Ek dink dat ons in hierdie verklaring die hart van Versfeld se beskouing vind, maar dat dit gelyktydig ook 'n onsekere wegspringpunt verteenwoordig: as filosofie as't ware die voortdurende gepraat is oor wat uiteindelik 'n onuitspreeklike onkunde is, dan kan mens verstaan dat "filosofie" in die volksmond 'n eufemisme vir 'twakpraat' geword het. En as filosofering eintlik net hoogdrawende geklets is, dan kan mens al wonder of so 'n filosofiese diskoers meer sal kan doen as om poësie voor te stel as die voortbring van verdigsels.
'n Tweede verklaring van Versfeld oor die werk van die filosoof, stuur ons egter op 'n ander pad en help boonop om die eerste beter te verstaan: "the philosopher shares with the poet an absorption in the articulation of existence, expressing itself in the unique voice by which a tree and stone and blade of grass proclaims itself to be this and to be lovable." (Versfeld 1960: 13; my kursivering). As Versfeld se mening oor die filosoof en die digter korrek is, dan beteken dit dat filosofering en digwerk al twee spruit vanuit dieselfde ervaring van die werklikheid: 'n ervaring wat erkenning gee aan iets wat sou verdien om die stem van alledaagse dinge soos bome, klippe of gras genoem te word asook aan die liefhêbaarheid van sulke dinge. Met ander woorde, die filosoof en die digter skryf nie net nie, maar antwoord op 'n inisiatief wat daardie skryfwerk voorafgaan en provokeer. Verder bestaan filosofie, sowel as poësie, uit die uitdrukking (articulation) van dit waaraan 'n mens soms so naby is dat mens as't ware in die ervaring daarvan geabsorbeer is, dit wil sê, so naby dat die onpartydige afstand van 'n subjek teenoor 'n objek as't ware nog nie kon vorm nie en waarvan mens derhalwe in hierdie sin heel min kan weet (soos in die eerste aanhaling). Gevolglik kan dit nie van die verwoording van hierdie opname in die goed van die wêreld verwag word om sigself uitputtend te kan sê nie en as dit dus onsin is om van 'n gedig te verwag om die tema daarvan uitputtend te besing, is dit onsin vir 'n filosoof om die dinge waarvan ons leef ("the things by which we live", in die eerste aanhaling) ten volle onder woorde te bring (en in hierdie sin hul onuitspreekbaarheid behou, soos in die eerste aanhaling).
Die bundel Pots and Poetry bestaan uit nege losstaande opstelle, waarvan minstens twee ("Time and speed and the quality of life" en "Plato and Confucius") vantevore in tydskrifte verskyn het en waarby Protea Boekhuis vir die heruitgawe drie opstelle uit Sum gevoeg het (kyk Versfeld 1991a). Die oorspronklike uitgawe was in 1985 en die opstelle uit Sum (1991) is almal daarna geskryf. 'n Vinnige oorsig oor die uiteenlopende temas van die boek, lewer geen voor die hand liggende tema op nie. Hoofstuk een handel oor potte en poësie; die daaropvolgende drie opstelle sou as sosio-kulturele kritiek gekenmerk kon word;3 hoofstukke vyf, ses en sewe maak 'n bydrae tot die koördinasie van Westerse en Oosterse denkwyses en -temas en die oorspronklike bundel sluit af met 'n besinning oor die noodwendige sosio-politieke implikasie van skryfwerk en 'n pleidooi vir vuil grappies. Die nuwe hoofstukke bespreek die ekologie, die universiteit en denke van enkele vroeë lede van die Suid-Afrikaanse Bergklimklub.4 Sou dit moontlik wees om die samehang van so 'n hutspot uit te wys? My oortuiging is dat dit nie net moontlik is nie, maar dat die samehang gelyktydig die sentrale tema van die bundel is en eng verbind is met die skrywer se werkswyse. Om hierdie bewering te steun, moet ons na nog 'n verklaring van Versfeld aangaande die aard van filosofie - en spesifiek aangaande sy eie filosofiese werk - kyk, hierdie keer uit Pots and Poetry: