13. (a) Kungamuphi umqondo ibizo elithi, “bakosontjhaba” kanengi limbono womuntu? (b) Kghani umnqopho kaJehova wekuthomeni bewuhlanganisa nombono wokuqala abanye njengabakosontjhaba? Hlathulula. Abanye bathi, “Isikhathi esiningi lapho ngibhekene nokuvivinywa, angikwazi ukufuna izimpendulo, futhi lapho ngizifuna angizitholi.” Kukhona nabanye abathi, “Kunezikhathi eziningi lapha ngiye ngathandaza, futhi ngafuna, ngase ngilinda, kodwa kwangabi khona imiphumela. Angazi ukuthi kufanele ngenze kanjani. Ngiphenya izwi likaNkulunkulu, kodwa linokuningi kakhulu, futhi angazi ukuthi yiziphi izingxenye ezisebenzayo noma ukuthi kufanele ngenze kanjani.” Nasi indinganiso esiyisisekelo kakhulu, leyo engasebenza njengomzamo odingekayo lapho nibhekene nezinto eziningi eningazi ukuthi ningazisingatha kanjani. Iyindinganiso encane eyisisekelo kakhulu okufanele nibambelele kuyo, futhi iyisimiso okufanele nisenze. Ingabe niyazi ukuthi yini? (Ukuvula kakhulu inhliziyo yethu kuNkulunkulu nokukhuluma iqiniso kuNkulunkulu futhi sizithobe.) Kuncike kuphi lokhu? Kunendinganiso eyisisekelo kakhulu. Umuntu ngamunye wenza ngokuvumelana nani? (Ngokuvumelana nonembeza.) Kubonakala sengathi ninolwazi oluthile; nikhuluma kahle impela. Ngakho, lingakanani ithonya unembeza oba nalo ngaphakathi kumuntu? Kuncika ebuntwini bomuntu. Ukuthi ingakanani indima unembeza wakho ongaba nayo lapho ungaqondi iqiniso kuncika ekutheni ubuntu bakho bunjani. Uma umuntu othile enza izinto ngokungaqonda iqiniso kodwa angenzi ngokuvumelana nonembeza ukuze ungaboni indawo kulokho akwenzayo ukuthi kuyabonisa yini ukucabangela injongo kaNkulunkulu futhi ungeke wabona ingxenye yenhliziyo yakhe ehlonipha uNkulunkulu—uma ungeke wakubona lokhu, khona-ke ingabe lo muntu unawo unembeza? Lo muntu akayena umuntu ononembeza. Ingabe umuntu onjalo unabo ubuntu? (Cha.) Khona-ke luhlobo luni lomuntu lolu? Incazelo enembile iwukuthi lolu hlobo lomuntu alunabo ubuntu futhi selungaphansi kwendinganiso encane yesintu. Akanawo unembeza, futhi wenza izinto ngokungacabangi nangokungavumelani nonembeza. Abanye bathi, “Kunamaqiniso amaningi kakhulu engingawaqondi. Angazi ukuthi yini into elungile ukuba ngiyenze, futhi angiziqondi izimiso.” Khona-ke, yini okufanele yenziwe? Indinganiso ephansi kakhulu ukuthi umuntu kufanele eze ngokuvumelana nonembeza. Umuntu wenza kanjani ngokuvumelana nonembeza? Imininingwane yokulandela unembeza iba ngesikhathi umuntu enza, kufanele enze ngokwethembela enhliziyweni yangempela futhi aphile ngokuvumelana nendlela uNkulunkulu anikeze ngayo lokhu kuphila kanye nethuba lokuthola insindiso. Ingabe lokhu akukhona ukusebenza kukanembeza? Uma usunalesi sisekelo uzobe ususitholile isivikela, khona-ke ngeke yini kungabi lula ukwenza izinto ukuze ungalaleli uNkulunkulu noma ubalekele umthwalo wakho wemfanelo? Khona-ke ngeke kalula umane nje wenze ngendlela yokugcina icala noma ukhohlise, futhi ngeke uwele kalula ekulweleni isikhundla, udumo, inzuzo, kanye nekusasa lakho siqu—lena yindima kanembeza. Izingxenye eziyisisekelo nezibaluleke kakhulu zobuntu bomuntu unembeza kanye nokucabanga. Uma umuntu entula unembeza futhi engenakho ukucabanga kobuntu okuvamile, khona-ke uba uhlobo olunjani lomuntu? Empeleni, ungumuntu ongenabo ubuntu, umuntu onobuntu obubi. Uma sikhuluma ngokuqondile, lo muntu ukubonisa kanjani ukuba nobuntu obonakele okwenza ukuthi abantu bathi akanabo ubuntu? Ake sihlaziye izici zalolu hlobo lomuntu. Hlobo luni lwezici bonke labo bantu abanazo? Ngokukhethekile yiziphi izimpawu ababanazo? (Ubugovu nokuxegelwa yisimilo.) Ubugovu bungolunye uhlobo uphawu, nokuxegelwa yisimilo kungolunye. Ngaphezu kwalokho, uziphatha kanjani kulezi zenzo? Akenzi ngobuqotho futhi uyakhohlisa, akanandaba futhi akanendaba nezinto angenaso isithakazelo somuntu siqu kuzo. Akacabangi ngezithakazelo zendlu kaNkulunkulu futhi akabonisi ukucabangela injongo kaNkulunkulu. Akathathi umthwalo wokufakazela uNkulunkulu noma ukwenza umsebenzi wakhe futhi akazizwa enecala ngokungenzi njalo. Yini acabanga ngayo? (Ucabanga ngezithakazelo nezinzuzo kanye nokulahlekelwa kwakhe siqu.) Into yokuqala ayicabangayo ukuthi, “Ingabe uNkulunkulu uzokwazi uma ngenza lokhu? Ingabe kuyabonakala kwabanye abantu? Uma abanye abantu bengaboni ukuthi ngenza lokhu, ukuthi ngenza wonke lo mzamo futhi ngiziphatha ngokufanele, futhi uma uNkulunkulu engakuboni lokhu, khona-ke akusizi ukuzikhandla kwami noma ukuhlupheka ngalokhu!” Ingabe akukhona ukuba nobugovu lokhu? Ngesikhathi esifanayo, kuphinde futhi kube yisizinda sangempela senhloso. Lapho ecabanga futhi enza ngale ndlela, ingabe ikhona noma iyiphi indima edlalwa unembeza? Ingabe ikhona noma iyiphi ingxenye kanembeza kulokhu? Ingabe ayikho indima noma ingxenye kanembeza lapho? Kukhona ngisho nabanye abantu ababona inkinga futhi bahlale bathule. Bayabona ukuthi abanye bayaphazamisa futhi bayathikameza kodwa abake bakhulume futhi abenzi lutho lokumisa lokho. Abacabangi nakancane ngezithakazelo zendlu kaNkulunkulu, abacabangi nakancane ngomsebenzi noma umthwalo wabo lowo abanesibopho ngawo. Bayenza, babonakale, benze umzamo, basebenzise amandla, futhi bakhulumele kuphela ukuzazisa, ukuvelela, isikhundla, izithakazelo, kanye nedumela labo siqu. Izenzo kanye nezinhloso zomuntu onjalo zisobala kuwo wonke umuntu: Uvela noma nini lapho kunethuba lokudunyiswa noma lokujabulela izibusiso ezithile. Kodwa, lapho kungekho ithuba lokudunyiswa, noma ngokushesha lapho kuba nesikhathi sokuhlupheka, ufaka ikhanda phakathi njengofudu olwesabayo. Ingabe lolu hlobo lomuntu lunaye unembeza kanye nokucabanga? Ingabe umuntu ongenaye unembeza kanye nokucabanga oziphatha ngale ndlela uzizwa enokuzisola? Unembeza walolu hlobo lomuntu awufezi lutho, futhi akakaze azizwe ezisola. Ngakho, ingabe angazizwa enamahloni noma eyalwe uMoya oNgcwele?