Hou toe daai beursie, nóg ŉ koersverhoging kom(Argieffoto: Unsplash) Die Reserwebank se monetêre beleidskomitee maak Donderdag die nuwe rentekoers bekend en ŉ ekonoom by Nedbank waarsku dat nóg ŉ verhoging waarskynlik op hande is. Een silwer randjie aan ŉ donker ekonomiese wolk is dat die verhoging waarskynlik die laaste in die siklus gaan wees. Johannes Khosa, ŉ spesialisekonoom by Nedbank, sê sy verwagting is ŉ verhoging van 25 basispunte wat die repokoers op 7,5% en die prima uitleenkoers op 11% te staan sal bring. FNB verwag ook ŉ rentekoersverhoging en indien dit ŉ werklikheid word, sal dit die negende verhoging wees sedert die opwaartse siklus in November 2021 begin het. “Ons voorsien die verhoging as die laaste in die huidige siklus en dit is ook die konsensusbeskouing,” sê die bank. Die inflasiekoers het in Februarie vir die eerste keer in vier maande gestyg en staan nou op 7%, terwyl kosprysinflasie tot op 13,6% – die hoogste vlak in 14 jaar – toegeneem het. “Die reserwebank se mandaat is om inflasie in toom te hou, so die onverwagse styging in inflasie in Februarie maak nog ŉ rentekoersverhoging onafwendbaar,” sê Khosa. Die Reserwebank gaan na verwagting ook die aandag vestig op kommer oor die vooruitsig vir inflasie wat spruit uit die gevaar van stygende insetkoste. Dit sluit in die hoër kragkoste omdat brandstofkragopwekkers weens voortslepende beurtkrag gebruik moet word, onvoorspelbare weerpatrone wat kospryse hoog gaan hou, asook die kwesbare rand, sê Khosa. Op die internasionale front bly die rand ook onder druk, terwyl plaaslike faktore soos die kragtekort en politieke onstuimigheid voor volgende jaar se verkiesing ook ŉ negatiewe uitwerking op die plaaslike geldeenheid het. Die Buro vir Ekonomiese Navorsing se inflasieverwagting dui op ŉ styging van 0,2% in die eerste kwartaal van vanjaar. “Die styging in die inflasieverwagting gaan vakbonde oortuig om vir groter salarisverhogings te vra wat ook weer ŉ negatiewe uitwerking op die inflasievooruitsig gaan hê,” sê Khosa. Voedsel, vervoer jaag inflasie In hierdie stadium is kos en brandstof die grootste aandrywers van inflasie. “Kospryse bly hoog en het met dubbelsyfers gestyg (14% in Februarie in ŉ jaar-op-jaar-grondslag), ten spyte van laer internasionale voedselpryse en ŉ mate van verbetering in plaaslike produksie danksy gunstige weersomstandighede.” Khosa sê die verwagting was dat kospryse sou begin skiet gee, gegewe dat die meeste verskaffingsbottelnekke wêreldwyd opgelos is. Die druk van hardnekkige hoë koste dwing egter plaaslike produsente asook groot- en kleinhandelaars om pryse op te stoot om winsmarges te herstel. Vervoerkoste is ook een van die groot aanjaers van inflasie. Dit is wel bemoedigend dat dié syfers minstens na enkelsyfers begin terugsak. In Februarie het vervoerinflasie op ŉ jaargrondslag op 9% gestaan (die eerste keer sedert Augustus 2021 en ná ŉ kruin van 25% wat in Julie verlede jaar bereik is). “Dit is hoofsaaklik ŉ weerspieëling van die verdere verlangsaming in die prys van petrol, wat steeds baat by laer ruolie-pryse. Die jaarlikse styging in petrolpryse het in Februarie op ŉ jaargrondslag tot 10,9% gedaal. Dit is die laagste vlak sedert Maart 2021 en ook ŉ daling van die kruin van 56% in Julie,” sê Khosa. Die bank verwag dat inflasie later vanjaar sal begin daal, met ŉ verwagting van 4,8% in Desember en ŉ gemiddeld van 5,8% in volgende jaar. “Voedselinflasie bly ŉ tameletjie, maar is waarskynlik naby aan ŉ hoogtepunt en behoort ook gedurende die tweede kwartaal te begin daal danksy die vertraagde uitwerking van die matiging in internasionale kospryse en gunstige weersomstandighede.” Wat beteken nog ŉ rentekoersverhoging? Khosa sê nog ŉ rentekoersverhoging gaan ongetwyfeld druk verhoog op huishoudelike inkomste wat weens verhoogde inflasie en vorige rentekoersverhogings reeds swaar trek. “Die hoër lewenskoste, tesame met die swak werksmark, gaan druk plaas op verbruikersvertroue en besteding sowel as die vraag na krediet verminder. Gevolglik verwag ons dat groei in verbruikersbesteding tot 1,2% vanjaar van 2,6% verlede jaar sal daal.” Kerninflasie sal na verwagting gaandeweg styg terwyl produsente sommige van hul insetkoste na verbruikers deurgee. Nedbank verwag nietemin dat kerninflasie vanjaar nog onder die 6%-vlak gaan stabiliseer.