Trekarbeiders | Boendoe se blog argief
Ek is weer die barmaid vir die volgende twee weke, en eintlik wou ek oor al die kroegsnaaksighede geskryf het. Daar is baie. 'n Argument oor hoeveel sintuie 'n mens het en hoeveel sintuie 'n kat het, kan in iets baie komies verander. Daar is uiteindelik besluit dat 'n mens 5 sintuie het, maar 'n kat 7. Tot 'n effens-nugter ou wakker skrik en aankondig: "'n Kat het nege lewens, nie sewe sintuie nie, jou f#$%%^ aap."
As mens egter verby die gespot en gelag kyk, is dit 'n hartseer-storie. Ek kan verkeerd wees, maar dis een ding om jou vrou en kinders te vat en in 'n land soos Australië, Kanada of Engeland te gaan woon en werk. Hetsy permanent of tydelik. Dis 'n ander ball game as net die pa sy tassies pak en in Afrika gaan werk. Daar is hordes van hulle, die nuwe trekarbeiders van Suid-Afrika. Ek sien hulle op die lughawe, ek sien hulle op ons vlug na Luanda. Jonk en oud, met jeans en T-shirts en diksoolskoene en Reebok-rugsakkies. Die meeste is ambagsmanne wat nooit in Suid-Afrika die salaris sal kry wat hulle elders in Afrika sal kry nie. En dis die enigste rede hoekom hulle dit doen. Die geld is goed, baie goed.
Maar dit het 'n prys.
In ons klein mikrokosmos sien ek die mans betaal vir die voorreg om in Afrika te werk.
Klein vet Dirkie se derde kind is in Januarie gebore; drie weke later was hy terug by die werk. Hy sien sy nuweling eers oor drie maande weer – vir twee weke. Hy is gelukkig, hy het nog nie 'n werkspermit nie en moet elke drie maande die land uit wees om 'n visum te kry. As hy 'n werkspermit gehad het, sal hy so lank bly as wat die werk dit goed dink. Ses weke uit 52 weke by die huis. Dis hoekom ek hier is. Ses weke is nie vir my goed genoeg nie. Ses weke 'n jaar is nie 'n huwelik nie. Ses weke 'n jaar is nie genoeg vir my kind om sy pa te sien nie.
As jy werk in Afrika het jy nie beskerming nie. As die werk jou nodig het, sal jy 24 uur aaneen werk. Jy sal op jou af naweek werk as jou werk dit vereis. Jy sal twee uur in die oggend 'n masjien gaan regmaak want "jy is die ex-pat met al die kennis." Jy mag nie kla as jy nie betaling kry daarvoor nie, want jy word maklik vervang. Daar is nog hordes in Suid Afrika wat sal spring vir hierdie voorreg. Moet dus nie wonder hoekom ons so baie rondry nie. Dis deels vir die lekker daarvan, maar dis een manier om te verseker dat my man 'n 'af ' naweek het.
Dis 'n roetine wat jou sleg maak. Werk, eet, drink, slaap. Oor en oor. Niemand het stokperdjies nie. Oor naweke gaan hulle in groot gros see toe om 'vis te gaan vang'. Die stokke word uitgehaal, maar na 'n uur of twee het bier en son die oorhand gekry. Hulle kom rooi gebrand en vuisvoos terug.
In die aande en oor naweke drink hulle. Dis die belangrikste tydverdryf. Party drink by die 1000 $ uit 'n maand. En terwyl hulle hangskouer voor jou sit by die kroegtoonbank, dan hoor jy stories van verlange en hartseer en bekommernis. Van vrouens wat 'rondneuk', van tienerseuns wat rebels raak en ander probleme waaraan hulle niks kan doen nie. Net daaroor bekommer.
As die verlange na 'n vrou te groot word, dan kry jy 'n meisie uit die village. Maak nie saak dat sy skaars uit haar kinderskoene is nie. Natuurlik kos hierdie voorreg ook geld. En selfverwyt. Dit raak 'n verslawing en party probeer regtig om dit nie te doen nie, maar swig telkens voor die jong, gewillige vleisies. Hier het ek geleer dat jy 'jou mense' nie moet oorskat nie. After all is said and done, bly 'n man 'n man.
'n Gewilde kroegpraatjie is oor hoeveel miljoen elkeen in sy bankrekening het. Ek lag innerlik vir hulle. As jy 'n multi-miljoenêr is, soos sommige beweer, sou jy verseker nie hier gesit het nie. Die toelae hier sal jou gemaklik laat lewe in Suid Afrika, maar kos en ontspanning is baie duur hier. Jy betaal dat jy hop as jy 'n leefstyl wil hê soos by die huis. Baie min kan spaar wat hulle hier kry. Die salaris wat in Suid Afrika betaal word is uitstekend, maar almal het kinders, karre, huise…verpligtings. Maar dis ontvlugting. Om te vertel jy is nie verleë oor hierdie werk nie. Jy kan waai as jy wil.
Daar is mans wat al amper twintig jaar in Afrika werk. Daar is mans wat skaars ses maande kan uithou.