Staatsrede-debat: Alle oë op die opposisiePres. Cyril Ramaphosa spreek die Nasionale Vergadering toe. Foto: GCIS Alle oë is vandag op hoe die land se opposisiepartye die nuwe gesindheid in die land sedert die inhuldiging van pres. Cyril Ramaphosa gaan hanteer. Vandag is ŉ baie lang parlementsitting waartydens die ANC se groot kanonne en die land se opposisieleiers die geleentheid sal kry om te reageer op Ramaphosa se staatsrede. Die staatsrede Vrydagaand was een van die beste politieke toesprake in die land se geskiedenis en het ŉ ongekende golf van positiwiteit, hoop en geloof in die toekoms gebaar. Dit plaas opposisiepartye vir die eerste keer sedert die dae van pres. Nelson Mandela in die posisie dat die staatshoof ŉ bate eerder as ŉ las vir die ANC is. Vandag sal die eerste aanduiding wees van hul voetwerk om hierby aan te pas. Aan die een kant sal opposisiepartye nie die gemoedstemming van die land verkeerd wil lees nie. Mense, en miskien veral opposisiekiesers, is ongelooflik bly en dankbaar dat die Zuma-nagmerrie verby is. Hulle is vir die eerste keer in ŉ lang tyd versigtig positief oor die ontsluiting van die land se belowende potensiaal en die toekoms van hul kinders. Hulle is nie nou lus vir ŉ klaende opposisie nie. Aan die ander kant sal opposisiepartye, en veral die DA, weet dat hul ietwat lui en gemaklike benadering tot, aan die een kant, die ANC, en aan die ander kant hul eie partybeleid, nou verby is. Pres. Cyril Ramaphosa. Foto: GCIS Die bewindstydperke van pres. Thabo Mbeki en Zuma (Kgalema Motlanthe tel nie regtig nie) was maklik vir die opposisie. Sowel Mbeki as Zuma was op ŉ persoonlike en beleidsvlak so onaanvaarbaar vir opposisiekiesers dat opposisiepartye basies net moes opdaag om ŉ stelling te maak. Dis bitterlik, bitterlik vroeg in die wittebroodstyd van die Ramaphosa-era, maar alle aanduidings is dat dit nou anders kan raak, en vinnig anders kan raak. Daar is hoop, daar is beleidsoepelheid, daar is ŉ aangename, polities dapper, persoonlik nastrewenswaardige, versoenende en hoogs intelligente staatshoof. Vir die eerste keer sedert 1999 het die ANC ŉ bemarkbare produk as partyleier, en is daar ŉ positiewe wen-ingesteldheid eerder as ŉ tipe verdedigende beneuktheid by die ANC-koukus te bespeur. Vir die DA is dit taai tye. Die party het te doen met erge binnestruwelinge wat verbasend swak bestuur word. Die jong, aangename en belowende partyleier, Mmusi Maimane, het in Ramaphosa ŉ opponent van enorme statuur; iemand van wie DA-kiesers baie hou. Dit is nie ou sukkelende, patetiese Zuma hierdie nie. En waar is die DA se beleidsalternatiewe? As dit bestaan, het niemand dit nog gesien nie. As die Ramaphosa-magic die ANC-momentum kan hou (en dis ŉ groot as, want die ANC het maar sy eie probleme) gaan die DA geweeg en te lig bevind word sonder opwindende beleidsalternatiewe. Maar eintlik gaan die aandag vandag veral wees op hoe die EFF vir Ramaphosa hanteer. Die EFF-leier, Julius Malema, se toespraak is die belangrikste toespraak van die dag. Julius Malema tydens die perskonferensie. Verlede week was daar ŉ teenstrydigheid in die EFF se gedrag te bespeur, en dis baie ongewoon, want die EFF is gewoonlik trefseker en konsekwent. Donderdag het Malema op ŉ aggressiewe mediakonferensie die moontlikheid totaal uitgesluit dat hy en sy mense ooit na die ANC sal teruggaan. Hy het Ramaphosa gruwelik aangeval en die EFF het Ramaphosa se amptelike verkiesing as president deur die Nasionale Vergadering geboikot. Maar Vrydagaand het Malema gereageer op die staatsrede soos op Kersfees. Hy en Ramaphosa het tydens die staatsrede grappies gedeel en agterna het Malema gesê Ramaphosa se “meerdere logika” het geseëvier. Hy sal my dit vreeslik verkwalik, maar vir my het dit gelyk, geklink en gevoel asof Malema “gemesmeraais” is, as ek daardie handige ou Afrikaanse politieke term kan nader trek. ŉ Interessante dag lê voor! Kom ons kyk hoe geskiedenis gemaak word.