• dit moet toegespits wees op die sleutelverantwoordelikhede in die eise wat aan 'n skoolhoof gestel word;
Ons het 'n hele dag gespandeer by 'n kamp, 'n terrein en by daardie kampterrein is ons toe nou ingelig van die waarde van mentorskap, hoe dit gaan werk en so meer. Ons was eerder liewer heeldag getrakteer en ek was verskriklik gefrustreerd gewees want... ons tyd is verkoos... Ons is toe nou voorgestel aan die mentors en onmiddellik het ek gevra, Meneer, as dit die mentors is, het hulle opleiding as skoolhoofde en die antwoord wat ek gekry het, was, nee, maar hulle is in die sakewêreld. Toe sê ek, maar Meneer, ek het mos nou nie vir my nou kom appels met pere vergelyk nie, die twee dinge werk nie saam nie. Maar jy kan nie 'n mentor wat in die sakewêreld is, dan moet jy jou ervaring met my kom deel want dit is nie dieselfde nie. ... in die sakewêreld werk dit anders as die onderwys. Ek meen, selfs as 'n mentor, kyk, 'n bestuurder, as jy 'n bestuurder is in die sakewêreld en jy is 'n bestuurder op skool dan is dit nie dieselfde nie in die sin dat op skool moet jy half soebat, maar in die sakewêreld waarjy verantwoordelik is vir die betaling van persone soebatjy nie (skoolhoof D).
... dit was so drie jaar terug wat hulle so 'n programmetjie aangebied het vir 'n dag, was net vir 'n dag en ek kan onthou een van ons mans wat toe departementshoof geword het, in die vorige kwartaal was daar en toe hy terugkom toe vra ek vir hom, het jy iets geleer? Toe sê hy nee, hy't nie regtig iets geleer, want hulle het hulle gebombardeer; dis te veel inligting vir een dag, dit moet trapsgewys, kontinue moet hulle een aspek vat en daaraan aandag gee en dalk in die volgende maand weer 'n volgende een, so. Hulle het vir hulle probeer in een dag al die inligting gee en dis onmoontlik, jy kan niks leer nie.
Na aanleiding van die beginnerskoolhoofde se mening oor die gebrek aan mentorskap en die vereistes waaraan 'n mentorskapprogram moet voldoen, het die beginnerskoolhoofde verder uitgebrei oor die behoeftes wat in 'n mentorskapprogram aandag moet kry:
Beginnerskoolhoofde, veral Suid-Afrikaanse beginnerskoolhoofde, ontvang nie voldoende voorbereiding en opleiding nie, en daarom vind hulle dit moeilik om die eise van hul nuwe betrekking te hanteer. Hulle word voorts geïsoleer en ontvang weinig of geen sosiale ondersteuning nie. Hulle ervaar 'n gebrek aan kennis van hoe om die daaglikse eise te bowe te kom én om 'n suksesvolle skoolhoof te wees. Daar bestaan 'n groot behoefte aan ondersteuning, formeel én informeel, in die vorm van 'n mentor of 'n mentorskapsprogram. As 'n mentor of 'n mentor-skapsprogram in die voorbereiding of opleiding van voornemende skoolhoofde ingestel sou word, moet daar duidelike riglyne vir die program wees en behoort die skoolhoofde ná deurloping van die program verder ondersteun te word voordat hulle aangestel word. Die ondersteuning moet tydens die eerste drie jaar ná die aanstelling as skoolhoof voortgesit word. Daar is in die Suid-Afrikaanse konteks 'n behoefte aan mentorskap ten einde die doeltreffendheid van skoolhoof-leierskap te verhoog en leerderprestasie te bevorder.
'n Paar aanbevelings vloei uit hierdie studie voort. 'n Mentor behoort vir elke beginnerskool-hoof aangestel te word om hulle tydens die eerste paar jaar ná hulle aanstelling by te staan. Die mentor behoort 'n ervare skoolhoof te wees wat goed bekend is met 'n betrokke skoolomgewing. Verder moet die mentor 'n skakelpersoon tussen die beginnerskoolhoof en die Departement van Onderwys wees om die skoolhoof met departementele dokumente en verwante inligting te ondersteun. 'n Mentorskapsprogram sal van groot waarde wees indien dit uit fases bestaan, waar fase een met die aanstelling van die beginnerskoolhoof begin, fase twee in die eerste jaar ná die aanstelling voortgesit word en fase drie uit gereelde ondersteuning bestaan. Dit sou van groot waarde wees as die mentorskapsprogramme ook aan departementshoofde en adjunkhoofde beskikbaar gestel word sodat hulle deeglik voorberei kan word vir die taak van skoolhoof.