Beurtkrag al 32 dae ingestel – en nóg op padDie Kusile-kragsentrale. (Foto: Wikus de Wet/AFP) Beurtkrag is tussen 1 Januarie en 10 Mei vanjaar al 32 dae landwyd deur Eskom ingestel. Dít is ses dae meer as die hoeveelheid beurtkrag wat in dieselfde tydperk verlede jaar ingestel is, al het Eskom vanjaar toenemend op dieselaangedrewe oopsiklus-gasturbines staatgemaak om beurtkrag te verlig. Met die kragnetwerk wat toenemend onder erge druk verkeer, is die waarskynlikheid boonop groot dat meer beurtkrag as verwag ook gedurende die winterseisoen ingestel sal word. Eskom het Woensdag tydens ŉ mediakonferensie gesê dat energieverbruikers moontlik ook hoër fases van beurtkrag kan verwag, veral as hy nie genoeg diesel by sy dieselkragstasies kan uitkry nie of as daar ander foute insluip. André de Ruyter, Eskom se uitvoerende hoof, het Woensdag tydens ŉ konferensie gesê Eskom hoop om twee eenhede by die Kusile-kragstasie en eenheid twee by die Koeberg-kragstasie spoedig weer aan die werk te kry om druk op die stelsel te verlig. Dié drie opwekkingseenhede sal gesamentlik sowat 2 500 broodnodige MW by die kragnetwerk voeg. Die eenhede by Kusile sal na verwagting binne die volgende paar weke operasioneel wees, terwyl eenheid twee van die Koeberg-kernkragstasie na verwagting teen einde Junie in werking sal wees. Die energieverskaffer moes sedert die begin van die jaar met die helfte van Koeberg se kapasiteit klaarkom, terwyl skade aan eenheid 4 van die Medupi-kragstasie tot ŉ verdere tekort van 794 MW gelei het. Volgens De Ruyter het dié twee eenhede saam tot byna twee stadiums van beurtkrag bygedra. Onbeplande onderbrekings by aanlegte plaas verdere druk op kapasiteit. Rhulani Mathebula, algemene bestuurder by Eskom, sê ernstige defekte van opwekkingseenhede het die kragnetwerk reeds 27,7% aan kapasiteit gekos. “Dié defekte veroorsaak dat ons opwekkers vir onderhoud en herstelwerk moet afskakel, sodat hulle weer op die netwerk geplaas kan word en optimaal funksioneer. “Dit verg egter baie tyd, instandhouding en belegging. Met die huidige prestasie [van die kragnetwerk] is dit moeilik om die nodige onderhoudswerk te verrig.” Volgens Mathebula dra die Tutuka-, Kendal- en Duvha-kragstasie tot 44% van onbeskikbare kapasiteit by. “Dié aanlegte ontvang tans die nodige ondersteuning om hul prestasie te verbeter sodat daar aan die land se kragaanvraag voldoen kan word.” Mathebula sê daar word veral uitdagings met ketels en turbines by aanlegte ondervind. Nóg ŉ krisis is kragstasies wat die einde van hul operasionele bestaanstydperk nader. “Beplande instandhouding is Eskom se enigste wapen om betroubaarheid en voorspelbaarheid by ŉverwaarloosde aanleg te herstel,” het Eskom se bedryfshoof, Jan Oberholzer, gesê. Hy meen Suid-Afrika het dringend bykomende kapasiteit van tussen 4 000 MW en 6 000 MW nodig om langtermyn-instandhouding by verouderde kragstasies te verrig. Dié gaping raak al hoe groter namate kragstasies die einde van hul operasionele bestaan bereik. Oor die volgende agt jaar sal Eskom genoop wees om nog 10 000 MW van sy kragstasies af te skakel en 12 000 MW teen 2034. De Ruyter het Woensdag gesê daar is egter positiewe belangstelling van beleggers om grond vir die bevordering van groen energie by Eskom te huur. Eskom het ook 4 000 ha naby sy aanlegte en stasies in Mpumalanga vir dié doeleindes beskikbaar gestel. Volgens Oberholzer is langtermynoplossings rakende die hantering van steenkool ingestel om die voorraaduitdagings op te los. Dít dra lank reeds tot die swak prestasie van aanlegte by. “Ons steenkoolvoorraadvlakke lyk tans goed met voorraad vir 38 dae beskikbaar. Dit sluit Kusile en Medupi se voorraad uit.” De Ruyter het Woensdag gesê burgers moet beurtkrag nie as die sogenaamde “nuwe normaal” beskou nie. Volgens die energieverskaffer besef die regering die erns van die behoefte aan nóg kapasiteit terwyl Eskom aandag aan die instandhouding van sy verouderde stasies gee.