Verlede week het Afrikaans.com jou gewys hoe om 'n toespraak te skryf. Dié week behandel ons die verskillende ouderdomsgroepe en die uitdagings wat daar vir elkeen is. Ons gee jou ook handige wenke oor die aanleer en (v)oordra van die toespraak.
Voor ons wegspring, kyk hierdie kort video om jou geheue te verfris oor hoe 'n redenaarstoespraak moet lyk:
Vir graad 1 - 3-sprekers is die druk nog nie so groot nie en word daar nog nie so baie van hulle as sprekers verwag nie. Hulle toesprake moet tussen 2 - 4 minute lank wees en hul hoef ook nog nie 'n onvoorbereide toespraak te lewer nie. Die leerders word op die volgende beoordeel (hulle kry 'n punt uit 10 vir elk van die volgende vir 'n totaal van 100):
Graad 4 - 5
Hoewel graad 4 - 5-leerders ook nie onvoorbereid hoef te praat nie, is hulle toesprake langer (3 - 5 minute) en word daar meer van die leerders verwag. Graad 4 - 5-leerders word op byna dieselfde punte as die graad 1 - 3's beoordeel, maar daar is tog 'n paar bykomende faktore waarna gekyk word. Leerders kry 'n punt uit 5 of 10 om 'n totaal van 100 te kry en word op die volgende beoordeel:
Graad 4 - 5-leerders moet in staat wees om met selfvertroue hul toespraak voor te dra. Die taalgebruik kan effens moeiliker wees as vir jonger kinders, maar moet steeds van pas wees. Daar word ook meer eendag aan die manier van oordrag gegee. Is die leerder oorredend? Gebruik hy/sy handgebare en maak hul oogkontak met selfvertroue? Die toespraak word ook in meer detail beoordeel: Is die onderwerpsformulering goed? Het die leerder sy/haar standpunt as 'n vraag gestel?
Graad 6 - 7-leerders se toesprake moet 4 - 6 minute lank wees. Graad 6 - 7-leerders kry vir die eerste keer die geleentheid om onvoorbereid te praat. Hoewel dit vir baie leerders (en ouers) 'n vreesaanjaende gedagte kan wees, hoef dit glad nie 'n traumatiese ervaring te wees nie. Die geheim? Wees voorbereid! Baie ouers maak die fout om kinders blindelings in hul eerste onvoorbereide toespraak in te stuur. Daar is verskeie 'toespraakformules' wat 'n leerder vooraf kan leer om by enige onderwerp te pas! Oefen ook om onvoorbereide toesprake te skryf en voor te dra.
Kyk hierdie handige video's wat jou en jou kind leer hoe om voor te berei vir 'n onvoorbereide toespraak:
Vanaf graad 6 - 12 word al die leerders op dieselfde wyse beoordeel, vir sowel die voorbereide as die onvoorbereide toesprake.
Hoërskoolleerders: graad 8 - 9 & graad 10 - 12
In die hoërskool raak die toesprake langer, en die kompetisie strawwer! Hoërskoolleerders se toesprake moet 5 - 7 minute lank wees. Leerders word op die volgende beoordeel (vir voorbereid sowel as onvoorbereid):
Nog 'n goeie wenk is om jou kind voor die spieël te laat oefen, en/of 'n video van hom/haar te maak wanneer hy/sy oefen. So kan jou kind sien waar hy/sy aan 'n gesigsuitdrukking of oogkontak moet werk, of waar dit goed sal werk en bygevoeg moet word.
Maak ook seker dat jou kind se toespraak die regte lengte is wanneer julle dit perfek ingeoefen het. Die meeste redenaarskompetisies het ligte wat tyd aandui, en niks kan 'n spreker so omvêr gooi soos 'n oranje lig wat aangaan wanneer hulle nog nie naby aan klaar gepraat is nie!