SA saffraan is topsSaffraanblomme is boonop iets vir die oog. (Foto: Verskaf) Saffricon, ŉ Suid-Afrikaanse saffraankweker, se produkte het ŉ topgradering van ŉ vooraanstaande Suid-Afrikaanse multinasionale kleinhandelaar ontvang. Dié toets het ingevoerde saffraan onder dié kleinhandelaar se eie handelsmerk ingesluit, asook ingevoerde saffraanprodukte van Spanje en Iran, laasgenoemde die wêreld se grootste produsent met ŉ markaandeel van meer as 90%. Die wenner is op grond van organoleptiese toetsing bepaal, ŉ proses om die geur, reuk, voorkoms en mondgevoel van ŉ voedselproduk te beoordeel. Die kriteria was derhalwe visuele trefkrag, die balans tussen smaak en geur, geurintensiteit, tekstuur en mondgevoel (die fisieke sensasies wat voedsel of drank in die mond veroorsaak, in teenstelling met smaak). Saffricon was heel boaan die lys en die enigste deelnemer wie se produkte agt of meer uit tien in elk van die kategorieë behaal het. ‘n Saffraanknol wat begin blom. (Foto: Verdskaf) Bennie Engelbrecht, Saffricon se stigter en direkteur, sê die resultate bevestig wat hy nog altyd gesê het. “Die saffraan wat ons in Suid-Afrika verbou het ŉ kenmerkende geur en aroma. Saam met die ISO 3632-klassifikasie wat ons onlangs verwerf het, bied dit verdere bewys van ons volgehoue verbintenis tot uitsonderlike gehalte.” Hy sê Saffricon se volgende mylpaal is om ŉ wêreldspeler te word en wys daarop dat dié onderneming se doelwit nog altyd was om met betrekking tot volume en gehalte ŉ beduidende speler in die wêreldmark te word. “Dié toets bewys deur en deur dat ons gehalte hoogstaande is. Kom dit by volume, is ons gereed om binne die volgende agt tot tien jaar aansienlike hoeveelhede saffraan te produseer.” Corné Liebenberg, bemarkingsdirekteur van Saffricon se vennoot, Laeveld Agrochem (LAC), sê die toets se resultate bevestig dat dit die regte besluit was om saffraan in Suid-Afrika te begin verbou met die oog op die vestiging van ŉ bedryf wat op die uitvoermark gerig is. Proewe vir saffraanverbouing word regoor Suid-Afrika en in buurlande gedoen. (Foto: Verskaf) Hy sê saffraan is nie net ŉ hoë-waarde spesery is nie; dit is ook ŉ relatief lae-risiko gewas wat op so min as ŉ kwart hektaar grond verbou kan word. “Dit maak saffraan ideaal vir kommersiële boere wat wil diversifiseer terwyl dit ook ŉ optimale geleentheid skep vir die miljoene Suid-Afrikaners wat op ŉ klein skaal na landbou wil uitbrei om uiteindelik ŉ goeie bestaan daaruit te maak. “Ons eerste prioriteit is om mense te help om hul eie gewasse te verbou, wat ons reeds deur middel van verskeie projekte doen. Om by saffraanboerdery betrokke te raak, is egter ŉ verdere stap in die regte rigting wat voornemende boere bemagtig om hul eie inkomste te genereer en selfonderhoudend te word,” verduidelik Liebenberg. Sedert sy bekendstelling verlede jaar het Saffricon sowat 385 saffraan-proefpakkette aan voornemende boere in al nege provinsies asook Botswana, Namibië, Lesotho en Zambië verkoop. Die doel van hierdie pakkette is om boere in staat te stel om die lewensvatbaarheid van saffraanverbouing te toets voordat hulle ŉ boerdery op ŉ groter skaal oorweeg. Elke pakket bevat ongeveer 500 tot 700 voorbereide knolle, asook ŉ plant- en kwekershandleiding, kunsmis, ondersteuning van Agri Technovation via LAC, ŉ NviroTek- en Agri Technovation-grondontledingstel en toegang tot die Myfarmweb-platform om data te monitor. Saffraanverbouiing is arbeidintensief en skep baie werk. (Foto: Verskaf) Daar is tans 12 kommersiële saffraanboere aan boord wat tussen 1 000 tot 600 000 knolle geplant het. Liebenberg sê ŉ totaal van 20 miljoen knolle is tot op hede aangeplant. “Een keer per jaar, onder gunstige omstandighede, vermenigvuldig elke knol sowat drie keer ondergronds. Om dit in perspektief te plaas; een hektaar wat met knolle beplant word, sal teen jaar vier genoeg knolle vir 24 hektaar hê.” Nog ŉ hoogtepunt in die saffraanbedryf was Saffricon se eerste kwekerskonferensie in Augustus, waartydens die Vereniging van Saffraan Suider-Afrika (ASSA) gestig is. Engelbrecht beskryf ASSA as ŉ sambreelorganisasie wat die Suider-Afrikaanse saffraanbedryf in ŉ toesighoudende hoedanigheid ondersteun. “Dit is deurslaggewend belangrik dat ons ŉ oorkoepelende liggaam het om toesig oor die bedryf te hou, veral namate meer boere aan boord kom en die bedryf groei,” verduidelik hy. Die vereniging sal ondersteun word deur ŉ tussentydse komitee wat ŉ grondwet sal opstel en verseker dat alles gereed is vir die amptelike inwerkingtreding van lede se pligte. Saffricon is ook besig met die ontwikkeling van die Saffron Incubation Program (SIPS) wat gemik is op projekte wat deur gemeenskappe en die regering befonds word. Die maatskappy sal oor ŉ verlengde tydperk opleiding en ondersteuning verskaf om die suksesvolle uitrol van die program te verseker. Jy kan tot R250 000 vir ‘n kilogram saffraan betaal, wat dit die naam, ‘rooi goud’ besorg het. (Foto: Verskaf) Saffraan is verreweg die duurste spesery ter wêreld, vandaar die beskrywing daarvan as “rooi goud”. Die plaaslike kleinhandelprys kan tot so hoog as R250 per gram (of R250 000 per kilogram) wees. Hierdie hoë prys kan toegeskryf word aan arbeidsintensiewe oesmetodes, van die pluk van die blomme tot die verwydering van die saffraandrade, wat alles met die hand gedoen word. Daarbenewens is sowat 150 000 blomme nodig om ŉ enkele kilogram “rooi goud” te produseer. Engelbrecht sê Saffricon sal plaaslike boere tot R100 00 per kilogram vir topgraad saffraan betaal. “Ons wil ŉ hoëgehalte produk vestig en in stand hou. Daarom is dit noodsaaklik dat boere voldoende vir hoëgraad saffraan vergoed word.”