Taalraad: Vaarwel, Adam Small, vriend, mentor en gemeenskapsbouer | LitNet
Die Afrikaanse Taalraad betuig ons innige deelneming aan die Small-familie met die heengaan van 'n geliefde kind van Afrika. Die leemte wat deur Adam Small se heengaan gelaat is, sal nooit gevul kan word nie. Sy bydrae tot die mensdom en tot die Afrikaanse letterkunde sal lank nog weerklank vind in ons stories wat ons nou opnuut gaan opdiep, maar ook in die werk van letterkundiges wat sy monumentale bydraes gaan herontdek en herdefinieer. Wat hom so besonders gemaak het, was die eenvoud waarmee hy die komplekse kon verwoord. Die slotwoord oor sy waarde vir die Afrikaanse taal en sy mense is nog lank nie geskryf nie. Sy passie vir Afrikaans het nog eens weerklank gevind in sy laaste gedigte.
Wat vir my bowenal uitgestaan het van sy lewe was sy diepe meelewing met die lief en leed van gewone mense, veral die bruin mense – wat nog steeds gebuk gaan onder diskriminasie en onnoembare lyding. Sy gedigte en dramas weerspieël hierdie passie hard en duidelik. En nêrens is die leed van gedwonge verskuiwings en onderdrukking so treffend vervat soos in sy werke nie. Die pogings van ouer Afrikaanse literatore om hierdie belangrike faset van sy oeuvre te onderbeklemtoon het klaaglik misluk.
Ek was bevoorreg om as lid van Dramsoc, die dramavereniging wat ons in 1972/3 op die UWK gestig het, Adam Small as mens goed te leer ken. Sy sagte dog ferm optrede teenoor ons was meer as net dié van regisseur van ons produksies. Ons was die eerste studente wat daarin kon slaag om Kanna hy kô hystoe suksesvol op die planke te bring, ten spyte daarvan dat die grootste kritiek teen dié drama sy opvoerbaarheid was. Met hierdie drama het ons die Skiereiland deurkruis en menige gehoor tot trane beweeg. Small het dit gedoen op gevaar af van arrestasie, want daar was altyd vreemde voertuie wat ons geselskap vergesel het. Hy het baie keer sy eie middele gebruik om die opvoerings moontlik te maak. Ons was 'n hegte gesin. Saam met Rosalie in die Volkswagen-stasiewa het hulle vele aande middernag by die huis aangekom, maar kla sou hulle nooit.
Foto geneem by die Afrikaanse Taalraad se eerste bekroningsplegtigheid in 2013 waartydens die Koker vir Bevordering van Afrikaans aan prof. Adam Small toegeken is. By hom is mnr Cerneels Lourens, ontvanger van die Koker vir Beskerming van Afrikaans, en Hendrik Theys.
Adam, ek is dankbaar dat jy my lewe kom verryk het. Dankie dat jy my en vele ander kon bewus maak van ons menswees. Dankie dat jy die bruin mense hoop en menswaardigheid gegee het. In 2013 is jy deur die Afrikaanse Taalraad vereer met 'n Kokertoekenning vir die Bevordering van Afrikaans. En hoe gepas was dit nie! Want soos die kokerboom, wat die onstuitbare groei en uitreiking van die Afrikaanse taal versinnebeeld, is jy gebore en getoë in 'n genadelose deel van ons land en het jy vasgebyt, die elemente getrotseer en blom jy in die Afrikaanse letterkunde én in ons menswees.