FEDSAS | Grondwet
Grondwet van die Federasie van Beheerliggame van Suid-Afrikaanse Skole (FEDSAS)
1.1 Die naam van die vereniging is die Federasie van Beheerliggame van Suid-Afrikaanse Skole (hierna ‘die Vereniging’ of ‘FEDSAS’).
1.2 Die amptelike afkorting van die naam van die Vereniging is FEDSAS.
2.1 FEDSAS is 'n regspersoon en vereniging sonder winsbejag, en is as sodanig die draer van regte en verpligtinge, en bates en laste, en beskik oor die bevoegdheid om in eie naam te dagvaar en gedagvaar te word.
2.2 FEDSAS bly voortbestaan ondanks veranderinge in die samestelling van sy lidmaatskap of ampsdraers.
2.3 Geeneen van die lede van FEDSAS is aanspreeklik vir die laste of verpligtinge van die Vereniging, of geregtig op die bates of inkomste van die Vereniging nie, behalwe as redelike vergoeding vir dienste gelewer.
2.4 Onderworpe aan voorafmagtiging deur die Nasionale Raad, verteen-woordig die Voorsitter van die Nasionale Raad, en, in sy/haar afwesigheid, die Ondervoorsitter of enige ander lid van die Nasionale Raad wat kragtens 'n besluit van die Nasionale Raad daartoe gemagtig is, FEDSAS in alle regshandelinge van die Vereniging.
Die visie van FEDSAS is die behoud en bevordering van onderwys van gehalte in openbare skole in die Republiek van Suid-Afrika.
Die missie van FEDSAS is om alles in sy vermoë te doen om, in die algemeen, sy lede en hul belangegroepe te verteenwoordig in die vestiging en bevordering van die hoogs moontlike standaard van opvoeding vir al die kinders van ons land, en, in die besonder, om doeltreffende skoolbeheer en -bestuur te bevorder ten einde voormelde te bereik.
5.1 FEDSAS onderskryf die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika.
5.2 FEDSAS ondersteun die beginsel van maksimum afwenteling van skoolbeheer en -bestuur na beheerliggame van openbare skole, en beywer hom vir die bevordering en uitbouing van die magte en bevoegdhede van beheer¬liggame deur die opbou van die vermoëns van beheerliggame.
5.3 FEDSAS ondersteun en bevorder die beginsel van die vryheid van beheer¬liggame en skoolgemeenskappe om die vlak waarop onderwys deur die Staat voorsien word, aan te vul.
5.4 FEDSAS onderskryf die beginsel van keuring en erkenning op grond van meriete en uitnemendheid.
5.5 FEDSAS ondersteun die beginsel dat skoolbeheerliggame vir elke leerder geleenthede behoort te skep om sy/haar volle potensiaal te verwesenlik.
5.6 FEDSAS onderskryf die beginsel van behoud en bevordering van `n kultuur van leer en onderrig in alle skole sowel as die beginsel van uitnemend¬heid in onderrig.
5.7 FEDSAS ondersteun die beginsel van vestiging en behoud van gesonde verhoudinge met alle belangegroepe in die onderwys.
5.8 FEDSAS ondersteun die beginsel van verdraagsaamheid teenoor, en respek vir, die verskillende kulture, gelowe en tale van die volkere van die Republiek van Suid-Afrika.
Die doelstellings van FEDSAS is soos volg:
6.1 Om provinsiale verenigings van beheerliggame sowel as groepe en individuele beheerliggame wat in 7 hieronder beoog word, byeen te bring
6.2 Om as verteenwoordigende liggaam en spreekbuis te dien vir die bevordering van die gemeenskaplike belange en ideale van sy lede, sonder om in hul huishoudelike sake in te meng
6.3 Om amptelike erkenning van alle toepaslike liggame, instellings en owerhede te verkry
6.4 Om namens sy lede samesprekings te voer en te onderhandel met, en voorleggings te maak aan, gesagsliggame en ander instellings op alle vlakke
6.5 Om geld in te samel ter verwesenliking van die doelstellings van FEDSAS
6.6 Om alle stappe te doen wat nodig kan wees om die missie of doel¬stellings van FEDSAS te bevorder
6.7 Om opleiding, toerusting en bystand aan sy lede te voorsien in die uitoefening van hul regte, die uitvoering van hul pligte, en die nakoming van hul verantwoordelikhede
6.8 Om gesonde kommunikasie met alle belangegroepe in die onderwys te vestig en te bevorder
7.1 Die lede van FEDSAS bestaan uit geaffilieerde beheerliggame van openbare skole wat lede geword het op grond van goedgekeurde aansoeke om lidmaat¬skap.
7.2 Aangewese groepe of organisasies kan as lede van FEDSAS aanvaar word, selfs indien hulle nie beheer¬liggame van openbare skole is nie, indien die betrokke aansoek om lidmaatskap goedgekeur word deur ten minste 75% van die lede van die Nasionale Raad wat by die betrokke vergadering teenwoordig is en stem, onderworpe aan sodanige voorwaardes as wat by die vergadering opgelê en deur die aansoeker aanvaar kan word.
7.3 'n Lid van FEDSAS kan sy lidmaatskap van die Vereniging deur skriftelike kennisgewing aan die Uitvoerende Hoof beëindig.
7.4 'n Lid se lidmaatskap kan skriftelik deur die Uitvoerende Hoof beëindig word in geval van wanbetaling van die voorgeskrewe ledegeld, of op grond van optrede of gedrag wat na die oordeel van die Uitvoerende Hoof strydig is met enige bepaling van hierdie grondwet of enige besluit van die Nasionale Raad. Sodanige beëindiging sal slegs geskied nadat die lid 'n redelike tyd gegun is om redes aan te voer waarom die lid se lidmaatskap nie beëindig moet word nie.
7.5 Wanneer 'n lid se lidmaatskap ooreenkomstig 7.4 hierbo beëindig word, sal sodanige lid geregtig wees om na die Nasionale Raad teen die besluit van die Uitvoerende Hoof te appelleer. Die skriftelike kennisgewing van appèl moet die Voorsitter teen nie later nie as twintig (20) kalenderdae ná die datum van beëindiging van lidmaatskap bereik.
7.6 By die oorweging van die appèl sal die Nasionale Raad geregtig wees om sodanige bykomende inligting in te win as wat na die oordeel van die Nasionale Raad nodig kan wees om tot 'n regverdige en billike beslissing te kom.
8. Amptelike tale
8.1 Die amptelike tale van FEDSAS is Afrikaans en Engels, sowel as enige ander amptelike taal van die Republiek van Suid-Afrika wat van tyd tot tyd deur die Nasionale Raad aangewys kan word.
8.2 Alle sakelyste en notules van vergaderings sal, in soverre dit prakties uitvoerbaar is, om die beurt in elk van FEDSAS se amptelike tale opgestel word, met dien verstande dat 'n lid daarop geregtig is om aan te dring dat 'n mosie of resolusie in die amptelike FEDSAS-taal van die lid se keuse gemaak en genotuleer word.
8.3 Mosies en amendemente word voorgedra in die amptelike taal van die voorsteller se keuse, met dien verstande dat die Voorsitter daarop geregtig sal wees om 'n vrye vertaling van sodanige mosie of amendement aan die vergadering voor te hou.
9. Strukture van FEDSAS
9.1 Algemene Jaarvergadering
9.1.1 Die Algemene Jaarvergadering is die hoogste beleidmakende liggaam van FEDSAS.
9.1.2 Die Algemene Jaarvergadering word een maal per jaar gehou op 'n datum en plek wat deur die Nasionale Raad bepaal word.
9.1.3 Die Algemene Jaarvergadering bestaan uit persone wat vir daardie doel deur die Provinsiale Rade afgevaardig word.
9.1.4 Elke Provinsiale Raad sal geregtig wees om persone na die Algemene Jaarvergadering af te vaardig van wie slegs vyf (5) stemgeregtig sal wees. Die kworum vir besluite van die Algemene Jaarvergadering is drie-en-twintig (23).
9.1.5 Elke stemgeregtigde moet in besit wees van 'n geloofsbrief wat deur die Provinsiale Raad uitgereik is.
9.1.6 Geen volmagstemme sal toegelaat word nie.
9.1.7 Alle besluite van die Algemene Jaarvergadering word deur middel van die opsteek van hande geneem, tensy die vergadering oor 'n ander wyse van besluitneming ooreenkom. Alle besluite word deur middel van 'n gewone meerderheid van stemme geneem. Met 'n staking van stemme sal die Voorsitter 'n beslissende stem hê.
9.1.8 Die Algemene Jaarvergadering:
• oorweeg en aanvaar die Voorsitter se jaarverslag;
• oorweeg en aanvaar die Vereniging se finansiële jaarverslag;
• verkies die lede van die Nasionale Raad sowel as 'n sekundus vir elke lid van die Nasionale Raad;
• verkies die Voorsitter van die Vereniging; en
• wys onafhanklike ouditeure aan om die finansiële sake van die Vereniging te ouditeer.
9.2 Nasionale Raad
9.2.1 Die uitvoerende gesag, beheer en verantwoordelikheid van FEDSAS berus by die Nasionale Raad.
9.2.2 Die Nasionale Raad bestaan uit een persoon per provinsie wat týdens die Algemene Jaarvergadering déúr die Algemene Jaarvergadering verkies word; die Voorsitter; die Uitvoerende Hoof en Adjunk- Uitvoerende Hoof van FEDSAS, sowel as 'n maksimum van drie persone wat deur die Nasionale Raad gekoöpteer word. Die lede wat aldus gekoöpteer word, hoef nie lede van beheerliggame te wees nie. Die Algemene Jaarvergadering sal ook vir elke verkose lid van die Nasionale Raad 'n sekundus aanwys.
9.2.3 Die Nasionale Raad belê een gewone vergadering in elke helfte van die jaar, op 'n tyd en plek wat die Voorsitter bepaal.
9.2.3.1 Die Voorsitter kan geheel na sy/haar eie goeddunke 'n buiten¬gewone vergadering van die Nasionale Raad belê, en is verplig om sodanige vergadering te belê op die skriftelike versoek van ten minste vier lede van die Nasionale Raad, ten einde oor enige belangrike, dringende saak te besin en besluite te neem.
9.2.4 Die Nasionale Raad sal die prosedure bepaal wat by sy vergaderings sowel as die vergaderings van die Uitvoerende Komitee en enige ander komitees sal geld.
9.2.5 Vyftig persent van die lede van die Nasionale Raad maak 'n kworum uit by die vergadering van die Nasionale Raad.
9.2.6 Die ampstermyn van die lede van die Nasionale Raad is een jaar, en elkeen van die lede is herkiesbaar.
9.2.7 Die Nasionale Raad handel alle dringende sake namens die Algemene Jaarvergadering af wanneer die Algemene Jaarvergadering nie in sitting is nie, en doen daaroor verslag by die Algemene Jaarvergadering.
9.2.8 Die Nasionale Raad bepaal beleid vir FEDSAS, maar sodanige beleid kan deur die Algemene Jaarvergadering gewysig of ter syde gestel word.
9.3 Uitvoerende Komitee
9.3.1 Die Nasionale Raad stel 'n Uitvoerende Komitee aan wat uit die Uitvoerende Hoof en een uitvoerende beampte vir elke provinsie bestaan.
9.3.2 Die Uitvoerende Komitee is verantwoordelik vir die Uitvoerende Sentrum en dié se aktiwiteite.
9.3.3 Die vergaderings van die Uitvoerende Komitee word deur die Uitvoerende Hoof of die Nasionale Raad belê, op sodanige tyd en plek as wat hy/sy of die Raad bepaal.
9.3.4 Die Uitvoerende Komitee gee aandag aan die uitvoering van besluite van die Algemene Jaarvergadering en die Nasionale Raad, die daaglikse bestuur van die Vereniging, en alle dringende sake, en doen aan die Nasionale Raad daaroor verslag.
9.3.5 Die Uitvoerende Komitee doen oor al sy werksaamhede aan die Nasionale Raad verslag.
9.3.6 Die Uitvoerende Komitee is daarop geregtig om lede volgens sy behoeftes te koöpteer, met dien verstande dat geen gekoöp¬teerde lid enige stemreg sal hê by enige vergadering van die Uitvoerende Komitee nie.
9.4.1 Die Nasionale Raad en die Uitvoerende Komitee kan komitees aanstel om hulle in die uitvoering van hul pligte te help.
9.4.2 Die voorsitter van elke komitee moet deur die Nasionale Raad aangestel word.
9.4.3 Enige persoon kan deur die Nasionale Raad as lid van 'n komitee aangestel word.
9.5 Die Voorsitter, Ondervoorsitter, Sekretaris en Penningmeester
9.5.1 Die Nasionale Raad verkies uit sy geledere 'n Onder¬voorsitter, wat deur middel van geslote stembriewe benoem en verkies word.
9.5.2 Die Voorsitter, Ondervoorsitter en alle ander ampsdraers van die Nasionale Raad beklee hul ampte vir een jaar.
9.5.3 Die Voorsitter sit voor op alle vergaderings van FEDSAS en die Nasionale Raad, en sal by sodanige vergaderings slegs oor 'n beslissende stem beskik.
9.5.4 In die afwesigheid van die Voorsitter sal die Ondervoorsitter voorsit, en in sý/háár afwesigheid wys die Nasionale Raad deur middel van 'n meerderheidsbesluit 'n waarnemende voorsitter aan.
9.5.5 Die Voorsitter verrig alle take en verantwoordelikhede wat kragtens hierdie grondwet of deur die Nasionale Raad aan hom/haar opgedra word. In sy/haar afwesig¬heid sal die Ondervoorsitter, en in die afwesigheid van die Onder¬voorsitter, 'n lid van die Nasionale Raad wat vir daardie doel deur die Nasionale Raad aangewys is, sodanige take en verantwoordelik-hede verrig.
9.5.6 Indien die Voorsitter voor die verstryking van sy/haar termyn die amp sou neerlê, wys die Nasionale Raad deur middel van 'n meerderheidsbesluit een van sy lede aan om die amp tot die verstryking van die betrokke termyn te beklee.
9.5.7 Die Nasionale Raad stel 'n Sekretaris aan.
9.5.8 Die Sekretaris is 'n lid van die Nasionale Raad, sonder stemreg.
9.5.9 Dit is die taak van die Sekretaris om notule te hou van die besluite van elke vergadering van die Nasionale Raad en die Uitvoerende Komitee, en om te verseker dat sakelyste vir die vergaderings ten minste veertien (14) dae vooraf aan lede voorsien word.
9.5.10 Die Nasionale Raad is daarop geregtig om die Sekretaris vir sy/haar dienste te vergoed.
9.5.11 Die Sekretaris verrig alle funksies wat die Nasionale Raad aan hom/haar opdra.
9.5.12 Die Nasionale Raad stel 'n Penningmeester aan.
9.5.13 Die Penningmeester is 'n stemgeregtigde lid van die Nasionale Raad (tensy sodanige persoon nie uit die verkose lede van die Nasionale Raad kom nie, in welke geval hy/sy geen stemreg sal hê nie).
9.5.14 Die Penningmeester is verantwoordelik vir die hou van finansiële rekords in ooreenstemming met die voorskrifte van hierdie grondwet.
9.6 Uitvoerende Sentrum
9.6.1 Die Nasionale Raad kan 'n Uitvoerende Hoof en, indien nodig, personeel aanstel om sodanige administratiewe en ander funksies te vervul as wat die Nasionale Raad kan bepaal.
9.6.2 Pligstate sal deur die Nasionale Raad bepaal word.
9.6.3 Die Uitvoerende Hoof is aanspreeklik teenoor, en moet verslag doen aan, die Nasionale Raad ten opsigte van die uitvoering van sy/haar pligte.
9.6.4 Die bestuur en uitvoerende funksies van FEDSAS berus by die Uitvoerende Hoof.
9.7 Provinsiale Rade
9.7.1 FEDSAS sal oor 'n Provinsiale Raad vir elke provinsie van Suid-Afrika beskik.
9.7.2 Die Provinsiale Rade sal kragtens 'n reglement funksioneer wat deur die Nasionale Raad goedgekeur word.
9.7.3 Die Nasionale Raad sal daarop geregtig wees om sodanige regte, bevoegdhede en werksaamhede aan enige Provinsiale Raad of ampsdraer van 'n Provinsiale Raad te delegeer as wat na die oordeel van die Nasionale Raad nodig kan wees vir die verwesenliking van die doelstellings van die Vereniging, of om die doelmatigste en doeltreffendste funksionering van die Vereniging te bevorder.
9.8 Neerlegging van die amp deur ampsdraers
9.8.1 Enige verkose ampsdraer kan die amp neerlê deur skriftelike kennisgewing te dien effekte aan die Voorsitter in die geval van 'n lid van die Nasionale Raad, of aan die Voorsitter van die Provinsiale Raad in die geval van 'n lid van daardie raad.
9.8.2 Lid van die Nasionale Raad se lidmaatskap van daardie raad kan skriftelik deur die Voorsitter beëindig word op grond van optrede of gedrag wat na die oordeel van die meeste lede van die Nasionale Raad strydig is met enige bepaling van hierdie grondwet of enige besluit van die Nasionale Raad. Sodanige beëindiging sal slegs geskied nadat die lid 'n redelike tyd gegun is om redes aan te voer waarom die lid se lidmaatskap nie beëindig moet word nie.
9.8.3 Wanneer lid se lidmaatskap ooreenkomstig 9.8.2 hierbo beëindig word, sal sodanige lid daarop geregtig wees om na die Algemene Jaarvergadering teen die besluit van die Nasionale Raad te appelleer. Die skriftelike kennisgewing van appèl moet die Voorsitter teen nie later nie as twintig (20) kalenderdae ná die datum van beëindiging van lidmaatskap bereik.
9.8.4 By die oorweging van die appèl sal die Algemene Jaarvergadering daarop geregtig wees om sodanige bykomende inligting in te win as wat na die oordeel van die Algemene Jaarvergadering nodig kan wees om tot 'n regverdige en billike beslissing te kom.
9.8.5 Die bepalings van 9.8.2 tot 9.8.4 hierbo is ook van toepassing op die beëindiging van die lidmaatskap van 'n ampsdraer van 'n Provinsiale Raad, in welke geval alle verwysings na die Voorsitter, Nasionale Raad en Algemene Jaarvergadering geag sal word verwysings te wees na die Voorsitter van die Provinsiale Raad, die Provinsiale Raad en die Nasionale Raad onderskeidelik.
10.1 Die ledegeld van FEDSAS word jaarliks deur die Nasionale Raad vasgestel en sal betaalbaar wees op datums wat die Nasionale Raad bepaal.
10.2 In die geval van aangewese groepe of organisasies wat in 7.2 beoog word, sal die ledegeld by hul toelating as lede deur die Uitvoerende Hoof en Penningmeester ooreenkomstig die riglyne van die Nasionale Raad bepaal word, waarna genoemde ledegeld jaarliks deur die Nasionale Raad hersien en bepaal sal word.
11. Finansies, bates en laste, en regte en verpligtinge
11.1 FEDSAS se finansiële jaar strek van 1 Januarie tot 31 Desember.
11.2 Die finansiële transaksies van FEDSAS sal bedryf word deur 'n bankrekening wat gehou word by 'n erkende en goedgekeurde finansiële instelling waarop die Nasionale Raad van tyd tot tyd kan besluit.
11.3 Rekords sal gehou word van al FEDSAS se inkomste en uitgawes, en bates en laste, ooreenkomstig erkende rekeningkundige praktyk.
11.4 Die Nasionale Raad, deur die Uitvoerende Hoof, is daarop geregtig:
11.4.1 om eiendom (hetsy roerend of onroerend) te bekom of te vervreem of op enige ander wettige wyse daarmee te handel;
11.4.2 om rekeninge te open, en geld te belê of te onttrek; en
11.4.3 om lenings aan te gaan of roerende óf onroerende eiendom as sekuriteit vir lenings aan te bied.
11.5 'n Finansiële verslag moet jaarliks deur die Uitvoerende Komitee opgestel en vir goedkeuring aan die Algemene Jaarvergadering voorgelê word.
11.6 Die Nasionale Raad is daarop geregtig om toelaes, salarisse of vergoeding te betaal vir enige doeleindes wat na sy oordeel nodig is om te verseker dat die Vereniging na behore funksioneer of sy doelstellings na behore bevorder.
11.7 Geen geld van die Vereniging sal aan enige persoon uitbetaal word nie, behalwe in die loop van die beoefening van die openbare weldaadsaktiwiteite van FEDSAS, soos dit in bogenoemde doelstellings beliggaam word.
11.8 FEDSAS-geld sal slegs aangewend word vir die oogmerke waarvoor die Vereniging ingestel is, of sal belê word by 'n finansiële instelling ingevolge artikel 1 van die Wet op die Raad op Finansiële Dienste, 1990 (Wet 97 van 1990).
11.9 FEDSAS sal geen sakeonderneming of handelsaktiwiteit bedryf nie, tensy dit bepaald ingevolge artikel 30(3)(b)(iv) van die Inkomstebelastingwet, 1962 (Wet 58 van 1962), toegelaat word.
Enige bepaling van hierdie grondwet kan by 'n vergadering van die Nasionale Raad gewysig word, onderworpe aan die volgende:
12.1 Dat die lede van die Nasionale Raad kennis ontvang van sodanige voorge¬nome wysiging minstens veertien (14) dae voor die vergadering waar die wysiging oorweeg sal word, tensy die Nasionale Raad eenparig by sodanige vergadering 'n korter kennisgewingtydperk goedkeur.
12.2 Dat twee-derdes van die stemgeregtigde lede by sodanige vergadering ten gunste van sodanige wysiging stem.
13.1 Die Vereniging ontbind wanneer twee-derdes van die stemgeregtigde verteenwoordigers by 'n gewone of buitengewone Algemene Jaarvergadering ten gunste van sodanige ontbinding stem, mits daar minstens veertien (14) dae vooraf skriftelik kennis gegee is van 'n voorstel dat die Vereniging ontbind.
13.2 By ontbinding van die Vereniging sal sy bates gelikwideer word deur 'n likwidateur wat aangewys word deur die vergadering waar die ontbindingsbesluit geneem word. By gebrek aan die aanwysing van sodanige likwidateur, sal die Hoof van die Gautengse Onderwysdepartement daarop geregtig wees om 'n likwidateur aan te wys.
13.3 Die opbrengs van die likwidasie sal in die volgende voorkeurorde aangewend word:
13.3.1 Die koste van die likwidasie
13.3.2 Alle krediteure van die Vereniging
13.3.3 Alle bedrae betaalbaar aan die Uitvoerende Hoof of personeel van die Vereniging
13.3.4 Die balans, indien enige, sal oorgedra word aan 'n soortgelyke organisasie wat wesenlik dieselfde missie en doelstellings as FEDSAS het (welke organisasie aangewys word deur die vergadering waar die ontbindingsbesluit geneem word of, by gebrek daaraan, deur die Hoof van die Gautengse Onderwysdepartement).