TAAL en VOLK: 6. Kruppelhout en rosyntjies deur Toom | Bydraes | Woes - Kreatiewe platform vir Afrikaans
Titel: TAAL en VOLK: 6. Kruppelhout en rosyntjies
Aantal woorde: 1881
Datum gepubliseer: 27 Jun 2012
Baie mense beweer dat die volk ‘n uitloopmodel is, andere dat dit die redding is van groepe oor die hele wêreld versprei, wat andersins in ‘n gesigslose mengelmoes ondergeploeg sou wees. Nie so lank gelede nie was daar ‘n verkiesingsplakaat, teen die kommuniste gerig, wat ‘n gewimmel van (gesigslose) miere afgebeeld het. Daar word sowel uit die nuutste navorsing op genetiese gebied asook uit duisende-jare-oue heilige en ander geskiedkundige skrifte aangehaal, om soms met dieselfde aanhaling teenoorgesteldes te bewys. Die wêreld staan kop. Die pool-as wakkel, so te sê: Gelyktydig staar ons die klimaatverwarming én –afkoeling in die gesig. ¹.
In samehang met my vorige artikels of uit eie dryfkrag het skrywers aangedui hoe selfsug en egoïsme wortelskiet en woeker; hulle bekla dat byvoorbeeld die kinders al hoe meer buite beheer raak; iemand kan sê dat oor díé verskynsel eeuelank al gekla word. Ander skrywers wil niks met die „haatdraende” oriëntering op die verlede te doen hê nie, weer iemand kan sê, ons moet leer vergewe maar nie vergeet nie. Die aansig bestaan dat die kultuur stram gevoer word deur kommersiële belange wat ons waardes bepaal. Waar staan ons dan werklik? Is daar iemand wat dit twyfelvry kan vasstel? (Wat EK sê is wat EK meen, glo, weet – sover my eie vaardigheid dit toelaat.) Ek probeer weereens om die kloutjie by die oor te kry:
Moedige nuwe wêreld: In ons nou-tyd word op die verskillendste gebiede daarvan gepraat dat nuwe paradigmas gestel gaan word / moet word / word. Op die terrein van politiek, wetenskap, religie, finansies en ‘n hele klomp ander gebiede: Die rugby wat ek as kind gespeel het, is nie die rugby wat ek op die sitkamerbeeldskerm sien nie – die krieket eers reg nie! Die dinge wat die bloedjies in die skole moet leer is begrensd soortgelyk aan dit wat ek geleer het. Die houding van die mense teenoor mekaar het radikaal verander, van kinders teenoor volwassenes, die „rasse” teenoor mekaar, vrouens teenoor mans, en so voort. Daar is natuurlik negatiewes te speur, maar ewe natuurlik iets goeds.
Ons tyd is nou eenmaal die tyd van die enkeling, van die indiwidu. In die sielkunde word gepraat van die „eie ek”, van die „ich”. Hierdie bewusgeworde mens is inderdaad anders as sy voorvaders wat bereid was om „hul lewe te offer vir volk (of koning) en vaderland”. Min mense voel nog dat hulle onwrikbaar gebind is aan hul eggenoot, ás hul getroud is nie, dat hulle noodlottig vereen is met hul rugbyspan, hul motorfabrikaat, vakansieoord, brekfisvlokkieshersteller, politieke party, bank of kerk nie. Óf, by sommiges, ook nie hul God nie. Elkeen van ons sê hardop of dink stilletjies, „Hier en nou wil ek dit hê, hier en nou gaan ek dit haal. Hierdie model of manier of houding pas my, bevredig my, laat my goed voel. Juis hier en nou.”
Vroeër het die mense hulle duideliker en heftiger as lid van ‘n groep gevoel en was byvoorbeeld versigtig oor„wat die bure gaan dink” ‘n Vrou met ‘n blou-oog het twee weke lank die huis nie verlaat nie. Mense het kerktoe gegaan (ook) „om gesien te word”. Iemand uit elke familie het begrafnistoe gegaan – het gemoet – al val ses kalwers in die put. „My pa was Rooms, my oupa was Rooms en sy pa ook, dit was goed genoeg vir hulle, dis goed genoeg vir my.” Op skool het ons die Chevvie- en Ford-ondersteuners gehad wat glad in bendes ingedeel was.
Om sestig jaar gelede al het ons skoolhoof die matrieks by die afskeidseremonie gesê dat niemand deesdae vanselfsprekend respek of waarde of enigiets toekom nie; maar „jy moet uitgaan en dit self verdien”. Sedert die vyftigs van die vorige eeu is dit vir my klaar dat elkeen op sy/haar eie voete staan. Of val. Daar is niemand op wie jy jou kan verlaat nie. Ons sê mos, vertroue is goed, kontrolle is beter. Die tyd van selfopoffering is verby. Vroue weier om kannonvoer te gebaar.
Propaganda en propageer (propagandisering?) is kenmerkend minstens van die afgelope paar eeue; en iemand wat nie alte lank op aarde kuier, kan oor eie beleefnisse wat dit aangaan, berig: Oor wie welke volkslied sing en wie nie; oor wie by watse kerkdeur instap en wie nie – én watter een die reine waarheid verkondig en watter twee of drie slegs leuens versprei, van dieselfde religie met dieselfde boek wat God se Woord beïnhou; eindelose voorbeelde uit alle dele van die geselskapslewe...
Nou die dag het ‘n Wikisource-artikel oor my horison aangedryf gekom: Some Boer Characteristics deur ene George Lacy, in 1900 verskyn 2. Lacy, vermoedelik ‘n Engelsman, beweer dat hy die boere goed genoeg ken om oordele te mag vel, en nadat hy berig het hoe arm en onopgevoed hulle is en hoe hy verskillende dinge duur verkoop en plase, byvoorbeeld, goedkoop in die kloue gekry het, slaan hy toe: Hoe vuil hulle is (glad met die Russe vergelykbaar!), hoe snoep hulle is (hulle gee nie ‘n reisiger ‘n stuk brood of ‘n koppie koffie as dit die verkeerde tyd van die dag is nie). Eers oor die armoede te palawer en dan te vertel hoe ‘n bekende uitbuiter uit die niet opdaag met die doel om uit die skamele voorraad gratis gevoed te word? A-nee-a! Ek meen dat my ouers my veertig, vyftig jare daarná dieselfde stories vertel het – woordeliks, ten deel. Laat ons ons nie deur ander mense se Klischees afskrik nie.
Die vandag-mense is biologies, geneties innerlik presies soos hulle voorgangers, maar iets het daartoegekom, Die varsste lug wat ons smôrens vroeg in die kale Karoo of op die Stille Oseaan inasem, is met industrie-chemie vol belaai, die water wat ons uit die haan skink, of honderde meter diep tap om te drink, is met industrie-afval belas. Die pikkewyne en seediere in die Antarktis toon sedert minstens sestig jare hoë DDT-waardes in hul bloed. Van buite het ongelooflik hoë konsentrasies gif in ons liggaam ingedring en dit sonder ons eie toedoen op verskeie wyse verander. Om glad nie van selftoegevoegdes te praat nie: Kinders word dwelms-afhangig gebore; moeders gee die eie gifstowwe aan hul ongebore babas af, iets wat weens die natuur se sorgsaamheid of Goddelike Voorsiening eintlik nie mag gebeur nie. Ons is besmet.
En dan die geestig-seelse besoedeling wat om drie kromme hoeke aangedra word: Ofskoon ons almal kamtig „opgevoed” en „ingelig” is, weet ons min of niks van die werklikhede om ons heen nie, en om díé toestand opreg te hou, word ons met halwe en on-waarhede gevoer, oor onwesentlikes „informeer” en met vrees onseker gemaak en manipuleer. En dit alles deur ‘n gewillige „mainstream” pers wat, soos die VSA-joernaliste in Irak, „ingebed” is in die voortbeurende propaganda-pansers van die „demokratiese” regerings en veral die profytgulsige multinasionale konserne. Kultuurlosigheid brei uit soos die onderaardse sporegeweef van die die giftige paddastoel. Daarteen veg die mense: Hulle word stadigaan bewus dat hulle eerstens die eie integriteit moet behou, dan kyk dat hulle nie gekul word nie en metgeselle soek om mee saam te staan.
Tradisies wat as gewoonte of gewoonheid in ons binneste nog leef, word alhoe onduideliker sigbaar. Volksdrag, die kilt-/dirndl-/jankerl-mense, word uitgelag. (Op ‘n nabygeleë dorp gaan ‘n tiener met blonde Rastalokke en met kilt en (valskerm-)springerstewels skooltoe, om die teendeel te bewys van „meisies dra broek maar seuns nie rok nie”. Nie uit patriotisme nie, maar uit onwilligheid om aan te pas: Die seun stam glad nie eers van Britte af nie. Hy lag ons uit.)
Groepidentiteit bestaan op wyduitmekaarlopende vlakke, by sport-, speel-, klets- en kroeg-verenigings byvoorbeeld, en netso byvoorbeeld geestig dieperdelwende loges en kapitels van geheimbonde. Albei terreine word op die een of ander manier deur materialisme, deur finansiële oorwegings, ja, die gees van kommersialisme beheers. In die lewe van die miernes is van gemeensame ideale en doele weinig meer die rede. Ís daar nog iemand wat gekategoriseer wil word, wat sy God of ‘n ander held in ‘n kardoes verpak wil weet, sy politiese en filosofiese motivering voorgeskryf wil hê? Elkeen gaan hom nou self vra, as hy dit nie lánkal doen nie, of hy as selfstandige indiwidu wil staan, en of hy as anonieme, amorfe greintjie sand op ‘n lang strand met sewe miljaard ander anonieme, amorfe greintjies gaan verdwyn.
En so het ons ons draai terug by die Afrikaners of Boerevolk gekry Die Dwars-trekkers-vereniging. Die Stoere-boere-geselskap. Die Traak-my-nie-gemeenskap. Die-los-my-uit-ek-kan-dit-self-doen-unie. En andersyds het ons teruggevind tot die afwykendes, tot die mense wat nie in die geselskap wil of kan assimmileer nie, hulle wat nie die stomwete besit nie, of hulle wat weier om dit aan te neem.
Kenmerkend van die Boere (en Boerinne) was al die jare hulle selfstandigheid. Dit spreek hom uit by voorbeeld in hul flexibiliteit in die daaglikse lewe op die plaas waar hulle alleenlik uit hulself die moontlikheid put om te oorleef én daarvan ‘n goeie lewe nog te maak. Dit spreek hom uit in hul vermoeë om die grootste leër op aarde twee jare lank in hul ban te hou en daarby tot ‘n miljoen pond daagliks uit die militêrbegrotingssak te jaag – en nog altyd staande te bly. Dit het invalsrykdom geverg, die vaardigheid om nie net op die eie voete te staan en probleme op te los nie, maar dit ook om te set. As volkseienskap is dit ‘n uitstekende vooruitsetting om te bly bestaan in die outistiese ADHS-wêreld van môre, waar besondere bekwaamhede verlang gaan word, en waar dit wat ons „geleer” het, min gaan beteken.
Wat ek hier geskryf het, lyk miskien soos stof vir ‘n toekomsroman, wetenskapsfiksie, maar twee dinge staan vas: Die paradigmas gaan verander, en anargie gaan heers. Om te oorleef, sal ongelooflike koalisies gesmee moet word: Katoliek met Protestant, Israëli met Moesliem, Swart met Wit, Neandertaler met Australopithicus... Uitmekaarlopende vaardighede gaan van nood wees: grof- en fynmotoriek, denk- en kombinasievermoeë, die wil om jouself deur te set, fynvoeligheid, sagmoed, die gees van saamwerk en helpmekaar, die wil om te vergewe en te vergeet.
Dis eintlik komponente van ons huidige bestaan, maar (ek beweer) dit gaan in versterkte en verskerpte vorm benodig word, om in die toekoms te oorleef. Die lede van die groepies moet weer leer om mekaar te vertrou.
En die Afrikaners met hulp van hul taal, aldus hul denkvermoeë, gaan bly staan.
¹ Nagoogel by Chemtrails VSA wetenskaplikes wil al sedert 1940 „’n sonskerm oor die aarde span” en het klaarblyklik daarin geslaag deur chemikalië uit vliegtuie te spuit, waarby die ultravioletstrale afgeweer sou word en die gebied onder die geweef uit poliëster sou afkoel. Daarby kán die reën ook wegbly; Altnickel (‘n Duitser wat baie navorsing hieroor gedoen het. Sy artikels is sekerlik ook in ander tale beskikbaar? By hom na ander bronne soek.); HAARP (VSAmerikaanse owerheid wat nie daarvoor verantwoordelik gehou wil word nie); soek ook soiets soos Global Sunshade ; Edward Teller (VSAmerikaner wat die wêreldomspannende sambreel uitgedink het.)
Uitgegee deur The North American Review, vol 170, uitgawe 518, Januarie 1900, Cedar Falls, Iowa
Vir my lyk dit asof die Engelsman Lacy in die VSA gevra is om sy interpretasie van die stryd „aan die Kaap” daar te stel, met die doel om die Amerikaners om te swaai van pro-Boers na die Engelse denke.
[Kommentare, ook as teenargument of ondersteuning, is hartlik welkom!]
Hello Delene! Lanklaas gesels. Jou tydige en weldeurdenkte artikel is presies net wat ek nou nodig gehad het om te lees.
Dit voel goed om te sien iemand anders bevraagteken ook die stand van sake met rede om daarmee saam te gaan.
Jou Afrikaner nasionalisme interesseer my, veral omdat ek self ook sukkel om die kloutjie by die oor te kry. Hoe kan een nasie so laag daal en so hoog styg? Ons het ons ook aan mag vergryp tydens die Apartheidsjare, en nou het ons 'n slegte naam om af te leef. Sal graag verder oor hierdie sake wil gesels.
7 jaar 4 maande 2 weke 4 dae 22 ure oud
Heelwat om te verteer en te oordink en ek hoop jou opinie omtrent die staande bly van Afrikaners is reg.
7 jaar 4 maande 2 weke 6 dae 6 ure oud
Die lewe Eg Suid Afrikaans Die natuur Sosiale kommentaar