ouditiewe persepsie | © My Klaskamer - idees en gedagtes uit 'n juffrou se pen
Juffer	afrikaans, kind, kinders, klaskamer, lees, mamma, onderwys, ouers, pappa, skool	Graad R, leerplan, luister, mylpale, ontwikkelingsmylpale, ouditiewe persepsie, skoolgereed, skoolgereedheid, visuele persepsie	18 Kommentaar
Wanneer die fondamente vir lees en leer gelê is en die kind die aspekte bemeester het, begin hy ryp word vir formele onderrig.
As die leesproses begin voor die gereed is om die inligting in te neem, kan dit lei tot lees- en leerprobleme. Sonder ‘n sterk grondslag, kan die gebou ineen stort.
Nie alle kinders bereik ‘n gereedheidspunt op dieselfde kronologiese ouderdom nie.
As ‘n kind nie emosioneel ryp is nie, kan die leerproses spanning en gedragsprobleme veroorsaak.
‘n Tekort aan selfvertroue kan die kind verhoed om te waag om te lees.
§Die kind behoort geïnteresseerd te lyk in boeke – inkleur, teken, “skryf”, blaai en “lees”.
§Die kind behoort ag te slaan op gesag.
§Die kind behoort met ander te kan saamwerk.
§‘n Verantwoordelikheidsbesef behoort gevestig te wees.
§Onafhanklikheid in terme van
·Toilet roetine / gebruik
·Eet en drink (voeding)
‘n Kind wat emosioneel nie gereed is nie, kan uiting gee aan sy frustrasies op die volgende wyses:
§aggressiewe optrede teenoor maats
§weier om te werk
§enurese (benatting) en enkoprese (bevuiling)
Loer ook na “skeidingsangs” [Emosioneel] aan die regterkant.
Intellektuele / kognitiewe ontwikkeling
Die brein se vermoë om nuwe begrippe en konsepte te verstaan (soos veral wiskunde).
§Voortdurende en kroniese siektetoestande kan die leerproses belemmer.
§Die volle gebruik van die ore (gehoor) en oë (visie en oogbewegings) is nodig om suksesvol te kan lees.
§‘n Gebrekkige gehoor en ouditiewe vaardighede verhoed die kind om opdragte korrek te hoor en om klanke met simbole te assosieer.
§‘n Gebrekkige visie en visuele vaardighede belemmer die kind se vermoë om simbole te lees en te verstaan.
Spraak en uitspraak
§Verstaanbare uitspraak is belangrik, sodat die kleinding kan skryf wat hy hoor. Veral outjies wat lispel sal die “s” vervang.
§Korrekte taalgebruik en sinskonstruksies is belangrik om sinne verstaanbaar te skryf.
§Die korrekte gebruik van die “skool-“ of “leertaal”, help die kind om te begryp wat onderrig word.
Kennis van rigting keer dat letterformasies (vorming) en syfers in die verkeerde rigting gedraai word. (e.g. u / n, b / d / p, t / f…)
§‘n begrip vir die verhouding van vorms tot mekaar (naby / ver, bo / onder…),
§kennis van bo, onder, links, regs…
§kruising van die middellyn
·behoort die denkbeeldige middellyn te kan kruis
§As die kind nie die verskil tussen prente, items of simbole kan sien nie, mag hy moontlik probleme ontwikkel om die verskil tussen syfers, letters en woorde te sien (b / d / p, 2 / 5, 9 / 6, t / f).
§Woorde kan verkeerd gespel word (bad / dab, net / uet)
§Woorde kan verkeerd gelees word.
§Die volgorde van klanke in ‘n woord kan verkeerd gelees word (kat / tak / akt).
§As die kind nie die verskil tussen klanke kan hoor en begryp nie, gaan dit lei tot spel- en leesfoute.
·Die kind sal moontlik iets anders skryf as wat die juffrou sê. bv. woot inplaas van boot, bat in plaas van bak
§As die kind daarmee worstel om tussen klanke te onderskei, sal hy moontlik nie ‘n spesifieke klank kan hoor nie. “Bv.: Watter klank hoor jy eerste as ek kat sê?” (k). Dit sal ‘n direkte impak hê op die kind se vermoë om woorde te skryf.
Die hand se vermoë om fyn aksies uit te voer, beïnvloed die kind se vermoë om netjies en vloeiend te skryf. Dit word vooraf gegaan deur die ontwikkeling van die grof of groot spiere (maag-, arm-, beenspiere…).
Links- of regshandigheid behoort gevestig te wees (moenie die kryt tussen die hande ruil nie).
lees vir die kind voor
praat gereeld en voortdurend met die kind om woordeskat uit te brei en goeie taalstrukture te vestig
gebruik die taal waarin die kind sal skoolgaan
sing liedjies, sê gediggies op, vertel stories oor
bespreek prentjies (Wat gebeur? Wat kan gebeur? Wat dink jy sal volgende gebeur?)
voorspel wat in die storie sal gebeur deur na die voorblad te kyk
bepaal wat links en regs is (ons draai nou links)
ontwikkel terme soos eerste, aan die begin, in die middel, laaste
benoem kleure en vorms
vestig goeie ouditiewe en visuele vaardighede
vertel ‘n storie terug (geheue)
omring deur stories, boeke, rympies, gedrukte materiaal
ritme (dit beïnvloed ‘n begrip taalgebruik en wiskundige patrone)
(dankie aan Grové en Hauptfleisch se slimgeit)
Kobus Weyers het ‘n vraelys om te voltooi op sy webwerf. Dit gee ‘n goeie aanduiding of jou kind skoolgereed is al dan nie.
(‘n Graad R-leerplan en die 2012-kurrikulum (CAPS)
Juffer	afrikaans, kind, kinders, mamma, ouers, pappa, storie	gehoor, luister, ore, ouditief, ouditiewe, ouditiewe persepsie, perseptueel, skoolgereed	12 Kommentaar
Hiermee ‘n paar gehoor-oefeninge vir ekstra oefening…
Oë toe. Ma maak geluide en kinders identifiseer dit. (nies, hoes, lag, maak ‘n ritssluiter oop)
Oë toe. Luister na geluide in die huis en identifiseer of dit ver of naby is.
Speelgoeddiere: Leerders maak telkens die geluide van die diere hardop na. (Ma of Pa wys)
Kyk na prente van bv. voertuie, diere, ens. Maak telkens die geluide na.
Nonsens-opdragte: Voer realistiese opdragte uit. Sit stil indien opdrag onrealisities is. (Soos Simple Simon)
Voer een opdrag uit. (Maak seker dat boeta luister: “Maak die deur toe”)
Voer meertallige opdragte uit (Gee tot drie opdragte op een slag: “Maak die deur toe, skink ‘n glas water en neem dit vir Pappa”).
Klap ‘n eenvoudige ritme en die kinders volg dit na. (** –, *-*–***)
Leer ‘n twee-reël liedjie met die eggo-metode aan. Bv. ‘n Groetliedjie. (Goeie môre, Jana. Dit is ‘n lekker dag. Goeie môre, Mamma. Dit is ‘n lekker dag…)
Noem een woord. Kinders herhaal die woord.
Noem twee of drie woorde. Kinders herhaal die woorde. (pap, appel, tafel, tone)
Absurditeite: As opdrag uitvoerbaar is, klap die kinders hande. Indien nie, sit hulle stil.
Vrae: Wat is dieselfde aan ‘n storie- en ‘n inkleurboek?
Vrae: Wat verskil tussen ‘n storie- en ‘n inkleurboek?
Konsepvorming: Wat het ek alles nodig om my tande te borsel / koffie te maak?
Konsepvorming: Waarom kan mense nie vlieg nie? (Lei deur vraagstelling.)
Wys ‘n prent van ‘n hond. Sê “hon” en die kind moet die regte woord sê – i.e. “hond”.
Wys ‘n prent van ‘n kat. Sê “at” en die kind moet die regte woord sê – i.e. “kat”.
Sê die eerste reël van ‘n kinderversie bv. “Hompie kedompie” en laat die laaste woord uit. Die kind voltooi.
Sing die eerste reël van ‘n bekende kinderliedjie bv. “Hansie slim” en laat die laaste woord uit. Die kind voltooi.
Samestellings: Wys prent van ‘n roomys. Sê “roomy” en die kind moet die regte woord sê – i.e. “roomys”.
Sukkel jy om jong kinders se aandag te kry?
‘n Mens kan ook ‘n alternatiewe speletjie hê waar ‘n mens ‘n fluitjie blaas of ‘n klokkie lui. Die outjie/groep wat eerste sit, hand opsteek of kyk, kry ‘n bitter klein lekkertjie of ‘n spesiale plakker. As daar kinders is wat moontlik nooit ‘n lekkertjie sal kry nie, kan ‘n mens hulle in ‘n aparte groep betrek. Gee dan ‘n eenvoudiger aktiwiteit waarvoor jy vergoeding gee, sodat hulle ook die sukses kan smaak. ‘n Mens sal hierdie outjies later by van die ander groepe wil indeel sodat hulle mekaar kan help. Gee dan ‘n vergoeding vir die groep – al is daar ‘n outjie wat sukkel. Herhaal, herhaal, herhaal.
Tik gerus ook soekterme soos “aandagafleibaar” by die bruin soekblokkie aan die regterkant in, indien jy aandagafleibaarheid vermoed.
Juffer	afrikaans, kind, mamma, ouers, pappa	Graad 1, Graad R, ouditiewe persepsie, perseptueel, skoolgereed, visuele persepsie	14 Kommentaar
Hierdie vaardighede is belangrik in die gereedmaking vir die GROOT SKOOL. Dis ook dinge waarna die Graad 1-juffrou spesifiek kyk tydens die eerste paar weke van die jaar. Veral mamma’s van Graad R-kinders kan hierdie doelwitte in gedagte hou vir die einde van die jaar. Vra gerus vir Juffrou vir ‘n paar oefeninge om die vaardighede te verbeter.