Plaaslike ontleders het die roede ook nie gespaar nie. Die bekende Theo Venter beskryf hom as die swakste president wat Suid-Afrika nog gehad het. Dr. Piet Croucamp sê Jesse Duarte, lid van die ANC se top-ses en Zuma-lojalis, “lieg deur haar tande” toe sy in ’n gloeiende lofrede ná Zuma se bedanking sy rol in die nasionale ontwikkelingsplan besing.
Zuma sal ook onthou word vir sy “godsdiensuitsprake” wat daartoe gelei het dat die meeste hoofstroomkerke hom voor stok gekry het. In reaksie het hy net nog meer sulke uitsprake gemaak, soos om ’n plattelandse gemeenskap te dreig dat die voorvaders hulle sal laat les opsê as hulle nie ANC stem nie.
Hy het behoorlik berug geword vir die vreemdste uitlatings wat hy veral oor Kerstyd, wanneer sy adviseurs met vakansie was, gemaak het. Hy het dit gewoonlik in Zoeloe voor landelike gehore gemaak, maar daar sou wel iemand van die stad in die gehoor wees wat Zoeloe verstaan – met die gevolg ’n dag of wat later was dit wêreldkundig, soos Zuma se honde-uitlating.
Nog ’n vraag is of Zuma se verwydering nie tot ’n “sagter” verhouding tussen die ANC en die EFF sal lei nie. Die bestaan van die EFF is immers grootliks te wyte aan ’n persoonlike breuk tussen Zuma en Julius Malema, destyds heethoofleier van die ANC-jeugliga. ’n Gesindheidsverandering kan daartoe lei dat die DA opnuut beheer oor verskeie metro’s verloor, wat nou danksy die EFF se gedoogde steun in opposisiehande is.
Wonderlik die geleentheid vir die skaakspelers – ons wens almal net die beste toe en aan al die grootmense dankie vir al julle hulp.