God is BARMHARTIG – Psalm 112 – NGK Somerstrand
Written by Chris van Wyk on 27/09/2015 . Posted in Chris van Wyk, Die Goeie Lieflike God.
Psalm 112 – God wat oorvloed het, voorsien – sit
Lied 161 – Halleluja! Heer, U is ons lewe, middelpunt van ál ons hoop – staan
Lied 251 – Salig dié wat arm voor God is – hulle erf Gods koninkryk (veral vers 2: Wie barmhartig langs die weg is, vind hulself het geen tekort) – staan
8Julle moet niemand iets verskuldig wees nie, behalwe om mekaar lief te hê. Wie sy medemens liefhet, voer die hele wet van God uit. 9Al die gebooie: "Jy mag nie egbreuk pleeg nie, jy mag nie moord pleeg nie, jy mag nie steel nie, jy mag nie begeer nie," y of watter ander gebod daar ook al is, word immers in hierdie een gebod saamgevat: "Jy moet jou naaste liefhê soos jouself." z10Die liefde doen die naaste geen kwaad aan nie. Daarom is die liefde die volle uitvoering van die wet.
Lied 243 (x2) – Heer, wees genadig. Heer, wees barmhartig – sit
Kom ons luister na Dmitri se hartlied in Russies, met 'n Engelse en Afrikaanse vertaling op die skerm (Die eerste reël is my eie weergawe van die klankbaan en Google Translator af, so dit moet gekorrigeer word!) – jy kan hier na 'n weergawe daarvan luister (ook op CD beskikbaar):
To lay my soul down for those close to me (my neighbors)
Met dié verhaal as agtergrond wil ek dié Psalm lees. En ek doen dit doelbewus.
In die eerste plek, omdat 'n mens die Psalm moet hoor teen die uitdaging van duisternis, teenstand, slegte tyding, behoeftiges, en goddeloses, soos dit ook in die Psalm aangeraak word. Ook die tema vir vandag – God is BARMHARTIG – moet teen die agtergrond van verganklikheid en verydeling gehoor word. God is barmhartig – daarop kan ons reken. Maar in Dmitri se geval het die positiewe uitkomste, die barmhartigheid waarvan die Psalm praat, jare geduur voordat dit sy lot verander het.
In die tweede plek lees ek die Psalm om ons te herinner aan die noodsaak van geloofsgewoontes. Hierdie Psalm is die ABC van wie ons is, van wat ons doen, van hoe ons lewe. Dit is in die bemeestering van dié dinge wat ons krag in die uitdagings van die lewe lê. Dit is dié dinge waardeur God ons die begeleiding gee om aan Hom getrou te bly, selfs al gebeur wat ook al.
Hoor die Psalm dus as 'n beskrywing van Dmitri se lewe, die ABC van wie ons as kinders van die Here is, maak nie saak wat die uitdagings is wat ons moet trotseer nie:
א ALEF Hoe gelukkig is die mens wat ontsag het vir die HERE,
ב BET wat groot vreugde vind in sy gebooie.
Dit is die OT weergawe van die inleiding van die Bergrede. Waar Jesus jare later sal sê: "Geseënd is dié wat weet hoe afhanklik hulle van God is," (Matt. 5:3), sê die Psalmis geseënd is dié wat ontsag het vir die Here, wat groot vreugde vind in sy openbaring. Dit is dié mense wat weet hoe arm hulle voor God is, wat weet dat Hy groter is as ons, dat sy weë beter is as ons eie planne, dié mense wat ontsag het vir Hom, wat waarlik gelukkig en geseënd is.
En waar Jesus die gevolge sal uitspel as: "want aan hulle behoort die koninkryk van die hemel," sê die Psalmis:
ג GIMEL Sy nageslag sal magtig wees in die land —
ד DALET 'n geslag opregtes wat geseën word.
ה HE Oorvloedige rykdom is in sy huis,
ו WAW en sy regverdigheid hou vir altyd stand.
Dit is darem net 'n ongelooflike belofte, nie waar nie. 'n Prentjie word geteken van 'n familie wat groot word in die land, 'n familie wat nie net opreg lewe nie, maar geseënd, vol van oorvloedige rykdom in hulle huis. Let op nie op die beurse van die lewe, die ekonomiese werklikhede van die dag nie, maar in hulle huis, in die geluk, die geseëndheid, die oorvloed wat daar in die interaksie van die familielede onderling is.
En omdat hulle vreugde lê in die openbaring van die Here, in sy opdragte en voorskrifte, tree hulle regverdig op, hou hulle regverdigheid vir altyd stand. Niks kan dit omver werp nie, nie teenstand nie, nie misverstand nie. Wat reg is, is reg, en sal altyd so wees.
Dit is waarom die Psalmis kan sê:
ז ZAJIN Hy skyn in die duisternis as 'n lig vir die opregtes;
Daar is darem niks soos iemand wat regverdig is en opreg. Dit is regtig soos 'n lig wat skyn in die duisternis. Soos Jesus in die Bergrede sou sê: "Julle is die lig vir die wêreld. 'n Stad wat op 'n berg lê, kan nie weggesteek word nie; ook steek 'n mens nie 'n lamp op en sit dit onder 'n emmer nie maar op 'n lampstaander, en dit gee lig vir almal in die huis. Laat julle lig so voor die mense skyn, dat hulle julle goeie werke kan sien en julle Vader wat in die hemel is, verheerlik." (Matt. 5:14-16).
Let op daardie laaste opmerking van Jesus oor goeie werke. Want dít is wat die Psalmis sê:
ח GET hy is genadig, barmhartig en regverdig.
Interessant, jy sou dié vers óf kon vertaal as 'n beskrywing van God óf as 'n beskrywing van die gelowige wat vreugde vind in God se gebooie. Want, dit is inderdaad uitruilbaar. Soos Psalm 111 al reeds van God gesê het, is dit ook waar van sy kinders: hulle is genadig, barmhartig en regverdig. Hulle is die lig vir die wêreld, hulle doen goeie werke, sodat die hele wêreld kan sien dat God goed is, dat Hy genadig is, dat Hy barmhartig is, dat Hy regverdig is.
Daarom dat die Psalmis die saligspreking kan herhaal:
ט TET Dit gaan goed met 'n mens wat goedhartig is en uitleen,
י JOD wat sy sake eerlik bestuur;
כ KAF want hy sal nooit wankel nie.
Dit is immers so:
ל LAMED 'n Regverdige bly vir altyd in die herinnering.
En omdat hy nie bang is vir die toekoms nie, want sy regverdigheid sal 'n blywende getuienis wees vir almal om te sien, maak nie saak wat mense aan hom en met hom doen nie, daarom is hy ook nie vir die hede bang nie:
מ MEM Vir slegte tyding is hy nie bang nie;
נ NUN sy hart is standvastig, hy vertrou op die HERE.
ס SAMEK Sy hart is bestendig, hy is nie bang nie;
En let op – en onthou die verhaal van Dmitri:
ע AJIN uiteindelik sien hy neer op sy teenstanders.
Al neem dit 17 jaar, al moet 'n mens deur baie vervolging en lyding gaan, die genade en barmhartigheid van die Here, sy regverdigheid en goedhartigheid triomfeer altyd oor die kwade.
Daarom kan die Psalmis verder gaan en die lewe beskryf van iemand wat nie bang is nie, wat nie skroom om as barmhartige te lewe nie, want Hy vrees nie die teenstand en teëspoed nie:
פ PE Hy deel uit, hy gee aan behoeftiges;
צ TSADE sy regverdigheid hou vir altyd stand;
ק KOF met waardigheid styg sy aansien.
En soos dit male sonder tal gebeur het reg deur die geskiedenis:
ר RESJ Die goddelose mens sien dit en vererg hom;
שׁ SJIN hy kners sy tande maar verloor moed.
ת TAW Die begeerte van goddelose mense gaan tot niet.
Die vorige eeu het die groot verdrukking van kommunisme in Rusland en die Oos-Europese unies gesien. Miljoene mense is op onmenslike wyse verdruk en ateïsme in hulle kele afgedruk. Families is uitmekaar geruk, kerke is gesluit, gelowiges is in die tronk gestop en op onmenslike maniere behandel en gemartel. Lenin, Stalin, Malenkov, Khrushchev, Brezhnev, Andropov, Chernenko, en Gorbachev het mekaar opgevolg, hulle vererg vir die gelowiges, hulle tande gekners, maar uiteindelik moed verloor. Die Berlynse muur het simbolies geval en die kommunisme se begeerte om geloof uit te roei, het tot niet gegaan.
Dieselfde is besig om te gebeur in China, hoewel die tydskaal verskil, en die Chinese regering nog sterk staan. Uiteindelik sal die goddeloosheid nie seëvier nie, want: "die begeerte van goddelose mense gaan tot niet."
Wat wil dié psalm dan vir ons sê? Veral as ons die boodskap nou meer spesifiek toespits op ons tema: God is BARMHARTIG? En as ons die ervarings van gelowiges in vervolging in ag neem, mense van wie Dmitri slegs een voorbeeld is?
Ek dink die ding wat ons vandag moet hoor, is dat ons op die regte manier oor God se barmhartigheid moet dink.
Ons prentjie van God moet in pas kom met beide die Bybel en die realiteit wat ons ervaar. En nie net ons nie, maar die geloofsgemeenskap reg oor die wêreld.
Want as ons die regte prentjie van God het, kan ons die betekenis daarvan, dat God inderdaad barmhartig is, ter harte neem, dít wat Psalm 111-112 verkondig.
In die eerste plek beteken God se barmhartigheid vir ons dat Hy raaksien wat met ons gebeur en dat dit sy hart raak. Soos die Psalmis sê: "Vir die Here is die dood van sy troue dienaars geen geringe saak nie." (116:15). Dit is 'n metaforiese uitspraak wat toegepas kan word op enige ongeluk of pyn wat ons tref. Elke keer wat hy swaarkry of raaksien hoe ander swaarkry, weet, God beleef dit baie meer intens as wat jy kan droom. Dit raak sy hart. Hy gee om. Dit is nie 'n geringe saak vir Hom nie.
In die tweede plek beteken God se barmhartigheid vir ons dat ons Hom kan smeek om uitkoms, kan smeek sodat ons ook die wonder kan beleef dat sy barmhartigheid insluit dat Hy optree en uitkoms gee. Soos John Wycliffe, die Engelse Hervormer (1329-1384), beleef het, 'n storie wat ek meer volledig by die Bybelskool vertel het. Sy passie om alle mense die geleentheid te gee om die Bybel in hulle eie taal te laat lees, het eers op 'n siekbed in vervulling gegaan. Die Here het daar, ten spyte van die teenstand van sy vyande, hom ondersteun met Psalm 118:17: "Ek sal nie sterwe nie, ek sal lewe en van die dade van die Here getuig." En drie jaar later, net voor sy dood, het Hy die Engelse vertaling van die Bybel voltooi. Sy gebed om uitkoms, nie net vir homself nie, maar vir alle gelowiges, ook tot vandag toe nog, is deur die Here beantwoord.
Ons het dit gesien in die lewe van Dmitri. Uiteindelik het die Here sy geloof in Hom met 'n barmhartige uitkoms geseën. Nie dat Dmitri soseer die hele tyd daarvoor gevra het nie. Hy was baie meer geïnteresseerd om selfs in die marteling aan die Here getrou te bly deur sy twee geestelike dissiplines vol te hou, as wat hy noodwendig verlos wou word van die vervolging. Maar, die Here het hom verlos. En al was dit nie die ervaring van tallose ander nie, dit neem nie weg dat die Here se barmhartigheid uiteindelik triomfeer oor die goddeloosheid nie.
In die vierde plek beteken dit dat ons self tot barmhartigheid geroep word, soos Psalm 112:5 so prakties uitspel: "Dit gaan goed met 'n mens wat goedhartig is en uitleen." Trouens, al die kenmerke van die gelowige in dié Psalm kan met die barmhartige karakter van God, sy genade en regverdigheid, verbind word: opregtheid, eerlikheid, standvastigheid, en bestendigheid. Ons is soos Hy is.
Daarom gee ek vir julle dié week die geloofsgewoonte OMGEE om te beoefen. Gaan wees barmhartige Samaritane vir dié wat julle pad kruis. Ek het inligting gegee, voorbeelde en kleingroep- en huisgeloofmateriaal wat jou daarin kan begelei. Jesus was barmhartig, soos sy Vader was en soos hulle steeds is. Hulle verwag ook van ons om vir ander mense om te gee. Jesus het immers gesê: "Wees barmhartig soos julle Vader barmhartig is" (Luk. 6:36). Daarin wil ons Hom navolg.
Ek het in die boekie Barnabas hieroor geskryf en dit só opgesom: "Barmhartigheid is 'n lewe van diens, 'n lewe van omgee, 'n lewe waarin ander mense se belange vir jou net so swaar weeg soos jou eie, 'n lewe waarin jy jou hulpbronne, tyd, invloed en vaardighede gebruik om vir ander te sorg, of dit nou is om hulle te beskerm, te versorg, te koester of vir hulle regte op te kom." Julle kan in die kleingroepe gesels oor die praktiese implikasies daarvan.