Die Duitsers gebruik dikwels ’n spreekwoord wanneer hulle vir mekaar vra hoe dit gaan: Die Hoffnung stirbt zuletzt. Dit beteken letterlik: Hoop sterf laaste. In Afrikaans sê ons: Waar daar lewe is, is daar hoop.
Ek is nie heeltemal oortuig dat hierdie twee spreekwoorde dieselfde ding sê nie. Die Afrikaanse spreekwoord impliseer dat jy nie moet moed opgee voordat jy jou laaste asem uitgeblaas het nie. Eers wanneer jy gesterf het, kan jy ophou hoop. Ek dink egter dis andersom. Waar daar hoop is, is daar lewe! Die hoop sterf laaste! Sonder hoop is daar eintlik nie ’n kwaliteitlewe moontlik nie.
Gemeentes van die Hervormde Kerk het ’n sterk onderlinge band met mekaar. Hierdie band is onder meer in Ordereël 2 van die Kerkorde gevestig. Dit sê dat gemeentes die plaaslike gestaltegewing van die Kerk is. Dit beteken dat ’n gemeente die gesig van die Hervormde Kerk in ’n bepaalde dorp is, en dat al die gemeentes saam die Hervormde Kerk vorm.