Riglyne vir effektiewe stiltetyd.
Effektiewe stiltetyd is onontbeerlik vir ons verhouding met God. Dit is nie ‘n doel opsig self (om daarmee te sê: “ek lees Bybel en bid darem”) nie. Dit is ‘n middel tot ‘n doel! Ons belydenisskrifte praat van “genade-middele” wat ons ywerig moet gebruik juis om ons verhouding met die Here te versterk en te verryk. Met dit gesê, is die wese van stiltetyd gedefinieer. Soos met elke verhouding (man/vrou; ouers/kinders; vriend/vriendin) die geval is, groei ons verhouding met die Here net as daar gereelde, intense en opregte kommunikasie tussen ons bestaan. En die middele in hierdie kommunikasie is die Woord (God praat met ons) en gebed (ons praat met Hom).
Die volgende praktiese riglyne sou ek aanbeveel:
1. Skryf jou stiltetyd as ‘n afspraak in jou dagboek elke dag... en hou daarby. Dit verg dissipline. Die lengte van die “afspraak” kan jy self bepaal (maar hou in gedagte dat te kort tydjie, bv. 5 minute af en toe, nie veel van die kommunikasie tot sy reg sal laat kom nie. Net soos 5 minute se gesprek met ‘n vriend nie veel gaan help om hom/haar regtig te leer ken nie).
2. Sonder jou af op ‘n stil en private plek waar jy net met die Here alleen besig kan wees. Vergelyk Jesus se opdrag in Matteus 6:6: “Nee, as julle bid, gaan na jou kamer (“binnekamer” – 1953-vert.) toe, maak die deur toe en bid tot jou Vader”... Dit wil nie sê dat jy net na jou (slaap) kamer of (selfs) ‘n gebedskamer moet gaan vir stiltetyd nie. In die Griekse taal staan hier “stoorkamertjie”. Die meeste mense se huise destyds was maar een-vertrek-wonings met net een kamertjie wat gesluit kon word, nl. die stoorkamertjie. Jesus sê hier dus, sluit alle ander dinge, gedagtes en mense uit en wees net met God besig. Stiltetyd beteken om jouself bewustelik voor die lewende God te stel.
3. Die praktiese inrig van jou stiltetyd kan soos volg verloop:
1. Begin deur te bid om die vervulling met- en leiding van die Heilige Gees. Die Gees is immers die primêre Bewerker van kommunikasie tussen ons en God!. Bid dat Hy jou sal stil maak (afsonder) en bewus van sy teenwoordigheid sal maak, jou insig in sy Woord sal gee en ontvanklik vir sy genade. Die Gees is ook die Skrywer van die Bybel en daarom ook die eintlike Verklaarder. Die HK 45:116 stel dit mooi in antwoord op die vraag: “waarom is gebed vir die Christene nodig”: “Omdat dit die vernaamste deel van die dankbaarheid is wat God van ons eis, en omdat God sy genade en Heilige Gees alleen aan hulle wil gee wat Hom met hartlike versugtinge sonder ophou daarom bid en daarvoor dank”.
2. Wat studie van die Bybel self betref, besluit wat jy wil lees (neem bv. ‘n Bybelboek). Die sinvolste is om die boek van begin tot einde deur te werk, omdat God Homself (en sy wil) al duideliker in die bepaalde boek bekend maak. (Moenie lukraak, hier en daar ‘n greep of net ‘n versie, lees nie. Die gevaar is dat jy die konteks van die teks verloor en die breër/dieper betekenis nie sal raaksien nie).
Maak ‘n kort agtergrondskets van die boek, bv. wie het dit geskryf, aan wie het hy geskryf, wat was die situasie van die eerste lesers, wat wil die Heilige Gees deur die Bybelskrywer oordra (tema) in die boek ens. (Dit hoef regtig nie lank te wees nie. Die Bybel in praktyk/ Bybellennium/ Verklarende Bybel is handige hulpmiddels hiervoor).
Lees die perikoop (afgebakende deel) of hoofstuk rustig deur om ‘n geheel-begrip te kry. Neem dan versie vir versie (of korter sinvolle eenhede op ‘n slag). Vra vrae vir die teks: Wat leer die gedeelte my van God (wie Hy is, wat Hy doen)? Wat het Hy vir die eerste lesers in die betrokke gedeelte gesê? Wat sê Hy vandag vir my? Wat moet ek doen met wat Hy hier sê (glo, gehoorsaam)? Neem genoeg tyd om rustig hieroor te peins, vir jouself toe te eien en ‘n PVA (plan van aksie) uit te dink hoe jy die insig wat jy gekry het, prakties in jou lewe gaan toepas. Onthou, die “toets” is nie of jy Bybel gelees het nie, maar of jy môre nog kan onthou wat die Here vir jou openbaar het en of jy ernstig soek om dit te doen. Gebruik gerus verklaringshulp (soos hierbo genoem), maar dis altyd raadsaam en meer verrykend om self eers die diepte van die Woord te “ontdek”. Die Bybelverklarings kan ‘n goeie kontrole wees om te sien of jy dit reg verstaan het.
Jy kan ook “Dagstukkies”-boeke gebruik, maar moenie dat dit jou persoonlike omgaan met die Bybel vervang nie. Lees in elk geval die hele Skrifgedeelte waarna in die Dagstukkies verwys word, deur en doen dieselfde daarmee soos ek hierbo aanbeveel.
As jy graag temas (bv. kleredrag, koninkryk) in die Bybel wil deurwerk, gebruik die Bybel in Praktyk of die Bybellennium (agter in), Konkordansie (Mynhardt) of gaan kyk wat by CUM boeke beskikbaar is. Volg dieselfde roete met die Bybel.
Bid weer: loof en dank die Here vir dit wat Hy vandag vir jou openbaar het, dank Hom vir al sy genade en seëninge, bid dat die Gees jou al meer sal vernuwe, doen voorbidding vir die konkrete behoeftes van jouself en van ander, bely jou sonde.
Hierdie is bloot maar ‘n riglyn. Daar is sekerlik ook ander maniere, maar die kern is dat jy diep met God en sy Woord in gesprek sal wees. As jy dalk nie dadelik (of altyd) ‘n dramatiese verandering of ervaring met God beleef nie, moenie moedeloos word nie. Hou daarmee vol.
Mag die riglyne ons almal lei tot ‘n dieper en heerliker verhouding met ons Here!
Ds. Charl van Rooy.