Tuisskool in Afrikaans – Bladsy 2
Hoe op aarde kies jy 'n leerplan?
Toby Spribille, wat getuisskool is, snork minagtend dat hy op negentien brandarm uit Amerika Duitsland toe moes gaan om ordentlike onderwys te kon kry. En tog het hy, eens minderbevoorregte seun uit 'n woonwapark in Montana, pas bioloë se idee dat korsmos die simbiose van 'n fungus en 'n alg is op sy kop gekeer. Toby het ontdek dat mos eintlik twéé fungusse en 'n alg is. Sy deurbraak hou dalk die moontlikheid in van nuttige toepassings in geneeskunde. Hy erken dat hy as kind ure in woude rondgedwaal het om mos te bestudeer en dat hy baie gewonder het presies wat dit is.
Op die oomblik verdubbel die mensdom se kennis elke dertien maande, maar toekomskundiges reken dat kennis uiteindelik elke twaalf uur kan verdubbel. Met so 'n geweldige kennisontploffing is dit onmoontlik dat jou kind alles wat in die wêreld te wete is, kan leer. Hoe op aarde kies jy as tuisskoolouer 'n leerplan? Vir my was twee vakke altyd ononderhandelbaar: Afrikaans (of kennis van die moedertaal) en Wiskunde.
'n Goeie taalvermoë gee vir jou kinders woordeskat waarmee hulle vakfeite kan bemeester. Dit bied aan hulle ook die vaardigheid om dinge te kan verstaan en laastens is dit die instrument waarmee hulle hul idees kan uitdruk. Taal maak kommunikasie moontlik. Taal maak dink moontlik.
Ek was nooit lief om my kinders kleintyd op te saal met taalreëls nie. Hulle het nooit werkkaarte ingevul waar hulle werkwoorde moes onderstreep of sinne van bedrywend na lydend moes oorskryf nie. Altwee my kinders het laat self leer lees en daarom het ek ure en ure vir hulle voorgelees uit die beste boeke van die beste skrywers wat Afrikaans bied. 'n Volgende keer skryf ek dalk oor ons gunstelingboeke.
Wiskunde is, soos my Wysbegeerte dosent op universiteit altyd gesê het, suiwer WETEN-skap. Sonder yskoue logika, wil Wiskunde nie. Ek het gevind die dissipline van sistematies dink, afleidings maak en stellings bewys die ander noodsaaklike pyl in die koker van die suksesvolles in die 21ste eeu gaan wees.
Die res is jou, of verkieslik jou kind, se keuse. Deesdae meet ons bestaande kennis in peta-grepe. Een peta-greep is gelyk aan een miljoen giga-grepe of twintig miljoen vierlaai -kabinette vol teksdokumente.
Niemand kan meer alles weet wat daar in die wonderlike wêreld te wete is nie. Laat jou kind kies om te leer oor die dinge waarin hy intens belangstel. Laat hom vir weke lees oor die vliegtuie van die twintigste eeu as hy wil. Of laat haar video na video oor Afrika se diere kyk. Mense is van nature nuuskierig. Ons het die opdrag gekry om te heers oor die aarde en ons kan onsself nie help nie, ons wil sistematiseer, ontdek, beskryf, eksperimenteer. Laat jou kinders hulle belangstellings met oorgawe volg.
Toby Spirille sal miskien eendag besef hoe sy ronddwaal in die woude van Montana hom gehelp het. Dit en die feit dat hy Duits vlot kon praat. Soos in baie ander uitvinders se lewens, was dit gelukkige toeval, die sameloop van omstandighede, of as jy weet om daarvoor te soek, die Voorsienigheid van God wat sy ontdekking moontlik gemaak het.
Leer jou kinders taal en Wiskunde. Vind verder uit watter kennisvelde hulle opgewonde maak en plaas daardie vakke binne hulle bereik. Dis al wat jy hoef te doen.
Oor Toby Spirille
Oor die kennisontploffing
Julie 24, 2016	 0
My kinders was nooit op skool nie
Een van die groot vreugdes in die lewe is om na jou volwasse kinders te kyk en te dink: hulle is goed grootgemaak. Ek dink mens kan dit van my twee sê. Nie aldag nie. Maar darem meestal. Wat 'n wonderwerk is, aangesien hulle nie 'n enkele dag op 'n skoolbank deurgebring het nie.
Dit vra durf om teen die grein van jou kultuur in jou kinders nie skool toe te stuur nie. Dit eis moed en geloof om te bly tuisskool as twyfelsaaiers en asemintrekkers op jou afstorm. Het jy self al 'n entjie op die tuisskoolpad geloop, het jy beslis al dié opmerkings teëgekom:
"Maar wat van hulle sosialisering?"
"Hoe weet jy jou standaard is hoog genoeg?"
"Wat bedoel jy hulle skryf nie eksamens nie?"
Al het ek dit nooit neergeskryf het, het ek altyd geweet wat ek met my kinders se tuisonderrig wou bereik. Dit was tegelyk heel haalbaar en onmoontlik idealisties. Ek wou hê hulle moes kon lees, skryf en reken. Hulle moes leer om krities te dink om inligting se waarde en betroubaarheid te beoordeel. Bowenal moes hulle as gelowiges 'n roepingbewustheid ontwikkel en tyd vat om hulle unieke talente en aanlegte te ontwikkel.
Nou, na amper twintig jaar van tuisskool ma-wees, sien ek die genade daarvan dat 'n kind sonder selfbewustheid foute kan maak en weer probeer sonder 'n toekykende portuurgroep. Leer is nes die lewe 'n morsige spulletjie. Met 'n bietjie hier en 'n knippie daar bou elke mens geleidelik 'n kennissisteem op. Dis net met sukkel en val en opstaan en weer probeer dat jy vaardigheid verwerf.
Wat sosiale kontak betref, was ons gesin van mening dat minder, maar dieper vriendskappe beter is. Ek was gelukkig om in 'n gebied te bly waar ander tuisskoolma's baie sosiale geleenthede gereël het en ek het entoesiasties ingeskakel en help organiseer aan uitstappies en kuiers. Buitemuurse aktiwiteite soos sportklubs, perdry, kunsklasse en natuurlik die kerk het ook gesorg vir vriendskappe. Ek raai alle nuwe tuisskoolma's aan om dadelik 'n ondersteuningsnetwerk met ander tuisskolers te begin vorm.
My twee kinders verskil baie van mekaar en hulle is toegelaat om in verskillende rigtings te ontwikkel. Johannes is vreeslik georganiseerd en vandat hy klein is, werk hy al op 'n rooster. Hy hou van filosofie, geskiedenis, ekonomie en idees. Hy noem homself 'n groot-prentjie-mens wat graag na patrone kyk en verbande tussen dinge raaksien. Hy het eers op veertien leer lees, maar hy het onlangs hier in Amerika in Engels op sy eie vir 'n universiteitseksamen voorberei en goed deurgekom. Sy SAT punt in Critical Reading was goed genoeg dat hy 'n top Amerikaanse universiteit sou kon inskryf. (Ons is nog nie seker of die kool die sous werd is nie, universiteite in Amerika is verskriklik duur. 'n Volgende keer meer oor ons kollegepad hier in die vreemde.)
Annamaria is die kunstige een, wat daarvan droom om eendag animasieflieks te maak. Sy neem aanlynkursusse in animasietegniek, het vroeër vanjaar voor meer as 300 mense aan 'n musiekkonsert deelgeneem en bestuur noukeurig haar kunsprofiel op internet waar sy van haar werke publiseer. Sy leer haarself gereeld nuwe sagteware, wat sy nodig kry vir haar animasiewerk. Dis haar boompie en gieter wat ek vir bo-aan hierdie blogplasing gebruik.
Sal ek weer tuisonderwys kies? 'n Duisend keer JA!
Julie 12, 2016	 0
Afrikaans gee jou kinders bene (en sye) om op te staan
As jy jou kinders in Afrikaans leer, hoe gaan hulle eendag werk kry in 'n land en wêreld wat oorwegend Engels is? 'n Vraag wat baie ouers, ook tuisskoolouers, hulself gereeld afvra.
My ondervinding is dat kinders hier teen vyftien lag-lag kan oorskakel na 'n tweede taal, mits hulle moedertaalvaardigheid lekker sterk ontwikkel is. Ek het ook gevind die moedertaal bied boonop 'n nuttige bykomende poort tot die leermateriaal.
Neem nou maar die vrek moeilike Engelse woorde vir driehoeke: "equilateral" en "isosceles". Vir my twee kinders het ek hulle kennis van Afrikaans gebruik om hiermee te help. In Afrikaans staan dié twee driehoeke onderskeidelik as 'n gelyksydige en 'n gelykbenige driehoek bekend.
Alle driehoeke het drie sye en as al drie sye ewe lank is, is al drie sy hoeke presies 60 grade, en is hy dus 'n gelyksydige driehoek. Om die Engels te onthou, moet jy jouself net herinner "equi" beteken "gelyk" (soos in die Afrikaanse woord ekwivalent) en "lateral" beteken "sy" (soos in die Afrikaanse uitdrukking: jy moet lateraal of sywaarts dink).
Vir die gelyksydige driehoek gebruik ons dié donkiebruggie: 'n mens het net twee bene, dus het 'n gelykbenige driehoek net twéé ewe lang bene (en dus twee ewe groot hoeke). Die woord "isosceles" kom van Grieks af en was vir ons 'n bietjie moeiliker om te onthou. Ons het dus net altyd gesê: 'n gelyksydige driehoek is equilateral en gelykbenige driehoek is … die ander een. (As jy tuisskool, is jy baie prakties oor die soort goed.)
Dit was nogal lekker om uit te vind dat, alhoewl ek in matriek laas ernstig Wiskunde gedoen het, my aanvoeling oor die voordeel van Wiskunde-in-Afrikaans deur navorsing gesteun word. In 2014 berig Netwerk24 dat Afrikaans beter is vir Wiskunde. "Die voorlopige gevolgtrekking is dat die Afrikaanse taalstruktuur moontlik beter vaar in sekere probleemformulerings. Die sinskonstruksies in Afrikaans, so sê van die onderwysers in die studie, is duideliker as in die Engelse weergawe," seg die berig.