PressReader - Die Burger: 2017-09-16 - Nóg f os­sie­le in grot ont dek
Nóg f os­sie­le in grot ont dek
Ber­ger se span vind be­wy­se
“Dit is ’n groot ont­dek­king vir ons,” het prof. Lee Ber­ger, pa­le­on­to­loog, ge­sê oor nóg fos­sie­le van die ho­mi­nied Ho­mo na­le­di wat pas ont­dek is.
Ber­ger van die U­ni­ver­si­teit van die Wit­wa­ters­rand en ’n span ken­ners is tans weer in die Ri­sing S­tar-grot­stel­sel in die Wieg van die Mensdom be­sig met op­gra­wings.
Prof. John Ha­wks, pa­le­on­to­loog, het ge­sê hul­le het dié keer koord­lo­se in­ter­net­ver­bin­dings tus­sen ’n be­heer­stel­sel in die grot. Dit ver­bind die men­se wat in die twee grot­ka­mers, Di­na­le­di en Le­se­di, werk met te­le­fo­ne, as­ook met kring­te­le­vi­sie en vi­deo.
In al­bei dié grot­ka­mers is fos­sie­le voor­heen ge­vind. In die Di­na­le­di-grot­ka­mer is so­wat 1 800 ge­vind, on­der meer twee baie vol­le­di­ge in­di­vi­due, en in die Le­se­di-grot­ka­mer ’n in­di­vi­du met ’n baie vol­le­di­ge ske­del. Hy is Neo ge­doop.
Ber­ger het op ’n reg­streek­se vi­deo-uit­sen­ding wat deur Na­ti­o­nal Ge­o­graphic moont­lik ge­maak is, ge­sê: “Ons het baie net­jie­se ont­dek­kings die af­ge­lo­pe week ge­doen . . . Maar wat ons ge­kry het, is in ’n baie spe­si­a­le plek. Die vraag was of Ho­mo na­le­di wel af­ge­klim het in die baie nou en lang geut na Di­na­le­di. Ons het nou be­wy­se ge­kry dat van hul­le wel daar deur­ge­kom het. Dit is ’n groot ont­dek­king en dit is ook op­win­dend vir pa­leo-an­tro­po­lo­gie.”
Die geut is net 25 cm breed by die mond en so­wat 12 me­ter lank. Dié is eg­ter van so aard dat die twee vroue wat daar sit en werk in ’n piep­klein ruim­te op ’n leer sit so­dat hul­le nie aan die ma­te­ri­aal raak nie.
Dit be­te­ken dat daar ’n op­een­ho­ping sou wees in­dien die ho­mi­nie­de ly­ke in die grot in­ge- gooi het. Ook dat daar nie an­der geu­te was wat in­tus­sen toe­ge­val het nie.
Dié nu­we eks­pe­di­sie volg vier jaar na­dat die eer­ste fos­sie­le in die Di­na­le­di-grot­ka­mer ont­dek is.
Dr. Ma­ri­na El­li­ott het uit die Le­se­di-grot­ka­mer ge­sê hul­le soek na nog fos­sie­le van Neo. Dié ge­bied is ook so klein dat hul­le met ’n leer na ’n klein gat moet klim en só teen ver­skil­len­de hoe­ke werk. “Die hu­mi­di­teit is by­na 100% en die tem­pe­ra­tuur is kon­stant 18 °C. Maar al is dit klam is dit ook stow­we­rig,” het sy ge­sê.
Die Ho­mo na­le­di-fos­sie­le is tus­sen 335 000 en 236 000 jaar oud – jonk ge­noeg dat hul­le saam met die vroeë mo­der­ne men­se in Suid-A­fri­ka op die gras­vlak­tes ge­wan­del het. Ses da­te­rings­me­to­des is ge­bruik om die ou­der­dom te be­paal.
Fo­to’s: RI­SING S­TAR­EKS­PE­DI­SIE
S­te­ven T uc­ker in een v an die nou g eu­te v an die Ri­sing S tar­grot­stel­sel w at lei na die Di­nal edi­grot­ka­mer in die Wie g v an die Mens dom.
Mat­ha­be­la T si­ko­a­ne be sig met op­gra­wings in die Di­nal e­di­grot­ka­mer.