Uittreksel: Huis van Gruwels: My 16 jaar in die Springs-hel - Soos vertel aan Susan Cilliers - LAPA
Die vyf kinders was twee en ’n half jaar by hul tannie in pleegsorg toe dit aan die lig kom dat hul stiefoom Landi en een van haar niggies na bewering onwelvoeglik betas het. Landi het Van Moerkerken een aand in November 2016 in trane gebel en gevra sy moet dadelik na hulle toe kom.
Huis van gruwels: My 16 jaar in die Springs-hel (EBOEK)
“Dit het ook duidelik geword die drie jongste kinders het daagliks terapie nodig gehad wat ons nie aan hulle kon verskaf nie,” erken Van Moerkerken. Die twee jongste kinders het byvoorbeeld skolasties gesukkel en kon teen die tweede kwartaal nog nie hul name skryf nie. Dit het reeds gedurende die hofsaak geblyk dat ook die jongste drie kinders erge emosionele letsels en leeragterstande gehad het weens die jare lange verwaarlosing waaraan hulle onderwerp is.(1) Veral die kleiner kinders vertrou grootmense nie, raak aggressief, het selfbeeldprobleme en maak nie maklik maats op skool nie.(2)
Volgens Van Moerkerken is al die kinders ná evaluering as kandidate vir spesiale skole geïdentifiseer. “Trauma speel ŉ groot rol in die ontstaan van agterstande in ontwikkeling, dis ŉ kombinasie van faktore.”
“Sy was meer soos ’n maatjie vir hulle en kon hulle glad nie dissiplineer nie. Hulle het nie vir haar geluister nie, en sy kon op haar beurt geen grense stel nie. Die tweede oudste dogter sou sommer haar selfoon gryp en begin speletjies speel. Kraai het vir hulle lekkergoed gebring, maar op ŉ emosionele vlak kon sy niks met hulle doen nie. Die kinders het rondgehardloop en eerder met my as met hul ma kom speel.”
Die jare lange mishandeling in die gruwelhuis en gepaardgaande diep verwonding het ook sy merk gelaat op die verhouding tussen die kinders onderling. Waar dit aan die een kant ŉ byna onnatuurlike hegtheid tussen Landi en die drie jong kinders geskep het omdat sy hul ma-figuur moes word, het dit volgens Landi veral net ná die verwydering wrywing tussen Landi en haar oudste broer veroorsaak.
Landi het hom aanvanklik verkwalik omdat hy gevlug en hul hele wêreld skielik omgedolwe het, sê Van Moerkerken. “Hulle het baie vasgesit. Ek het met Landi gaan gesels, maar sy moes self tot die besef kom dat sy die binding met haar pa moes verbreek.”
Intussen het Landi haar boetie daarvoor bedank dat hy gevlug het omdat sy nou eers besef hoe abnormaal hul lewe was. Van Moerkerken en die polisie meen Landi het nes Kraai, ook aan Stockholm-sindroom gely. “Hul pa was die ja en amen. Jy moes alles glo en kon nie vir jouself dink nie omdat jy emosioneel ten volle afhanklik van hom was.”
Van Moerkerken vertel die kinders “is geleer om stil te bly en mag nie geluide gemaak het nie. Indien hulle dit sou waag om vir die kuiermense iets te vertel, het hulle nie kos gekry nie, is hulle met ’n gaspistool geskiet, geskok met ’n skokstok of geboei. Van die persone na aan die familie wat moontlik wel besef het daar is fout, het eenvoudig niks gedoen nie.”
“Ons kinders mag nie met ander mense gesels of maatjies gehad het nie,” vertel Landi. “Wanneer ander mense kom kuier het, het Pa en Ma ’n front van normaliteit voorgehou. Ons kinders was dan so stil soos muise. Ons het dit nooit bevraagteken nie, vir ons was dit normaal. Die isolasie waarbinne ons geleef het, het veroorsaak dat ons ons lewe selde met dié van ander kon vergelyk. Wanneer ek op televisie gesien het die mense leef anders, het ek gedink dis maar net op televisie so. Dis nie die werklikheid nie. My pleegma het my eenkeer gevra hoekom ek nie weggehardloop het toe ons vir my sestiende verjaardag Spur toe is nie. Hoekom sou ek? Ek het gedink dis maar hoe dit moet wees. Aan weghardloop het ek glad nie gedink nie.”
“Hy het nou die dag vir my gesê hy het darem een ding reg gedoen – sy sussie het matriek gemaak!” vertel Van Moerkerken. “Ek en Landi het vir hom gesê hy is in werklikheid ’n held omdat hy die moed gehad het om daardie aand te vlug. Watter kind van elf jaar wat kognitief eintlik op ’n laer ouderdomsvlak funksioneer, sal so ’n besluit neem om hulp te gaan kry? Ongelooflik. Hy het dit dalk nie dadelik besef nie, maar sy instink het daartoe gelei dat hy sy hele gesin se lewens gered het.”
Nadat die kinders van hul ouers verwyder is, het hy hom in ’n stadium van Landi onttrek. Hy het geglo Landi het hom “weggegooi” toe hulle in 2017 vir ’n tydperk by verskillende mense in pleegsorg was. Nadat Van Moerkerken aan hom verduidelik het dié skeiding was weens faktore buite Landi se beheer, het haar broer uit sy eie gesê hy wil haar weer sien.