Cyril moet oppas met borgtog-opmerking, sê kenner | Netwerk24
Deur Philda Essop 07 September 2019 09:44
Pres. Cyril Ramaphosa moet versigtig wees om nie die teenstaan van borgtog aan beskuldigdes as straf te beskou nie – daar behoort nie "voortydig vergelding" gesoek te word nie.
Dr. Llewelyn Curlewis, strafregkenner verbonde aan die Universiteit van Pretoria, het Vrydag só gereageer op een van die opmerkings wat Ramaphosa Donderdagaand in reaksie op die vlaag moorde en verkragtings van vroue gemaak het.
Plakkate en blomme wat betogers vroeër die week in hul optog teen die parlement se heining aangebring het. Foto: Philda Essop
Ramaphosa het onder meer gesê het dat hy "saamstem met die vroue van die land" dat die staat borgtog en parool moet teenstaan vir die oortreders van verkragting en moorde op vroue en kinders.
Curlewis het by navraag gesê by implikasie beteken dié opmerking dat oortreders sommer dadelik gestraf moet word nog voordat hulle in die hof skuldig bevind is.
"Die president moet baie versigtig wees om nie die teenstaan van borgtog te sien as 'n straf nie. Dit moenie verwar word met die uiteindelike vonnisoplegging nie. Borgtog is bloot 'n waarborg tussen die staat en die beskuldige waarin die beskuldigde onderneem dat hy sy verhoor sal bywoon en in ruil daarvoor is hy bereid om geld te betaal as sekuriteit."
"Ons het genoeg strawwe om beskuldigdes vir lank tronk toe te stuur, maar bevind hulle eers skuldig. Moenie voortydig vergelding soek nie."
Almal is egter nie geregtig op borgtog nie, sê hy.
Daar is gevalle waar die staat vir seker borgtog moet teenstaan – nie net waar vroue, gendergeweld en xenofobie ter sprake is nie – maar in enige saak waar dit lyk asof die beskuldigde gaan weghardloop.
Prof. Amanda Gouws, politieke ontleder en genderaktivis aan die Universiteit Stellenbosch, het Vrydag gesê sy dink baie mense is teleurgesteld omdat die aankondigings wat Ramaphosa gemaak het maatreëls is wat "hoeveel keer tevore" al gesê is.
Voorkomingsmaatreëls, beter polisiëring en toepaslike opleiding vir die polisie is volgens haar noodsaaklik.
Sy het daarop gewys dat die Thuthuzela-sorgsentrums vir slagoffers van seksuele misdrywe ondergefinansier is.
"Die president het wel aangekondig dat daar meer geld beskikbaar gestel gaan word vir die nasionale veldtog teen gendergeweld, maar ek dink nie dit sny deur tot die kern van die probleem nie. Die maatskaplike weefsel is aan skerwe. Dit gaan oor hoe kinders gesosialiseer word en die beter toepassing van die Wet op Seksuele Misdrywe."
Intussen het die ANC die verbintenis verwelkom om te verseker dat die strafregstelsel strawwer vonnisse vir oortreders van gendergeweld oplê. Die party het 'n beroep op die strafregstelsel gedoen om "genadeloos en ferm" te wees in hul hantering van diegene wat hulle aan die mishandeling van vroue skuldig maak en steun die beroep op lewenslange tronkstraf vir verkragting.
"Dit sal 'n duidelike boodskap aan alle moontlike oortreders stuur dat ons samelewing en regstelsel nie hierdie misdade sal duld nie."
Die African Transformation Movement-party (ATM) het op sy beurt Ramaphosa se toespraak as "baie moeg en oninspirerend" bestempel en voorbrand gemaak vir 'n referendum oor die doodstraf. Die party wys in verklaring daarop dat die openbare sentiment is dat die doodstraf heringestel moet word, maar dat die regime "toondoof" is daarvoor.
"ATM glo vas dat die doodstraf die mees gepaste reaksie is op diegene wat nie waarde heg aan die lewe van ander nie."