Uittreksel: ’n Plattelandse predikant word doodgeskiet in Die vrou wat alleen bly deur Karel Schoeman
In die voorwoord tot Die vrou wat alleen bly: Twee draaiboeke vertel Karel Schoeman meer oor die oorsprong van hierdie twee dramatekste wat hy in 1985 geskryf het.
“’n Vrou wat alleen bly het tot stand gekom in ’n tyd toe ek dikwels Sutherland en die Roggeveld besoek het, en is spesifiek gekoppel aan die dorp en die landskap soos ek dit destyds leer ken het,” skryf Schoeman oor die totstandkoming van die eerste teks in die boek.
Die verhaal speel af in ’n klein plattelandse dorpie wat skielik omvergegooi word deur haglike gebeure. Die dominee word doodgeskiet en ’n nuweling bedreig die verhoudings van die dorp se inwoners.
(Die skuts – Ben, Neels, Helgard en Marian – gaan uit met hul gewere, af in die klowe. Linda en Bettie bly by die bakkie agter; Alma dwaal van hulle weg om te gaan stap. Vestig sowel die skuts wat uitmekaar gaan en afsonderlik in die klowe in beweeg, as Alma waar sy teen die helling op stap en van tyd tot tyd terugkyk na die uitsig en na die mense. Dalk moet daar ’n paar geweerskote afgevuur word en moet daar – voorbereidend, plaasvervangend – gewys word hoe iets doodgemaak word: in dié geval moet Ben die skut wees. [Alhoewel dit baie woorde verg om uiteen te sit, moet hierdie reeks opnames egter redelik vlot, vinnig en strak wees. Dalk sal wat ek bedoel duideliker wees as dit ná die deurlees van die hele teks opnuut gelees word.])
(Alma bly staan teen die heuwel om terug te kyk. ’n Geweerskoot weerklink helderder as die voriges tussen die kranse. Sny vinnig na Alma se gesig: by implikasie het sy gesien en ook verstaan wat gebeur het (Helgard se dood), alhoewel haar uitdrukking niks verraai nie. Sny dan weer terug na die vorige skoot: Alma beweeg vinnig teen die helling af, terug na die skuts. [Let wel dat dit die enigste oomblik van drama in die hele film is en dus so effektief moontlik benut moet word, sonder om egter valse verwagtings op te roep of ’n onjuiste aanvangstemming te skep.])
(Die dorpshospitaal later die middag, op ’n afstand vanaf die straat gesien; hierdie skoot dien om dit in die konteks van die dorp te vestig, maar ook as brugskoot tussen die wye skote wat daaraan voorafgaan en die interieurs wat volg. ’n Motor draai vinnig by die hek in; buite staan daar reeds ’n aantal motors en bondel daar mense opgewonde saam.)
Ben aarsel vir ’n oomblik naby Linda en sit sy hand effens huiwerig op haar skouer, maar sy neem geen notisie nie, en hy trek weer terug. Op die agtergrond is daar die gevoel van ’n noodgeval wat die hospitaaltjie nie eintlik kan hanteer nie.)
Linda (met ’n skielike beslistheid): Ek wil nie na jou ouers toe gaan nie. (Soek ’n uitvlug.) Ek sal by Alma bly (Vraend:) Alma?