Daar was ’n interessante vraag gevra vandag op die radio – hoekom het Suid-Afrika so ’n “nypende” tekort aan ambagslui. Ja, dit was die woord wat op Monitor en Spektrum se Bakkiesblad gebruik was – nypend. Suid-Afrika het ’n “nypende” tekort aan ambagslui. Ek kon nie self die insetsel luister nie, en het maar net die vraag op die internet gesien, maar ek wil tog graag ’n aantal opmerkings oor die saak maak.
Hierdie onsmaaklike realiteit is goed gedokumenteer. Ek verbeel my die heel eerste keer wat ek daarvan gelees het, was in die biografie oor Maria Rothmann, natuurlik ’n merkwaardige vrou wat die Hertzogprys gewen het en wat werk gedoen het wat van onskatbare waarde was. Maar dit was ’n fout van mense om neer te sien op diegene wat ander talente en vaardighede as hulle ontvang het van die Groot Gees, en dit is ’n fout wat vandag nog herhaal word.
Mens kan maar net bloot kyk na die taal wat mense vandag nog gebruik om van mekaar te praat. Ek bevind myself in ’n beroep waar jy nie sal instap sonder ’n universiteitsgraad nie. Maar ’n argivaris word tipies as “minder ontwikkel” beskou in Suid-Afrika as wat ’n navorser is. Ek maak nie hierdie dinge op nie. Ek hoor hoe praat mense van mekaar. En ja, ook onder argivarisse kry jy natuurlik ook die wat dan neerkyk op die wat weer “laer” as hulle is. Die wat nie “grade” het nie.
Maar een ding wat ek ’n wyse man al hoor sê het is dat, wanneer die hoof van die organisasie weg is vir ’n week, dan kom min mense dit agter. Wanneer die skoonmaker weg is vir ’n halwe dag, dan skinder die publiek gou oor hoe slordig en vuil als is.
Ek hoop van harte dat mense sal begin besef dat daar ’n wye spektrum van mense nodig is om ’n gemeenskap en ’n ekonomie te laat slaag. Daar is boonop baie mense wat in navorsingsposisies sit, in die staatsdiens, die privaatsektor, by universiteite, maar wie se uitsette eintlik maar baie laag is, en dit wat hulle wel produseer kan regtig nie juis as ernstige navorsing beskou word, wat waarlik die gemeenskap ten goede beïnvloed en menslike vooruitgang stimuleer nie. Al wat baie van dit doen is om die teikens te bereik. En dan klap die wêreld hande en sê hulle is “meer ontwikkel” as die res . . .
Next Ek kies steeds die kerk: Stories, stryd en standpunte oor die kerk en die wêreld – Neels Jackson