Narsisme - Wikipedia
Narsissus (1590's, Caravaggio, Galleria Nazionale d'Arte Antica, Rome).
As narsisme te ver gedryf word, kan dit as 'n geestesteuring, narsistiese persoonlikheidsteuring, geklassifiseer word. Die steuring kom voor in die Diagnostiese en Statistiese Handleiding van Geestesteurings (DSM).
Eienskappe en tekens[wysig | wysig bron]
Vier dimensies van narsisme as 'n persoonlikheidstrek is al geskets: leierskap/outoriteit, superioriteit/arrogansie, selfbeheptheid/selfbewondering en uitbuiting/geregtigheid. Hierdie kriteria is al gekritiseer omdat hulle 'n kennis van bedoeling veronderstel (byvoorbeeld die frase "voorgee om te wees"). Gedrag is egter waarneembaar, maar bedoeling nie. Klassifikasie vereis dus aannames wat getoets moet word voordat hulle as feite aangeneem kan word, veral as in ag geneem word dat verskeie verduidelikings gemaak kan word oor hoekom 'n persoon hierdie gedrag openbaar.
Sewe dodelike sondes van narsisme[wysig | wysig bron]
Die Amerikaanse psigiaters Hotchkiss en Masterson het 'n paar goed geïdentifiseer wat hulle noem die sewe dodelike sondes van narsisme:
Die lewe is 'n verhoog, en wanneer die gordyn ná 'n bedryf sak, is dit klaar en vergete. Die leegheid van so 'n lewe kan 'n mens jou nie indink nie.
Alexander Lowen in sy beskrywing van die bestaan van 'n narsis
Skaamteloosheid: Narsiste is dikwels openlik skaamteloos; hulle laat hulle nie keer deur die behoeftes en wense van ander nie. Narsiste haat skaamte en beskou dit as "giftig", want skaamte impliseer hulle is nie perfek nie en behoort te verander. Narsiste verkies skuldgevoel bo skaamte, want 'n skuldgevoel laat hulle toe om hul dade van hulself te distansieer – dis net hul dade wat verkeerd is, terwyl hulle self perfek bly.
Geregtigheid: Narsiste het onrealistiese verwagtings van spesiale behandeling en outomatiese vervulling van behoeftes omdat hulle hulself as spesiaal beskou. As hulle nie tevrede gestel word nie, beskou hulle dit as 'n aanval op hul meerderwaardigheid, en die "oortreder" word as 'n "onbeholpe" of "moeilike" persoon beskou. 'n Miskenning van hul begeertes is vir die narsis 'n krenking wat narsistiese woede kan ontlok.
Slegte grense: Narsiste erken nie dat hulle grense het en dat ander aparte wesens is, en nie 'n uitbreiding van hulself nie. Ander bestaan om in hul behoeftes te voorsien, of hulle kan net sowel nie bestaan nie. Mense wat die narsis van narsistiese voorraad voorsien, word behandel asof hulle deel van die narsis is en daar word van hulle verwag om aan die narsis se verwagtings te voldoen. In die gedagtes van 'n narsis is daar geen grens tussen die self en die ander nie.
↑ Horton, R. S.; Bleau, G.; Drwecki, B. (2006). "Parenting Narcissus: What Are the Links Between Parenting and Narcissism?" (PDF). Journal of Personality. 74 (2): 345–76. doi:10.1111/j.1467-6494.2005.00378.x. Sien bl. 347.
↑ Block, Ned Joel (22 Oktober 1980). "Readings in Philosophy of Psychology" (in Engels). Methuen. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 26 Junie 2019. Besoek op 22 Oktober 2017 – via Google Books.