Red Afrikaans: Wolraad Woltemade se lesUitstalling van Raslouw Onderwys in die [email protected] Deur Leonard van der Dussen Besturende direkteur van Indicato Inligting Dit het in 2016 uiteindelik begin deurdring dat die nuwe Suid-Afrika se regering die staat se skole, universiteite en al die staatseiendom besit en daarmee maak wat hy wil; en vir Afrikaans en die kwessie dat Suid-Afrika sy hedendaagse bestaan grotendeels in Afrikaans verkry het, geen respek het nie. Nou is daar benoude oproepe om onderwysinstellings op te rig waar in Afrikaans onderrig kan word. Solidariteit het Sol-Tech al goed op dreef, en Akademia wat as universiteit daargestel word, is aan die gang. Dit was opvallend in die Toekomsberaad van 2015, asook die meer onlangse #OnsBou-veldtog dat daar nie spesifiek vir die oprigting van onafhanklike skole voorsiening gemaak is nie. En tereg ook. Een organisasie, ’n vakbond wat eintlik reeds buite sy kerndoel as vakbond optree en intree in die Suid-Afrikaanse samelewing, kan nie alles doen nie. Die kultuurlose onderwys waarbinne die meerderheid van Afrikanerkinders die afgelope dekades geskool is, maak dit nodig om kortliks te vertel wat Wolraad Woltemade gedoen het, voordat dit op die huidige situasie toegepas word: ’n Skip het in die winter van 1773 in Tafelbaai op ’n sandbank geloop en is geleidelik deur die branders verwoes. Hoewel die land betreklik naby was, het sterk strome, golwe en die koue water veroorsaak dat net die sterkste swemmers die land bereik het. Wolraad Woltemade het op die situasie afgekom en die benoude matrose wat nog op die skip was jammer gekry. Terwyl ’n skare toeskouers en soldate niks verder probeer waag het nie, het hy sy perd, Vonk, in die water gedruk en uiteindelik twee-twee matrose sewe keer agtereenvolgend land toe gebring. Die skip het uitmekaar begin breek. Toe hy die agtste keer ingaan, het die paniekerige matrose die versoek om net twee op ’n slag af te spring en aan die perd se stert vas te hou, geïgnoreer. Toe ses van hulle tegelyk hulle gewig aan Vonk vastrek, het die uitgeputte perd ondergegaan en so het hy en sy barmhartige dapper ruiter verdrink. Benoudheid wat in paniek omsit, kan die gewilligste ridder op sy perd verongeluk. Die Afrikaanse gemeenskap kan nie van Solidariteit verwag om benewens tegniese opleiding en die oprig van ’n universiteit, ook nog die omvangryke Afrikaanse skoolonderwys te moet aanstig, bestuur en finansier nie. Dit sal inteendeel ’n Woltemadiese fout wees, potensieel dodelik vir verdere redding van dit waarop tans gefokus word. Solidariteit moet maar vir homself praat oor waar hy in elk geval reeds by skoolonderwys betrokke is, soos deur Helpende Hand, maar dit sal ’n strategiese flater wees om by die direkte hoofstroom-skoolonderwys betrokke te raak. Om skole op te rig is ’n kapitaalhonger en bestuursintensiewe besigheid. Solidariteit is ’n lede-organisasie wat weliswaar baie doen, maar wat skoolonderwys betref, moet gebou word op wat reeds bestaan vir Afrikaanse volkseie onderwys en Christelik-Afrikaanse onderwys. Saamtrek en optimale benutting van hulpbronne in hierdie omgewing is deurslaggewend belangrik om van fragmentasie en gevestigde belange na samewerking en gemeenskaplike belang te beweeg. Hoe die huidige paniekerige sieninge wat heeltyd net Solidariteit raaksien en as redder aanstel, oorreed gaan word om kalm te raak, maar ook daadkragtig te raak met die nodige moed self kapitaal in te sit en in Afrikaanse skoolonderwys te belê, sal nog gesien moet word. Onderwys en kapitaal is sinoniem. Oproepe vir “doen dit” en “doen dat” is daar baie, maar vra ’n man om saam te kom risiko neem en kapitaal insit, en dit raak skielik stil en die kamer word leeg. Dit sal moet verander van “julle moet” na “ek gaan dit doen”. Die naam Wolraad se betekenis strek na “goeie raad gee”. Lees dalk weer ’n keer wat hierbo staan.