In die vroeë oggendure formuleer ek dit dan so: die digter se vermoë om die onsê-bare te verwoord. Om die stilte wat agter alles lê, neer te skryf. Daardie primordiale iets wat onaantasbaar is, dit wat agter die vervlietende lê… Die mens se soeke na betekenis in ‘n lewe wat oorval word deur chaos, waansin, pyn, verwerping en verlies.
In die donker is alle katte grou en die volgende oggend, met die breek van die daglumier, herlees ek die verse en besef die digter het my nie in die donker nag mislei nie. Die verse is steeds helder en sterk.
Gibson het destyds in Nuwe Stemme 2 opgeval. Hy gebruik die Boere-oorlog, ou gesegdes, Totius om sy eie verse te laat lewe kry. Omdat hy medikus is, speel die mediese wetenskap dikwels ‘n rol in sy gedigte.
In ‘n woordelys verduidelik die digter die kaplyn soos volg: “‘n (boomgesleepte) skoon stuk grond tussen twee vegtende lande, spesifiek met die intensie om spore wat die kaplyn kruis op patrollie raak te sien”.En dit is dan die digterlike aanslag: die opstand wat in slaap woel; gevegte tussen mense wat onopgelos voortstu; ‘n ouer persoon wat onthou hoe hy as kind getraumatiseer is deur sy pa se ongeluk, terwyl hy deelneem aan ‘n skoolkonsert; ‘n man wat by die vader se kis staan, ‘n knipmes in sy yskoue hand plaas sodat hy – indien hy nie werklik dood sou wees nie – sy pols kan oopsny ten einde werklik te kan sterf…
Woorde word met dubbelbetekenisse gelaai en die digter ontgin in “lupus”(p. 24) die twee betekenisse van die begrip – met ander betekenisse wat die leser opspoor in die voortdurende gesprek met die woordelys agterin of gesprekke met jou self.
Maar dit is juis hierdie beheer wat ook op die lange duur dalk gevaar vir die digterskap kan inhou: die digter moet sy emosies meer ontgin en vertrou. In navolging van Wallace Stevens is daar dertien woorde teen subjektiewe nood en pyn – hier word die pyn weer eens buite gehou deur die intellektuele skrynwerker wat o.a. met Neruda en Seamus Heaney praat.
Dit is egter nie ‘n bundel met altyd maklik of toeganklike verse nie. Die gedigte is ingewikkeld en word met elke lees ‘n komplekse refleksie op die digterskap.
“Ek onthou jou dus behendig / gephotoshop teen die dood” (124) is van die ongelooflike beelde wat die digter gebruik. ‘n Baie sterk motief in hierdie bundel is die talle verwysings na die religieuse. In die slotgedig “wat die mens” (130) word daar duidelik ingespeel op die Bybelse gegewe, maar dit word hier verdraai na die moderne mens met al sy ellendes en angste. Dit is asof die digter in hierdie bundel besig is met ‘n bestekopname van sy jeug en as’t ware sy lewensfilosofie van nou probeer bepaal teen dit waarmee hy groot geword het.
Oogensiklopedie is nie ‘n maklike bundel nie. Dit gee nie sommer sy geheime prys nie en die talle kruisverwysings maak van die bundel ‘n besondere ryk tapisserie.