Weens die gebrek aan statutêre regulasies is Suid-Afrikaanse akteurs al jare in die benarde posisie waarin hulle geen tantième vir hul televisie- of rolprentwerk ontvang wanneer dit weer uitgesaai word nie. Net die uitsaaiers word bevoordeel. Dié vergoeding vir akteurs is ’n standaardpraktyk in ander lande.
“Ons vra dat eksklusiewe regte aan akteurs toegestaan word sodat wanneer ’n oudiovisuele opname (vir televisie en ’n rolprent) van hulle gebruik word – gelisensieer, opgeneem en versprei – die akteur ’n persentasie van daardie inkomste as oorblywende inkomste sal ontvang.”
Indien Saga se pleidooi slaag, kan dit ’n deurslaggewende impak op die Suid-Afrikaanse akteursbedryf hê.
“So dit kan vir jou voordele inhou, byvoorbeeld later in jou loopbaan wanneer jy dalk te oud of sieklik is om te werk. Akteurs kan hulself dan steeds onderhou danksy die werk wat hulle deur hul hele loopbaan gedoen het.”
Hy beskou die Wet op die Beskerming van Kunstenaars van 1967 as gebrekkig en hy meen dit moet gewysig word.
“Dit het al bestaan voordat televisie in Suid-Afrika begin het, laat staan nog die internet. Mense verwys dikwels na die vierde nywerheidsrevolusie, ’n gedigitaliseerde ekonomie wat behels dat mense baie meer in verbinding is. Mense kan ’n groot verskeidenheid oudiovisuele inhoud op die internet verbruik. Daarom moet dié wet aangepas word.”
Saga is positief oor die voorlegging, maar hulle weet sommige mense sal hulle by die akteurs en ander by die uitsaaiers skaar.
“In die praktyk moet ’n oudiovisuele produk na die mark geneem word en verbruikers moet daarvoor betaal en daarvolgens kan akteurs hul persentasie oorblywende inkomste verdien. Kykgewoontes het al baie verander en dit sal steeds verander, maar daar sal altyd ’n behoefte aan inhoud wees.”
“Om akteurs te bemagtig beteken nie dat die uitsaai-sektor benadeel word nie. Dit verhoog elkeen se produktiwiteit, want vir elkeen is daar ’n beter uitkoms wanneer hul werk gebruik word.”
Ek dink hierdie wetgewing kan ’n helse verskil aan die bedryf maak, want in ander lande is hierdie stryd al baie jare gelede geveg en gewen.
Ek hoop die voorlegging word aanvaar. Dit is ’n menslike reg vir ons as akteurs om daardie tantième te kry vir die gebruik van ons beelde oor en oor deur kanale en verspreiders ensovoorts.
’n Mens kan dit net nie genoeg benadruk dat hierdie ’n verskriklike groot stap in die regte rigting is nie.
’n Hoofakteur word net een keer betaal, ongeag of die program ’n heruitsending is of aan ’n ander kanaal verkoop word. In ander lande ontvang akteurs oorblywende inkomste wat hulle aan die gang hou, maar nie hier nie.
Ek het werk daarbuite met my in ’n hoofrol. Dit voel bisar dat ek moet veg vir betaling en dat die verkoop van die produk aan ’n internasionale mark geen voordeel vir my sal inhou nie.
Die akteur Armand Aucamp, bekend om die reeks Die Boekklub en die rolprent Krotoa, het dit met ’n foto van homself gelaai met ’n boodskap op die foto.
Dit lui: “Hi, my naam is Armand Aucamp en ek is ’n Suid-Afrikaanse akteur. Dit is 2018 en ek besit steeds nie die regte tot my beeld of my deel van die winste wanneer die versprei word nie. Ons moet dit verander. NOU! Dit is waarom ek Saga ondersteun en eensgesind met hulle is in hul pleidooi in die parlement om die Wysigingswetsontwerp op die Beskerming van Kunstenaars aan te neem.”