April | 2017 | Bo-Karoo
Om Eensklaps Alles te Verloor
Posted on April 25, 2017 by Leonette Smit
By ons tuisgemeente in Centurion, Lyttelton-Oos, word Ds Freddie Schoeman te ruste gelê. Op 57 het 'n kragtige hartaanval sy lewe gekos. Hy laat sy vrou, drie kinders, twee skoonkinders, 'n kleinseun en 'n kleindogter in wording agter.
Donderdagoggend groet Freddie en Alma mekaar. Om mekaar nooit weer te sien nie. Hy vertrek na Klub Immergroen se koeksisterbakkery in die kerksaal en daarna Kemptonpark toe vir 'n vergadering. Sy vertrek skooltoe waar sy skoolhou. Sonder waarskuwing is Freddie vir altyd weg. Alles van hom, sy massiewe boekery, sy data op die rekenaar, sy skrywes, kursusse en preke, sy klere, skoene en besittings is daar. Alles is steeds daar. Maar hý is vir altyd weg.
As predikantsvrou weet ek dat mens se identiteit maklik kan lê in jou man se amp en verbintenis met 'n gemeente. As dit wegval, en jy is werkloos en inwonend in 'n gemeentepastorie, kan jou hele wese eensklaps in duie strot. Gelukkig het Freddie en Alma na meer as 30 jaar in die pastorie in Lyttelton, 'n paar maande gelede hulle eie huis gekoop en uit die pastorie getrek. En Alma het 'n vaste werk en 'n vaste inkomste.
Die lewe móét aangaan vir Alma.
Op Sondagaand, 9 April, gaan daar 'n kragtige elektriese vloedgolf van Evkom deur Vanwyksvlei. TV's blaas. Gloeilampe ontplof. Rekenaars vrek onherstelbaar. Vrieskaste kalf. Dit word ook waargeneem sover as Carnarvon, Loxton, Williston.
In die vroeë oggendure merk 'n poliesepatrollie 'n gloed en rook in Kosie en Frances van Schalkwyk se huis. Die kraggolf het 'n kortsluiting veroorsaak wat heelnag nog lê en smeul. Kosie en Frances is nie tuis nie. Hulle was heel naweek tuis maar vertrek laat Sondagmiddag plaas toe vir die week se werksaamhede daar. Gewoonlik bly Frances agter op die dorp vir die week, maar om een of ander rede gaan sy saam met Kosie plaas toe waar net die nodigste aangehou word. Net om nooit weer iets van haar grootwordhuis en van al hulle besittings oor te hou nie.
Die polisie kan nie die traliedeure oopkry nie, want deesdae bly ons mos in forte. Teen die tyd dat Kosie opgespoor word en die pad Vanwyksvlei toe afjaag met die sleutels van die traliedeure, is omtrent alle plankvloere en meubels al aan't gloeie. Toe die traliedeure uiteindelik oop is en mens kan inkom om die brand te probeer blus, vat daardie gloed suurstof en ontplof in 'n onblusbare vuur. Vensters ontplof uit hulle rame en weergalm soos kanonskote deur die vroeë oggendlug. Alles, alles brand tot as.
Al Frances se kosbare erfmeubels, o.a. 'n geelhouttafel met 10 stoele. Elke kosbare eetservies van geslagte tevore bars in skerwe. Elke skoen, kledingstuk, ornament, boek. Al Frances se kosbare juwele.
Elke kosbare herinnering van hulle seun Jaco se springbok rugbydae. Elke aandenking en toekenning wat hy al ooit gekry het tydens sy klubrugbydae in die buiteland.
Vir Kosie en Frances moet die lewe ook aangaan.
Kosie en Frances kan eis teen die versekering.
Hulle het nog die plaas.
En hulle het nog mekaar …
Kosie Van Schalkwyk
Feesnaweek in Vanwyksvlei
Posted on April 16, 2017 by Leonette Smit
In Vanwyksvlei is die Oberholzers groot. Ook die afgelope naweek is groot vir die Oberholzers. Familie en afstammelinge van so ver as Langebaan en Valhalla snoer saam om hulle erfenis te vier.
Al vir byna 150 jaar woon Oberholzerfamilies in hierdie gebied. Die eerste oorspronklike Oberholzer familie van Ou Pa en Martha Oberholzer met hulle 10 kinders, vestig hulle hier ter plaatse. Die foto van hierdie gesin, kom uit die eeufees gedenkboek van Vanwyksvlei.
Tilla la Grange se Ouma, Nellie, is die dogtertjie voor in die foto met die blommetjies in haar hand. Uit Tilla se ou Familiebybel, kom hierdie lys name en datums.
Op 'n manier is die inwoners van Vanwyksvlei óf 'n afstammeling, óf 'n aangetroude tot die Oberholzers. Óf jy is 'n inkommer – soos ons.
Oom Doupie is die oudste Oberholzer in die dorp. Hy erf nie, soos die ander, grond nie. Maar vandag besit hy baie plase waarvoor hy self gesorg het. Tannie Baba Smit, 11maande jonger as hy, se eerste man, 'n Oberholzer, is lankal oorlede. Haar tweede man, ook reeds oorlede, was 'n neef van haar eerste man. Dus is sy diep 'n Oberholzer.
Tannie Baba Smit
Met die eerste familiefees van die Oberholzers, 25jaar gelede, trek 96 afstammelinge saam. Meeste van hulle is reeds oorlede. Hierdie naweek se 43 familielede wat saamtrek, hou steeds die Oberholzernaam hoog.
Met ons gemeente se nagmaalviering tydens opstandingsondag, aanbid 83 mense saam danksy die uitgebreide Oberholzerfamilie. Die kerk was lanklaas só vol.
Daarna verkeer ons, soos na elke nagmaal, gesellig in die kerksaal saam.
Tilla, haar ma Martie en Sannatjie sorg vir skaapboud, hoender, kwepers, groenboontjies, soetpatas, aartappeltjies met knoffelbotter, rys en sous, slaai en malvapoeding met vla.
So ietsie, tong in die kies, oor die belangrikste mense van die naweek:
Miskien het jy dalk al gehore
van die Borsels met die Ore.
In die omtes word geglo
net húlle tem die Bo-Karoo.
Plase staan al vir geslagte.
Om te boer is dus te wagte.
Almal stam van een gesin
wat desjare hier begin.
Pa en ma, met kinders tien
was toe as algemeen gesien.
Stoere Martha en Ou Pa
het goeie waardes oorgedra
Alucius en ook Herculina.
Ignatius en Catharina.
Familiename sal bly staan
tot Oberholzer eens vergaan.
Al is jou van ook Avenant
is jy tog êrens ook verwant.
Klein begin hul op die Lande.
Kry tog weldra grond ter hande.
Swoeg en sweet om uit te brei
en meer grond word so verkry.
Indien jy dalkies hieroor wonder
Doupie word hier uitgesonder.
Weduwees word bygestaan
sodat die plaas kan voortbestaan.
Seuns neem oor – dis die behoud
want vaders word glo nie so oud.
Met stemme wat jy ver kan hoor
neem hierdie mense maklik voor.
Almal is groot van postuur.
Dis gene wat al jare duur.
In hierdie dorp staan hulle uit
as mense wat oor als besluit.
Tradisievas, die familie stoer
wat almal in Vanwyksvlei boer.
Indien jy dalkies hieroor wonder …
niemand word hier uitgesonder.
'n Tragiese Verhaal van Verspeelde Kanse
Posted on April 13, 2017 by Leonette Smit
Eendag, nie so lank, lank gelede nie, is 'n prinsessie gebore. Haar naam was Prinses M. Haar ouers, wat in die Gange in Vanwyksvlei gewoon het, was oorstelp van vreugde.
'n Ruk later, in daardie selfde jaar word nog 'n prinsessie gebore. Haar naam was Prinses J. Ook haar ouers, wat in die Kroek in Vanwyksvlei gewoon het, was in die wolke oor die wonderlike toevoeging tot hulle gesin.
Albei ouerpare het, ten spyte van hulle omstandighede, hierdie prinsessies oorlaai met liefde en versorging. Omdat hulle nou nie juis in koninklike paleise gewoon het nie, kon hulle nie altyd aan hierdie twee prinsessies gee wat hulle hartjies begeer het nie. Tog, danksy die regering se kindertoelae en die skoffelwerkie van die staat, het hulle altyd genoeg gehad om van te lewe en kon hulle onbesorgd groot word tussen al die ander kindertjies wat in Vanwyksvlei opgegroei het.
Op 'n dag, nog voordat Prinses M kon begin skoolgaan, sterf haar mamma en laat haar en twee ander susters alleen agter by hulle pappa. Op daardie stadium het hulle pappa in die myn by Copperton gewerk en moes van Maandag tot Vrydag die dogters alleen agterlaat om na mekaar om te sien.
Prinses J se pappa weer, het hulle verlaat. 'n Ander oom het by haar mamma ingetrek. Elkeen se swaar op so 'n bloedjong ouderdom het hulle na mekaar gedryf. Hulle word beste maatjies. Doen alles saam. Saam-saam is hulle Gr 1 toe. Altyd aan mekaar se sy.
Maar, soos dinge maar gaan in die Kroek en in die Gange in Vanwyksvlei (en seker op baie ander plekke), is alles nie altyd goed en gelukkig en mooi nie. So begin gebeur die lewe met hierdie twee prinsessies. Hulle ervaar dat daar 'n slegte kant is van die lewe. Voordat hulle lewens nog behoorlike kon bot soos roosknoppies, word hulle steeltjies al gebreek. Sonder die nodige kundige begeleiding en ondersteuning, probeer die twee prinsessies om maar self die seer en ontugtering te hanteer. Hulle is skaars 13 jaar oud en saam met hulle nuwe liggaamlike ontwikkeling, begin droom hulle van ontvlugting na 'n beter lewe met beter omstandighede en beter geriewe.
Dis ook nie lank daarna nie, dat 'n nare feë hulle voorlê. Haar naam was Ca Nnabis. Ewe besorgd oor hulle geluk, bied hierdie slegte feë aan om eensklap hulle ongeluk in geluk te verander met die swaai van haar towerstaf. Wat sy nie vir hulle gesê het nie, is dat 'n eenmalige swaai van haar towerstaf nie permanente geluk kan bring nie. Gevolglik moes hulle weer en weer die nare feë gaan opsoek om net bietjie verligting van die seer en die swaar te kon beleef. En elke keer, met elke besoek, het die nare feë se fooi gestyg.
Wat hulle nie geweet het nie, was dat die nare feë maar net 'n dienskneg was van 'n ander bose feë Haar naam was Ma Ndrax. En baie subtiel bied die nare feë eendag, toe hulle wéér nie kon betaal nie, die dienste van die bose feë aan. Dis gratis!
Die bose feë se towerstaf werk wonderlik. Eufories word hulle na 'n ander droomwêreld heen gevoer.
Met hulle volgende besoek aan die bose feë, is haar dienste skielik baie duur. Hulle het nooit die fynskrif gelees nie – net die eerste diens is gratis! Boonop is die nare feë skielik ook nie meer so goedkoop nie.
Omdat nie een van die prinsessies uit 'n paleis met baie middele kom nie, begin hulle toe wyer soek na dit waarmee hulle die nare feë en die bose feë kan vergoed vir hulle dienste. Dit kos toe baie waagmoed, maar 'n keer of wat kry hulle dit baie suksesvol reg om genoeg in die hande te kry. So raak hulle albei later baie vernuftig om te kry, sonder om uitgevang te word.
Op 'n dag, in die laaste week van die skoolvakansie dwaal hulle honger en hoogs verveeld straataf . Hulle het al gehoor dat die juffrou by die pastorie maklik 'n stukkie brood of 'n koekie gee vir kinders wat honger is. So besluit hulle om daar 'n draai te maak. Maar daar is g'n lewe nie. Hulle loop om die huis. Klop aan die deur. Nee. Niemand.
Toe kry Prinses J 'n goeie plan. Daar's nie 'n voertuig nie, wat beteken die dominee en Juffrou sal nie gou by die huis wees nie. Hulle gebruik net die voertuig as hulle weggaan. Andersins stap hulle sommer waar hulle wil wees in die dorp. So, daar sal genoeg tyd wees om gou te gaan kyk vir 'n stukkie brood. Of iets om die nare of die bose fee mee te betaal …
Prinses J tel 'n boomstomp op en klits die onderste ruit van die TV-kamer daarmee uit. Die slag is oorweldigend en prinses M druk haar ore toe. Maar toe sy weer sien, klouter Prinses J deur die gat. "Kom!" skreeu Prinses J, " kom kyk!!"
Prinses M klouter ook veilig deur. "Jou voet bloei, Prinses J" merk Prinses M op.
"Ag dis niks, net 'n klein snytjie. Kom ons gaan kyk."
Hulle kan hulle oë nie glo nie. Dis 'n yslike huis met báie kamers. 'n Enkele kamer is amper groter as hulle hele huis in die Kroek. Meer as een badkamer met lang baddens en 'n spoeltoilet in elk. Self 'n stort ook nog. En 'n wasbak. In die kamers staan massiewe beddens met mooi linne. Spieëltafels met gróót spieëls.
Hulle ondersoek die huis verder. In die studeerkamer is rakke met baie boeke. Twee lessenaars met draaistoele. Hulle begin laaie ooptrek. Dit word 'n wonderlike ontdekkingstog. Terwyl die een nog laaie deursoek, is die ander een al in die sitkamer. Maak kasdeurtjies en laaitjies oop.
"Kroon! Hier's baie kroon!" skreeu die een uit die studeerkamer. In die dominee se laai is koevertjies met Oom Boy se naam op. "En 'n selfoon!" Maar die selfoon werk nie. Dis nie 'n probleem nie – hier is dan 'n charger.
"Hier's ook kroon!" skreeu die ander een uit die eetkamer wat op 'n blik in die buffet afkom met geld in.
Hulle pak dit op die mat in die sitkamer uit. "Hiermee kan ons baie keer by Ca Nnabis en Ma Ndrax gaan kuier!"
Vol bravade soek hulle verder.
Die uiteinde is 'n groot partytjie. Onbeperkte toegang tot baie drank, koekies, kondensmelk, versiersuiker, glanskersies, vrugte …
Nou het hulle baie moed. In die hoofslaapkamer pas hulle die juffrou se onderklere aan. Paradeer daarmee op die bed en neem van hulself foto's met die selfoon. Leë bierbottels staaan oral. Nou is dit ook nie meer lekker nie. Takel 'n bottel 2012 Spier sjampanje en elk gaan lê in 'n bad met 'n glas vol soos hulle al op TV gesien het.
Dit is seker 'n goeie paar uur later wat hulle uiteindelik, in 'n besope toestand, by die gat in die ruit uitkruip. Elk met 'n sak gelaai met kroon, make up, creams en sprays en baie juwele.
Maar hulle word, met alles in hulle besit, op heterdaad betrap.
Toe dominee en die juffrou laat die aand terugkeer uit Upington van hul kleinseun se doopplegtigheid, wag die polisie hulle in. Die huis is in absolute chaos. Bloedspore op die matte. Leë drankbottels in feitlik elke vertrek. Vuil baddens. Taai gemors en vuil skottelgoed in die kombuis.
Vroeg die volgende oggend is die polisie terug met Prinses M en haar pappa, asook Prinses J en haar mamma. Daar word gepraat oor die opsies vorentoe. Meeste van die verlore goedere is teruggekry, die ouers kan nie 'n nuwe ruit vanuit Prieska bekostig nie. Die prinsessies is nog te jonk om toegesluit te word. Dus sal hulle maar moet werk vir die ruit. Die hele week. Nie dat werk 'n straf is nie, dis al manier om die ruit te kan bekostig – en dit sal hulle van die straat afhou. Geen skoolvakansie verder vir dié tweetjies nie! Die ouers stem in en die dominee doen 'n gebed vir almal.
Hulle val toe sommer dadelik in om hulle eie gemors op te ruim, want die juffrou het nie 'n bediende nie.
"Het julle al vanoggend iets geëet?"
Die juffrou bring vir hulle tee en beskuit waar hulle in die TV-kamer besig is om die glasstukke van die gebreekte ruit op te vee. Op 'n skinkbord. 'n Porselein teepotjie. Melk en suiker apart. Hulle moet soos prinsesse kan voel, nie soos honde nie, want 'n nuwe era het mos nou begin…
Prinses M maak die kombuis skoon terwyl Prinses J die bloedspore van die matte afskrop. Die juffrou deel werk uit. Hulle bly heeloggend besig.
Die dominee werk in die garage en die juffrou op die rekenaar. Sy moet dokumente aflaai en besef dat al haar datastokkies weg is. Sy roep die dominee om te hoor of hy dit dalk gebêre het. Ook syne is weg. Selfs die nuwes wat nog in hulle verpakkings was. Die dominee is kwaad en roep die twee prinsesse. Raas. Verduidelik dat al hulle inligting, asook die kerk s'n op daardie stokkies is. Die prinsesse weet van niks. Weet nie eens wat memory sticks beteken nie. Dominee waarsku. "As dit nie môre-oggend 8 uur hier is saam met die hangertjies en die naelknippers wat nog soek is nie, sal ons maar moet oorweeg om tog 'n saak te maak." Die prinsesse pleit onskuldig.
Later berei die juffrou middagete voor. 'n Tafelgebed word gedoen en die twee prinsesse eet saam met die dominee en die juffrou in die kombuis. Tussen 1 en 2 mag hulle huis toe gaan om presies 2uur weer in te val.
Dis amper half 3 toe die twee aangeslenter kom. Elk met 'n stokkielekker in die mond. Juffrou raas oor hulle laat is. Hulle val weer in. Kort-kort moet Juffrou vir Prinses J terugroep na haar werk. Sy't momentum verloor en dros telkens terug na waar Prinses M skoonmaak.
Tannie Rachel daag op wat 'n pakkie by Juffrou moet kom kry. Juffrou laai vir tannie Rachel in die bakkie om haar huis toe te vat met die pakkie. Prinses J staan nader. Sy haal R20 uit haar bra. "Koop vir ons elkeen 'n pie." Juffrou ontplof amper oor die blatante manier. "Gaan aan met die meubels. As jy klaar is in die sitkamer, politoer jy die bank in die voorportaal."
Oppad terug van tannie Rachel gaan verneem die juffrou of die datastokkies nie dalk nog by die polisiestasie is waar hulle die gesteelde goedere gehou het nie. Die speurder is kwaad toe hy hoor dat dit ook weg is. Hy kom praat met die twee prinsesse. Verduidelik vir hulle hoe belangrik sulke datastokkies is. Hoe daardie inligting nooit weer teruggekry kan word as dit eers weg is nie. Hy verduidelik dat dit nie kan wag tot môre-oggend 8uur nie en staan op. "Ons gaan dit nóú haal."
Prinses M staan saam met hom op en binne 10 minute is hulle terug met al die verlore datastokkies. "Nou verduidelik vir my waarom lieg julle so blatant dat julle dit nie gehad het nie!" wil die dominee kwaai weet.
Die dominee vra vir die juffrou die strokies van die aankope wat sy in Upington vir Sondag se gemeente-ete gedoen het. Maar haar beursie is dolleeg! Sy kan nie onthou waarvoor het sy dan so baie geld uitgegee nie. Het sy dan kontant betaal vir goed wat sy met die kaart moes aankoop? Waar sou sy dan haar kontant ingedruk het?
"Prinses J, was jy in my beursie?"
"Nee juffrou!" met die onskuldigste gesig wat jy kan kry. "Daai R20 het my ouma vir my gegee toe ons nou by die huis was." Drie keer vra die juffrou haar en elke keer ontken sy.
Die dominee en die juffrou moet uitry na 'n plaas toe na mense wie se huis die naweek afgebrand het. Hulle laat loop die twee prinsesse vroeg sodat hulle kan klaarmaak om te ry. "8uur op die kop môre-oggend. Julle is nie laat nie en julle bring alles terug wat aan ons behoort wat nog by julle is, gehoor."
Met die regmaak om uit te ry plaas toe, kom die dominee af op die verlore hangertjies en naelknippers van die juffrou in sy bedkassie. Dit was nie vroeër die middag daar toe die juffrou sy liddoringpleisters vir hom daar gaan insit het nie…
Oppad plaas toe, herroep die juffrou haar laaste inkopies en onthou, na aanleiding van die kleingeld wat uitgekeer is, dat daar presies nog R180 in haar beursie moes wees. Sy is kwaad. Sy en die dominee besluit om die prinsessies die volgende oggend nie weer in die huis toe te laat nie.
'n Halfuur laat kom die tweetjies die volgende oggend vrolik daar aan.
Die juffrou groet vriendelik. Vra hoe was hulle nagrus. Verneem hoe dit by die huis gaan. Verneem ook of hulle iets van die verlore goedere teruggebring het. Niks.
"Vandag sal julle in die warm son werk. Elke ruit aan die buitekant was. Vir julle eie kos en drinkgoed verantwoordelik wees. Nie julle voete weer in die huis sit nie, want ek vertrou nie een van julle meer nie." Die speurder daag op. Praat mooi met die twee oor die geld wat weggeraak het. Vra uit na waar hulle die vorige middag stokkielekkers gaan koop het. Sê toe dat hy maar dáár sal gaan verneem met watse geld hulle daarvoor betaal het. "Ons het dit betaal met die R20 wat my ouma gegee het" sê Prinses J. Regtig? Watter ander R20 het sy dan aangebied vir pies?
Prinses M besef dat hulle nou vas is. Sy kom uit met die sak patats. Toe hulle die vorige dag huis toe is, het Prinses J nog R150 by haar gehad. Saam met die stokkielekkergeld en die piegeld, maak dit op vir die verlore R180. Maar daar's niks daarvan oor nie. Volgens hulle het hulle brood en polonie daarmee gaan koop, maar eintlik het hulle 'n besoek aan die bose fee gebring.
"Nou luister," gaan die speurder voort, "as julle vanmiddag hier uitval, kom julle direk stasie toe. Ons gaan julle vingers vat. Daar is nog te veel onopgeloste sake in die dorp. As die vingers ooreenkom met ander misdaadtonele, sal ons julle maar moet toesluit."
"Prinses J," sê die juffrou, "dink jy ek is 'n ҏðɝᵽṏᶅ dat jy jou aan my kan afvee en as ek my rug draai my nog verder kan besteel? Ek wil net vir jou sê, die saak is glad nie tussen my en jou nie. Wys maar vir my middelvinger. Vee maar jou ᵷᶐᵵ af aan my. Wat jý besluit om met die tweede en derde kanse in die lewe te maak, is nie mý verantwoordelikheid nie. Ek kan my nie verknies oor jóú keuses nie. Die saak is tussen my en die Here. Want eendag sal ek moet verduidelik waarom het ek nie vir 'n klein prinsessie in Vanwyksvlei 'n tweede, selfs 'n derde kans gegee het nie. Dít nadat Hy vir my soveel kanse in die lewe gegee het."
Die twee prinsesse het swaar gewerk tot 1 uur.
Na 2nm het hulle nie weer teruggekom nie …
Klein Insidente, Groot Impak (II)
Posted on April 12, 2017 by Leonette Smit
In 'n vorige blog, omtrent 8 maande gelede, vertel ek van 'n foto, geneem in die gange in Vanwyksvlei van Rachel, wat 'n skildery word. Uitgestal by Kirstenbosch Gardens.
Nou het die skildery verkoop en Helena, die skilder, skenk goedgunstiglik die helfte van die bedrag. Ek moet dit gebruik na eie oordeel om brûe te bou na hierdie randfigure in die dorp.
Met 'n besoek aan Rachel, om te hoor wat sy nodig het, vra sy: "Net 'n kossie asseblief Juffrou. My man het mos omlangs gedood. Nou's dit net ek alleen en ek trek swaar sonder hom."
Met ons onlangse rit Upington toe, maak ek vir haar 'n kossie op en gaan oorhandig die pakkie.
Moenie ontsteld wees nie; die inhoud is nie van Spier nie. Maar Spier speel 'n rol in die storie. Want my pad kruis met Helena s'n omdat ons albei 'n dogter het wat by Spier werk.
Rachel wil nie die inhoud dadelik uitpak om te kyk nie. Te veel toeskouers in die omtes.
Posted on April 4, 2017 by Leonette Smit
As 'n hen besluit sy het lank genoeg gebroei en sy staan op voordat al die eiers uitgebroei is, breek dit my hart. Mens kan mos nooit die transformasie wat daar plaasgevind het net sommer so laat vaar nie. Veral nie as die dop gepik is en jy alreeds die kuikentjie daarbinne kan hoor piep nie!
Basta hen, ek is nie 'n hoender nie, maar ek kan broei as ek moet!
As mens nie die kuiken kan hoor nie, werk dit om die eier in 'n glas water te toets. Ek dink dis vriendin Elna wat my dit geleer het. As die eier in 'n glas water stil lê, is die eier waarskynlik vrot of die kuiken dalk dood. Maar 'n lewendige kuiken se bewegings binne-in die dop, laat wip die eier op en af in die water. Hoe lank voordat die eier uitbroei, kan die glasietruuk ongelukkig nie uitwys nie. Dus broei ek maar voort aan so 'n eier.
Vir my werk dit om die eier in 'n foeliesakkie (dié waarin teesakkies verpak word) met 'n pleister onder my hart vas te plak. Met my hemp bo-oor, kan niemand sien ek broei nie. Ongelukkig is ek nie goed genoeg bedeeld om die eier tussen my boesems in te druk nie.
Ek het al menige kuiken so uitgebroei terwyl ek skoolgehou het. Een het uitgebroei terwyl ek 'n vriendin ondersteun het in Unitas hospitaal toe haar kind onder operasie was (dis sekerlik die eerste kuiken ter wêreld wat in 'n hospitaal gebore is). Selfs in die erediens het ek al gesit en broei. Nie net hoenderkuikens nie. Selfs ganseiers en eendeiers het ek al so gered. 'n Volstruiseier sal ek liewer op 'n ander manier probeer uitbroei …
Die probleem kom as die kuiken teen slaaptyd nog nie uitgebroei het nie. Mens slaap maar moeilik met 'n eier teen jou pens vasgeplak. Dis dan wanneer ek die hen weer gaan leen vir die nag. Sy sien nie wat ek in die donker onder haar indruk nie. Mens moet dan net voor die hen op wees die volgende oggend, voor sy dalk die vreemde kuiken bykom of die eier koud in die nes agterlaat.
Mens kan altyd 'n ander hen wat broei gebruik. Maar as haar eiers nog ver van uitbroei is, en sy besluit om op te staan nadat jou eier uitgebroei het, sit jy met 'n groter probleem as wat jy gehad het. Nee, broei liewer self.
Om surrogaat hen te speel, is maklik. Mens hoor gedurig die kuiken piep in die dop. Dis wanneer hy ernstiger begin piep dat jy weet die geboorte is naby. So het ek op 'n keer tydens 'n vergadering gehoor my kuiken gaan kom. Gelukkig was die vergadering aan die klaarmaak. Ek vra toe 'n oomblik van gewyde stilte en bring my eier tevoorskyn. Op daardie presiese oomblik breek die dop dramaties in twee en val die kuiken onvas uit die dop. "Nóú," sê die voorsitter, "het my oë álles gesien!"
Dit vat 'n paar dae van voer totdat die kuiken sterk genoeg is om by die res van die span kuikens wat voor hom uitgebroei is, aan te sluit. Eiergeel en geweekte katpille kry 'n kuiken gou op die been. Weer eens druk mens maar net weer saans die kuiken onder die niksvermoedende hen in. Teen sonop die volgende oggend besef die hen nie dat sy een meer kuiken bygekry het nie. En die kuiken aanvaar die nuwe gesin as vanselfsprekend.