Komiti ya Setšhaba ya Ditekanyetšo tša Puno e tšweletša dipalo dikgatong tša go fapafapana sehleng sa go mela ga dibjalo, tšeo di fago tekanyetšo ya puno yeo e ka hlagišwago ke dibjalo tšeo ka lebaka leo. Ditekanyetšo tše tša puno di kgatha tema ye bohlokwa mabapi le theo ya thekišo ya puno yeo.
Ditekanyetšo tša puno keng?
Grain SA e lemoga gore ditekanyetšo tša puno ke taba ye e belaetšago kudu. Tema ye e kgathwago ke Komiti ya Setšhaba ya Ditekanyetšo tša Puno le mohola wa yona o swanetše go gopodišišwa gabotse pele ga ge diphetolo tše di ka senyetšago batšweletši di šišinywa.
Go se ke gwa lebalwa gore Komiti ya Setšhaba ya Ditekanyetšo tša Puno e thea tekanyetšo ya yona godimo ga puno ye e feletšego ya naga, e sego fela seripa seo se rekišwago mmarakeng wa kgwebo (commercial market). Go feta fao bogolo bja lefelo leo le bjetšwego le ge e ka ba poelo yeo e letetšwego ga e kgone go kgonthišwa - e no ba tekanyetšo. Boleng bja tekanyetšo bo sepelelana le bokgoni bja bao ba kgathago tema tlhagišong ya tshedimošo (tsebišo). Mothopo wo mogolo wa tshedimošo woo o fetago yohle e dula e le batšweletši.
Komiti ya Setšhaba ya Ditekanyetšo tša Puno e bopilwe bjang?
Batšweletši ba e ka bago ba 3 000 bao ba dirišanago le Komiti, bao ba romelago tshedimošo ya bona go yona kgwedi le kgwedi.
Mekgatlo yeo e tsebjago ka maina a "Spatial Intel" le "Geoterra Image", yeo e kgonthišago lefelo leo le bjetšwego dibjalo tše di itšego ka go diriša diswantšho tša satelite (satellite imaging).
Institute ya ARC ya dibjalo tša mabele le Institute ya Mabele a Manyane (Small Grains), tšeo di šomago ka data ya dipalopalo (statistical data) le "go se kgethe" (randomisation) ka go dirišana le batšweletši.
Baemedi ba Dikgoro tša Temo tša Diprofense bao ba hlagišago tshedimošo mabapi le boemo bja mafelo a tšweletšo.
Dikgwebo tša Agri tšeo di itirelago ditekanyetšo mafelong a tšona. Tshedimošo ye e fiwa Komiti ya Setšhaba ya Ditekanyetšo tša Puno eupša mafelo a a bjetšwego ao e a dirišago ga a dirišwe ditekanyetšong tša Agri.
Ba Bolaodi bja Dipalopalo tša Temo (Directorate of Agricultural Statistics) bja Kgoro ya Temo ya Setšhaba bao ba kgobelago tshedimošo ye, ba šomago data ya yona mme mafelelong ba dirago ditekanyetšo tša semmušo.
Ge Komiti ya Setšhaba ya Ditekanyetšo tša Puno (CEC) e ka tlogela go dira ditekanyetšo, go ka se dirwe tekanyetšo efe kapa efe ya puno ya setšhaba Karabo ya potšišo ye ke "aowa", ka ge mekgatlo ye mengwe e tla dira ditekanyetšo mme go ka se be molaleng gore ke dife tše di nepilego?
Na Komiti e a itaola goba e huetšwa ke bakgathatema intastering Ga go bonolo gore motho o tee a huetše Komiti ka ge go na le bakgathatema ba mmalwa bao ba itaolago bao ba nago le kabelo tiišong ya bokgonthe bja tshedimošo?
Kgopolo ya Grain SA ke efe?
Gore mebaraka ya mabele e šome ka tshwanelo, go nyakega tekanyetšo ya bonako, ye e nepagetšego, ye e itaolago, ya mafelo ao a bjetšwego le puno ye e letetšwego.
Batšweletši, ba Komiti ya Setšhaba ya Ditekanyetšo tša Puno le bakgathatema ba bangwe ba swanetše go dirišana go phethagatša taba ye.
Maloko a Grain SA gammogo le batšweletši le bakgathatema ba bangwe ba swanetše go hlohleletšwa go hlagiša tshedimošo ye e nepagetšego gantši le gona ka kgotlelelo.