You are here: Home » Content » Aardrykskunde Graad 8 » Die lees van kontoerpatrone op 'n topografiese kaart
DIE LEES VAN KONTOERPATRONE OP ‘N TOPOGRAFIESE KAART1. Die lees van kontoerpatrone op ’n topografiese kaarta) ’n Steil helling en ’n geleidelike hellingFigure 1 By ’n geleidelike helling is die kontoerlyne verder uitmekaar. By ’n steil helling is die kontoerlyne nader aan mekaar.b) ’n Konvekse en ’n konkawe helling
c) ’n Tafelberg (mesa)’n Groot plat tafelagtige bokant word onderskei.Figure 3d) Tafelkop (butte) en spitskoppeFigure 4SpitskopFigure 5TafelkopBy spitskoppe is die kontoere amper sirkelvormig en ewe ver van mekaar. Die kontoer met die hoogste waarde is in die middel. By ’n tafelkop sal die binneste 2/3 kontoere na aan mekaar wees. Die binneste kontoer het ook die hoogste waarde maar ’n groter ovaalvormige oppervlak word hier ingesluit (die tafel).e) ’n Krans of ’n watervalFigure 6Waar twee of drie kontoerlyne bo op mekaar lê ontstaan ’n loodregte krans en word in bergagtige gebiede aangetref. Sodra daar ’n rivier oor so ’n krans stort word dit ’n waterval genoem.f) BergreekseFigure 7Bergreekse se hoogte kontoerwaardes is ook in die middel, maar die hoë pieke sal afsonderlike punte maak. Hier kan ook riviere voorkom.g) ’n Poort en ’n nekFigure 8PoortFigure 9NekWanneer ’n rivier deur ’n nou deurgang in ’n bergreeks vloei, word dit ’n poort genoem. Die kranse is baie steil sodat die kontoere baie naby mekaar geleë is. By ’n nek is daar ’n laagtepunt tussen twee koppies maar die laagte is nog steeds heelwat hoër geleë as die omliggende area.h) ’n Riviervallei en ’n uitloperFigure 10Tussen twee rivervalleie word ’n uitloper gevorm. By ’n riviervallei is die grootste hoogte aan die buitekant en daal die land na die binnekant. By ’n uitloper word die grootste hoogte aan die binnekant aangetref en daarvandaan daal die land na die buitekant.Bogenoemde landvorme sal nie almal op alle topografiese kaarte voorkom nie, maar baie van hulle sal op topografiese kaarte voorkom. Deur oefening sal ’n kaartleser gou in staat wees om hulle op topografiese kaarte uit te ken.AKTIWITEIT 1[LU 1.4]1. Maak ’n kontoermodel.Figure 11a) Trek die verskillende kontoerlyne op aftrekpapier af.b) Kry kartonbokse en sny elke kontoerlynvorm daarop uit.c) Begin met die onderste een, naamlik 400 m en herhaal dit vir elkeen tot by 650 m.d) Rangskik die karton-kontoerplate soos in die meegaande figuur en plak hulle op mekaar vas.a) Dit kan met gips (“plaster of paris”) afgerond word om sodoende ’n reliëfmodel te hê met verskillende landvorme.2. Bestudeer die meegaande 1:50 000 topografiese kaart van Beaufort –Wes en kyk hoeveel van die landvorme op die kaart voorkom.Werk in groepe en doen daarna verslag. Onthou om koördinate te gebruik as jy na ’n plek se ligging op ’n topografiese kaart verwys.
MemorandumAKTIWITEIT1:Verskillende topografiese sketskaarte kan aan verskillende groepe gegee word. Verskillende kontoermodelle word dan gebou en per groep geëvalueer. Een verslag per groep word ingehandig vir evaluering.
« Previous module in collection Konvensionele kaarttekens op 1:50 000 kaarte
Next module in collection » Topografiese kaarte en foto's
This work is licensed by Siyavula Uploaders under a Creative Commons Attribution License (CC-BY 3.0), and is an Open Educational Resource. Last edited by Siyavula Uploaders on Aug 25, 2009 9:02 am -0500. Add to a lens