ANC-ineenstorting wink dalk in 2024(Argieffoto: Megan Swart/Maroela Media) Die volgende verkiesing is oor twee jaar en volgens ŉ onlangse meningspeiling lyk dit of die ANC hom nou vierkant in die “minder as 50% van die stemme”-kategorie bevind. Dit is egter nie net die regerende party vir wie ŉ opdraande stryd voorlê nie; alle ander politieke partye gaan moet uithaal en wys om kiesers te oortuig om hul kruisies in 2024 langs hul name te gaan trek. Ipsos se navorsing is verteenwoordigend van alle stemgeregtigde kiesers – nagenoeg 40 miljoen mense – maar diegene wat geregistreer is om te stem, is ŉ veel kleiner groep van tussen 27 miljoen en 28 miljoen Suid-Afrikaners. Hoewel die opname dus as ŉ aanduiding van die huidige politieke gevoel gesien kan word, moet dit glad nie beskou word as ŉ voorspelling vir die toekoms nie, sê Ipsos. Die ANC sal steeds los voor wees indien kiesers môre hul kruisies moes gaan trek. Mari Harris, direkteur van Ipsos Suid-Afrika, sê sy sou verbaas wees indien die ANC in 2024 meer as 50% van stemme in die nasionale verkiesing op hom verenig. “Steun vir die ANC landwyd is laer as voor die plaaslikeregeringsverkiesing in November verlede jaar. Dit dui daarop dat die nuwe rade nie ŉ verskil gemaak het nie,” sê Harris. Ander politieke partye het klaarblyklik nie juis die stemme by die ANC afgerokkel nie. Luidens Ipsos se peiling lyk dit of die EFF op 9% vasgehaak het. ActionSA, wat eintlik maar onlangs deur sakemagnaat Herman Mashaba op die been gebring is, se steun staan volgens die peiling op 3%. Die party het veral goed gevaar in Johannesburg, maar woeker die afgelope ruk om landwyd strukture op die been te bring om ook elders stemme op die party te verenig. Volgens die meningspeiling is moontlike steun vir die ANC vyf persentasiepunte laer as die 42% wat op die stembrief aangedui word. Dit wys dat ŉ groep ANC-kiesers vir die party stem omdat hulle meen dat hulle geen ander opsie het nie. “Dit skep ŉ ander dilemma vir die ANC wanneer dit met dié van opposisiepartye vergelyk word: hoe oortuig hulle kiesers om die party weer te steun en op te daag om te gaan stem,” sê Harris. Wanneer daar gekyk word na diegene wat “beslis” of “dalk” vir ŉ party sal stem, is daar egter heelwat moontlike steun vir alle politieke partye – behalwe die ANC. Die uitslae behoort as aansporing vir alle opposisiepartye te dien omdat hul boodskappe moontlik veel meer aanklank by kiesers vind as wanneer hulle gevra word om bloot “ja” of “nee” te antwoord oor of hulle vir ŉ bepaalde party sal stem. Die vraag is egter hoe politieke partye hierdie borrelende steun in stemme kan omskakel. “As ŉ opposisie- politieke party, moet jy bewys dat jy ŉ geloofwaardige alternatief is, sonder om oor alles te kla wat die regering doen of nie doen nie. Gee aan kiesers ŉ werkbare alternatief en wees ŉ ander opsie. ŉ Politieke party moet ŉ positiewe mag wees, dit lok steun,” sê Harris. Dawie Scholtz, ŉ verkiesingsontleder, sê in reaksie indien die syfers aangepas word vir almal in die meningspeiling wat nie gaan stem nie, lyk die syfers heel anders. Dit plaas die ANC op 49%, die DA op 13%, die EFF op 10%, ActionSA op 3% en diegene wat nie kan besluit nie, op 14%. Scholtz sê op sigwaarde lyk dit of die ANC ver van die 50%-kerf af is, maar dat die alternatiewe berekening die regerende party veel nader aan 50% plaas terwyl talle kiesers nog nie ŉ besluit geneem het nie. 1/ So IPSOS did a poll with headline figures: ANC 42DA 11EFF 9ActionSA 3 But if you correct it for all the people in the poll who won't vote (and don't allocate undecideds), the number comes to: ANC 49DA 13EFF 10ActionSA 3Undecided 14 — Dawie Scholtz (@DawieScholtz) August 15, 2022 Rapport het die afgelope naweek berig luidens ŉ vertroulike landwye peiling geniet die ANC slegs 38% van kiesersteun, heelwat minder as die 46% van stemme wat die regerende party in November verlede jaar op hom kon verenig. Luidens die berig is die meeste opposisiepartye volgens die peiling egter besig om te groei.