Afrikaans is ons almal se ma | Maroela Media
Die nuus – in afgelope naweek se Rapport – dat die nuut gestigte Afrikaanse Onderwysnetwerk (AON) 'n nuwe inisiatief begin om Afrikaans as onderrigtaal op skool te red, kom besonder geleë. Moenie fout maak nie, as Afrikaans wil oorleef as iets meer as bloot 'n kombuistaal, sal dié inisiatief moet slaag.
Wat van die klaskamer? Moet ek my naskoolse opleiding in Afrikaans kan ontvang? Moet die kindertjies wat op 6 jaar skool toe gaan, in 'n vreemde taal leer reken en skryf?
Dis hier waar die tweede teenargument inkom. Internasionaal is 'n indrukwekkende hoeveelheid akademiese navorsing gedoen oor die groei, bloei, agteruitgang en sterfte van tale. Gaan kyk byvoorbeeld – daar is talle ander – na die webwerf van die Foundation for Endangered Languages, waar die probleem baie onemosioneel en nugter ontleed word.
Volgens taalsosioloë word taal meestal op vyf vlakke gebesig: Tuis (waar taaloordrag van een geslag aan 'n volgende plaasvind), op handelsvlak, op owerheidsvlak, op kultuurvlak (skrywers, dramaturge en digters), en onderwys (met inbegrip van akademiese navorsing).
In Suid-Afrika het Afrikaans op handels- en owerheidsvlak byna volledig verdwyn. Op onderwys- en akademiese vlak gaan dit vinnig die kreeftegang. Op kultuurvlak blom dit nog, danksy die belegging van vorige geslagte. En tuis vind jy ook dat steeds meer Afrikaanse ouers meen hulle kinders moet Engels word sodat hulle vir 'n oorwegend Engelse omgewing voorberei word.
Die oorlewing van 'n taal kan aan verskeie voorwaardes gekoppel word.
Byvoorbeeld, hoe meer mense 'n taal praat, hoe groter is die kans dat hy sal oorleef. Maar as hy 'n minderheidstaal in 'n taalvyandige omgewing is, verminder dit sy oorlewingskans.
As die taal op al vyf vlakke behoorlik gebesig word, styg sy kanse. Hoe minder funksies in die praktyk oorbly, hoe kleiner word dit.
Dís waaroor die aankondiging oor Afrikaanse onderwys gaan. Dr. Theuns Eloff, die belangrikste inisiatiefnemer, het tereg verwys na die volledige pyplyn – van graad 1 tot by naskoolse opleiding – wat in Afrikaans beskikbaar moet wees. Dit maak nie sin om slegs enkele skakels van die ketting in ons taal te hê nie; die héle ketting moet Afrikaans wees.
Nee, ons sal die bruin mense by die saak moet betrek. En ons sal dit moet doen op 'n manier wat erkenning gee aan hul anderse agtergrond, aan die feit dat hulle Afrikaans nie deur 'n Afrikaner-nasionalistiese bril bekyk nie, dat hulle nie betrokke wil wees by 'n "Boereding" nie.
Persoonlik dink ek as ek die ANC was sou ek nou eerder daarna gekyk het om die grondwet te verander sodat alle opleiding in Engels moet plaasvind. Dit sal baie minder ophef in oorsese land maak en C.R. kan dit maklik motiveer deur bloot die argument te maak dat 'n enkele taal 'n saambindende uitwerking het. Hy sal ook baie wat daarop uit is om Afrikaners te straf gelukkig maak. Verder kan hy die huidige teenkanting in Afrikaner geledere finaal 'n nekslag toedien al neem dit tussen 10 en 20 jaar om die resultaat te verkry. Dit kan ook die… Lees meer »
En om te dink Engels was die taal van die imperialistiese kolonialistiese "British Empire" wat die wêreld se grootste slawebedryf, ook in Suid-Afrika, bedryf het! Hoe ironies tog! Maar menigde Suid-Afrikaners is swak vertroud met Suid-Afrikaanse en wêreldgeskiedenis.
Ook "Royal English" gaan net soos Latyn nie oorleef teen 'n toenemende multikulturele aanslag nie. Die lewe is interessant.
Oupa Johann Toekoms Vlakvark
BAIE dankie vir hierdie eerlike en visionêre artikel. Dit is belangrik dat ons almal opbouende gedagtes op 'n basis van wedersydse respek uitruil vir 'n beter pad en toekoms vorentoe. Hiertoe kan hierdie Maroela Media platform 'n belangrike rol speel.
Immers, Naasteliefde = Geduld + Verdraagsaamheid.
Daar is 'n uitmuntende voorbeeld onder die groep Afrikaners wat na afloop van die Anglo Boereoorlog na Argentinië toe geëmigreer het en as bure in dieselfde streek Patagonië gaan woon het. Alhoewel hulle tot so 'n mate Afrikaners in murg en been was dat hulle geweier het om vir net een dag onder 'n Britse vlag te lewe, kon hulle slegs tuis asook onder mekaar Afrikaans praat. Binne enkele geslagte kon geen jongmens meer Afrikaans praat of verstaan nie.
Afrikaans is in elk geval gedoem. Selfs al word die oorlewing van Afrikaans daarvan afhanklik gemaak dat "mense hom praat", is daar van suiwer Afrikaans as 'n omgangstaal byna nie meer sprake nie. Die meeste Afrikaners en Afrikaanssprekendes se Afrikaans is so deurspek met Engelse woorde, dat dit net sowel as geradbraakte Engels geklassifiseer kan word. As ons nie die rentmeesters van ons eie suiwer taal is nie, hoe kan ons verwag dat die owerheid, die howe, die universiteite, ens Afrikaans moet beskerm?