#JongStemme: Afrikaner het geen reg op oorlewing, net ŉ verantwoordelikheidDeur Joost Strydom Joost Strydom Ek wil julle graag vertel van ŉ geborduurde, geraamde boodskap wat in ŉ baie interessante ou oom se huis gehang het. ŉ Treffende boodskap van lap en gare, roerend in sy eenvoud, nie sy spoggerige blinkheid nie. Voordat ek dit kan doen, moet ek julle eers ŉ bietjie konteks gee oor die ou oom, vir wie ek nie net hope respek gehad nie, maar wat indrukwekkend in elke opsig van sy lewe was. Sien, oom WC Botha, het nie ŉ maklike stel kaarte in die lewe gekry nie – inteendeel: hy is in ’n algemeen moeilike tyd gebore (twee wêreldoorloë, depressie, pessiektes, armoede, ensovoorts was die verstek eerder as die uitsondering). Oom WC was egter die verpersoonliking van “doodkry is min”, ŉ film uit ŉ vorige tyd wat sommige dalk sal onthou. Ten spyte van baie uitdagings, die grootste daarvan dalk die feit dat polio hom ernstig getref het, kon hy nie gebreek word nie. As oom WC tien keer geval het, het hy elf keer opgestaan. Fier, regop en nooit moedeloos nie. Glo my, oom WC was nie maar net iemand wat ’n uitdagende tyd in menseheugenis oorleef het, en slegte persoonlike omstandighede oorkom het nie. Hy het floreer. Hy het as Krygkor-ingenieur die Ratel-projek se ontwerp gelei, ’n prominente rol gespeel by die ontwerp van die legendariese G6-kanon en vele ander projekte wat Suid-Afrika ’n wêreldleier gemaak het in die ontwikkeling van militêre tegnologie. Pyn, uitdagings en ongemak, soms ten spyt, het hy ieder en elk se “Hoe gaan dit?” beantwoord: “Met ’n lied in die hart!” Die lewe se onregverdighede wat hom toegeslinger is, het hy breëbors en met beide voete stewig op die grond hanteer, en altyd na die beste gestreef. Terloops, die benaming “Ratel” is sorgvuldig gekies sodat dit nie te maklik na Engels vertaal kan word nie. Nou vertel ek julle ’n storie van ’n oom terwyl ek eintlik oor regte wil skryf. “Regte” en “vryhede” word gereeld deur politici rondgegooi, dat ons al neus optrek soos vir iets wat vuil en goedkoop is. “The right to suitable housing”, “The right to health care”, natuurlik die immer gewilde “The right to education” en “The right to free association”. Ek noem hierdie maar so op ’n ligter noot, want my mond proe bitter as ek moet dink aan elke plaasboer wie se “Reg tot lewe” (hoofstuk 2, artikel 11) hom onseremonieel ontneem is, terwyl sy reg “om op geen wyse gemartel te word” (hoofstuk 2, artikel 12, 1 (d) ) net ’n leë stuk papier geword het waaroor ’n groepie politici met ernstige gesigte en ernstiger motiewe in oorgangstye staan en hand skud het, en daarmee wêreldwyd koerantvoorblaaie verower het; die helde van gelykheid! Kampioene van regverdigheid! O, die selfaangestelde priesters in die geloof van regte! Vryhede het ’n gonswoord geword, want ons is mos verlos van alle onderdrukkers. Juis deur hierdie “checks and balances”-verlossers. Regte het ’n kontantkoei geword wat ambisieuse politici elke paar jaar aan Suid-Afrika se mense verkoop, paar miljoen stemme ter prys. Ek glo egter, vryheid wat nie van God af kom nie, is vryheid om te sondig. Regte sonder verantwoordelikhede is regte wat ŉ mens kan gebruik as goedkeuringsdokument vir ’n volgende staking. Net so min as wat die reg tot lewe vir ’n bejaarde boer beteken as ’n moordbende van elf of meer hom aanval, net so min as wat die reg tot ordentlike behuising vir ’n hawelose of plakkerkampbewoner beteken, en net so min as wat die reg tot ordentlike onderwys vir die woedende Liberation Before Education-bende met hul petrolbomme en swartgebrande skoolmurasies beteken, net so min beteken die reg op oorlewing, vrye assosiasie en vryheid vir Afrikaners wat dit nie opneem nie. Ons heil lê in geen verklaring, geen dokument of selfs geen geskiedkundige ooreenkomste nie, want respek daarvoor het saam met die “gronddiefnarratief”, soos mis voor die son verdwyn. Dit is nie verkeerd om op ons regte te hamer nie – morele hoë grond, internasionale bewusmaking en dies meer is beslis van waarde. Net soos wat elkeen van ons seker (transformasie vir ’n oomblik opsy geskuif) die reg het om ’n Springbokkaptein te word of groot akademiese prestasies te behaal, is die ware toets in die verantwoordelikhede wat ons opneem. Dit bring my terug na die geborduurde kunswerk in oom WC se huis, eenvoudig dog treffend. “GAAN STEEDS WAAR PLICHT U ROEP” My vaste oortuiging is dat die Afrikaner sy regte kan opneem, maar net in ’n gebied waar hy homself kan handhaaf. Ek glo werklik dat ons nog ’n baie goeie kans in hierdie land het, as ons onsself kan handhaaf in ’n gebied waar ons verantwoordelikhede kan en wil opneem, verantwoordelikhede om ons eie instellings (kerke, skole, besigheidsforums, sosiale hulp, universiteite, ensovoorts) uit te bou en die verantwoordelikheid om ons eie werk te doen, want dit raak toenemend ononderhandelbaar. Oom WC is nie meer met ons nie, hy het gegaan waar die groter plig hom geroep het. Die Afrikaneroom se kanniedoodhouding leef nou in die volgende geslag jong Afrikaners. En, ons wíl wees waar plig ons roep. #JongStemme is ŉ projek deur Maroela Media en Solidariteit Jeug wat die jeug se stem in die openbare domein wil beklemtoon. Besoek Solidariteit Jeug se webblad by www.jeug.co.za vir hulp en raad met jou loopbaan. As jy tussen 18 en 24 jaar oud is en ŉ meningstuk wil skryf, stuur ŉ e-pos na [email protected] en ons maak graag kontak met jou.