‘Misdaadvakansie’ vir SA tydens afsondering – CeleDie minister van polisie, Bheki Cele. (Foto: GCIS) Suid-Afrika se misdaadsyfers vir 1 April tot 30 Junie – terwyl die land op verskillende vlakke van afsondering was – skets volgens die minister van polisie, Bheki Cele, ŉ “rooskleurige prentjie van ŉ vreedsame Suid-Afrika wat ŉ misdaadvakansie beleef” het. Cele het Vrydagmiddag die misdaadstatistieke vir dié tydperk bekend bemaak nadat die regering vroeër beloof het dat dit voortaan kwartaalliks gedoen sal word. Die minister sê die daling in misdaadsyfers word grootliks toegeskryf aan die feit dat Suid-Afrikaners gehoor gegee het aan die oproep om tuis te bly en dat die omstandighede wat misdaad laat floreer, nie die normale was nie. “Daar was ook baie meer stewels op die grond om groot polisiesigbaarheid en massagehoorsaamheid aan die Rampbestuurswet te verseker,” het hy gesê. Geslagsgebaseerde geweld Die statistieke wys ŉ daling in misdaad teen vroue en kinders op vlak 4 en vlak 5 van die afsonderingstydperk, hoewel die lae getal voorvalle van gesinsgeweld en seksuele misdrywe wat aangemeld is, moontlik toegeskryf kan word aan die feit dat slagoffers nie die geleentheid gehad het om van hul mishandelaars te ontsnap en die misdade aan te meld nie. Volgens Cele het seksuele oortredings soos verkragting en seksuele aanranding in dié tyd met 39,7% gedaal. Die minister sê hoewel geen maklike oorwinning verklaar kan word nie en die omstandighede die afgelope paar maande allermins normaal was, is talle lewens desnieteenstaande gered. Die polisie sal nou die datums waarop die misdade aangemeld is vergelyk met die datums waarop misdade gepleeg is en só probeer vasstel of die daling aan ŉ afname in aanmelding toegeskryf moet word. Kontakmisdaad Cele het ook weer die rol, wat drankgebruik in misdaadsyfers speel, benadruk. “Dit kan duidelik gesien word in kontakmisdaad wat met 37,4% afgeneem het. Dit beteken daar was 53 891 minder voorvalle van moord, poging tot moord, roof en aanranding in vergelyking met dieselfde tydperk ŉ jaar gelede.” Daar was ŉ afname in kontakverwante misdade wat bestaan uit brandstigting en opsetlike saakbeskadiging. Cele sê Suid-Afrikaners was in hierdie tyd ook veiliger in hulle huise. Huisbraak het met meer as 30% gedaal en motordiefstal was 53% minder as dieselfde tyd verlede jaar. Alle eiendomsverwante misdaad het met 29,1% afgeneem. Inbrake by nie-residensiële persele het wel met 9,1% toegeneem. Talle sakeondernemings is weens die afsonderingsregulasies gedwing om hul deure te sluit en tuis te bly terwyl daar probeer is om die Covid-19-pandemie te stuit. Daar was egter ŉ kommerwekkende toename in die hoeveelheid aanvalle op skole en drankwinkels. Ingevolge die afsonderingsregulasies is daar ŉ verbod op drankverkope ingestel en skole was tydens groot dele van die afsonderingstydperk gesluit. Altesaam 2 692 inbrake by onderrigfasiliteite is aangemeld en 1 246 drankwinkels is geteiken. Meer as 1 100 verdagtes is reeds in verband met hierdie voorvalle aangekeer. Oortredings van die Rampbestuurwet Cele sê byna 300 000 mense is tot dusver in hegtenis geneem en aangekla van oortredings van die Rampbestuurwet. Altesaam 181 579 mense is op waarskuwing vrygelaat en 28 337 mense is skuldig bevind aan oortredings wat wissel van die onwettige verkoop of verspreiding van alkohol, onwettige byeenkomste of grense wat onwettig oorgesteek is. “Ongelukkig sal die meeste van diegene wat in hegtenis geneem is misdaadrekords kry en dit is nie ons doelwit om Suid-Afrikaners te kriminaliseer nie. Dit is waarom die minister van justisie en korrektiewe dienste aan hierdie saak aandag gee.” Talle polisielede het hulle in dié tyd glo ook skuldig gemaak aan misdadigheid en 163 polisielede is sedert die aanvang van die afsonderingstydperk in hegtenis geneem. Cele sê die onafhanklike polisieondersoek-direktoraat (Opod) ondersoek bewerings van wreedheid deur die polisie en weermag tydens die afsonderingstydperk.