Grondonteiening: ‘Hoekom moet boere nog voedsel produseer?’Louis Meintjes, president van TLU SA. Foto: Reint Dykema “Dit kos meer as R6 000 per hektaar om te ploeg en te plant. Hoekom nog voedsel produseer? Boere sal nou twee keer dink om daardie groot onkoste aan te gaan as daar ŉ groot moontlikheid is dat die grond gevat kan word en hulle die risiko loop om alles te verloor.” Só sê Louis Meintjes, president van TLU SA, in reaksie op die parlement se grondwetlike hersieningskomitee se aanvaarding van ŉ verslag waarin aanbeveel word dat die Grondwet gewysig moet word om uitdruklik voorsiening te maak vir onteiening sonder vergoeding. Die aanvaarding van die verslag is nog ŉ stappie nader daaraan om onteiening sonder vergoeding ŉ werklikheid te maak. Die verslag sal nou aan die nasionale vergadering voorgelê word waar dit gedebatteer sal word. Meintjes sê die aanvaarding van die verslag het nie vir TLU SA as ŉ verrassing gekom nie, aangesien dit te wagte was “in die lig van die twyfelagtige prosesse en die emosionele opswepery”. Hy meen dat dié verwikkeling egter nou onsekerheid onder boere veroorsaak of hulle nog enigsins vir die nuwe seisoen moet plant as dit moontlik is dat hulle net alles gaan verloor. “Die president van die land moet nou sê waarom boere wel behoort voort te gaan om te plant,” sê hy. “TLU SA gaan voort met sy internasionale veldtog en sal die Verenigde Nasies se Menseregtekommissie die einde van die maand inlig dat die Suid-Afrikaanse regering sy Grondwet wil wysig om grond van sy onderdane te steel, terwyl die Suid-Afrikaanse boere hulle grond wettig bekom het.” In teenstelling met Meintjes se reaksie het die African Farmers Association of South Africa (Afasa) Vrydag die aanvaarding van die verslag verwelkom. Neo Matshile, voorsitter van Afasa, sê die hersieningskomitee se besluit “weerspieël die sienings van die meerderheid Suid-Afrikaners dat daar ŉ behoefte is aan dringende en versnelde grondhervorming om die ongeregtighede van die verlede reg te stel”. Matshile sê die organisasie staan onwrikbaar agter die instelling van grondonteiening sonder vergoeding en glo dit sal landbouproduksie en voedselsekuriteit verbeter.