KYK: Trump en die 'Bolton-bom' | Netwerk24
Deur Leopold Scholtz 29 Januarie 2020 06:15
'n Reeks onthullings in 'n manuskrip van John Bolton, afgedankte nasionale veiligheidsraadgewer van pres. Donald Trump, het soos 'n handgranaat in die Trump-kamp ontplof en paniek veroorsaak. Leopold Scholtz kyk na wát die onthullings is, en wat dit beteken indien hulle korrek blyk te wees.
'n "Bolton-bom" kan 'n mens gerus die onthullings noem wat John Bolton, vorige nasionale veiligheidraadgewer van pres. Donald Trump, na bewering in 'n nog ongepubliseerde boek oor sy tyd in die Withuis openbaar maak. Die manuskrip, The Room where it Happened (bedoelende die president se Ovaal-kantoor in die Withuis), sal – indien dit toegelaat word – in Maart verskyn.
Dis geen uitgemaakte saak nie. Bolton het die manuskrip, ooreenkomstig die reëls, eers aan die Withuis voorgelê om toe te sien dat hy, al is dit dalk per ongeluk, geen nasionale geheime uitlap nie. Daar word gevolglik wyd bespiegel dat Trump 'n stokkie voor die publikasie sal steek.
Nie dat dit sal saak maak nie. The New York Times het die ongesensureerde manuskrip in die hande gekry en die plofbare aspekte die wêreld in geslinger. Ander media het gretig gevolg.
Die onthullings waaroor dit hier gaan, is ernstig. Dit handel oor die wyse waarop Trump sy Oekraïnse ampsgenoot, pres. Wolodimir Zelenski, glo gedreig het dat hy militêre hulp sou weerhou in ruil vir 'n belofte dat Zelenski 'n korrupsieondersoek na sy waarskynlike Demokratiese kandidaat in die komende verkiesing, Joe Biden, sou begin om sy (Trump se) herverkiesing te bevoordeel.
Dit het gelei tot die amptelike staat van beskuldiging wat voor die senaat dien. As die beskuldiging waar is, sou dit beteken dat Trump die leier van 'n ander land probeer intimideer het om hom (Trump) in 'n verkiesing te help – 'n politieke doodsonde.
Waarom Bolton se manuskrip 'n bom is
John Bolton, voormalige veiligheidsraadgewer van pres. Donald Trump, se manuskrip oor sy dae in die Withuis het soos 'n bom in die Trump-kamp ontplof. Foto: AP
Om te begryp waarom die beweerde Bolton-bom soveel beroering veroorsaak, is dit nodig om vlugtig te kyk na die argumente wat Trump se Demokratiese aanklaers in die senaat teen hom aanvoer, en die verdediging van sy Republikeinse verdedigingspan.
Die Demokratiese narratief berus onder meer op die opsomming van die gewraakte telefoongesprek tussen Trump en Zelenski van 25 Julie 2019, waar hy Zelenski vir 'n korrupsieondersoek na Biden en sy seun, Hunter, vra. Dit berus op die getuienis van verskeie amptenare in die departement van buitelandse sake voor 'n ondersoekskomitee van die huis van verteenwoordigers.
In isolasie beskou, bevat dié narratief enkele belangrike leemtes.
Ten eerste, ofskoon die verslag van die gewraakte telefoongesprek wys Trump het Zelenski vir 'n ondersoek na die Bidens gevra, is daar geen eksplisiete verwysing na die weerhouding van militêre hulp nie. Daarteenoor staan weer dat die hulp toe al gestaak was en dat die Oekraïeners daarvan geweet het. Dit kos net 'n halwe begryper om te verstaan wat Trump se ietwat bedekte boodskap was, meen die Demokrate.
Die Demokrate het gehyg van gretigheid om Trump by te kom, pleks van om stap vir stap en metodies te werk te gaan.
'n Tweede leemte in die narratief is dat geen enkele getuie eksplisiet gehoor het dat Trump die hervatting van militêre hulp koppel aan die Biden-ondersoek nie. Die getuienis kom neer op "ek het gehoor dat dié dit gehoor het", maar niemand het dit uit Trump se eie mond gehoor nie.
'n Derde leemte in die Demokratiese saak is dat die huis se ondersoekskomitee nou getuies vra wat hy nie tydens die ondersoek voor hom gedaag het nie – onder wie Bolton. Daarteenoor staan dat Trump alle amptenare in die Withuis, onder wie Bolton, verbied het om te getuig.
Die huis kon die saak hof toe vat, maar dit sou waarskynlik maandelange sake verg. En die Demokrate het gehyg van gretigheid om Trump by te kom, pleks van om stap vir stap en metodies te werk te gaan.
Daardeur het hulle wel 'n argument op 'n skinkbord aan die Republikeine gegee.
Bring hom, laat ons hoor wat hy te sê het. Jerrold Nadler van die Republikeinse Party is ten gunste daarvan dat John Bolton gedagvaar word om voor die ondersoek na pres. Donlad Trump te getuig. Foto: AP
Die Republikeine se verweer, soos dit vandeesweek in die senaat aangebied is, kom – tereg – daarop neer dat die Demokrate se klagte op baie bewerings en omstandigheidsgetuienis neerkom, maar op geen bewyse nie.
Bowendien het hulle twee bekendes ingevoer om hul saak te versterk.
Die een is 'n regsgeleerde, prof. Alan Dershowitz ('n gewese liberaal wat hom opeens as 'n sterk Trump-ondersteuner ontpop het) wat op grond van sy vertolking van die grondwet aanvoer dat 'n beskuldiging op 'n duidelike wetsoortreding móét berus, wat nie hier die geval is nie. Dis dalk 'n politieke oortreding, maar geen misdadige oortreding nie, en val dus nie onder die grondwetlike bepaling oor 'n beskuldiging nie, sê hy.
Sy vertolking word nie deur die meeste ander grondwetkenners gedeel nie.
Die ander is Ken Starr, wat vandeesweek voor die senaat aangevoer het die beskuldiging kom neer op "oorlog" en dat dit die nasie te diep verdeel. Starr, moet bygesê word, is die man wat in 1998 die sterkste dryfkrag agter die beskuldiging teen pres. Bill Clinton was, wat sy standpunt enigsins eienaardig maak.
Verbitterde ou man wat boek wil verkoop?
Pres. Donald Trump van die VSA beskryf sy voormalige veiligheidsraadgewer John Bolton as 'n verbitterde ou man wat net 'n boek wil verkoop. Foto: Reuters
Die groot vraag wat nou voor die 100 senatore lê, is of hulle verdere getuies en/of dokumente gaan toelaat. Dis teen dié agtergrond dat die Bolton-bom gebars het.
Bolton skryf in sy manuskrip hy was in 'n vergadering in Augustus 2019 waar Trump eksplisiet in soveel woorde gesê het die militêre hulp aan Oekraïne moet teruggehou word totdat Zelenski instem met die korrupsieondersoek teen die Bidens. Daarmee word die belangrikste leemte in die Demokratiese bewysvoering aangevul.
Bolton is nie die eerste die beste nie. Hy is al dekades lank in die binnekring van die Republikeinse Party, 'n aggressiewe korrelkop wat altyd behoorlike invloed gehad het, maar nie veel vriende nie.
Hy het die Withuis ná sy afdanking blykbaar in bitterheid verlaat, wat kan beteken dat hy wraak soek. Dit beteken nie dat hy dinge uit sy duim suig nie.
Dit wil ewenwel lyk of Bolton die Trump-span in 'n verloor-verloor-situasie geplaas het.
Trump self het die manuskrip afgemaak as dié van 'n verbitterde ou man wat sy boek wil verkoop. En die Republikeinse regspan in die senaat het die onthullings angsvallig vermy.
Dit wil ewenwel lyk of Bolton die Trump-span in 'n verloor-verloor-situasie geplaas het. Word Bolton inderdaad as getuie geroep (en indien sy getuienis ooreenstem met wat hy glo in die manuskrip vertel), kan dit verdoemend vir die president wees, veral as sy verhaal onder kruisverhoor orent bly.
Blokkeer die Republikeine Bolton se getuienis, roep dit die verdenking op dat hulle 'n ernstige politieke oortreding van Trump wil toesmeer. En dít kan in die komende verkiesing op alle vlakke teen hulle boemerang.
'n Mens kan sê wat jy wil, maar die Amerikaanse politiek bly interessant.
* Dr. Scholtz is 'n onafhanklike politieke ontleder wat in Nederland bly. Die menings van skrywers is hul eie en weerspieël nie noodwendig dié van Netwerk24 nie.
Meer oor: Republikeinse Party | Demokratiese Party | John Bolton | Donald Trump | Joe Biden | Oekraïne | Amerika | Staat Van Beskuldiging