Die waarde van onthullingsPres. Zuma (foto: Flickr/GovernmentZA- en die drie Gupta-broers (foto’s: who’s Who). Deur Peet Bothma Die Suid-Afrikaanse media het die afgelope weke groot pret gehad met die talle e-posse van die berugte Gupta-familie wat op die lappe gekom het. Die een onthulling oor staatskaping na die ander het gevolg en elkeen het met nog ŉ groter sak patats vorendag gekom. Sommige van die stories het wonderbaarlike stertjies bygekry en dit het soos ŉ sepie-saga geword: elke dag word die koerant oopgeblaai om die volgende episode te lees. Joernaliste loop dikwels die gevaar om deur oorywerigheid meegesleur te word. Bitter min het die vraag gevra hoeveel van die onthullings die waarheid is. Die omvang van die onthullings is verbysterend, want daar is na wat berig word tussen 100 000 en 200 000 e-posse. Blootleggings van dié aard deur die lekkasie van dokumente, het deesdae ŉ algemene bron van onthullings in die media geword. Waarnemers vergelyk die Gupta-onthullings met dié van die kontrakteur by die VSA se Nasionale Sekerheidsagentskap, Edward Snowden. Dit is gevolg deur die lekkasie aan die media van die sogenaamde 11,5 miljoen Panama-dokumente wat met sowat 214 000 geheime buitelandse bankrekenings van invloedrykes handel. Die Gupta-familie se prokureur, Gert van der Merwe, hou vol dat sy kliënt nog nie die gewraakte e-posse onder oë gehad het nie. Soos te wagte maak hy dit af as sogenaamde fopnuus. Hy sê selfs daar kleef ŉ stank aan die e-posse. Die belangrike punt wat hy egter maak is dat ŉ verhoor in die media slegs opinies tot gevolg kan hê. Van der Merwe sê die Gupta-familie sal ŉ amptelike ondersoek deur ŉ regter verwelkom. President Jacob Zuma, wat opnuut in die spervuur is as gevolg van die e-posse, het intussen op aanbeveling van die ANC se Nasionale Uitvoerende Komitee aangekondig dat ŉ kommissie van ondersoek aangestel sal word om die staatskapingsbeweringe te ondersoek. Die ironie is egter dat die vorige openbare beskermer, adv. Thuli Madonsela, dit reeds in haar verslag aanbeveel het. Met dié verskil dat Zuma nie die kommissie moet aanstel nie – om verstaanbare redes, want nou kom dit neer kom op selfondersoek. Die jongste hieroor is dat die kommissie nou eers vir Oktober beoog word. Intussen sê die Valke darem dat hulle ook die bewerings oor staatskaping ondersoek. Die geskiedenis het egter bewys dat ons nie te veel hoop hierop moet vestig nie. Gister se aankondiging deur die uitvoerende hoof van AfriForum, Kallie Kriel, dat die organisasie se adv. Gerrie Nel nou by ŉ onafhanklike ondersoek na die e-pos-onthullings betrokke gaan raak, word dus verwelkom. Dit sal egter op niks uitloop indien die oorsprong en geloofwaardigheid van die e-posse nie eers bo alle twyfel bevestig kan word nie. Regskenners maan dat hoewel die e-posse toon dat ongerymdhede na bewering plaasgevind het, dit op sigself nie genoeg is om die Guptas of Zuma hof toe te sleep nie. Voordat ons dus té opgewonde raak dat die staatkapingshidra se koppe afgekap gaan word, kom ons benader dit nugter en laat iemand soos adv. Nel dit eers ondersoek.