(Aangestuur vanaf Galliformes)
Hoenderagtiges (orde Galliformes) kom natuurlik verspreid oor die hele wêreld voor, met die uitsondering van Nieu-Seeland en Antarktika. Kenmerkend vir hoenderagtiges is hul kort stewige pote, waarmee hulle op die grond skrop op soek na kos. Hulle vlerke is kort en rond en hulle kan nie juis goed vlieg nie. Die vertering van hul oorwegend plantaardige voedsel word bevorder deur die aanwesigheid van klippies in die maag, wat die voëls saam met hulle kos oppik.
In Suider-Afrika is net patryse en kwartels van die familie Phasianidae (jagvoëls) en twee spesies van die Numidae (dietarentale) inheems. Van die oorblywende vyf families wat oor die res van die wêreld versprei is, kom enkeles, vanweë hul besondere voorkoms, in sommige van Suid-Afrika se dieretuine voer. Gewone hoenders, wat huisdiere geword het nadat hulle reeds in 6000 v.C. gedomestikeer is, stam uit die Phasianidae-familie.
3 Ekonomiese belangrikheid
Hulle veredos is gedurende die winter amper heeltemal wit en vorm 'n besonder goeie kamoflering. Gedurende die kort somers is hulle vere bruin en gespikkeld om by die veranderde omgewing aan te pas. Die meeste hoenderagtiges bring die dag op die grond deur, waar hulle skrop en soek na kos. Saam met die kos pik hulle ook 'n aantal klippies op, wat help om die kos in die spiermaag fyn te maal.
Daar is byna altyd 'n goed ontwikkelde krop aanwesig waarin kos gebêre kan word. Hulle kort, ronde vlerke is nie geskik vir lang vlugte nie. Die verspreidingsgebied van die meeste spesies is dan ook beperk. Woestyne en bergreekse vorm onoorkomelike versperrings. Met hulle kragtige pote kan hulle egter baie vinnig en ver loop. Die nes is gewoonlik 'n eenvoudige holte in die grond. Dadelik nadat die eiers uitgebroei het, kan die kuikens reeds selfstandig hulle eie kos oppik. 'n Paar dae nadat hulle uit die dop is, ontwikkel die kuikens reeds slagpenne.
Byna alle roofdiere hou van hoenderagtiges en ook die mens benut hulle graag. Dit is dan ook die rede waarom so baie van die hoenderagtiges huisdiere geword het. Die grootste jagvoël wat deesdae in groot getalle geteel word, is die kalkoen (Meleagris gallopavo), wat uit Amerika kom. Die voel kom nog wild in enkele dele van Noord-Amerika voor. Die hane vorm afsonderlike groepe. In Oktober trek die voëls al lopend suidwaarts; hulle vlieg net as hulle 'n rivier moet oorsteek.
Die rol wat die kalkoen in Noord-Amerika en die fisant in Eurasië speel, word in die tropiese dele van Amerika deur die hokko's vervul. Hulle is luidrugtige voëls wat hoog in bome lewe. Hierdie voëls smaak baie lekker en daar is al probeer om hulle soos hoenders en kalkoene op groot skaal vir verbruik te teel. Hokko-telery is egter nie so winsgewend nie, omdat die voel baie stadig voortplant. Die hokko lê net twee of drie eiers per jaar; die kalkoen lewer jaarliks agt tot vyftien, terwyl die huishoender byna sonder perke voortplant.