Geskryf deur Seirian Sumner
Die worsies snuffel, die hamburgers word bruin, en die bier is koud. U is gereed vir die perfekte BBQ aan die einde van die somer. Alfresco-eetplekke, drankies in 'n tuin van 'n plattelandse kroeg, ys - ons gryp na die laaste somerstrande, kosbare tye saam met geliefdes voor 'n onsekere winter van plaaslike toesluitings en Zoom.
En dan arriveer 'n ongewenste besoeker.
Jou ongenooide gas is jazzagtig geklee, met 'n fyn middel en vol vertroue. Sy is sorgeloos en hanig - elkeen se soet drankie kan sy neem. As u in haar pad staan ​​of haar eenkant borsel, sal u vind dat sy 'n nare verrassing in haar gestreepte derriere het.
Soos die einde van die somer aanbreek, gebeur dit ook wespseisoen, wanneer hierdie gehate insekte ons in ons pieknieks- en biertuine pla. Dit gebeur elke jaar, sonder enige mislukking, en voel veral onbeskof in 'n tyd wanneer ons die paar dae tel wat ons oor het vir buite, koronavirusvriendelike kuier.
Daar is geen silwer voerings in 'n wêreld met 'n pandemie nie. Maar een ding wat dit ons miskien gegee het, is 'n woord om die antisosiale gedrag van wespes in die laatsomer te verduidelik: furlough. En as iemand wat hul tyd spandeer ondersoek na wespe, 'n woord om hul slegte gedrag te verskoon, is redelik opwindend. As u een van die baie mense wat nou platgetrek is, is veral goed in die lig van die winters van die laatsomer.
Die platgeteerde wesp se speelterrein. JaySi / Shutterstock.com
Ondanks die verskyning, is wespe gewoonlik geneig om u buitelewe aan die einde van die somer te ontstel. Daar is weliswaar baie wespaksies gedurende die somer, maar u is nie interessant genoeg om op daardie tydstip te sukkel nie. Dit is baie waarskynlik dat die wesp wat u die afgelope naweek tydens u BBQ opgeswel het, die somer spandeer het om ruspes uit u groente-lap of plantluise van u tamaties te verwyder.
Die wesp was deel van die moeder van die natuurplaas van plaagbeheerders: sonder wespies sou ons baie meer plaagdoders moes gebruik om ons slaaiblare en tamaties vry te maak van plantluise. Wespes is goed; hulle is natuurlike vyande van ander (selfs skelm) insekte.
Vir daardie hardwerkende wesp in die middel van die somer, was jou prosecco-middagetes en BBQ-bier 'n boring, want dit waarna sy gesit het, was proteïene. Sy is 'n jagter, 'n werker. In die middel van die somer is haar doel om proteïene aan haar babasussies te voorsien. Sy is 'n steriele tand in 'n groot superorganisme-masjien, gedryf deur evolusie om haar gene deur te gee deur broers en susters. Gewoonlik is die proteïene wat sy jag, ander insekte (tuinspesies of vlieë). Sy bring prooi na die kolonie waar daar duisende babasussies is om te voed.
Sy kou die prooi dalk 'n bietjie op (en neem dit miskien ook in) voordat sy dit direk na 'n larwe gevoer word, maar die grootste deel van die proteïen gaan na die babas. In ruil vir haar harde werk, sal die larwe haar 'n koolhidraatryke suikerafskeiding gee. Dit word beskou as die belangrikste voedingswyse vir wespies by volwassenes. Elke kolonie sal etlike duisende werkerwespies produseer en hulle word baie besig gehou gedurende die grootste somer van die broei; met die dryf van 'n dwelmverslaafde, word hulle aan die suikeragtige afskeidings van die lippe van hul babasibbe gehaak.
Soos die somer vorder, groei die kolonie tot 'n sitadel met tot 10,000 werkers; tesame met hierdie groei in werkergetalle, is broederskap. Wanneer 'n larwe ten volle gevoer word (op ongeveer twee weke ouderdom), is dit gereed om in 'n pragtige volwasse wesp te vorm. Dit sal sy eie pap dop draai en dit hoef nie meer die volwasse broers en susters te versorg nie.
Nie alle broeipoppe op een slag nie; daar is nog baie larwes oor om te voed. Maar die verhouding tussen werkers en larwes verskuif, en met somerwenke in die herfs, skuif hierdie verhouding verder, wat al hoe meer werkers onder diens neem en - belangriker nog - sonder hul suikeroplossing wat deur die suster geadministreer word. Hulle is in werklikheid oorvleuel. En net soos mense wat oorvleuel is, verander hul gedrag dienooreenkomstig.
Nou soek hulle suiker weg van die kolonie af - gereeld by jou pieknieks. In die afwesigheid van die maklike suikerhoudende feeste, besoek hulle blomme: bestuiwing, net soos bye. In werklikheid kan wespe wees so effektief by bestuiwing as bye. In evolusionêre terme is jou piekniek 'n relatiewe nuwe afleiding.
Sulke gedragsverskuiwings ontstaan ​​in reaksie op die behoeftes van hul samelewing; verskuiwende eise word deur individuele werkers waargeneem en dit lei tot veranderinge in hoe gene in hul breine uitgedruk word. Binne lê hierdie insekbreine 'n paar leidrade oor hoe hulpgedrag ontwikkel en wat die molekulêre masjinerie daaragter is.
'N Wesp wat bestuif. RomBo 64 / Shutterstock.com
My span is navorsing die molekulêre masjinerie wat die gedrag van hierdie wespies onderlê om te verstaan ​​hoe en waarom sosiale eienskappe ontwikkel. Die werpswespies wat jy tydens jou piekniek sien, is deel van een van die mees komplekse biologiese produkte van evolusie wat in die natuurlike wêreld voorkom: 'n superorganismiese kolonie.
Net soos 'n byekorf, word elke kolonie gelei deur 'n enkelmoederkoningin wat al die eiers lê; haar nageslag van die vroeë seisoen is die steriele werkers wat help om meer broei te laat groei en uiteindelik die "seksuele" (mans en volgende jaar se koninginne) te laat grootmaak. Die koningin, werkers en seksuele mense lyk almal baie anders en gedra hulle so dat u hulle vir verskillende spesies kan vergis. Dit is afhanklik van mekaar as verskillende komponente van die superorganisme "masjien". Wat buitengewoon is, is dat hulle almal uit dieselfde boustene vervaardig is - hulle het 'n gedeelde genoom. Dit is moontlik omdat gene anders uitgedruk word.
Om te verstaan ​​hoe genome ontwikkel om sulke kontrasterende maar geïntegreerde komponente van 'n superorganisme te lewer, bly een van die groot uitstaande vrae in evolusionêre biologie. Die wesp by u piekniek is 'n hoogs gevulde produk van evolusie met 'n belangrike rol in 'n samelewing wat ons eie oortref in kompleksiteit en koördinasie.
Niemand hou van hul piekniek wat met wespe geteister word nie, maar met 'n mate van begrip van die biologie agter hul gedrag, kan almal aanpas om hulle te respekteer. Die pandemie het veranderinge in ons eie gedrag gedwing en ons het aangepas. As daar silwer bekledings is vir die uitdagings waarmee ons tans te kampe het, is dit miskien dat ons 'n bietjie meer met hierdie misverstaan ​​en belangrike insekte kan empatiseer.
Jy is hier: Tuis > Lewe > Huis en tuin > Waarom Wasps so irriterend raak aan die einde van die somer