Nuuskommentaar: Nkandla, vlagskip van korrupte SAPres. Jacob Zuma se privaat woning in Nkandla, KwaZulu-Natal Foto: @power987news, Twitter Voorheen is onder meer berig dat die swembad (mos eintlik ’n vuurpoel) soveel soos ’n Olimpiese standaard-swembad gekos het. Op dieselfde dag as die besoek aan Nkandla stel die regsfirma ENSafrica data van ’n opname oor korrupsie in Suid-Afrika bekend, en hoe die wêreld daarop reageer. Al meer buitelandse beleggers begin Zimbabwe as ’n beter beleggingsopsie as Suid-Afrika beskou. Die firma reken dat net sowat tien persent van korporatiewe Suid-Afrika aan korrupsiebekampingsmaatreëls voldoen (corruption compliant). Suid-Afrika se beeld as korrupte land word net verdiep. Die agtergrond is die lang stelle reëls wat die VSA en Brittanje aan hul firmas stel om in hul buitelandse beleggings nie by korrupsie betrokke te raak nie. Dit is ver verwyder van die dae toe baie Europese lande korrupsie in Afrika as so ’n harde werklikheid beskou het dat hul firmas openlik in Afrika kon omkoop. Van die verdagte wapentransaksies het byvoorbeeld aan die lig gekom omdat van daardie firmas die omkoopgeld wat hulle moes betaal, aangetoon het om belastingafskrywings te kon doen. Wat by Nkandla gebeur het, is nie heeltemal uniek in die wêreld nie. Die afgesette pro-Russiese Oekraïense president, Wiktor Janoekowitsj, het min of meer dieselfde gedoen, maar sy paleis was net nog veel luukser as Nkandla. Hy is, nadat die skandes aan die lig gekom het, uit sy eie party geskop. Oekraïne word as ’n land beskou waar korrupsie endemies was, of dalk nog is. Daar is daadwerklike pogings om daarvan ontslae te raak. Die punt is egter,dat in die geval van Oekraïne ons van ’n gewese president praat, wat boonop deur sy eie party uitgeskop is. In Suid-Afrika beskerm die ANC die president en hou hom in die stoel. Die Nhleko-verslag oor Nkandla wat alles probeer goedpraat het (en die belastingbetalers koeltjies meegedeel het hulle gaan nog meer moet opdok vir Nkandla), word nêrens buite die ANC as geloofwaardig aanvaar nie. Die vraag bly natuurlik staan of Zuma nie self oor dié en ander aangeleenthede moes bedank het nie? As na buitelandse voorbeelde gekyk word, is dit bykans protokol dat ’n minister sal bedank as iets ernstigs in sy portefeulje sou skeefloop. Soms voel dit of dié reël onnodig kras is – hoe moes die minister nou weet ’n vliegtuig gaan gekaap word? Die teenoorgestelde gebeur natuurlik ook – ministers en presidente wat verbete klou al wys hoeveel vingers van beskuldigings na regstreekse betrokkenheid. Die Monica Levinski-saak is ’n goeie voorbeeld van ’n president wat soos ’n neet bly klou het. Dit was immers vanuit die staanspoor duidelik dat dit die weg sou wees wat Zuma sou volg. Met sy verkiesing tot ANC-president het hy op talle aanklagte in die Pietermaritzburgse hooggeregshof tereggestaan voordat alles op hoogs omstrede wyse teruggetrek is. Trouens, dit lyk of die presidentskap benut word om ’n tipe immuniteit te verseker, al beteken dit ernstige inmenging in die sake van die Nasionale Vervolgingsgesag. Mettertyd het die Nkandla-kwessie egter gekom, en die president het sy gebruiklike styl ingespan. Dié van “bewustelose” slagoffer. Soos gebruiklik word sondebokke gekies om pa te staan vir sake wat uiteindelik, oorhoofs, die president se taak en verantwoordelikheid was. Die gewillige sondebokke word weer mildelik beloon, soos met ’n ambassadeurskap. Nkandla het die vlagskip van korrupte SA geword. Dit maak dit byna onafwendbaar om instinktief ’n persepsie te vorm van die “titel” van die koning van Nkandla. En die hele land betaal die prys hiervoor. Trouens, betaal dubbel hiervoor, want behalwe die taksgeldjie wat afgestaan word, bly werksgeleenthede in die slag oor die persepsies wat potensiële buitelandse beleggers oor Suid-Afrika vorm. Dit strek die ANC allermins tot eer, en word ’n ernstige aanklag teen die opgehemelde nalatenskap van Nelson Mandela, dat hierdie amateur-gekonkel so gedoog word.