Domani boer in sy Hop-huis; bure kla sy koeie stink | Netwerk24
27 Augustus 2018 19:32
“Hulle sê my koeie ruik sleg,” sê Domani Plaatjie (90), een van die halfdosyn kleinboere wat diere by hul Hop-huise in Uitenhage aanhou.
“Veediefstal en ’n tekort aan grond maak dat ons in Hop-huise boer,” sê Plaatjie verder.
’n Koei in een van Gunguluza, Uitenhage, se strate. Inwoners hier kla dat kleinboere se vee hul hekke verniel en in hul werwe na weiding soek. Foto: Thamsanqa Mbovane
Hy deel ’n oorvol Hop-huis met sy vrou, middeljarige dogter en vier kleinkinders in Gunguluza, KwaNobuhle.
“Ek is oorspronklik van die platteland naby Grahamstad en het meer as twee dekades gelede Gunguluza toe gekom. Ek het vyf koeie saamgebring en ’n kraal langs my plakkershut opgerig. Toe was hier oop grond met digte bosse en almal het ’n perseel afgemerk en ’n hut opgerig.”
Sy Hop-huis is in 2011 opgerig, waarna hy ’n groter kraal in sy agterplaas opgerig het.
“Die munisipaliteit het die area skoongemaak en nêrens spasie gelos vir ’n kraal nie,” sê hy.
Plaatjie besit vandag 14 koeie. Hulle wei in ’n gebied weg van sy huis en sy seuns bring die beeste voor donker terug kraal toe. Ongelukkig word die beeste soms op die Rocklands-pad raakgery, of veediewe steel van hulle. Soms word hulle ook geskut omdat hulle op ander kleinboere se grond wei.
Hy en sy bure kom nie meer goed oor die weg nie omdat hulle oor vlieë en die reuk kla.
“Soms moet ek mense se hekke regmaak, want hulle sê my koeie het dit oopgestamp op soek na gras en kos.”
’n Inwoner wat anoniem wil bly, is kwaad omdat Plaatjie en ander kleinboere tussen nuut geboude Hop-huise boer.
“Ons het voortdurend troppe koeie, snorkende varke, hoenders en bokke wat op ons werwe kom soek na weiding.’
Sedert 2000 bly die regering grond skoonmaak en bosse wegkap om meer huise te bou.
GroundUp het ses kleinboere in Gunguluza se Hop-gebied besoek. Hulle is meestal bejaardes.
William Nyiki (73) vertel ’n soortgelyke storie as Plaatjie s’n. Hy het drie dekades gelede hiernatoe getrek, deel sy huis met vier kinders en hou hoenders en koeie aan.
“Sedert 2000 bly die regering grond skoonmaak en bosse wegkap om meer huise te bou,” sê hy.
“Ons het krale verder weg probeer bou, maar dan kom steel mense ons vee.”
Meer oor: Grahamstad | Boere