In vandag se sleutelteks is Jesus steeds besig om sy dissipels voor te berei om na sy hemelvaart te kan voortgaan met sy werk. Hy troos hulle deur te bevestig dat Hy hulle nie alleen laat nie, maar met sy vrede en sy Heilige Gees.
Handelinge 16:9-15; Psalm 67; Openbaring 21:10, 22-22:5
Die Openbaringteks beskryf die nuwe stad Jerusalem en die Handelingeteks vertel van Paulus se getuienis oor Lidia en haar gesin wat almal tot bekering gekom het.
9Daar het Paulus in die nag in 'n gesig 'n Masedoniese man gesien wat by hom staan en hom smeek: "Kom oor na Masedonië toe en help ons."
11Ons het van Troas af weggevaar en reguit koers gehou na Samotrake en die volgende dag na Neapolis toe. 12Daarvandaan is ons na Filippi toe, 'n belangrike stad in daardie deel van Masedonië en ook 'n Romeinse kolonie. In hierdie stad het ons 'n paar dae gebly.
13Op die sabbatdag is ons na die rivier toe buitekant die stadspoort, omdat ons gedink het daar sou 'n Joodse bidplek wees. Ons het gaan sit en met die vroue gepraat wat daar bymekaar was. 14Een van dié wat geluister het, was 'n vrou met die naam Lidia, wat die Joodse geloof aangeneem het. Sy het handel gedrywe met pers wolmateriaal en was van Tiatira afkomstig. Die Here het haar vir Paulus se woorde ontvanklik gemaak. 15Sy en haar huisgesin is toe gedoop. Daarna het sy ons uitgenooi en gesê: "Aangesien julle daarvan oortuig is dat ek in die Here glo, kom gaan by my tuis."
67 Vir die koorleier: met snarespel.
Openbaring 21:10, 22-22:5
22'n Tempel het ek nie in die stad gesien nie, want sy tempel is die Here God, die Almagtige, en die Lam. 23Die stad het nie die son en die maan nodig om hom te verlig nie, want die heerlikheid van God het hom verlig, en die Lam is sy lamp. 24Die nasies sal in die stad se lig lewe, en die konings van die aarde verleen luister daaraan. 25Die poorte daarvan word gedurende die hele dag nooit toegesluit nie: daar sal nie meer nag wees nie. 26Die mense sal luister en die rykdom van die nasies daarheen bring. 27Niks onreins en niemand wat iets losbandigs en vals doen, sal ooit daarin kom nie, maar net dié wie se name in die boek van die lewe, die boek van die Lam geskrywe staan.
30Ek sal nie meer lank met julle kan praat nie, want die owerste van die wêreld is aan die kom. Hy het geen mag oor My nie, 31maar die wêreld moet weet dat Ek die Vader liefhet en daarom doen wat die Vader My beveel het.
Aanvangslied: Lied 422 "Die Heer, die Heer het opgestaan vs 1,2,3"
Seëngroet: (Uit Efesiërs 1)
Wet: Efesiërs 6
Skuldbelydenis: Lied 284 "Laat Heer U vrede deur my vloei 1,2,3"
Vryspraak: Johannes 14
Skriflesing Johnnes 14:23-29
Seën: Ps 67
Aan almal wat aan God behoort en in Christus Jesus glo.
15en die bereidheid om die evangelie van vrede te verkondig as skoene aan die voete….
God van vreugde, God van vrede,
Skriflesing: Johnnes 14:23-29
Lees die vrede teks uit die Boodskap:
""Julle hoef nie bekommerd te wees nie. Ek los ook vir julle 'n geskenk wanneer Ek weggaan: vrede! Moet dit egter nie verwar met die oppervlakkige vrede van hierdie wêreld nie. Dit is vrede wat iemand net by My kan kry. Daarom hoef julle nie gespanne of selfs bang te voel oor die toekoms nie."
Johannes 14:27 DB
Ferdinand Deist skrywe oor vrede in sy werk "Doen aan ander"(1977:66) oor bogenoemde vrede…
Die gewone vrede van die wêreld werk anders as die vrede waarvan Jesus praat. Nasies maak nie teen mekaar oorlog as hulle ewe veel wapens en tenks en vliegtuie het nie. Dan is daar vrede. Met ander woorde vrede en nie oorlog nie word gehandhaaf wanneer twee nasies vir mekaar bang is. Wanneer hulle omtrent ewe sterk is om oorlog te maak.
God se vrede wat Jesus belowe in Johannes 14 werk heeltemal anders. Wanneer 'n klompie skaapwagters buite Bethlehem in die veld sit gebeur die volgende:
8–12 Naby Betlehem het 'n klompie mense gebly wat skape oppas. Hulle het in die veld geslaap. Een nag kom 'n engel* van die Here na hulle toe. Die Here se krag het alles rondom hulle helder lig gemaak. Die skaapwagters het groot geskrik. Maar die engel* sê vir hulle: "Moenie bang wees nie. Ek het goeie nuus vir julle. Hierdie nuus is ook vir die hele volk bedoel: vandag is die Redder* in Betlehem gebore. Hy sal almal wat glo* se sondes* wegvat. Hy is Christus*, die Here. Gaan soek na 'n baba wat styf in doeke toegedraai is en in 'n bak lê en slaap. Dit is Hy!"
Die eerste ding wat die engel sê is dat hulle nie moet bang wees nie. God se vrede werk anders, dit is nie gebaseer op vrees en bang wees nie.
Wat meer is, God se vredesteken is ook anders. In Amerika is die vredesteken van die Negers 'n swart, gebalde vuis (met die onderbou van geweld). En die hippies se vredesteken is 'n omgekeerde kruis…
God se vredesteken is 'n baba in 'n krip, toegewikkel in doeke, wat vir die wêreld vrede bring…
Daar is nou vrede vir almal op aarde wat in Christus*glo*…
Carolyn Brown koppel Jesus se vredesgroet aan die uitspreek van die seën aan die einde van die erediens wat hier by die familie-oomblik herhaal kan word.
Die uitspreek van die seën was 'n gebruik uit die Ou Testament wat in die vroeë kerk voortgesit is. Die erediens het telkens geeïndig met die voorganger wat met uitgestrekte hande die seën van die Here oor die kerkgangers uitspreek. Soos die eerste woord in die erediens aan God behoort met die aanvangswoord, behoort die laaste woord van die erediens aan God self in die seën.
"Ek het oor die betekenis van Jesus se menswording geleer toe ek 'n soutwater-akwarium gehad het," vertel Philip Yancey in sy boek, The Jesus I never knew. Dis nie glad nie maklik om 'n marine-omgewing in 'n akwarium te skep nie. Hy moes 'n draagbare chemiese toetseenheid hê om die vlakke van nitrate en ammoniak te meet. Hy moes voortdurend vitamiene, antibiotika, ensieme en ander chemiese middels in die water gooi – genoeg om selfs 'n rots te laat groei. Die water is deur glasvesels en houtskool gefiltreer, en met ultravioletlig bestraal.
"Mens sou dink dat my visse, in die lig van al my energie en harde werk, darem ten minste dankbaar sou wees. Glad nie. Elke keer as my skadu oor die tenk geval het, het die visse onder die naaste skulp of klip gaan skuiling soek. Hulle het my net een emosie gewys, vrees," vertel Yancey.
Hy het die akwarium se deksel drie maal 'n dag gelig. Die visse het elke keer gereageer asof hy van plan was om hulle te martel. Yancey kon hulle nooit oortuig dat hy vir hulle omgee nie. "Dalk was ek vir my visse soos een of ander god. Ek was te groot vir hulle, my optrede té onverstaanbaar. My dade van sorg het hulle as wreedheid gesien, my pogings om hulle gesond te hou of te kry het hulle as moontlike vernietiging beleef."
"Om hulle persepsies oor my te verander, het ek begin insien, sou een of ander vorm van inkarnasie, van deel word van hulle wêreld moes verg. Ek sou 'n vis moes word en met hulle praat in 'n taal wat hulle kon verstaan."
God kom tot by ons
In Jesus, getuig die Johannes-evangelie, het God tot by ons gekom. God kom as Woord tot by ons en praat die taal van mens-wees wat ons helder kan verstaan. "Die Woord het mens geword en onder ons kom woon," getuig Johannes (1:14). "Niemand het God ooit gesien nie. Sy enigste Seun, self God, wat die naaste aan die Vader is, dié het Hom bekend gemaak" (1:18).
Ja, God kom praat – by wyse van spreke – 'n taal wat ons kan verstaan. Die inhoud van God se boodskap is veel meer as net woorde. Die Woord kom beliggaam God, kom handel, doen en sê, oortuig en leer.
In die eerste twaalf hoofstukke van sy evangelie vertel Johannes van Jesus se bediening oor 'n periode van sowat drie jaar. Die volgende vier hoofstukke, 13 tot 17, handel oor Jesus se lering in die nag voordat Hy gevange geneem en gekruisig is. In hierdie hoofstukke kry ons 'n verstommende blik in die hart van God se bedoelinge met ons, en dit in 'n taal wat ons kan verstaan.
Ons kort teksgedeelte kom uit Jesus se onderrig in die nag voor sy sterwe. In hierdie hoofstukke fokus Jesus op wesenlike sake. In ons teksgedeelte praat hy oor:
die belofte dat wie Jesus liefhet en sy woorde ter harte neem, sal ervaar dat God hulle liefhet en by hulle kom woon (23)
diegene wat nie sy woorde ter harte neem nie, en daarom nie die Vader se woorde hoor nie, en nie deel kry aan God nie (24)
die belofte dat die Vader die Voorspraak, die Heilige Gees sal stuur wat ons alles sal leer en ons aan alles wat Jesus gesê het sal herinner (25-26)
Jesus gaan weg, maar laat sy vrede vir sy dissipels na. Dit is 'n heeltemal ander soort vrede as dié van die wêreld.
Die dissipels moenie ontsteld wees oor sy weggaan nie, en onthou dat Hy weer kom. Hy verwys na sy weggaan voordat dit gebeur, sodat hulle kan glo wanneer dit gebeur.
God woon in liefde by ons
Liefde is die kern van Jesus se onderrig. In Johannes 13 praat Jesus van die nuwe gebod: "Julle moet mekaar liefhê – soos Ek julle liefhet." In die ander evangelies word die dubbele gebod van die liefde gegee. Jy moet God liefhê met alles wat jy het en is en jy moet jou naaste liefhê soos jouself. In Johannes se evangelie is hierdie opdrag om mekaar lief te hê, die enigste gebod wat Jesus aan sy dissipels gee! Hierdie liefde word verbind aan 'n belofte: die Vader en die Seun sal woning maak in die dissipels.
God is in Jesus, en in die liefde wat Jesus in ons skep, met ons. God woon in Jesus by ons. God se belofte om by sy volk te woon, het wortels in die Ou Testament waar die teenwoordigheid van God deur die tempel en die tabernakel verteenwoordig. Hier was God teenwoordig in die allerheiligste wat slegs een keer per jaar deur die hoëpriester besoek mag word en dit op die Groot Versoendag. Met Jesus se dood is die voorhangsel geskeur. 'n Teken dat alle gelowiges, nie net die hoëpriester nie, deur Hom volle toegang tot die teenwoordigheid van God het.
In die Nuwe Testament praat Jesus van Homself as tempel. Paulus praat van die gelowiges as God se tempel. Dit bevestig Jesus se belofte dat die Vader die Heilige Gees sal stuur om in ons te woon net soos Hy in die tempel gewoon het. As Johannes praat van "woon by", is dit waarskynlik dieselfde gedagte wat Paulus het met die inwoning van die Vader en die Seun "in" die gelowige (1 Kor 6:19; 2 Kor 6:16; Ef 3:17; 1 Tess 4:8).
In Jesus leef ons in die groot geselskap van God, die Vader, Seun en Heilige Gees. Ons word ingetrek in gemeenskap met God. Ons beleef God. Daar is geen ander godsdiens met so 'n belofte en 'n aanspraak nie. God het in Jesus op hierdie aarde aangekom. God het in Jesus met ons gepraat. Daar het dit egter nie geëindig nie. God trek ons in Christus in diepe lewensgemeenskap met God in.
Wie daarom realisties wil wees, moet sê die vernaamste feit van ons geloof is ons verhouding met God deur Jesus Christus, kragtens die werk van die Heilige Gees. Die teenwoordigheid van God is die hoogste en finale werklikheid. God is as't ware die landskap waarbinne ons leef.
Die woon in en met God is die grond waarop ons getroos kan leef en sterwe.
'n Belofte aan die gemeente
Al die persoonlike voornaamwoorde in vers 12-24 is in die tweede persoon meervoud. Jesus se belofte is aan die kerk; die gemeenskap van die gelowiges, eerder as aan die indiwidu. Dit is veral belangrik vir die tyd waarin ons leef waar die indiwidu so opmerklik eerste gestel word. Die kerk is die liggaam van Christus. Die kerk is die instrument waardeur God sy seën en sy beloftes waar maak.
Dit beteken dat ons baie meer waarde aan die plaaslike geloofsgemeenskap moet heg as wat ons gangbaar doen.
Die kerkvader Siprianus het gesê: Wie die kerk nie meer as moeder het nie, kan nie vir God as Vader hê nie. Daar is nie 'n verhouding met God sonder 'n verhouding met mekaar nie. Ons liefde onder mekaar is ons getuienis na die wêreld! Hier is 'n baie praktiese onderskeiding tussen dié wat aan die gemeenskap van gelowiges behoort en dié wat nie daar hoort nie.
Die gemeente is nie volmaak nie, en mens moenie 'n volmaakte kerk probeer vind nie. Tog is die gemeente die liggaam van Christus. Dit is die plek waar ons aan God en mekaar verbonde bly leef. Dit is die ruimte waar God gedien en verheerlik word. Die kerk is die ruimte waar God saam met ons woon deur die Woord en die Gees.
Daarom moet ons onsself en ons gawes gewilliglik bly gee vir die gemeente. Hierdie konkrete, gebroke gemeente is die ruimte van verhoudinge waarin die drie-enige God by ons woon, ons seën en ons troos. Hier word ons voorberei en gestuur om as dissipels in die wêreld te leef.
Ons gemeente word daarom geroep om die fokus op God te hou. Die gemeente en haar behoeftes moenie in die plek van God kom nie. Dit gaan oor God wat by ons kom woon en in en deur Wie ons leef. God trek ons na God toe, voed ons, en stuur ons.
Jesus praat met sy dissipels oor dinge wat hulle nou nie verstaan nie. Hy is nou nog by hulle. Maar Hy gaan weg. Hy weet hulle sal nie begryp of verstaan wat met Hom en met hulle gaan gebeur nie. Hy probeer hulle voorberei. En hy weet hulle begryp nie nou nie – maar hulle sal sy woorde onthou as Hy weg is en hulle totaal ontwrig word.
In hierdie opsig speel God die Heilige Gees 'n wesenlike rol. Jesus gee 'n helder beskrywing van die werk van die Heilige Gees in die Johannes-evangelie. Die Gees is nou verbonde aan die Vader en die Seun. Hy word deur die Vader gestuur, in die naam van die Seun. In Johannes 15:26 word die Heilige Gees gestuur deur die Seun van die Vader af. Die Vader sal die Heilige Gees in Jesus se Naam stuur, wat beteken dat die Gees sal kom om die werk van Christus voort te sit.
Die Gees word in die Grieks "Parakleet" genoem, wat op baie maniere vertaal kan word. Dit is moeilik om dié woord in Afrikaans te vertaal omdat daar nie 'n ekwivalente woord daarvoor in Afrikaans is nie: Voorspraak; Trooster, Berader, Helper, Advokaat. Hedendaagse advokate is nie soseer op die waarheid ingestel as op die saak van hul kliënt nie. Jesus praat egter van die "Gees van die Waarheid".
Die Gees sal altyd by ons wees en ons help om Jesus se woorde te onthou, toe te pas en te deurleef. Hier word beklemtoon dat die Gees leermeester sal wees; om die dissipels te onderrig. Hy sal julle leer en herinner aan alles wat Jesus gesê het. Jesus het baie dinge vir sy dissipels geleer wat hulle eers sou verstaan na sy opstanding. Die Heilige Gees sal hulle help onthou en help om dit toe te pas in hulle nuwe omstandighede. Die Gees sal nie noodwendig nuwe openbaringe maak nie, maar hulle eerder aan Jesus se lewe en leer herinner.
Ook vandag is die Heilige Gees elke oomblik by ons. Hy lei ons in die waarheid van die woord van God. Wanneer ons gehoorsaam is, bring Hy ons by die lewe. Die seën van God is nie outomaties ons deel nie. Ons moet volg en ons moet gehoorsaam wees in elke ding wat ons doen. Die seën lê nie in die belydenis nie, maar in die saamloop, in die lewe saam met die Gees van die lewende God. Daar leef ons.
Binne ons geloofstradisie is ons – vreemd genoeg – dikwels skrikkerig vir die Gees. Die donker kant van ons strukture en ordes is dat dit ruimte vir die verrassende werk van die Gees wegneem. Daarom moet ons leer bid vir vervulling met die Gees en vir die doen van dit waarheen die Gees ons lei. Die Gees sal ons toenemend van onsself laat wegkyk, en Jesus met sy selfopoffering en selfprysgawe, sy diens en liefde, binne ons vorm.
Jesus se woorde, "Vrede laat ek julle na", is Jesus se laaste wil en testament. Hy besit nie baie dinge nie. Selfs sy klere is deur die soldate verdeel en gevat. Maar een ding gee Hy vir hulle: Vrede! 'n Onbegryplike – geweldige – nalatenskap. In 'n groot mate is die vrede gelyk aan die teenwoordigheid van die Heilige Gees. Later sal Jesus sê dat Hy aan hulle liefde (Joh 15:9-10) en vreugde (Joh 15:11) nalaat.
Onthou dan dat liefde, vreugde en vrede, die eerste drie vrugte van die Gees is wat Paulus in Galasiërs 5:22 noem. Jesus gee nie op dieselfde manier as die wêreld nie. Die gewone groet in daardie tyd, sjaloom, beteken ook vrede. Maar dit het (soos in ons tyd) 'n cliché geword, wat nie veel meer as die erkenning van iemand se teenwoordigheid beteken nie. Soos byvoorbeeld. "goeiedag" vandag heel niksseggend geword het. Christus bied daarteenoor werklike vrede. Vrede wat 'n mens se verstand te bowe gaan. Ons sien dit in mense se lewe wat werklik oorgegewe lewe, soos in die kalmte en vertroue by Paulus in Romeine 8:31: "As God vir ons is, wie kan teen ons wees?"
Anders as in die wêreld is die vrede nie negatief nie, byvoorbeeld die afwesigheid van oorlog nie, maar dit is positief in die sin van seën wat beleef word in die lewende verhouding met die Here Jesus en met God.
Hierdie vrede – wat positiewe genesing, ruimte vir elkeen en vreugde is – moet die oorhand in ons gemeente kry. Dit is die vrug van God se teenwoordigheid by ons. Ons moet daarin groei.
Regmatige plek by die Vader
Jesus verwag eintlik dat sy dissipels bly moet wees dat Hy weggaan. Hy is immers op pad na sy Vader om sy regmatige plek by God in te neem. Jesus beskuldig hulle nie daarvan dat hulle Hom nie liefhet nie. Hy wys egter op die gevaar dat hulle liefde vir Hom ook maar op hulleself gerig kon wees; op hulle eie voordeel en behoefte aan sy teenwoordigheid. In plaas daarvan dat hulle bly is dat Hy na sy Vader gaan. Jesus se werk op aarde is nou klaar. Elkeen wat Hom werklik liefhet, sal bly wees dat Hy nou verheerlik gaan word en sy regmatige plek in die hemel sal inneem.
Dit is tot die dissipels se voordeel dat Jesus weggaan, want daar is 'n bepaalde volgorde in ons teks. Jesus gaan eers lei en weggaan, waarna die Gees uitgestort sal word. Die dissipels sal nie die betekenis van sy woorde verstaan en waardeer voordat al hierdie dinge nie eers plaasgevind het nie. Sy woorde is die fondament waarop hulle kan staan as al die dinge gebeur wat Hy nou aan hulle vertel, sodat hulle dan terug kan kyk en onthou om in dieselfde tyd ook verder vorentoe te kyk, en werklik in Jesus kan glo!
Dit beteken dat Jesus ons gesigte na die toekoms draai – ons leef in verwagting van sy wederkoms. Terwyl ons nou liefhet, gehoorsaam en dien, doen ons dit met die verwagting dat Jesus weer gaan kom om ons wêreld volledig nuut te maak. Ons is mense met 'n bestemming.