PressReader - Mossel Bay Advertiser: 2020-05-22 - Swart­mark swaai die sep­ter
Swart­mark swaai die sep­ter
‘n Plaas­li­ke spa­za­win­kel het si­ga­ret­te teen R60 per pak­kie ver­koop.
Mossel Bay Advertiser - 2020-05-22 - Voorblad -
Die ver­koop van al­ko­hol- en si­ga­ret­te op die swart­mark flo­reer in Mos­sel­baai, van­weë die in­per­kings­re­gu­la­sies. Die ver­bod op die wet­ti­ge ver­koop van al­ko­hol en si­ga­ret­te, een van die streng­stes ter wê­reld, is in­ge­stel om mid­der­nag op 26 Maart toe die lands­wye in­per­king in wer­king ge­stel is om die ver­sprei­ding van Covid-19 te be­heer.
Maar dit blyk as­of die vol­ge­houe ver­bod in­wo­ners wat nie ge­noeg voor­raad vóór die in­per­king be­kom het nie, daar­toe aan­ge­spoor het om al­ter­na­tie­we te soek. Tuis­ge­brou­de pyn­ap­pel­bier is die jong­ste gier on­der SuidA­fri­ka­ners en swart­mark­han­de­laars kraai ko­ning met al­ko­hol- en si­ga­ret­ver­ko­pe wat toe­ne­mend die hoog­te in skiet.
In­tus­sen ly ro­kers en drin­kers on­der die be­lag­lik hoë pry­se waar­voor si­ga­ret­te- en drank plaas­lik op die swart­mark ver­koop word. Boon­op het die vol­ge­houe ver­bod al hoe meer kri­mi­ne­le aktwi­tei­te tot ge­volg.
Die Mos­sel Bay Ad­ver­ti­ser het die be­skik­baar­heid van drank- en si­ga­ret­te in die om­ge­wing op die proef ge­stel. Dit was glad nie moei­lik om wyn, whis­key, bran­de­wyn, je­ne­wer of si­ga­ret­te in die han­de te kry nie. 'n Plaas­li­ke spa­za­win­kel het si­ga­ret­te, wat C­hes­ter­field en Mar­boro in­sluit, teen R60 per pak­kie ver­koop. Vyf li­ter rooi- of wit­wyn kon by die­self­de win­kel ge­koop word teen R550 per boks.
Op Wol­we­dans in Groot-Brak­ri­ver was bran­de­wyn te koop teen R400 per bot­tel en si­ga­ret­te is som­mer langs die pad in die ver­by­loop ge­smous vir R10 per si­ga­ret. On­te­vre­de in­wo­ners van Uit­brei­ding
13 het aan die Ad­ver­ti­ser ge­sê dat een bier, waar­voor hul­le ge­woon­lik R18.50 sou be­taal, nou teen R60 per bier op die
swart­mark te koop is.
Se­dert die na­si­o­na­le in­per­king be­gin het, het le­sers ge­reeld op die Ad­ver­ti­ser se fa­ce­book­blad bood­skap­pe ge­plaas aan­gaan­de on­wet­ti­ge drank­ver­ko­pe wat in die JCC-woon­ge­bied voort­ge­duur het.
'n In­wo­ner wat a­no­niem wil bly, sê die ge­meen­skap is on­steld oor die be­lag­lik hoë pry­se wat hul­le moet be­taal by win­kels waar hul­le ge­reel­de klan­te is.
"Ons word nou nie meer ge­help nie om­dat ons nie die hoë pry­se kan be­taal vir dran­ken si­ga­ret­te nie, maar an­der men­se wat dit wel be­taal kry nou voor­raad." Die in­wo­ner sê si­ga­ret­te waar­voor hul­le vóór die in­per­king R25.30 per pak­kie sou be­taal kos dees­dae som­mer tus­sen R120 en R150 per pak­kie, "maak nie saak wat­ter soort si­ga­ret dit is." In­tus­sen het die po­li­sie hul­le han­de vol om han­de­laars aan die pen te laat ry.
Die po­li­sie op Groot-Brak­ri­vier het die af­ge­lo­pe na­week op 'n spa­za­win­kel by Klein-Brak­ri­vier toe­ge­slaan en be­slag ge­lê op ta­bak en si­ga­ret­te.
Be­we­rings dat 'n spa­za­win­kel op Wol­we­dans ge­plun­der is om­dat in­wo­ners woe­dend was oor die pry­se van si­ga­ret­te word nog deur die po­li­sie on­der­soek. Suid-Kaap­se po­li­sie­woord­voer­der, kap­tein Mal­colm Po­jie sê die po­li­sie het on­langs be­slag ge­lê op 'n groot hoe­veel­heid dran­ken si­ga­ret­te. Die af­ge­lo­pe week het po­li­sie by pad­blok­ka­des in die om­ge­wing af­ge­kom op si­ga­ret­te ter waar­de van R200 000 wat in 'n vrag­mo­tor ver­voer is en ag­ter pyn­ap­pels weg­ge­steek was. Die dry­wer was on­der­weg op die N2 vanaf Gra­ham­stad in die rig­ting van Ge­or­ge.
Ver­bod vaal sy doel
Na­vor­sing wat deur pro­fes­sor Cor­né van Wal­beek, pro­jek­di­rek­teur by die U­ni­ver­si­teit van Kaap­stad (UCT) se skool van e­ko­no­mie ge­doen is, het be­vind dat si­ga­ret­te steeds ge­koop word, on­ge­ag die ver­bod.
Die swart­mark ont­duik be­las­ting en laat die prys van si­ga­ret­te- en drank as­tro­no­mies styg. Van Wal­beek sê die ver­bod op si­ga­ret­te vaal die aan­vank­li­ke doel en maak nie meer e­ko­no­mies sin nie.
Tans is daar steeds geen aan­dui­ding oor wan­neer die ver­bod ge­lig sal word nie, maar na­vor­sing deur Van Wal­beek en sy span dui daar­op dat die mees­te ro­kers en drin­kers, steeds ty­dens die staat van in­per­king met hul­le ge­woon­tes voort­gaan.
Fo­to: Jan­nie du P­les­sis
Ten spy­te van die ver­bod om drank- en si­ga­ret­ver­ko­pe wat met die na­si­o­na­le in­per­king ge­paard­gaan, is hier­die pro­duk­te steeds vry­lik op die swart­mark be­skik­baar, máár teen as­tro­no­mie­se pry­se.
Die Groot-Brak­ri­vier-po­li­sie se woord­voer­der, ser­sant Lau­ri­an­ne Bo­tha by ta­bak- en si­ga­ret­te wat ge­kon­fis­keer is.
Hier­die pak­kies si­ga­ret­te is op die swart­mark in Uit­brei­ding 13 te koop.