'Dit is wat gebeur as jy die dood op jou vingerpunte dra': Lees 'n uittreksel uit Stom gode deur Dibi Breytenbach | The Reading List
Na 'n noue ontkoming is Dibi Breytenbach se kolonel Aella O'Malley terug – en die keer bevind sy haar in Mosambiek waar sy betrek word by 'n ondersoek na kadawers wat in die veld gevind is.
Dit word gou deur nog lyke opgevolg, en Aella besef weer opnuut – die gode in Afrika is stom. En lui.
Lees 'n uittreksel uit Stom gode:
And I wonder how many plans have gone bad …
I wonder how many times you had sex …
'Onde eles estão?' vra Fidel.
'Langs die rivier by Emadelakufa, net soos laas keer,' antwoord Tito. Ongeduld lê in die afgemetenheid van sy woorde. 'Ek het jou mos gesê.'
'Dis amper nog 'n hele oggend se stap.'
'KwaQhuqhuva is nie meer so ver nie. Ons kan slaap tot sononder. Van daar af is dit 'n uur se stap. Miskien twee, op die meeste.'
KwaQhuqhuva, die plek wat lyk soos 'n puisie, die naam wat die plaaslike mense aan die klipstapel op die horison gegee het. Die silhoeët is 'n donker massa in die verte. Dit is verder as wat dit lyk. Afstande is bedrieglik in die bos. Tito haal die geweer van sy skouer af en vryf met een hand oor die dik spiere van sy nek en skouers. 'Ons moet goed uitrus. Daar gaan nie vannag tyd wees om te speel nie.'
Sombra kan die beweging duidelik in die diep skemer sien. Besef die Portugees nie hoe sy wit vel in die skaars lig wys nie of is hy so arrogant dat hy nie omgee nie? Hy trek sy asem in en proe die mensreuk van die trio in sy mond: ou sweet, verslane naskeermiddel, sigaretrook en die stank van suur pap.
'Hulle wag in Maputo,' sê Tito. 'Die mense kry ons môreoggend teen sonop anderkant die brug by die N2 tensy ons hulle voor die tyd laat weet dat ons reg is. Ons moet van Emadelakufa af tot daar stap. Hulle vat ons dadelik deur na Miller's Crossing toe.'
'Hoe?' vra Fidel.
'Vangwa. Niemand keer 'n vangwa voor nie. Van Miller's Crossing af is dit net meer as 'n uur tot in Maputo.'
'En ons geld?'
'Ons kry dit oor drie dae.'
'Is daar nie 'n kortpad van Emadelakufa af tot by die brug nie?' wil Ché weet.
Tito haak weer sy geweer oor sy skouer. 'Ons kan altyd deur die rivier swem.'
'Jy's gek,' sê Fidel. 'Daar's krokodille in die water.'
'Presies. Kom ons stap. Ek is moeg.' Tito breek uit die bospaadjie, struikel teen die hoogtetjie af wat die droë Omuncupan van die res van die bos skei. Hy stryk met lang treë oor die skubbige oppervlak aan. Die ander twee volg.
'Wat nou?' vra Fidel. Sombra kan hom duidelik hoor.
'Ek moet pis.'
'Hier?' vra Ché.
'Waar anders? Hier is tog niemand wat kyk nie.' Tito vroetel aan sy gulp.
'Maak gou,' maan Fidel. 'Netnou vreet die leeus ons op.'
'Nie sommer nie.'
'Agora, Capitão?' fluister Americo agter Sombra.
'Nou.' Sombra kyk vlugtig om. 'Dis nie te laat om om te draai nie. Hierdie oorlog is nie joune nie.'
'Ons maak klaar. Hulle wag vir ons in Cabinda.'
'Jy het hulle,' fluister Americo.
'Dois em um,' sê Americo.
'Twee in een.' Dit gebeur. Die kragtige 7.62 mm-patroon is deur Fidel se skedel en moes in Ché se rugstring vasgeslaan het. 'n Lae klageluid hang in die lug. Lank gelede het Sombra met 'n bakkie oor 'n koperkapel gery wat in die pad in die son lê en bak het en sy rug gebreek. Ché se oopgesperde mond en vergeefse pogings om op te staan herinner hom aan daardie slang.
'Hy kom weg.' Americo wys na Tito wat gebukkend in sigsagbewegings na die veiligheid van die ruigtes hardloop. Sombra draai die loop na Tito. Veg, vlug of vries, is soos geloof, hoop en liefde, dié drie. En die grootste hiervan is oorlewing. Toe hy die sneller trek, struikel die Portugees, maar vind weer sy voete en verdwyn in die bos.
'Ons gaan moet spoor vat.'
Sombra beduie na die pan, na Ché. 'Ons kan hom nie net so los nie.'
'Die hiënas gaan hom vreet.' Hy rig die loop op Ché se agterkop.
Alhoewel hy bereid is om 'n probleem uit die weg te ruim, beteken dit nie dat hy vreugde put uit 'n ander se lyding nie. Inteendeel. Hy wens dit niemand toe om lewend verskeur te word nie.
Sombra kyk na Americo. 'Tito het sy eie man geskiet,' sê hy stadig.
'Pessoas brancas.' Americo spoeg op die grond.
'Wit mense.' 'n Wrangheid pluk aan Sombra se mondhoeke.
'Slegtigheid ken nie kleur nie.'
Tags Afrikaans Book excerpts Book extracts Dibi Breytenbach LAPA LAPA Uitgewers Stom gode Uittreksel