Bybelskool » 1 Samuel 9 – 10 – God verander Saul se gesindheid en roer die harte van die dapperes
1 Samuel 9 – 10 – God verander Saul se gesindheid en roer die harte van die dapperes
Written by Chris van Wyk. Posted in Samuel
Dit tref my dat so iets gewoons, soos ‘n klomp donkies wat wegraak, ‘n reeks gebeure aan die gang kan sit wat uitloop op die aanstelling van die eerste koning van Israel, Saul. En darem ironies dat dit die slaaf is wat die drie gram silwer het waarmee hulle die siener-profeet wil betaal!
En dan op meesterlike wyse lig die skrywer ons in dat Samuel al die tyd geweet het wat gaan gebeur, en gereed was vir die ontmoeting met Saul.
Saul se karakter word met ‘n paar pennestrepe getrek, en die prentjie maak gemengde gevoelens by ‘n mens los. Hy blyk nie baie inisiatief aan die dag te lê nie. Hy het nie ‘n groot dunk van homself of sy familie nie – of is dit maar net Midde-Oosterse beskeidenheid? Hy kruip weg as Samuel hom aan die volk bekend stel. En hy steur hom nie aan die kwaadwilliges wat hom met minagting behandel nie. Miskien ‘n aanduiding wat gaan kom, ‘n koning wat hom laat lei deur wat ook al gebeur?
Teenoor dié prentjie skyn die werk van God van agter die skerms deur. Hy neem Samuel vooraf in sy vertroue en gee hom opdragte oor Saul. Hy praat direk met Samuel as Saul voor hom verskyn. Die Gees van die Here verander Saul se gesindheid en werk kragtig in hom. God lig hulle in dat Saul wegkruip tussen die bondels goed. En Hy roer die harte van ‘n aantal dapperes om saam met Saul te gaan.
WEEK 1: Bybelskool – Karakters na God se hart in 1 & 2 Samuel
1 Samuel – God werk altyd “behind the scenes”
1 Samuel 1 – en die Here het aan haar gedink
1 Samuel 2 – Hy beskerm sy troue dienaars op hulle pad
1 Samuel 3 – Ek gaan ‘n ding doen wat ore sal laat tuit
1 Samuel 4 – Ikabod :: die eer is weggevat uit Israel
1 Samuel 5 en 6 – Wie kan bestaan in die teenwoordigheid van die Here?
1 Samuel 7 – Rig julle harte op die Here en dien Hom alleen. Dan sal Hy julle red …
WEEK 2: 1 Samuel 8 – Samuel se kinders was nie soos hy nie
1 Samuel 11- Vandag het die Here uitkoms gegee
1 Samuel 12 – om na God te luister is die essensie van die geestelike lewe
1 Samuel 13 – Saul minag die Here
1 Samuel 14 – Hy kan red, deur baie of deur min
1 Samuel 15 – om te luister is beter as die vet van ramme
WEEK 3: 1 Samuel 16 – die Here kyk na die innerlike
1 Samuel 17-18 – van skaapwagter tot soldaat
1 Samuel 19 – die Gees maak Saul kragteloos
1 Samuel 20-21 – Mag die Here by jou wees soos Hy by my pa was
1 Samuel 22-23 – Jonatan bemoedig Dawid in sy vertroue op God
Die karakter van Dawid
WEEK 4: 1 Samuel 24 – Jy moet jou vyande liefhê
1 Samuel 25 – om met vrygewigheid te leef
Kan God van gedagte verander?
1 Samuel 26-27 – in swaar tye word oorwinnings gebore
1 Samuel 28-29 – Saul se koningskap wankel
1 Samuel 30-31 – God bewaar ons nie VAN gevaar nie, maar IN gevaar
WEEK 5: 2 Samuel 1 – hoe het die helde geval
2 Samuel 2 – daar was ‘n langdurige oorlog tussen die nageslag van Saul en Dawid
2 Samuel 3-4 – die pad na die troon is morsig
2 Samuel 5 – ons is tog almal u eie mense
2 Samuel 6 – God se wil moet in alles die deurslag gee
2 Samuel 7 – God sluit ‘n langtermyn verhouding met Dawid en sy nageslag
WEEK 6: 2 Samuel 8-10 – Dawid is ‘n regverdige en billike koning, by wie die Here is net waar hy gegaan het
2 Samuel 11-12 – die diepste ellende van die sonde lê in die minagting van die Here
2 Samuel 13 – dis ontstellend dat Tamar geen geregtigheid kry met haar gewelddadige verkragting nie
WEEK 7: 2 Samuel 14-15 – Dawid bid tot God EN beplan strategies om die opstand van sy seun Absalom die hoof te bied
2 Samuel 16-18 – God is agter alles besig om sy wil uit te werk in die doen en late van mense
Die ontstaan van die Bybel
2 Samuel 19-21 – die politieke pendulum swaai terug na Dawid, maar die onderliggende konflik bly voortbestaan
2 Samuel 22-23 – Dit is God wat die oorwinning gee – al my hulp en vreugde kom van Hom af
2 Samuel 24 – dis beter om in die hande van God te val as in dié van mense – Hy is genadig!
Nov 4, 2009 at 06:42 | #
Met betrekking tot die volk wat `n koning wou hê: 1 Samuel 10-12
In die lig van Gen.17:6 waar God met Abraham `n verbond sluit is daar ook die belofte dat konings uit Abraham sal voortkom!
Hoe bring ons dit nou in verband met die kwessie dat Samuel en die Here aanvanklik nie gelukkig was met hierdie versoek van die volk nie? Hulle is dan nou in die land wat God aan hulle beloof het. Waarom sou dit verkeerd wees vir die volk om te verwag dat ook die belofte van “konings sal uit jou voortkom” in vervulling moes gaan?
Nov 4, 2009 at 12:31 | #
Dit is inderdaad die geval dat die tema van koningskap van vroeg af voorkom. Jy noem Gen 17:6, maar dit kom ook voor in Gen 17:16; 35:11; 49:10; Num 24:17; Deut 17:14–20; 28:36 (Wenham). Die probleem in Samuel is dus nie dat daar 'n koning sou kon kom nie, maar eerder dat die volk dit op die tydstip vir die verkeerde redes wil hê – sodat hulle soos die ander volke kan wees, wat implisiet 'n verwerping van God se koningskap ingesluit het. Dit is waarteen beide Samuel en God in opstand kom. God het immers deurgaans met leiers gewerk. Selfs die aartvaders was leiers van hulle clans gewees, maar Moses, Josua, al die Rigters, en selfs Samuel was sterk leiers. Interessant, Saul word ook 'n nagid genoem (1 Sam 9:16 en 13:14), 'n prins, wat 'n meer charismatiese (Gees-vervulde) leierskap veronderstel, eerder as net die woord melek wat soos al die ander konings van Kanaän sou wees. En dit is dié tipe “koning” wat hulle in Dawid uiteindelik kry. En dan, ek dink Samuel het dit as 'n persoonlike belediging opgeneem, wat die situasie nog moeiliker gemaak het. En as hy enigsins 'n hand in die skryf van dié verhaal gehad het, het hy dit moontlik uit sy eie perspektief op die tafel gesit …
Feb 21, 2019 | #
Hi Chris, ja, daar is ‘n ooreenkoms met die finale oorlog, die Armageddon (Openb 16:16), aan die einde van die laaste dae, soos Johannes dit ook verder in Openbaring 20:8 vir ons beskryf. Hy gebruik ook die terme Gog en Magog soos Esegiël dit doen.
Feb 20, 2019 | #
Môre. Die vernietiging van Gog, is dit die “armaggedon” waarvan die Woord ons ook vertel? God bless!
Feb 18, 2019 | #
Ek stem saam met Chris, ja mens moet daarna kyk in konteks en dus ook eintlik die hele 2 Kor 12 bestudeer. Wat my keer op keer opval wanneer ek mensies teëkom wat so onwaardig voel omdat hulle God voluit dien, die vrugte van die Gees uitleef en ‘n diep verhouding met die Vader het, en tog nie die gawe van tale ontvang het nie, is vanaf vers 7 – 11 … want aan EEN word deur die Gees ‘n woord van wysheid gegee … aan ‘N ANDER, ‘n woord van kennis, … aan ‘N ANDER geloof …. ens. ……. en dan vers 11 wat sê AL hierdie dinge werk een en dieselfde Gees wat aan elkeen afsonderlik uitdeel soos Hy wil.
Glo my tale is belangrik, en moet verseker be-oefen word as dit jou gawe is. Ek is net so versigtig om dit as enigste kriteria te gebruik as teken van vervulling met die Heilige Gees.
Feb 4, 2019 | #
Hi Roeleen. Die 1983 vertaling is nie baie helder nie. Hier is ‘n paar ander vertalings wat die betekenis van die Hebreeus beter weergee:
“Aangaande die handelinge van die mens, ék het deur die woord van u lippe die paaie van die geweldenaar vermy.” (OAV)
“Wat die optrede van mense betref: Volgens die woord van u lippe het ek die paaie van geweldenaars vermy.” (BDV)
“I’m not trying to get my way in the world’s way. I’m trying to get your way, your Word’s way.” (Message)
Dit beteken, die mens wat sy vreugde vind in die Woord van God vermy die weg van sondaars wat baie keer met geweld gepaard gaan. ‘n Goeie voorbeeld vind ‘n mens in die verhaal van Dawid wat deur Abigail gekeer word om met geweld teen Nabal op te tree (1 Samuel 25:2-38). Baldwin dink in sy kommentaar dat dié verhaal moontlik die agtergrond vorm van Dawid se Psalm 17.
Help my asb met Ps 17 vers 14 in 1983 vertaling. Ek stoei met daardie vers.
Jan 29, 2019 | #
Hi Lou. Die eerste twee gebooie probeer op omvattende wyse enigiets afraai wat in die plek van of naas God aanbid word. Dit is gemik teen die aanbidding van ‘n ander god in die plek van God. Dit is ook gemik teen die aanbidding van ‘n ander langsaan God. Dit wil sê dat jy jou brood aan twee kante gebotter wil hê.
Hier is wat ek vroeër daaroor geskrywe het:
Eerste gebod – geen ander gode
Die eerste gebod in Eks. 20:3 (Deut. 5:7) is die verbod op ander gode. Dit beteken dat God niemand duld wat langs Hom aanbid en vereer word nie. Alle afgodery word dus daarmee verbied. Die Here verwag dat daar net met Hom as die ware God in ‘n verhouding getree mag word. Sy weë moet ten alle koste leer ken word, want dit is net Hy alleen wat vertrou kan word met die lewe. Daarom moet die Godsvolk Hom met hulle hele hart liefhê, vrees en eer, soos die Heidelbergse Kategismus vraag en antwoord 94 dit uitlê.
Dieselfde waarskuwing word reg deur die NT gevind (1 Tes. 1:9; Gal. 4:8; Rom. 1:23; 2 Kor. 6:16; Openb. 9:20), onder andere met betrekking tot die eet van afgodsoffers (Hand. 15:20,29; 1 Kor. 8:7; 10:7; 12:2; Openb. 2:20). Afgodery word ook regdeur die NT verbind aan moreel-etiese sake, soos bv. die verbod op losbandigheid en gierigheid (Ef. 5:5) sowel as vraatsug (Fil. 3:19). Sorg moet ook gedra word dat daar nie hoog opgegee word oor die afsku aan afgode, maar tog deelgeneem word aan ‘n onwettige berowing van heidense tempels vir eie gewin nie (Rom. 2:22).
Dit is interessant hoe Johannes in sy briewe ook dié wet as waarskuwing inspan vir gelowiges van die NT (1 Joh. 5:21). Johannes gee drie motiverings daarvoor. Die eerste motivering is dat: “ons weet dat die Seun van God gekom het en ons verstand gegee het om die ware God te ken.” In Jesus kan ons dus die ware God van die afgode onderskei. Die tweede motivering is dat: “ons in die ware God is, in sy Seun, Jesus Christus.” Ons hele lewe word deur God bepaal, dié God wat ons in sy Seun, Jesus Christus, leer ken het. Die derde motivering is dat: “Hy die ware God is en die ewige lewe.” Daar is niemand anders as God nie, en deur Hom het ons toegang tot die ewige lewe. Daarom sê Johannes: “Liewe kinders, bly dus weg van die afgode af.”
Tweede gebod – geen afbeelding van God mag aanbid word nie
Die tweede gebod in Eks. 20:5 (Deut. 5:8-10) verbied die maak van enige afbeelding van God wat aanbid of vereer word. Hy is ‘n jaloerse God wat onverdeelde trou aan Hom van sy mense eis. Gehoorsaamheid sal geseën word, en ongehoorsaamheid gestraf word. Die uitwerking daarvan sal in die geslagte gesien kan word.
Dieselfde waarskuwing word ook in die NT gevind. in Jakobus 4:5 wy hy uit oor God wat onverdeelde trou van ons vra en begrond dit op ‘n verwysing na die skeppingsverhaal dat God: “die gees wat Hy in ons laat woon, heeltemal vir Homself wil hê”.
Dieselfde geld Paulus in Romeine 1:23 waar die problematiek van afgodery uitgespel word dat: “beelde wat lyk soos ’n verganklike mens of soos voëls of diere of slange”, d.w.s. afgode: “in die plek van die heerlikheid van die onverganklike God” gestel en aanbid word. Dit is: “bloot skeppinge van menslike vaardigheid en verbeelding”, soos Paulus op die Areopagus sê (Hand. 17:29).
Eksodus 20 – Ek is die Here jou God wat jou uit Egipte, uit die plek van slawerny, bevry het – gerig aan die eerste generasie in die woestyn
Deuteronomium 4:44-5:33 – Julle moet hierdie wet leer, gehoorsaam en daarvolgens lewe – gerig aan die tweede generasie op pad die land in
Ek sit nou die dag weer en wonder hoekom die eerste twee gebooie aparte gebooie is – eintlik is dit tog maar dieselfde? Is daar nie erens ‘n vermiste tiende gebod nie?
Jan 28, 2019 | #
Hi Awie. Ek sal later weer antwoord as ons daar kom. Weereens ‘n lusmaker:
Jesus praat waarskynlik in Lukas 6:29 van mense wat jou haat en beledig. Vir hulle moet jy ook jou ander wang aanbied (gee). Dit dui moontlik op mense wat jou publiek verwerp of verneder. Jesus bedoel dan waarskynlik dat ‘n mens nie moet ophou om uit te reik na sulke mense nie. Jy stel jou dus bloot aan verdere verwerping deur “die ander wang” aan te bied.
Jesus praat duidelik in Matteus 5:39 van kwaadwillige mense. Dit is mense wat jou met die agterkant van die regterhand op die regterwang slaan. Die toppunt van minagting en mishandeling. Teenoor sulke mense, sê Jesus, moet jy jou nie verset nie. As hulle jou op die regterwang slaan, moet jy ook die ander wang na hulle toe draai.
Hoekom? Want Jesus wil ten diepste hê dat vyande in vriende verander sal word. Dit beteken dat gelowiges die risiko sal moet neem om verder te ly onder kwaadwilligheid ter wille van die uitreik na sulke mense. Vergelding sal verwydering bring. Verdraagsaamheid kan van vyande vriende maak.
Dit maak nog meer sin in die konteks wat ‘n mens in Matteus raaksien, dié van geregtelike aksies. Jesus is hier duidelik meer begaan oor litigasie, mense wat gelowiges hof toe sleep (vgl vers 40), as oor die moontlikheid van fisieke geweld of publieke verwerping, soos dit wel die geval is in sy uitsprake in Lukas.
Gelowiges wat op Jesus vertrou, sal bereid wees om hulle persoonlike regte te laat vaar ter wille van die impak van die evangelie. Die doel is heling en versoening.
Soos Paulus ook later skryf in 1 Korintiërs 6. Ly liewer persoonlik onreg in die gemeenskap ter wille van die evangelie. Moenie die hof opsoek om verskille uit te sorteer nie.
Dit beteken egter vir seker nie dat ‘n mens daarmee ‘n lamsak of ‘n slaansak word nie. Paulus het telkens wanneer die owerhede of Joodse Raad betrokke geraak het, gestaan op die regte wat die regstelsel aan burgers verleen het (Hand 16:37; 22:25; 25:8-12). Dieselfde voorrreg geld ook vir ons vandag.
Baie dankie vir u verklaring dit maak sin.maar dit is vreemd dat Jesu vroer gese het dat jy die ander wang moet draai
Jan 25, 2019 | #
Hi Jenny. ‘n Kort antwoord:
Die probleem met dobbel is dat dit ‘n gierigheid verraai en voed in ‘n mens se hart. ‘n Begeerte aan meer as wat jy het. En dit is ‘n onversadigbare monster. Dit illustreer nie net dat jy ontevrede is met wat jy het nie, maar kan jou nog meer ontevrede maak as jy verder en verder daarin ingetrek word. Daarmee oortree ‘n mens die tiende gebod (Eks 20:17).
Daarom sê die Hebreërskrywer: “Julle gedrag moet vry van geldgierigheid wees. Wees tevrede met wat julle het, want Hy het gesê: Ek sal jou nooit begewe en jou nooit verlaat nie.” (Hebr 13:5).
Dobberl dwarsbooom ook die Bybelse opdrag om in jou eie behoeftes te voorsien deur eerlike werk en het baie keer ‘n destruktiewe uitwerking op die mense rondom jou, veral as suurverdiende geld daardeur verloor word en families daaronder ly.