Meningstuk: Afrigters kies ook koers oorseeFranco Smith. Foto: Facebook. Terwyl dit in Europa van veral voormalige Nieu-Seelandse afrigters wemel en hulle skynbaar sonder enige omwenteling in hul tuisland deur ewe bekwame afrigters vervang word, stem ŉ kykie na Suid-Afrika se afrigtersituasie ŉ mens tot nadenke. Ja, dis nie net die spelers wat in hul horde Suid-Afrika vir die oorsese vleispotte verlaat nie. Dieselfde geld vir afrigtingspersoneel en afrigters. Loer netnou hieronder na van die top-afrigters wat hier weg is – en dis nie eens ŉ volledige lys nie. Maar eers ŉ paar (baie onvolledige) voorbeelde waar Suid-Afrika oorsee ŉ klompie lesse kan gaan leer. Die les is ter harte geneem, en wanneer Fleck einde vanjaar loop, is John Dobson gereed om oor te neem saam met ŉ klomp manne wat al saam met hom die pad gestap het. Maar kom ons kyk na watter manne onder andere uit Suid-Afrika se stelsel weg is of weggaan. Tussen hulle is daar twee afrigters van Wêreldbekerlande. Gary Gold is hoofafrigter van die VSA en Franco Smith neem ná die Wêreldbeker oor as Italië se hoofafrigter. Jake White. (Foto: YouTube) Jake White is die afrigter van die 2007-span wat die Wêreldbeker gewen het. Hy is nou in Japan hoofafrigter van Toyota Verblitz. Gert Smal, voormalige direkteur van die WP- en Stormers-rugby, is nou White se assistent – en hy’s ŉ man wat, soos John Plumtree, ook Ierland se assistent-afrigter was. Smal het Ierland se voorspelers in 2008 onder hande geneem en Ierland het die eerste keer in 61 jaar die Sesnasiesreeks gewen. Hulle het ook in 2009 die Bokke geklop wat die Drienasiesbeker gewen het (Smal het die Iere glo ŉ bietjie Afrikaans geleer sodat hulle die Bokke se kodes en planne kon verstaan!) Plumtree, ŉ Nieu-Seelander en Blitsbok (1994) wat in die 1990- Natalse span was wat die eerste keer die Curriebeker gewen het, het Smal in Ierland as voorspeler-afrigter opgevolg ná Smit hom by die Sharks in die pad gesteek het. (Plumtree het Bismarck du Plessis as die Sharks se haker verkies met Smit, toe die Bokkaptein, wat merendeels van die bank af gespeel het.) Toe is Plumtree na sy geboorteland, waar hy nou hoofafrigter van die Hurricanes is. Hy was eers assistent-afrigter daar, maar toe Chris Boyd einde verlede jaar oorsee gaan afrig het, het Plumtree in sy plek hoofafrigter geword. Dan is daar oud-Bokafrigter Heyneke Meyer wat Stade Français afrig. Hy word daar bygestaan deur Pieter de Villiers, voormalige voorryman van Frankryk wat ook verlede jaar assistent-afrigter van die Springbokke was. En daar is ook Dawie Theron, voormalige afrigter van die Junior Bokke, wat soos Jimmy Stonehouse van die Pumas nou terug is van Japan af. Die vorige Bok-afrigter Allister Coetzee rig nou, ook in Japan, die Canon Eagles af. Johann van Graan rig Munster, een van die voorste spanne in die Europese Beker-reeks, af. Rory Duncan, voormalige direkteur van afrigting by die Cheetahs, het in hul eerste seisoen in die PRO14-liga die Vrystaatse span tot uitspeelronde geneem en is toe ŉ pos by Worcester as hoofafrigter aangebied. Sy baas en die uitvoerende hoof daar is Alan Solomon, Nick Mallett se assistent toe die Bokke in 1997 en 1998 altesaam 16 toetse agtereenvolgens gewen het. (Dit was ŉ rekord van 17 toetse, maar die eerste was onder afrigtingskap van Carel du Plessis, wat deur Mallett opgevolg is.) Johan Ackermann is ŉ yster, sal hulle jou in Johannesburg en nou ook Gloucester vertel. Hy was twee weke gelede een van die benoemdes as die Premierliga se afrigter van die jaar en sy span Gloucester het vanjaar die eerste keer in agt jaar die halfeindstryd van die Premierliga gehaal. En wat van Dave Wessels? Die oud-afrigter van die Ikeys is nou baas van die Melbourne Rebels nadat hy besig was om die Western Force tot groot hoogtes te brei toe hulle “polities” uitgeskop is. Almal van hulle is nie ewe goed nie. Dit is egter seker dat elkeen van hulle, op sy eie manier, ŉ bydrae tot Suid-Afrikaanse top-rugby kon en sou gelewer het.