Jackie het deurgedruk, maar ander applikante (die persoon wat aansoek doen vir onderhoud) gee moed op. Indien die respondent onderhoud weerhou om die versorgende ouer te “straf”, kry die kinders die swaarste. ’n Gesoute onderhoudslanddros van Mpumalanga, landdros Jacob,* vertel van ’n geval waar die versorgende ma die hof genader het om terugtrekking van die onderhoudsbevel. Sy was moedeloos baklei teen ’n pa wat nie sy kinders wíl onderhou nie. Die hof het die aansoek geweier aangesien die reg op onderhoud dié van die kind en nie die van die versorgende ouer is nie. Hierdie versoek vertel ’n wanhopige storie waarmee menige versorger kan identifiseer.
Teoreties is die wysigings ’n stap in die regte rigting. Maar net die tyd sal leer of dit prakties uitvoerbaar is in die huidige onderhoudstelsel.
Besoek die departement van justisie se webwerf vir meer inligting oor onderhoud in die algemeen. Dit is ook belangrik om te weet wat in die Onderhoudswet en –regulasies staan. Die bepalings maak dalk nie altyd sin nie, maar indien ’n sekere woord onthou word, kan ’n regsverteenwoordiger of onderhoudsbeampte dit verder verduidelik.
Die onderhoudsplig ten opsigte van ’n kind lê by albei ouers. Elke ouer dra ooreenkomstig sy of haar finansiële vermoëns daartoe by. Indien die ouers nie kan bydra nie, kan grootouers en ander familielede gedagvaar word vir onderhoud.
Dit is belangrik dat die applikant by die toestaan van die eerste onderhoudshofbevel die onderhoudsbeampte versoek om toe te sien dat ’n foto van die respondent deel van die rekord gemaak word. Dit kan moontlik die persoon wat toekomstige pleitstukke beteken, bystaan.
In die toekoms sal dit in sekere gevalle makliker wees. Die Wysigingswet maak dit moontlik vir onderhoudshowe om selfoonverskaffers te verplig om details van die respondent te verskaf indien hy of sy nie opgespoor kan word nie.
Onderhoud en toegangsregte is egter twee verskillende regsaspekte wat dikwels deur verskillende howe bepaal en afgedwing word. Dit is nuttig om te onthou dat die reg op onderhoud die reg van die kind is terwyl die reg op toegang ’n wederkerige reg is. Dit beteken dat dit die reg van die ouer én die kind is.
Dit is moontlik dat die respondent werklik nie werk het nie. In so ’n geval sal die landdros die saak uitstel om die respondent kans te gee om vir werk aansoek te doen. Hy of sy sal in so ’n geval die hof moet voorsien van bewyse van pogings om werk te vind. Indien die respondent nie werk kry nie, kan die versorgende ouer by die staat aansoek doen om ’n kindersorgtoelaag.
Dit gebeur ook dat ’n respondent uit sy of haar werk bedank om die betaling van onderhoud te ontduik. Indien die staat kan bewys dat die versuim om onderhoud te betaal te wyte is aan die beskuldigde se onwilligheid om te werk, of aan sy of haar wangedrag, is hy of sy skuldig aan ’n misdryf. Die respondent sal dan gevonnis kan word vir die versuim om onderhoud te betaal.
Landdros Jacob beklemtoon dat dit belangrik is om vroegtydig die hof te nader om die uitbetaling te vries. Indien so ’n bevel te laat verkry word, is dit verder moontlik om die bankrekening waarin die bedrag betaal is, te vries.
Tans neem die proses in die onderhoudshof te lank. In die toekoms kan die toestaan van tussentydse bevele dit dalk vergemaklik. ’n Aansoek om dringende finansiële hulp kan tans ingevolge die Wet op Gesinsgeweld gebring word. Indien die respondent onredelik finansiële bystand weier, kom dit neer op ekonomiese geweld. Die hof verleen dan ’n tussentydse bevel of interdik wat die respondent verplig om finansiële bystand te verleen.
Dit bly die party se keuse. Jackie sê: “Die onderhoudsbeamptes is oorwerk. My regsverteenwoordiger het my met kennis bemagtig, al was hy nie altyd saam hof toe nie.” Sy vertel egter dat sy sonder moeite die besoldigingsbeslagbevel sonder enige regsverteenwoordiging verkry het.
Die onderhoudshof se dienste is en bly gratis en die departement van justisie onderneem om alle partye gelyk en met menswaardigheid te behandel. Dit is dus moontlik om ’n bevel te verkry of ’n aansoek teen te staan sonder regsverteenwoordiging.
Die ouer se onderhoudsplig word nié deur sy of haar dood beëindig nie. Die kind sal ’n onderhoudseis teen die boedel van die oorledene hê. Die onderhoudseis geniet voorkeur bo die eise van erfgename en legatarisse, maar nie bo dié van skuldeisers nie. As die kind ook ’n erfgenaam is en die erfporsie is voldoende om in sy of haar onderhousbehoeftes te voorsien, kan hy of sy nie onderhoud ook nog eis nie.
SS die wag is die moeite werk my saak is na 3jaar se gesoek na hom eindelik aan die beweeg en ek gaan die laaste lag glo my! laat sluit hom toe hy VERDIEN dit !
Ek stem saam met wat “Ek sê maar net” geskryf het. As die vader moes ek deur dieselfde hel gaan en ek kon nie eers my kinders sien nie. Ek het nie eers ‘n groot salaris verdien nie en is uitgemergel. Ek sukkel vandag nog. So mense, julle moet asseblief nie eensydig na onderhoud kyk nie.