Die vervangingteologie leer dat die kerk die nuwe "Israel van God" is en dat Sy beloftes aan Israel vervul word in die kerk.
Die volk Israel staan sentraal in Bybelse profesië. Om die punt toe te lig vra Jesus se disipels die volgende vraag in Hand. 1:6: “Here, gaan U in hierdie tyd die koninkryk vir Israel weer oprig?” Díe vraag weerspiëel hulle verwagting van ‘n toekomstige letterlike aardse koninkryk, asook die feit dat die koningkryk nog nie ingestel was nie ten spyte daarvan dat Christus die koms daarvan verkondig het (Mat 4:17; 10:7).
Jesus antwoord hulle deur te sê: “Dit kom julle nie toe om die tye of geleenthede te weet wat die Vader deur sy eie mag bepaal het nie” (Hand 1:7). Jesus het nie gesê hulle vraag is verkeerd nie, maar hulle eerder daarop gewys dat dit hulle nie toekom om die tydsbereking van die koms van die koninkryk te ken nie.
Dit sou die regte tyd wees om hulle reg te help indien hulle verwagting oor die toekoms van Israel verkeerd sou wees, aangesien Jesus daarna na die hemel opgevaar het. Indien die Kerk die volk Israel sou vervang in die plan van God (soos die vervangingsteologie voorstel), sou ‘n mens kon verwag dat Christus op hierdie tydstip dit sou meedeel aan Sy disipels, maar Hy het nie.
Ongeag bostaande veronderstel die vervangingsteologie dat die Kerk die nuwe “Israel” van God is en dat Sy beloftes aan die ou Israel vervul word in die Kerk. Aangesien daar meer as 100 sulke beloftes aan Israel in die Bybel is, verg dit nogal ‘n redelik kreatiewe uitleg van die Bybel om hierdie taak moontlik te maak.
Vervangingsteologie noodsaak die “vergeesteliking” van bykans al die Ou Testamentiese profesië oor Israel. So byvoorbeeld is die “land” nie die land van Israel nie en die “tempel” nie ‘n letterlike tempel nie.
Vervangingsteologie veronderstel dat God klaar is met Israel en dat Hy geen toekomsplanne het met Sy uitverkore volk nie. Hierdie dwaalleer spruit voort uit die gebrek van die vervangingsteologie om duidelik te kan onderskei tussen die Kerk en Israel. Hulle is níe een en dieselfde nie. Paulus, die Apostel aan die heidene, vra die volgende vraag: “Het God miskien sy volk verstoot?” Daarna antwoord hy sy eie vraag: “Nee, stellig nie!” (Rom 11:1). Die engels (KJV) druk dit beter uit: “God forbid”. God se plan met die Kerk maak nie Sy plan met Israel tot niet nie. Bestudeer as voorbeeld die volgende profesië deur die profeet Sagaria oor die toekoms vir Israel:
Kyk, Ek maak Jerusalem vir al die volke rondom tot ‘n beker van bedwelming, en ook teen Juda sal dit wees tydens die beleëring teen Jerusalem.
En in dié dag maak Ek Jerusalem tot ‘n baie swaar klip vir al die volke: elkeen wat dit optel, sal hom daarmee sekerlik seer maak; en al die nasies van die aarde sal daarteen vergader word.
In dié dag, spreek die HERE, sal Ek al die perde met verwarring slaan en hulle ruiters met waansin; maar oor die huis van Juda sal Ek my oë oophou, terwyl Ek al die perde van die volke met blindheid slaan.
In dié dag sal Ek die stamhoofde van Juda maak soos ‘n pan met vuur onder ‘n hoop hout en soos ‘n brandende fakkel onder gerwe—hulle sal regs en links al die volke rondom verteer; maar Jerusalem sal nog bewoond wees op sy plek in Jerusalem.
Ook sal Ek in dié dag daarna soek om al die nasies wat teen Jerusalem aankom, te verdelg.
Kyk, daar kom ‘n dag vir die HERE; dan sal wat van jou buitgemaak is, binne-in jou verdeel word, o Jerusalem!
En die HERE sal uittrek en stryd voer teen dié nasies soos op die dag van sy stryd, die dag van oorlog.
En in dié dag sal sy voete staan op die Olyfberg wat voor Jerusalem lê, aan die oostekant; en die Olyfberg sal middeldeur gesplyt word van oos na wes tot ‘n baie groot dal; en die een helfte van die berg sal wegwyk na die noorde en die ander helfte na die suide.
En in dié dag sal daar lewende waters uit Jerusalem uitvloei, die een helfte daarvan na die Oostelike en die ander helfte daarvan na die Westelike See; somer en winter sal dit so wees.
En die HERE sal Koning wees oor die hele aarde; in dié dag sal die HERE een wees, en sy Naam een.
Al hierdie voorspellings dui op letterlike vervullings tydens Christus se tweede koms. As God dan klaar is met Israel waarom dan nog moeite doen om daarheen terug te keer?
Daar is egter mense wat verkondig dat hierdie profesië slegs geestelik vervul sal word en nie letterlik nie, alhoewel die letterlike vervulling van Sagaria se ander profesië erken word, bv. Jesus wat Jersusalem op ‘n esel binnery (Sag 9:9) en Jesus wat vir 30 stukke silwer verraai word (Sag 11:13).
Soos ons in die verlede al genoem het is dit krities dat elke persoon hierdie dinge self moet uitklaar. Bestudeer die Bybel en wees krities oor tradisies en oorlewerings.
Indien jy die Bybel reg sny (2 Tim 2:15) is daar ‘n baie spesifieke plek vir Israel (God se uitverkore volk) sowel as die Kerk (die Liggaam van Jesus Christus). Vir nou is dit genoeg om te noem dat Israel ‘n aardse hoop en verwagting het, terwyl die kerk ‘n hemelse hoop en verwagting het.