Amerika versus China: Op 'n naaldpunt | Netwerk24
Deur Mariam Isa 29 Junie 2018 05:00
Wanneer olifante baklei, ly die gras, lui ’n ou Afrika-spreekwoord. Die betekenis is duidelik, en kommerwekkend gepas vir wat nou lyk na ’n volskaalse handelsoorlog wat tussen Amerika en China ontwikkel terwyl die twee moondhede om oorheersing van die wêreldekonomie stry. Indirekte skade kom reeds voor, veral in ontluikende markte, wat die kwesbaarste is vir die sogenaamde sentiment om risiko te vermy wat senuweeagtige beleggers aanspoor om hul geld na vermoedelik veilige “toevlugsoorde” te skuif.
Lank voordat die dreigemente en uitsprake tot hul huidige vlak verskerp het, het die Wêreldbank gewaarsku teen die uitwerking wat ’n handelsoorlog op die wêreldekonomie kan hê.
“Wydverspreide en wêreldwye tariefverhogings sal negatiewe gevolge vir die internasionale handel en aktiwiteit inhou,” het hy in sy jongste ekonomiese vooruitsig, wat begin Junie uitgereik is, gesê. Tariefverhogings net tot die koerse wat die Wêreldhandelsorganisasie as wettig omskryf, kan 9% van die internasionale handelsvloei afsluit – soortgelyk aan die daling tydens die finansiële krisis van 2008 en 2009, het hy voorspel.
Die terreine wat volgens hom in geval van groter proteksionisme die kwaaiste getref sal word, sal ontluikende markte en ontwikkelende ekonomieë wees, met sektore soos landhou en voedselverwerking wat die swaartste sal kry. Ontluikendemark-bates ondervind reeds druk ná die Amerikaanse Federale Reserweraad se rentekoersverhogings, wat vinniger plaasvind as wat aanvanklik vanjaar verwag is.
Dié strenger beleid ondersteun die dollar, wat vanjaar met 5,4% gestyg het in ’n indeks wat ’n mandjie van geldeenhede as maatstaf gebruik. Druk op ontluikende markte Dit plaas druk op ontluikendemark-geldeenhede en vuur inflasie aan wat waarskynlik tot rentekoersverhogings sal lei en wat groei in die betrokke lande sal demp.
Selfs erger, is dat die dollar se stygtendens die koste van skuld in buitelandse geldeenhede in ontwikkelende lande verhoog, wat minder geld beskikbaar laat vir staatsbesteding. Argentinië was vroeg in Junie verplig om $50 miljard by die Internasionale Monetêre Fonds (IMF) te leen (die grootste lening in die fonds se geskiedenis) nadat sy peso tot ’n rekordlaagtepunt geval het, al is rentekoerse tot 40% verhoog.
Turkye het ook sy rentekoerse veel meer as verwag verhoog om die lira te ondersteun. Die ware handelsoorlogbloedbad het egter in die derde week van Junie plaasgevind toe ontluikendemark-geldeenhede wêreldwyd slae gekry het – ook die rand, wat tot byna R14 teenoor die dollar verswak het ná ’n hoogtepunt van R11,50 vroeër vanjaar.
Die opbrengskoers vir die tienjaar- maatstafstaatseffekte het ook gestyg en vanjaar se styging van net bo 8% tot byna 9% voortgesit. Ontluikendemark-aandele is ook in die derde week van Junie erg geraak en die maatstaf van MSCI se ontluikendemark-indeks het verbysterende netto uitvloei van $3,7 miljard beleef wat die afgelope maand se kapitaalvlug tot $5,39 miljard verhoog het.
Donald Trump VSA-president
Die beursverhandelde fonds (ETF) MSCI Emerging Markets het sy onlangse daaltendens voortgesit en die afgelope maand met 6% gedaal en met 10% sedert sy sluitingshoogtepunt in die eerste kwartaal van vanjaar. Knou vertroue Al was daar intussen ’n mate van herstel, verwag baie ontleders geen verligting binnekort vir ontluikendemark-bates nie.
Selfs al sal die jongste tariefdreigement van president Donald Trump van Amerika teen China – en die Europese Unie – as niks meer as waagsaamheid blyk te wees nie, is die skade reeds berokken.
Voordat die handelsuitsprake uitgebars het, is daar reeds verwag dat China se groei van 6,9% verlede jaar tot 6,5% vanjaar sou terugsak. As dit meer verlangsaam, sal China minder kommoditeite van ander ontluikende markte benodig en die pryse daarvan sal daal, wat ook ontluikende ekonomieë se inkomste sal knel.
Selfs al sal die jongste tariefdreigement van president Donald Trump van Amerika teen China – en die Europese Unie – as niks meer as waagsaamheid blyk te wees nie, is die skade berokken.
“Die moontlikheid bestaan dat sake ontlont sal word, maar tussen nou en dan knou Trump se uitsprake vertroue en belemmer vooruitsigte. Dis sleg vir sake, sleg vir markte en sleg vir belegging,” sê Adrian Saville, stigter en uitvoerende hoof van Cannon Asset Managers, wat in die bestuur van plaaslike en internasionale aandeelportefeuljes spesialiseer. Capital Economics, wat sy navorsing op ontluikende markte toespits, het op 22 Junie in ’n aantekening gesê die breë verkope veroorsaak dat die finansiële toestande in meer lande as Turkye en Argentinië versleg, insluitend Mexiko, Brasilië en Suid-Afrika.
“As toestande in die komende weke aanhou versleg, sal die groeibelemmerings in dié ekonomieë toeneem,” sê hy. Kuben Naidoo, adjunkpresident van die Suid-Afrikaanse Reserwebank, het op 19 Junie op ’n forum van die Europese Sentrale Bank in Portugal gesê die bank se monetêrebeleidskomitee kan dit bekostig om “ ’n paar maande of selfs ’n paar kwartale” te wag voordat hy rentekoerse verhoog. Suid-Afrika word ook beter as baie ander ontluikende markte teen die stygende koste van skuld in buitelandse geldeenhede beskerm omdat net sowat 10% van sy lenings in ander geldeenhede is. Tog het Naidoo in dieselfde onderhoud met CNBC International ook gesê dat Suid-Afrika onder die handelsoorlog sal lei.
Kuben Naidoo, adjunkpresident van die Suid-Afrikaanse Reserwebank
“As ’n klein en oop ekonomie maak ons op handel staat vir groei, en as wêreldhandel verlangsaam, sal ons geraak word,” het hy gesê. Naidoo het daarop gewys dat die land se uitvoer van staal en motorvoertuie ook geraak sal word as die tariewe op dié produkte styg – wat Trump beplan om te laat gebeur. Sowat 20% van Suid-Afrika se uitvoer gaan na China, waaronder die helfte van sy mineraaluitvoer.
Kwesbare ekonomieë Klein, oop ekonomieë in Oos-Asië, soos Taiwan, Singapoer en Maleisië, het die grootste blootstelling aan Amerikaanse tariewe op invoer uit China vanweë hul rol in internasionale aanbodkettings, sê William Jackson, senior ekonoom by Capital Economics in Londen. Chili sal ook kwaai geraak word omdat hy die koper produseer wat in China se elektriese sektor gebruik word. Suid-Korea, Chili en Taiwan is die kwesbaarste, met byna 30% van hul uitvoer wat verlede jaar na China toe gegaan het, volgens IMF-data. Rusland sal ook geraak word met dié dat China 10% van sy uitvoer kry.
Volgens Capital Economics het ontluikende markte se uitvoergroei begin verlangsaam selfs voordat die jongste vrese van ’n handelsoorlog tussen Amerika en China toegeneem het. Die volume het in April tot ’n laagtepunt vir 18 maande gedaal, en die groeikoers was sowat 2% vergeleke met dieselfde maand verlede jaar – minder as die gemiddelde 5% deur die loop van verlede jaar. Hoër oliepryse is nog ’n groot negatiewe aspek vir die ekonomieë van ontluikende markte wat nie uitvoerders van die kommoditeit is nie.
Die beskeie toename in aanbod – ondanks ’n ooreenkoms deur die Organisasie van Petroleumuitvoerlande (Opul) om die uitset te vergroot – sal nie genoeg wees om die voortgesette politieke en ekonomiese krisis in Venezuela te hanteer nie, het Oxford Economics op 22 Junie in ’n navorsingsaantekening gesê. Al het die prys van die maatstaf van Brent-ruolie intussen gedaal, verwag hy steeds in die tweede helfte van vanjaar ’n gemiddelde prys van $80 per vat en van $77 per vat aanstaande jaar.
Liu He, visepremier van China
Die prys van Brent-ruolie was sover vanjaar meer as $70 per vat – veel meer as die laagtepunt van $27 in Januarie 2016. Toenemende risiko’s Handelsonsekerheid word nou as die grootste risiko vir internasionale maatskappye beskou, met 35% wat aan die jongste kwartaallikse CNBC Global CFO Council-peiling deelgemeen het wat sê hulle meen dat Amerika se handelsbeleid die grootste eksterne risiko vir hul maatskappy is.
Dit vergelyk met 27% in die eerste kwartaal van vanjaar en net 11,6% in die vierde kwartaal van verlede jaar. Dis dalk nie verbasend nie dat twee derdes van die deelnemers aan die meningspeiling in sowel Noord-Afrika as die Asië-Stille Oseaan-streek verwag dat die kwessie hul maatskappy negatief sal raak. Dié tendense hou niks goeds vir die wêreld- ekonomie in nie. Party ontleders meen dat dalende vertroue en aanbodkettingontwrigtings wat uit ’n handelsoorlog spruit, nie net ekonomiese groei sal verlangsaam nie, maar ook die handelskok groot genoeg sal maak om ’n wêreldwye resessie te veroorsaak.
“Die goeie nuus is dat ons nog baie stappe van ’n volskaalse handelsoorlog af is,” sê Michelle Meyer, ekonoom by Bank of America Merrill Lynch in ’n onlangse navorsingsaantekening. “Die slegte nuus is dat die volgrisiko’s toeneem, en ons werk en die gepubliseerde tekste dui daarop dat ’n groot internasionale handelskonfrontasie Amerika en die res van die wêreld waarskynlik oor die rand van ’n resessie sal stuur.”
Jyrki Katainen, visepresident van die Europese Kommissie
Sowel China as die Europese Unie het op 25 Junie soortgelyke waarskuwings in Beijing uitgereik, en Lui He, visepremier van China, het gesê hy en Jyrki Katainen, visepresident van die Europese Kommissie, het ooreengekom om “handelseensydigheid en proteksionisme teë te staan” omdat “dié optrede resessie en onstuimigheid in die wêreldekonomie kan veroorsaak”.
Op die oog af sal China veel meer onder ’n internasionale handelsoorlog ly omdat sy uitvoer na Amerika verlede jaar $430 miljard bereik het – omtrent ’n vyfde van China se bruto binnelandse produk (BBP) – terwyl die Asiatiese reus net sowat $130 miljard se goedere van Amerika af ingevoer het.
China kan egter op ander maniere terugkap: deur sy geldeenheid te devalueer, Amerikaanse maatskappye te teiken wat in China bedrywig is, of self ’n deel van die Amerikaanse skatkiswissels van sowat $1 180 miljard wat hy besit te stort. In nog ’n sarsie het die Trump-regering gesê hy sal ook Chinese belegging in Amerikaanse maatskappye en beginnerondernemings in strategies belangrike tegnologiesektore, soos ruimtevaart, kunsmatige intelligensie en robotika, beperk.
Die waarde van Chinese regstreekse buitelandse investering in Amerika het in die eerste helfte van vanjaar reeds met meer as 90% tot $1,8 miljard gedaal vergeleke met dieselfde tydperk verlede jaar.
Die waarde van Chinese regstreekse buitelandse investering in Amerika het in die eerste helfte van vanjaar reeds met meer as 90% tot $1,8 miljard gedaal vergeleke met dieselfde tydperk verlede jaar. Ekonome sê as sy geskil met Amerika net ’n tariefstryd bly, kan China tot ’n persentasiepunt van sy BBP-groei verloor, maar as die vyandigheid toeneem, kan die gevolge veel erger wees.
* Gesels saam deur 'n boodskap te stuur aan terugvoer@finweek.co.za
Die goeie nuus OM-opbrengs te kry
Hoe moet beleggers hul dan vir die wisselvallige internasionale ekonomiese vooruitsig posisioneer?
George Glynos, besturende direkteur van Econometrix Treasury Management, meen dat die pessimisme wat deur kommer oor ’n internasionale handelsoorlog veroorsaak word, oordrewe is, veral ten opsigte van ontluikende markte.
“Ek dink nie dat sake net in een rigting sal ontwikkel nie. Daar is ’n geweldige hoeveelheid heraanpassing in ontluikende markte en op dié vlakke kan mens in die versoeking wees om weer te peusel (aan ontluikendemark-effekte en -geldeenhede). Ons raai kliënte aan om nou hul portefeuljes bloot te stel aan opbrengskoerse wat hulle nêrens anders kan kry nie,” sê hy.
Adrian Saville van Cannon Asset Managers is ook versigtig. Die beste benadering is om ’n bedryfsbenadering te volg, eerder as ’n landsbenadering en oop en veelverhandelde bedrywe, soos staal, swaar vervaardiging en toerisme, te vermy, sê hy. “Ons beveel aan dat jy baie versigtig aandag aan dié risiko gee. Dis altyd belangrik om risiko van oorreaksie te skei.”
Goldman Sachs beveel aan dat beleggers in Amerika hul geld in maatskappye met groot plaaslike verkoopsblootstelling eerder as in maatskappye met meer buitelandse blootstelling belê omdat ’n internasionale handelskonflik hulle sal bevoordeel. Chris Potgieter, hoof van Old Mutual Wealth Private Client Securities, sê dis ’n goeie tyd om te belê in landbouprodusente wat produksie in óf Amerika óf China kan vervang.
Meer oor: Finweek | Donald Trump | China | Amerika | Handelsoorlog