Die snitte wat bo die ander uittroon, maak dit egter die moeite werd – soos “Gamma Ray”, die titelsnit, “Youthless”, die uitstekende “Soul of Man” en die broeiende “Volcano”. Dit is vyf liedjies uit tien, wat ’n mens laat vermoed jy sou jou geld baie wyser bestee as jy bloot die MP3’s op die internet sou koop waarvan jy werklik hou as om die hele album aan te skaf. As versameling kom “Modern Guilt” nie naasteby naby aan die hoë standaard wat Beck op sy vorige albums gestel het nie.
Die legendariese produksieleiers en komponiste Brian Eno en Daniel Lanois het baie van die liedjies saam met U2 geskryf en was ook verantwoordelik vir die produksiewerk. ’n Mens vermoed as U2 hierdie CD sonder hulle hulp gemaak het, dit nie so ’n sterk indruk sou gemaak het soos wat dit doen nie. Dit is egter duidelik dat U2 nog lank nie op die afdraande-pad is nie.
Moenie ’n gedawer, ’n gedonder, ’n gedruis en ’n lawaai verwag nie – Mraz se musiek is ingetoë, sensitief en sielvol. Hy is ook ’n uitstekende liedjieskrywer – iets wat die wêreld se verskil kan maak in vandag se oorversadigde musiekbedryf en wat ’n kunstenaar bo die vaal, gemiddelde res uitlig.
Op die oog af is Plant en Krauss ’n ongewone kombinasie – hy is ’n rocksanger en het vir Led Zeppelin gesing, en sy is ’n country-bluegrass-sangeres en vioolspeler. Die produksieleier was die legendariese T-Bone Burnett (’n man wat ook die wonderlikste kitaarklanke en soniese landskappe kan optower), en die resultaat is ’n album wat nie om dowe neute nie vanjaar met vyf Grammys bekroon is (onder meer vir album van die jaar en beste kontemporêre folk/Americana-album).
La Montagne het ’n interessante verhaal. Hy het tot in die 1990’s tot 65 uur ’n week in ’n skoenfabriek gewerk. Een oggend halfvier het hy voor ’n vroeë skof Stephen Still se liedjie “Treetop Flyer” oor die radio gehoor, daarna vir hom Still se album Stills Alone gaan koop, en besluit om ’n sanger en liedjieskrywer te word. Hy het by die skoenfabriek bedank, en Gossip in the Grain is al sy derde album (die voriges was Trouble en Till the Sun Turns Back).
Die skoenbedryf se verlies was inderdaad die musiekwêreld se wins. La Montagne is een van daardie kunstenaars vir wie dit nie daaroor gaan om ’n stinkryk ster te word en soveel publisiteit as moontlik te kry nie. (Hy staan byvoorbeeld nie onderhoude toe nie.) Hier gaan dit oor die liefde vir musiek, oor kreatiwiteit; en hy sing en skryf uit die hart uit en nie berekend nie. Sy sagte rasperstem val ook besonder aangenaam op die oor, sug Yvette verruk. Hy werk grotendeels in die folk- en folkrock-styl en hierdie album hoort ook beslis in die Americana-kategorie. Sy musiek loop oor van skoonheid – luister maar na “Sarah”, die titelsnit en “Winter Birds” – en hy kan ook gatskop as hy wil sonder om ’n mens se ore van jou kop af te skree (soos op “Meg White” en “Henri Nearly Killed Me (It’s a Shame)”.
Trouens, The Cure het voortgegaan om boeiende, donker, broeiende musiek te maak sonder om hulle te steur aan kommersiële doelwitte. Hul later albums was dalk nie so onmiddellik toeganklik soos genoemde twee nie, maar aanhangers wat volhard het en die musiek geduldig lagie vir lagie ontgin het, is uiteindelik ryklik beloon met wat ’n mens totale satisfaksie kan noem. 4:13 Dream is egter maklik die beste album wat The Cure in die laaste tien jaar uitgereik het en die soort rock wat hulle maak, is baie interessanter en waagmoediger as dié van maklik 90 persent van ander rockgroepe. Op so baie CD’s kry ’n mens deesdae net so een tot vyf liedjies wat werklik die moeite werd is en die res is middelmatige tot ondergemiddelde vullers. Dis iets wat ’n mens nie van 4:13 Dream kan sê nie. Dit trek ’n mens van begin tot einde in en as jy dit in een sitting deurluister, is jy skoon uitasem na die tyd. En van hoeveel CD’s kan ’n mens dit sê?
Hulle wil dit nietemin op rekord stel dat daar ’n nuwe Afrikaanse liedjie is waarvan hulle baie hou, en dit is “Die Vraagstuk” deur ’n groep met die naam Die Heuwels Fantasties en ’n sanger met die naam Jack Parow wat die woord voer. (Interessant genoeg is “Die Vraagstuk” deur die jeugkoerant Jip aangewys as die swakste liedjie op die gelyknamige album van Die Heuwels Fantasties.) Vandeesmaand se luisterpaneel hou trouens so baie daarvan dat hulle daarop aangedring het dat die sameroeper en notuleerder die woorde van die liedjie moet gaan soek en hier saam met hul kommentaar publiseer. So gesê, so gedaan – maar o wee, die woorde in die CD-boekie is in wit letters op ’n bruin agtergrond en onleesbaar. ’n Internet-soektog het egter die volgende opgelewer:
Die paneel het so baie na “Die Vraagstuk” geluister dat hulle nie baie tyd oor gehad het om veel na die res van die album te luister nie. Hulle sê egter wat hulle hoor, is vir ’n verandering – en vir die eerste keer sedert ná Foto Na Dans - weer ’n lekker vars, oorspronklike, eiesoortige klank. Die ander liedjie naas “Die Vraagstuk” wat die paneel die meeste op hol gehad het van lekkerkry, is “Hyg Duiwel”, waarop Laudo Liebenberg van aKing sing. Die melodieë op die hele album is sterk en meesleurend (en die gevoel intens op “Hyg Duiwel”), sug Yvette verruk, en Fritz meen Die Heuwels Fantasties verskuif die grense van die (tot dusver relatief min) elektroniese musiek in Afrikaans. (Net Naas Vermaas meen Die Heuwels Fantasties “is maar net Fokofpolisiekar met ’n synthesiser en ’n drumbox, maar die res van die paneel het hom amper gemoer toe hy dit gesê het.)
Yvette is verbysterd. Sy het nog nie van The Fray gehoor nie, en toe sy op Wikipedia gaan kyk wat hulle oor die groep te sê het, begin haar Wikipedia skielik Afrikaans praat met haar! En hulle sê: “The Fray word gereeld vergelyk met Coldplay, maar hulle sê self dat hulle die meeste beïnvloed is deur musiekgroepe soos U2, Better Than Ezra en Counting Crows. Alhoewel hulle dikwels lirieke sing wat na die Christelike kant klink, ag hulle nie hulself as 'n Christelike groep nie.”
Nou kyk, as ’n mens beïnvloed word deur groepe soos U2 en Counting Crows, moet jy jou storie ken as jy nie soos ’n blote navolger of nabootser wil klink nie. In The Fray se geval is dit darem nie so nie – hulle slaag daarin om genoeg van ’n eie identiteit te hê (al is veral Counting Crows se invloed wel op plekke te bespeur). The Fray is egter nie baie avontuurlike liedjieskrywers nie en daar is niks wat hierdie album bo die middelmatige uitlig nie, al is die produksiegehalte hoogstaande, die musikante baie vaardig en kan sanger Isaac Slade sing. Daar is heelwat aansteeklike liedjies, maar ’n mens voel nie dis ’n album wat ’n blywende indruk gaan laat nie.
Boonop het Cornell vir die produksieleier Timbaland nadergeklap om met sy nuwe album te help. Beteken die foto’s in die CD-boekie dan inderdaad dat Cornell ’n fokjou-middelvinger vir rockmusiek wys?
As ’n mens na die CD luister, is jy bevrees die antwoord is ja. As sodanig is ’n mens uit die staanspoor bevooroordeeld. As jy hou van Timbaland, sal jy die CD dik stukke smaak. Timbaland self beskou dit as sy beste werk tot dusver. Die vraag is: Mag ’n mens dan nie ’n kunstenaar toelaat om ’n heeltemal nuwe rigting in te slaan nie? Trouens, dalk moet ’n mens dit juis van hulle verwag, mits hulle dan gehaltewerk lewer. Scream val tussen twee stoele deur. As jy ’n Soundgarden- en Audioslave-liefhebber is (soos Fritz Brits en Naas Vermaas), sal die album vir jou ’n marteling wees. Maar as jy onbevange luister en nie Cornell se vorige werk ken nie (soos Yvette de Wet), kan jy dit geniet – ten minste is Cornell nie bang om te eksperimenteer nie en sy onmiskenbare stem is steeds deeglik daar, al is dit nie noodwendig in sy volle glorie nie. Timbaland is darem nou ook nie dom of onervare nie, en snitte soos “Sweet Revenge”, “Never Far Away”, “Enemy” en “Other Side of Town” is nie te vrot nie. Hierdie is dus een van daardie albums waarvan jy hou of wat jy haat – en net jy self kan besluit, ons kan dit nie vir jou doen nie. Maar dalk, net dalk, kan dit op jou groei as jy daarin slaag om van jou vooroordele ontslae te raak.
Volgens redelik betroubare bronne tot ons beskikking kom Peyroux uit ’n familie met ’n akademiese agtergrond en is/was haar ouers hippies. Sy het in haar tienerjare begin sing nadat sy betower is deur die straatmusikante in die Latin Quarter in Parys, Frankryk. Bare Bones is haar vyfde solo-album. Dit volg op Dreamland (1996), Careless Love (2004) en Half the Perfect World (2006) – albums waarmee sy ’n stewige indruk gemaak het, in so ’n mate dat sy al selfs met Billie Holiday vergelyk is. In 2007 is sy ook deur die BBC as die beste internasionale jazzkunstenaar vereer.
Peyroux se stem en ligte jazz is heel verleidelik. Dat sy ’n uitstekende kunstenaar is, ly geen twyfel nie. Sy slaag daarin om musiek vol atmosfeer en ruimtes te skep. Dit is waarskynlik kragtiger as die kragtigste kalmeerpil op die mark en as jy nie oppas nie, kan dit jou selfs aan die slaap laat raak, maan Naas Vermaas en Fritz Brits. Yvette de Wet dring egter daarop aan om die laaste woord(e) in te kry deur te sê dié album spreek van diepte, skoonheid en rypheid.
Olstead se debuutalbum het verskyn toe sy ’n skrale 15 was. Sy word vanjaar 20, en dis steeds so duidelik soos daglig hoekom sy ’n natuurlike wonderkind is – ’n mens kan skaars glo dat so ’n jonge dame sulke jazzmusiek kan sing wat dit laat klink of sy alreeds alle moontlike ervaring in die wêreld opgedoen het. Sy is geïnspireer deur Ella Fitzgerald en Sarah Vaughan, en as jy hou van die soort Big Band-jazz wat deur Groot Dames soos dié gesing is, sal jy beslis aanklank vind by Olstead se Skylark.