Angola | Tussen swart berge en die diepblou see Die manjifieke Swart Rotse is iets wat baie mense na die noordweste van Angola lok. In die laaste van ons drie artikels oor dié land verken Dale Morris ’n massiewe grot en besoek een van Afrika se grootste watervalle.
Rustige branders speel oor die sand en ’n warm bries kielie die vlamme van ons kampvuur. Hier’s nie ’n siel in sig nie. Ons is rêrig stoksielalleen.
Voor ek Angola toe gekom het, sou ek nooit kon raai ek sou nog oor dié land praat asof dit ’n soort paradys is nie. Die plek het immers relatief onlangs eers op die been begin kom ná meer as drie dekades se bloedige oorlog. Maar ná drie weke in ’n 4×4-konvooi het ek soveel besondere plekke gesien, soveel uitsonderlike uitsigte en soveel dramatiese kontraste beleef dat ek nou bekeer is. Oor party van dié besondere plekke in die suidwestelike en sentraal-westelike streke het ek in die eerste twee aflewerings (sien WegRy #25 en #26) van ons Angola-reeks geskryf. In hierdie deel, die slotaflewering, ry ons weer eens ’n sirkelroete deur die noordwestelike provinsies van dié land wat so selde besoek word.
Dié slag begin ons by ’n vaal binnelandse dorp – Alto Hama. Dit lê presies waar die snelweë van noord-suid en oos-wes kruis – 930 km van die Oshikango-grens met Namibië en omtrent 250 km van die kus af. Die roete loop 570 km noordwes op ’n splinternuwe snelweg wat deur die Chinese gebou is, tot by die kus en die hoofstad, Luanda. Daar draai ons suid en ry 460 km al langs Angola se dorre kusgebied voordat ons uitkom by die hoofsnelweg tussen oos en wes (wat die bedrywige kusdorp Lobito weer met Alto Hama verbind).
Noord van Alto Hama is dit grasgroen en welig so ver die oog kan sien. Dis boswêreld hierdie, met tussenin grasgroen gesaaides op ’n roesrooi aarde. Yslike granietberge rys op na die donker, tropiese hemel. As jy al by die Spitzkoppe in Namibië was, of die Yosemite Nasionale Park in Amerika, sal jy ’n idee hê hoe steil, strak en imposant hierdie berge is. Terwyl ons ry, hang ek omtrent al die pad by die venster uit om genoeg te probeer kry van die ongelooflike natuurskoon rondom ons.
Soos met die meeste groot snelweë in Angola is die pad waarop ons ry (die En180) meestal puik teerpad wat buitelandse kontrakteurs onlangs gebou het. Ons stoot aan, maar omdat daar ’n paar diep slaggate is én roekelose Angolese bestuurders – die lorriedrywers is die ergste – vat ons dit rustig. Wie wil nou in elk geval jaag as jy deur sulke berge omring word?
Ek koop een en proe dit. Dit smaak soos polistireen. Nee wat, gee my eerder ’n mango. Van Dondo af vat ons oor N’dalantando ’n ompad oos, weer op ’n goeie pad wat jou deur ’n hele paar polisieblokkades neem. Hier probeer die manne in uniform kliphard om fout te vind met ons papierwerk.
Beste tyd: Heeljaar Bly minstens: 7 dae Ervaar: ’n Uiteenlopende land, vriendelike mense, lieflike watervalle, verlate strande en idrukwekkende berge. Klink soos ’n boffin: Die Kalandula-waterval is op twee na die hoogste in Afrika – altesame 104 m.
Hoe kom ek by die beginpunt? Hoewel die pad van die Oshikango-grenspos af vir 500 km goeie teerpad is – heelpad tot by Lubango – is dit raadsaam om eerder die grens by Ruacana of Calueque oor te steek. Omdat Oshikango die hoofgrenspos tussen Namibië en Angola is, is dit ’n nagmerrie – jy kan tot ses uur wag om deur te kom. Alto Hama is 930 km van Oshikango af op ’n netjiese teerpad.Wat kan ek hier sien en doen? Maak ’n draai by die lieflike Kalandula-waterval; verken die vreemde, fantastiese Swart Rotse; ervaar die dolheid van Luanda; en kyk na die skeepswrakke wat aan die kus gesaai lê.
Hoe lank is die reis? Jy gaan minstens 9 dae nodig hê vir hierdie sirkelroete, maar sit eerder 12 dae opsy. Jy gaan 2-3 dae nodig hê om van die grens af by Alto Hama uit te kom, en dan nog 5 tot 7 dae om die wêreld te verken plus 2-3 dae terug grens toe. Op watter soorte terrein sal ek ry? Meestal op goeie teer, maar as jy enigsins van die snelweë afdraai, is dit 4×4-wêreld.
Wat moet ek saamvat? Ingevoerde produkte is baie duur in Angola. Bring jou eie blikkieskos en koffie, maar koop gerus vars produkte by die plaaslike mark – dis lekker goedkoop.Wees ook op die uitkyk vir die Unicef-putte (met ’n handpomp) wat ’n mens op byna elke dorp en gehuggie kry. Die water hieruit is veilig om te drink.Koop houtskool en hout by enige van die smouse langs die paaie.Bring jou Garmin-GPS saam met die Tracks4Africa-kaarte daarop gelaai – daarop word al die hoogtepunte vir jou aangedui.MapStudio het ’n baie nuttige kaart van Angola wat ek met groot vrymoedigheid aanbeveel.
Kan ek alleen gaan? Angola is nie vir sissies bedoel nie. As jy nie ervaring van reis in Afrika het nie, gebruik ’n gesoute toeroperateur met ervaring van Angola, want daar’s net te veel dinge wat kan verkeerd loop (swak infrastruktuur, geen reddingsdiens op die paaie nie, twyfelagtige polisie, landmyne en verdagte garnale).Hoeveel kos die reis? Live the Journey bied reise na Angola aan wat hierdie sirkelroete insluit. Afhangende van die grootte van die groep, kos dit tussen R800 en R1 000 per persoon per dag. Die prys sluit in ’n gids, 3 etes per dag, storte en chemiese toilette.
Angola | Angola se wilde kant	Angola | ’n Anderste Angola	Angola | ‘Daar gaan die bakkie’	Angola | Goed, beter weste!	NUUT op die rak