Persverklaring: Leon van Nierop se Plesierengel nou op die verhoog in Centurion - LitNet
Persverklaring: Leon van Nierop se Plesierengel nou op die verhoog in Centurion
LitNet Teater 2022-03-01
Toe 'n jong man die skrywer Leon van Nierop 25 jaar gelede uit die bloute nader om sy "besondere lewensverhaal" te skryf, was die skrywer aanvanklik huiwerig. Totdat die man geheime begin openbaar het wat 'n nuwe dimensie aan dié storie gee.
Perskor-uitgewers het destyds dadelik vir Van Nierop opdrag gegee om die unieke en dikwels ongelooflike verhaal neer te pen. Daar was 'n groot debat oor wat in- en uitgelaat moes word, en sekere mense was so geskok dat hulle die roman summier verbrand het, net om later te erken dat hulle 'n fout gemaak het deur bloot op grond van die titel en wat hulle vermoed het in die roman is, so oorhaastig op te tree. Hulle het later van die oorspronklike roman se grootste ondersteuners geword!
Die gevolg van Tristan se dikwels verbysterende verhaal was drie topverkoper-romans: Die Plesierengel (1998, Perskor), daarna Plesierengel in 'n meer moderne en realistiese styl, om te weerspieël wat werklik gebeur het met inligting en gebeure wat te veelbesproke was vir die eerste roman, Plesierengel (Tafelberg 2015) en daarna, op aanbeveling van Penguin Random House, 'n voorloper of prequel van die verhaal, met die titel Katelknaap, in Engels vertaal as Toyboy (2017).
Die boeke, veral die eerste, het 'n klein sensasie veroorsaak omdat daar soveel verrassingselemente in was, en dit nie suiwer blatante erotiese literatuur was nie, en nog minder 'n hygroman. Die karakter, 'n prostituut, Tristan Hansen, en die rede waarom hy hierdie rigting gekies en ingeslaan het, het mense dikwels sprakeloos gehad. Dit het die finale vonk by die skrywers se kruitvat gebring om dit as verhaal nog verder te voer.
Ruan Wessels (regs) en regisseur Lihan Pretorius tydens repetisies (Foto: Wessel Jacobs)
In 2021 het die bekroonde teatervervaardiger Johan van der Merwe, die regisseur Lihan Pretorius en die akteur Ruan Wessels vir Van Nierop genader en dié uitdaging aan hom gestel: Vertel die verhaal weer 'n keer, maar dié slag as 'n eenmansverhoogstuk waarin die teks konsentreer op meer as net die tragiek van die karakter en sy lot – ook op unieke insidente, sy verhoudings en besoeke aan vroue wat nog nie tevore in die romans vertel is nie. Nie alle besoeke aan vroue was seksueel van aard nie. Om die waarheid te sê, wat daar gebeur het, het werklik gedemonstreer wie en wat Tristan Hansen is en hoe hy prostitusie met vroue benader het.
Van Nierop het ingestem en na 'n uitdagende skryfproses 'n teks aan die vervaardigers voorgelê. Dit het hulle so opgewonde, selfs begeesterd gemaak, dat hulle summier besluit het om dit op te voer. Hierdie produksie is die vrug van daardie ontmoeting tussen die vier – 'n volledige deurpraat van die teks en produksie in Hazyview.
Die drama is op die waarheid gebaseer (name ia wel verander, Tristan Hansen s'n ook), en is sodanig aangepas dat dit nie bloot 'n erotiese vertelling met 'n aaneenskakeling van sekstonele word nie, maar 'n ondersoek na eensaamheid, weerloosheid, desperaatheid, behoeftes en die reuse- en onverwagse wendings wat Tristan Hansen se verhaal geneem het. Dit lewer ook sosiale kommentaar op veral die Afrikaner se benadering tot seks.
Nadat die eerste roman geskryf is, het Hansen dit deurgegaan (die skrywer moes lang dele vertaal omdat Tristan Hansen nie eintlik Afrikaans magtig was nie) en herskryf om ware insidente getrou te weerspieël, wat toe aangepas en verwerk is. Hansen het uiteindelik erken dat, soos in die eerste roman vertel, dit grootliks sý verhaal was en dat dit vertel moes word. Maar nie alles is openbaar gemaak nie.
Die gevolg: drie romans en nou 'n verhoogproduksie. Die skokelement is in Hansen se innerlike landskap en sy emosionele ervarings geleë – nie noodwendig die eksplisiete nie, alhoewel daar wel erotiese tonele is.
Al bevat die stuk naaktheid en sommige van die insidente vanselfsprekend oor seks handel, is die oorgrote meerderheid gebeure nie-seksueel van aard en handel oor verwerping, minderwaardigheid, eksploitasie, emosionele verwaarlosing en veral onderdrukking, wanpersepsies en veroordeling. Hierdie stuk is 'n eerlike ondersoek na wat werklik met Hansen gebeur het en hoekom dit gebeur het.
Ruan Wessels tydens repetisies in aksie as Tristan Hansen, terwyl regisseur Lihan Pretorius toekyk (Foto: Wessel Jacobs)