In die tweede plek is daar geskrifte van mense wat hom nie persoonlik geken het nie en gevolglik op sekondêre bronne, byvoorbeeld mondelinge oorlewering, staatgemaak het. ‘n Voorbeeld van laasgenoemde is literatuur deur die Rooms-Katolieke sendeling A.T. Bryant, wat veral vir sy Zulu-English Dictionary (1905) en Olden times in Zululand and Natal (1929) bekend is. Daardie trek van “die buitelyne van ‘n mens” is wat gedugte digters buitensporig goed doen, en waaraan die vertaler/vertolker – daardie een wat so daarop aandring om te wil regop staan so “met sy weekdele bloot” (Stockenström 2007:41)? – eindeloos kan deelneem sonder om daaraan te kan behoort. Hilda, vandag jou bundel gelees in die vliegtuig van die Kaap af huistoe na Potchefstroom. ‘n Aangrypende belewenis vir my omdat ek jou as kind onthou (julle het altyd voor ons in die kerk gesit) Ek weet van die reuse boom wat nou weg is, ek het jou ma die wasgoed sien ophang, ek ken haar gul glimlag, ek het haar die tuin sien natspuit, ek weet en ek onthou ook met groot deernis…Omdat ek die konteks ken het die skerp skrynende my baie diep geraak.