Deur Simon Brown 23 Augustus 2019 05:00
Wag vir herstel in BBP
City Lodge* se resultate vir die jaar tot einde Junie was baie swakker as wat ek verwag het. Inkomste was 33% hoër, maar bedryfskoste het met meer as 11% toegeneem. Dit het gepaard gegaan met laer besettingsyfers, wat gedaal het van 59% tot 55% (61% tot 58% in Suid-Afrika), en dit het hierdie hoofsaaklik vastekosteonderneming swaar getref. Dit is 'n voorbeeld van hoe hefboomfinansiering kan seermaak – in plaas van om te help. Die netto resultaat was dat wesensverdienste per aandeel (WVPA) met 19,5% gedaal het en die dividend met 19,4%.
Wanneer die besettingsyfer herstel, sal die hefboomfinansiering positief help. Maar ons weet nie wanneer dit gaan gebeur nie – ek het verwag dat die verkiesing in Meimaand sal help om die besettingsyfer minstens stabiel te hou. Die kommentaar van die bestuur sê dat daar 'n aantal "bemoedigende tekens" is, maar wat eenvoudig nodig is, is BBP-groei en deurlopende krag van Eskom alvorens sake werklik sal regruk.
Met die gruwel van die 3,2%-daling in eerstekwartaal-BBP wat hom waarskynlik nie sal herhaal nie, het City Lodge waarskynlik sy laagtepunt met betrekking tot sy besettingsyfer bereik. Maar hy het werklike BBP-groei nodig om merkbaar te verbeter.
Goed, maar ligte is veilig
Absa se resultate vir die ses maande tot einde Junie toon dat WVPA 3% hoër was. In 'n ekonomie soos ons s'n is dit 'n merkwaardige prestasie in ooreenstemming met wat ons van ander banke sien.
'n Genormaliseerde koste- tot-inkomste van 56,7% en 'n genormaliseerde opbrengs op ekwiteit van 16,4% is goed en wel. Dis nie waffers nie, maar dis goed genoeg.
In 'n ekonomie soos ons s'n is dit 'n merkwaardige prestasie in ooreenstemming met wat ons van ander banke sien.
Slegte skuld van 0,79% is ook 'n billike syfer. Die probleem hier is dieselfde as die geval van alle ander plaaslike sake, 'n gebrek aan algehele groei. Totdat ons dit sien gebeur, is dit baie moeilik om te groei. Wanneer die ekonomie wel begin groei, sal ons werklik goeie groei begin sien, maar tot dan is 3% omtrent die beste wat ons kan verwag.
Absa, wat op die oomblik 'n dividendopbrengs van net meer as 7,5% en 'n prys-tot-verdienste-veelvoud (p/v) van minder as nege keer het, is saam met die ander banke baie goedkoop en jy sal goed beloon word om dit saam met goeie dividendopbrengste te hou. Die aandrywer is egter nie in Absa se hande nie terwyl ons vir werklike BBP-groei wag.
Plaaslike enkelkommoditeits-mynmaatskappye, veral goud, is besig om geld te maak terwyl die prys van die geelmetaal tot absolute hoogtepunte van meer as R23 000 per ons (ten tye van skrywe) gestyg het. Die mynmaatskappye self geniet ook die wonderlike prestasie van die aandeelprys, al is die prys net terug op die vlak waar hy in 2012 was.
Nou wil almal weet hoeveel hoër goud kan styg, en hoeveel swakker die rand kan vaar. Daar is twee aandrywers van die aandeelprys. As prysnemers, beteken 'n hoër goudprys en/of 'n swakker rand meer inkomste vergeleke met die hoofsaaklik vasterandkoste-basis. Vir die oomblik glo ek dat die aandeelpryse reeds 'n hoër goudprys en 'n swakker rand inprys – wat beteken dat vir veel meer opwaartse potensiaal jy groot prysbeweging benodig.
Die prysaandrywer is op die oomblik handelsoorloë en 'n traer globale ekonomie wat markte laat skrik. Dit stuur beleggers in die rigting van dollars en, in 'n mindere mate, goud. Wat ons ongetwyfeld wel begin sien, is 'n mark wat moeg is vir Trump-twiets oor handelsoorloë wat eers eenkant toe en daarna na die ander kant toe beweeg.
Die mark begin hom nou oënskynlik vir slegter tye gereed maak. Dus, as jou siening een van 'n swak globale ekonomie oor die volgende jaar of drie is, kan goud deur middel van die NewGold ETF of 'n goudmyner werklik 'n wenner wees. Maar as sake erg verkeerd begin loop, is dit tyd om wins te neem. Wanneer die wiele begin afval, sal selfs goud daal.
Siek van onsekerheid
Discovery* se aandeel het 'n ernstige terugslag beleef toe meer besonderhede van die voorgestelde Nasionale Gesondheids-inisiatief (NHI) bekend gemaak is. Sy aandeelprys het met 8,5% tot die vlak van Januarie 2017 gedaal.
Die kwessie is die rol wat Discovery sal hê in 'n wêreld wat NHI insluit. Die verslag wat vrygestel is, meld dat mediese fondse in staat sal wees om 'n mate van aanvullende mediese versekering te kan bied, maar die besonderhede is skraps, wat die mark laat skrik het. Toenemende onsekerheid help glad nie.
Die werklikheid is dat, terwyl Discovery 'n aantal ander dienste bied, sy mediese fonds steeds sy grootste geldmaker bly. En nog 'n werklikheid is dat die regering nie die NHI kan bekostig nie. Die Davis-belastingkomitee het verklaar dat die NHI "nie volhoubaar sal wees sonder heelwat vinniger groei nie", en dit was toe ou kosteberekenings gebruik is, wat nou sonder twyfel verouderd is.
Wat is die volgende stap dus?
Die waarheid is: ek het geen idee nie. Enige regdenkende mens sal gesondheidsversekering vir almal steun, maar slegs as dit nie die land gaan bankrot maak nie.
Oor hoe mediese fondse hierby inpas: Weereens het ek geen idee nie. Al wat ons van Discovery gehoor het, is: "Dis belangrik dat ons in die afsienbare toekoms geen wesenlike uitwerking op die administrasie van die mediese fonds van Discovery Health verwag nie." Dit sê min. Ek hou my aandele omdat kopers tans uit vrees verkoop. En as langtermyn-tot-die-dood-ons-skei- aandeelhouer, sal ek vir feite wag.
Tyd om krities te betrag
Die kommer met betrekking tot banke is die Wysigingswetsontwerp op Nasionale Krediet wat president Cyril Ramaphosa reeds onderteken het. Dit het vrees onder bankiers gesaai, maar verkeerdelik.
Die bepalings van die wet verklaar dat slegs indien jy minder as R7 500 verdien en skuld van minder as R50 000 het, tree die nuwe wet in werking en dan word jou skuld nie outomaties afgeskryf nie.
Baie mense sal eis. Maar al waarop dit jou geregtig maak, is 'n gratis skuldhersiening wat daartoe kan lei dat jou skuld herskeduleer of miskien afgeskryf word. 'n Belangrike kwessie hier is wie leen iemand bykans sewe keer sy salaris? Op dié vlak van skuld-tot-inkomste word die persoon in wese deur die uitlener tot 'n slaaf gemaak.
'n Belangrike kwessie hier is wie leen iemand bykans sewe keer sy salaris? Op dié vlak van skuld-tot-inkomste word die persoon in wese deur die uitlener tot 'n slaaf gemaak.
Daarbenewens, is die gruwelverhale van skuld van meer as R133 miljard wat afgeskryf word onsinnig – om die eenvoudige rede dat dit sal beteken dat 'n minimum van 260 000 mense suksesvol om skuldverligting aansoek sal doen. Die waarheid is dat die bedryf nie in staat is om soveel skuldverligting te verwerk nie.
Laat staan nog die feit dat nie elke aansoek tot volle skuldverligting sal lei nie.
Maar weereens: Wie leen klante sewe keer hul salaris as skuld? Die bedryf moet werklik krities na homself kyk.
Data bly knyp
MTN se resultate vir die ses maande tot einde Junie word die beste opgesom deur die volgende: "Aangemelde groep WVPA teen 195 cps**, 88% hoër, (af 9,3%**)". Die dubbele sterretjie dui op 'n verskil in die verslagmetode, aangesien die maatskappy "IFRS 16 vs IAS 17" aangemeld het.
Ja, WVPA was óf af óf op, afhangende van watter rekeningkundige metode of konstante geldeenheid jy wil gebruik. IFRS is besig om 'n gemors vir beleggers te word. Die grootste kwessie vir MTN is egter steeds data.
Data-inkomste was 19,8% hoër vir dié tydperk, maar die groei in data-inkomste verlangsaam (en is nog nie die helfte van stem-inkomste nie). Die kwessie, soos ek reeds gemaan het, is dat terwyl datagebruik toeneem, gebeur dit teen goedkoper pryse, dus is daar druk op marges.
Daardie data is duur om te verskaf in terme van netwerkinfrastruktuurkoste; algehele koste is 9,2% hoër. Die resultate was in ooreenstemming met my verwagtinge. Ek bly steeds ver weg van die sektor.
Skop teen die tendens
Een stel resultate wat uitstaan, is dié van TFG (die Foschini Groep). Nie net vaar sy Australiese en Britse verkrygings goed nie, maar hy het dit boonop vermag om WVPA vir die jaar tot 31 Maart met 8,5% te laat groei. Dit nadat die groep van meet af in die resultate gemeld het dat "handelstoestande moeilik in al sy streke gebly het". Maar die groep het 'n bestuur van gehalte en het gehalte-bates vir die regte prys gekoop. Duit is 'n seldsame prestasie.