Politieke partye eis onafhanklike oudit van stembrieweStembokse. (Foto: Brendan Magaar/ANA) Altesaam 27 politieke partye het formeel beswaar by die Onafhanklike Verkiesingskommissie (OVK) ingedien oor die 2019 algemene verkiesing en eis dat ŉ onafhanklike oudit van die uitslae gedoen word. Die partye het in ŉ brief gesê hulle het kennis geneem dat die OVK bereid is om “’n oudit van sy eie te doen, op grond van die geloofwaardigheid van die klagtes wat ontvang is”. Die partye sê in die brief die klagtes wat ontvang is oor die stemproses plaas die geloofwaardigheid van die hele verkiesingsproses en die uitslae in ernstige twyfel. “Daar was verskeie gevalle waar mense meer as een keer gestem het. Die volle omvang hiervan sal nooit bekend wees nie, maak nie saak hoeveel steekproewe gedoen word nie,” lui die brief. “Die mense wat hiervan aangekla word en in hegtenis geneem is, is waarskynlik eerder slagoffers van politieke boelies en afknouery. Verskeie stemlokale het eers laat geopen en minstens een het glad nie oopgemaak nie.” Ander besware van die partye sluit in stemlokale waar stembriewe opgeraak het en kiesers gevra is om later terug te kom of na ŉ ander stemlokaal te gaan, onuitwisbare inkmerkers wat nie behoorlike gewerk het nie en waarvan die ink maklik verwyder kon word, en stemdistrikte wat geen skandeerders gehad het nie of waar die skandeerders glad nie gewerk het nie. Volgens die partye was alle stembriewe nie agterop gestempel nie, mense is die verkeerde hoeveelheid stembriewe gegee, voorsittende beamptes het aangebied om mense te help sonder dat daar ŉ derde party teenwoordig was en spesiale stemme is soms in twee en ander kere drie of vier koeverte geplaas. Die partye wat die brief geskryf het, sluit in Forum 4 Service Delivery; African Content Movement; International Revelation Congress; African People’s Convention; Ecoforum; Better Residents Association; CPM; SA National Congress of Traditional Authorities; Women Forward; Land Party; ATM; PAU; SRWP; Alliance for Transformation; Cope; African Renaissance Unity; African Security Congress; Sancota; AASD; Compatriots of South Africa; NPA; IRC; NAPF; PAC; PRM; en die African Covenant. “Ons verneem hierdie klagtes is ook formeel onder die OVK se aandag gebring via duisende formele klagtes oor die lengte en breedte van Suid-Afrika,” lui die brief. Die OVK het gesê na aanleiding van die klagtes sal hy ŉ vinnige oudit doen. Die partye is egter nie tevrede met die “vinnige oudit” nie. In die brief dui hulle aan dat aangesien die geloofwaardigheid van die OVK reeds deur hierdie klagtes ondermyn is, daar vrae ontstaan oor enige ouditproses wat deur die OVK gedoen word. Die partye dring daarop aan dat ŉ onafhanklike ouditeursfirma aangestel word om die oudit te doen. “Sou die OVK nie instem tot ŉ onafhanklike oudit nie, sal ons die Kieshof nader om onder meer die OVK te verplig om ŉ onafhanklike ouditeursfirma aan te stel om die oudit te doen, asook om hom daarvan te weerhou om die finale uitslae van die verkiesing bekend te maak.” Teen 07:00 Saterdagoggend was 99,78% van stemme getel.