Die innerlike lewens van plante kan jou verras - InnerSelf.com
Sven Batke, Edge Hill Universiteit
Plante kan insekte lok om hul bod te doen. Thom Dallimore, skrywer met dien verstande
Ongeveer 4.5 miljard jaar gelede was die aarde se landoppervlak onvrugbaar en sonder lewe. Dit sal nog 2 miljard jaar neem vir die eerste eensellige organismes om in die see te verskyn, insluitend die eerste alge Grypania spiralis, wat omtrent die grootte van 'n 50 pennies stuk was.
Plante wat uit baie selle bestaan, bestaan ​​net vir 'n skamele 800 miljoen jaar. Om op land te oorleef, moes plante hulself teen UV-straling beskerm en spore en later sade ontwikkel wat hulle toegelaat het om wyer te versprei. Hierdie innovasies het plante gehelp om een ​​van die mees invloedryke lewensvorme op aarde te word. Vandag word plante in elke groot ekosisteem op die planeet aangetref en wetenskaplikes beskryf meer as 2,000 XNUMX nuwe spesies elke jaar.
David Attenborough se nuwe dokumentêr Die Groen Planeet werp die kollig op plante en hul vermoë om ons te inspireer. In net een onlangse voorbeeld het ingenieurs die vorm van gevleuelde esdoornsade suksesvol nageboots te ontwerp nuwe windturbines.
Plante behou baie geheime wat wetenskaplikes nog moet ontdek. Maar hier is vyf ontdekkings wat ons gehelp het om ons verre groen neefs in 'n nuwe lig te sien.
1. Plante 'praat' met mekaar
Natuurlik het plante nie stembande nie en kan dus nie soos ons praat nie. Maar hulle gebruik wel chemiese en elektroniese seine om reaksies op hul omgewing te koördineer.
Wanneer plantselle beskadig word, soos gras wat deur 'n grassnyer gesny word, stel hulle proteïenfragmente vry wat deur omliggende plante opgespoor kan word. Dit is soos 'n buurtwagstelsel: wanneer een plant beskadig word, word die ander in kennis gestel dat daar gevaar naby is. Dit kan 'n immuunreaksie of ander verdediging veroorsaak.
Net so kan plante bestuiwers in hul omgewing opspoor en chemikalieë vrystel om hulle te lok. Hierdie seine maak plante baie komplekse kommunikeerders.
2. Plante kan beweeg
In sy seminale boek Die krag van beweging in plante, gepubliseer in 1880, het Charles Darwin die vermoë van plante beskryf om weg of na lig te beweeg. Wetenskaplikes noem dit fototropisme. Dit is nou bekend dat plantbewegings nie net deur lig gelei word nie, maar ook water, voedingstowwe en in reaksie op beweiding deur diere en mededinging van ander plante.
Plante kan op hul plek gevries lyk, bestem om te bly waar hul sade ontkiem. Maar in werklikheid pas plante voortdurend hul blare, wortels en stingels aan om hul kanse op oorlewing te verbeter. Byvoorbeeld, die skadukante van stamme groei altyd langer om te verseker dat die plant na lig groei in 'n proses wat deur hormone bemiddel word. Wortels toon die teenoorgestelde effek, wat veroorsaak dat hulle weg van die lig groei.
In sommige uiterste gevalle kan plante selfs oor 'n hele woud beweeg. Nomadiese wingerde groei opwaarts vanaf die onderkant van 'n boomstam en los dan van die grond af. Later sit hulle lugwortels neer en daal weer af, wat hulle toelaat beweeg tussen bome.
3. Plante kan in die buitenste ruimte groei
Die idee om die ruimte te deurkruis en op ander planete te lewe, het die menslike verbeelding lankal opgewonde gemaak. Maar geen planete met dieselfde omgewing as die Aarde is gevind nie. Ons weet plante is kundiges in die aanpassing van omgewings om aan die behoeftes van meer komplekse lewe te voldoen. Soos vroeë woude begin fotosinteer, het hulle die aarde se atmosfeer suurstof gegee en CO₂ afgetrek, wat die planeet meer gasvry gemaak het.
Kan die groei van plante op verre planete hulle meer geskik maak vir ons behoeftes? Tydens die ruimtewedloop tussen die USSR en die VSA in die 1950's en 1960's het wetenskaplikes bestudeer hoe plante groei en ontwikkel in die ruimte. Tot dusver het wetenskaplikes 17 verskillende spesies plante in gespesialiseerde kamers gekweek, insluitend gewasse soos mielies, koring, tamaties en blaarslaai. Groot uitdagings vir die groei van Aarde se plante buite ons atmosfeer bly, insluitend bestraling tydens ruimtevlug en verskille in gasbewegings in die ruimte in vergelyking met Aarde. As jy dink dit is moeilik om 'n plant by die huis aan die lewe te hou, probeer dit in die ruimte doen.
Die vermoë om 'n planeet te terraform – wat dit geskik maak vir mense om op te lewe – bly ontwykend. Maar groot vordering in plantwetenskap oor die afgelope paar jaar maak dit 'n haalbare teiken, miskien binne die leeftyd van mense wat vandag lewe.
4. Een uit elke tien plante groei op ander plante
Dikwels wat tientalle meters hoog toring, is van die grootste organismes op die planeet. Rooihoutbome kan byvoorbeeld meer as 100 meter hoog word. Wetenskaplikes het eers hul verhewe woudafdakke begin bestudeer deur ape op te lei of bekwame klimmers in diens te neem om monsters te versamel. Sommige het selfs haelgewere gebruik om monsters af te skiet.
Eers in die 1980's het kapnavorsing 'n wetenskaplike dissipline in eie reg geword, met die gebruik van touklimtegnieke wat aan bergklim ontleen is. Later het hyskrane, ballonne en hommeltuie by die gereedskapstel van baie wetenskaplikes aangesluit. Maar hoekom jou lewe waag om in 'n boom te klim? Wat is daar bo?
Daar word beraam dat tot 80% van die spesies in 'n woud óf gebruik óf hul hele lewe in die bosdak leef. Een uit elke tien van alle bekende spesies vaatplante – spesies wat aaragtige vate gebruik om water en voedingstowwe deur hul liggaam te vervoer – groei bo-op ander plante.
Dit word epifiete genoem. Hulle is nie parasiete nie, maar gebruik eerder hul gasheer vir fisiese ondersteuning. Dit gee hulle 'n voorsprong bo plante wat in die woud se onderverdieping groei, waar lig skaars is. Die meeste orgideë groei op bome en 'n enkele boom kan soveel as 50 spesies epifiet hou. Dikwels sit hierdie epifiete meer blare uit as hul gasheerboom.
5. Plante kan globale verandering aandui
Organismes is baie sensitief vir veranderinge in hul omgewing en veral plante word al eeue lank gebruik om hierdie veranderinge op te spoor. Wanneer blare in die herfs begin kleur verander, lui dit gewoonlik die koms van koeler en donkerder maande in.
Sekere spesies varings is veral kwesbaar vir veranderinge in hul plaaslike klimaat. Filmagtige varings groei in skadustreke van tropiese woude, gewoonlik naby die basis van bome of op nat rotse. Hulle maak staat op water en lae temperature, en is goeie aanwysers van komende droogte en stygende temperature.
Sedert die 1980's het die globale gemiddelde temperatuur gestyg as 'n direkte gevolg van die verbranding van fossielbrandstowwe soos steenkool, wat miljoene jare gelede deur plante neergelê is tydens die vroeë vorming van woude. Ons leef in 'n tyd van verandering en om te verstaan ​​hoe plante reageer op veranderinge in klimaat kan ons help om onsself voor te berei vir die toekoms.