Die euro se valutateken
Die euro (Cyrilliese alfabet: Евро, Griekse alfabet: Ευρώ, Lets: Eiro, Litaus: Euras, Maltees: Ewro, Sloweens: Evro; simbool: €, ISO-geldeenheidkode: EUR) is die geldeenheid van die Europese Ekonomiese en Monetêre Unie (EMU) – die sogenaamde Eurosone – en ná die Amerikaanse dollar die tweede belangrikste geldeenheid wêreldwyd.
Euromunte en -banknote
Die euro word deur die Europese Sentrale Bank in Frankfurt am Main beheer en is die wettige betaalmiddel in 19 van die 28 lande van die Europese Unie (EU). Die euro is daarbenewens die wettige geldeenheid van ses lande (Andorra, Kosowo, Monaco, Montenegro, San Marino en die Vatikaanstad) wat nie lidlande van die Europese Unie is nie.  Andorra, Monaco, San Marino en die Vatikaanstad slaan hul eie euromunte wat (teoreties) dwarsdeur die euro-area langs die munte van ander lande sirkuleer. 'n Verdere vyf lande en twee monetêre gebiede het hulle munteenheid met 'n vaste wisselkoers aan die euro gekoppel. In Zimbabwe is die euro een van verskeie buitelandse geldeenhede wat onder meer vir internasionale transaksies in gebruik is.
Alle bestaande lidlande van die Europese Unie (EU), wat aan sekere monetêre voorwaardes voldoen, mag by die eurostelsel aansluit. Nuwe lidlande van die EU is verplig om die euro in te voer, sodra hulle aan die voorwaardes voldoen. In Slowenië het die euro op 1 Januarie 2007 die Sloweense tolar vervang, op 1 Januarie 2008 is die euro ingevoer in Malta en Siprus, op 1 Januarie 2009 in Slowakye, op 1 Januarie 2011 in Estland, op 1 Januarie 2014 in Letland en op 1 Januarie 2015 in Litaue. In Julie 2018 het Bulgarye aangevra om lid van die ERM-2 te word omdat hulle ook die euro wil invoer.
Die euro is in die jaar 1999 as bankgeld en op 1 Januarie 2002 as "stoflike" betaalmiddel ingevoer. 'n Euro word verdeel in 100 sente (voorgestel deur die letter c). Daar is net een stel banknote ter waarde van 5, 10, 20, 50, 100, 200 en 500 euro beskikbaar, terwyl die muntstukke (1c, 2c, 5c, 10c, 20c, 50c, 1 € en 2 €) naas 'n identiese voorkant 'n nasionale agterkant het. Vanaf 2013 is 'n tweede reeks banknote ingevoer, die sogenaamde "Europa"-reeks, maar gelyktydig is die geleidelike uitfasering van die 500 €-banknoot aangekondig.
3 Spesiale muntstukke
4 Onsekere toekoms
19 EU-lande met euro
Ander lande met euro
9 EU-lande sonder euro
Setel van die Europese Sentrale Bank in Frankfurt am Main, Duitsland
Die Europese Ekonomiese en Monetêre Unie:
Lidlande van die Eurosone
WKM-II-lidland met Opt-out-klousule
Land met Opt-out-klousule
Gebruik van Amerikaanse dollar en euro wêreldwyd:
Ander lande wat die Amerikaanse dollar as geldeenheid gebruik
Geldeenhede met 'n vaste wisselkoers aan die Amerikaanse dollar
Geldeenhede met 'n smal wisselkoers aan die Amerikaanse dollar
Europese Ekonomiese en Monetêre Unie
Ander lande wat die Euro as geldeenheid gebruik
Geldeenhede met 'n vaste wisselkoers aan die Euro
Geldeenhede met 'n smal wisselkoers aan die Euro
Wisselkoers tussen euro en Amerikaanse dollar sedert 1999
Wisselkoers tussen euro en Jen sedert 1999
Wisselkoers tussen euro en Pond sterling sedert 1999
Wisselkoers tussen euro en Switserse frank sedert 1999
Wisselkoers tussen euro en Suid-Afrikaanse rand sedert 1999
Die amptelike wisselkoers van die euro ten opsigte van die ou nasionale munteenhede is soos volg vasgestel:
Voorafgaande nasionale geldeenhede van die Eurosone
Belgiese frank BEF 700140339900000000040,3399 31 Desember 1998 1 Januarie 1999
Duitse mark DEM 70001955830000000001,95583 31 Desember 1998 1 Januarie 1999
Estniese kroon EEK 700115646600000000015,6466 13 Julie 2010 1 Januarie 2011
Finse markka FIM 70005945730000000005,94573 31 Desember 1998 1 Januarie 1999
Franse frank FRF 70006559570000000006,55957 31 Desember 1998 1 Januarie 1999
Griekse dragme GRD 7002340750000000000340,75 19 Junie 2000 1 Januarie 2001
Ierse pond IEP 69997875640000000000,787564 31 Desember 1998 1 Januarie 1999
Italiaanse lira ITL 70001936000000000001,936,27 31 Desember 1998 1 Januarie 1999
Letse lats LVL 69997028040000000000,702804 9 Julie 2013 1 Januarie 2014
Litause litas LTL 70003452800000000003,4528 23 Julie 2014 1 Januarie 2015
Luxemburgse frank LUF 700140339900000000040,3399 31 Desember 1998 1 Januarie 1999
Maltese lira MTL 69994293000000000000,4293 10 Julie 2007 1 Januarie 2008
Monegaskiese frank MCF 70006559570000000006,55957 31 Desember 1998 1 Januarie 1999
Nederlandse gulden NLG 70002203710000000002,20371 31 Desember 1998 1 Januarie 1999
Oostenrykse schilling ATS 700113760300000000013,7603 31 Desember 1998 1 Januarie 1999
Portugese escudo PTE 7002200482000000000200,482 31 Desember 1998 1 Januarie 1999
San Marinese lira SML 70001936000000000001,936,27 31 Desember 1998 1 Januarie 1999
Sipriese pond CYP 69995852740000000000,585274 10 Julie 2007 1 Januarie 2008
Slowaakse koruna SKK 700130126000000000030,126 8 Julie 2008 1 Januarie 2009
Sloweense tolar SIT 7002239640000000000239,64 11 Julie 2006 1 Januarie 2007
Spaanse peseta ESP 7002166386000000000166,386 31 Desember 1998 1 Januarie 1999
Vatikaanse lira VAL 70001936000000000001,936,27 31 Desember 1998 1 Januarie 1999
120 × 62 Grys Klassiek < 5de Linker beeldrand
127 × 67 Rooi Romaans 11–12de 8:00-uur ster
133 × 72 Blou Goties 12–14de 9:00-uur ster
140 × 77 Oranje Renaissance 15–16de Regter beeldrand
147 × 82 Groen Barok & Rokoko 17–18de Regs van 9:00-uur ster
153 × 82 Geelbruin Tydperk van yster en glas 19–20ste Bo 7:00-uur ster
160 × 82 Pers Moderne 20ste eeu 20–21ste 9:00-uur ster
Hierdie beelde is volgens skaal op 0,7 pixels per millimeter.
2013 120 × 62 Grys Klassiek < 5de Regs bo
2014 127 × 67 Rooi Romaans 11–12de Regs bo
2015 133 × 72 Blou Goties 12–14de Regs bo
2017 140 × 77 Oranje Renaissance 15–16de Regs bo
2019 147 × 82 Groen Barok & Rokoko 17–18de Regs bo
2019 153 × 82 Geelbruin Tydperk van yster en glas 19–20ste Regs bo
Enige land van die Eurosone mag spesiale muntstukke vrystel, wat in alle lande van die Eurosone geldig is.
Somige ekonome en politici soos die vroeëre Duitse Minister van Buitelandse Sake, Joschka Fischer (Groen Party), wys daarop dat die euro as geldeenheid eerder om politieke as om ekonomiese redes ingevoer is – met die hoofdoelwit van ekonomiese en politieke integrasie van die deelnemende EU-lidstate. Enkele jare lank was die euro 'n stabiele geldeenheid vir ekonomieë met uiteenlopende strukture, sosiale en arbeidswetgewing en belastingtariewe. Dat nasionale reserwebanke die moontlikheid ontneem is om hul geldeenheid te re- of devalueer of staatsskuld deur 'n hoër inflasiekoers fakties te verminder, was aanvanklik geen probleem vir lidlande nie. Eers later het duidelik geword watter gevare 'n gemeenskaplike geldeenheid kan inhou sodra nie alle lidlande dieselfde ekonomiese en finansiële beleid volg nie.
Die finansiële krisis in Griekeland, wat sy toetreding tot die Eurosone slegs met gemanipuleerde statistieke kon bewerkstellig aangesien dit nie werklik aan die vereiste kriteria voldoen het nie, het die Eurosone in 2009 in 'n eerste ernstige krisis gedompel. Sonder sy lidmaatskap in die Eurosone sou die (eksterne) devaluasie van sy geldeenheid 'n moontlike ekonomiese oplossing vir Griekeland se probleme gewees het. Met sy lidmaatskap was 'n drastiese interne devaluasie – die grootskaalse verlaging van lone, salarisse en pensioene met 'n gepaardgaande besuinigingsprogram – die enigste oplossing en die voorwaarde vir finansiële steun deur ander lidstate deur middel van lenings.
In die geval van Duitsland sou 'n revaluasie van die geldeenheid sonder sy eurolidmaatskap plaasgevind het. Somige kritici wys daarop dat die land se reuse-handelsoorskot sedert 2000 'n regstreekse gevolg van die Eurostelsel was en dat dit die wêreldekonomie se ewewig moontlik bedreig.
Somige ekonome beweer dat die Eurosone slegs deur massiewe intervensies van die Europese Sentrale Bank teen verval bewaar word. Die oorwinning van populistiese partye in die algemene Italiaanse verkiesing van 2018 hou 'n groter bedreiging vir die Eurosone se stabiliteit in mits die nuwe koalisieregering uitgebreide staatsbesteding met nuwe krediete probeer finansieer. Die nuwe Italiaanse minister van Finansies, Tria, het egter verseker dat die land sy staatsskuld nie wil vergroot nie. en oor 'n moontlike uitrekking van die Eurosone gesê:
La posizione dell'esecutivo è netta e unanime. Non ė in discussione alcun proposito dall'eur … Pagheremo le imprese nei tempi previsti e in denaro.
Die posisie van die uitvoerende gesag is duidelik en eenparig. Daar is heeltemal geen sprake van die euro nie.... Ons sal besighede op tyd en kontant betaal.
Schengen-ooreenkoms, nog 'n Europese instelling ten doeleinde van 'n Europese identiteit
Vlag van Europa, nog 'n simbool van die Europese Unie
IBAN, Internasionale bankrekeningnommer wat ontwikkel is om internasionale bankdienste binne die Europese Unie te fasiliteer.
↑ (en) mpra.ub.uni-muenchen.de: Compositional Analysis Of Foreign Currency Reserves In The 1999–2007 Period. The Euro vs. The Dollar As Leading Reserve Currency
↑ (en) ecb.int: Official Dollarisation/ Euroisation: Motives, Features and Policy Implications of current cases
↑ "Common sides" (in Engels). Europese Sentrale Bank. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 9 Junie 2020. Besoek op 13 Desember 2018.
↑ (en) Monetary Policy Statement Issued in Terms of the Reserve Bank of Zimbabwe Act, Chapter 22:15, Section 46. January 2014, bl. 55
↑ (de) ecb.int: Slowenien (seit 1. Januar 2007)
↑ (de) ecb.int: Malta (seit 1. Januar 2008)
↑ (de) ecb.int: Zypern (seit 1. Januar 2008)
↑ (de) ecb.int: Slowakei (seit 1. Januar 2009)
↑ (de) ecb.int: Estland (seit 1. Januar 2011)
↑ (de) ecb.int: Lettland (seit 1. Januar 2014)
↑ (de) ecb.int: Litauen (seit 1. Januar 2015)
↑ Reuters 22 Aug 2018
↑ (de) ecb.int: Erste Bargeldumstellung (2002)
↑ "ECB ends production and issuance of €500 banknote" (in Engels). Europese Sentrale Bank. 4 Mei 2016. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 9 Junie 2020. Besoek op 3 Oktober 2018.
↑ "Fixed Euro conversion rates" (in Engels). European Central Bank. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 10 Julie 2013. Besoek op 6 Augustus 2011.
↑ "EuroTracer – Information Notes – €5 note" (in Engels). EuroTracer. 2002. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 16 November 2019. Besoek op 7 Januarie 2012.
↑ "EuroTracer – Information Notes – €10 note" (in Engels). EuroTracer. 2002. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 31 Oktober 2019. Besoek op 7 Januarie 2012.
↑ "EuroTracer – Information Notes – €20 note" (in Engels). EuroTracer. 2002. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 31 Oktober 2019. Besoek op 9 Januarie 2012.
↑ "EuroTracer – Information Notes – €50 note" (in Engels). EuroTracer. 2002. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 31 Oktober 2019. Besoek op 9 Januarie 2012.
↑ "EuroTracer – Information Notes – €100 note" (in Engels). EuroTracer. 2002. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 31 Oktober 2019. Besoek op 9 Januarie 2012.
↑ "EuroTracer – Information Notes – €200 note" (in Engels). EuroTracer. 2002. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 31 Oktober 2019. Besoek op 9 Januarie 2012.
↑ "EuroTracer – Information Notes – €500 note" (in Engels). EuroTracer. 2002. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 31 Oktober 2019. Besoek op 9 Januarie 2012.
↑ "ECB: Europa series" (in Engels). Europese Sentrale Bank. 2013. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Augustus 2013. Besoek op 11 Junie 2013.
↑ 26,00 26,01 26,02 26,03 26,04 26,05 26,06 26,07 26,08 26,09 26,10 26,11 26,12 26,13 26,14 26,15 26,16 26,17 "Europa series design – ECB – Our Money" (in Engels). www.new-euro-banknotes.eu. 2013. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 26 Junie 2016. Besoek op 6 Augustus 2013.
↑ (de) Zeit Online, 10 November 2011: Joschka Fischer: «Vergesst diese EU». Besoek op 12 Junie 2018
↑ (de) Bundeszentrale für politische Bildung (bpb): Die Eurokrise – worum geht es eigentlich? Besoek op 12 Junie 2018
↑ (de) Bertelsman-Stiftung: GED Focus Paper: Deutschlands Exportüberschüsse – Fluch oder Segen? Besoek op 12 Junie 2018
↑ (de) Bundeszentrale für politische Bildung: Ohne klare Richtung keine neuen Mitglieder. Besoek op 10 Junie 2018
↑ (en) Euractiv 11 Junie 2018
↑ (it) Corriere della sera 9 Junie 2018
(en) (Mei 2007) “The Euro and European Financial Market Dependence”. Journal of Banking and Finance 51 (5): 1461–1481.
(en) (Oktober 2006) “The Impact of the Introduction of the Euro on Foreign Exchange Rate Risk Exposures”. Journal of Empirical Finance 13 (4–5): 519–549. doi:10.1016/j.jempfin.2006.01.002.
(en) Baldwin, Richard; Wyplosz, Charles (2004). The Economics of European Integration. New York: McGraw Hill. ISBN 0-07-710394-7.
(en) Buti, Marco; Deroose, Servaas; Gaspar, Vitor; Nogueira Martins, João (2010). The Euro. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-92-79-09842-0.
(en) Simonazzi, A.; Vianello, F. (2001). "Financial Liberalization, the European Single Currency and the Problem of Unemployment". In Franzini, R.; Pizzuti, R.F. (reds.). Globalization, Institutions and Social Cohesion. Springer. ISBN 3-540-67741-0.
Wikimedia Commons bevat media in verband met Euro.
(en) Amptelike webwerf van die Eurosone
(en) Die euro – Europa
(en) Europese Sentrale Bank – eurowisselkoerse
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Euro&oldid=2206475"
Last edited on 15 Junie 2020, at 17:32
Die bladsy is laas op 15 Junie 2020 om 17:32 bygewerk.