Citroën DS 19 / DS 21 / DS 23
Citroën D Special
Citroën ID 19 / ID 21
Citroën DW (UK, 1962-1965)
Australië: Heidelberg, Victoria
Verenigde Koninkryk: Slough, Engeland
Joego-Slawië: Koper, Slovenië
5-deur stasiewa (Safari)
1911 cc I4 (DS/ID 19)
1985 cc I4 (DS 20)
2175 cc I4 (DS 21)
2347 cc I4 (DS 23)
4 of 5-gang handrat
4826 mm (sedan)
4991 mm (estate)
1464 mm (sedan)
1537 mm (estate)
1270 kg (sedan)
1384 kg (estate)
Die Citroën DS is 'n voorenjin, voorwielaangedrewe mediumgroot motor wat deur die Franse maatskappy Citroën van 1955-1975 vervaardig en bemark is. Dit was beskikbaar in sedan, stasiewa en afslaankap-konfigurasies oor drie reekse of geslagte.
Die DS is bekend vir sy aërodinamiese, futuristiese bakontwerp en innoverende tegnologie, en stel nuwe standaarde vir ritgehalte, hantering en remwerk, laasgenoemde as die eerste massaproduksiemotor met skyfremme.
Die Italiaanse beeldhouer en industriële ontwerper Flaminio Bertoni en die Franse lugvaartingenieur André Lefèbvre het die motor gestileer en ontwerp, en Paul Magès het die hidropneumatiese self-nivellerende vering ontwikkel. Citroën het 1 455 746 eenhede verkoop, waaronder 1 330 755 in die vervaardiger se Quai André-Citroën-fabriek in Parys veervaardig is.
Die DS het die derde plek ingeneem in die "Motor van die eeu"-peiling in 1999, ter erkenning van die wêreld se invloedrykste motorontwerpe en is deur die tydskrif Classic Sports Car as die mooiste motor van alle tye aangewys.
Na 18 jaar van geheime ontwikkeling as die opvolger van die Traction Avant, is die DS 19 op 5 Oktober 1955 op die Paryse Motorskou bekend gestel. In die eerste 15 minute van die skou is 743 bestellings geneem, en die bestellings vir die eerste dag het 12 000 beloop. Gedurende die tien dae van die skou het die DS 80 000 deposito's geneem; 'n rekord wat langer as 60 jaar gestaan het.
Motorjoernaliste het destyds gesê die DS toon goeie vordering in die rit-teenoor-hanteringkompromieë in 'n motorvoertuig.
Vir 'n Frankryk wat nog diep aan die heropbou was na die verwoesting van die Tweede Wêreldoorlog, en ook die opbou van sy identiteit in die post-koloniale wêreld, was die DS 'n simbool van Franse vindingrykheid. Die DS is na baie gebiede oor die wêreld versprei.
Omrede hulle deur die tegnologies aggressiewe bandvervaardiger Michelin besit word, het Citroën sedert 1948 hul motors rondom die tegnies superieure straalband ontwerp en die DS was geen uitsondering nie.  
Die motor het 'n nuwe hidropneumatiese vering met 'n outomatiese nivelleringstelsel en wisselende grondvryhoogte, wat deur Paul Magès ontwikkel is. Met hierdie suspensie kon die DS vinnig ry op die slegte padoppervlaktes wat in Frankryk ondervind is.
Boonop het die voertuig kragstuur en 'n semi-outomatiese ratkas gehad (die transmissie het geen koppelaarpedaal nodig gehad nie, maar ratte moes steeds met die hand verskuif word), hoewel die skakelhefboompie 'n hidrouliese skuifmeganisme in die plek van 'n meganiese koppeling beheer het. 'n Veselglasdak het die swaartepunt verlaag en sodoende die massaoordrag verminder. Binne-voorremme (sowel as onafhanklike vering) het die ongeveerde massa verlaag. Verskillende voor- en agterwydtes het die ongelyke bandbelasting verminder, wat welbekend is om stuurtraagheid te bevorder, tipies van voorenjin voorwielaangedrewe motors.
Suspensie[wysig | wysig bron]
In 'n hidropneumatiese veerstelsel is elke wiel nie aan 'n veer gekoppel nie, maar aan 'n hidrouliese veringseenheid wat bestaan uit 'n hidrouliese versamelingsfeer van ongeveer 12 cm in deursnee wat stikstof, onder druk bevat, 'n silinder wat hidrouliese vloeistof bevat wat aan die suspensiesfeer vasgeskroef is, 'n suier in die silinder wat deur hefbome aan die vering self verbind word, en 'n dempklep tussen die suier en die bol.  'n Membraan in die bol verhoed dat die stikstof ontsnap. Die beweging van die wiele vertaal na 'n beweging van die suier, wat op die olie in die stikstofkussing inwerk en die veringeffek verskaf het. Die demperklep het in die konvensionele vering van die skokbreker plaasgevind. Die hidrouliese silinder word met 'n hidrouliese vloeistof vanaf die hoofdrukreservoir gevoer via 'n hoogte-korrektor, 'n klep wat beheer word deur die middelposisie van die anti-rolstaaf wat aan die as gekoppel is. As die vering te laag was, het die hoogtesteller hoëdrukvloeistof ingebring; as dit te hoog was, het dit vloeistof na die vloeistofreservoir vrygestel. Op hierdie manier is 'n konstante rithoogte gehandhaaf. Met 'n bediening in die kajuit kon die bestuurder een van die vyf hoogtes kies : normale ryhoogte, twee effens hoër ryhoogtes vir swak terrein en twee uiterste posisies om wiele te wissel. (Die regte term oleopneumaties (olie-lug) het nog nooit wydverspreid gebruik nie. Hydropneumatic (water-lug) word steeds oorweldigend verkies. )
'n Wegsnymodel toon die enjin ver agter die voorwiele, en onthul die konfigurasie van die oleopneumatiese vering gedeeltelik.
Die noodwiel was onder die enjinkap gestoor
Naamgewing[wysig | wysig bron]
Beide die DS en sy eenvoudiger stalmaat, die ID, het 'n naam gebruik. "DS" word in Frans uitgespreek as "Déesse" (godin); "ID" word uitgespreek as "Idée" (idee).
'n DS19 tydens die 1956 1000 Lakes Rally
Die DS was suksesvol in motorsport soos tydrenne, waar volgehoue snelhede oor swak oppervlaktes die belangrikste is, en het die Monte Carlo Rally in 1959 gewen. In die 1000 Lakes Rally van 1962 het Pauli Toivonen die DS19 tot oorwinning geloods.
↑ Citroën D-models in Australia, by le docteur Danche Besoek op 27 Junie 2012
↑ Auto Editors of Consumer Guide (17 Julie 2007). "1955-1975 Citroen DS 19/20/21/23". How Stuff Works (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 Julie 2018. Besoek op 18 Julie 2018.
↑ "Citroen DS – A car years ahead of its time". retrothing.com (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 10 September 2019. Besoek op 6 September 2007.
↑ Lentinello, Richard (April 2011). "The first car with disc brakes really was..." (in Japannees). Hemmings Motor News. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 5 Januarie 2016. Besoek op 18 Julie 2018.
↑ Bellu, René (2005). "Automobilia". Toutes les voitures françaises 1975 (salon Paris Oct 1974). 72.
↑ "1955 Citroen DS – The Most Beautiful Car of All Time" (in Engels). Motorcities.com. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 8 September 2009. Besoek op 9 Julie 2009.
↑ "The Most Incredible Car Ever Built". egothemag.com (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 10 Junie 2019. Besoek op 6 September 2007.
↑ "AutoSpeed - The Amazing Citroen DS" (in Engels). autospeed.com. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 6 November 2019. Besoek op 1 September 2015.
↑ "Drive: 1960 Citroen DS". motortrend.com (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 17 Oktober 2015. Besoek op 6 September 2007.
↑ Fifty Cars That Changed the World by Design Museum, 2010, ISBN 978-1840915365
↑ Pierre Jammes. "Citroen DS in Asia" (in Engels). Dsinasia.com. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 3 Oktober 2019. Besoek op 28 November 2011.
↑ "Car History 4U - History of the car tire in Motor Cars / Automobiles". carhistory4u.com. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 23 September 2015. Besoek op 1 September 2015.
↑ "A Tale of Two Tires - Businessweek" (in Engels). bloomberg.com. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 8 Maart 2016. Besoek op 1 September 2015.
↑ "...gliding on air with only the flick of the speedometer needle to remind you you're in motion! No bumping, jerking, dragging, lurching." From an ad for the Citroën stand at the Motor Show, London, 1957
↑ Artcurial Motorcars à Rétromobile (Vente no 1957), Paris, France: Artcurial-Briest-Poulain-F.Tajan, 4 February 2011, p. 94
↑ Vyse, Charles (April 2003). "The hydraulic system of the Citroën DS explained" (PDF). mycitroen.dk. Besoek op 18 Julie 2018.