Daarom wil my herfskyk nie ‘n morbiede lyksang wees nie. Ek raak dankbaar oor die krag van die seisoen. Want die seisoen praat! Vertel van soveel ryk belewenisse. Herinner ook aan die vlugtige tyd. En dat die lewe juis daarom kosbaar is. NOU.
Op die oog af ‘n ‘n baie hartseer liedjie maar tog ook die natuurlike gang van bruisende lewe na ouderdom en uiteindelik die dood.
Uieindelik is herfs stropingstyd waar al ons oortollige bagasie (soos die blare van die boom) wegval. In die herfs kry ons kans om “deur ‘n spieël in ‘n raaisel” te kyk en te sien dat dit wat ons dood noem net die wegbereider is vir nuwe lewe en groei. Immers hoe sal dit lyk as die lentebloeisels bot en die boom is nog oorlaai van dor wintersblare?
Dit het vir een van die onvergeetlikste oomblikke in die geskiedenis van die Spele gesorg. Brittanje se Derek Redmond het sy lewe lank ’n droom gekoester – om die goue medalje in die 400 meter te wen. Die droom was binne sy bereik toe hy nader getree het vir die halfeindrondte.
Hy het soos ’n droom weggespring en was besig om die wedloop van sy lewe te hardloop. Hy kon die wenpaal sien toe hy die finale draai neem. Skielik het hy die allerverskriklikste pyn in sy been gevoel. Hy het op die baan neergeval met ’n geskeurde dyspier.
Uit die pawiljoen het ’n groot man met ’n T-hemp aangehardloop gekom en in die proses ’n sekuriteitswag uit die pad gestoot. Dit was Jim Redmond – Derek se pa! “Jy hoef dit nie te doen nie, Derek” het hy by sy seun gepleit. “Ek wil klaarmaak Pa,” het Derek geantwoord. En sy pa se reaksie was: “Dan sal ons dit saam doen.”
En so is pa en seun saam oor die eindstreep. Derek het die dag nie die goue medalje gekry waaroor hy so gedroom het nie, maar hy weggeloop met die wete dat hy vir sy familie saak maak.
Langs die straat sit ‘n man op ‘n muurtjie. Hy is kaalkop geskeer en dra ‘n lang-kortbroek met ‘n oranje T-hemp. Hy smul lekker aan ‘n draairoomys. Ek herken hom as Stef Bos, wie se vertoning ons die aand gaan kyk. Ons stap nader, groet en stel onsself bekend. Hy groet vriendelik en vra uit vanwaar ons is. Hy onderteken vir ons ‘n plakkaat en CD van hom wat ons pas by ‘n stalletjie gekoop het.
Toe ek en vriend Leon Vrydag om 12hoo by die groot venster van die lughawe in Bloemfontein staan, knibbel die twyfel steeds: “Sal hy werklik op die SAA vlug wees wat sopas geland het? Ek hou die mense wat uitklim afwagtend dop. Uiteindelik – die bekende figuur van Stef met sy rugsakkie nonchalant oor die skouer.
Toe ons Saterdagoggend na die lughawe ry om Stef te besorg, gesels ons oor die lekker van die vorige aand en die die vreemde reis wat mens aandurf as jy die eerste tree gee op die pad van ‘n verhouding.
By die lughawe drink ons vir oulaas ‘n koppie tee terwyl ons wag vir die vlug om aangekondig te word. Stef teken die plakkaat wat in my studio opgeplak gaan word om my te herinner dat drome tog waar word:
Ons het nie baie van die lukwartbome gehou nie want ons moes altyd die groot harde blare hark en optel. Wanneer jy die klein oranje lukwartvruggie wou eet, moes jy baie skil aftrek vir ‘n klein beloning: so bietjie vrug rondom die groot glansende bruin pit. Appelkose was beter: die het jy net oopgebreek, die pitjie uitgehaal en die sonoranje helftes gulsig geeet.
Maar die vye! Ai, die lekkerte om teen die grys tak op te klim en reikhalsend ‘n sagte vy te pluk. Jou duim dan by die klein ogie in te druk en die vye oop te skeur: die heerlike sagte rypheid van die vy in te suig tot net die wit binnekant van die skil oorbly. Uiteindelik slinger jy dan die skil skuldig oor die steenmuur tot in die bure se erf , dat alle getuienis van die heerlike vergryp uitgewis kan wees.
Wanneer ek die eerste kleursels van herfs op die toppe van die Witstinkhoutbome in ons straat gewaar, dan dink ek weer aan die ontwykende Mr en Mrs Tate, wat eintlik steeds in my kop Vader en Moeder Tyd is. Dan dink ek ook dat die Prediker sy skrywe oor tyd eintlik aan hulle gerig het.
2 daar is ’n tyd om gebore te word,’n tyd om te sterwe,’n tyd om te plant, ’n tyd om plante uit te trek,
Tyd is heuning. Maans steek sy handskoenhande diep in die stroopsoet nes en hy lig die koek uit. Stroop syg en stoot oor die selle. Nou proe dit na bloekom, maar as die soetdorings blom, gaan dit deurtrek wees van die geur van die goudgeel klossies.
Tyd is vye. Hulle swel ryp in die boom by die sifdraadkoelkas. Die vrugte sit geel in die son. Pluk, kind, pluk, anders suig die streepkewers al die sap uit die soet geswelde putjies. Tyd is groenmielies. Jy loop suutjies deur die smal plantgang, al tussen die geil plante deur, want die skoolkinders sê as mens jou oor teen ‘n stam hou, kan jy die plant hoor groei. Haha, waar het jy van so iets gehoor? Maar jy buk tog en druk jou oor teen die skurwe groen kop. Sjuut nou, dood-, doodstil. Jy hou jou asem op.
“Spul dooie goed,” sê jy teleurgestel, en as jy jou aandkos kry, groenmielies, byt jy diep tussen die wit pitte in. Dit sal hulle leer…
Bietjie meer as ‘n week gelede het die skat van tyd ook opgeraak vir Liedjieskrywer/sanger Lucas Maree. Sedert sy eerste album Kiekies is ek ‘n getroue aanhanger van sy musiek. Daarom luister ek met ekstra nostalgie na die die koortjie van sy lied: Die tyd stap aan: