PressReader - Tuis: 2019-05-01 - Le­ser­tuin
Die his­to­rie­se John­man-tuin in S­tel­len­bosch het ’n twee­de a­sem ge­kry. Kyk wat hier ge­doen is en kry raad om jou eie oor­groei­de tuin reg te ruk.
Tuis - 2019-05-01 - CONTENTS - Deur Ma­rié Ester­huy­se • Foto’s Fran­cois O­ber­hol­ster en Ko­sie Jan­sen van Rens­burg
In Her­te­straat in die hart­jie van ou S­tel­len­bosch is ’n tuin gro­ter én mooi­er as wat jy ooit sou kon dink.
Dít te dan­ke aan Doro­thy John­man wat dié huis en tuin met haar dood in 1995 na­ge­laat het om vir die na­ge­slag be­waar te word.
So­wat vyf jaar ge­le­de is daar met die re­stou­ra­sie van die tuin be­gin. Hui­se in die mid­de­dorp van S­tel­len­bosch het vroe­ër groot tui­ne ge­had. Die mees­te het on­ge­luk­kig weens ont­wik­ke­ling tot niet ge­gaan en die John­man-tuin is een van die e­nig­stes wat nog as so­da­nig be­werk word. Daar­om is sy be­wa­ring so be­lang­rik: Dit ver­tel die sto­rie van dié ge­skied­kun­di­ge deel van S­tel­len­bosch.
Piet­man Die­ner, ’n plaas­li­ke tuin­ont­wer­per, is by die op­knap van die tuin be­trok­ke, ter­wyl Pau­la Rau­ben­hei­mer, wat op die ei­en­dom bly, saam met ’n span van twee wer­kers vir die dag-tot-dagon­der­houd ver­ant­woor­de­lik is.
“Die tuin was oor­groei en ver­waar­loos,” ver­tel Piet­man. “Daar was tal­le op­slag­bo­me, die vrug­te­bo­me was oud en baie van die ro­se waar­voor die tuin be­kend was, het oor die ja­re ver­dwyn.
“Ons het be­sluit om die tuin in sy vol­le glo­rie te herstel – van­weë die huis se Vic­to­ri­aan­se ar­gi­tek­tuur het ons aan­vank­lik na dié era se tui­ne ge­kyk om te sien wat hier ge­doen moet word. Uit­ein­de­lik het ons nie streng daar­vol­gens ge­werk nie, maar dit eer­der in ’n pa­ra­dys van plan­te om­skep, aan­ge­sien Doro­thy ’n wa­re plant- en blom­lief­heb­ber was.”
Piet­man-hul­le het die mees­te van die oor­spronk­li­ke bo­me be­hou en net­jies ge­snoei ten ein­de die raam­werk van die tuin bloot te lê. Die op­slag­bo­me is uit­ge­haal en op dié ma­nier het meer lig in die tuin ge­kom.
“Daar­na het ons met die uit­leg van die bed­dings be­gin. Om­dat die tuin re­de­lik groot en ar­beid be­perk is, het ons dit stuk-stuk aan­ge­pak,” ver­tel hy. “Die aan­vank­li­ke be­plan­ting is een­vou­dig ge­hou, maar met ver­loop van tyd en na­ma­te die tuin ont­wik­kel het, het ons ’n gro­ter ver­skei­den­heid en in­te­res­san­ter plan­te be­gin kies.
“Ge­luk­kig het ons ge­noeg wa­ter om alles nat te lei. Die ou dele van S­tel­len­bosch het in die so­mer toe­gang tot lei­wa­ter uit die meul­sloot wat sy wa­ter uit die Eer­ste­ri­vier kry. Daar­om is dit moont­lik om die tuin heel­jaar mooi te hou.” >>
Lei­vo­re ver­deel die tuin in ver­skil­len­de dele. Baie van dié dele het ’n spe­si­fie­ke ge­voel en doel, en word met paad­jies, pri­ë­le, boë en ton­nels van plan­te ver­bind.
Vi­r­gi­nie­se klim­op ver­kleur bloed­rooi in die herfs.
In dié skuur het Doro­thy al­tyd haar Morris ge­par­keer. Die skuur was erg ver­val­le en is herstel. Ou­wê­reld­se ge­reed­skap wat in bok­se in die skuur ge­vind is, is ge­re­stou­reer en word nou hier uit­ge­stal.
Met die gra­we van die put het daar ho­pe ri­vier­klip­pe uit­ge­kom. Dis ge­bruik om paad­jies se ran­de te vorm.
Mag­no­lia-spe­sies blom in die win­ter. >>