Hulle sê wysheid kom met die grysheid, maar namate ek ouer word, hoe meer sukkel ek om te begryp hoekom enigeen móét aftree. Hoe meer ek daaroor dink, hoe meer klink dit vir my soos ’n onding; ’n strategiese besluit wat uiteindelik net tot die dood lei.
My tandarts stem saam, en as ’n man wat al 73 jaar lank sy kruiwa stoot, behoort hý van alle mense te weet. Die oomblik as jy die dag die tuig neerlê – of dan nou gedwing word om op te hou werk omdat jy die aftreeouderdom bereik het – beter jy ter wille van jou eie saligheid genoeg ander dinge gereed hê, anders loop die pad net afdraand.
As jy gelukkig is en boonop van ’n goeie pensioen verseker is, kan jy seker iewers langs die see gaan aftree. Maar ’n mens kan sekerlik ook net soveel kere die genadeblou van die waters waardeer, en selfs dan beter jy jou kop regkry vir al die verdrietige reëndae en ’n koue (en verkoue!) wat vir dae lank in jou lyf en kop gaan kom lê.
Die kenners onder ons het gewis 101 redes oor waarom dit eintlik vir ’n land soos Suid-Afrika voordelig is dat meer mense in veral die sakewêreld aftree wanneer hulle die dag hulle 60ste drie druk. Die meeste van ons bevolking is jonk en breedgeskouer, en daar is letterlik jong gegradueerdes wat by verkeersligte uit aalmoese ’n bestaan maak. Ek besef dit.
Ek is egter steeds oortuig dat die blote bestaan van ’n sogenaamde “aftreeouderdom” ’n fabrieksfout is wat nie net die land vaardigheidsgewys ’n bloedneus gee nie, maar ons eintlik ook armer van gees maak. Ek sien elke dag hoe die afgetredenes in my wêreld – deur die bank onbekendes wat ek raakloop – stadig maar seker wegkwyn. Hulle is uitgehonger vir geselskap, en hul verrimpelde hande en koppe is nog sterk genoeg om iewers ’n betekenisvolle bydrae te kon lewer.
Maar niemand wil hulle hê nie; nie noodwendig oor hulle nie by die ewig veranderende sakebehoeftes kon byhou nie, maar oor daar iewers ’n reël geskrywe staan dat jy op ’n sekere ouderdom van werk kwytgeskeld word. Dit kán mos nie reg wees nie.