Pseudoniem(e) Kronkel, Karel Bralleput
Geboren 7 Oktober 1913
Geboorteplek Den Haag
Sterfdatum 30 November 1987
Plek van sterfte Amsterdam
Beroep joernalis, rubriekskrywer, outeur
Jare aktief 1931-1987, sedert 1946 onder die pennaam Kronkel
Invloede Herman Heijermans, Anton Tsjechof, Willem Elsschot
Bekende werke Klein beginnen, Kroeglopen, Mooi weer vandaag
Uitgewery De Arbeiderspers
Simon Johannes Carmiggelt (Den Haag, 7 Oktober 1913 – Amsterdam, 30 November 1987) was 'n Nederlandse joernalis, skrywer en digter. Onder die pseudoniem Kronkel publiseer hy byna veertig jaar feitlik daagliks 'n rubriekstuk in die dagblad Die Parool, waarvan hy 'n seleksie jaarliks bundel en vir die televisie voordra, welke hom baie populêr maak. Hy skryf kabaretstukke vir onder meer Wim Kan en Wim Sonneveld, waaronder Sonneveld se konferensies Croquetten en De jongens. In 1961 word die Constantijn Huygens-prys aan hom toegeken en in 1977 die P.C. Hooft-prys vir die jaar 1974.
Carmiggelt leer in sy geboortestad Den Haag oor die joernalistiek. Einde 1931 was hy aangestel by die Haagse uitgawe van Die Volk. Naas toneelresensies en verslae oor mindere regsake, het hy ook vanaf 1936 die rubriek Kleinigheden geskryf, te wete die voorloper van die Kronkels stukke. Hy lewer verslae oor die byeenkomste van die NSB, omdat sy koerant die ware aard daarvan wil toon. Op 6 September 1939 trou hy met Tiny de Goey. In 1940, net voor die uitbreek van die oorlog, verskyn sy eerste boek, Vijftig dwaasheden, 'n seleksie uit Kleinigheden. Vanaf Julie 1940 bepaal die besetter die koers van die koerant en Carmiggelt en sy broer Jan bedank. Nog dieselfde jaar geword hy pers-agent van die Residentie Tooneel. In Julie 1941 aanvaar hy sy ontslag as synde die enigste medewerker wat geweier het om die Ariërverklaring te teken. Hy skryf die speurroman Johan Justus Jacob om 'n uitgewery te help waar Jode werk, gesien die ontslag van Jode wat elders besig was om plaas te vind.
In 1942 word sy seun Frank gebore en begin die onwettig opgerigte koerant Die Parool te verskyn. Hoewel Carmiggelt 'n gesin het, werk hy egter hieraan mee. In 1943 kom sy broer, wat aktief was in die versetbeweging, om in kamp Vught, verraai deur die toedoen van sy vriend die ekonoom Friedrich Weinreb. Carmiggelt raak mettertyd nouer betokke by die koerant en hy neem die verantwoordelikheid van die tegniese aspekte van die drukkery oor. Toe Den Haag te gevaarlik vir hom word verhuis hy na die Amsterdamse Reguliersgracht, en later na die Egelantiersgracht, waar hy die Hongerwinter en die bevryding deurbring. By bevryding verhuis die Carmiggelts na 'n woonstel aan die Eerste Weteringplantsoen. Na die bevryding bly hy verbind aan die nou wettige koerant, en skryf hy vanaf 24 Oktober 1946 onder die naam Kronkel 'n daagliks rubriek wat gou gewild word en vir jare die identiteit van die koerant help vorm.
Carmiggelt was goed bevriend met Wim Kan, maar die bekendste persoon op sy Kronkels-gebaseerde konferensies was van Sonneveld. In 1956 was Carmiggelt vir die eers op die televisie te sien, waarop hy vanaf 1965 met reëlmaat verskyn. Sy verskyning sou weldra 'n minder vrolike en meer sombere aard verkry. Van 1971 tot 1975 tree hy in korrespondensie met Gerard Reve. In 1972 ondervind hy 'n geestelike en fisieke ineenstorting en word hy aangesê om sy drankverbruik te staak. In 1977 word die P.C. Hooft-prys vir 1974 aan hom toegeken en dieselfde jaar uitgereik.
Nadat hy in 1978 pensioen-geregtigde leeftyd behaal, het Carmiggelt aanvanklik nog ses keer per week in die koerant geskryf, maar in 1980 halveer hy die bydrae en ten tyde van sy heel latere rubrieke in 1983 verskyn dit maar een maal per week in die koerant. In dié periode bloei 'n liefdesverhouding op tussen Carmiggelt en die rubriekskrywer Renate Rubinstein van die Vrye Nederland. In die laaste jare van sy lewe skryf hy egter nie meer nie. In 1987 geword diabetes gediagnoseer. Hy sterf weens 'n tweede Hartaanval, enkele weke nadat 'n eerste hom reeds verswak het.
In die loop van die jare ontwikkel Carmiggelt as prosaïs; volgens die kritikus Kees Fens verleen hy in sy beste werk aan skynbaar eenvoudige verhaaltjies 'n gedefinieerde konstruksie en formulering. Dit is aan die mededoë en die totale verdieping van die outeur te danke dat die kontras tussen ideaal en werklikheid waarmee sy karakters gekonfronteer word, verhale oplewer wat in hul treurigheid dikwels - vernaam in die middel periode van sy oeuvre - as 'verscheurend humoristisch' beskryf kan word. Carmiggelt se meesterskap oor die taal het gedurende sy loopbaan bly groei, en hy het deurlopend minder woorde nodig gehad om steeds meer te suggereer. Die stad Amsterdam is die onuitgesproke en implisiete agtergrond van baie van sy werk gewees. Volgens sy biograwe Sylvia Witteman en Thomas van den Bergh het Carmiggelt 'de meest gelezen en meest gewaardeerde column uit de Nederlandse dagbladhistorie geproduseer.'
Borsbeeld van Simon Carmiggelt in die Weteringplantsoen te Amsterdam
2 Bibliografie (nie in chronologiese volgorde nie)
Carmiggelt word enkele kere bekroon: in 1953 ontvang hy 'n prys van die Haagse Jan Campert-stigting, in 1961 ken dieselfde stigting aan hom die Constantijn Huygens-prys toe vir sy volledige oeuvre, in 1967 ontvang hy die vyfjaarlikse Boekenverkopersprijs, en in 1974 die hoogste Nederlandse literêre onderskeiding: die P.C. Hooft-prys. Hy ontvang ook die volgende pryse:
1967 - Prys van die Amsterdamse Boekverkopers Vereniging vir sy gehele oeuvre, met spesiale vermelding van Fluiten in het donker
1975 - Edo Bergsma-ANWB-prys vir sy gehele toeristiese oeuvre
1975 - J.P. van Praag-prys
Bibliografie (nie in chronologiese volgorde nie)[wysig | wysig bron]
1965 - Maatschappelijk verkeer|Kolom2=* 1965 - Fluiten in het donker
1979 - De rest van je leven
1954 - Alles für dit Katz
1969 - Dit Kuns, Großvater zu sein
1970 - Dit Kuns, stillvergnügt zu sein
1972 - Ihom just kidding: More of a Dutchman's slight adventures
1985 - Neskol'ko bespoleznych soobraženij
2002 - Morgau denove ni vidu; Esperanto-vertaling van Gerrit Berveling van Môre sien ons wel weer
2009 - Dit geschenkte Katze
1975 - Simon Carmiggelt deur Luc Verhuyck (gedeeltelik in samewerking met Theo Jochems). Brugge: Uitgeverij Orion - Den Haag: Uitgeverij Scheltens & Giltay.
1988 - Simon Carmiggelt 1913-1987 deur A.M. die Bakker. Lelystad: Stigting IVIO (AO-boek 2206).
1996 - Een erg moeilijk vak. S. Carmiggelt in de reclame deur Henk van Gelder. Nieuwerkerk Zld.: Die Carmiggeltvrienden.
1998 - S. Carmiggelt; Een levensverhaal deur Sylvia Witteman en Thomas van den Bergh. Amsterdam: Uitgeverij Die Arbeiderspers.
1999 - Carmiggelt; Het Levensverhaal deur Henk van Gelder. Amsterdam: Nijgh & Van Ditmar.
2000 - Geen Kronkel, geen Bralleput deur Henk van Gelder. Amsterdam: Vereniging van Carmiggeltvrienden.
Biografieë, werke en tekste Digitale Biblioteek vir die Nederlandse Lettere (dbnl)
Biografie in die Biografisch Woordeboek van Nederland
↑ Stuiveling en Huygens (1985), 130
↑ Fens (2004), 66-67
Bork, G.J. van (2002). Simon Carmiggelt. DBNL-biografieënproject, online. Nieu toegevoeg, November 2002.
Fens, Kees (1963). Humoristen. Oorspronlik verskyn in Die Tyd, herdruk in: Kees Fens, Loodlyne. Eerste druk 1967, tweede druk 1978: Amsterdam: Athenaeum - Polak & Van Gennep, p. 94-97. ISBN 9025380174
--- (1967). Die werk van S. Carmiggelt. Ons Erfdeel jaargang 11, p. 7-11.
--- (1972). [Inleiding]. S. Carmiggelt, Maatskaplike verkeer. Keuse van die tekse: S. Carmiggelt. Ingelei deur Kees Fens. Reeks Kort en Goed. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij N.V., II-VII. ISBN 9021401029
--- (1975). [Interview met S. Carmiggelt] S. Carmiggelt, Ongeordend lees. Gekies deur Kees Fens. Reeks Kort en Goed. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij B.V., II-VII
--- (1997). Doorluchtig glas. Vijftig jaar P.C. Hooft-prys. Stigting P.C. Hooft-prys vir Letterkunde, Den Haag/ Em. Querido's Uitgeverij B.V, Amsterdam. ISBN 9021462370
--- (2004). Dat oue Europa. Nieu keuse uit die maandag stuks/stukke. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij B.V. ISBN 9021462079
Gelder, Henk van (1999). Carmiggelt. Die levensverhaal. Amsterdam: Nijgh & Van Ditmar. ISBN 903882694X
Rodenko, Paul (1959). 'Die wêreld van Simon Carmiggelt.' Paul Rodenko, Die sprong van Münchhausen. Den Haag: Bert Bakker/Daamen, p. 5-18.
Roegholt, Richter. (1972). Die Geskiedenis van Die Besige By 1942-1972. Amsterdam: Die Besige By.
Rubinstein, Renate (1991). Myn beter ek. Herinnerings aan Simon Carmiggelt. Amsterdam: Meulenhoff. Tweede druk, 1991. ISBN 9029025662
Ruiter, C. die (1979). Oor die proza van S. Carmiggelt. Amsterdam: Wetenskaplike Uitgeverij b.v. ISBN 9062878725
Stuiveling, G. en G.W. Huygens (1985). 'Simon Johannes Carmiggelt.'
Stuiveling, G. en G.J. van Bork (1985). 'Jan Hendrik Leopold.' In: G.J. van Bork en P.J. Verkruijsse (red), Die Nederlandse en Vlaamse nader se van middeleeue tot heden. Weesp: Haan, p. 130-131.
Verre, Tony van (1978). Tony van Verre ontmoet Simon Carmiggelt. Uit dit leef van 'n skryfend persoon. Bussum: die Gooise Uitgeverij. ISBN 9026984138
Witteman, Sylvia en Thomas van den Bergh. (1998). S. Carmiggelt. 'n levensverhaal. Amsterdam en Antwerpen: Die Arbeiderspers. ISBN 9029556145
ISNI: 0000 0003 5525 9186
BNF: cb12197543t (data)
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Simon_Carmiggelt&oldid=2014640"
Die bladsy is laas op 11 Julie 2019 om 17:05 bygewerk.