Buite die strukture, maar nader aan die aarde? (Renaissance Konferensie: Geloof buite die kerk)
Wanneer jy water in 'n houer gooi, help die houer om die chaos te beperk, dit help dat die water nie die wêreld vol hardloop nie. Dis die hele idee met meeste strukture.
Ongelukkig het bewaring dikwels ook 'n inhiberende effek. Die probleem is dat die houer nie net die inhoud beskerm nie, maar dat dit ook vorm - die water neem die vorm van die houer aan.
Die geboue met die torings en die hoenders op - of die ouditoriums met die flashy klank en videoskerms - word meer as blote hulpmiddels vir die kerk. Dit word só 'n integrale deel daarvan, dat kerkwees sonder dit 'n onmoontlike gedagte word. Die strukture word die kerk. Dit is waar van die effek van fisiese kerkstrukture maar ook van ander strukture wat poog om te beskerm, soos die kerkreg en belydenisskrifte.
Onlangs praat ek by 'n ekumeniese byeenkoms met 'n klompie pastore en dominees. Ek het baie gewonder oor wat my tema moet wees. Op die ou einde het ek besluit op die tema: “Jesus het afgekom aarde toe, dalk moet sy gesante dit ook probeer!”
Die kerk moet mos voortdurend besig wees om af te kom aarde toe?
Ons manier van kerkwees vandag is dikwels net te netjies en te smart, te gekultiveerd vir 'n stukkende wêreld.
Maar as die reaksie op die Fundamentalisme bloot 'n filosofiese club is, is ek ook nie so seker of ek deel wil wees daarvan nie. Richard Rohr waarsku dat die teologie as filosofiese oefening maklik maar net nog 'n magspeletjies kan word in 'n magsbehepte samelewing - waar die kompetisie gaan oor die beste argument of filosofie.
Groot ego’s is ook die groot vyand van die kerk (ons is nie só uniek nie!). Shane Claiborne praat van “spiritual masturbation”.
'n Ou sê nou die dag, wat hom die meeste frustreer, is nie die honderde Bybelverse wat nie sin maak nie, maar daai paar wat wel sin maak!
Henry Nouwen het opgemerk: "I did not leave the university - after twenty years - and move in with people with disabilities at L’arche because I wanted to help them, but because I needed better teachers . . .”.
Die teologie is 'n uiters subjektiewe vakgebied. Persoonlike belewenisse het ’n enorme effek op watter vrae ons vra en waarna ons soek - en wat ons uiteindelik vind.
My eie grootste teologiese ontnugtering het gekom vanuit twee uiters uiteenlopende kerklike tradisies: die Katolieke en Charismatiese. Oor die jare is my gereformeerde denke erg verrinneweer deur besoeke aan moeder Teresa se Sisters of Mercy in Calcutta in Indië en onlangs selfs méér so deur ’n besoek aan die uiters charismatiese (in die teologiese sin van die woord) Heidi Baker in Pemba in die noorde van Mosambiek.
Almal wat al van Baker se boeke gelees het sal weet dat sy Moeder Teresa as haar grootste menslike rolmodel beskou – al is sy ’n Katoliek! Toe ek Heidi hieroor uitvra, was haar antwoord dat hulle teologie “eintlik dieselfde is”. En as ’n teologiese boom aan haar vrugte geken word, is dit sekerlik waar.
Heidi se bediening, Iris, gee daagliks kos vir meer as 10 000 armes in Noord Mosambiek. Hulle bedryf honderde kinderhuise, skole en klinieke in van dié armste lande ter wêreld.
Haar hele wese skree liefde en eenvoud. Jy sien haar bykans nooit sonder ’n kind op die arm of onder ’n boom besig om in Portugees te gesels met iemand oor hul probleme nie. Die hele “Village of Joy” in Pemba wemel van “haar kinders”. Hulle noem haar “Mamma Aida”. Baie van die jongmense wat vandag leiersposisies in dié gemeenskap beklee, het jare gelede daar aangekom as honger en verwaarloosde baba’s of kleuters.
Ná my besoeke aan Indië en Mosambiek vra ek myself al hoe meer af of ek eerder in ’n wêreld wil leef waar die meeste Christene soos my teologieprofessors (met hulle goeie teologie) dink, klink en leef, of soos Moeder Teresa en Heidi Baker?
Dalk is nie geloof, ongeloof (of selfs bygeloof!) ons grootste vyand nie. Dalk ook nie kerkstrukture nie - ons beleef eintlik vandag ongekende vryheid binne die klassieke kerkstukture. Dalk is ons grooste vyand selfbeheptheid - selfsug.
Ons kan doen met al die hulp wat ons kan kry! En ek begin saam met Henri Nouwen wonder of ons nie dalk beter leermeesters nodig het nie. Nader aan die aarde!
(Praatjie by Renaissance se Konferensie oor Geloof buite die kerk 4Okt 2014 http://www.spiritualiteit.co.za/artikel-buite-strukture-nader-aarde.php)