V.l.n.r. Jan Ewoud Douwstra, Arnold Land, Laurens Krikke en Diemer Bosma. (© © LEAD)
,,Opgeven is simpelweg geen optie.” Dat stelt Laurens Krikke die in juni samen met Jan Ewoud Douwstra, Arnold Land en Diemer Bosma meedoet aan het Alpe d’HuZes-evenement. Is daar ’n versteekte boodskap in die Nuwe Testament? – Rusplekkies op my Geloofspad
Nou goed, ek gee toe – dit is nie versteek soos die sogenaamde ‘Bible Code’ van Michael Drosnin se boek nie – maar as jy nie ’n goeie Joodse agtergrond het nie; sal jy nie daarvan weet nie. Aan die ander kant, as jy wel daarvan weet; dan maak baie dele van die Nuwe Testament vir jou meer sin. Indien jy wel al gewonder het hoekom Jesus so geheimsinnig geklink het toe Hy gesê het “Maar van dié dag en dié uur weet niemand nie, ook die engele van die hemele nie, maar net my Vader alleen( Mat 24:36)”, dan mag diè boodskap dalk net vir jou wees.
’n Bietjie Agtergrond
Dit was die aand van die laaste Paasfees wat Jesus op aarde sou vier. Oor ‘n paar uur sou Hy aan die kruis gekruisig word. Jesus het sy dissipels gewaarsku oor sy komende dood, opstanding en Sy hemelvaart. Die vooruitsig op hierdie gebeure het die dissipels erg ontstel. Om hulle vrese te verlig, het Jesus die volgende vertroostende belofte gemaak in Joh 14:1-3 “Laat julle hart nie ontsteld word nie; glo in God, glo ook in My. (2) In die huis van my Vader is daar baie wonings; as dit nie so was nie, sou Ek dit vir julle gesê het. Ek gaan om vir julle plek te berei. (3) En as Ek gegaan en vir julle plek berei het, kom Ek weer en sal julle na My toe neem, sodat julle ook kan wees waar Ek is.”
Diegene wat in die moderne Westerse wêreld leef, verstaan nie altyd die volle betekenis van Jesus se belofte nie. Dit is te wyte aan die feit dat Jesus ‘n analogie van die Joodse huweliksgebruike in Bybelse tye getrek het. Om die belangrikheid daarvan beter te begryp moet ons ’n Joodse huwelik in Jesus se tyd, van nader bekyk.
’n Joodse huwelik in die Nuwe Testament
’n Joodse huwelik het uit twee duidelik gedefinieerde en aparte stappe bestaan. Die stappe het ongeveer ’n jaar uitmekaar plaasgevind.
Stap 1: Kiddushin – die Voorhuwelik
Die eerste groot stap, kiddushin, was amper soos vandag se verlowing wat ons ken. Ek noem dit eerder ’n ‘voorhuwelik’ want dit was meer formeel en ernstig as die tipiese verlowing wat ons vandag ken. Die voornemende bruidegom sou vir hierdie doel na die huis van die voornemende bruid reis. Daar sou hy met die vader van die jong vrou onderhandel oor die prys of ‘mohar’ [ons in Suid-Afrika sal ‘lobola’ beter verstaan] wat hy moet betaal om sy bruid los te koop van haar vader se familie. Sodra die bruidegom die koopprys betaal het, is die res van die terme van die huweliksverbond gefinaliseer en daarna was die man en vrou dan beskou as amptelik getroud. Hulle was nog nie toegelaat om intiem te verkeer nie, maar dit was ’n amptelike troue wat slegs deur ’n amptelike egskeiding verbreek kon word. Van daardie oomblik af was die bruid verklaar geheilig, uitsluitlik afgesonder vir haar bruidegom. Om dit te proklameer het sy ’n sluier gedra (sy was versteek) as teken dat sy reeds aan ’n ander behoort. As ‘n simbool van die huweliksverhouding wat gevestig is, sou die bruidegom en die bruid saam drink uit ‘n beker wyn waaroor daar ’n seën uitgespreek is. Hierna het die bruidegom die bruid se huis verlaat en na die huis van sy vader terugkeer. Daar sou hy vir naastenby twaalf maande lank afsonderlik van sy bruid bly. Op die dag van die afskeid het die bruidegom tipies vir die bruid gesê het (wat natuurlik nie wou gehad het dat hy moet weggaan nie], “In die huis van my vader is daar baie wonings; as dit nie so was nie, sou ek dit vir jou gesê het. Ek gaan om vir jou plek te berei. En as ek gegaan en vir jou plek berei het, kom ek weer en sal jou na my toe neem, sodat jy ook kan wees waar ek is.”
Hierdie periode van skeiding het aan die bruid tyd gegee om haar trousseau bymekaar te maak en haar voor te berei op die getroude lewe. Vir die bruidegom was dit ’n besige 12 maande. Hy het, onder leiding en advies van sy pa, vir hom en sy bruid ’n plek (soms ’n vertrek aan die hoofhuis en soms ’n aparte vertrek) gebou en ingerig; van waar hulle dan hulle plek in die familie (clan) sou inneem.
Vir interessantheid: Josef en Maria
Met bogenoemde verduideliking oor die Kiddushin sal mens alreeds die verhouding tussen Jesus se ouers, Josef en Maria, beter verstaan: Hulle verhouding toe sy uit die Heilige Gees swanger bevind was, word vertaal as ’n verlowing, maar hulle was eintlik toe alreeds getroud volgens die kiddushin alhoewel die tweede stap van die huwelik nog nie afgehandel was nie. Dit is hoekom Josef haar in die geheim wou skei:
Mat 1:18-19 “Die geboorte van Jesus Christus was dan só: Toe sy moeder Maria verloof [kiddushin] was aan Josef, voordat hulle saamgekom het [m.a.w. voordat die tweede deel van die huwelik voltrek was], is sy swanger bevind uit die Heilige Gees. (19) En Josef, haar man, omdat hy regverdig was en onwillig om haar openbaar te maak, het hom voorgeneem om in die geheim van haar te skei.”
Dit was toegelaat volgens
Deut 24:1 As ‘n man ‘n vrou neem en met haar trou, en as sy dan geen guns in sy oë vind nie, omdat hy iets skandeliks aan haar ontdek het [mag] hy haar ‘n skeibrief skrywe en in haar hand gee en haar uit sy huis wegstuur.
Stap 2: Nissuin – Wegvoering van die bruid
Die tweede stap van die huwelik het ongeveer ’n jaar later gevolg en staan bekend as Nissuin – die wegvoering van die bruid na haar nuwe woning en die voltrekking van die huwelik. Die man wat intussen ’n plek vir hom en sy aanstaande gaan voorberei het by sy vader se huis, het deurentyd sy vader se advies gevra oor die huwelik. Een van die dinge waarvoor hy moes wag, was vir die dag waarop sy vader hom toegelaat het om sy bruid te gaan haal. Die bruidegom self het nie geweet wanneer hy sy bruid kon gaan haal nie, daardie voorreg het aan sy vader behoort, wat self sou besluit het wat die dag en tyd was nadat hy tevrede was dat alles reg was om die nuwe bruid te ontvang: “Maar van dié dag en dié uur weet niemand nie …maar net my Vader alleen.” Mat 24:36. Toe Jesus hierdie woorde gesê het, was dit ook pure ‘trou-taal’.
Deel van die romanse van Nissuin was dat die bruid gewoonlik in die nag gaan haal was. Die bruidegom en sy strooijonkers het dan met fakkels na die bruid se vaderhuis gegaan om haar ‘weg te voer’. Die bruid het natuurlik nie geweet wanneer dit sou wees nie en moes haarself deurentyd gereed hou. Sy en haar bruidsmeisies (maagde) moes daarom sorg dat daar altyd genoeg olie in hulle lampe was vir die reis na haar nuwe woning en dat sy reg was om op kort kennis haar vaderhuis te verlaat. Die bruidegom kon egter nie net onverwags in die middel van die nag daar opdaag nie, daarom het daar ’n roeper vooruitgegaan om te roep dat die bruidegom op pad was.
Die bruidegom het daarna ander groot toejuiging sy bruid kom ‘wegraap’ en triomfantelik na sy vaderhuis teruggekeer. Wanneer hulle by die bruidegom se vaderhuis aangekom het, was dit tyd vir die finale seremonie en voltrekking van die huwelik. Die bruid was op hierdie stadium nog gesluierd volgens die kiddushin wat by die eerste stap beskrywe was. Die ketubah of huweliksbeloftes was aan mekaar voorgelees onder ’n tipe afdakkie wat ’n chuppa genoem word. Daarna het die bruidspaar hulle gaan afsonder in die voorbereide vertrek vir hulle wittebrood en die bruilofsfees, wat gewoonlik 7 dae geduur het, het begin. Gedurende hierdie hele tyd het die bruid in die kamer versteek gebly. Na die sewe dae het die bruidegom haar, hierdie keer sonder haar sluier, met trots aan die bruilofgaste vertoon.
Die Versteekte Boodskap – Analogie
Ek glo dat, terwyl ek die proses verduidelik het, groot dele van die proses alreeds vir baie mense die lig laat aangaan het. Wanneer ons al die lyne saamtrek en kyk na wat Jesus gedoen het, is duidelik dat Hy ’n huwelikseremonie aangegaan het met die mense op aarde wat gewillig was en is. Dit is my vreugde om die verskillende dele uit die Nuwe Testament byeen te bring na die seremonie wat ek verduidelik het:
Kiddushin Nuwe Testament
Die voornemende bruidegom sou vir die trou reëlings na die huis van die voornemende bruid reis. Jesus het van die hemel na die aarde gereis: Joh 3:13 En niemand het opgevaar in die hemel nie, behalwe Hy wat uit die hemel neergedaal het, naamlik die Seun van die mens wat in die hemel is.
Daar sou hy met die vader van die jong vrou onderhandel oor die prys of ‘wat hy moet betaal om sy bruid los te koop van haar vader se familie. 1 Kor 6:20 Want julle is duur gekoop. Verheerlik God dan in julle liggaam en in julle gees wat aan God behoort. Openb 5:9 Toe sing hulle ‘n nuwe lied en sê: U is waardig om die boek te neem en sy seëls oop te maak, want U is geslag en het ons vir God met u bloed gekoop uit elke stam en taal en volk en nasie,
Van daardie oomblik af was die bruid verklaar geheilig, uitsluitlik afgesonder vir haar bruidegom. 2 Kor 11:2 Want ek is jaloers oor julle met ‘n goddelike jaloersheid, want ek het julle aan een man verbind (Grieks = verloof), om julle as ‘n reine maagd aan Christus voor te stel.
As ‘n simbool van die huweliksverbond wat gevestig is, sou die bruidegom en die bruid saam drink uit ‘n beker wyn waaroor daar ’n seën uitgespreek is. Mat 26:27-28 Toe neem Hy die beker, en nadat Hy gedank het, gee Hy dit aan hulle en sê: Drink almal daaruit. (28) Want dit is my bloed, die bloed van die nuwe testament, wat vir baie uitgestort word tot vergifnis van sondes.
Hierna het die bruidegom die bruid se huis verlaat en na die huis van sy vader terugkeer. Hand 1:9 En nadat Hy dit gesê het, is Hy opgeneem terwyl hulle dit sien; en ‘n wolk het Hom voor hulle oë weggeneem.
Op die dag van die afskeid het die bruidegom tipies vir die bruid gesê “In die huis van my vader is daar baie wonings; as dit nie so was nie, sou ek dit vir jou gesê het. Ek gaan om vir jou plek te berei. En as ek gegaan en vir jou plek berei het, kom ek weer en sal jou na my toe neem, sodat jy ook kan wees waar ek is.” Dit was pure ‘trou-taal’ wat Jesus gebruik het. Jesus is aan die woord in Joh 14:2-3: In die huis van my Vader is daar baie wonings; as dit nie so was nie, sou Ek dit vir julle gesê het. Ek gaan om vir julle plek te berei. (3) En as Ek gegaan en vir julle plek berei het, kom Ek weer en sal julle na My toe neem, sodat julle ook kan wees waar Ek is.
Nissuin of Chuppa
Die bruidegom self het nie geweet wanneer hy sy bruid kon gaan haal nie, daardie voorreg het aan sy vader behoort, wat self sou besluit het wat die dag en tyd was nadat hy tevrede was dat alles reg was om die nuwe bruid te ontvang Mat 24:36 Maar van dié dag en dié uur weet niemand nie, ook die engele van die hemele nie, maar net my Vader alleen.
Deel van die romanse van Nissuin was dat die bruid gewoonlik in die nag gaan haal was. Die bruidegom en sy strooijonkers het dan met fakkels na die bruid se vaderhuis gegaan om haar ‘weg te voer’. Die bruidegom kon egter nie net onverwags in die middel van die nag daar opdaag nie, daarom het daar ’n roeper vooruitgegaan om te roep dat die bruidegom op pad was. 1Th 4:16-18 Want die Here self sal van die hemel neerdaal met ‘n geroep, met die stem van ‘n aartsengel en met geklank van die basuin van God; en die wat in Christus gesterf het, sal eerste opstaan. (17) Daarna sal ons wat in die lewe oorbly, saam met hulle in wolke weggevoer word die Here tegemoet in die lug; en so sal ons altyd by die Here wees. (18) Bemoedig mekaar dan met hierdie woorde.
Sy en haar bruidsmeisies (maagde) moes daarom sorg dat daar altyd genoeg olie in hulle lampe was vir die reis na haar nuwe woning en dat sy reg was om op kort kennis haar vaderhuis te verlaat. (LW Die koninkryk van die hemel word in vers 1 met hierdie gelykenis vergelyk. Dus is dit ’n analogie.) Mat 25:6-10 En middernag was daar ‘n geroep: Daar kom die bruidegom; gaan uit hom tegemoet! (7) Toe staan al daardie maagde op en maak hulle lampe gereed. (8) En die wat dwaas was, sê aan die verstandiges: Gee vir ons van julle olie, want ons lampe gaan uit. (9) Maar die verstandiges antwoord en sê: Miskien sal daar nie genoeg wees vir ons en vir julle nie. Maar gaan liewer na die verkopers en koop vir julleself. (10) En onderwyl hulle gaan om te koop, het die bruidegom gekom. En die wat gereed was, het saam met hom ingegaan na die bruilof, en die deur is gesluit.
Die bruilofsfees, wat gewoonlik 7 dae geduur het, het begin Openb 19:7-9 Laat ons bly wees en ons verheug en aan Hom die heerlikheid gee, want die bruilof van die Lam het gekom en sy vrou het haar gereed gemaak. (8) En aan haar is gegee om bekleed te wees met rein en blink fyn linne, want die fyn linne is die regverdige dade van die heiliges. (9) Toe sê hy vir my: Skryf salig is die wat genooi is na die bruilofsmaal van die Lam. En hy sê vir my: Dit is die waaragtige woorde van God.
7 profetiese dae = 7 jaar Indien daar ’n ‘pre-verdrukking’ wegraping is, is dit nie moontlik dat die bruilofsfees vir 7 jaar duur terwyl daar 7 jaar verdrukking in ‘die buitenste duisternis’ (op aarde – sonder God) sal wees nie?
Hierdie analogie tussen die Joodse huweliksgebruike en Christus se verhouding met die Kerk is baie mooi, maar watter praktiese betekenis het dit vir vandag? Die antwoord op hierdie vraag is tweeledig.
Eerstens, as jy Jesus Christus nooit persoonlik aangeneem het om jou Verlosser te wees nie, is dit van groot belang vir jou. Christus het na hierdie aarde gekom en aan die kruis gesterf met die doel om die prys vir jou sondes te betaal. Deur die vergieting van Sy bloed het Hy die prys betaal wat nodig was om jou los te koop om deel te wees van Sy Bruid, die Kerk. Daarmee het hy ‘n nuwe verbond opgerig waardeur jy ‘n spesiale verhouding met Hom kan aangaan.
Tweedens is die analogie die belangrikste vir mense wat Christus as Verlosser aangeneem het. Gedurende die tyd van die skeiding tussen die totstandkoming van stap 1 (die ooreenkoms) en stap 2 (die koms van die bruidegom om sy bruid te neem), was dit vir die Joodse bruid moontlik om egbreuk te pleeg deur haarself aan ‘n ander man te gee. Op dieselfde manier is dit vandag vir gelowiges moontlik om geestelike owerspel teen Christus te pleeg voordat Hy terugkeer om sy Kerk te neem.
As jy ‘n dus gelowige is, evalueer jou toewyding aan Jesus Christus eerlik. Is jy nog lief vir Hom, net soos toe jy Hom aangeneem het om jou Verlosser te wees? Is Hy waarlik die sentrum van jou bestaan, die Een wat betekenis en doel aan jou lewe gee? Word jou lewenstyl en optrede gemotiveer deur jou toewyding aan Jesus Christus, of gaan kuier jy nog gereeld in die wêreldstelsel waarbinne ons leef? Indien wel, wil ek jou aanmoedig om saak met God reg te maak en terug te kom huis toe.
Tagged baie wonings, geheim, Joodse huwelik, kiddushin, Nissuin, Nuwe testament, verlowing, versteek, voorhuwelik, Wegraping