Uitlek van dokumente wys VSA se sterk- en swakpunte in globale intelligensie(Foto: Scott & Michael Seviour-Owens/Pixabay) Honderde bladsye van hoogs geheime dokumente van die Amerikaanse regering, en spesifiek die Pentagon, is oor ŉ periode van drie maande op ŉ obskure aanlyn geselsgroep van rekenaarspeletjie-entoesiaste bekendgestel. Die Amerikaanse owerhede vind uiteindelik in die media daarvan uit, en daar is rooi gesigte by bondgenote regoor die wêreld. Krisisvergaderings word gehou en daar word dreigende globale gevolge in die gesig gestaar. Die Federale Buro van Ondersoek (FBI) het met gepantserde voertuie en ŉ weermaghelikopter in die lug op ŉ huis in ŉ klein dorpie op die mees onwaarskynlike verdagte, ŉ rekenaarnetwerktegnikus wat by die nasionale wag in Massachusetts werk, toegesak. Dit klink soos beeldmateriaal vir ŉ Hollywood-film, maar dit is presies wat die afgelope tyd met die Jack Teixeira-sage in die VSA afgespeel het. Teixeira, ŉ 21-jarige lid van die Massachusetts-lugmag, en spesifiek ŉ IT-spesialis in dié afdeling, is verlede week by sy ouerhuis in ŉ pragtige beboste, landelike gebied suid van Boston in hegtenis geneem op aanklagte van die ongemagtigde bewaring en oordrag van nasionale verdedigingsinligting en die ongemagtigde verwydering en bewaring van geklassifiseerde dokumente. Sedert Februarie vanjaar het Teixeira van die mees geheime dokumente, wat onder senior leiers van die Amerikaanse weermag en die Departement van Verdediging gesirkuleer is, aan vriende in ŉ klein kletsgroep op die internet versprei in ŉ klaarblyklike poging om hulle van die ware gevolge van oorlog bewus te maak. In 2021 het Teixeira ŉ sekuriteitsklaring van die Amerikaanse regering gekry om hoogs geheime dokumente te hanteer weens sy aanstelling as rekenaarnetwerktegnikus in die intelligensie-afdeling van die nasionale wag in Massachusetts. Die gevolg hiervan was dat Teixeira die afgelope twee jaar toegang tot hoogs geheime intelligensiedokumente, insluitende inligting deur Amerikaanse spioene wat die Russiese weermag geïnfiltreer het, kon kry. Dit is egter reeds duidelik dat Teixeira nie ŉ Russiese, Chinese of ander agent is of was wat teen die Amerikaanse regering gewerk het nie. Hy was ook nie soos Edward Snowden in 2013 op ŉ missie om Amerika se metode van intelligensie-insameling te ontbloot nie. Snowden het in 2013, toe hy ŉ kontrakteur van Amerika se nasionale veiligheidsagentskap (NVA) was, duisende geklassifiseerde dokumente aan joernaliste verskaf met die uitsluitlike doel om die NVA se werkswyse te ontbloot. Oor die volgende weke sal die saak teen Teixeira beter ontvou, maar vir nou lyk dit of hy eerder meegevoer geraak het met oorlog. In sy werk het hy gesien watter vernietigende gevolge die oorlog in Oekraïne inhou en hoe wêreldleiers die oorlog bly voed. Teixeira is ŉ ywerige aanlynspeletjie-entoesias en het die afgelope paar jaar ŉ kletsgroep op die boodskapplatform, Discord, bedryf. Tientalle hoofsaaklik manlike tieners was deel van die Thug Shaker Central-kletsgroep waar veral oorlog bespreek is. Teixeira het sedert Januarie vanjaar hoogs geklassifiseerde dokumente op die kletsgroep geplaas. Dit het eers bekend geword nadat een van die groep se lede die dokumente op ŉ ander sosialemediaplatform gedeel het. Watter inligting is uitgelek? Die dokumente wat Teixeira onwettig gekopieer en met sy vriende gedeel het, fokus veral op die oorlog in Oekraïne, maar betrek beide bondgenote en vyande van die VSA. Die dokumente bevestig die VSA se omvangryke vermoë om deur ŉ globale spioenasienetwerk die kommunikasie van bondgenote en vyande te onderskep en selfs vyandige magte te infiltreer. Een van die ernstigste sake wat deur die bekendmaking van die dokumente aan die lig gekom het, is die feit dat ŉ hele aantal lande militêre spesiale magte in oorlogsones in Oekraïne het. Die Verenigde Koninkryk het 50 lede van hulle spesmagte in Oekraïne, gevolg deur Letland (17), Frankryk (15), die VSA (14) en Nederland (1). Hierdie lande is almal lidlande van die Noord-Atlantiese Verdragsorganisasie (Navo). Die rede waarom hierdie kwessie ernstig is, is omdat dit Russiese bewerings oor die betrokkenheid van Navo-lidlande in die oorlog verder bevestig en die argument versterk dat die oorlog lankal nie meer net een tussen Rusland en Oekraïne is nie. Die Amerikaanse intelligensiedienste, en spesifiek Amerika se sentrale intelligensiediens (CIA), het die afgelope jaar daarin geslaag om die Russiese weermag verder te infiltreer. Uit hoëvlak kommunikasie wat uitgelek is, blyk dit dat daar groot onenigheid binne die Russiese weermag, maar ook tussen die weermag en die Kremlin, oor die oorlog in Oekraïne en die Russiese oorlogstrategie bestaan. Verder het die Amerikaners ook op die president van Oekraïne en verskeie senior leiers van die Oekraïense regering en weermag ingeluister. Dele van Oekraïne se strategie om binnekort ŉ sogenaamde lente-offensief te loods ten einde verlore grondgebied terug te wen, is ook uitgelek. Verskeie skyfies wat deur senior generaals in die Pentagon in vergaderings bespreek is, is deur Teixeira uitgelek. Daar is egter ook heelwat inligting oor hoe Amerika inluister op bondgenote soos Suid-Korea, Israel, die Verenigde Koninkryk en ander lande wat militêr en polities nóú met die VSA saamwerk. Kritiek deur leiers in die Pentagon oor die Verenigde Nasies (VN) se hantering van die oorlog het ook uitgelek. Wat is die gevolge van die lekkasie? Die eerste kommerwekkende gevolg vir Amerikaanse politici en militêre leiers is die veiligheid van agente en spioene wat deur die dokumente blootgestel kan word. ŉ Leier in die Huis van Verteenwoordigers se intelligensiekomitee het verlede week gesê dat die lekkasie van hierdie dokumente sonder twyfel tot lewensverlies sal lei. Daarmee saam kan dit ook Oekraïense soldate blootstel omdat heelwat van die dokumente uitgebreide inligting verskaf oor waar swakpunte in Oekraïne se verdediging is. Die Russe sou sonder twyfel die dokumente reeds deeglik bestudeer het. Nóg ŉ gevolg van die uitlek van die dokumente is dat die verhouding tussen die VSA en bondgenote benadeel kan word, met Amerikaanse bondgenote wat toenemend skepties is oor die Amerikaners se onverskrokke intelligensienetwerk, wat ook gereeld die inluistering van oproepe en die onderskepping van kommunikasie van regeringsleiers, militêre leiers en intelligensie-agentskappe in lande soos Israel, die VK, Suid-Korea en ander bondgenote in Europa en Australasië insluit. Die grootste vraag wat egter uit die uitlek van honderde hoogs geheime dokumente ontstaan, is hoe so iets kon gebeur sonder dat iemand dit betyds agtergekom het. Ernstige vrae word gevra oor die hantering van hoogs geheime dokumente in die Amerikaanse weermag en regering. Dit volg natuurlik ook nadat hoogs geheime dokumente verlede jaar in die huise van Donald Trump, Mike Pence en Joe Biden ontdek is. ŉ Omvattende hersiening van die hantering van vertroulike dokumente sal waarskynlik een van die gevolge van hierdie lekkasie wees. Amerika is steeds die globale intelligensieleier Wat die afgelope twee weke se drama oor die uitlek van hoogs vertroulike dokumente bewys het, is dat die Amerikaners steeds oor die mees indrukwekkende en omvangryke intelligensienetwerk en -vermoë in die wêreld beskik. Terwyl Amerikaanse bondgenote soos Israel, die VK en Suid-Korea ŉ bietjie omgekrap kan voel oor inligting wat uitgelek is, benodig hulle en tientalle Amerikaanse bondgenote steeds daagliks die intelligensie-ondersteuning van die Amerikaners. Dieselfde geld vir Oekraïne. Wat die dokumente bevestig het, is dat die VSA Oekraïne met deurlopende, hoëvlak intelligensie oor die Russiese weermag se planne, maar ook fisiese bewegings, inlig. Amerika asook ander lande se spesiale magte is werksaam in Oekraïne, maar daar is geen bewys dat hulle werklik in direkte gevegte met Rusland betrokke is nie. Wat egter ook bevestig is, is dat die VSA wesenlike uitdagings in die gesig staar met swak politieke en militêre leierskap wat die afgelope jare toegelaat het dat vertroulike dokumente uitlek, en dat beter meganismes om vertroulike dokumente te hanteer, nie ontwikkel is nie. Uiteindelik kan hierdie kwessie meer in ŉ politieke saak, wat ook verkiesings kan raak, eerder as ŉ nasionale veiligheidskwessie ontaard. Ons kan dus in aanloop tot volgende jaar se presidentsverkiesing heelwat debatte oor die hantering van vertroulike regeringsdokumente verwag.