Trauma met telebemarkersLizma van Zyl. Foto: Jaco Marais. Ek kry minstens drie keer per week oproepe van vreemdelinge wat die een of ander produk aan my wil verkoop – meestal selfoonprodukte of versekering. (Die gemiddelde Suid-Afrikaner ontvang blykbaar 15 van hierdie ongevraagde én onwelkome oproepe per maand.) Hoewel ek my bes probeer om beleefd te bly, is ek besig om lekker keelvol te raak want “nee” is duidelik nie ŉ woord in Riglyne vir Telebemarkers nie. As daar so iets bestaan… Hoe meer ek (beskaafd) sê: “Nee, dankie – ek skaf nie dienste oor die foon aan nie”, hoe meer torring die persoon totdat ek naderhand waarsku dat ek nou net die foon gaan neersit wat ek dan doen en later oor skuldig voel. Glo my, ek beny nie die foonvegters hul werk nie, want ek het ŉ vermoede hulle loop deur onder baie skerp tonge, maar iemand moet hulle met ŉ bietjie telefoonetiket help. Vrydagmiddag se oproep, skuins voor sesuur (!) was die laaste strooi. ŉ Persoon van ŉ bekende sekuriteitsmaatskappy is op die lyn en hoewel ek rééds van hul dienste gebruik maak, probeer hy ŉ bykomende, peperduur gadget verkoop. Nadat ek drie keer rustig verduidelik het dat ek reeds hul “beskerming” geniet en nie in dié stadium in enige verdere knoppies of kameras belangstel nie, raak die man aggressief en begin al hoe harder en óór my praat. En toe het hy boonop die cheek om vir my te sê ek misgis my lelik; dat álmal kan doen met meer sekuriteit. Dit vat nogal baie vir my om regtig my stem te verhef en dié geval was een van daardie kere. Ek verstaan hierdie mense probeer maar, soos ons almal, net ŉ geldjie verdien, maar daar is ŉ punt wat jy nie verder druk nie en die aftog moet blaas. Mét grasie. My, “Jy luister nie na ŉ woord wat ek sê nie,” het ook op dowe ore geval wat my uiteindelik geen ander keuse gelaat het as om die rooi sirkeltjie te swipe nie. Die ongemaklikheid oor die oproep het bly sit en ek het selfs begin spoke opjaag. Die mense het my adres – sê nou “Sam” besluit om met onderduimse maniere my sekuriteit te kom beproef sodat ek wel moet opgradeer of dalk het Sam makkers wat my gaan kom skrikmaak? So omgekrap was ek, dat ek besluit het op te gaan nalees oor telebemarkers se reëls en regulasies en die eerste vraag wat ek op die soekenjin ingetik het, is waar kry hierdie mense jou selnommer? Die antwoord is eenvoudig: hulle koop dit by derdepartydataverskaffers. En hoe kry húlle jou nommer? Net so eenvoudig en om maar net ŉ paar bronne te noem: Talle ondernemings het Caller ID; jou nommer is ook ŉ vereiste as jy vir krediet aansoek doen en blykbaar is jou selnommer redelik oor die algemeen beskikbaar as jy ŉ geregistreerde kieser is. Foto: Verskaf. Daar is wel wetgewing wat ons teen ongevraagde oproepe beskerm (die Wet op Verbruikersbeskerming en die Wet op die Beskerming van Persoonlike Inligting) maar dit strek ook net so ver. Baie van hierdie bemarkers dans so tussen wettig en onwettig met hul gladde tonge en onvanpaste tye. Dus, as jy soos ek genoeg gehad het van die oproepe, is daar drie maniere om van dié irritasie ontslae te raak: Kontak die National Opt-Out Register; laai Truecaller op jou slimfoon af of, as jy nou regtig verpes word, bel die polisie. Maak jóú stem dik! En voor ek vergeet: my pa het altyd gesê moet nooit vergeet om die fynskrif te lees wanneer jy ŉ dokument onderteken nie. Jy gee dalk onwetend toestemming dat jou selfoonnommer vir bemarkingsdoeleindes gebruik word.