Die ABC van bloedplasma(Foto: iStock) Hoewel net 7% van ŉ mens se liggaamsgewig uit bloed bestaan, is dit sekerlik een van die interessantste én belangrikste snelweë wat deur die liggaam kronkel. Benewens rooibloedselle (wat suurstof vervoer), witbloedselle (wat ons teen virusse, bakterieë en ander indringersiektes beskerm) en bloedplaatjies (wat hoofsaaklik bloeding keer), bestaan 55% van ons bloed uit plasma. Wanneer ons bloed in die verskillende produkte geskei word, kan die plasma duidelik as ŉ gelerige of strooikleurige vloeistof onderskei word. Plasma bestaan uit ongeveer 92% water wat help om die bloedvate te vul sodat bloed en voedingstowwe vrylik deur die liggaam kan beweeg. Die oorblywende 8% van plasma bevat verskeie sleutelstowwe soos proteïene, immunoglobulien en elektroliete. Een van plasma se hooffunksies is om afval te verwyder sodat selle hul werk behoorlik kan doen, soos om energie te produseer. Hierdie afvalstowwe word na ander dele van die liggaam vervoer, soos die niere, longe of lewer, vanwaar dit uitgeskei word. Plasma help ook om ons liggaamstemperatuur te reguleer deur hitte te absorbeer en dit weer soos nodig vry te stel. Die sleutelstowwe in plasma verrig verskeie lewensnoodsaaklike funksies: (Foto: iStock) Die belangrikheid van plasma vir die liggaam is duidelik uit bogenoemde en daarom is die skenking van plasma broodnodig. Oortappings met plaatjieryke plasma sal dikwels gedoen word om iemand te help om vinniger van sportbeserings of tenniselmboog te herstel of in die geval van lewersiekte, osteoartritis of wonde. ŉ Mens kan plasma skenk deur bloed te skenk (waarna die bloedprodukte geskei en gebruik word soos nodig). Daar is ook ŉ ander manier om plasma te skenk, genaamd plasmaferese. Bloed word uit ŉ aar getrek en deur ŉ sentrifuge-masjien gepomp wat vinnig draai en die plasma van ander bloedkomponente skei. Plasma is ligter as die ander komponente, so dit styg tydens hierdie proses na bo. Die plasma bly in die masjien agter, terwyl die ander komponente, soos rooibloedselle, in die liggaam teruggeplaas word. Anders as ander bloedprodukte wat net vir sowat 42 dae gebêre kan word (bloedplaatjies hou net 5 dae!), hou plasma vir ongeveer ŉ jaar. Dit word gewoonlik gevries totdat dit nodig is. Skenkers moet tussen die ouderdom van 18 en 69 jaar wees en jy kan elke 28 dae bloedplasma skenk. Dié 28-dag-reël, wat beteken dat ŉ mens 13 keer per jaar kan skenk, gee die liggaam kans om nuwe plasma te vervaardig. Bloedplaatjies, plasma en rooibloedselle word voortdurend deur ons beenmurg geproduseer. (Foto: iStock)