Die horings van die energiedilemmaFoto: Skeeze/Pixabay.com Deur dr. Christo Pretorius Thembisile Majola, adjunkminister van energiesake, het haar in ’n onlangse onderhoud met Stephen Sacker van die BBC se Hardtalk tussen die horings van die Suid-Afrikaanse energiekrisis bevind. In die onderhoud op 31 Oktober het Sacker ’n donker prentjie van die Suid-Afrikaanse energie-situasie geskilder en tereg gevra of die ANC bevoeg is om die probleme op te los. Van die probleme wat die ANC in die gesig staar en grotendeels self geskep het, is die endemiese korrupsie in staatsliggame, die toename in werkloosheid, die tekort aan energie, hoë brandstofpryse en afhanklikheid van steenkoolaangedrewe voorsiening van elektrisiteit. Eskom, die staat se enigste energieverskaffer, dring aan dat die prys van elektrisiteit in die volgende drie jaar met 15% verhoog word. Die aandrang van hierdie ANC-beheerde instelling op ’n verhoging van die prys van elektrisiteit, weergalm teen die agtergrond van ’n toenemende skuldlas wat tot soveel as seshonderd biljoen rand kan beloop. Boonop is die elektrisiteitverskaffer se infrastruktuur besig om te verkrummel omdat dit so verouderd is en is daar ’n gebrek aan vaardighede by die instelling. Volgens Sacker het energiepryse die afgelope tien jaar met 356% toegeneem en is dit duidelik dat Eskom binne ’n privaat korporatiewe omgewing lank reeds bankrot verklaar sou wees. Dit is duidelik dat staatsbeheerde monopolieë, soos Eskom, misluk. Alhoewel Majola toegee dat die model van staatsbeheer nie die gewenste resultate het nie, is die ANC steeds gekant teen die privatisering van energie. Trouens, dit blyk dat die ANC – volgens Majola – ruimte vir privaat entiteite sal skep, maar net in soverre dit die staat ondersteun. Behalwe die kritieke afmetings wat die bestuur en dienslewering van Eskom ervaar, blyk dit dat die afhanklikheid van steenkoolaangedrewe elektrisiteitsopwekking ’n druippunt vanaf Greenpeace ontvang het. Onder beheer van die ANC-party is Suid-Afrika tans van die lande wat in verhouding die meeste bydra tot besoedeling. Minder as 4% van Suid-Afrika se energie word uit hernubare bronne geput en die afhanklikheid van steenkool voorspel niks goeds vir dorpe en gemeenskappe wat rondom steenkoolvelde opgerig is nie. Tereg kan die volgende gestel word: Die ANC kan nie bekostig om van steenkool af te sien nie en sit hande in die hare met staatsinstellings wat vanweë korrupsie en wanbestuur bydra tot verhoogde brandstofpryse, werkloosheid en ’n voortdurende resessie. Die dilemma is dat die ANC-beheerde regering ideologies vasgevang is in uitgediende modelle waaronder die sogenaamde Nasionaal Demokratiese Rewolusie. Wanbestuur, korrupsie en ideologiese verstoktheid dra al hoe meer vrug en toenemend sal die ANC en sy ondersteuners hulle tussen die horings van die energiedilemma bevind.