/Bybelkarakters / Elia / Elia Die Tisbiet (Deel 1) – Daar Gaan Geen Reën Meer Val Nie
DAAR GAAN GEEN REëN VAL NIE
Skriftuur: 1 Konings 17:1-6
1)En Elía, die Tisbiet, uit Tisbe in Gílead, het vir Agab gesê: So waar as die HERE, die God van Israel, leef, voor wie se aangesig ek staan, daar sal geen dou of reën in hierdie jare wees nie, behalwe op my woord!
2)Toe kom die woord van die HERE tot hom en sê: 3)Gaan hiervandaan weg en draai jou na die ooste toe en steek jou weg by die spruit Krit wat oos van die Jordaan is; 4)en jy moet uit die spruit drink, en Ek het aan die kraaie bevel gegee om jou daar te onderhou. 5)En hy het gegaan en gehandel volgens die woord van die HERE: hy het gaan bly by die spruit Krit wat oos van die Jordaan is. 6)En die kraaie het vir hom smôrens brood en vleis gebring, en saans brood en vleis, en hy het uit die spruit gedrink.
Baie welkom by die studie van die lewe van Elia, een van die interessantste Ou-Testamentiese karakters. My gebed is dat die Here ons nuwe insigte sal gee aangaande die tipe boodskap wat ons in hierdie eindtyd moet verkondig. Mag dit wees dat die studie van die lewe van Elia ons met nuwe moed besiel om 'n oorwinnende Christelike lewe te lei. Mag dit ook wees dat ons na afloop van hierdie reeks beter sal verstaan hoe om vir die Here se wederkoms voor te berei. Kom ons lees biddend en versigtig wat alles in die Woord van die Here omtrent Elia geskrywe staan.
1 Konings 17:1 Elia die Tisbiet was 'n bywoner uit Gilead. Hy het vir Agab gesê: "So seker as die Here leef, die God van Israel in wie se diens ek staan, daar sal die volgende paar jaar geen dou of reën val nie, behalwe as ek so sê."
As mens vanaf Amman in Jordanië na Damaskus reis, kom jy by die Jabbokspruit uit waar Jakob een nag met die engel geworstel het.
Nadat jy verder deur die indrukwekkende ruïnes van Jerasj gery het, draai jy noord-wes. Na 21km kom jy by 'n plekkie met die naam van Lisdib. Volgens Joodse en Christen-skrywers was dit die antieke Tisbe waar Elia gewoon het. Hier, tussen die berge van Gilead, leef Elia se naam voort want die bouvalle van 'n Christen-kerk en klooster word "Mar Ilyas" genoem.
GODSDIENSTIGE EN POLITIEKE SITUASIE
Dit sal goed wees as ons net vlugtig na die politieke en godsdienstige toestand van die tien stamme van daardie tyd kyk. Wanneer ons kultuur-historiese omstandighede in aanmerking neem, kan ons 'n baie beter evaluasie van iemand se optrede maak.
AGAB EN ISEBEL
In Samaria, die hoofstad van die tien noordelike stamme, het Agab en Isebel op die troon gesit. Volgens argeologiese bronne was Agab een van die magtigste konings van sy tyd. Op 'n keer bv. het Agab se weermag Benhadad van Damaskus met 32 van sy bondgenote verslaan toe hulle Samaria probeer beleër het. (1 Kon. 20:1-21)
Koning Salmaneser III skryf in die Assiriese annale van 'n ander geveg waarin hy teen 'n twaalf-nasie-koalisie geveg het. Van die 3 940 strydwaens van die 12 nasies, het 2 000 aan koning Agab behoort. Agab het 10 000 van die totale gevegsmag van 60 000 soldate in die veld gestoot. Die geveg het in 853 vC by Qarqar aan die Orontesrivier in sentraal-Sirië plaasgevind. Daar is argeologiese getuienis dat Agab oor die grootste gevegsmag van al die lande tussen Assirië en Egipte beskik het. In die spykerskrif-inskripsie verwys koning Salmaneser III na Ahabbu mat Sir-ila. Dis hoe Agab, die Israeliet, in Assiries klink
SAL JY DIT WAAG?
Sal jy dit waag om vir so 'n magtige koning te gaan sê dat hy hom van sy sondes moet bekeer? Elia het dit gedoen. Wanneer 'n mens op die koningsweg in die suide van Jordanië reis, kom jy by 'n plekkie met die naam van Dibon uit. Dit was hier waar 'n Duitse sendeling, F. Klein, in 1868 die Moabitiese steen ontdek het. Vir die eerste keer het geleerdes die naam van Omri en sy seun Agab en die naam van die Here, die tetragrammaton, buite die Bybel in 'n voor-ballingskapse Hebreeus gelees. Terwyl ek voor hierdie merkwaardige steen gestaan het wat deur die Moabitiese koning Mesa geskryf is, het ek aan die betroubaarheid van die Bybel gedink. Argeologie het oor en oor die betroubaarheid van Gods Woord bevestig. En as die Bybel sê dat die Here sondes so rooi soos skarlaken kan vergewe, kan jy dit met 'n geruste hart as die waarheid aanvaar.
Agab se goeie buitelandse betrekkinge met die omliggende buurlande het daartoe gelei dat hy een van die rykste en magtigste konings van sy tyd geword het. Die ivoorpaleis wat hy gebou het, was een van die mooiste spogpaleise van die antieke tyd. Terwyl ek tussen die ruïnes van Samaria gestap het waar Agab regeer het, het ek aan Elia gedink. Hy het die moed gehad om vir 'n baie magtige koning te sê dat hy hom moet bekeer.
Agab was 'n aanbidder van Jahwe, die God van Israel. Maar toe trou hy met prinses Isebel, die dogter van koning Et-Baäl van Tirus en Sidon. Sy skoonpa was ook 'n priester van Astarte volgens Josefus. 'n Vuil, sedelose, heidense godsdiens. Isebel was 'n fanatiese aanhanger van Baälaanbidding. Toe sy met Agab getrou het, het sy gesorg dat Agab 'n groot Baältempel by Samaria oprig. Vanaf Baalbek, naby die Libanees-Siriese grens, het sy Baälpriesters na Samaria laat kom. Hulle is toe gebruik om Israel met hierdie wellustige Baälgodsdiens te verlei. Maar dis nie die enigste gruweldaad wat hierdie bose Isebel gepleeg het nie. Sy het begin om die aanbidders en profete van Jahwe te vervolg en dood te maak.
Sy was 'n magtige instrument in die hande van die duiwel om die volk van die Here met valse godsdiens te verwoes. Sou jy die moed gehad het om haar te gaan bestraf?
ELIA SE BESORGDHEID
Elia se naam het 'n besondere betekenis. "Jahwe is my God". Terwyl al hoe meer van sy landgenote Baäl van die Fenisiërs hulle god gemaak het, het Elia aan die betekenis van sy naam getrou gebly. "Jahwe is my God". Op 'n dag in Meimaand, aan die einde van die reënseisoen, het iets eienaardig in Elia se tuisdorp Tisbe gebeur. Van die mense het bitterlik begin huil. Hy wou by hulle weet waarom.
"Elia, die priesters van Baäl het ons vertel dat hierdie Fenisiese god dood is. Hy is die een wat vir ons die reën gebring het, en nou is hy dood." Toe Elia op 'n dag in November weer dorp toe is, het die mense met al hul ywer feesgevier. Hy wou by hulle weet waarom.
"Elia. Die priesters van Baäl sê dat Baäl opgestaan het. Hy gaan dit binnekort weer laat reën. Ons juig oor sy goedheid teenoor ons." Maar die fees ter ere van Baäl was meer as net 'n onskuldige gejuig omdat hy uit die dood uit sou opgestaan het. Argeologiese gegewens dui daarop dat dit met sensuele ervarings gepaard gegaan het. Dit was 'n emosionele godsdiens met ekstase. Die aanbidders het nie nodig gehad om kognitief (helder en logies) oor hulle godsdiens te dink nie, hulle het net 'n lekker gevoel gekry, 'n gevoelsgodsdiens.
Terwyl ek onlangs na 'n voorstelling van Baäl gekyk het, kon ek in my geestesoog gesien hoe Israel voor hom kom aanbid het. Die bronne sê vir ons dat daar stemme deur hierdie afgode met die aanbidders gepraat het. Dit was 'n sensuele, vernietigende, spiritistiese godsdiens. Onthou! Die eindtyd-Elias gaan met 'n soortgelyke godsdienstige situasie te doen kry.
EFFEK OP ELIA
Elia het met leedwese kennis geneem van die agteruitgang van die mense om hom. Terwyl hy sien hoe Israel dieper en dieper in die modder van afgodery wegsink, het sy onsteltenis net groter en groter geword. 'n Onbeskryflike besorgde hartseer het hom beetgepak. Raak jy ontsteld wanneer jy sien dat iemand geestelik agteruitgaan? Hinder die afvalligheid onder die kinders van die Here jou? Pla jou eie afvalligheid jou?
Miskien het Elia aan God se goedheid vir Sy kinders gedink. Hoe Hy hulle uit Egipte verlos het en toe vir hulle hierdie pragtige land gegee het omdat hulle Hom as hulle God aangeneem het. Dit mag wees dat hy aan die volgende psalm gedink het.
Psalm 105:44,45 Vir hulle het Hy die heidene se lande gegee; wat deur ander volke met moeite verkry is, het hulle in besit geneem. Daarom moet hulle sy voorskrifte gehoorsaam en sy wil doen…
Maar Israel het God se goedheid en leiding van die verlede so te sê vergeet. Afgodery was stadig maar seker besig om hulle van die Bron van Krag te verwyder.
ELIA DIE MAN
Wie was Elia die Tisbiet? Die Bybel sê nie vir ons nie. Hy kon 'n jongman, 'n oujongkêrel of 'n wewenaar gewees het. Ons weet nie.
Wat ons wel weet, is dat hy 'n geweldige sielelas vir sy mense gehad het. In nood het hy eendag iewers tussen die berge van Gilead met die Here gaan worstel.
ELIA SE GEBED
"Ag Here. My volk is besig om van U af weg te dwaal. Mooipraat help nie meer nie. Hulle het U vir die verfoeilike Baäl verruil. Ek bid U. As dit nodig is, stuur U oordele oor hulle sodat hulle tot bekering kan kom. Hulle glo dat Baäl vir die reën en vrugbaarheid verantwoordelik is. Sluit die hemel vir hulle toe sodat hulle kan besef dat Baäl nie vir hulle reën kan gee nie. En mag dit wees dat hierdie oordeel hulle tot bekering sal bring."
Ons weet nie presies waar en wanneer die Here Elia se gebed beantwoord het nie. Miskien was dit tydens een van sy gebedsessies waar Hy die Here gesmeek het om iets vir Sy volk te doen, dat Hy 'n stem gehoor het. "Elia. Ek het jou gebede vir my volk gehoor. Ek wil hê jy moet dadelik die volgende boodskap vir Agab gaan aflewer. Sê vir hom dit gaan vir die volgende drie-en-'n-half jaar nie reën nie. Sê vir hom ons gaan sien of sy Baäl vir hom kan reën gee. Sê vir hom ons gaan van nou af sien wie die ware God in Israel is."
Wat sal jou reaksie wees as die Here jou sou vra om die volgende boodskap aan die president van Suid-Afrika oor te dra?
"Geagte mnr. Mbeki. 'n Verskriklike ramp gaan ons land en sy mense tref as ons nie dadelik begin om die Sabbat van die Here te hou nie. Ons water bronne gaan met rooi alge besmet word. Dis nie al nie. Die seewaters van ons kuslyn gaan ook besoedel word.
Verder gaan die bevolking met verskriklike swere geteister word. Mnr. Mbeki. Roep alle Suid-Afrikaners op tot onmiddellike gehoorsaamheid aan die Sabbat van die Here of dra die verskriklike gevolge van die volk se ongehoorsaamheid."
Sou jy die moed gehad het om so 'n boodskap by die parlement te gaan aflewer? Hoe het Elia dit reggekry? Op watter geestelike vlak sal ek en jy moet wees om soortgelyke boodskappe aan die Agabs van vandag te gaan aflewer? Dit was uitsluitlik deur die beoefening van 'n sterk geloof in die onfeilbare krag van God dat Elia sy boodskap aan Agab kon bring. As hy nie volkome vertroue in die Een gehad het wat hy gedien het nie, sou hy nooit voor Agab verskyn het nie. Ek en jy sal moet leer om die Here baie meer te vertrou as wat tans die geval is. En om Hom meer te vertrou, sal ons baie meer tyd in gebed en bepeinsing van Sy Woord moet deurbring.
DIE REIS NA SAMARIA
Kan jy vir Elia sien stap? Hoe dink jy het hy geloop? So vinnig as wat hy kan. Ek verbeel my hy het die ongeveer 100 kilometer ononderbroke afgelê. Hy moes ten minste 'n dag en 'n nag gestap het. Wat het hy langs die pad gesien? Die vloeiende waters van die spruit Krit; die waters van die Jarmuk- en ander standhoudende riviere. Die heuwels was oortrek met welige plantegroei en statige, lowergroen bome het nie gelyk of hulle ooit deur droogte vernietig kon word nie.
Miskien het die vyand in sy oor gefluister: "Dink jy regtig dat dit so droog gaan word dat hierdie riviere gaan ophou vloei? Dink jy regtig dat die aarde wat nou met plantegroei oortrek is, deur 'n droogte gaan verskroei?" Elia ignoreer die sataniese insinuasies en stap in die rigting van Samaria. In die verte sien hy die heuwel wat koning Omri as sy koninklike tuiste gekies het. Hy stap teen die steiltes uit. Ongemerk glip hy by die wagte van die poort van Samaria verby. Hy loop reguit na Agab se paleis toe. Voordat die sekuriteitswagte hom kon keer, glip hy by hulle verby.
Hy stap deur die deftige ivoorpaleis totdat hy in die troonkamer voor die verbaasde koning tot stilstand kom. Kan jy hulle sien? Agab, geklee in sy deftige koninklike gewaad kyk verontwaardig na die eenvoudige man hier voor hom. Elia, geklee in die klere van 'n profeet, kyk vir Agab reguit in die oë. Hy lig sy arm. "Koning Agab u en die volk het begin om vir Baäl te aanbid. Julle glo dat hy die bron van lewe en seëninge is.
Julle glo hy is die groot stormgod wat op die aarde laat reën en die plante laat groei. Maar ek wil net vandag vir u sê dat daar vir die volgende paar jaar geen reën op u land gaan val nie. Maar dis nie al nie. Die Here in wie se diens ek staan, het gesê dat daar nie eers dou gaan val nie."
Voor die koning vir sy wagte kon sê om hierdie ongevraagde doemprofeet se kop af te kap, verdwyn hy net so misterieus as wat hy verskyn het.
VLUG NA DIE SPRUIT KRIT
Terwyl ek tussen die ruïnes van Samaria rondstap, kyk ek na die heuwels in die verte. My gedagtes is by Elia die Tisbiet. In my geestesoog sien ek hoe die profeet tussen die groen bome verdwyn.
Kom lees saam my hoe die Here in die lewe van Elia gewerk het:
1 Konings 17:2-5 Die woord van die Here het tot Elia gekom en gesê: "Gaan hiervandaan af ooswaarts en gaan versteek jou in Kritspruit, anderkant die Jordaan. Jy kan water uit die spruit drink, en Ek het die kraaie beveel om daar vir jou te sorg. Hy het gedoen soos die Here aan hom opgedra het. Hy het daar in Kritspruit gaan bly, anderkant die Jordaan."
Ons taak is om die Elia-boodskap te verkondig. Die vrye genade van Jesus Christus en die vereistes van Sy heilige wet moet gesamentlik verkondig word. Hierdie Siamese tweeling mag nooit geskei word nie.
AGAB SE OPTREDE
Wat dink jy was Agab se eerste optrede? Hy het met sy vrou Isebel gaan praat. "Wat!" sê sy vir haar man Agab. "Het Elia sowaar vir jou gesê dat die God van Israel gaan sorg dat daar geen reën of dou val nie? Het hy dit gewaag om negatief van my magtige Baälgod te praat? My man, kry die beste soldate wat jy het en sit hierdie doemprofeet agterna. Soek hom tot julle hom kry en dan wys ek vir jou wat maak ek met so 'n vent." Die soektog daardie dag na die profeet Elia was vrugteloos. Die Here self het na Sy profeet se veiligheid omgesien.
GEEN DOU NIE
Die volgende oggend het Agab en Isebel gaan kyk of dit op hulle grasperk gedou het. Daar was geen dou nie. Wat die profeet voorspel het, het waar geword. Agab kon daar en dan besluit het om op te hou om Baäl te aanbid. Hy kon net daar besluit het om terug te keer tot die aanbidding van die God van Israel. As hy dit gedoen het, sou die dou teruggekom het. Maar Agab het sy hart verhard. Die tyd vir die vroeë-reën het aangebreek, maar geen reën het geval nie. Die tyd vir die laat- reën het aangebreek, maar geen reën het geval nie. Waarom nie? Ongehoorsaamheid het die reën teruggehou. Die Elia-boodskap verkondig dat die vroeë- en die laat-reën van die Heilige Gees nie op ongehoorsame mense uitgestort word nie.
Die Elia-boodskap roep mense op om met hulle sondes te breek, aan Sy gebooie gehoorsaam moet wees, sodat hulle die dou en reën van die Heilige Gees kan ontvang.
Die Gees van die Here het die eerste, tweede en derde jaar met die koning en sy volk gepleit. Maar in plaas daarvan dat hulle na Hom toe terugkeer en Hom dien, het hulle Baäl met groter toewyding begin dien. Maar die Here laat 'n sondaar nie sommer aan sy eie lot oor nie. Riviere het ophou vloei, die plante en bome het verskroei en gevrek. Die dorre aarde het van die vloek van ongehoorsaamheid getuig. Mense het by die duisende van hongersnood begin sterf. Die Gees van die Here het net aanhou pleit en pleit.
As daar huidiglik 'n geestelike droogte in jou lewe is, roep die Elia-boodskap jou om jou hart te ondersoek. Dit mag wees dat ek en jy Baäl met een deel van ons hart en die Here met die ander deel dien. Die Elia-boodskap roep jou en my om die God van Israel met 'n onverdeelde hart te dien. En wanneer dit gebeur sal die reëns van die Heilige Gees op ons barre harte uitgestort word, die geestelike droogte beëindig en nuwe geestelike groei voortbring.