Sama vies oor Nobel-steun vir Kubaanse doktersMedici van Kuba kom in April verlede jaar in Suid-Afrika aan. (Foto: Elmond Jiyane/GCIS) Die Suid-Afrikaanse Mediese Vereniging (Sama) sê hy is teleurgesteld dat die pogings van duisende dokters wat hul lewens daagliks in die stryd teen Covid-19 op die spel plaas, nie deur die regering erken word nie. Dít terwyl die kabinet sy steun toegesê het aan die benoeming van die Kubaanse Mediese Brigade vir die Nobelprys vir vrede. Die Noorweegse regering het die dokters benoem. Die besluit het reeds groot kritiek veroorsaak, met die vakbond Nehawu wat onder meer gesê het die regering moet sy eie gesondheidswerkers met ordentlike salarisse en voordele beloon. Pres. Cyril Ramaphosa het Maandag gesê uit erkenning vir die Kubaanse dokters se pogings het die kabinet besluit om die benoeming te steun. Meer as 3 700 Kubane is wêreldwyd ontplooi om in die stryd teen Covid-19 te help. Die Suid-Afrikaanse regering dok egter miljoene rande op vir dié mediese werkers om in Suid-Afrika te werk. Dr. Angelique Coetzee, voorsitter van Sama, sê die vereniging gee toe dat die Kubaanse mediese brigade wêreldwyd wonderlike werk doen. “Ons het nog nooit hul vaardighede bevraagteken óf hul verbintenis om ander te help nie. Ons kritiseer ook allermins die Kubaanse dokters. “Wat teleurstellend is, is dat ons eie dokters oënskynlik nie dieselfde waardering van hul eie regering geniet nie,” het Coetzee gesê. Sy sê dit is ŉ klap in die gesig vir dokters om te hoor dat die regering die benoeming vir so ŉ verhewe toekenning steun, terwyl plaaslike gesondheidswerkers sonder behoorlike of genoeg persoonlike beskermingstoerusting (PPE) moet werk, óf moet werk in mediese fasiliteite wat nie eens die mees basiese hulpbronne het nie. “Hoe vergeet ons dat meer as 200 junior dokters óf nie aan die einde van Januarie betaal is nie, óf in sommige gevalle te min betaal is. “In ander gevalle word gekwalifiseerde Suid-Afrikaanse dokters gedwing om onbetaald te werk weens poste wat gevries is en ander logistieke probleme. Dié dokters behandel baie siek pasiënte in hoësorgeenhede gratis. “Hoe is dit regverdig of billik,” sê Coetzee. Sy sê volgens Ramaphosa het die 187 Kubaanse dokters meer as 38 000 pasiënte in Suid-Afrika behandel – minder as 5% van die nagenoeg 800 000 gevalle wat teen die einde van November aangemeld is. “Regverdig dit ŉ benoeming vir die Nobelprys vir vrede?” Coetzee sê ook daar moenie vergeet word dat die Kubaanse dokters teen ŉ prys kom nie. “Ons besef die Kubaanse dokters vorm deel van ŉ groter projek – maar kom ons vergeet nie dat die Suid-Afrikaanse belastingbetaler meer as R400 miljoen opdok om hulle hier te hê nie. Ons kan werklik nie verstaan waarom hulle vir die Nobelprys benoem word as hulle betaal word om ŉ diens te lewer nie.” Coetzee sê die vereniging verwag van die regering om sy benoeming terug te trek en eerder ŉ poging aan te wend om meer erkenning aan sy eie dokters te gee. Sy sê ŉ poging om die werksomstandighede van Suid-Afrikaanse dokters te verbeter, gaan ŉ reuseverskil maak.