Van Port Nolloth in die weste tot Kaap Vidal in die ooste staan ons kuslyn vol vuurtorings –in totaal 45 bakens vir skepe in die nag. Hulle is pragtig, geheimsinnig, en iets wat ons gewoonlik net oor ’n afstand bewonder. Maar die meeste is deur die week oop vir besoekers en jy kan selfs by ’n paar van hulle oorslaap.
Die toring (hy laat jou nogal dink aan ’n kasteelstuk in skaak) is ontwerp en gebou deur H.C. Cooper, wat in daardie jare die vuurtoringingenieur vir die Spoorweë was. Slegs 13 van die vuurtorings het nog permanente personeel, die ligte is deesdae geoutomatiseer. Die huidige vuurtoringwagters by Kaap Columbine is Japie Greeff en Wayne Brown.
Ek was al gelukkig genoeg om die Kaap Agulhas-vuurtoring se ligstraal van die see se kant af te sien – ná ’n vyf dae lange vaart van Marion-eiland ver suid daarvandaan.
Glo my, om só ’n liggie in die nag van ’n skip af te sien gee nuwe betekenis aan die woord “verligting”. Vir my was dit ’n teken van tuiskoms, maar vir gereelde seevaarders is dit ’n teken van veiligheid: Doer anderkant lê die land, en ek moet my afstand hou.
Op die perseel is daar ’n museum waar jy op ’n triestige dag koffie en iets te ete kan geniet. En as jy vir Robert Arendse – die mees suidelike vuurtoringwagter in Afrika – daar raakloop, knoop ’n geselsie aan.
Gaan maak ook ’n draai in die Kaap St. Blaize-grot in die krans reg onder die vuurtoring. ’n Voetpaadjie neem jou van die parkeerterrein af tot binne-in dié voormalige blyplek van dié streek se Khoi-mense. Sit ’n bietjie hier binne en probeer jou voorstel hoe gesellig dit moet gewees het om saans hier om ’n kampvuurtjie te sit en mossels eet terwyl die branders doer onder teen Die Punt se rotse breek.
Gepraat van mossels... Die vuurtoring het nie sy eie restaurant of koffiewinkel nie, maar net onderaan die voet van die krans is daar ’n paar eetplekke waaruit jy kan kies – almal met ’n uitsig oor die see.
Die vuurtoring is nie meer oop vir die publiek nie, maar hier’s ander goed te sien: Net voordat jy by dié vuurtoring naby Somerstrand aankom, ry jy verby die Suider-Afrikaanse Stigting vir die Bewaring van Kusvoëls (SANCCOB). Die St. Croix-eiland in Algoabaai huisves die wêreld se grootste brilpikkewynbroeikolonie en SANCCOB sien om na jong pikkewyne wat naby Port Elizabeth op die strande uitspoel. Hulle staan ook te alle tye gereed om voëls te red indien daar byvoorbeeld ’n olieramp sou wees.
Prys? Toegang tot die Kaap Recife-natuurreservaat kos R68 p.p. vir ’n weekpas, maar as jy net SANCCOB toe gaan, sê net so by die hek, dan laat hulle jou deur. (Jy betaal dan jou SANCCOB-toegangsgeld by die sentrum en moet jy strokie wys wanneer jy weer uitry).
By die Groot-Vispunt het jy een van die Oos-Kaap se mooiste uitsigte. Omdat die vuurtoring bo-op ’n hoë duinrand gebou is – hy staan 76 m bo seespieël – sien jy ver teen die kus af: na regs is wit strande in die rigting van Port Alfred, en na links sien jy waar die Groot-Visrivier in die Indiese Oseaan uitmond. Die bruin water van die Vis stoot ’n paar kilometer die see in en is duidelik sigbaar.
Om daar te kom vat jy die R72 noord uit Port Alfred vir sowat 25 km. Van die teerpad af lyk dit eers na niks, maar vat met vertroue die (nie te wafferse nie) grondpaadjie see se kant toe. Dis eers wanneer jy teenaan die 9 m hoë vuurtoring uitklim dat jy sien wat hierdie plek so spesiaal maak.
Jy sal maar oor die heining moet leun en ’n foto neem net om te sê “jy was daar”. Gaan kyk gerus na die North Sand Bluff-toring by Port Edward, die skaakbord-agtige een by Port Shepstone (wat uitkyk oor die Umzimkuluriviermond) en die Cooper-vuurtoring op die Bluff by Durban.