Mkhwebane: Openbare Bedreiger eerder as Openbare Beskermer? - AfriForum
Prof. Koos Malan van die departement publiekereg aan die Universiteit van Pretoria (UP). Foto: Alet Rademeyer.
Willie Spies, regsverteenwoordiger van AfriForum. Foto: Alet Rademeyer.
Dr. Llewellyn Curlewis, 'n strafregkenner. Foto: Alet Rademeyer.
In die lig van dié omstredenheid het die Vereniging van Regslui vir Afrikaans (VRA) vandag 'n blitsseminaar in Centurion aangebied waar regsgeleerdes antwoorde op brandende vraagstukke rondom die OB, haar bevoegdheid en haar uitsprake probeer gee het.
Die seminaar val ook saam met die hofgeding wat aan die gang is waarin pres. Cyril Ramaphosa 'n dringende aansoek in die Pretoriase hooggeregshof teen die OB bring oor Pravin Gordan, minister van openbare ondernemings. Ramaphosa voer aan hy het gehoor gegee aan 'n vroeëre versoek van die OB en dat hy nie tevrede is oor die wyse waarop sy aan hom wil voorsê wat om te doen nie.
Curlewis het verwys na bestaande wette wat pertinent vereis dat iemand in Mkhwebane se posisie te alle tye bo verdenking moet wees en geskik en gepas moet optree. Daar was ook al verskeie hofuitsprake wat uitbrei op die terme geskik en gepas en waarvolgens tot die slotsom gekom kan word dat iemand in die OB se posisie bekwaam, gekwalifiseerd, bevoeg, regverdig, uitstekend, 'n onkreukbare karakter, geloofwaardig, eerlik, bewonderingswaardig, waardig en aanbevelenswaardig moet wees.
Spies meen Suid-Afrika sit met 'n OB in die persoon van Mkhwebane wat met die spesifieke doel aangestel is om die Zuma-regime ter wille te wees. "Sy het 'n weghardloop Openbare Beskermer geword en niemand was al die onderwerp van soveel litigasie soos sy nie. Sy is eerder 'n openbare bedreiging as 'n openbare beskermer."
Verskeie dinge kan in die nabye toekoms met haar gebeur. In die stadium is 3 September as die datum geïdentifiseer waarop die justisiekomitee in die parlement met 'n ondersoek na haar sal begin. Ramaphosa mag haar skors wanneer die komitee met sy ondersoek begin. Daar mag ook later 'n geslote stemming in die Nasionale Vergadering oor haar lot wees en dit is nie seker of sy dit sal oorleef nie. Indien sy dit wel oorleef, sal sy waarskynlik voortgaan om haarself uit te woed totdat haar termyn verstryk.
Spies sê voorts daar is byna geen kans dat 'n werklike onafhanklike OB Mkhwebane sal opvolg nie. As na aanstellings gekyk word, wat duidelik nie onafhanklik is nie, hou OB's net die heersende orde in stand.
Volgens Malan kan daar ondanks dit egter steeds nie verby die staatlik konstitusionele en demokratiese wanfunksionalisme gekyk word nie. Die antwoord hierop is 'n nie-staatlik konstitusionele burgerlike samelewing wat hom so goed moontlik moet organiseer ten einde te vergoed vir die wanfunksionering van die staatlike orde. "In weerwil van die totalitêre staat sien ons toenemend 'n gesonde reaksie onder Afrikaners wat in plaas daarvan om toeskouers van die mislukte staat te wees instellings bou om 'n nuwe orde teweeg te bring."