PressReader - Beeld: 2018-06-15 - Met R600 in bank moet 30 be­jaar­des ver­sorg word
Met R600 in bank moet 30 be­jaar­des ver­sorg word
Beeld - 2018-06-15 - Nuus - Ja­na Marx
Die E­ben­ha­e­ser-ou­e­te­huis in Brak­pan het Maan­dag slegs R600 in sy bank­re­ke­ning oor­ge­had waar­mee 30 be­jaar­des vir die res van die maand ver­sorg moet word.
Daar­by dreig 20 ver­sor­gers by die ou­e­te­huis om te staak om­dat hul­le nog nie hul sa­la­ris ge­kry het nie, sê Les Sa­na­bria, voor­sit­ter van die Jo­han­nes­burg So­ci­al Ser­vi­ces Wel­fa­re De­ve­lop­ment Forum.
Dit is net een voor­beeld van die ho­pe­lo­se si­tu­a­sie van som­mi­ge wel­syn- en nie­re­ge­rings­or­ga­ni­sa­sies (NRO’s) in Gau­teng.
Bo­tha van Aar­de, hoof van die Gau­teng­se Tu­te­la-groep, wat kin­der­hui­se, ou­e­te­hui­se en ge­sin­sorg­kan­to­re het, sê die pro­bleem lê by ’n nu­we da­ta­ba­sis vir ver­skaf­fers wat die de­par­te­ment van maat­skap­li­ke ont­wik­ke­ling ge­bruik om NRO’s se toe­lae te re­gu­leer.
Die ad­mi­nis­tra­tie­we romp­slomp be­dreig nou die sorg van tal­le be­hoef­ti­ges.
“Van die sen­trums moes die af­ge­lo­pe twee maan­de op hul eie reg­kom. Ons kan dit nie nog ’n maand doen nie,” sê Van Aar­de.
Die si­tu­a­sie is so kri­tiek dat Van Aar­de nou dreig om diens­te wat Tu­te­la na­mens die staat le­wer, op te skort.
“Ons kan nie meer ons wer­kers be­taal nie en kan die kin­ders nie meer be­skerm nie, wat nog te sê die kos­te van ver­sor­ging han­teer,” sê Van Aar­de.
By Park­sorg, een van Tu­te­la se sen­trums vir be­jaar­des, be­loop die maan­de­lik­se kos­te vir ver­sor­ging so­wat R10 000 per in­wo­ner. Die staat be­taal maar R2 000 daar­van.
“Dit dek so­wat die helf­te van ons maan­de­lik­se ver­pleeg­kos­te. Vir die in­stand­hou­ding, skoon­maak, mu­ni­si­pa­le diens­te en kos moet ons maar self plan­ne maak,” sê Man­da P­re­to­ri­us, hoof van die sen­trum.
Die af­ge­lo­pe twee maan­de moes P­re­to­ri­us en haar span raap en skraap om die R2 000 self by­me­kaar te kry.
Park­sorg se tuis­ver­sor­gings­pro­jek in V­re­de­dorp het ook nog glad nie sy sub­si­die ge­kry nie. Park­sorg moet dus be­taal om toe te sien dat ver­swak­te be­jaar­des in V­re­de­dorp steeds tuis­ver­sor­ging kry.
By ’n kin­der­sen­trum in Gau­teng, waar die be­stuur­der a­no­niem wil bly, gaan dit ook broek­skeur.
Die te­huis be­no­dig so­wat
R3 000 per kind per maand om te oor­leef. Die staat gee net so­wat R880 per maand en dié geld word net kwar­taal­liks oor­be­taal.
Die kin­ders word deur die hof by die sen­trum ge­plaas. Die sen­trum doen dus eint­lik die staat se werk met die ver­sor­ging van die kin­ders.
“Ons kry R700 per maand vir e­lek­tri­si­teit en R20 000 per maand vir kos, maar ge­bruik so­wat R7 000 se e­lek­tri­si­teit en baie min­der vir kos om­dat ons sken­kings van ’n plaas­li­ke su­per­mark en ker­ke kry.”
Sy sê die de­par­te­ment het ver­der ’n groot pro­bleem met die sen­trum se “hoë sa­la­ris­se”.
“Ek moet pro­fes­si­o­ne­le men­se R4 500 per maand be­taal om die kin­ders te ver­sorg. Die de­par­te­ment be­taal net R1 700. Die res moet ons self ie­wers op­diep.”
Ber­ni Gaf­f­ney, hoof van die F­re­de­ric Pla­ce-ou­e­te­huis in Jo­han­nes­burg, sê hul­le le­we van dag tot dag en uit die han­de van wel­doe­ners, selfs na­dat hul­le hul staats­toe­lae ont­vang het.
F­re­de­ric Pla­ce is die tuis­te van 85 be­jaar­des. Vol­gens Gaf­f­ney be­loop hul on­der­houds­kos­te R8 500 per per­soon, wat dag- en nag­ver­sor­ging, ver­ple­ging, ver­voer na die hos­pi­taal en on­der­houd in­sluit.
Van staats­kant kry hul­le maar R4 000 per in­wo­ner. “Dié sub­si­dies sluit nie sa­la­ris­se in nie,” sê sy.
“’n Be­jaar­de kry ’n staats­pen­si­oen van R1 690, waar­van ons net 90% mag kry. As so ’n per­soon doe­ke dra, is dit R500 meer, wat be­te­ken ons kry min­der as R1 000 uit ’n staats­pen­si­oen.”
Fo­to’s: SI­MON SON­NE­KUS
Weens ’n ge­brek aan geld kan ba­sie­se in­stand­hou­ding, soos om kas­deu­re te her­stel, nie ge­doen word nie.
Dié ka­mer het nie eens gor­dy­ne nie.