Manjifieke Marokko | SARIE
Manjifieke Marokko	deur Wendy Maartens
MedinaDie medinas (ou distrikte) in Marokko het deur die eeue heen die hartklop van elke stad gebly. Só 'n medina bestaan uit verskillende soeks (buitelug-markpleine), met stalletjies wat dieselfde items verkoop saam gegroepeer, bv. matte hier, materiaal daar, borduurwerk, leer, speserye, kruie, neute en, my gunsteling – fyngebak. Ná die warboel van kleure en geure kom ons aan die anderkant uit met 'n boksie patisserie. Dié handgemaakte snoeperye is van amandel, heuning, botter en blomgegeurde water. Dit smaak net so lekker soos wat dit mooi is. Danksy 'n oplettende kruiesmous, wat vir my 'n sterk mengsel in 'n linnedoekie toeknoop, word my hooikoors die nekslag toegedien. En al traan my oë so dat ek byna nie kan sien nie, wyk die hooikoors gou. (Net jammer die kruiehandelaar sal nooit sy geheime mengsel verklap nie.)
Dar Jamaï-museumNie ver nie is Dar Jamaï, die paleis wat in 1882 gebou is deur die magtige Jamaï-familie, wat raadgewers van die sultan was. Met die sultan se dood het die Jamaïs in onguns geraak en al hul besittings verloor. Ook die paleis. Vandag is dit een van Marokko se beste museums en dit spog met twee fonteine, zellij-teëlwerk en 'n Andalusiese tuin met hoë sipresse. Tradisionele keramiekwerk, juweliersware, tapyte, borduur- en houtwerk, asook gebruiksartikels word uitgestal. Die unieke silwer juwele trek dadelik my aandag. Die Berbers beskou goud as onrein, daarom word die meeste juwele van silwer gemaak. Wanneer 'n vrou ten volle geklee is vir 'n tradisionele stamseremonie kan dit tot 20 kg juweliersware insluit. Veral die kombinasie van silwer, skulp en koraal is buitengewoon mooi.
Moelay Ismail-mausoleumMoelay Ismail het as 25-jarige aan die bewind gekom. As waarskuwing aan 'n paar oproerige stamme het hy die koppe van 10 000 verslane vyande op die stadsmure laat uitstal! Hy en Louis XIV van Frankryk was tydgenote en het oor en weer vir mekaar geskenke gestuur. Dis egter gestaak toe Moelay Ismail op die Sonkoning se dogter aanspraak wou maak. Die sultan het egter nie 'n tekort aan vroulike geselskap gehad nie – met sy dood het hy 500 vroue en bykans 800 kinders gehad. Sy mausoleum is 'n entjie buite die Bab el-Mansoerstadspoort. As nie-Moslems word ons hier ingelaat. Ons los ons skoene volgens gebruik by die ingang en ek bind my kopdoek as teken van respek om. Die gewyde stilte, lieflike argitektuur en heilige geskrifte, wat met die hand uitgebeitel is, nooi ons om vir 'n rukkie van die geroesemoes daarbuite te ontsnap.
WoloebilisNou is dit tyd vir Woloebilis (oftewel Volubilis in Engels), sowat 33 km verder. Dié Romeinse ruïne is tot 'n Unesco-wêrelderfenisgebied verklaar en is volgens ons gidsboek 'n móét. Ons haal 'n grand taxi. Een van die vele Mercedesse uit die sewentigs wat as minibustaxi ingespan word. Die padreëls in Marokko is, ná amper drie weke in die land, steeds duister. Ons kom egter heelhuids en dankbaar in Woloebilis aan. Die stad lê oor groen koringlande uitgestrek. Die meeste toeriste is weg. Ons kan onverstoord deur die keisteenstrate dwaal en kyk hoe die ooievaars nes maak op pilare wat al meer as twee millennia oor die landskap uittoring. Fyn mosaïeke lê ná eeue, sonder enige vorm van beskerming teen die elemente, nog grootliks ongeskonde. Selfs die oorspronklike kleure kan duidelik onderskei word.