Omstrede NGV-plan: ANC tree irrasioneel, onverantwoordelik opArgieffoto (Foto: DarkoStojanovic, Pixabay) Solidariteit het Vrydag die aanvaarding van die omstrede Nasionale Gesondheidsversekering (NGV)-plan deur die kabinet ten sterkste veroordeel en gesê dat die regering duidelik net ŉ ideologiese oorwinning wil behaal al is dit ten koste van Suid-Afrikaners se lewens. Morné Malan, senior navorser verbonde aan die Solidariteit Navorsingsinstituut (SNI), voer aan dat die minister van gesondheid, dr. Zweli Mkhize, se uitlatings dat die tyd vir gesprekke, ontleding en diagnose verby is en dat ons met implementering moet voortgaan, onverantwoordelik is en dat die NGV afstuur op ŉ ramp. “Ek kan verstaan hoekom die minister sou wou hê dat ons moet ophou ontleed, want elke ekonomiese ontleding, elke mislukte loodsprojek en gesprek ontbloot net verdere gebreke wat die stelsel sal kniehalter, en verder dui dit ook daarop dat die NGV bloot nie lewensvatbaar is nie.” Solidariteit benadruk dat die NGV nie bloot ŉ onvoldoende stap in die regte rigting is nie; dit verteenwoordig veel eerder ŉ drastiese en daadwerklike stap in die verkeerde rigting. “Daar kan op die status quo verbeter word, maar selfs die huidige toedrag van sake sal vir die meeste Suid-Afrikaners meer wenslik wees as ŉ monopolisering van gesondheid in die hande van die staat,” verduidelik Malan. Solidariteit maak ook sy skeptisisme bekend rondom die gewysigde weergawe van die wetsontwerp en betwyfel die regering se bereidwilligheid om enige van die uiters skadelike aspekte van die aanvanklike wetsontwerp te beken. “As ŉ mens kyk na die terugvoer wat uit soveel oorde ontvang is – vanaf die tesourie, die breër sakesektor (soos banke, versekeringsmaatskappye, die Kamer van Koophandel, mynhuise, ouditeursfirmas, en selfs vanaf mediese skemas en administrateurs), die farmaseutiese bedryf, privaat hospitaalgroepe, asook georganiseerde arbeid en vanaf verskeie dinkstigtings onder talle ander, dan kon ŉ mens beswaarlik nie by enige ander gevolgtrekking uitkom as dat ŉ totale hersiening of verwerping van die voorstel nodig is nie. Daar is feitlik geen kans dat hierdie weergawe ŉ wesenlike verbetering bied nie. Ons sien dit ook in die regering se ongeneentheid om met redelike ontleding in gesprek te tree en eerder voort te druk met die wetsontwerp, ongeag die gevolge vir gewone Suid-Afrikaners,” het Malan bygevoeg. Philip van Staden, woordvoerder oor gesondheid van die VF Plus, het op sy beurt gesê Suid-Afrika se gesondheidsdiens is in ŉ moeras – nie weens ŉ tekort aan geld nie, maar weens wanbestuur, korrupsie en onkundigheid. “Nou verwag die regering dat dieselfde amptenare wat vir dié chaos verantwoordelik is, sy grandiose NGV moet bedryf. Dit spreek vanself dat dit gedoem is tot mislukking.” Die minister sê net 16% van alle Suid-Afrikaners het toegang tot die huidige gesondheidstelsel. “Tog lê die staatsgesondheidsdiens se voetspore tot in die verste uithoeke van die land. Dit is dus duidelik dat die probleem by dienslewering lê; by die mense wat die diens moet bedryf. En hierin misluk die ANC op skouspelagtige wyse.” Van Staden meen een van die hoofredes vir die mislukking is die regering se obsessie met transformasie. “Die ANC transformeer alles in die land die afgrond in. Voordat die huidige stelsel dus nie behoorlik bestuur kan word nie, is enige van droom van ŉ ander stelsel gedoem nog voordat dit begin. Die NGV-plan moet so gou doenlik geskrap word. Dit is nog ŉ ramp in wording en sal geen verbetering bring by hospitale of klinieke nie.” In die eerste plek sal ŉ gebrek aan verpleegpersoneel die NGV onmoontlik maak. Volgens die vakbond Solidariteit het 8 535 minder verpleegkundiges sedert 2013 die arbeidsmag betree en gekwalifiseerde verpleegpersoneel het sedert 2013 met 40% afgeneem. Dit is te wyte aan swaar werkslading, lang ure, moeilike omstandighede by die werksplek, ŉ gebrek aan ondersteuning en toerusting en ŉ tekort aan geld. “Die situasie op grondvlak in die land se hospitale en klinieke is skokkend,” het Van Staden gesê. “Sekuriteit is so swak dat verpleegsters, dokters, studente en pasiënte aangerand en selfs verkrag word en pasiënte sterf in vreemde omstandighede. Selfs iemand met ŉ gebreekte been wat opgeneem word, is nie seker of hy die hospitaal lewend gaan verlaat nie.” In die tydperk van 2010 tot 2015 het die Gautengse gesondheidsdepartement skikkingsbedrae van sowat R540 miljoen betaal weens nalatigheid. Tans is R1 miljard se regseise teen die departement hangende. Esidimeni het plaasgevind weens swak bestuur. “Tog, soos in ander gevalle van bedrog en korrupsie in die land, is daar geen gevolge nie. Daar is gereeld stakings by staatshospitale weens loongeskille en hospitale en klinieke gaan gebuk onder ŉ tekort aan medisyne. Kankerpasiënte kry Panado’s vir pyn aangesien voorgeskrewe middels nie beskikbaar is nie. Daar mag nie langer toegelaat word dat hospitale as slagpale en lykshuise bedryf word nie. Die minister sal daadwerklik moet ingryp om die land se gesondheidsdiens red. Intussen moet vergeet word van die NGV. Onder die ANC sal dit nie werk nie.”