Vrae oor Volkstaat aan die WeskusDie gedeeltes wat in geel gemerk het is glo van die grond wat die ANW wil bekom. Foto: Facebook Die vooruitsig van ŉ “Afrikaner-nedersetting” aan die Weskus het ŉ klomp Afrikaners aan die praat. Talle vrae en ŉ bewering dat dié beplande ontwikkeling slegs ŉ geldmaakfoefie is, gooi egter ŉ skaduwee oor die entoesiasme van dié wat reeds geld daarin belê het. Maroela Media het ondersoek ingestel. Dit blyk dat die mense agter die projek reeds vir ŉ geruime tyd op soek is na die regte plek om hul sogenaamde Afrikaner Nedersetting te gaan vestig. Hul Utopia is onlangs tussen Lutzville en Nuwerus, noord van die Olifantsrivier, gevind, waar 3000 ha ongerepte plaasgrond lê en wag vir die pioniers. Beplanning vir die nedersetting is aanvanklik agter die skerms deur ŉ klein groepie bestuurslede gedoen om grondgebied vir die selfbeskikking van die Afrikaner te identifiseer voordat dit bekend gemaak sou word. ANW (Afrikaner-nedersetting-Weskus) is baie op die resep van Orania geskoei, maar die verskil is dat dit op ŉ koöperatiewe grondslag bedryf gaan word. Orania word bedryf soos ŉ maatskappy, het een van die bestuurslede, wat gevra het om anoniem te bly weens al die “skinderstories” rondom die projek, aan Maroela Media verduidelik. Daar is onder meer vrae oor wanneer die projek nou gaan afskop, wie almal grond mag koop en ander inligting soos of die plaas al gekoop is. Die span agter die droom sê op hul Facebookblad R10 miljoen is reeds in die fonds beskikbaar. Meer as 200 gesinne het reeds ingekoop en hul geld word in die trustrekening van ŉ prokureur in Gauteng inbetaal. Alle “volksgenote” word in die Facebook-inskrywing ingelig dat planne vir hul nedersetting meer belangstelling as wat verwag is, uitgelok het. Volgens Nicolene Edwards, ANW se regsverteenwoordiger en een van die bestuurslede, het sy by die projek ingekoop aangesien sy dit as ŉ wonderlike geleentheid beskou. Foto: ANW/Facebook “Van die bestuurslede het gemerk dat ek ŉ prokureur is en gevra of ek namens die groep die geld sal hanteer. Ek het ingestem om dit te doen. Dit het net sin gemaak om my deel van die bestuur te maak, aangesien die geld onder my firma se beheer is,” het sy aan Maroela Media verduidelik. “ANW is dus my kliënt en my doel op die bestuur is suiwer om seker te maak die geld word in veilige bewaring gehou en aan die regte mense betaal.” ŉ Maroela-leser het Maroela se hulp ingeroep nadat sy geen reaksie op haar navrae aan die kontakdetails op ANW se webblad kon kry nie. Volgens haar het sy 25% van haar deposito vir haar “plekkie in die son langs die Weskus” inbetaal, maar niemand by ANW het daarna op enige van haar navrae gereageer nie. “Dit was die laaste sien van die blikkantien. Wat nou gemaak?” wou die bekommerde vrou by Maroela Media weet. “Waar begin mens om uit te vind of dit ŉ slenter is?” Twee Weskus-setlaars met wie Maroela Media gepraat het, het ontken die projek is maar net nog ŉ geldmaakfoefie soos ŉ Ponzi-skema. Sedertdien het die leser daarin geslaag om ANW se kontakbesonderhede op hul Facebookblad te kry en sy het bevestiging gekry dat haar deposito wel ontvang is. “Ek het nog net die deposito betaal en sal wag om te sien wat gebeur, want hulle is nog op soek na die regte plaas,” het die leser vir Maroela Media gesê. “Almal wat nou betaal het, het hul eie idees en daarom sit ek maar op die kantlyn en wag. Ek is net nie seker of dit gaan realiseer nie. Persoonlik dink ek dit was ŉ goeie idee totdat al die logistiek op papierwerk was en nou is dit ŉ baie groter projek as wat hulle gedink het.” “Dit is van alle waarheid ontbloot,” het een bestuurslid gesê oor die bewerings van ŉ geldmaakfoefie . “Daar is tans geen aanduidings van enige onderduimsheid nie. Alle bydraes word in Nicolene Edwards, die projek se prokureur en ŉ bestuurslid van die projek, se rekening inbetaal en van die mense wat wel besluit het om nie meer deel van die inisiatief te wees nie, se volle bydrae is binne 24 uur na kansellasie van die transaksie aan hulle terugbetaal.” Hy het gesê vir R10 000 kry ŉ Afrikaner-pionier volle eiendomsreg van 1 ha per aandeel. ŉ Gesin word beperk tot 10 aandele elk. Die kopers kan na hartelus op hul stukkie grond bou en werskaf, “solank dit landbouverwant is en bydra tot die selfbeskikking van almal daar”. Die foto is ook op ANW se Facebook gedeel. Edwards het dié standpunt beaam en verduidelik die manier waarop die projek bedryf word, bied geen geleentheid bied vir iets soos ŉ piramideskema nie. Sy het die volgende redes vir haar standpunt aangevoer: “Die projek is dus niks anders as ŉ normale beleggingsgeleentheid nie, waar mense in die moontlike winste van die bedrywighede kan deel en kan deelneem aan die bedryf en bestuur van die hele projek,” het sy gesê. Edwards wou haar nie oor die lewensvatbaarheid van die projek uitspreek nie, maar sy het bygevoeg elke belegger se geld sal terugbetaal word indien die projek om die een of ander rede nie slaag nie. Volgens Edwards is die plaas by Lutzville nog nie ŉ uitgemaakte saak nie en steeds net ŉ opsie. Al die lede sal die geleentheid gebied word om uiteindelik te stem oor die geskikte grond. ANW wil so onafhanklik en selfvoorsienend as moontlik wees deur hul eie kos, water en energie te verskaf. Dit sal hoofsaaklik deur gas, wind- en sonkrag gegenereer word. Die eerste fase van hul droom is om sowat 1 000 plotte te verkoop om die projek van die grond af te kry. Die koöperasie sal dan die 2 880 ha bedryf en gewasse soos koring, gars en veevoer verbou. Die stigterslede sê op hul Facebookblad daar is geen grondeise op die grondgebied nie. ANW se bestuurslede, soos op hul webwerf aangedui, is Charl Nel, Fanie Lindeque, Johan Venables, Mia Fourie (kandidaat en sekretaresse), Peter Murray, Brink van Zyl en Nicolene Edwards. Voordat daar op die grondgebied by Lutzville besluit is, het die ondersoekspan na talle plase aan die Weskus gaan kyk, van Elandsbaai tot Port Nolloth. Die beste vier plase is toe in Oktober verlede jaar aan die bestuur voorgelê, waartydens daar voorlopig met ŉ verkiesing op die Lutzville-perseel besluit is. “Koördinate kan nie nou bekend gemaak word nie, omdat ons nog besig is met onderhandelings en dit op die oomblik ŉ sensitiewe saak is,” lui die verklaring op ANW se webblad. Die plaas is sowat 15km vanaf die see af, “soos die kraai vlieg”. Huishoudelike water kom van die Clanwilliamdam af, maar die Olifantsrivier is ook ŉ opsie. Die Namakwasands-myn, waar titaan ontgin word, is ook daar naby. James Kemp, woordvoerder van die Orania Beweging, het by navraag aan Maroela Media gesê hulle is nie amptelik by die projek betrokke nie. “Ons beskik ook nie oor voldoende inligting oor die projek nie. Daar bestaan dus vrae soos hoe die demografie lyk, indien dit landbougrond is wat hulle koop, hoe hulle van plan is om dit te verdeel en te hersoneer, hoe die eienaarskap sal werk en so aan,” het Kemp bygevoeg. “Sonder daardie inligting kan ek nie met ŉ goeie gewete so ŉ projek ondersteun en bevorder nie.”