Munisipaliteite kort waaksame gemeenskappeOuditeur-generaal Kimi Makwetu (Foto: Elmond Jiyane, GCIS) Die ouditeur-generaal het ’n donker prentjie van die finansiële wanbestuur van 257 munisipaliteite in die land geskilder en gesê dat verantwoordbaarheid steeds afneem terwyl ongemagtigde uitgawes hoog bly. Staatskaping het ’n vernietigende invloed op alle fasette van die Suid-Afrikaanse samelewing. Ten opsigte van verslaggewing geniet staatskaping voorrang. Die kaping van Suid-Afrika se munisipaliteite was (en is steeds) selfs meer vernietigend. Winsgewende munisipaliteite is in disfunksionele, bankrot-entiteite omskep as gevolg van staatskaping, onbevoegdheid, wanadministrasie, gulsigheid en blote diefstal. Hierdie het die vernietiging van dorpe, besighede en werksgeleenthede tot gevolg. Ten spyte van die feit dat baie van ons verantwoordelikheid vir die roof van nasionale bates kan omseil, is dit nie die geval waar die plundering van die omgewing waarin ons woon en werk – met ander woorde op munisipale vlak – plaasvind nie. Dit het voor ons oë gebeur, maar ons het verkies om nie betrokke te raak nie; ons het selfs verkies om nie te weet nie. Tito Mboweni, minister van finansies, en die tesourie het onlangs regulasies ingestel wat daarop gemik is om korrupsie en vrugtelose uitgawes teen te werk. Hierdie regulasies beïnvloed alle terreine van munisipale sake – besigheidsklasvlugte, duur motors, partytjies, spanbou-oefeninge, etes tydens begrotingsredes, die finansiering van verkiesings en reklameveldtogte, ensovoorts. Die regulasies beklemtoon die mate waartoe munisipale amptenare en openbare verteenwoordigers rojaal gelewe het op die koste van die fiskus en belastingbetalers en voortgaan om openbare fondse op dinge wat nie ŉ prioriteit is nie, te spandeer. Hierdie regulasies maak dit vir elke munisipaliteit verpligtend om ’n kostebesparingsplan, wat op die munisipaliteit se webtuiste vertoon moet word, op te stel – met gevolge, sou die plan nie nagekom word nie. Hierdie optrede deur die tesourie is ’n positiewe stap in die proses om munisipaliteite tot op ’n vlak van funksionaliteit te herstel. Die burgery moet egter hul rol vervul om te verseker dat dit plaasvind: Hierdie stappe deur die tesourie is geïmplementeer om munisipaliteite verantwoordbaar te hou. Dit is egter net die plaaslike gemeenskap, in besonder die sakegemeenskap, wat in staat is om verantwoordbaarheid te eis. Sonder ’n waaksame gemeenskap sal die ou destruktiewe gewoontes voortgesit word en sal ons net onsself kan blameer.