Hulp aan ons huisgenote van die geloof in Bosnië — Wagtoring – AANLYN BIBLIOTEEK
w94 11/1 bl. 23-27
Hulp aan ons huisgenote van die geloof in Bosnië
Ons kom in Travnik aan
JEHOVAH SE GETUIES neem nie deel aan politieke konflikte nie (Johannes 17:16). Maar omdat hulle Paulus se raad volg om "veral aan ons huisgenote van die geloof" goed te doen, kom hulle graag hulle mede-Christene in oorloggeteisterde gebiede te hulp (Galasiërs 6:10). Toe die winter van 1993-94 genader het, het Getuies van Oostenryk en Kroasië hulle lewe gewaag om hulle huisgenote van die geloof in Bosnië te help. Hier volg hulle verslag.
Van Maart tot Oktober 1993 was dit onmoontlik om noodlenigingsvoorrade na Bosnië te stuur. Maar aan die begin van Oktober het die owerheid aangedui dat dit dalk moontlik sal wees om goedere te vervoer. Dit sou steeds 'n gevaarlike onderneming wees, aangesien daar hewige gevegte aan al die Bosniese fronte was.
Ons vragmotors het nietemin Dinsdag, 26 Oktober 1993, uit Wenen vertrek met 16 ton voedsel en brandhout vir mede-Christene in Bosnië. Ons het ons lapelkaartjies van die streekbyeenkoms gedra om ons te identifiseer.
Toe ons by die grens van Kroasië en Bosnië gekom het, is ons onder geleide na 'n militêre basis toe waar ons vragmotors deeglik deursoek is. Ons versoek om deur Serwiese gebied te ry, is geweier. Deurgang sou net deur die sentrale deel van Bosnië toegelaat word—regdeur die gevegsone!
Terwyl ons onder militêre geleide van een beheerpunt na die ander geneem is, het ons die oorverdowende knalgeluide van tenks en gewere gehoor. Gedurende die nag het ons deur die woude gery onder geleide van twee tenks en 'n jeep. Ons vragmotors het stadig deur die gevegsfront gekruip! Alles het goed verloop totdat skote die oggend oor ons koppe geskiet is en ons agter 'n koppie skuiling moes soek. Ná 'n ruk het die skote opgehou en het ons ons reis voortgesit.
Toe ons by 'n kamp aankom, het die bevelvoerder ons gevra wie ons is en wat ons wou hê. "Julle onderneming is tot mislukking gedoem", het hy gesê nadat ons hom vertel het wat ons doel is. "Julle het geen kans om uit die kamp te kom nie, selfs nie eers 'n paar tree nie. Die hongersnood is so groot in die land dat mense julle sal aanval en julle goedere sal steel." Hy het ons aangeraai om om te draai en terug te gaan.
Was ons pogings "tot mislukking gedoem"? Was dit sinloos om te verwag dat ons deur oorlog- en hongergeteisterde gebiede kon ry en tog ons goedere en ons lewe kon behou? 'n Ernstige besluit moes geneem word. Ons het reeds geweervuur en oorverdowende bomontploffings gehoor. Terwyl ons die aand saam met die soldate deurgebring het, kon ons sien dat hulle slaggereed was. Hulle het koeëlvaste onderbaadjies gedra en hulle was swaar gewapen. Selfs die kok het 'n masjiengeweer op sy rug gedra. En hier het ons hemde, dasse en lapelkaartjies gedra! Was dit verstandig van ons om voort te gaan?
Ons enigste hoop was om met die derde groep in hierdie oorlog te onderhandel. Die volgende oggend het ons 'n jong vrou gevra of sy weet waar ons die afdeling se kamphoofkwartier kan vind. "Dis nie ver nie", het sy gesê. "Net anderkant die woud sal julle 'n gebou kry wat eers 'n hospitaal was." Ons was haastig om te vertrek. Die soldate was verstom dat ons dit waag om die kamp ongewapen te verlaat.
Die eertydse hospitaal was verwoes, maar daar was 'n offisier. Hy het ingestem om ons te help, en ons aangeraai om eers met sy bevelvoerder te praat. Hy het ons in sy gehawende motor geneem en teen 'n hoë snelheid al met die gevegsfront langs gery. Ons het by 'n gebou stilgehou waar die bevelvoerder ons in 'n donker kamer ontvang het.
"Ons wou gisteraand op julle begin skiet", het hy gesê. "Wat wil julle hê?"
"Ons is Jehovah se Getuies, en ons wil noodlenigingsvoorrade na ons broers toe neem."
Hy was baie verbaas—en beïndruk—aangesien dit weke laas was dat 'n noodlenigingskonvooi dit in Bosnië gewaag het. Nadat ons deeglik deursoek is, het ons geskrewe toestemming gekry. Die vorige aand het ons gedink dat ons geen kans het om met ons reis voort te gaan nie, en nou kon ons voortgaan sonder geleide!
Ons het deur die woude gery en deur die een beheerpunt na die ander gegaan, en soms het ons langs gevegsfronte gery. Ten spyte van die gevaar het ons veilig in Travnik aangekom. 'n Soldaat wat van ons koms gehoor het, het na 'n huis gehardloop waar ons broers byeen was. "Julle mense is hier met die vragmotors!" het hy uitgeroep. Jy kan jou hulle vreugde voorstel. Ons het kos in die huis ingedra en 'n paar woorde gewissel, maar toe moes ons verder gaan. Dit het donker begin word, en 'n gevaarlike rit van 32 kilometer het voorgelê.
'n Motor wat ons begelei het, het ons teen 'n hoë snelheid deur die woude gelei. Party mense het gesê dat ons dit nooit tot in Zenica sou maak nie, maar ons het. 'n Somberheid het oor die dorpie gehang. Daar was geen ligte en geen motors op die pad nie. Zenica is heeltemal omsingel en dit het 'n groot hongersnood en wanhoop tot gevolg gehad.
Terwyl ons in die straat af gery het, het ons iets verstommends gesien—twee Christensusters besig om te getuig! Ons het verneem dat hulle by hulle vergadering die vorige dag besluit het dat die broers na die woud sou gaan om kos te soek, omdat daar so min kos oor was. Ons het net betyds gekom! Ons het een van die vragmotors vieruur die oggend afgelaai, terwyl daar niemand op straat was nie.
Die volgende dag het ons met 'n generaal in aanraking gekom wat baie verbaas was dat ons dit tot in Zenica gemaak het. Ons het toe navraag gedoen oor ons volgende bestemming, Sarajevo.
"Maande lank al waag niemand dit om met 'n vragmotor daar in te gaan nie", het die generaal gesê. Hy het ons uiteindelik toestemming gegee om deur die berge te reis. "Maar ek sê vir julle, dis nie maklik nie", het hy gewaarsku. "Ek glo nie julle vragmotors is sterk genoeg om daar te kom nie."
Die generaal het nie oordryf nie. Toe ons net 40 kilometer van Sarajevo af was, moes ons 'n ompad van 140 kilometer deur die woude neem! Ons sal die rit van Zenica via Sarajevo na Jablonica nooit vergeet nie; dit het ons drie dae en twee nagte dikwels teen 'n snelheid van slegs vyf kilometer per uur geneem. Die "pad" was 'n spoor wat deur pantservoertuie uitgery is. Ons het oor yslike klippe en gate gery. Ons moes dikwels sonder ligte ry, en by twee geleenthede het ons vragmotors byna teen gevaarlike hellings afgegly. 'n Militêre vragmotor het sy ligte net 'n oomblik aangeskakel en onmiddellik is daar op hom gevuur. Met tye moes ons beskadigde brûe herstel en bande regmaak.
Toe ons in die buitewyke van Sarajevo aangekom het, het ons gevra of ons met die generaal in bevel kon praat. Terwyl ons gewag het, het ons 'n vragmotor in die straat gesien waarop daar tien lyke en 'n sak met koppe was; soldate het oor die oorhandiging van die lyke onderhandel—inderdaad 'n onaangename gesig wat ons laat verlang het na die dag wanneer daar nie meer oorlog sal wees nie.—Jesaja 2:4.
Om 10:00 vm. het die generaal en sy hoë offisiere uiteindelik een van ons te woord gestaan in 'n donker kamer wat net met 'n kers verlig was.
"Wie is julle?" het die generaal gevra.
"Ons is Jehovah se Getuies. Ons wil voedsel na ons mede-Getuies in Sarajevo neem."
"Weet julle dat daar baie Getuies van Jehovah in Sarajevo is?"
"Ja, dit is waarom ons hier is."
Toe het die generaal die naam van 'n Getuie genoem. "Ken jy hom?"
"Ja, hy is ons vriend."
"Hy is ook my vriend", het die generaal gesê. "Ons was saam op skool. Sedert hy 'n Getuie geword het, waardeer ek hom selfs meer. Hy het baie vir julle mense gedoen. Vertel ons asseblief meer van Jehovah se Getuies."
'n Uur lange bespreking het gevolg, waarna tientalle tydskrifte en brosjures by hulle gelaat is. Ná 'n tweede vergadering het die generaal ingestem om spesiale reëlings te tref sodat die noodlenigingsvoorrade na die broers in Sarajevo geneem kon word.
Dit was alles behalwe 'n klein onderneming. Ongeveer 30 mense, onder andere 'n paar wat nie Getuies is nie, het pakke van ongeveer 27 kilogram elk gedra. Hulle het van 8:00 vm. tot 5:00 nm. op twee afsonderlike nagte geswoeg—altesaam 18 uur. 'n Ouere man het vertel dat sy bure so oorweldig was deur die noodlenigingspogings dat hulle saam met die broers gekniel het en Jehovah gedank het! Hulle het natuurlik ook van die voedsel gekry.
Stel jou net ons broers se vreugde voor toe hulle ongeveer 11 000 kilogram noodlenigingsvoorrade ontvang het! Die situasie was kritiek. Plaaslik kos een kilogram meel tussen DM450 en DM1 000 (R1 090 en R2 400). 'n Sak hout kos ongeveer DM400 (R945) en 'n liter dieselbrandstof kos DM30 (R70).
Dit was asof ons nou vergoed is vir elke gevaar wat ons op pad teëgekom het. Ons was verheug om ons broers se vreugde te aanskou toe hulle hierdie noodlenigingsvoorrade ontvang het. Dit is 'n ondervinding wat hulle—en ons—nooit sal vergeet nie. Maar nou moes ons aan die uitdaging begin dink om by die huis te kom.
"Hoe gaan ons terug?" het ons die generaal gevra.
"Net soos julle gekom het", het hy geantwoord.
Ons was gedaan, die brandstof was min en ons het geen noodbande gehad nie. Dit het begin reën, en ons kon nie deur die modder ry nie. Ons het die generaal gevra of ons suid kon gaan.
"Daar is hewige gevegte daar", het hy gesê. "Nie eers 'n muis sal kan deurkom nie." Ná 'n ruk het hy dit egter heroorweeg. "Probeer dit", het hy gesê. "Julle het dit per slot van rekening tot hier gemaak."
Ons moes een vragmotor agterlaat en sy brandstof tussen die ander drie vragmotors verdeel. Ons het om middernag vertrek en weer die woud ingery.
Ons terugrit was nie sonder probleme nie. Ons het op 'n militêre vragmotor afgekom wat op sy sy gelê het en wat 'n brug waaroor ons moes gaan gedeeltelik versper het. Ons het gesien dat ons verby sou kon kom as ons net een van sy wiele kon afhaal.
Ons het 'n gewapende soldaat om toestemming gevra. "Kan ons die wiel afhaal en dit weer aansit nadat ons oor die brug is?"
"As julle aan die wiel raak, sal my geweer werk hê om te doen", het die soldaat geantwoord en sy wapen op ons gerig.
Ons het gedink dat dit dalk beter sal wees om koffie te maak en die soldaat 'n koppie koffie aan te bied. Ons het hom 'n paar uur lank van die internasionale byeenkomste van 1991 vertel, soos die een wat in Zagreb gehou is. Daarna het sy gesindheid versag, en hy het ons toegelaat om die wiel af te haal.
By Jablanica het een van ons met 'n bevelvoerder gepraat oor die roete wat ons wou volg. Hy kon nie glo wat hy hoor nie. "Wil julle deur die Neretva-vallei gaan?"
Dit was heel verstaanbaar dat hy verbaas was. Die heuwels van die Neretva-vallei word deur verskillende magte beset. Hulle skiet voortdurend op mekaar. Vir byna 16 kilometer is die pad baie sleg. "Dis die feite", het die generaal gesê, "en julle wil nogtans deurgaan?"
Nadat die generaal die saak oorweeg het, het hy gesê dat ons kan gaan—maar net as ons van beamptes vergesel word. Hierdie beamptes was egter onwillig om saam met ons te gaan! Ons het hulle uiteindelik gevra om net die ander kant te laat weet dat ons deurkom. Ons kon die volgende oggend sonder geleide deurgaan.
Ons het met groot letters aangedui dat ons vragmotors noodlenigingshulp vervoer. Nadat ons gebid het, het ons die vallei ingery. Ons het ooreengekom dat ons nie vinniger sou ry en agterdog sou wek as daar skote gevuur word nie.
Ons het die brug na die ander kant van die rivier oorgesteek en ons rit deur die volgende vallei voortgesit, verby die karkasse van diere en wrakke van vragmotors en tenks. Skielik het ons landmyne op die pad sien lê wat dit vir ons onmoontlik gemaak het om verder te gaan. Ons het die vragmotors se toeter geblaas totdat twee soldate van agter 'n rots uitgeloer het. "Wie is julle? Wat wil julle hê?" wou hulle weet.
Nadat ons ons geïdentifiseer het, het ons hulle gevra of hulle die pad sal skoonmaak, en hulle het ingestem. Uiteindelik het ons die ander kant bereik.
Die soldate daar was verstom om ons te sien. Hulle het stadig uit hulle skuilplekke gekom en die vragmotor genader met hulle gewere direk op ons gerig. Ons het ons permit en ons nommerplate, wat ons om veiligheidsredes afgehaal het toe ons deur oorlogsgebied gery het, vir hulle gewys.
"Niemand het julle verwag nie", het een soldaat gesê. "Hoe het julle deurgekom?"
Niemand is, soos ons gevra het, by hierdie buiteposte in kennis gestel dat ons op pad was nie! Die offisier het voortgegaan: "Ons gewere was oorgehaal en ons het op die punt gestaan om te vuur."
Ons het hulle gevra waarom hulle dit nie gedoen het nie.
"Ek het geen idee nie", het die soldaat geantwoord. "Ek glo dit was julle lot. Maar toe ons deur ons verkyker na julle gekyk het, het ons gesien daar staan 'noodlenigingshulp' op die vragmotors en ons het nie geweet wat om met julle te doen nie. Julle het dit toe gemaak." Ons het later 'n hartgrondige dankgebed tot Jehovah gerig vir sy beskerming.
Hoewel hulle omstandighede haglik is, is die gees van ons Bosniese broers en susters baie aanmoedigend. Hulle deel die materiële dinge wat hulle besit en versterk mekaar met woorde van geloof en bemoediging. In Zenica is daar 40 bedrywige Getuies, onder andere 2 spesiale pioniers, 11 hulppioniers en 14 pas gedoopte persone. Die 65 Getuies asook 4 hulppioniers wat nog in Sarajevo is, hou 134 Bybelstudies. Die Getuies bestee elke maand gemiddeld 20 uur daaraan om met ander oor die goeie nuus van God se Koninkryk te praat.
Jehovah se Getuies is inderwaarheid oor die hele wêreld huisgenote van die geloof. Hulle is bereid om hulle lewe te waag om goed te doen aan diegene wat in die geloof aan hulle verwant is—selfs diegene wat hulle nooit vantevore ontmoet het nie. Waarom? Omdat hulle hulle liefhet. Jesus Christus het gesê: "Hieraan sal almal weet dat julle my dissipels is, as julle liefde onder mekaar het" (Johannes 13:35). Dit was beslis die geval met ons huisgenote van die geloof in Bosnië.