Twaalf tafels - Geskiedenis Podcasts - 2022
Die twaalf tafels (ook bekend as die wet van die twaalf tabelle) was 'n stel wette wat op 12 brons tablette geskryf is wat in 451 en 450 vC in antieke Rome geskep is. Dit was die begin van 'n nuwe benadering tot wette wat nou deur die regering goedgekeur en neergeskryf is sodat alle burgers gelyk voor hulle behandel kan word.
Alhoewel dit nie 'n volledig gekodifiseerde stelsel was nie, was die twaalf tabelle 'n eerste stap wat die beskerming van die regte van alle burgers moontlik maak en die onreg kan regstel deur presies geformuleerde geskrewe wette wat almal ken. Gevolglik sou die Romeinse benadering tot die reg later die model word, gevolg deur baie daaropvolgende beskawings tot vandag toe.
Die skepping van die twaalf tabelle
Volgens oorlewering het 'n komitee in 451 vC die decemviri, het na openbare druk die taak gekry om 'n wetskode op te stel wat die belange van die gewone mense (plebeiërs) beter sou verteenwoordig en die onnodige invloed op die Romeinse reg van die aristokrate (patrisiërs) en priesters sou verminder (pontifices). Laasgenoemde het uitsluitlik in 'n raad gesit wat die wet interpreteer soos hulle goeddink. Ter voorbereiding op hierdie verantwoordelikheid is 'n afvaardiging van drie mans na Athene gestuur waar hulle die wette van die gevierde wetgewer Solon bestudeer het (ongeveer 640 - ongeveer 560 vC). Toe kry tien mans, almal patrisiërs, konsulêre mag (imperium) en mag 'n lys opstel van wette wat hulle die nodigste en bruikbaarste ag.
Dit is die tradisionele siening van gebeure, hoewel die samestelling van die tabelle, miskien meer realisties, 'n poging van die elite was om hulself beter te regeer en misbruik binne hul eie sosiale groep te voorkom. Die resultaat was in elk geval 'n lys van geskrewe wette (legibus scribundis) op tien tafels aangebied en nog twee is die volgende jaar bygevoeg om die totaal op twaalf te bring. Gevolglik het wette statuut geword, dit wil sê, dit is eers gemaak nadat dit eers deur 'n wetgewende liggaam besluit is en nie meer slegs op gewoonte en tradisie gebaseer was nie.
Die wette van die twaalf tabelle
Die presiese rede waarom die tabelle opgestel is, het moontlik in die newel van die tyd verlore gegaan, maar nadat dit eers geskryf is, is daar konsekwent in latere Romeinse geskrifte na die inhoud daarvan verwys. Ongelukkig het die tablette self nie oorleef nie, vernietig, volgens oorlewering, toe Rome in 390 vC deur die Galliërs ontslaan is. Uit sommige oorblywende fragmente en die verwysings in die literatuur is dit moontlik om ten minste 'n paar besonderhede te identifiseer.
Die Twaalf Tabelle was 'n lys wette wat die meeste privaatregte dek en konsentreer op verhoudings tussen individuele burgers.
Dit lyk asof die lys wette die meeste privaatregtelike gebiede dek en konsentreer op verhoudings tussen individue (in teenstelling met individue teenoor die staat of die regte van nie-burgers) en dus meer 'n lys van burgerlike optrede en boetes is as 'n volledige , allesomvattende wetskode. Dit handel ook grootliks oor gebiede wat relevant is vir 'n landboustaat. Die misdaad van brandstigting is byvoorbeeld strafbaar met die doodstraf (poena capitis), in hierdie geval deur te brand. Die misdaad om magie op gewasse te gebruik, was ook strafbaar met die dood, hierdie keer met 'n vorm van kruisiging. Minder strawwe vir eiendomsskade was verbanning uit Rome, verlies van burgerskap, en omdat dit 'n bykomstigheid was vir 'n misdaad, konfiskering van eiendom. Skikkings kan ook gemaak word deur vergoeding aan die eiser te betaal en sodoende die hof te vermy.
Ander gebiede wat behandel is, was prosedurele soos die ius roeping wat 'n privaat dagvaarding was. As 'n eiser aan die beskuldigde gekommunikeer het, wou hulle 'n saak teen hulle aanhangig maak, was die beskuldigde verplig, en kon hy selfs fisies gedwing word, om voor 'n landdros te verskyn. Familiereg was ook deel van die twaalf tabelle met reëls rakende huwelike, voogdyskap, erfenis en begrafnisse.
Probleme met die praktiese toepassing was gou duidelik toe sommige patrisiërs geweier het om hulle aan die statute van die twaalf tabelle te onderwerp. Die gewone mense het ook nou geskrik om vir die eerste keer baie van die reëls te sien wat reeds in werking was, maar tot dusver nog nie so deursigtig was nie. Hierdie faktore het gelei tot 'n opstand deur die plebeiërs in 449 vC en die gedwonge bedanking van die decemviri. Die grondwet van Rome is hersien, die instellings van tribunes en konsuls is heringestel, en die twaalf tabelle het die basis van die Romeinse reg geword. Die werklike brons tablette is in die Forum van Rome opgestel sodat alle burgers dit kan sien, en Cicero skryf dat studente dit as deel van hul opleiding bestudeer het.
Benewens hierdie vroeë probleme, was sommige spesifieke wette in die oorspronklike tabelle nie baie langdurig nie, soos die wat ondertrouery tussen patrisiërs en plebeiërs verbied het. Hierdie wet is in 445 vC met die inwerkingtreding van die lex Canuleia. Ander wette in die twaalf tabelle is mettertyd aangepas, en vanaf die 3de eeu vC is dit geleidelik vervang deur wette wat meer relevant is vir die ontwikkelende Romeinse samelewing en die dramatiese uitbreiding van die Republiek.
Alhoewel sommige geleerdes daarop aandring dat die twaalf tabelle nie heeltemal die 'almal gelyk voor die wet' was wat die tradisie beweer het en dat hulle nie alleen genoeg was om as 'n volledige wetkode gedefinieer te word nie, het hulle egter onteenseglik die grondslag gelê vir wat sou word 'n stelsel van volledig gekodifiseerde reg in die Romeinse wêreld. Die decemviri moet ook toegeskryf word aan die skep van wette wat van praktiese waarde was, geskei van enige godsdienstige oorweging, sigbaar vir almal en in presiese taal uiteengesit met eksplisiete definisies. So het die Romeine 'n benadering tot regsake geskep wat sedertdien deur talle ander samelewings en regerings gekopieer sou word.