Tannie Pompie se oorlog – dalenatjie se sketsblad
Tannie Pompie se oorlog
In 2006 het ek vir die eerste keer 'n boek met die grensoorlog as tema of agtergrond gekoop. Die boek was 'An unpopular war – from afkak tot bosbefok' deur JH Thompson. 'n Resensie oor die boek het my nuuskierigheid geprikkel en die inhoud van die boek het my ryklik beloon. Sedertdien het my versameling grensoorlog boeke (fiksie en nie-fiksie) al so 'n klein bietjie uitgebrei en met elke byvoeging leer ek iets nuuts oor 'n deel van ons geskiedenis, asook die baie uiteenlopende emosies wat dit by mense aanwakker.
My pa was as dienspligtige 'n seiner in die weermag, my ma was by die soldoedies gewees. Nie een van hulle praat ooit eintlik oor hul ervarings gedurende daardie tydperk in hul lewe nie. Aan die ander kant van die munt het ek ook al 'n paar mense teëgekom wat nie kan ophou praat oor hul tyd in die army nie – gewoonlik verskil hul stories van vertelling tot vertelling en raak die knippie sout wat jy moet saamsluk soms baie brak. Die grensoorlogliteratuur is dus my nie-indringende bron van inligting.
'Tannie Pompie se oorlog' deur Deon Lamprecht is my nuutste toevoeging en ek was aangenaam verras en vasgevang teen die tyd dat ek verby die eerste 20 bladsye gelees het. Dit vertel die storie van die jaarlikse insypeling van SWAPO oor die grens in die rigting van Tsumeb, Grootfontein en Otavi. Dit vertel van die mense van daardie streek, die dorpenaars, die inheemse bevolking, die boere, hul samewerking met die Suid-Afrikaanse weermag. Dit vertel van Daantjie en Pompie van der Westhuizen van die plaas Koedoesvlei, Daantjie wat saam met sy skoonseun en 'n spoorsnyer in 'n hinderlaag gedood is en Tannie Pompie wat getrou in haar kombuis haar deel gedoen het met weermagradios tussen haar kospotte en antennas in haar tuin. Die boek maak 'n deur op 'n skrefie oop en wys jou bietjie van die dag-tot-dag van 'n oorlog, hoe 'n gemeenskap dit hanteer en hoe mens tot mens daardeur geraak word.
Vir die eerste keer het sekere gebeure vir my ook sin gemaak, kon ek myself beter oriënteer binne die raamwerk van die oorlog. Tannie Pompie se oorlog het gelees soos 'n roman en nie soos net nog 'n oorlogsverslag wat paragraaf vir paragraaf tegniese terme uitspoeg en bitter min sin maak vir die leke tussen ons nie. Die interessantste karakters loop kaalvoet deur die boek se bladsye, sny spoor deur 'n moeilike tydvak in ons geskiedenis.
Deon se vertelstyl was eers vir my vreemd, amper soos 'n kombinasie van 'n BBC-dokumentêr-verteller en 'n skrywer van daai stories in daai Goue Reeks boekies wat vir ons op laerskool uitgedeel is. Hier en daar het dit gevoel of hy homself moet in toom hou om nie te liries te raak oor die geskiedenis, die storie en die mense nie. Maar dit was juis sy manier van aanbied wat gebeure meer as net 'n geskiedenisles gemaak het, wat dit lewendig gemaak het.
Die eerste hoofstuk van die boek word gewei aan die oergeskiedenis van die streek, spesifiek konflikte tussen verskeie rolspelers (Ovambos, San, Duitsers, Engelse, Suid-Afrikaners…) oor die jare. Aanvanklik wou ek dit net bolangs lees maar dit raak toe so interessant dat ek nie kon ophou nie…
Ek het die boek baie geniet en sal dit aanbeveel vir enige een wat belangstel in die grensoorlog. Dink die storie sou in 'n goeie fliek kon ontaard…
16/03/2015 dalenatjie	An unpopular war, bosoorlog, Deon Lamprecht, from afkak tot bosbefok, grensoorlog, grensoorlogliteratuur, grootfontein, JH Thompson, namibië, otavi, seiners, soldoedies, Tannie Pompie se oorlog, Tsumeb	4 Kommentaar