WOORDE WAT WEEG: Studie: Auden en De Lange: 'n platoniese gesprek?
W.H. Auden, © Richard Avedon Foundation
Die gesprek met W.H. Auden loop regdeur die digkuns van Johann de Lange. Vir die doeleindes van hierdie referaat wil ek veral die vertaling en appropriasie van Auden se "Platonic blow" onder die loep neem. Dit is 'n gedig wat voortreflik deur De Lange vertaal is as "Platonies", maar ook deur Auden afgeteken is as gedig. Auden het by meer as een geleentheid ontken dat hy verantwoordelik was vir hierdie vers. Verskeie interpretasies en redes kan aangevoer word oor presies waarom Auden die vers wou "afteken", bykans soos 'n ouer met 'n onbeplande kind, De Lange het die "wettige" ouer geword van hierdie vers met sy voortreflike vertaling, opgeneem in Vaarwel, my effens bevlekte vriend (2012).
Die oorspronklike Auden-gedig is ongeveer in 1948 geskryf en onder vriende gesirkuleer; waarskynlik soos wat mense vandag geheime boodskappe op Facebook stuur of e-posse sirkuleer. Dit is eers in 1965 dat Ed Sanders die stap geneem het om 'n nie-goedgekeurde weergawe van hierdie vers te publiseer in The Fugs. (How Dirty Is That Auden Poem That Was Too Dirty for the ‘Times Book Review’? --Vulture. Besoek 6 Oktober 2013)
Dit is nou die hoogste tyd om die doopseel rondom hierdie vers te lig. Waarom sou Auden die gedig ontken het? Het dit te make gehad met sy herskrywing en verbetering van verse? Of dalk met die duidelike klem op fellatio in die vers? Die gedig word tipeer as ‘n “unbelievably filthy poem about an anonymous blow job” in die reeds aangehaalde internet-bron. Daar bestaan wel ‘n brief, 13 Desember 1948, gerig aan Chester Kallman waarin Auden hierdie vers se eiendomskap erken en dit as pornografies tipeer, aldus Gregory Woods/ Auden's Platonic Blow. Besoek 19 Julie 2013.
Volgens Woods was dit om Norman Holmes Pearson van Yale te wys wie hy werklik was. So gelees word dit dan ‘n gedig oor identiteit. Maar toe die gedig gepubliseer word, teen sy sin in die tydskrif Fuck You in New York in 1965, was Auden ongelukkig hieroor. Dit is ook later gepubliseer deur Suck, en toe Avant-Garde dit publiseer in Maart 1970 – weer eens sonder toestemming – en vir die digter ‘n fooi aangebied het, het hy die tjek teruggestuur en eienaarskap gerepudieer.
Teenoor sy vriende het hy wél erken dat hy die gedig geskryf het; bykans soos die figuur Koekie Ziervogel waaroor daar ontkenning/erkenning bestaan het.
Die gedig beslaan 34 stanzas wat uit vier reëls bestaan met die volgende rympatroon: ABAB. Gregory Woods beklemtoon dat die reëls uit sestien sillabes bestaan met vyf beklemtonings. Hy skryf verder: “The vocabulary combines unexpected archaisms (“lofty”, “beheld”) and apparently inappropriate formal expressions (“sutures”, “ineffably”, “capacious”, “indwelling”, “voluminous”) with the erotic demotic (“cock”, “arse”, “knob”, “hard-on”, “spunk”). The insistency of his internal rhymes (“fresh flesh”, “the charms of arms”, “the shock of his cock”, “quick to my licking”, “sluices of his juices”, “the notch of his crotch”, “spouted in gouts”) and half-rhymes (“slot of the spout”, “curls and whorls”) seems clumsy at first, but soon gathers momentum in vivid mimesis of the act they represent.”
Die vertelling is weliswaar konvensioneel: dit volg die patroon van die pornografiese voorbeeld: cruising wat tot gevolg het dat ‘n aantreklike vreemdeling opgetel word en die uiteindelike komsummasie. Woods wys ook op die “rhapsodic pitch”, met ander woorde, die ekstase in die teks. Hy meen ook: “Auden believed, in any case, that straight American men did not really care for sexual intercourse with women: they just wanted to get blown while reading the newspaper. His fantasy was to be the one who did that favour.
In this written version of the fantasy, however, the blown man reciprocates. Before the speaker can begin sucking him, without being asked, Bud undresses fully. When the speaker, too, has undressed, they kiss. He fucks the speaker intercrurally. The speaker then explores the whole of his body, including his armpits and arse. Bud even has a voice of his own: when the speaker finally gets round to sucking him he “hoarsely” says: “That’s lovely! … Go on! Go on!” Later, he whimpers expressively, “Oh!”, and, as he is about to ejaculate, “O Jesus!” This man is, then, a co-operative version of Auden’s American stereotype, a young man who seems unashamed to involve himself in a mutual homosexual act, but one who ultimately submits to the imperative of the exploring mouth and becomes completely passive in the face of its unrelenting onslaught.
According to Harold Norse, who had first-hand experience, regardless of his enthusiasm for the act Auden was actually an inept fellator: ‘the more feverishly he labored, the less I responded’. There is no such discomfort in ‘The Platonic Blow’. Only the gay Japanese poet Mutsuo Takahashi’s long poem ‘Ode’ outdoes it in exuberant celebration of the cocksucker’s art.”
Intercrural sex (from "inter-" and Latin "crura", legs), also known as femoral/interfemoral sex/intercourse, is a type of non-penetrative sex, in which a male places his penis between his partner's thighs (often with lubrication), and thrusts to create friction. (Intercrural sex - Wikipedia, the free encyclopedia. Besoek 27 Februarie 2014)
Is De Lange se Afrikaanse weergawe “intercrural sex” of kan sy gedig die mas opkom, by wyse van spreke?
Daar bestaan geweldig baie teorie rondom die komplekse verhouding tussen bronteks en teikenteks. Elzet Kirsten en Ilse Feinauer se artikel Tussen tale: 'n Stereoskopiese lees van Breyten Breytenbach se oorblyfsel/voice over aan die hand van literêre teorie wat die komplekse verhouding tussen twee tekste bekyk (Litnet Akademies besoek 15 September 2014). Pratt, Bhabba en Leclerc word toegepas op die spel tussen die digter wat sy eie teks vertaal of oorteken.
Kirsten en Feinauer ondersoek die sogenaamde kontaksone tussen twee tekste wat langs mekaar opgeneem is en dus in gesprek tree met mekaar: die kontaksone, in-gesprek tree met mekaar en die skep van meer as een interpretasie is onderliggend aan hierdie ondersoek.
De Lange se werkswyse is anders. Hy approprieer ‘n teks waaroor daar ambivalensie bestaan by die oorspronklike digter: hy maak dit sy eie en hy vertaal dit met ‘n duidelike Audeneske aanslag.
Wat maak 'n mens met hierdie werkswyse van "tergend aai" met die oorspronklike teks? Is daar sprake van domestisasie en vevreemding soos Venuti (2000) dit so klinkend stel? Of is daar vertaling (translasie) en transformasie hier op die spel?
Hoe sou Auden gereageer het - en dit is die belangrike vraag - as hierdie afgetekende kind vermom as 'n gedig, Johann de Lange, nou aan sy deur kom klop? Sou hy die seun innooi of ontken?
Watter eienskappe van die kind sal die vader herken? Natuurlik aan die nagebootste rympatrone, en ja, aan die inhoud - maar hy sal moet erken dat die kind in 'n vreemde taal praat. So gesien is Harold Bloom se Anxiety of influence (1973) met nuwe inhoude gelaai. Die "bastard angel" - soos Harold Morse dit tipeer - gee nuwe lewe in vertaling. In hierdie teks is daar nie alleen versoening tussen vader en seun nie, maar skep De Lange 'n nuwe ruimte waarin Auden werklik met sy homo-erotiek in die digkuns kan vrede maak.
Bloom verwys immers na die apophrades of die terugkeer uit die dode en hier maak die die lewende digter dan vrede met die dooie.
Die platoniese gesprek word 'n diepliggende en konfronterende een oor ouerskap en die verhouding tussen seun en vader op 'n Reële vlak.
Lacan se siening van die verhouding tussen die verbeelde, simboliese en Reële vlakke kan vergelyk word met die verbintenis tussen die Vader, die Seun en die Heilige Gees, te wete drie voorstellings van dieselfde Idee. Die verbeelde by Lacan is die pre-simboliese of semiotiese vlak - die vlak van die bloedskendige waar metafore ontstaan. Die simboliese vlak is die ruimte waar betekenis geskep word en in woord en vorm gegiet word. In hierdie geval dan die oordrag van Auden se beelde in soortgelyke beelde, woorde, rympatrone en metrum. Die Reële orde is in hierdie geval die orde van die kritiese leser en die verskillende lesers wat die Auden-teks deur die jare gelees en ondersoek het.
'n Vérdere dimensie ontstaan nou met die leser wat hierdie twee tekste vergelyk en takseer. Die insestueuse word hier gerepresenteer deur die anonieme plesier, terwyl die her-beskrywing in 'n nuwe taal met sy unieke rym- en metriese patrone die simboliese orde voorstel. Aldrie ordes is vervleg, saamgesnoer.
Dit is 'n komplekse kommentaar op die vertalingsproses en 'n herdigting wat opnuut De Lange se krag as 'n vertaler bewys. Deur die gedig te approprieer, gee hy huisvesting aan die "afgetekende" gedig. Hy gee opnuut stem aan die oorspronklike gedig in 'n nuwe taal. 'n Nuwe naam, 'n nuwe identiteit, dus. Die nom-du-père, die naam-van-die-vader is nou Johann de Lange in 'n bukserige, smakkige gedig wat jou as leser aai.
'n Massiewe anker van 'n gedig en meer as 'n platoniese gesprek of verhouding.
Auden, W.H. 1976. Collected Poems. London: Faber.
Bloom, Harold. 1973. The anxiety of influence. New Haven: Yale University press.
Carpenter, Humphrey. 1981.W.H. Auden: A Biography. London: Allen & Unwin.
De Lange, Johann. 2012. Vaarwel, my effens bevlekte vriend. Kaapstad: Human & Rousseau.
Kirsten, Elzet en Feinauer, Ilse. Tussen tale: 'n Stereoskopiese lees van Breyten Breytenbach se oorblyfsel/voice over. Litnet-Akademies.
Lacan, Jacques. 1966/1977. Écrits - a selection. Vertaal deur Alan Sheridan. Londen: Tavistock.
—. 1988. "The insistence of the letter in the unconscious" in David Lodge(red.): Modern criticism and theory - a reader. Londen: Longman.
Norse, Harold. 1990. Memoirs of a Bastard Angel. London: Bloomsbury.
Pratt, M.L. 1987. Linguistic utopias. In Fabb e.a. (reds.) 1987.
Venuti, L. 1995.The translator’s invisibility. Londen: Routledge.
—. 2000. Translation, community, utopia. In Venuti (red.) 2004.
Venuti, L. (red.). 2004. The translation studies reader. Londen: Routledge.
Woods, Gregory. 1987. ‘W.H. Auden’, Articulate Flesh: Male Homo-eroticism and Modern Poetry, New Haven & London: Yale.
Auden, W.H., ‘The Platonic Blow’, Fuck You: A Magazine of the Arts 1 (March 1965)
Auden, W.H., ‘The Gobble Poem’, Suck: The First European Sex Paper 1 (October 1969)
Auden, W.H., ‘A Day for a Lay’, Avant Garde 11 (March 1970)
W.H. Auden, Stephen Spender & Christopher Isherwood, Fire Island, 1947
Langer kan ek dit nie hou. Ek streel my binnedy.
na die netjiese naeltjie, is die res van die sy maag haarloos & glad.
ryp vir die pluk, om te ruik & te bevoel. My lippe
na die die donker plek daaronder. Ek soen elke duim
voor die swier van roede . Ek lig die verruklike vleis
Golwe van baldadige genot stoot op in sy voël in blitsige
spasmas. Ek lê stil in die mik van sy kruis, sy sweet maak my hoog.
(Vertaling deur Johann de Lange)
Posted By Johann de Lange to Kaapse Paragrawe at 10/05/2013 08:46:00 PM
The Platonic Blow (A Day For A Lay)
"Shall I rim you?" I whispered. He shifted his limbs in assent,
His soul reeled in the feeling. He whimpered, "Oh!"
Die gedig is gekopieer van die webblad How Dirty Is That Auden Poem That Was Too Dirty for the ‘Times Book Review’? -- Vulture. Besoek 14 Januarie 2013.
Posted by Johann de Lange at 12:23 PM
Labels: 2014, De Lange-studie, Joan Hambidge, W. H. Auden