Ingedraai op jouself, of oop na God toe? - Jaco Kruger - Wapadrant
1.	Die tempel
Dit mag miskien vreemd klink, maar die tempel daar in Jerusalem vertel ons baie van wat ware menswees beteken. Die tempel is daar waar die lewe oop is na God se teenwoordigheid toe. Die tempel is die huis van die Here; daar is God naby. En nou kan ŉ mens dadelik sê (en jy moet dit ook sê), maar die hele lewe is oop na God se teenwoordigheid toe. ŉ Mens se hele lewe is tog ŉ lewe saam met God; jy leef saam met Hom en voor Hom. Dit is so. Dit is nie net by die tempel waar die lewe oop is na God toe nie, en tog is dit so dat hierdie lewe van ons, wat altyd oop is na God toe, op spesifieke plekke en op spesifieke tye meer gefokus word. Op daardie gefokusde plek, sê nou maar die tempel, of daardie gefokusde tyd, sê nou maar wanneer jy besig is om te bid, is dit asof jou lewe, wat in elk geval oop is na God toe, nou net meer intens en meer bewustelik so is. Jy fokus nou spesifiek daarop dat jy in God se teenwoordigheid is. Jy kom na Hom toe; jy gee jou lewe vir Hom.
Ons hele menswees is gemaak om oop te wees na God toe. ŉ Mens is soos ŉ varingblaar. Aan die begin is ŉ varingblaar opgekrul in ŉ knop. Maar dan, onder die warmte en lig van die son se strale, begin die varingblaar oopgaan; dit groei na die son toe. Uiteindelik ontvou dit tot sy volle potensiaal – pragtig – eintlik majestueus – en dit dra spore, saadjies waardeur nuwe varings weer op ander plekke kan opkom. Dis hoe ŉ mens is. Dis hoe God ons gemaak het: om oop te gaan onder die warmte en lig van sy liefde. Om so saam met Hom te lewe.
En dit is waaroor die tempel gegaan het. Dit was in daardie tyd ŉ plek gewees waar die mense bewustelik kon fokus daarop dat hulle lewe oop is na God toe. Dit was ook die betekenis van die offers gewees wat in die tempel gebring is. Of dit nou ŉ dier was wat gebring is om geoffer te word, of dit nou ŉ duif was, en of dit nou meel, brood of wyn was. Deur hierdie dinge van menswees na die tempel toe te bring en dit daar op die altaar te kom sit, het die mense bewustelik daarop gefokus dat hulle lewe oop was na God toe. Om tempel toe te gaan en om te offer het gewys dat hierdie oop wees vir God se liefde en God teenwoordigheid vir ŉ mens belangrik is.
2.	Ingedraai om jouself
Ongelukkig is dit nie die toneel wat vir Jesus en sy dissipels begroet het toe hulle daardie dag by die tempel aangekom het nie. In plaas daarvan om hierdie fokus te wees van menswees wat oop is na God se teenwoordigheid toe, is die tempelplein ŉ prentjie van eiebelang. Vir baie van die mense wat daar was daardie dag, het dit gladnie gegaan om in God se teenwoordigheid te wees nie; dit het om hulleself en hulle eie voordeel gegaan. Wat presies het daar aangegaan?
Wel, dit het so gewerk: baie van die gelowiges wat by die tempel wou kom aanbid het op die platteland, of in ander stede gebly, en hulle moes ver reis om in Jerusalem te kom. Vir hierdie mense was dit nie prakties om die bees of skaap of duiwe wat hulle wil kom offer al die pad vanaf hulle huise saam te bring nie. Jy kon dit doen, maar dit sou baie moeite wees. Daarom het baie mense dit verkies om eerder geld saam te bring, en dan by die tempel ŉ bees of ŉ skaap of duiwe te koop wat hulle offer kon wees. So hier was ŉ besigheidsgeleentheid, en ŉ klomp mense het die geleentheid aangegryp en begin sake doen.
Nou besigheid opsigself is ook mos nie verkeerd nie. Dis is ook deel van menswees. Die probleem kom in wanneer alles net om jouself begin draai. Wanneer jy net ter wille van jou eie voordeel jou wins wil vergroot, en jy gee nie om of ander daardeur skade kry nie. Dit maak ook nie vir jou saak of God deur jou besigheid verheerlik word of nie. So dit was die probleem hier. In plaas daarvan dat die besigheid bedoel was om dit wat by die tempel gebeur – hierdie oop wees vir God se liefde en teenwoordigheid – te ondersteun, het dit vir die handelaars ŉ doel opsigself geword. En miskien het hulle die reisigers wat van ver af gekom het uitgebuit. Baie hoë pryse gevra. Onthou nou, die mense kan nou eintlik nie anders as om by hulle te koop nie. Die geldwisselaars het dieselfde verkeerde houding gehad. Destyds was daar ŉ tempelbelasting wat betaal moes word deur almal wat die tempel besoek het. Seker maar soos toegangsgeld. Maar hierdie geld moes in die tempel se geldeenheid wees. Jy kon nie met Romeinse geld betaal het nie. So die reisigers wat daar in Jerusalem aangekom het, moes by die geldwisselaars gaan geld ruil het. En dan het hierdie ouens buitensporige kommissie gevra. Hulle het die mense uitgebuit ter wille van hulle eiebelang.
Geen wonder dat Jesus sulke drastiese stappe geneem het nie. Hy jaag die handelaars en die diere uit die tempelplein uit. Hy gooi die geldwisselaars se tafels om. Dis tog nie waaroor dit moet gaan hier nie. In plaas daarvan dat die tempel ŉ viering is van oop wees na God toe; ontvanklik vir sy liefde en genade, gaan dit nou oor mense wat op hulle self ingedraai het. Mense wat hulle mag misbruik om ander uit te buit en hulleself te verryk. Dis tog nie waaroor menswees gaan nie!
Maar die groot vraag aan ons is: is dit nie wat ons menswees baiekeer word nie? In elke mens se lewe is daar altyd maar die gevaar dat jy so indraai op jouself. Ek is die godjie in die middelpunt van my lewe, en my geld is my hulpgod. Dit moet my help om te bly dink ek is god. In plaas daarvan om uit God se lig te lewe wil ŉ mens self in beheer wees, en in elke mens manifesteer hierdie pogings tot beheer op ŉ eie manier. Maar in plaas daarvan om regtig vry te wees, is jy in werklikheid verslaaf: vas aan maniere van doen, reaksies, emosies, wat jou moet help in beheer bly. As ŉ mens ŉ prentjie wil gebruik, dan kan jy sê die varingblaar het soos ŉ slak se skulp geword. Hard, en op homself ingedraai.
Maar Jesus gooi die tafels om; hy jaag die handelsware uit. Jesus se optrede is ŉ groot “nee” vir hierdie vals soort menswees. Skrik wakker! Sien hoe jy vir jouself jok deur te dink alles draai om jouself. Die tempel moet weer wees waarvoor dit bedoel is! Om gefokus en bewustelik oop te wees vir God se Aanwesigheid.
3.	Jesus, die ware tempel
Mens kan jou die chaos voorstel wat daardie dag by die tempel geheers het. Mense wat skree, die gebulk en die geblêr van die diere, die geluid van die geld wat op die grond val. In hulle weersin hardloop die handelaars en geldwisselaars na die priesters en opsigters by die tempel toe. Die priesters kom vra vir Jesus: “op wie se gesag doen jy hierdie dinge? Jy beter nou ŉ wonderteken doen om vir ons te demonstreer dat jy iemand spesiaal is; anders is jy in die moeilikheid.”
Jesus se antwoord lei vir sy dissipels - en vir ons - om iets te besef van wat Jesus self met ware menswees te make het. “Jesus het hulle geantwoord: ‘breek hierdie tempel af, en in drie dae sal Ek hom oprig.’ Die Jode sê toe: ‘Ses en veertig jaar lank is daar aan hierdie tempel gebou, en u sal hom in drie dae oprig?’ Met ‘hierdie tempel’ het Hy egter sy liggaam bedoel.” Vir die wat later mooi daaroor gedink het, die eintlikes wat moes leer daardie dag – die dissipels – het dit duidelik geword dat Jesus van ŉ nuwe tempel, die eintlike tempel vertel. Dink daaroor: waar is ons menswees regtig oop na God toe? Waar is God regtig naby en beleef ons sy liefde die duidelikste? Dit is in Jesus Christus self! Hy is die deurgang na God toe. Hy is waar God by ons is. Deur sy lewe, sy dood en sy opstanding uit die dood maak hy dit moontlik dat ons lewens oop kan wees na God toe. Hy maak dit moontlik dat ons ons hele lewe aan God kan gee. Hy deurbreek hierdie houding van om ingekeer te wees op onsself (dit is die sonde). So hy, in sy liggaam, is die ware tempel! Om deel te kry aan Jesus se liggaam is om in die eintlike tempel te wees.
Omdat ek in Christus is, is mý lewe nou die tempel. My hele lewe is hierdie oop wees na God se teenwoordigheid toe. En die offers wat ek bring is my hele lewe. My tyd, my energie, my besittings, my werk – dit is alles oop na God toe. Niks is meer op sigself nie; alles is oop na God toe.
Maar saam met hierdie vryheid dat my hele lewe ŉ tempel is kom daar ŉ vraag: Waar in my lewe sluip daardie handelaars en daardie geldwisselaars weer in? Waar in my lewe begin daar weer klein maalkolkies – sulke skulpe - ontwikkel waar dinge om myself draai? Waar sluip die selfgodjie in? En kan ek dan, soos wat ek die plekke raaksien myself al hoe meer oopstel vir die Heilige Gees wat Jesus in die tempelplein van my lewe inbring, en met sy sweep daardie goed uitjaag. Doen ek dit? Doen jy dit?