Paasfees is die grootste fees in die lewe van die Christelike kerk. Die karakter en aard van hierdie erediens staan in skrille kontras met wat die gemeente in die 40 dae van Lydenstyd en veral in die nadenke en bepeinsing tydens die Groot Lydensweek beleef het. Die gemeente het in die vorige seisoen die lydensweg van Jesus bewandel en daardie weg het Vrydag op die dood uitgeloop. Op Stil Saterdag was die kerk oor die wêreld heen vasgevang in die dood van Christus, soos die dissipels en die vroue ná die kruisiging van Jesus. Alles het tot niks gekom. Die dood spreek die finale woord. Die vroue en dissipels verwag ook by die graf die dood. Hulle gaan op Paassondag daarheen om te treur en te huil, want hulle geliefde is dood.
In die lig van dié werklikheid word die kerk op Paassondag gelaat soos die gemeente dit op Goeie Vrydag verlaat het.
Toe die sabbatdag verby was, het Maria Magdalena en Maria die ma van Jakobus, en Salome reukolie gekoop om die liggaam daarmee te gaan balsem.
Petrus se toespraak by Cornelius
34 Petrus het toe begin praat m en gesê: "Ek besef nou werklik dat God niemand volgens sy uiterlike beoordeel nie, 35 maar dat die mens wat ontsag vir Hom het en doen wat reg is, uit watter nasie hy ook mag wees, vir Hom aanvaarbaar is.
36 Dít is die boodskap wat Hy vir die kinders van Israel gestuur het toe Hy die evangelie van vrede wat deur Jesus Christus n gekom het, verkondig het: Hy is die Here van alle mense. 37 Julle weet wat dwarsdeur Judea gebeur het – dit het begin in Galilea, ná die doop wat Johannes verkondig het –
38 hoe God Jesus van Nasaret met die Heilige Gees en met krag gesalf het. o Hy het die land deurreis, goed gedoen en almal wat onder die mag van die Duiwel was, genees, omdat God met Hom was. 39 Ons is getuies van alles wat Hy in die land van die Jode en in Jerusalem gedoen het. Maar hulle het Hom omgebring deur Hom aan 'n kruishout op te hang. 40 Vir Hom het God op die derde dag opgewek, en beskik dat Hy verskyn –
41 nie aan die hele volk nie, maar aan getuies wat vroeër reeds deur God aangewys is – aan ons wat saam met Hom geëet en gedrink het nadat Hy uit die dood opgestaan het. 42 En Hy het ons beveel om aan die volk te verkondig en kragtig te getuig dat dit Hy is wat deur God aangewys is as Regter oor die lewendes en die dooies. 43 p Oor Hom getuig al die profete dat elkeen wat in Hom glo, deur sy Naam vergewing van sondes ontvang."
45 Die gelowiges uit die besnydenis, q almal wat saam met Petrus gekom het, was uiters verbaas dat die gawe van die Heilige Gees selfs op die heidene uitgestort is.
48 En hy het opdrag gegee dat hulle in die Naam van Jesus Christus gedoop word. * Toe het hulle hom gevra om nog 'n paar dae aan te bly.
Toetrede: Flam 237 of VONKK
Votum: (responsories terwyl kerse aangesteek word)
Lofsang: Lied 402 of Vonkk
Lofsang: Lied 414 of Flam 207 of VONKK 75
Herbevestiging van doop/doopbeloftes: Flam 232
Gebed: (I L de Villiers 'Gebed vir Paasmôre' uit sy bundel Manna oor die duine)
Skriflesing: Handelinge 10:34-43e
Slotsang: Flam 469 of Lied 422 of VONKK 5 [baie bekende melodie – dieselfde as "Praat ek mense eng'le tale]]
Respons: Lied 218
Flam 237 Hy leef of
Vonkk 201 U Opstanding, o Here Jesus Christus
Lied 414 "Juig verlostes, juig en sing 'of
Flam 207. U Het U Heerlikheid, O Heer of
Herbevestiging van doop/doopbeloftes
Die voorganger staan by die doopvont en nooi die kinders vorentoe.
Almal: Ja, ek glo.
Voorganger: Weet dan dat die Vader 'n ewige genadeverbond met ons sluit en dat Hy ons tot sy kinders en erfgename aanneem.
Flam 232 Jesus Alleen ["In Christ Alone"]
(RUBRIEK: Flam – Geloof en Vertroue) Oorspronklike titel: In Christ Alone Teks en musiek: Keith Getty en Stuart Townend
Afrikaans vertaling: Faani Engelbrecht © 2001 Thankyou Music
1. Jesus alleen kan ons vertrou.
dwarsdeur die duister van die nag.
vind ons weer rus, bind Hy die band,
hier in sy liefde leef ons nou.
volheid van God vol kwesbaarheid.
ly vir ons ongeregtigheid.
ontneem die dood sy heerskappy.
Hier deur sy sterwe leef ons nou.
Jesus, ons hoop, het opgestaan,
Hy't opgestaan in heerlikheid.
Hy't ons van vloek en skuld bevry.
Jesus se bloed maak waarlik vry.
dit is die krag waarop ons staan.
wys Hy die weg wat ons moet gaan.
kan ons ooit ruk vanuit sy hand.
tot Hy weer kom, sal ons bly staan.
F469. "Hoor Jy Die Volke"
(RUBRIEK: FLAM – Lof) Teks en musiek: Christiaan Kahler Kopiereg: © Flam Musiek-Uitgewers [Opgeneem op Flam Folgende]
1. Hoor jy die volke juig van 'n Man:
Hy't sonde verslaan, en Sy heiligheid skyn
tot in die donkerste plekke van nood.
Waar ons Hom sal volg van Sy naam sal getuig.
2. Kom nou Sy kinders vloei na sy troon,
ons Vader is hier en sy liefde oorstroom
tot in ons strate die duisternis in
waar hartseer en pyn in Sy vryheid sal sing.
U het U Seun gestuur, en ons vrygemaak.
U het opgestaan, opgestaan vir ons.
Dan sal ek juig my God
sal ek leef vir U, leef vir U alleen.
3. Kom nou, sy kinders; vloei na sy troon.
tot in ons harte vul ons opnuut.
In lofsang en dank bring ons U alle eer.
U is die God wat ons verlos.
Halleluja! sing ons harte.
Daar is geen ander God soos U
U's die waardheid, die weg en lewe;
Jesus, U is ons lewe.
Teks: In resurrectione tua – Taizé, Afrikaanse teks: Hannes van der Merwe 2011 © Musiek: Taizé
Ateliers et Pressez de Taizé, Frankryk. Met toestemming gebruik. © 2012 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media)
(I L de Villiers 'Gebed vir Paasmôre' uit sy bundel Manna oor die duine)
die kerkklokke lui vanoggend anders.
Hulle is Paasklokke.
Hulle lui oor die vallei.
Hulle lui oor die stad.
Hulle lui oor die wêreld.
Ja, Hy het waarlik opgestaan!
Saam met Christene oor die wêreld, al u kinders,
wil ek aanbid, Oorwinnaar!
Saam met die klokke wil ek juig
oor die wonder van 'n graf in 'n tuin
wat oopgegaan het om nooit weer toe te gaan nie.
Daar's 'n pad getrap deur die dal van die dood.
U het dit uitgetrap.
U het bloedspore getrap.
Die pad gaan deur die dood
na die ewige lewe.
Ek gaan dié pad volg as U my roep.
Ek het saam met U opgestaan, Here Jesus.
Hierbinne in my hart is dit al anders.
Ek was met U in aanraking.
U het my aangeraak.
Ek sal nooit sterf nie.
Want U leef!
Ek juig oor U, Here Jesus.
Ek juig saam met die Paasklokke.
Ek juig in die môre,
oor 'n nuwe môre
wanneer die klokke nie sal ophou nie,
wat sal môre bly
en nooit aand word nie.
Gaan maak 'n draai by Dollar Store Children's Sermons en kyk na die groot klomp idees wat John Stevens bied. Ek hou veral van die idee met die papiersak, glowstick en skoenlappers. Uit ervaring, 'n waarskuwing: as jy die voorstel van die leë kougom of leë eier gebruik, gaan jy 'n verrassing gereed moet hê. Anders, in stede van opgewonde (die gevoel wat ons wil hê vir Paasfees) is die kinders net teleurgesteld!
Dit is in baie lande tradisie om op Paassondag gekookte eiers te rol as 'n simbool van die klip wat voor die leë graf weggerol is. Dit is 'n wonderlike kinderelement om deel van die erediens te maak. In baie lande word die eiers selfs versier. Jy kan die kinders uitnooi om hulle eie eiers kerk toe te bring of jy kan self 'n paar eiers kook en saambring. (Party winkels verkoop selfs fopeiers wat soos regte eiers lyk, maar wat van rubber gemaak is.) Nooi die kinders uit om die eiers in die kerk se paadjies af te rol. Dit hoef nie 'n kompetisie te wees nie, maar maak seker elke deelnemer kry ietsie lekkers ná die tyd.
Ons vier vandag Paassondag. Terwyl elke Sondag, die eerste dag van die week, 'n herinnering is aan dié dag waarop Jesus opgestaan het, loop ons beker van dankbaarheid op Paassondag oor. Jesus het opgestaan uit die dood! Jesus leef!
Met Paassondag verander alles. Niks is ooit weer dieselfde nie. Waar dood en doodsheid alle lewe in 'n doodloopstraat laat beland het, is die mag van die dood nou geknak. God breek vir diegene wat in Jesus glo en Hom bely anderkant die dood en doodsheid 'n nuwe weg oop. God skep ook 'n nuwe toekoms vir God se skepping. Die ou aarde word in Christus eenmaal die nuwe aarde. Daar is 'n toekoms en hoop.
God tel die gestorwe Jesus uit die dood op en breek die graf oop. Wat God aan Jesus doen – opstanding aan die anderkant van die dood – is wat God vir al God se kinders en die ou werklikheid beloof: lewe anderkant die dood.
Deel van God se geskiedenis
Opstandingsondag vier 'n hoogtepunt in die Christelike geloof. Hierdie feesdag is ryk aan betekenis. Ons kan dit gerus verder verken. Dit is wat Petrus in ons teks doen. Hy bring Christus se opwekking uit die dood in verband bring met al God se werke, die volle geskiedenis van God se genadige werke in die lewe van God se skepping.
Plek en konteks
In ons teks is Petrus besig om te preek in die huis van Cornelius, 'n nie-Joodse offisier. Hierdie gebeure en preek word oorvertel in die boek Handelinge.
Handelinge is die boek wat God se werk, God se sending, en die werk van die Heilige Gees om God se sending uit te voer, vertel. In Handelinge lees ons wat die aktiewe, werksame God doen. Handelinge vertel hoe God die wêreld waarin ons leef se geskiedenis (opnuut) betree, en hoe God die wêreld omkeer. Ons leer hier hoe God in Jesus op die wêreld aankom, dissipels roep, toerus en vernuwe, en ons lees hoe die rimpelinge van hierdie werk deur Jerusalem, Judea, Samaria en tot aan die eindes van die wêreld trek.
Hierdie rimpelinge bereik ook mense wat nie Jode is nie. Hierdie rimpelinge strek oor die eeue en bereik ook vir ons, hier in Suid-Afrika. Hoewel God in Jesus in die verre Palestina arriveer, eeue verwyder van ons eeu, in die gedaante van 'n Jood, onder die Jode, is hierdie gebeure ook vir ons. Dit is aangrypende nuus.
Ons teks vertel die inhoud van Petrus se preek by Cornelius aan huis. Hierdie preek word gebore op grond van twee gesigte of visioene waarvan Handelinge 10 vertel:
Aan Cornelius, met die opdrag om Petrus te gaan haal (1-8)
'n Gesig aan Petrus wat sê wat God rein verklaar het moet hy ook as rein aanvaar (9-16)
Hierdie twee gesigte word gevolg deur twee gesprekke:
Tussen Petrus en die boodskappers van Cornelius wat hom kom haal (17-23)
'n Gesprek by Cornelius se huis tussen Petrus, Cornelius en die mense in sy huis (24-33)
Op grond van hierdie gesigte en gesprekke lewer Petrus nou 'n toespraak, eintlik 'n preek. Hierdie preek getuig van Petrus se sensitiwiteit vir sy gehoor, wat nou uit hoofsaaklik nie-Jode bestaan. Anders as sy preek op Pinksterdag, wemel hierdie preek nie van aanhalings uit die Ou Testament nie. Verwysings na die Ou Testament kom voor, maar is meer subtiel. Die gehoor, en wat hulle kan begryp, staan op die voorgrond.
Biografie van Jesus
Wat sentraal in die preek staan, is Petrus se getuienis oor die aardse lewe van Jesus van Nasaret. Iemand soos Paulus getuig dikwels bloot oor die sterwe en opstanding van Jesus, sonder vermelding van Jesus se lewensloop op aarde.
Hier is dit anders. Die preek bevat die mees omvattende beskrywing van Jesus se aardse lewe wat ons in Handelinge kry. 'n Redelik volledige CV word gegee. Mens kan eintlik sê Petrus gee 'n opsomming van Lukas se evangelie: vanaf 'n sydelingse verwysing na die engele se vredesboodskap (36) tot die groot opdrag aan die dissipels (41-42). Petrus verwys in sy preek na Jesus se bediening in Galilea, sy doop, salwing met die Heilige Gees, sy reise, lering en genesingswonders en uiteindelik Jesus se sterwe en opstanding.
Geloof by hierdie nie-Jode word gewek deur Jesus van Nasaret en sy volle bediening aan hulle te verkondig. Die kruis speel 'n prominente rol en so ook die opstanding, maar in die groter konteks van Jesus se identiteit, lering en werke tydens sy bediening in Galilea en Judea.
Herhaling van Pinksterdag
By die verkondiging van Jesus van Nasaret aan hierdie ontvanklike gehoor, herhaal die wonder van Pinksterdag hom. Vanaf vers 43 word vertel hoe die Heilige Gees op die gehoor neerdaal.
Ons hoor nooit die einde van Petrus se preek nie, want hy word onderbreek deur die uitstorting van die Heilige Gees.
Vir die Jode skep die uitstorting van die Gees oor onreine nie-Jode 'n uitdaging, want hulle het Jesus as 'n Joodse Messias vir Jode gesien. In die volgende hoofstuk word vertel hoe Petrus hieroor verantwoording in Jerusalem gaan doen.
Verlossing vir almal
Die kern van hierdie gedeelte is God se groter doel met die gawe van verlossing in Jesus Christus. Nie-Jode, d.w.s. Afrikaners, Engelse, Zoeloes, Sotho's, Duitsers, Panamese en Laplanders – noem enige groep op aarde – is ingesluit in God se bedoelinge.
Dit is hierdie groot skuif in sy verstaan wat Petrus in Handelinge 10 beleef en wat hy in vers 34v verwoord:
Ek besef nou werklik dat God niemand volgens sy uiterlike beoordeel nie, maar dat die mens wat ontsag vir Hom het en doen wat reg is, uit watter nasie hy ook mag wees, vir Hom aanvaarbaar is.
Sommige teoloë sê hierdie is Petrus se Damaskuservaring, 'n diep bekeringservaring. Net soos Paulus se hele wêreld deur Jesus omgekeer is toe hy op pad na Damaskus was om Jesus se volgelinge te vervolg, word Petrus se hele verwysingsraamwerk hier omgekeer. Petrus, 'n lid van die uitverkore volk, beleef hier aan huis van nie-Jode dat God nie gunstelinge onder die nasies het nie. Dat hy besef "dat elkeen wat in Hom glo deur sy Naam vergewing van sondes ontvang" (43) is eenvoudig radikaal. Petrus se wêreld word omgekeer, en in die ommekeer word die regte kant na bo gekeer, skryf iemand.
Almal wat glo word deur Jesus met God versoen. En in God se nuwe volk, ook met mekaar. Die skeidsmuur tussen mens en God word in Jesus afgebreek. En so ook die skeidsmuur tussen Petrus en Cornelius, tussen Jood en nie-Jood, tussen sg. etnies rein en sg. etnies onrein.
Dit alles gebeur deur Jesus van Nasaret, die Seun van God wat vir ons gebore, vir ons gelewe, vir ons gesterwe en vir ons opgewek is uit die dood. Die krag van God wat in sy lewe aan die werk was, is ook die krag van God wat ons red en met God en mekaar versoen.
Hoe werk Petrus se bekering?
Let op dat Petrus hierdie nuwe diep insig in God se wil en bedoelinge verkry deur:
Die inisiatief wat God neem om Hom aan Petrus te openbaar (visioen of gesig)
Petrus se ontmoeting en gesprekke met mense wat God oor sy pad bring
Die tyd wat hy op reis na Cornelius spandeer – hy kry tyd om oor die betekenis van alles na te dink.
Dit is drie elemente wat vandag nog van betekenis is vir mense wat die wil van God soek.
Die wonder van hierdie radikale insluiting gaan so maklik by ons verby. Ons kan so gewoond wees dat ons deel is van die volk van God, dat ons vergeet dit was nooit vanselfsprekend nie.
Die radikale insluiting van die evangelie kan ook baie maklik misverstaan word, en gebeur vandag dikwels. Ons teks sê nie dat God glad nie besorgd is ook verskille tussen mense en dat God alle mense vanselfsprekend as gered beskou nie.
Vers 35 stel "dat die mens wat ontsag vir Hom het en doen wat reg is, uit watter nasie hy ook al mag wees, vir Hom (God) aanvaarbaar is". Die "doen wat reg is" is om die boodskap van verlossing in Christus te hoor en dit te aanvaar. Ons teks sê nie Cornelius word gered omdat hy vroom is nie, maar deur sy geloof in Jesus Christus. Om reg te reageer op God se verlossing is Jesus Christus, is om te doen wat reg is.
Die gewilde opvatting dat opregtheid, goedheid en outentiekheid jou aanvaarbaar vir God maak, word nie deur die evangelieboodskap ondersteun nie. Inteendeel: God beoordeel alle mense regverdig en veroordeel die kwade en boosheid oral waar dit aangetref word.
Verlossing is nie moontlik buite Jesus om nie. Aangesien Hy vir almal gesterf het, kan die evangelie aan alle mense aangebied word, en is redding in die Naam van Jesus beskikbaar vir almal wat die boodskap aanvaar en Jesus as Here en Verlosser bely.
Petrus se bekering na hierdie regte verstaan van die evangelie veroorsaak dat die Here se dissipels nou vir die eerste keer in staat is om Jesus se opdrag dat hulle na alles nasies moet gaan, behoorlik uit te voer.
Hulle het dit gedoen, en so het ons voorouers in die noorde van Europa ook die evangelie vir die eerste keer gehoor.
Kom ons vier vandag God se aankoms op die aarde in Jesus, God se kragtige verlossingsdade, wat in die volste sin van die woord ook vir ons, ons groepie nie-Jode hier aan die suidpunt van Afrika is. En nie net vir ons nie, maar ook vir almal rondom ons, hoeveel hulle ook al van ons mag verskil.