MINERAAL REG - Dikwels Gestelde Vrae Terug na tuisblad
Suid-Afrika het ontwikkel na ‘n tweeledige stelsel met betrekking tot mineraalregte. Die resultaat hiervan is dat sekere van die mineraalregte deur die staat besit of gehou word en ander deur privaat grondeienaars.
Vorige wetgewing en ook die Gemene reg het bepaal dat indien eienaarskap verkry is van ‘n area of ‘n stuk grond, daardie eienaarskap die minerale sou insluit. Die huidige regsposisie in ons land bepaal nou egter dat mineraalregte geskei kan word van die grondeienaars.
Die Mineral and Petroleum Resources Development Act No. 28 van 2002 (MPRDA) het in werking getree op 1 Mei 2004 en reguleer nou minerale wetgewing in Suid-Afrika. Die wetgewing uiteengesit in die MPRDA het veroorsaak dat mineraalregte wat voorheen deur private grondeienaars besit was oorgeplaas was na die staat ten einde enige derde persoon in staat te stel, om ‘n aansoek by die Departement van Mineraalhulpbronne (DMR) in te dien om ‘n prospekteerreg of mineraalreg te bekom.
Voor die inwerkingtreding van die Mineral and Petroleum Resources Development Act (MPRDA), wat was die posisie in Suid-Afrika met betrekking tot mineraalregte en minerale?
Wat is die posisie nadat die MPRDA inwerking getree het?
Wat is die doel van die MPRDA?
Duur mineraalregte voort wat toegestaan is en bestaan het op ‘n area of stuk grond voor die MPRDA gepromulgeer is?
Is daar enige nie-mynbou wetgewing wat relevant is met betrekking tot die mynbedryf in Suid-Afrika??
Watter partye is betrokke wanneer ‘n aansoek vir ‘n prospekteer- of mynreg ingedien word?
Watter aktiwiteite word gereguleer deur die MPRDA?
Wat is die gevolge wanneer ‘n persoon oor ‘n mynpermit beskik?
Wat word vereis voordat ‘n persoon met mynbou aktiwiteite kan begin in Suid-Afrika?
Is dit moontlik vir ‘n ander persoon of maatskappy om ‘n mynreg te bekom oor my eiendom?
Wat is die vereistes vir konsultasie met grond eienaars en toegang tot eiendom vir doeleindes van prospekteering in mynbou?
Hoe kan ek my prospekteerreg aansoek indien?
Watter faktore sal die Minister in ag neem wanneer die besluit geneem word of ‘n prospekteerreg aansoek toegestaan of geweier word?
Kan ek my prospekteer- of mynreg of belang daarin oordra aan ‘n ander?
1. Voor die inwerkingtreding van die Mineral and Petroleum Resources Development Act (MPRDA), wat was die posisie in Suid-Afrika met betrekking tot mineraalregte en minerale?
Voordat die MPRDA gepromogeer was het die Wet op Minerale alle wetgewing met betrekking tot die mynbedryf sedert 1991 gereguleer. Mineraleregte het nie in die staat gevestig nie en grondeienaars het ook die minerale onder hulle grond besit. Minerale is dus privaat besit deur grondeienaars en derde partye kon nie aansoek doen ten einde ‘n mineralereg te bekom oor die minerale onder die eiendom van die grondeienaar nie.
2. Wat is die posisie nadat die MPRDA inwerking getree het?
Die Wet op Mineraleregte is vervang deur die MPRDA wat gepromogeer is op 1 Mei 2004 en die resultaat hiervan was dat mineraleregte oorgedra was vanaf private grondeienaars na die staat. Die resultaat hiervan was dat enige derde party ‘n aansoek kon bring ten einde ‘n prospekteerreg, mynreg of mynpermit te bekom oor die minerale op die grond waarop die aansoek gebring was onderhewig daaraan dat daar aan al die vereistes voldoen word soos uiteengesit in die MPRDA.
3. Wat is die doel van die MPRDA?
Die doel van die MPRDA is om voorsiening te maak vir billike toegang tot en volhoubare ontwikkelling van Suid-Afrika se minerale en petroleum hulpbronne.
4. Duur mineraalregte voort wat toegestaan is en bestaan het op ‘n area of stuk grond voor die MPRDA gepromulgeer is?
Mynregte wat bekom is voor die inwerkingtreding van die MPRDA sal voortduur vir ‘n periode van vyf jaar, bereken vanaf 1 Mei 2004. Die ou orde mynreg moes omskep word volgens die nuwe wet.
5. Is daar enige nie-mynbou wetgewing wat relevant is met betrekking tot die mynbedryf in Suid-Afrika?
Die nie-mynbou wetgewing is:
• Die grondwet van die Republiek van Suid-Afrika 1996.
• Wet op Nasionale Omgewingsbestuur 107 van 1998.
• Nasionale Water Wet 36 van 1998.
• Wet op Arbeidsverhoudinge 66 van 1995.
• Employment Equity Act 55 van 1998.
• Wet op Beroepsgesondheid en Veiligheid 85 van 1993.
• Wet op Omgewingsbewaring 73 van 1989.
6. Watter partye is betrokke wanneer ‘n aansoek vir ‘n prospekteer- of mynreg ingedien word?
Die betrokke partye is:
• Die Applikant
• Departement van Mineraalhulpbronne
• Departement van Omgewingsake
• Myn Titels Registrasie kantoor
7. Watter aktiwiteite word gereguleer deur die MPRDA??
Twee tipes aktiwiteite word gereguleer deur die MPRDA, naamlik: 1. Prospekteer aktiwiteite en 2. Mynbou aktiwiteite Ten einde met prospekteer aktiwiteite te begin is dit ‘n vereiste dat ‘n prospekteerreg in terme van die MPRDA verkry moet word. Ten einde met mynbou aktiwiteite te begin is dit ‘n verpligting onder die MPRDA dat ‘n mynpermit of mynreg bekom moet word.
8. Wat is die gevolge wanneer ‘n persoon oor ‘n mynpermit beskik?
‘n Mynpermit verskil van ‘n prospekteer- of mynreg vir die rede dat ‘n mynpermit slegs bekom word oor ‘n area, nie groter as 5 hektaar, en word slegs gebruik vir kleinskaalse mynbou wat binne twee jaar voltooi kan word. Mynpermit is geldig vir die tydperk wat in die permit aangedui word, maar mag nie twee jaar oorskry nie. Dit mag egter vir nog drie tydperke van hoogstens ‘n jaar elk verleng word
9. Wat word vereis voordat ‘n persoon met mynbou aktiwiteite kan begin in Suid-Afrika?
Al die regulasies en vereistes in terme van die MPRDA moet nagekom word. Verder is dit ‘n vereiste dat die goedkeuring bekom moet word van NEMA en daar moet ook ‘n omgewingsimpakstudie gedoen word en ‘n omgewingsbewaringsplan (OBP) ingedien word. ‘n Sosiale en Arbeids plan moet ook ingedien word (SLP).
10. Is dit moontlik vir ‘n ander persoon of maatskappy om ‘n mynreg te bekom oor my eiendom?
In terme van die MPRDA is dit moontlik vir ‘n ander persoon of maatskappy om mineraalregte te bekom oor ‘n persoon se eiendom as gevolg van die feit dat die staat die mineraleregte in Suid-Afrika bewaar. Die Minister van mineralehulpbronne het die uitsluitlike reg om ‘n mineraalreg toe te staan, te weier of op te skort.
11. Wat is die vereistes vir konsultasie met grond eienaars en toegang tot eiendom vir doeleindes van prospekteering rn mynbou?
Artikels 10(1)(b), 16(4)(b), 22(4)(b), 27(5)(b) van die MPRDA sit die vereistes uiteen waarin bepaal word dat die konsultasie proses gevolg moet word voordat ‘n prospekteerreg aansoek toegestaan kan word. Die konsultasie proses wat ‘n vereiste is in terme van die MPRDA se Artikel 16(4) (b) en 27(5)(b) bepaal dat die applikant wat aansoek doen vir ‘n prospekteerreg op die betrokke area skriftelik die grondeienaar of enige ander party wat geaffekteer word deur die prospekteerreg aansoek in kennis moet stel van die konsultasie en die resultaat van die konsultasie binne dertig (30) dae van die kennisgewing lewer en beskikbaar maak.
12. Hoe kan ek my prospekteerreg aansoek indien?
Ten einde ‘n prospekteerreg aansoek te bring moet ‘n persoon aanlyn op die webwerf SAMRAD (www.portal.samradonline.co.za) registreer deur ‘n profiel te skep, met die gebruik van ‘n gebruikersnaam en wagwoord. Nadat ‘n profiel op SAMRAD geskep is, kan ‘n persoon die ligging van alle bestaande regte bestudeer. Aansoeke wat gebring wil word op spesifieke gebiede kan elektronies ingedien word op die DMR se aanlyn webwerf.
13. Watter faktore sal die Minister in ag neem wanneer die besluit geneem word of ‘n prospekteerreg aansoek toegestaan of geweier word?
Artikel 17(1) van die MPRDA sit die vereistes uiteen wanneer die Minister ‘n prospekteerreg aansoek moet toestaan. Artikel 17(2) van die MPRDA bepaal dat die Minister ‘n aansoek moet weier, waar ‘n prospekteerreg nie aan die vereistes van Artikel 17(1) voldoen nie.
14. Kan ek my prospekteer- of mynreg of belang daarin oordra aan ‘n ander?
In terme van Artikel 11 van die MPRDA kan ‘n persoon nie ‘n prospekteer- of mynreg of mynpermit oordra, sedeer of vervreem sonder die skriftelike toestemming van die Minister nie.
Sou enige bystand of inligting benodig word rakende: Die indiening van prospekteerregte, mynregte of mynpermitte, oplossing van dispute en konsultasies met grondeienaars, Notariële uitvoering van regte en registrasie daarvan by die Myn Titels Registrasie kantoor. Kontak Mnr Danie Botha van Wessels & Smith Prokureurs by 057 391 9800 of epos jpdbotha@wessmith.co.za