Moenie die pret uit die lewe outomatiseer nie
Geskryf deur Peter Hancock, Universiteit van Sentraal-Florida
Stel jou voor jy gaan op vakansie gaan. U het dit al 'n geruime tyd uitsien. Maar jou robot persoonlike assistent het ander idees. Dit verklaar rustig vir jou dat dit goedkoper, veiliger en meer doeltreffend sal wees om jou plek op die vakansie te neem.
In een sin is dit onmiskenbaar: die robot kan in vrag vlieg, net elektrisiteit moet voed, minder kans het om misdaad te wees, nie op die roete gaan raak nie, sal nie die aktiwiteitskedulering oorvleuel nie - en selfs praat almal die plaaslike tale en dialekte. Maar natuurlik sal niemand gewillig 'n robot op vakansie in hul plek stuur nie, vrywillig misloop op al die toerisme-aantreklikhede, geluide en geure van die nuwe ervaring.
Tog as 'n geleerde wat fokus op mens-robot interaksie, Ek sien mense al die tyd stappe neem om daardie soort nutriêre toekoms aan te pak. Alhoewel robots kan doen baie dinge - en sal binnekort in staat wees om doen baie meer - Daar is baie wat ons mense in die oorgang kan verloor. Nou is die tyd om te sê watter menslike aktiwiteite moet en moet nie oorhandig word aan digitale outonomie nie - en die plesier wat ons van hulle kry, moet in die besluit wees.
Wapens en gevaar
Dit kan redelik maklik wees om 'n lys take op te stel wat nie geoutomatiseer moet word nie. Dodelike outonome wapens - soos onafhanklike gewapende darren - word reeds ontwikkel. Maar hulle moet nie veel verder gaan nie: Lewe en dood beslissings moet nie in die hande van robotte en hul operasionele algoritmes wees nie. Inteendeel, die meeste mense glo dat slegs werklike mense waardeer die morele belang om 'n menslike lewe te neem.
Ook is mense geneig om hulself die aangename ervarings in die lewe te bewaar, soos reis, en die vele ander geleenthede wat geluk, leer en avontuur bring. (Slegs robots het nog Mars toe gegaan, maar nie vir 'n gebrek aan menslike belangstelling nie; eerder, ruimte wetenskaplikes is nog besig om te verseker dat mense die reis sal oorleef.) Wat aan die robotte gegee word, is nou geneig om die herhalende, gevaarlike en vuil dele van werkplekarbeid te wees.
Tog as outomatisering en outonomie speel al hoe meer rolle in al ons werkplekke, hulle sal begin om die werk te neem waaruit baie mense werk professionele trots, tevredenheid en selfs genot.
Outonome motors, tegnologie voorstanders belofte, sal wees meer doeltreffend en goedkoper as menslike motors. En tog, wat sal verlore gaan?
Of outomatisering eintlik meer doeltreffend is, hang af van 'n gebruiker se voorkeure - en miskien omstandighede. Kyk byvoorbeeld na die vorige beroep genaamd "hysbakoperateur" en sy moderne ekwivalent: motorbestuurder.
Iemand wat in 'n hysbak kom wat swaar sakke dra, 'n burger eet of klein kindertjies, kan eintlik verkies om 'n ander persoon te vra vir hulp om na die beoogde vloer toe te gaan. Selfs iemand wat 'n hyser alleen en leë hande binnedring, kan eensaam wees en waardeer die geleentheid vir 'n vrolike oggendgliming of selfs 'n gedeelde skrik by die weer.
As 'n tegnologie, is motors geneig om dit te doen isoleer mense van mekaar. Motorvoertuie wat mense verlig om heeltemal te bestuur - en van ander mense om te bestuur - kan mense onbewus maak van ander bestuurders, voetgangers, fietsryers en elke ander mens in die vervoerstelsel. Dit sny mense verder af van die gevoel van bewoning van 'n gedeelde ruimte en 'n gemeenskaplike samelewing.
Die effek op koste is ook gemeng. 'N Bou-eienaar hoef nie meer 'n werknemer te betaal om die hysbak te bestuur nie, wat die eienaar se geld spaar. Maar dit is nie so goed vir die hysbakoperateur nie, wat nou uit die werk is.
Motor passasiers kan waardeer spaar geld op taxi of Uber tariewe, en vrag maatskappye sal beslis geld spaar vragmotors byna voortdurend. Maar die mense wat daardie motors en vragmotors gebruik het, sal gedwing word om ander werk te vind - wat is nie baie maklik of vinnig nie. Kampioene van doeltreffendheid blink dikwels oor hierdie kwessie, blykbaar sal ander werk altyd beskikbaar wees. Dit is nie.
Hervorming van die samelewing
Behalwe ekonomiese koste vir die ontheemde werkers, kan hul werk verloor, dalk 'n bron verwyder - en dalk vir sommige, die enigste bron van vreugde en tevredenheid uit hul lewens. Op soek na 'n nuwe werk, dan sal hulle nie net kyk vir goeie betaal nie, maar ook soortgelyke emosionele belonings.
Aangesien outomatisasie mense se lewens betree, verander dit nie net die take wat hulle doen nie: dit verander hul verhouding tot die wêreld en verander hulle van aktiewe, onmiddellike deelnemers aan 'n losstaande, verre waarnemer. Dit is nie pret of vervulling nie.
Die uiteindelike vraag is dan nie of die lewe meer outomaties kan word nie - maar eerder of dit moet. Vandag se nuwe motor, 'n gedeeltelike robot self gebou deur robots in 'n outomatiese fabriek, kan vir 'n tyd tevrede wees om in 'n parkeerplek te sit en wag vir die gebruiker se oproep. Maar as mense nie versigtig is nie, kan sy heeltemal outonome neef op een dag die vreugde van ry, of selfs 'n totale vreugde van lewe, uit menslike ondervinding dryf.
Peter Hancock, Professor in Sielkunde, Siviele en Omgewingsingenieurswese, en Bedryfsingenieurswese en Bestuurstelsels, Universiteit van Sentraal-Florida