. Kyk na die melkweg, kyk na die verste sterrestelsels en onthou dat daar der duisende sonnestelsels is waarvan ons nog nie eens weet nie. En as jy dan glo dat God die skepper van die ganse heelal is, vra jou dan af of dit onmoontlik is vir daardie God om een virgin pregnant te maak of om so `n eenvoudige ding te doen as om Sy Seun uit die dood uit op te wek.’
“’Dom mense het geen idee waarvan my man praat nie,’ piep mevrou muis weer vertroulik aan niemand in die besonder nie. ‘Hier is niemand met genoeg verstand om te verstaan waarvan hy praat nie. Hy is ‘n briljante wetenskaplike en jy moet wetenskaplik kan dink om hom te kan volg, hy is fantasties. Hy hoort eintlik nie hier tussen die klomp gepeupels nie. Hy gaan vir my ‘n 4×4 koop. In die hoë kringe waar in ons beweeg is dit ‘n absolute moet. Die familie is ‘n bietjie van ‘n verleentheid vir ons,’ sê sy en rol haar oë dramaties gesofistikeerd, onbewus van die bol chip-dip wat in die fyn haartjies op haar bolip verstrengel geraak het.
“Die grootbek neef het Chris stilswyend aangegluur, woedend oor die dom, misvormde dwaas wat van hom ‘n gek probeer maak voor al die mense.
“’As jy dan so slim is,’ het hy smalend gesis, ‘kan jy seker ook water in wyn verander, met dooies praat en op die water loop!’
“Bid jou dit aan!” lag Izak, “die hele aand staan die kind met die bottel en deel water, wyn en bier aan die mense uit, alles uit dieselfde bottel, en die dwaas van `n man vra na wonderwerke!”
“Bog man, wil jy nou staan en beweer die moroon kon wonderwerke doen?” sê PP ergerlik. “Niemand gooi bier uit `n wynbottel uit tensy hy dit eers daar in gesit het nie. Jy kry wyn uit `n wynbottel en dis dit.” Hy gluur Izak boosaardig aan. “Buitendien is daar mense wat beweer hulle het plastiekpypies by sy baadjie se moue sien uitsteek. Dis natuurlik hoe hy die sogenaamde wonderwerk gedoen het. Dit was blote kullery, en jy was te dronk om dit te sien. Wonderwerk se gat man!”, sê hy smalend.
“‘Enige iemand wat wil, kan op die water loop, en enige iemand kan water in wyn verander,” het Chris ernstig vir sy neef gesê. ‘As jy ‘n Meester is kan jy selfs wyn in water verander en heelnag saam met ander drinkebroers fuif sonder dat jy die volgende dag sal voel asof ‘n donkie jou teen die kop geskop het. Om met die dooies te praat is geen probleem nie, dis die wat lewe wat nooit luister as jy met hulle praat nie! En selfs jy neef Thomas, kan op die water loop as jy maar die geloof van `n kind gehad het,’ het Chris gesê terwyl hy opstaan en ‘n dogtertjie van ongeveer vierjarige ouderdom aan die hand vat. ‘Sy kan op die water loop, en jy is reg, dit is nie ‘n wonderwerk nie, die wonderwerk is om in die oggend wakker te word en die wêreld nog daar te vind waar jy dit gister gelaat het voor jy gaan slaap het. ‘n Wonderwerk is die lag van ‘n kind, ‘n wonderwerk is ‘n akkerboom opgesluit in ‘n akkerpit.’”
Trane rol geruisloos oor die wange van die meisie met die rooi broekie en die swart rok. “Daar was skielik ‘n doodse stilte in die restaurant. Al die aandag was op hom en die kind gevestig. Hy het sonder ‘n woord verder omgedraai en met die kind aan die hand by die deur uitgeloop na die binneplein waar ‘n groot, helder verligte dam met ‘n waterval en spuitfonteine soos ‘n uitnodiging op ‘n wonderwerk gelê en wag het. By die dam het hy en die kind vir ‘n oomblik op die lae muurtjie gehuiwer, toe het hy haar skoene uitgetrek voordat hy, met sy skoene en al, in die water geklim het. Die water het tot net bokant sy knieë gekom. Hy het iets in die dogtertjie se oor gefluister, sy het vrolik gelag en met haar handjie vir ons gewaai voordat sy sonder huiwering van die muurtjie af, in die water gespring het … en tot almal se verbasing bo op die water bly staan het! Hand aan hand het hulle weg van die wal af, dieper die dam in beweeg, hy tot by sy middel in die water, en die kind opgewonde bo op die water.
“Van agter die samedromming van mense het ‘n persfotograaf sy weg na die fokuspunt van aksie met geweld oop gebeur. By die besope grootbek neef wou hy weet; ‘is dit hier waar die man vandag met sy kaal voete oor rooiwarm kole gaan loop?’
“Die grootbek neef was geskok. ‘Is jy dan nou onnosel man?’ het hy hom toegesnou. ‘Dit is wetenskaplik onmoontlik om aan ‘n rooiwarm kool te raak sonder om ernstige brandwonde op te doen, dit is ‘n wetenskaplike feit en jy weet dit. En jy glo waaragtig dat iemand kaalvoet oor kole kan loop! Die pers behoort hulle beriggewing objektief en wetenskaplik te hou en nie goedkoop sensasie na te jaag nie. Julle onderskat die intellek van julle leserpubliek. Julle beledig ons.’
“Die mense was stomgeslaan, en bang, vertel die meisie. Hier en daar het iemand senuweeagtig gelag, ander was openlik vyandig teenoor ‘die towenaar en duiwelsaanbidder’. Die grootbek neef het luidkeels beweer dat daar ‘n lae muurtjie onder die water was wat nie in die skemer sigbaar is nie en dat die kind enige oomblik die muur gaan mistrap en gaan verdrink omdat die dronklap van ‘n misgewas haar nie sal kan help nie. Maar op dieselfde oomblik het die kind Chris se hand gelos en laggend in sirkels om hom begin hardloop dat die water so spat.
“Dit was soos ‘n sprokie, so onwerklik, so wonderbaarlik, so vreesaanjaend. Mens was te bang om jou oë te knip, bang dat die geringste geluid die toneeltjie sou laat verdwyn. ‘n Laggende kind met haar arms soos vlerke uitgestrek, wat uitgelate in sirkels om die man in die water hardloop.
“’Net soos ek julle gesê het,’ het die grootbek neef in sy dronkenskap van iewers uit die doodse stilte tussen die geskokte gaste gestamel. ‘Die swaap kan nie op die water loop soos hy met sy groot bek belowe het nie!’”
“By die oorkantste wal het hy en die kind weer op die muurtjie geklim, hy druipnat met water wat soos ‘n fontein uit sy skoene borrel, en die kind relatief droog en huppelend van opgewondenheid. Hy het moeg gelyk toe hulle om die dam begin terugstap na ons toe. Die gaste het die twee in ‘n doodse stilte staan en inwag, sommige was opgewonde, ander was bang en onseker, die meeste was woedend.
“Sy ma het hom aan die oorkant staan en inwag. Sy het liefies vir hom geglimlag en onderlangs gesis ‘vrek jou vuilgoed, vrek’. Uit die skemer het `n man op hulle afgestap, in sy hand het die lem van `n mes geblink. Hy het die man gesien aanstorm en sy ma probeer waarsku maar dit was te laat. Die man het hom met die mes aangeval. Hy het weerloos bly staan, en niemand het ‘n vinger verroer om hom te gaan help nie!
“Die geweld van die aanval het hom terug laat steier tot teen die lae muur van die dam. Hy het agteroor geval met sy bolyf in die water terwyl die aanvaller die mes met reëlmaat in sy bors gesteek het. Die water het stadig rooi verkleur van die bloed, die spuitfontein se water het verander in ‘n pragtige, skuimende pienk.
“Die mense het gehipnotiseerd bly staan en kyk na die mes en die bloed en die haat waarmee die slagoffer vermink word,” sê die man met die jas. “En toe storm almal gelyk vorentoe. Dit was asof almal besete geword het. Die aanvaller is met geweld uit die pad gestamp, mense het in die water gespring en die slagoffer verwoed met hulle kaal hande aangeval.”
“Ek het hom met die vuis in die gesig geslaan, aanhoudend, ek kon myself nie keer nie. Ek het hom gehaat soos ek niemand nog ooit gehaat het nie,” snik die meisie in swart byna onhoorbaar.
“En ek het hom aan die keel gegryp en gewurg, ek het hom geskud soos ‘n hond ‘n dooie kat skud terwyl ek sy agterkop teen die spuitfontein tot ‘n pappery verbrysel het. Ek het sy kop onder die water gedruk en hom gevloek tot in die hel toe, die vuilgoed, die hond!” sê die man met die jas. Hy vat ‘n sluk uit die bottel uit en begin huil soos ‘n kind. “Wat anders kan ons met sulke mense doen as om hulle lief te hê en te haat met alles waartoe jy in staat is?”
“Die persfotograaf, sê die meisie, “het mense uit sy pad uit gestamp terwyl hy aanhoudend foto’s neem. Hy het self in die water gespring om naby skote van die aksie te neem. In ‘n oomblik van totale waansin het hy saam met die mense op die slagoffer toegesak en die reeds dooie man met sy kamera oor die kop geslaan.
Dit het ek, Theresa, alles gesien. Dit was soos `n goedkoop film wat in stadige aksie voor my afgespeel het. Toe die Polisie daar opdaag was die lyk byna onherkenbaar vermink. Langs die fontein het ‘n jagmes met ‘n ivoor hef en ‘n wolwekop gelê. Die gaste het eenkant saam gebondel gestaan, druipnat en bebloed, nie een kon sê presies wat gebeur het nie. Die persfotograaf het in die straat gesit en huil oor sy stukkende kamera en die beste foto’s van sy loopbaan wat nou verlore is. Van die aanvaller met die mes was daar geen teken nie. Dit het ook nie meer saak gemaak wie of wat hy was en waarom hy gemoor het nie. Daar was nie meer een onskuldige nie.
“En iewers in die skemer staan die gryskop vrou, koud en afsydig, maar toe met ‘n sweem van ‘n glimlag om haar mondhoeke. Sy het weer gewen, die teef!” sê Izak bitter. “Selfs sy getrouste vriende het hom op die laaste in die steek gelaat, hom verraai, hom brutaal vermoor.”
Sersant Hendrina het, met die aanhoor van die verhaal, die bottel wyn versigtig op die vloer neergesit. Hy het onvas op sy voete na die fotograaf geslinger en kersregop voor hom gaan staan.
“Ek is sersant Hendrina Brand,” het hy aan die fotograaf gesê.
“Ek neem jou in hegtenis vir die moord op ……,” en vir `n oomblik huiwer hy onseker. “Vir die moord op iemand iewers, in `n fontein ….. met jou kamera. Jy het die reg om stil te bly ….,”
“Fantasties,” onderbreek die fotograaf sersant Hendrina in die stotterende uitvoering van sy plig. “Jy kom asof jy gestuur is. Dit is die kersie op die koek. `n Regte polisieman in uniform om die tragedie mee af te rond.”
Die fotograaf neem sersant Hendrina aan die arm en stoot hom in die rigting van die meisies by die kis.
“Jy het die reg om stil te bly ….’” begin sersant Hendrina weer in sy mees amptelike stem terwyl hy na sy boeie begin soek.
“Staan daar tussen die bruid en haar vriendin langs die kis,” sê die fotograaf en hy stoot die sersant hardhandig vorentoe.
Sersant Hendrina vind sy boeie en slaan die een boei dramaties aan sy een arm en probeer die ander boei om die fotograaf se arm te sit. Op daardie oomblik trek die bruid hom laggend aan sy arm nader en hy verloor sy ballans. In die proses glip die boei per ongeluk om die handvatsel van die kis en sluit sersant Hendrina Brand homself vir die res van die verrigtinge aan die kis vas.
Posted in Louwie | Tagged Chris | Lewer Kommentaar
Louwie on Survival and extinction