PressReader - Finweek Afrikaanse Uitgawe: 2017-09-21 - Moe­nie SA se kor­po­ra­tie­we ju­we­le mis­kyk nie
Moe­nie SA se kor­po­ra­tie­we ju­we­le mis­kyk nie
Die e­ko­no­mie­se om­ge­wing is tans moei­lik in Suid-a­fri­ka, tog spog die land met ver­skeie ge­hal­te-aan­de­le wat waar­skyn­lik vo­ren­toe goed sal pres­teer.
nAan­de­le­be­stuur­span wat hard daar­aan werk om Suid-a­fri­kaan­se aan­de­le met lang­ter­myn­groei van uit­ne­men­de ge­hal­te uit te soek, is S­tan­lib E­qui­ties met Her­man van Vel­ze, for­mi­da­be­le aan­de­le­por­te­feul­je­be­stuur­der en lid van S­tan­lib se uit­voe­ren­de be­stuur, as hoof.
Sy twee plaas­lik ge­sen­treer­de aan­de­le­fond­se, die S­tan­lib Equity Fund van R3,4 mil­jard en S­tan­lib SA Equity Fund van R1,9 mil­jard, weer­spie­ël dit ge­rui­me tyd reeds. On­danks moei­li­ke mark­toe­stan­de het hul­le in die af­ge­lo­pe vyf jaar ’n in­druk­wek­ken­de ge­an­nu­a­li­seer­de op­brengs van on­der­skei­de­lik 11,22% en 10,6% ge­le­wer.
Die S­tan­lib SA Equity Fund is in 1970 met 50 000 be­leg­gers be­gin en is een van die oud­ste aan­de­le­fond­se in Suid-a­fri­ka. Die S­tan­lib Equity Fund is meer ge­di­ver­si­fi­seer, met buitelandse bloot­stel­ling van 30% en ’n ge­wigs­toe­ken­ning van 3% aan A­fri­ka.
S­tan­lib E­qui­ties kon­sen­treer nie net op wat nou ge­beur nie, maar vyf jaar en lan­ger die toe­koms in, ver­dui­de­lik Van Vel­ze. “Dit is nie ons styl om ons aan­dag deur el­ke ma­kro-e­ko­no­mie­se ver­an­de­ring te laat af­lei nie; ons fo­kus eer­der op die al­ler­be­lang­rik­ste. En dit is om in maatskappye die ver­skuil­de ge­leent­he­de te vind wat groei sal aandryf.
“Ons gaan ge­pu­bli­seer­de ver­slae sorg­vul­dig na en ver­ga­der ge­reeld met die uit­voe­ren­de hoof­de en be­stuur­span­ne van maatskappye waar­in ons be­lê, aan­ge­sien dié ver­ga­de­rings die na­vor­sings­a­gen­da kan be­ïn­vloed om ons ’n dui­de­li­ker in­druk van ’n maat­skap­py te gee – soms be­ter en soms veel er­ger.”
Om uit­pres­te­ren­de aan­de­le­por­te­feul­jes te skep, be­hels uit­ste­ken­de in­sig in wat in die reg­te wê­reld aan­gaan, sê hy voorts. Jy moet ’n maat­skap­py se ver­dien­ste­sy­fers ver­staan en u­nie­ke dif­fe­ren­si­eer­ders en me­de­din­gen­de voor­deel kan i­den­ti­fi­seer wat op die lang duur sal mee­bring dat die aan­deel­prys uit­ste­kend groei.
Of­skoon deeg­lik be­wus van groot pro­ble­me waar­mee Suid-a­fri­ka te kam­pe het, soos po­li­tie­ke on­se­ker­heid, toe­ne­men­de po­pu­lis­me en uit­een­lo­pen­de be­leid, meen Van Vel­ze dit is nie ver­lam­mend nie. Trou­ens, baie daar­van is moont­lik be­mag­ti­gend deur in die po­li­tiek én die sa­ke­wê­reld ge­leent­he­de te bied vir lei­er­skap, kre­a­ti­wi­teit en eks­pe­ri­men­te­ring. Boon­op bring teg­no­lo­gie­se ont­wik­ke­ling, glo­ba­li­se­ring en so­si­a­le ver­an­de­ring oral ter wê­reld bui­ten­ge­wo­ne ge­leent­he­de mee.
S­try­dig met die leer­stel­lings van die mo­der­ne e­ko­no­mie­se ge­skie­de­nis is die ge­drag van ’n ka­pi­ta­lis­tie­se ekonomie nie aan on­ver­an­der­ba­re wet­te on­der­he­wig nie. P­leks daar­van is ka­pi­ta­lis­me ’n aan­pas­sen­de so­si­a­le stel­sel wat in re­ak­sie op ’n ver­an­de­ren­de om­ge­wing mu­teer en e­vo­lu­eer.
Van Vel­ze sê: “Dit is waar dat Suid-a­fri­ka ’n erns­ti­ge ma­lai­se er­vaar en dit is lo­gies dat be­leg­gers bloot­stel­ling aan die e­nor­me ge­leent­he­de oor­see wil hê, maar mens moe­nie ju­we­le in dié land mis­kyk nie. Daar is ver­skeie Suid-a­fri­kaan­se en A­fri­ka-kam­pi­oe­ne waar­na ’n e­nor­me in­ter­na­si­o­na­le vraag nog lank sal voort­duur.”
Plaas­lik be­heer­de, in­heem­se sa­ke­op­los­sings wat hy as wê­reld­klas, of po­ten­si­eel wê­reld­klas be­skou, is:
Nas­pers*: ’n S­kou­spel­ag­ti­ge wê­reld­kam­pi­oen. Sy fi­li­aal Ten­cent is meer as R1,5 bil­joen werd, naas A­li­ba­ba die twee­de groot­ste ge­no­teer­de C­hi­ne­se maat­skap­py en vol­gens mark­ka­pi­ta­li­sa­sie die tien­de groot­ste in­ter­na­si­o­na­le maat­skap­py. Hy is u­niek en dit is nie sy groot­te wat ons be­ïn­vloed nie. Ons glo hy sal ’n be­lang­ri­ke aan­dry­wer in die Suid-a­fri­kaan­se mark bly. Dit is ver­re­weg die groot­ste aan­deel in ons por­te­feul­jes en stem met die in­deks­ge­wig oor­een. Ons meen ver­skeie van Ten­cent se an­der be­leg­gings sal met­ter­tyd be­te­ke­nis­vol­le by­dra­ers word.
Kum­ba Iron Ore: Die groot­ste kans om be­leg­gers met aan­deel­groei te ver­ras. Om­dat hy ’n ho­ë­kos­te­pro­du­sent is kan hy mo­der­ne teg­no­lo­gie ge­bruik om kos­te te be­perk en my­ne se leef­tyd te ver­leng. Sy pro­duk­sie is in aan­vraag om­dat dit fi­siek sterk is en ’n hoë ys­ter­in­houd het. Dit het Ang­lo A­me­ri­can laat be­sluit om be­heer te be­hou.
Cur­ro: Met sy mark­ka­pi­ta­li­sa­sie van
R18,5 mil­jard is hy die snels groei­en­de pri­va­te on­der­wys­spe­si­a­lis in die land dank­sy uit­ste­ken­de be­stuur. Sy groei be­wys dat leer­lin­ge in staat­sko­le nie al­tyd ge­hal­te­on­der­wys ont­vang nie. Teen so­wat R40 000 per leer­ling per jaar ver­skaf hy in­fra­struk­tuur, geriewe en on­der­wys­vlak­ke op die peil van pri­va­te sko­le.
Ca­pi­tec: In 1997 ge­s­tig en bes moont­lik die "duur­ste" bank ter wê­reld, maar se­ker­lik met re­de. Hy het die toe­tree­ver­sper­rings in Sui­d­a­fri­ka op bril­jan­te wy­se oor­kom deur sy ven­noot­skap met PSG, sy ge­di­ver­si­fi­seer­de sa­ke­mo­del en deur ’n een­vou­di­ge, be­kos­tig­ba­re, ver­staan­ba­re en deur­sig­ti­ge pro­duk te bied.
Dis­co­ve­ry: Nog ’n ge­ves­tig­de en goed be­stuur­de be­sig­heid met ’n be­we­se pres­ta­sie­lys wat sy be­dry­wig­he­de wê­reld­wyd uit­brei en in die toe­koms ook die plaas­li­ke bank­diens­te­sek­tor wil aan­pak. Hy het meer as 5 mil­joen kli­ën­te in Suid-a­fri­ka, B­rit­tan­je, A­me­ri­ka, C­hi­na, Sin­ga­poer en Aus­tra­lië.
S­hop­ri­te: Se­ker die waar­de­vol­ste klein­han­de­laar van sy soort ter wê­reld. Hy is die groot­ste voed­sel­han­de­laar in A­fri­ka, met be­dry­wig­he­de in 16 lan­de. Wat mark­aan­deel be­tref het hy hom tot bo­aan die rang­leer op­ge­werk, met die bes­te po­si­sie in die la­er- tot on­der­kant van die mark.
AVI: ’n Wê­reld­klas­maat­skap­py in vin­nig be­we­gen­de ver­brui­kers­goe­de­re, met meer as 50 han­dels­mer­ke. Hy het ’n me­de­din­gen­de voor­deel be­haal dank­sy ’n deeg­li­ke be­grip en stra­te­gie­se be­na­de­ring van die e­ko­no­mie­se ver­band tus­sen vo­lu­me en ge­hal­te. Hy hand­haaf ’n hoë ge­hal­te in ver­vaar­di­ging, ver­sprei­ding en ver­pak­king en om die reg­te meng­sel te vind.
An­der uit­ge­soek­te voed­sel­maat­skap­pye, soos Pi­o­neer, Ti­ger Brands, Ton­gaat, R­ho­des en Clo­ver: Of­skoon nie nood­wen­dig be­stem om op ’n wê­reld­skaal suk­ses te be­haal nie, sal die mees­te van hul­le waar­skyn­lik uit­pres­teer wan­neer die si­klie­se ag­ter­uit­gang ver­be­ter. Ver­skeie is in­ter­na­si­o­naal me­de­din- gend; groei sal waar­skyn­lik dank­sy teg­no­lo­gie en pro­duk­te ver­sterk; en som­mi­ge mark­te is meer as 90% van voed­sel­pro­duk­te af­hank­lik. Die uit­da­gings is meest­al po­li­tiek en die hoë kos­te van e­ner­gie, wa­ter en af­val­ver­wy­de­ring. ■
*fin­week is ’n pu­bli­ka­sie van Me­dia24, ’n fi­li­aal van Nas­pers. Hoof van S­tan­lib E­qui­ties en be­stuurs­lid van S­tan­lib
Daar is ver­skeie Suid-a­fri­kaan­se en A­fri­ka-kam­pi­oe­ne waar­na ’n e­nor­me in­ter­na­si­o­na­le vraag nog lank sal voort­duur.
Her­man van Vel­ze