Nuuskommentaar: Kenners van rassisme?Argieffoto (Foto: maxlkt, Pixabay) ’n Artikel in De Standaard van België wat onder meer die kwessie van rassisme onder die loep neem, laat ’n mens dink. “Die resultaat van ’n halwe eeu se hondefluitjie-politiek is die verguising van die wit middelklasgroepe: hul werksgeleenthede verdwyn, hul lone stagneer, hul kinders kry nie die geleentheid om te studeer nie. Hoe kan wit arbeiders in hierdie omstandighede daarvan oortuig word om ’n koalisie met mense van kleur te vorm? Dat anti-swart rassisme ook hul belange en dié van hul kinders skaad, is vir hulle immers ’n radikaal nuwe en moeilik begrypbare boodskap.” Die 50 jaar waarna die skryfster, Evita Neefs, in die Belgiese koerant De Standaard verwys, is die halfeeu wat verloop het voor die laaste prysenswaardige poging van gemarginaliseerde groepe in Martin Luther King se tyd gerealiseer het. Neefs grond haar artikel hoofsaaklik op ’n onderhoud met prof. Ian Haney Lopez. Lopez word beskryf as ’n kenner van rassisme wat ook verskeie boeke oor dié onderwerp die lig laat sien het. Uit die artikel, Hoe de elitede arbeiders uitelkaar speelt met racisme, is dit nie altyd duidelik of dit om die standpunte van Lopez handel, of Neefs nie. Albei put egter uit die werk wat deur die Haas Institute for a Fair and Inclusive Society gedoen word. Die somtotaal is egter dat die artikel dit met sy bydraers eens het dat die wyse en motiewe waarop pres. Donald Trump met die raskwessie omgaan, verkeerd is. “Openlike rassisme is vandag uit die bose – maar die resultaat is dieselfde – die wit vrees word deurlopend aangewakker. Die skuldiges gebruik subtiele kodewoorde, waarvan die rassistiese bedoeling nie vir almal duidelik is nie, maar wel sterk reaksies by die benadeelde groep aanwakker. Haney Lopez vergelyk dit met ’n hondefluitjie. Donald Trump is ’n virtuoos op die hondefluitjie. Sy ondersteuners vergeef hom al sy sondes eenvoudig omdat daar ‘uiteindelik weer ’n politikus is wat die waarheid praat en erken dat die wit mense in gevaar is’.” Die bedoeling is egter nie hier om die ganse artikel aan te haal en te vertaal nie. Die vraag is of ons in Suid-Afrika iets kan leer, of ten minste iets herkenbaars in Suid-Afrikaanse denke sal vind. Die antwoord is egter nie so eenvoudig nie. Daar is bepaalde herkenbare gedagtes en sinsnedes. Daar is klaarblyklik in die VSA, net soos hier, mense wat Trump verabsoluteer oor sekere standpunte wat hy inneem, en mense wat ’n totale afkeer van hom het. ’n Interessantheid is dat, deur na anti-swart rassisme te verwys, klaarblyklik erken word dat daar ook anti-wit rassisme moet wees. In Suid-Afrika word dié werklikheid deur veral sekere akademici, rubriekskrywers en andere ontken, met die argument dat swart mense inderwaarheid nie rassiste kan wees nie. Dít ondanks ’n oorvloed voorvalle van haatspraak en ander rassistiese optredes wat die teendeel uitlig. Uiteraard verskil die posisie tussen die VSA en Suid-Afrika. Hier, byvoorbeeld, is die wit mense in ’n minderheid. Dit is ook nie meer so maklik hier om na ’n swart kollektief te verwys nie – onderlinge etnisiteit speel ’n al belangriker rol in onder meer die politiek, en daarom spreek sommige swart elite hulle toenemend teen “tribalism” uit. Tans speel ’n sterk etniese bewuswording hom onder die Zoeloes in KwaZulu-Natal af, met berigte dat ’n opstand teen pres. Cyril Ramaphosa deur Zoeloe-aanhangers van Zuma beplan word.