Lewensgevaarlike slaapdief wat jou rus steel(Foto: iStock) Jy kan gerus maar gaan loer: Die belangrikheid van genoeg slaap en die handhawing van ’n gesonde slaaproetine duik nie net in elke denkbare gesondheidstudie op nie, maar verskyn op die doktersvoorskrif vir bykans enige kwaal. Tog is daar ’n sluimerende skurk wat dikwels in die spreekkamer oor die hoof gesien word – ’n potensieel lewensgevaarlike slaapversteuring wat, sonder die korrekte behandeling, jou gesondheid sal bly ontspoor. Vergelyk dit met ’n rekenaar. As jy ’n draai gaan loop en jy jou rekenaar vir ’n rukkie nie gebruik nie, gaan dit in “slaapmodus”. Dis nou wanneer allerlei kleurvolle blokkies, patrone of foto’s oor die skerm dans. Die rekenaar is egter steeds aangeskakel. Slaap, dis nou behoorlike of gesonde slaap waarvan die kenners praat, is as die rekenaar heeltemal afgeskakel en uitgeprop is. Slaapapnee veroorsaak dat jou liggaamsrekenaar nooit heeltemal afskakel nie, maar in slaapmodus talm. Slaapapnee is ’n gevaarlike toestand wat veroorsaak dat jy ophou asemhaal terwyl jy slaap. Die woord apnee kom van die Griekse woord wat “asemloos” beteken, en is óf as gevolg van ’n blokkasie van jou lugweg, óf omdat jou brein nie jou asemhaling korrek reguleer nie. (Foto: iStock) Die gevolglike gebrek aan suurstof aktiveer ’n oorlewingsrefleks of -reaksie wat jou net wakker genoeg maak om weer asem te haal. Ofskoon dié refleks jou letterlik aan die lewe hou, onderbreek dit jou slaapsiklus. Dit rem egter nie net rustige slaap nie, maar het ’n enorme uitwerking op jou gesondheid wat potensieel dodelike gevolge kan hê. Hoewel sekere mense ’n hoër risiko het om slaapapnee te ontwikkel, raak dit mense van alle ouderdomme – van pasgebore babas tot volwassenes. Daar word geraam dat minstens 10% van die wêreldbevolking aan slaapapnee ly. As jy snork en dag ná dag uitgeput uit die bed strompel, is die kans goed dat jy hiermee worstel. Die hoofsoorte slaapapnee is: Simptome (Grafika: Janice du Plessis/Maroela Media) Faktore wat die risiko vir slaapapnee verhoog, sluit in: Slaapapnee is ’n ernstige mediese toestand, met komplikasies wat die volgende kan insluit: Jou mediese dokter sal jou waarskynlik na ’n slaapspesialis verwys wat toetse vir slaapapnee sal doen. Die evaluering behels dikwels oornagmonitering van jou asemhaling en ander liggaamsfunksies tydens slaaptoetse by ’n slaapsentrum. Huisslaaptoetse kan ook ’n opsie wees. Toetse om slaapapnee op te spoor, sluit in: As die resultate nie tipies is nie, kan die spesialis behandeling sonder verdere toetsing aanbeveel. As jy obstruktiewe slaapapnee het, kan jou gesondheidsorgverskaffer jou na ‘n oor-, neus- en keelspesialis verwys om ’n blokkasie in jou neus of keel uit te skakel. ‘n Evaluering deur ’n hartspesialis (kardioloog), of ’n dokter wat in die senuweestelsel spesialiseer (neuroloog), kan nodig wees om die oorsake van sentrale slaapapnee te bepaal. In ligter gevalle van slaapapnee, kan leefstylveranderings soos om gewig te verloor of op te hou rook, ’n reuseverskil maak. Jy kan dalk ook die posisie waarin jy slaap, verander. As jy allergieë het, kan jou dokter behandeling hiervoor voorskryf. (Foto: iStock) As hierdie maatreëls egter nie jou simptome verbeter nie of as jou apnee matig tot ernstig is, is ’n aantal ander behandelings beskikbaar, insluitend lugwegdruktoestelle wat kan help om die lugweg oop te hou, suurstofinname te beheer en reëlmatige asemhaling in die hand te werk. Chirurgie word gewoonlik as ’n laaste uitweg aanbeveel. Bykomende bronne: Mayo Clinic, Cleveland Clinic, Hopkins Medicine, WebMd, Sleep Foundation en Medical News Today.