Verbod op sporttoernooie in SA oor transformasieSportminister Fikile Mbalula. Foto: Flickr/GovernmentZA Fikile Mbalula, die minister van sport, het Maandag aangekondig die vier hoof-sportfederasies – die Suid-Afrikaanse Rugby-unie, Krieket Suid-Afrika, Atletiek Suid-Afrika en Netbal Suid-Afrika – mag nie gasheer speel vir enige groot internasionale sportgebeurtenisse in die land nie, aangesien hy meen hulle het nie hul transformasieteikens bereik nie. Die aankondiging volg op die onlangse uitslae van die derde Eminent Persons Group se 2014/2015 verslag oor transformasie in sport. “Ek het daarom besluit om die Suid-Afrikaanse Rugby-unie (SARU), Krieket Suid-Afrika (KSA), Atletiek Suid-Afrika (ASA) en Netbal Suid-Afrika (NSA) se voorregte om enige groot internasionale toernooi in Suid-Afrika aan te bied, te herroep omdat hulle nie hul eie transformasieteikens onmiddellik bereik het nie,” het Mbalula gesê. “Ek sal hierdie besluit eers hersien wanneer ek die uitslae van die 2016/2017-transformasiebarometer ontvang.” Mbalula het beklemtoon die sogenaamde “groot vyf” van sport, rugby, sokker, krieket, netbal en atletiek, het almal in 2015 vrywillig ŉ memorandum van verstandhouding met die departement onderteken. “Die memorandum is gegrond op die transformasiebarometer met duidelike en vasgestelde transformasieteikens en doelwitte oor die volgende vyf jaar,” het hy gesê. “Die memorandum baken ook die rolle en verantwoordelikhede van elke party in die ooreenkoms af en stipuleer strafmaatreëls wat geneem sal word indien nie aan die ooreenkoms voldoen word nie.” Volgens Mbalula het die onderskeie sportfederasies se onvermoë om hul teikens te bereik, dus gelei tot die strafmaatreëls wat nou ingestel word. Hy het verskeie ander strafmaatreëls uiteengesit, wat ook opgelê kan word, wat onttrekking van regeringsbefondsing en politieke ondersteuning vir borgskappe insluit, asook die herroeping van die federasie se voorreg om nasionale kleure deur Sascoc (die Suid-Afrikaanse sport- en olimpiese federasie) toe te ken. “Ek wil nie hiermee die momentum van die implementering van die transformasiebarometer of die globale mededingende voordeel van sekere federasies en sportliggame onderbreek nie. Ek is egter deeglik bewus van die dringende taak van federasies om spoedig in die rigting te beweeg daarvan om geleenthede van goeie gehalte, wat toeganklik is vir die jeug van ons land, te verskaf,” het hy gesê. “Sport het ŉ dringende taak om die gefragmenteerde en diep diskriminerende landskap van sport en ontspanning te herkonstrueer deur ŉ verenigde sportstelsel wat deur die waardes van demokrasie, gelykheid, deursigtigheid, demografiese verteenwoordiging, toegang en vermeerderde deelname ondersteun word.” Volgens Mbalula is die strafmaatreël nie op die Suid-Afrikaanse Sokkervereniging (Safa) van toepassing nie, omdat die federasie glo wel sy transformasieteikens gehaal het. Hy het wel gesê hy is teleurgesteld in die swak vordering om sokker ook na voormalige model C en privaatskole uit te rol.