‘Moenie sloer met grondproses,’ sê Zim-boer | Netwerk24
Deur Ruan Bruwer 16 Mei 2018 19:35
Suid-Afrika moet nie die foute van sy buurman Zimbabwe herhaal deur langer met die kwessie van grondhervorming te worstel nie, waarsku Simba Makoni, ’n Zimbabwiese boer.
Hy was een van die paneellede op die Nasie in Gesprek-reeks op die Nampo-oesdag buite Bothaville.
“Daar moet vinnig besluit word oor wat jy met grond gaan doen. Doen jy dit nie of stel jy dit langer uit, word die verantwoordelikheid net na die volgende kabinet aangegee.
“Moet nie tyd verspil deur te lank te praat of grondverdeling met of sonder vergoeding moet wees nie. Beweeg vorentoe en implementeer besluite, maar wees rasioneel. Daar is nie tyd om te mors nie.
Van links is Simba Makoni (Zimbabwiese boer), Chris Venter (uitvoerende hoof van Afgri), Raphael Karuaihe (kommoditeitsbestuurder van die JSE), en Russell du Preez (’n boer en uitvoerende hoof van die RussellStone Group) in gesprek. Foto:?Mlungisi Louw
“In Zimbabwe het hulle meer as 15 jaar geneem om te besluit oor die verkryging van grond en toe ’n verdere sewe jaar wat om daarmee te maak. In die proses het boere verander van die broodmandjieverskaffers tot dié met ’n leë mandjie.
“Die kenmerk van die grondkwessie by ons was een van paniek en negatiwiteit,” sê Makoni. Hy het ’n gemengde boerdery.
Volgens hom het die staat die grond in Zimbabwe gekry en dit uitgedeel.
Chris Venter, uitvoerende hoof van Afgri, sê grondhervorming is ’n moet. “Dit is egter nie so eenvoudig as om net van een te vat en aan ’n ander te gee nie. Dit is ook belangrik om te begryp dat ’n kleinboer sonder titelakte in Limpopo se geldelike welstand nie gaan verbeter nie.
“Daar moet seker gemaak word dat elkeen wat wil boer die geleentheid kry om deur grond wat hy besit geld te maak.”
Volgens Russell du Preez, ’n boer en uitvoerende hoof van die RussellStone Group, is grondbesit een van drie pilare in enige samelewing.
“Indien grond van eienaar verwissel en die ontvanger het nie die titelakte nie word dit dooie kapitaal. Dit bemoeilik sake, want met grondhervorming wil jy die armoedeketting probeer breek.
“Deur ’n studie het ons bevind hoe sekerder jou titelaktes is, hoe groter is die voedselsekerheid. Moet dus nie net die grond oorhandig nie, maar ook die titelakte. Ek bid dat ons regering die regte besluite sal neem ter wille van die arm mense.”
Venter sê hy hoop nie die fout sal gemaak word deur te dink dit is ’n vorm van groei deur grond van een grondeienaar te neem en aan ’n ander te gee nie.
“Die ontvanger se groei sal net op kort termyn wees. Om te groei moet ons beskerm wat ons het en byvoeg. Aan landbouers wat grond ontvang, moet ook die nodige vaardighede gegee word.”
Meer oor: Nampo-Oesdag | Simba Makoni | Zimbabwe | Grondhervoming | Gronddebat