Elektrisiën kry tweede kans met hartpompJohan van Wyk is tien jaar gelede met hartversaking gediagnoseer (Foto: Verskaf) “Jy besef nie altyd hoe geseënd jy is totdat jou gesondheid van jou af weggeneem word nie.” Só vertel die 38-jarige elektrisiën, Johan van Wyk, wat tien jaar gelede met hartversaking gediagnoseer is en aan die begin van die jaar weer erg met sy gesondheid begin sukkel het. Dié eggenoot en pa het ŉ tweede kans op die lewe gekry nadat dokters twee maande gelede ŉ nuwerwetse meganiese hartpomp in sy bors ingeplant het. Hy is die eerste persoon in Suid-Afrika om só ŉ toestel te ontvang. Van Wyk en sy familie was platgeslaan toe sy gesondheid aan die begin van die jaar aansienlik agteruitgegaan het. Hulle het toe reeds maande lank vir ŉ skenkerhart gewag. “Johan kon egter nie meer wag nie. Sy hartversaking het breekpunt bereik en ons kon nie ŉ geskikte skenkerhart vir hom kry nie,” vertel dr. Willie Koen, wêreldbekende hart-en-oorplantingchirurg en pionier van inplanting van ventrikulêre harttoestelle (VAD) in Suid-Afrika. Koen voer al die afgelope 20 jaar VAD-inplantingsoperasies uit. Koen het op 18 Junie die hartchirurg, dr. Loven Moodley, bygestaan tydens ŉ prosedure waar ŉ klein toestel, bekend as die Abbot HeartMate 3 LVAF- linkerventrikulêre harttoestel langs Van Wyk se hart ingeplant is. Dié prosedure is in die Netcare Christiaan Barnard-gedenkhospitaal in Kaapstad uitgevoer. “Die toestel vervang die funksie van die verswakte hartspier en pomp die bloed deur die liggaam om voldoende bloedsirkulasie te verseker. Voorheen is hierdie soort toestelle hoofsaaklik as ŉ tydelike uitweg ingeplant om ŉ pasiënt aan die lewe te hou totdat ŉ hartoorplanting uitgevoer kon word. Tegnologiese vooruitgang het egter die lewensduur van hierdie toestelle verleng en dit kan nou as ŉ moontlike langtermynoplossing vir hartversaking gebruik word.” Koen sê om skenkerharte tydens die Covid-19-pandemie te vind, was byna ŉ onbegonne taak. Met hartoorplantings is daar boonop die ekstra kommer dat pasiënte op immuunonderdrukkers moet wees en daarom meer kwesbaar is vir die ontwikkeling van ernstige Covid-19-komplikasies. “Immuunonderdrukking is egter nie nodig vir die inplanting van ŉ meganiese hartpomp soos dié nie.” Die toestel wat in Van Wyk se bors ingeplant is, word deur ŉ aandrywingslyn wat deur die maag steek aan ŉ kontroleerder en ŉ battery buite die liggaam gekoppel. Die toestel het verskeie laai- en battery-opsies. Die toestel neem ook kliniese data op, wat die behandelende spesialis benodig om die toestand van die pasiënt van ŉ afstand af te monitor. Die toestel is elektronies en mag ook nie nat word nie. Van Wyk kan dus nie bad of swem met die toestel nie. Van Wyk en sy gesin is deur ŉ emosionele tyd. “Dit was ŉ skok om op só ŉ jong ouderdom vas te stel dat ek aan ŉ hartkwaal ly. Maar ek glo die Here sal jou nie in ŉ situasie plaas wat jy nie kan hanteer nie. Ons neem dinge dag vir dag,” sê Van Wyk. Van Wyk sê terwyl hy siek was, het hy dit gemis om tyd in die natuur deur te bring. “Ek is baie lief vir stap en het graag 10 km tot 15 km gestap voordat my hart begin verswak het. In die maande voordat ek vir die operasie gegaan het, het ek ná enkele treë uitgeput geraak. “Dit is net twee maande sedert ek die meganiese hartpomp laat inplant het, en ek kan reeds een of twee kilometer loop. Ek voel meer energiek en kan agterkom ek doen weer dinge wat my liggaam voorheen nie in staat was om te doen nie.” Volgens Koen is hartversaking ŉ progressiewe toestand, en in Van Wyk se geval het dit ŉ stadium bereik dat dit ŉ groot risiko vir sy lewe ingehou het. Sulke pasiënte moet dikwels herhaaldelik teruggaan na die intensiewesorgeenheid omdat hul gesondheid vinnig verswak. “Ek is baie bly hierdie nuwe harttoestel was beskikbaar toe Van Wyk dit nodig gehad het. Daar is hoop dat die jong man weer ŉ goeie lewensgehalte en nog baie jare saam met sy gesin sal hê, selfs al kry hy nie ŉ skenkerhart nie.” Volgens Koen werk dokters reeds aan verbeterings aan hierdie soort harttoestelle. Hy hoop dat dit binnekort moontlik sal wees om die toestelle heeltemal in die borskas van pasiënte in te plant, tesame met al die nodige komponente en batterye. Dr. Louis van der Hoven, hoofbestuurder van die hospitaal, het Koen en sy mediese span geprys vir hul baanbrekerwerk. “Prosedures soos dié demonstreer die lewende nalatenskap van die bekende hartchirurg, prof. Christiaan Barnard, in ŉ tyd van vinnige tegnologiese vooruitgang. Namens ons almal in die Netcare Christiaan Barnard-gedenkhospitaal wens ons Van Wyk alle sterkte toe vir sy volgehoue herstel,” het Van der Hoven gesê.