Wholesale Bathory Hammerheart Hoodie Sweatshirt - Kings Road Merch
> Wholesale Men's Clothing > Wholesale Licensed Rock n Roll Band Clothing > Wholesale Band Hoodies > Wholesale Bathory Hammerheart Hoodie Sweatshirt - Kings Road Merch
These cool wholesale Bathory Hammerheart Hoodie Sweatshirts are sure to be great sellers in your store! This Bathory merchandise is manufactured under license (officially licensed) by Kings Road Merch. Black color.
Wholesale Converge Jane Doe Zip-Up Hoodie Sweatshirt - Kings Road Merch
Wholesale Behemoth LCFR Cross T-Shirt - Kings Road Merch
Wholesale Waylon Jennings Pullover Hoodie Sweatshirt - Kings Road Merch
Wholesale Behemoth Corpse Candle T-Shirt - Kings Road Merch Sonja Loots (1972–) | LitNet
Erika Terblanche 2014-05-18
“My verbeelding het die grootste invloed op my as skrywer. Persoonlike ervaring is net ’n vertrekpunt. As iets my ontstel, wil ek daaroor skryf.” (Die Burger, 7 November 1995)
“Om te skryf, is vir my maklik. Dis wat voor en ná die skryf kom wat moeilik is. Ek begin nie voor ek presies weet wat my openingsin gaan wees nie. Vir dae aaneen sê ek sinne hardop vir myself waar ek ook al gaan.” (Die Burger, 7 November 1995)
“Daar’s ’n verskil tussen ’n skryfstremming (writer’s block) en as jy niks het om te sê nie. As jy iets voel roer en dit nie kan verwoord nie, is dit ’n skryfstremming. As ’n mens niks het om te sê nie, moet jy liewer stilbly.” (Die Burger, 7 November 1995)
“Om skeppend te skryf, is soos die erotiek. Die twee is soortgelyk in die sin dat daar altyd spanning is tussen totale absorpsie en om terselfdertyd iets van jouself vir jouself te hou. Jy beweeg heeltyd op ’n grens.” (Die Burger, 7 November 1995)
“Ek beskou die joernalistiek as vernieling van my kunstenaarskap. Mense dink dis verwant, maar dis nie ver of na genoeg aan mekaar om sin te maak nie. As jy kreatief skryf, het jy respek vir elke woord. Dis al wat saak maak. Met joernalistiek is woorde soos pitte. Wat belangrik is, is die inligting – nie hoe jy dit sê nie.” (Die Burger, 7 November 1995)
“Wat my pla, spesifiek aan Suid-Afrika, is, behalwe dat ons nie na ons intellektuele kyk en hulle koester nie, is daar geen mentorskap of ondersteuning nie. Daar’s geen finansiering nie, en daar is ook hierdie aktiewe anti-intellektualisme.” (By, 22 Oktober 2011)
“Jy weet, ek háát rugby. As iemand anders daarvan hou, fyn pikkewyn,whatever blows your hair back, maar ek háát dit. En in hierdie land mag jy dit nie sê nie, want dit beteken jy’s ’n dunlip prissy; jy’s nie ’n goeie sport nie. Ek sou graag die reg wou hê om taamlik ferm te verklaar dat dit absoluut zip zero vir my doen. Elke Vrydag is rugbydag by albei my kinders se skole en as ek op daai skoolgrond kom en ek sien daai hele skare van grou hempies, daal daar regtig ’n groot grouheid op my neer.” (By, 22 Oktober 2011)
“As ek oor my Afrikaanse taal- en kultuurpolitieke erfenis dink, aan al daardie volks-vaders en seker maar die moeders ook, is daar woede en skaamte en verwyt oor wat hulle aangevang het. Maar ook ’n verbondenheid en ’n mate van begrip waarvan ’n mens nie kan wegkom nie. Ek kan my houding die beste opsom deur te sê ek is deernisvol die moer in vir ons Afrikaanse voorvaders.” (By, 22 Oktober 2011)
Oor hoe belangrik dit is om te lees; waarom ons moet lees: “Russel Hoban het gesê ons skryf fiksie omdat ons fiksie is. Ons lees boeke om onsself en ander te verstaan. André Brink sê wanneer jy ’n boek lees, is jy geheel en al betrokke by die somtotaal van menslike ervaring wat in die boek opgesluit lê. Lekker, nè?” (Die Burger, 26 April 1999)
Kan enigeen skryf of moet jy ’n talent daarvoor hê? “Jy moet ’n aangebore talent hê, maar dit beteken nie jy hoef geleerd of belewe te wees nie. Jy hoef nie eers te kan spel nie. As jy ’n skrywer is, sal jy dit in jou murg kan voel.” (Die Burger, 26 April 1999)
Sonja vertel aan Die Burger (2 Mei 1992): “Ek het groot geword in 'n huis vol boeke. Ek het begin skryf deur baie te lees.”
Op hoërskool het Sonja tydskrifverhale begin skryf vir sakgeld en van haar stories ingeskryf vir wedstryde. In 1988 het sy op 15-jarige ouderdom en in standerd 8 (graad 10) ’n landwye kortverhaalwedstryd gewen. Die kompetisie is aangebied deur die ATKV in samewerking met die stadsraad van Verwoerdburg. Sonja se kortverhaal, “Floewp”, het oor ’n gesin se aanvaarding van ’n seuntjie met Down-sindroom gehandel.
Nadat sy haar BA voltooi het, het Sonja in 1993 die Junior Woordkunsbeurs van die Stigting vir Skeppende Kunste ontvang, asook die M-Net-beurs vir Skeppende Skryfwerk. Dit het haar in staat gestel om ’n honneurskursus in Afrikaans-Nederlands aan Rhodes Universiteit te volg. Haar MA-tesis was getiteld “’n Intertekstuele studie: Die werfbobbejaan van Alexander Strachan”. Dit is op Grahamstad dat sy Spoor, haar eerste boek, geskryf het as deel van haar kursus in skeppende skryfwerk onder leiding van Etienne van Heerden.
In 1995 is Spoor gepubliseer en het dit dadelik groot belangstelling ontlok. Die titel het raakpunte met talle spore, soos plantspore, dierspore en treinspore. En dan is daar ook die spore van twee kinders waarin Sonja loop totdat hulle volwassenheid bereik. “Terwyl ek geskryf het, het dit gevoel asof ek op hulle hul spoor loop, op die spore van die geskiedenis,” vertel sy aan Màri-Anne Swartz (Die Burger, 7 November 1995).
Nadat sy gehoor het van twee vliegtuie wat in aparte voorvalle in die Sederberge geval het, het sy besluit om dit as die uitgangspunt van haar storie te gebruik. “Ek is heel betotteld oor vliegtuie,” verduidelik sy aan Màri-Anne Swartz (Die Burger, 7 November 1995). “Hulle is soos sterre – pragtige goeters wat verhef is bo alle roetine en saaiheid hieronder. As ’n vliegtuig val, is dit so ’n onbeskryflike verlies – dis soos ’n ster wat uit sy baan neerskiet. Dis so melancholies.”
Sonja voel sterk op die mens se invloed op sy omgewing en die feit dat baie mense so traak-my-nie-agtig met die omgewing omgaan en in Spoor spreek sy fel kritiek uit op die vernietigende invloed wat die mens op die natuur het en in samehang daarmee op elke mens se lewe. “Die twee hoofkarakters het ’n onvervulde lewe omdat hulle of hul ouers ’n verwoestende impak op die omgewing gehad het. Dis asof hulle moet boet vir ’n sonde.”
Oor Spoor skryf Madeleine van Biljon (De Kat, 11 Mei 1996) dat al is Sonja jonk, sy nie terugdeins vir ’n verhaal wat wyd strek nie. Haar ouderdom slaag sy reeds daarin om ’n roman met atmosfeer te skryf wat “meer kinkels het as ’n Aran-trui”.
In Beeld het Gretel Wybenga (Beeld, 11 Desember 1995) geskryf: “Spoor het die toon en aanslag van ’n klaaglied oor die sinnelose verbruik en vermorsing van die geskape wêreld, en spesifiek hier, die dier wat spoorloos aan die verdwyn is. Hier en daar is die boodskap te eksplisiet, soos in die herhaalde beskrywings van walglike vlesige maaltye. Die kindergebed van Charity vir die opgestopte diere wat in die gang vassit, was ook myns insiens ’n geval van oorsentimentalisering.
In Die Burger van 22 November 1995 skryf Louise Viljoen: “Van spore en spoorsnyers het ons al meermale in die Afrikaanse letterkunde gelees. Sonja Loots se klein maar gelade debuutroman Spoor ontgin egter op eiesoortige wyse die psigologiese en simboliese potensiaal van die mens-, dier- en treinspore wat daarin voorkom. Dat die roman onder meer die verhaal van die vlugtige, nie-vaspenbare spoor gaan wees, word gesuggereer deur die Herman Hesse motto waarin daar sprake is van raaisels wat nooit opgelos word nie en kennis wat nooit verwerf word nie. Die leser wat hoop op ’n konvensionele oplossing vir die spanninge wat in hierdie roman opbou, word dus teleurgestel, maar ryklik daarvoor vergoed deur die rykdom van suggestie, simboliese inhoud en magiese bekoring wat dié teks inhou. (…) Loots is kennelik een van daardie rare skrywers wat soos haar hoofkarakters 'n oor het vir die stroming van lewe in die mees onwaarskynlik en oënskynlik lewelose dinge. Met hierdie vermoë gaan sy nog wêrelde oopskryf vir lesers van die Afrikaanse roman.”
Daarna was sy deeltydse dosent in Afrikaans en Nederlands aan die destydse RAU (nou UJ), bemarkingsbestuurder by Random House Struik, en sepieskrywer. Voordat sy sepieskrywer geword het, was sy vir ’n kort rukkie sekretaresse van Danie Odendaal, die baas van 7de Laan, maar dít het nie baie goed gegaan nie. “Ek het myself gou onderskei as maklik die swakste sekretaresse wat hy nog ooit gehad het. Ek dink daar loop nou nog mense in Johannesburg rond wat wag dat ek hulle telefonies verbind. En toe het hy (Danie) my later gevra of ek ander talente ook het, op sy kenmerkende ironiese, droë manier,” vertel sy aan Willemien Brümmer (By, 22 Oktober 2011). “Ek het vir hom gesê: ‘Ek glo graag dat ek nogal kan skryf.’”
Kort voor lank was sy een van die eerste draaiboekskrywers vir 7de Laan, maar sy het haar later gedistansieer van die media en televisie en sy is saam met haar man, Pieter Malan, en hulle twee kinders, Henri en Stella, vir drie jaar na Londen. Pieter was buitelandse korrespondent vir Media24 in Londen.
“In ’n stadium het ek regtig nogal vasgedruk en geïrriteerd gevoel hier (in Suid-Afrika). Die hele benouende klein binnekringetjie – veral Afrikaans, die taal, die letterkunde, die joernalistiek. Die tyd in die buiteland was vir my fantasties, dit het horisonne oopgemaak en ek dink die roman is ryker as wat dit sou gewees het as ek nie Engeland toe was nie. Maar ek het later so ’n bietjie stoom verloor met my ‘ek wil nooit weer teruggaan Suid-Afrika toe nie’. Ek het begin dink dis moeilik om ’n mens se kinders groot te maak in ’n land wat jy nie verstaan nie,” aan Willemien Brümmer.
Sedert 2009 is sy dosent in Afrikaans en Nederlands aan die Universiteit van Kaapstad. Hier kon sy weer begin skryf, want sy het meer tyd in die akademie. “Minder as wat ’n mens sou wou hê, en waarop ’n mens sou hoop, maar ek dink nie enigiemand het genoeg tyd vir lees en dink nie. Dis net nie daardie soort land nie. Ons is almal op ’n drafstappie.”
Sestien jaar na die publikasie van Spoor word Sirkusboere in 2011 deur Tafelberg uitgegee. Dit word met die Eugène Marais-prys bekroon en haal dit die kortlys vir die Jan Rabie/Rapport-prys en die WA Hofmeyr-prys, asook vir die ATKV-Prosaprys. Dit is ook bekroon met die M-Net-prys vir 2012. Sy het op die prysuitdeling gesê ’n mens wil nie hê pryse moet saak maak nie, maar “embarrassingly maak dit tog saak. ’n Mens skryf nie vir pryse nie, maar dit bly nogtans lekker om een te kry. Ek het nog nie besluit wat ek met die prysgeld gaan doen nie, maar ek gaan waarskynlik gewone, alledaagse dinge befonds, daardie lastige goedjies wat deur die krake van ’n maandelikse begroting val.” (Die Burger, 23 Oktober 2012)
By 2012 se Woordfees het Sonja ’n Woordtrofee ontvang as die beste woordkunstenaar vir haar lewendige gesprek oor haar roman Sirkusboere.
Die roman het ’n literêre beroering veroorsaak, skryf Willemien Brümmer (Die Burger, 22 Oktober 2011). Die storie, wat gegrond is op die waarheid, se historiese agtergrond is iets wat ’n mens kan laat dink dat deur ’n Etienne van Heerden of ’n Etienne Leroux uitgedink is.
Die sirkusbaas Frank Fillis het in 1904, net na die Anglo-Boereoorlog, ’n Boereoorlog-skouspel na die Wêreldtentoonstelling in St Louis, Amerika geneem. Dit was glo die grootste militêre vertoning wat die wêreld tot op daardie stadium aanskou het. Die deelnemers het bestaan uit 100 Boere, 100 Britte en 50 “agterryers” en “inboorlinge” en hulle moes almal per skip na Amerika om daar die veldslae by Colenso en Paardeberg te gaan opvoer voor 25 000 toeskouers per opvoering. Generaal Ben Viljoen was twee maal per dag die aankondiger, en generaal Piet Cronjé moes twee maal per dag sy oorgawe by die Slag van Paardeberg beleef.
“Dit het in werklikheid op ontsettende groot skaal gebeur en dit was een van die grootste suksesse op die skou,” vertel Sonja aan Willemien Brümmer. “Perde is regtig afgerig om in die skouspel dood neer te val en in die arena was daar kanonskote, gewere en uniforms. Daai militêre krygspele moes geweldig imposant gewees het. Die koerantberigte van die tyd maak geweldig gewag van die feit dat die oorlogsgedruis so raserig was dat die vroue flou geval het en jy die salpeter in die lug kon ruik.
Oor die oorlogskouspel-fenomeen wat daardie jare so gewild was onder die Amerikaners vertel Sonja aan Riette Rust (Rapport, 2 Desember 2011) dat oorlog daardie tyd baie gewild was. “Die Amerikaners het, nes die Boere, oorlog gemaak, onder meer teen die Filippyne en Spanje. Ek vermoed ook Buffalo Bill, wat ryk geword het uit opvoerings van die Amerikaanse geskiedenis, het die terrein vir die Boere voorberei. Boonop was die Amerikaners die Boere goedgesind.”
Sy het nie die woord sirkusboere geskep nie. “Dis ’n woord uit daardie tyd. Dis wat die Boere se volksgenote by wie hulle ongewild was, hulle genoem het.” Die sirkus word ’n metafoor vir die sirkus wat die Boere se lewe op ’n breë vlak geword het. Akteurs in die arena, maar ook daarbuite. Want hulle het ‘kreatief met die feite omgegaan’.
Sirkusboere plaas weer die klem op dít wat ná die Boereoorlog gebeur het en Sonja meen dat daardie gesprek nog nie sy einde bereik het nie. “Ons het nóú eers genoeg afstand om daaroor te kan praat. Dit gaan nog jare duur voor ons rustig oor apartheid sal kan gesels. Die geskiedenis bly lank giftig,” aan Riette Rust.
Sonja sien groot ooreenkomste tussen die Afrikaanse samelewing en die sirkusboere. Ná die verdwyning van apartheid was die Afrikaanses ook verdwaas en sonder rigting, maar het tog vindingrykheid aan die dag gelê net soos die sirkusboere na die Boereoorlog. “Maar die raakpunte met die hede is die tweede laag van die roman. Die storie en karakters bly die belangrikste,” sê Sonja aan Rust.
Sonja self beskou haar roman “veel meer van ’n vraag as ’n antwoord”, want vir haar was dit baie belangrik om agter te kom waarom die Boere besluit het om deel te hê aan só ’n skouspel. Van die Boere kon dalk gedink het dat dit ’n manier sou wees om die pyn en verguising te verwerk, maar sy beskou dit nie so nie. “En as die opvoerings ’n poging was om by hul volksgenote in aansien te styg, was die roem maar kortstondig. Daarby het die Boere hulle belaglik gemaak deur die oorlog te ‘herhaal’ en die opvoerings het hulle ook nie genoeg in die sak gebring om só uit die ná-oorlogse armoede te kon kom nie,” sê sy.
Sirkusboere het sy ontstaan te danke gehad aan die monografie van die sportwetenskaplike Floris van der Merwe getitels Die Boere-sirkus van St Louis(1904) (FJG Publikasies, 1998). Tien jaar het egter verbygegaan voordat Sonja lyf aan die arme sirkusboere kon gee. Maar van die begin af het die hele storie en die mense daar agter, haar gefassineer, vertel sy aan Riette Rust (Rapport, 2 Desember 2011). “Tyd val weg en dis asof die mense hedendaags word. Ek het my karakters rondom die geskiedkundige feite ingekleur, maar so getrou moontlik daaraan gebly. Ek het ontsettend baie navorsing gedoen, en dit was vir my belangrik dat niks wat ek daar uitdink of versin, bots met die feite nie, maar jy moet darem iets toevoeg. Iewers moet die feite vlerke kry.”
Sonja het van heelwat bronne gebruik gemaak om onder die vel van die karakters te kon inklim. Vir Ben Viljoen se karakter en sy belewenisse het sy onder meer JW Meijer se biografie Generaal Ben Viljoen: 1868-1917 gelees. Wat haar van Viljoen gefassineer het, was sy rusteloosheid. Hy het ook nie na die oorlog die getrouheidseed afgelê nie en het daaroor gejok. Hy was ook terselfdertyd met twee vroue getroud.
Meeste van die karakters was larger-than-life en Sonja het hard gewerk om hulle as mense te teken sodat hulle nie in karikature sou uitdraai nie. “Hulle is nie monsters nie, almal het ’n goeie en minder goeie kant. En al sou ek byvoorbeeld Piet Cronjé glad nie vir ete wou nooi nie, het ek hom leer liefkry, foute en al.”
Van almal was Sonja die ergste oor een van die newekarakters, naamlik die soldaat Maans Lemmer. Sy vrou en seun sterf en vir Sonja was hy die voorbeeld dat die ou Boere nie so ongevoelig was nie, maar tog ook deernis gehad het.
In Sirkusboere skryf Lemmer roerende briewe in ou Afrikaans aan sy seun Willempie. Hierdie briewe het Sonja geskoei op die briewe van Frikkie Badenhorst uit Tant Alie van Transvaal (Nasionale Pers, 1939). Sy het detail bygesit en self die taal aangepas nadat sy deur ou uitgawes van Die Patriot, Die Patriot-woordeboek en Ons Klyntji gewerk het.
Een van die dinge wat Sonja moes oorkom, was die gebruik van die k- en m-woorde vir swart mense. Sy beskryf dit as ’n “skryfblokkasie’ wat sy moes oorbrug omdat sy moes skryf soos die mense van daardie tyd gepraat het. “Die rassistiese terminologie kom uit ou geskrifte,” aan Rust.
Sonja moes ook diep gaan delf om meer uit te vind oor die Edwardiaanse leefstyl en dit het haar gefassineer. Sy beskryf die kleredrag van die vroue in detail, maar sy wou ook hê dat mans van haar boek moes hou. En sy het baie maal haar storie aan mans gegee om te lees sodat hulle haar kan raad gee oor hoe mans in spesifieke situasies sou optree.
Sonja glo nie, soos wat Thomas Hardy geskryf het, “War makes rattling good history; but peace is poor reading”, verduidelik sy aan Willemien Brümmer (By, 22 Oktober 2011). “In hierdie land is ons eintlik ’n bietjie moeg om te lees oor oorlog. Daarom gaan my roman eintlik oor daarna. Hoe gaan jy aan? Hoe leef jy met trauma? Hoe leef jy met verlies? Die Boere-oorlog raak so half ’n metafoor vir ander goeters.
Sonja is in Julie 2004 na Amerika om St Louis en ook Coney Island te gaan besoek. Dit was op Coney Island waar Piet Cronjé met William A Brady, die “spektakelbaron”, ’n kontrak aangegaan het nadat hy sonder geld opgeëindig het na die “glorie” van St Louis. Brady het hierdie skouspel op Coney Island as volg geadverteer: “Piet Cronjé with real Kaffirs, mounted lancers and artillery”. In Suid-Afrika het die pers Cronjé egter die “sirkusgeneraal” genoem. (Brümmer: By, 22 Oktober 2011)
Sonja is toe in 2004 op Cronjé se spore na Amerika, want in hom was daar vir haar tekens van die moderne Afrikaner. “Soos hy, trag hulle stroef om die verwarrende magsverskuiwing in die oë te kyk,” skryf sy in haar essay “Circus Boers” op LitNet. “Soms word hulle belaglik gemaak, gemarginaliseer, en dikwels kies hulle om in die sonsondergang weg te ry, om elders ’n nuwe begin te maak. My vriende oorsee skrop toilette, vee oumense se gatte af, werk as duikinstrukteurs, bestuur hyswerktuie. Hulle sou selfs by die sirkus aansluit indien hulle moet.”
Maar vir haar vriende was dit nie nodig om twee maal per dag hulle wonde voor duisende toeskouers te ontbloot nie. Vir Chris van der Merwe op LitNet is dit die hart van Sirkusboere: “die uitmergelende vervalsing van die geskiedenis”.
Sonja sê aan Brümmer: “Ek is versigtig om my oor die weerklank in die hede uit te laat. Die feit dat ek ’n boek geskryf het daaroor, beteken nie dat ek tot ’n klinkklare gevolgtrekking gekom het nie. Waaroor ek wel wonder, is of jy regtig iemand kan kry om te begryp of om met jou te simpatiseer as jy nie moeite doen met hoe jy jou pyn aanbied nie.
“Dalk is dit die rede hoekom die sirkusboere die afgelope 100 jaar meestal stilgeswyg is. Daai etiket van sirkusboere was neerhalend en daardie mense is ná die tyd uitgeskuif. Voor die tyd is Piet sterk afgeraai om te gaan. Selfs pres Steyn het vir hom geskryf en gesê asseblief moenie.
Die twee generaals in Sirkusboere simboliseer die twee maniere waarop die wonde van die verlede versag kan word. Dit kon gedoen word soos Cronjé wat hom byna verlekker het in sy smart en smaad en steeds oorhoops was met die oorlog teen die Engelse, of soos Viljoen wat die verlede agter hom wou sit. Oor Cronjé skryf Sonja in Sirkusboere: “Hy rol dit al groter, soos ’n miskruier sy stink bal, en hy sal aanhou rol totdat dit hom heeltemal verdwerg.”
Vir Sonja is daar verseker vandag Afrikaners wat soos Viljoen net wil weggaan en van vooraf begin en dan is daar oook diegene wat bly vashou aan die verlede en nydig raak. “Albei is ewe ondoeltreffend. Nie een van hulle bereik nirvana nie.” (Brümmer: By, 22 Oktober 2011)
Louise Viljoen het op Boeke24 geskryf: “Dit is só bisar dat dit klink na iets uit ’n roman versin deur iemand met ’n vrugbare verbeelding: Generaal Piet Cronjé wat vir byna ses maande lank tweemaal per dag sy vernederende oorgawe aan Lord Roberts by die Slag van Paardeberg vir entoesiastiese Amerikaanse gehore opvoer. Tog het dit werklik gebeur ...”
Viljoen eindig haar resensie met: “Dat niémand onskuldig is aan die verdraaiings, sensasie-lus en eie-belang wat potensieel deel is van enige representasie nie, word gesuggereer deur ’n veelseggende moment naby die einde van die roman. Wanneer Piet Cronjé terug is in Suid-Afrika, skryf hy sy weergawe van die slag by Paardeberg neer. Wanneer hy klaar is daarmee, sê die verteller: ‘Hy moet sy hande was. Daar is ink aan’.
“Sonja Loots het óók ink aan haar hande, maar haar representasie van die Anglo-Boereoorlog en sy nasleep is ’n ... intelligente, deurdagte en goed geskrewe roman, wat veel te sê het oor menslike swakheid en heroïsme, oor opportunisme en oorlewingsvermoë.”
Jeanette Ferreira (Beeld, 17 Oktober 2011) skryf: “Satire is waarskynlik die verste buitepos wanneer dit oor perspektief op ’n oorlog gaan. Min skrywers waag dit, veral wanneer die helde en antihelde in so ’n oorlog – in dié geval die Anglo-Boereoorlog – oor meer as ’n eeu heen geïdentifiseer is.
“Uiteraard verg dit van outeur én leser volwassenheid en die vermoë om buite die gevestigde en algemeen aanvaarde opvattings te dink. Nie dat Loots die eerste is wat haar hand aan satire oor dié oorlog waag nie, net dat sy dit so briljant doen dat die vernuf van hierdie roman die tema oorstyg.
“Met vars dialoog en ’n sterk individuele styl laat sy historiese figure só herleef dat hul swak­hede nie van hulle karikature maak nie, veral generaal Piet Cronjé, oor wie se rol by Paardeberg daar soveel uiteenlopende menings bestaan en waarvan die meeste is dat hy dwaas opgetree het.”
Ferreira betreur die feit daar so baie beklemtoonde woorde in die teks is, aangesien dit steurend is en nie Loots se “gepoleerde styl” waardig is nie. Maar andersins is hierdei tweede roman van Sonja Loots ’n “kragtoer”. Dit is nie net toeganklik nie, maar ook “diepsinnig, skerp en briljant”.
Oor ’n boek wat haar lewe verander het, het Sonja aan Beeld (19 Junie 2000) vertel: “Die boek wat die naaste daaraan gekom het om met ’n weerligslag van eensklapse insig en nuwe voornemens my lewe te verander, is die Duitse sprokiesroman Momo van Michael Ende (Tafelberg, 1977, vertaal deur Helene de Villiers).
“Ek dink dit waarmee die Afrikaanse letterkunde op die oomblik mee worstel, is waarmee almal van ons in ons alledaagse lewe worstel: Op hoeveel mag jy aanspraak maak? Hoe mag jy lewe as ’n Afrikaanse mens? Hoe mag jy Afrikaans praat? Hoe is dit sensitief deel van die land, van ’n inklusiewe identiteit, maar ook trou aan waar jy vandaan kom?” (Brümmer: By, 22 Oktober 2011)
Daar broei inderdaad ’n volgende roman in Sonja se kop, “maar wie weet: dalk neem dit nóg tien jaar voor ek daarmee klaar is.” (LitNet)
In 2012 is Sonja verkies tot voorsitter van die skrywersorganisasie PEN Afrikaans – ’n posisie wat sy beklee het tot 2013.
Wybenga, Gretel: Loots het instink vir woordspel
De Vries, Izak: LitNet Akademies-resensie-essay: Sirkusboere maak my pa se helde toeganklik
FMG: Roman oor Boereoorlog ruk jou
Naudé, SJ: Die tirannie van die simulakrum
Rust, Riëtte: ’n Sirkus van ’n oorlog
Van Coller, HP: Sirkusboere
Van der Merwe, Chris: Sirkusboere: ’n boeiende en vermaaklike roman
ABSA Chain: Diana Awerbuck in conversation with Sonja Loots
Beurs spoor jong skrywer aan
Beyers, Yvonne: Sonja Loots
Brümmer, Willemien: ’n “Sideshow” by ’n sirkus
Burger, Mossie: Jong skrywer palm twee pryse in
Gaum, Frits: 10 vrae aan Sonja Loots
Jong skrywer se prysgeld verdwyn in brief se sak
Norval, Roline: Staptog en dissipline lei tot debuutroman
Slippers, Bibi: “Ek wou eerder stilbly as om een of ander twakkerige gedoentetjie op te klits.” Sonja Loots gesels met Bibi Slippers oor Sirkusboere
Sonja Loots blink uit in skryfkuns
Swartz, Màri-Anne: Stadskind met siel van ’n sigeuner
Wenner geïnspireer deur die makabere
Afrikaanse boekbedryf: begin van die einde of ’n nuwe begin?
Afrikaanse kinderboek afgeskeep
Afskryf-digter gee prys terug
Agter die tralies en slotte van Pollsmoor Gevangenis
Altyd aan die skryf (onderhoud met Patricia Schonstein)
Amsterdamse dagboek: liefdeslied vir ’n fiets
André Brink se marmotjies en Hester Heese se ou skoene
As die knop in jou keel van ’n gholfbal in ’n ertjie verander
As Elton John nie oor jou huil nie en niemand jou groet
As Fritz groen was, was generasie X dalk nie so saai
As kalfstert nie in pot is nie, maar voor aan ’n vislyn
As kuber-kafees soos kêffies was en die Net soos ’n sif
As mense haaie eet en skelm ’n slag sélf verneuk word
As Van Hunks ophou rook, moet boegoebrandewyn troos
Asmal “dom” oor taalonderrig
Bedrywig en bedrewe (onderhoud met EKM Dido)
Blink jaar vir boekewêreld
’n Boek gebore uit ’n verbeelde reis
Boerejood goed bedoeld, maar onbeholpe
Boervrou wen groot met debuutroman
Die brille, die boeke en die beertjie
Brink-roman geen “kiss & tell”
By Annari sit-speel skrywers kitaar
Daardie gerem aan ’n geldstuk wat aan ’n sypaadjie vassit
Die dag toe ek die Hollywood ster se knewel afgetrek het ...
Dalk was Frederico García Lorca ’n Spaanse Boerneef
Dán smeer ’n mens jou voete botter om in jou land te bly
De Villiers (Leon) doen dit weer
Deernis met die lamppaal-profete en sypaadjie-sieners
Didi se kêrel oral bemin, maar graffiti bly aspoester-kuns
Dimpels en Bose Gees se “intirisante” museumbesoek
Dis nie ’n boek nie, dis ’n boelie
Die dobbelmasjien as muse (onderhoud met Rayda Jacobs)
’n Dokter wat die “aandoening” van diewe kan beheer
Dol op Roald Dahl
Don Quijote, Sancho Panza en die Karoo se windpompe
’n Dop op die vrotste Skotse skrywer nóg
Een Smuts maak nie somer, oues maar bra onkundig
Eendag was daar ’n oorlog
“Ek skryf maar my boekies” (Therese Benadé)
“Ek stap nie langs die see vir inspirasie” (onderhoud met Pamela Jooste)
’n Formidabele Flarde
Gee Afrika se woorde terug, vra skrywers
Geen globale skepsel (onderhoud met Eben Venter)
Generasie X se heldedade geskied glo “ondergronds”
Geskerm vir Grobler verontreg jong digters
Gesprek tussen ’n briefie uit Belgrado en ’n boek uit 1914
Gesprekke met gebeentes
Die gevleuelde woorde van die gebroeders Louw
Gloeilamp van onthou bly brand: Barrie Hough 1953–2004
Groenberg en “montagna verde”: ’n lewenslange vriendskap
Grootmoeders: ons kwiksilwer muses en moedervlekke
Harry Potter nou selfs in Oxford koning
Heildronk op my hooggeëerde kollega
In die vreemde verlang ’n mens gou na jou eie holtes
Joey se moed begeef haar en sy vier Vrouedag in die bed
Kaap is Hollands as rocksterre nog weet hoe om te lag
’n Kampvuur wat vlamkykers en veldfilosowe gedenk
Kannemeyer se gal ontstem sy oudkollegas
Kiwi maak die Gifberg giftiger en die kaktusse stekelriger
Koutjies oor koeitjies, kalfies en siel van die melkdier
Laat-Waai en Pippie Langkous: agterstevoor sjarme
Lank lewe die onfikses sonder goud, pêrels en diamante
Lekker, lekker so ’n cracker: maak oep jou oë my bra
Loflied oor mog-dit-trowwe, kanniekyse en nimmertjies
Loflied vir die moeë werkers met hul staalpuntskoene
Loop lig vir dié vriendskap se stukkie ys
Louis Leipoldt se spartelende son sommer pure aansit
Marita in “Laan”, met ou broek, nuwe boek
Mevrou Formidabel versus vigs (onderhoud met Nadine Gordimer)
Moord op Morija Couzens ontrafel vergete moordmisterie
Murraysburg se wolkekrabber en Parow se plastiekblare
My ouma het ’n moord gepleeg en ek wil dit ook doen
Nuwe Brink-boek: 7de Laan hoor 1ste
’n Nuwe lewe wag op boekwurms wie se telefoon nooit lui
Om ontslae te raak van ’n motgevrete boek of ou trourok
Oor Engelse Afrikaans en piesangplase in die Boland
Oor spioene sonder murg en slagters sag soos lammetjies
Op ’n staptoer in Egoli
Op soek na avonture in die hysbak en parkeerterrein
Ou vrinne sê: daar lê die ding, o alla, daar lê die ding!
Paul Kruger se wimpers en Oostenryk se plakkerskampe
Prettige proffie (onderhoud met Alexander McCall Smith)
Redakteur “verbloem manewales”
Die reuk van duistere komplotte en gewetenlose kroeks
Die roepstem van ’n boek (onderhoud met Jan van Tonder)
Die Rooi Koningin en ’n Frankofoob se Franse wandeling
Schoeman breek sy stilswye op Stellenbosch
’n Skryfles vir Snoopy en ander aspirante
Die Snoek loop weer
Só verander fijnbesnaarde boeremeisies in croutons
SPOOKstorie (onderhoud met Jaco Botha)
’n Stad waar die polisie appels uitdeel en boewe skaam kry
Stamperige reis deur stories agter op ’n boer se bakkie
Tee by koningin Victoria en pannekoek by die wewenaar
Tegno-flop van “funky” tannie
Die toekoms is ook nie meer wat dit voorheen was nie
Tot weersiens, Jan Schoeman, hardloop dat jy klein word
“Vat so, babies!” (onderhoud met Ingrid Winterbach)
Vergeefse pardons en ’n skuif wat nooit gaan lê nie
Vergeet van boerpampoene, gee dokters elk ’n ysterperd
Verjaardagkaarte vir Mandela en ’n waterbed vir die koei
Vrome gesante moet veerlig trap in donker Afrika
Wat Zakes Mda vir die koningin wil sê
Waterwolf skuil dalk tog nóg in Nederlanders
Wêêêla-Kapêêêla, julle kan nie ordentlik spel nie
William Dicey avonturier van die Grootrivier
Die wonders van hooikonsentraat en kadawer-alarms