“Moenie bang wees nie, want kyk, ek bring vir julle ’n goeie tyding van groot blydskap wat vir die hele volk bestem is. Vandag is daar vir julle in die stad van Dawid die Verlosser gebore, Christus die Here! En dit is vir julle die teken: julle sal ’n kindjie vind wat in doeke toegedraai is en in ’n krip lê.” (Luk 2;10-12)
Ek het nog nooit ‘n engel van aangesig tot aangesig gesien nie. Soms al oor hulle gedroom en hulle as fantasiemaatjies gehad (Vgl die blog” Om met ‘n Engel te reis”). Ek het al oor hulle gepraat en oor hulle geskryf. Tog bly ‘n engel ‘n ontwykende wese.
Aan die einde van die vorige eeu (dit klink so vreemd om dit te sê, maar twaalf jaar gelede was dit die einde van die 1900’s) besluit ‘n paar van ons om ‘n boek te skryf. Dit sal in die vorm van ‘n aanlasstorie wees waar elkeen ‘n beurt kry om ‘n hoofstuk te skryf en dan roteer die verhaal totdat dit klaar vertel is. Ek begin die verhaal op 21 Oktober 1997 skryf en noem dit: “Die Blou Engel”. So ontwikkel die verhaal saam met my drie medeskrywers. Elkeen hou die boek vir ‘n week en skryf dan sy/haar hoofstuk wat weer die volgende week met die ander gedeel word. Ons probeer weekliks die blou tema inwerk bv. deur te ontmoet vir ‘n blou melkskommel of by Blues iets te eet. So groei die storie van Engela en haar blou engel (en die Engel Gabriël wat as beskermheer optree) tot ‘n boek. Elke medeskrywer verras met kinkels in die kabel wat ingeskryf word om die verhaal sy magies-realistiese karakter te gee. Uiteindelik word die slothooftuk geskryf – 25 Maart 1998. Dit voel half hartseer om van die Blou Engel afskeid te neem. Elkeen van ons kry ‘n getikte, gebinde manuskrip van die verhaal en ‘n blou glasengel as aandenking.
‘n Paar maande gelede kuier ons weer op Philippolis. Die vlytige bruin vrou help met die skoonmaak van die Hartjiehortjiehuisie nadat modderwater van ‘n wolkbreuk deur ons huisie gespoel het. Haar naam is Angelina. Sy maak alles silwerskoon en laat ‘n netjiese huis agter. Alles ruik sommer weer nuut en skoon. Toe sy weg is, sien ek sy het die engel- skildery agter die deur uitgehaal waar ek dit weggesteek het en dit in die spaarkamer opgehang. Die onlekker engel. Ek kyk weer aandagtig na die verfstuk en sien wat my pla – die gesig, die woeste lang hare en veral die feit dat die engel nie arms en hande het nie, net twee verpotte vlerke (behoorlik soos ‘n sywurm-mot wat nou-net uit die kokon gekruip het, maar nie kan vlieg nie). Boonop is sy oorgewig en te BLOU.
Die Blou Engel het tuisgekom. Dalk sou sy ook in hierdie Adventtyd saam met die Veldengele wou sê: “Moenie bang wees nie want ek bring vir julle ‘n Vreugdetyding: Die Kripkind is ook jou Kruisdraer. Deur sy wonde kom daar heling.
Die Lennon/Mc Cartney liedjie vul my altyd met ‘n sekere nostalgie, want dit vertel van ‘n kronkelpad wat lei tot by die bestemming waar die persoon graag wil wees. Daar is baie kronkels op die pad en ook baie teëspoed en tog, tog maak die wete van die eindpunt die reis die moeite werd.
Vier-en twintig jaar gelede koop ek ‘n antieke klavier by ‘n musiekwinkel. Die handelaar vertel van die bejaarde egpaar wat die klavier vir etlike jare besit het, maar nou weens verswakte gesondheid na ‘n aftree-oord verhuis het. Hierdie klavier was juis een van die besittings waarvan hulle moeilik afstand gedoen het, maar hulle het nie ‘n keuse gehad nie. Ek bekyk die mooi ou klavier en sien dat dit bykans ‘n eeu oud moet wees, want daar is tekens waar die kandelare was. Toe ek die deksel oopklap, pryk die vervaardiger se naam daar: CJ Quandt, Berlin. Ook die Suid-Afrikaanse verskaffer het sy naam in die staanhoutjie vir musiekstukke gegraveer: J van H Haarburger, Sole Agent, Bloemfontein.
‘n Week of wat later pryk die mooi klavier in die sitkamer van my blyplek. Die klavierstemmer (‘n blinde man) streel met sy hande oor die klavierkas en merk op dat dit baie oud moet wees. Toe hy die boonste paneel afhaal om te begin met die stem van die klavier sien ek die inskripsies op die raam van die klavier. Daar is slegs die voorletters E. C. en dan verder datums: 1916, 1917, 1918, 1919, 1920 en dan 1923 en 1924 wat met potlood neergeskryf is. Ek vertel die stemmer daarvan en hy sê dat dit waarskynlik die datums is waarop die klavier jaarliks gestem is en later het die gapings begin kom. Toe hy die klavier klaar gestem het, skryf ek die datum September 1986 langs die laaste datum van 1924. Ook in 1990 en 2000 toe die klavier weer gestem word, voeg ek dit by.
Tydens die jaar van aankoop (1986) gaan ek met verlof. In ‘n antieke winkeltjie in Graaff-Reinet loop ek twee klavierkandelare raak wat perfek pas op die gaatjies wat gelaat is met die afhaal van die oorspronklike kandelare. Die klavier lyk nou outentiek. Ek ondersoek die klavier en kyk weer na die datums op die binne-raam. Ek haal ook die onderste houtpaneel by die pedale af en ondersoek die binnekant. In die regterhoek aan die binnekant is daar ‘n ou vrugtefles. Ongelukkig is dit leeg. Toe ek die stemmer by ‘n volgende keer daarna vra, reken hy dat dit dalk was om gif in te plaas vir rotte wat dit dalk binne-in die klavier sou waag. ‘n Ander persoon vertel dat dit dalk met water gevul was om te keer dat dat die hout nie te droog word nie. Iewers in my kop sien ek ‘n ander prentjie:
Die jongmeisie vir wie die klavier gekoop is, het net oë vir die jongman wat weekliks vir haar musiekles kom gee op die plaas. Sy stort haar liefde vir die jongman uit in die skryf van liefdesbriefies wat sy nooit aan hom gee nie. Die briefies word sorgvuldig in die fles gebêre – buite bereik van speurende oë. Jare later, nadat sy en haar jeugliefde getroud is, verskuif sy die briewe na ‘n toffieblik met die prentjie van ‘n jongmeisie daarop. Nou gebruik sy die fles as geheime spaarbussie om die geld wat sy weekliks inkry vir die verkoop van hoendereiers daar te spaar om later noodsaaklikhede aan te koop. Die klavier word haar getroue bondgenoot vir die speel van haar hartsliedere en as wegsteekplek vir haar hartsgoed. Soms skryf sy ‘n wens op ‘n flentertjie papier neer en plaas dit in die fles. Dit bly steeds haar spaarbussie vir neseiertjies.
In my gedagtes sien ek hoe sy as tagtigjarige vir oulaas voor die klavier gaan sit en speel, die dag voor die musiekinstrument verkoop word. Haar vingers is geplooi en haar hande vertoon ouderdomsvlekke. Die tekens van Artritis is ook sigbaar in die effe kromgetrekte vingers. Tog speel sy vir oulaas ‘n liedjie van lank gelede en streel liefderik oor die klawers. Dan, wanneer sy die rooi viltlappie troostend oor die note plaas en die klap toemaak, sê sy saggies dankie vir die klavier wat so lang pad saam met haar gekom het. Hy het twee wêreldoorloë saam met haar oorleef en deur haar onsekere jongmeisiejare was hy haar anker. Vir oulaas maak sy dan ook die paneel by die pedale oop en maak die vrugtefles leeg. Die opgespaarde geldjies, saam met die verkoopprys van die klavier, sal genoeg wees om te help betaal vir haar kleindogter se musieklesse en dalk selfs as dit rente loop, kan dit bydra tot haar studiegeld later. Sy lees haar wenspapiertjies en sê dankie vir soveel daarvan wat waargeword het.