“Dis mos Afrikaans wat hulle daar praat!” het die Britse vroutjie op die Kaapstadse lughawe by my met haar kennis gespog. “Waar sal ons dit weer hoor?” Ek het haar verseker dat sy dit orals in die land nog gaan raakhoor!
Ek het die Engelse vroutjie belowe dat ek hulle alles wat ek van Afrikaans se spore weet, sou vertel soos wat die toer vorder. Sy sê toe snipperig ek weet dis mos die rede waarom hulle op dié toer is.
Ek het Van Riebeeck se standbeeld vir die toergroep gewys. In 1652 hier in Tafelbaai aangekom. Drie klein skippies met ’n honderd mense uit Nederland. Was dit darem nie ’n fotonemery daar deur die vensters nie!
“Wag ’n bietjie,” moes ek ’n paar vrae uitstel, “ek gaan vandag net van Afrikaans se begin vertel; van die eerste sowat sestig, sewentig jaar van die sewentiende eeu.”
Met die busbestuurder wat uit Gauteng kom, praat ek nie so nie, het ek geterg, en gesê hulle moet hom gerus vra wat maskie in Kaaps beteken. Die woord staan in een van daardie eerste geskrewe Afrikaanse stukkies van 1673. “Ek vertel later maskie se storie, maar dit beteken iets soos maak nie saak nie,” help ek hom. “Nogals Diepspoorafrikaans dai” vryf ek my praattaal in. Ook toe ek in die parkeerterrein ’n pakke vrugte kry waarvoor ek gereël het. “Ék sien, bru, djytie vagiet wadek djou van gesêret-ie,” bedank ek bly, en hou die Pretorianer agter die wiel uit die hoek van my oog uit dop. Met die uitlaai van die tasse vra ek hom toegeeflik of hy die Afrikaanse woordjie ou ken, soos in ou my bietjie ’n koppie suiker daar! “Stokhoringoue Kaaps,” beduie ek, “en ek het dit verlede jaar nog, in 2013, ook in die Oranjerivierwêreld gehoor. Ou is ’n Khoi-Khoi-woord wat gee beteken het. Seeliede het dit al in 1626 in Tafelbaai in hierdie betekenis neergeskryf. Nóg lekka Diepspoorafrikaans, hoo!” hou ek my weer wys met die Gautenger.
Ek skryf my laaste sin vir die dag: Die leuse van ons land praat mos van stroompies wat saamvloei. Afrikaans werk op ’n manier ook so. Baie taalspore wat van lankal af saam ’n grootpad uittrap. Aanhou trap maak die pad groter, die spore dieper. Dan dreig die toewaaiwind puur verniet.
In ’n wêreld van goeters soos BlackBerrys, iPods en iPhones, ’n stukkie ou tegnologie waarin Evita Bezuidenhout jou help om jou lewe te organiseer. Haar oplossing vir elektromagnetiese verlamming, of net ’n tegnologies gestremde brein, is ’n notaboek wat jou sal help om jou lewe met humor en vreugde te organiseer. Hierdie boek is veel meer as ’n joernaal en is propvol vermaak, pittighede en praktiese raad, saam met ’n oorvloed prettige foto’s van Evita. ’n Ideale geskenk vir Moedersdag of enige ander dag, van die mees geliefde wit vrou in Suid-Afrika.
Vandag blyk hierdie beloftes toenemend niks anders te gewees het as ’n paaiboelie-strategie en ten diepste ’n leuenagtige voorstelling van sake nie. Universiteitsbesture het oor jare openlik vir die Afrikaanse taalgemeenskap gelieg.
Universiteitsbesture moenie verontwaardig reageer as die Afrikaanse wêreld hulle voortaan met die grootste denkbare minagting hanteer nie. Dit sal enkel en alleen hul eie skuld wees.