Versindaba » Raka
Hannalie Taute. Dierbaar
Einde laas jaar ontvang ek ŉ geskenk van my dierbare man: NP van Wyk Louw se Raka. Nou ja, ek moet bieg dat ek deur die boek geworstel het net soos ek deur DJ Opperman se Joernaal van Jorik op skool geworstel het. Ek gebruik die term worstel, want die bogenoemde gedigte was te langdradig na my sin- ek persoonlik verkies haiku’s. Kort en kragtig en tot die punt. Meer hieroor in die toekoms.
Onlangs ‘google’ ek gedigte wat die woord renoster bevat, aangesien die dierasies en hul saak deesdae na aan my hart lê. Tussen al die opsies verskyn daar ŉ webblad van Johann Lodewyk Marais wat handel oor niemand anders as onse NP van Wyk Louw en aangesien ek toe pas deur Raka gesloer het, kon ek myself nie keer om ondersoek in te stel nie.
Ek moet erken dat ek nog nie deur alles in die bogenoemde webblad gelees het nie, aangesien my kinders dink mamma is hul gunsteling speelding, en tussendeur maak ek renosters en ander speelgoed uit ou binnebande.
Ek het werklik nog nie die geleentheid gehad nie, behalwe om hier en daar ŉ paragraaf te lees. Al wat ek tot dusver kon wysword is dat die natuur baie na aan NP van Wyk Louw se hart gelê het:
“Louw het egter nooit die natuur bloot as “tema” ondersoek nie, maar dit in ’n wyer sosiokulturele en -politieke verband geplaas en so sy vinger op veranderinge in die (Suid-)Afrikaanse samelewing gelê. Hierdie geskakeerde bemoeienis met die natuur kan as bewys dien van hoe belangrik hierdie enigsins verwaarloosde onderwerp in Louw se oeuvre is en waarvoor daar ook in sy daaglikse lewe ruim belangstelling was.”
Nog ŉ paragraaf wat my oog gevang het is:
“Gedurende die 1960’s het Louw ’n aantal tekste gepubliseer wat hom deel gemaak het van ’n wêreldwye beweging om die belangrikheid van die omgewing onder die aandag van beleidmakers, besluitnemers en die publiek te bring. Sy gedigte “Die narwal” en “Svend Foyn het die harpoenkanon bedink” is seminale gedigte in die voortgaande stryd om die wêreld se walvisse (en ander bedreigde spesies) te bewaar, terwyl Berei in die woestyn ’n sterk pleidooi vir die bewaring van Suid-Afrika se kosbare bogrond lewer.”
Was die mens al so lank terug besig om verwoesting te saai? Hier in my onkunde dag ek die stryd vir bewaring is n nuwe tendens.
Ek groet met hierdie gedig wat ek opgespoor het in my soektog – geskryf deur Heilna du Plooy:
Die donker binne en die donker buite
Met opgetrekte knieë sit die kind
en gril verruk vir elke nuk
van die wonderdiere wat hy uitdink:
‘n renoster met vlerke en ‘n vis met vier oë,
‘n waterskilpad met ‘n periskoop
en die stekeltongpadda is ‘n dik dubbeldoor.
Vlug van voet, van vlerk of vin,
skerp geklou en sterk gebou, kan almal
vreemd en verskriklik goed sien.
Die kind se droom is sonder grense.
Hy maak sy skrik met kreature mak
in ‘n wêreld wat uitdy onder sy wense.
Die vader sluit die hek en al die deure,
sit die vensters dig op knip,
daarna die buitelig en die sirene.
Van agter die hoekige raam
speur hy strak die tuin deur
vir wat in die skaduwee donkerlik roer:
die ene oog sodat sy seun kan speel,
weet hy sy drome het verstar, vereelt,
soos hande wat te veel swaar dinge dra.
© Heilna du Plooy. Mei 2009.
Tags: gedigte, Heilna du Plooy, Johann Lodewyk Marais, NP van Wyk Louw, Raka, Renosters, speelgoed
Posted in Binneblik | Comments Off on Hannalie Taute. Dierbaar