Lofpsalm 146:1, 4, 6.
Skriflesing: Psalm 51.
Teks: Kategismus Sondag 3. Psalm 51: 12
Skep vir my 'n rein hart, o God, vernuut my gees en maak my standvastig.
Waar kom die stroom van ellendes vandaan wat so oor die mensdom spoel? U kan nou die vraag op verskillende maniere beantwoord.
Eerste kan u maak asof dit 'n dogmatiese kwessie is, en dit met feite antwoord asof dit 'n saak is wat die mensdom in die algemeen raak. Iets soos bv.: "As iemand foute maak, moet hy maar daarvoor betaal."
Of u kan redeneer dat dit 'n vraag is wat mens net in die geloof en uit God se Woord kan antwoord.
Iets wat ons vandag baie hoor is: "Die toestand in ons land is die Here wat ons straf oor die sondes van die mense wat hier is."
Dan dink elkeen dat dit die ander groep se sondes is en almal hou die saak nog steeds ver van hulle af.
Die derde moontlikheid is dat jy besef dat hierdie saak baie persoonlik is, want dit gaan nie oor wat Adam of ander mense oorgekom het nie ‑ dit gaan oor myself. Dan gaan ons na die Bybel toe en gaan kyk waar kom onsself vandaan en wat word van onsself in hierdie hele bestel van sonde en die daarmee gepaardgaande vernietiging.
Kom ons gaan kyk na die volgende drie sake:
1. Die skepping van die mens
2. Die val van die mens
3. My wedergeboorte
Die eerste vraag wat by jou sal opkom, is dat jy kan wonder of daar nie iewers in die mens 'n ingeboude fout is wat kon gelei het tot sonde en alles wat daarna gekom het nie. Het die Here nie dalk 'n swak plek in die mens ingeskape toe Hy ons gemaak het nie?
Die Bybel sê hierop: Nee. Die mens is volmaak geskape en met 'n uiters hoë mate van waardigheid, want hy is geskape na die beeld van God self.
Die mens se eerste kontak was ook nie met die duiwel of enige ander slegte mag nie.
Die mens was in direkte gemeenskap met God self.
Ons vergeet dat die Here in die begin die mens se enigste Gespreksgenoot was.
Die mens was ook nie soos die diere sommer maar net daar, toe die Here die bevel gegee het, en nou lewe hy verder nie.
Die Here het hom gemaak met 'n koningsbeeld. Hy moes die koningsheerskappy van God oor die skepping uitdra.
Daar staan in Genesis 1: 28 dat die Here die mens geseën het, en toe aan hom die opdrag gegee het om die aarde met alles daarop te onderwerp en daaroor te heers. Hy moes as God se bestuurder oor die skepping optree.
Dis verder uit die gedeelte ook duidelik dat die Here die hele skepping in ons diens gestel het en aan ons onderwerp het sodat ons die Here voluit kon dien. Daarom was die arbeid wat Adam aan die begin gedoen het, sonder moeite, en het hy dit ook geniet.
Dit blyk ook uit die Here se openbaring dat die mens die enigste skepsel op die aarde is wat sy beeld dra. Dit is net om verder te onderstreep dat die mens baie hoog en goed geskape was, want hy is geskape om letterlik uit God en vir God te lewe. So 'n skepsel het nie die ingeskape eienskappe om in die sonde te verval en hom dan daarop te beroep dat daar 'n swakplek iewers in sy sisteem was wat dit veroorsaak het nie.
Die twee voorouers van ons het hulle toe kort daarna laat mislei deur die duiwel.
Dit was 'n geweldige misdaad wat 'n baie groot uitwerking gehad het op ons almal wat daarna gebore is.
Ons was meteens in die verderf en vyande van God. Ons het onsself losgemaak van God af.
Dit mag nou vir u vreemd klink dat ek sê dat ons los van God was, maar waar is jy anders as God die aarde om jou ontwil vervloek en jou uitdryf uit jou volmaakte blyplek saam met Hom?
Wat het gebeur dat die Here Hom so verskriklik vir die mens vererg het?
Die twee mense het in opstand teen God gekom.
Dis eintlik 'n bietjie sag gestel, want ons gebruik vandag 'n ander woord om daardie soort van optrede mee te beskryf: Hulle pleeg revolusie teen God.
Alle sondes en ellendes wat later in ons geskiedenis voorkom, kom van hierdie een wortelsonde af.
Uit hierdie afval is later totale verval gebore.
Dit het ook nie baie jare geneem om agter te kom wat die gevolge van hierdie revolusie was nie, want die twee mense was onmiddellik baie diep ongelukkig.
Hulle het ook onmiddelik aan skuldgevoelens gely, en elkeen van hulle het hulle skuld probeer verplaas na die volgende een toe ‑ terwyl elkeen voluit skuldig was.
Hierdie sondeval was bindend op elke mens wat daarna gebore sou word, en daarom is ons vandag in ellende.
Die toestand het ook so erg geword dat sonde oorgeërf word van geslag tot geslag.
Daarom voltrek die Here sy straf aan die wat Hom haat tot in die derde en vierde geslag.
Dit was gelukkig nie die laaste woord wat hieroor gesê is nie, want die Here betuig dadelik ook sy liefde aan die wat Hom liefhet, maar nie net drie of vier geslagte ver nie ‑ sy liefde gaan vir duisend geslagte ver.
Dit neem egter nie die geweldige gevolge van die sondeval nie net oor die menslike geslag nie, maar ook oor die hele skepping weg nie.
Nadat die aarde vervloek is het die sondvloed gekom.
In ons tyd staan die skrif so helder leesbaar teen die muur:
orkane, droogtes, woestyne wat groei, vergiftiging van die totale natuur, besoedeling wat begin dreig om die hele wêreld stelselmatig te verwoes
Dan ook nog dinge soos vigs en watter siektes daar is wat uit sonde gebore word en hoofsaaklik deur sonde versprei word nie.
En u las nou daarby al die oorlog en haat en politieke skandes en debakels.
Wie sal ooit die uiteindelike diepte en breedte van die inhoud van al hierdie ellendes kan bepaal? Dis waar al die ellendes van die mens en die wêreld vandaan kom.
Ek is deur Adam se rebellie van God geskei in die sin dat die Here nie nou meer Self in die aandwind met my kom gesels nie. Verder ook dat ek nie meer goeie werke kan doen soos wat ek in staat was om te doen voor die sondeval nie. Nou moet ek siek word en doodgaan ‑ wat nie voor die sondeval gebeur het nie.
Ons het saam gelees in Psalm 51: 7 dat ons in sonde ontvang en gebore word. In die nuwe vertaling staan dit so geskryf:
Nou is ons uit onsself onbekwaam tot enige goed.
Ons geniet die sonde, en daar is baie geleenthede wanneer ons lekker in die sonde voortwoeker.
Ons sielsvermoë en selfs ons liggaamlike vermoëns is baie keer goed deurmekaar as dit kom by reg en verkeerd soos wat die Here dit sien.
Maar tog hou die Here ons vas. Hy het selfs vir Adam en Eva nie weggejaag nie. Hy het hulle wel gestraf en uit die Paradys uitgejaag, maar dit was maar net om sy Vaderlike toorn oor sy stout kinders te openbaar.
Want dadelik gaan die Here terug na Eva toe en Hy gee aan haar die belofte dat daar vir hulle 'n Verlosser uit haar nasate gebore sal word.
Hierdie selfde Satan wat toe so lekker gekry het omdat hy die mense en God van mekaar vervreem het, sou vorentoe in die geskiedenis deur 'n mens verslaan en vernietig word.
Hierdie mens, het God vir Eva gesê, gaan uit haar gebore word.
Al het die Here ons swaar gestraf, en al het Hy die aarde om ons ontwil vervloek, gaan ons nie almal vir ewig verlore nie.
Daarom is daar wedergeboorte nodig.
Die wedergeboorte begin daarby dat ons moet glo in hierdie Verlosser wat ons sondes met God versoen het.
Ons noem hierdie deel gewoonweg bekering.
Maar dan gebeur daar meer dinge met ons en ook in ons. Die Verlosser en God die Vader het na sy hemelvaart die Heilige Gees op die aarde uitgestort, sodat die Heilige Gees die mense tot wedergeboorte kan laat kom.
Hy laat ons verstaan en glo dat ons in Christus weer herskep is om te kan wees wat die Here wil hê dat ons moet wees.
Dit beteken dat Hy ons innerlik vernuut om weer te wees wat Adam en Eva voor hulle rebellie was.
Anders gestel: Ons moet van die sonde af wegvlug, omdat dit in Christus moontlik is dat ons dit kan doen. Maar dan moet ons ook met ons lewe 'n werklike en opregte berou betoon oor die dinge wat ons verkeerd doen, en daarmee teen God sondig.
Die punt van genade is dit: Ons het van ons kant af teen God in opstand gekom. Maar van sy kant af het die Here ons nog steeds lief.