Wetsontwerp wil privaat eiendomsreg verder ondergraweArgieffoto: led.co.za Die vakbond Solidariteit is ernstig besorg oor die voorgestelde Wetsontwerp op die Regulering van Landbougrond. Dié wetsontwerp is op 17 Maart 2017 deur die minister van landelike ontwikkeling en grondhervorming vir kommentaar gepubliseer. Die wetsontwerp bevat onheilspellende en nadelige tekens in soverre dit die sekerheid van privaat besitreg in Suid-Afrika aangaan. “Indien dit bekragtig word soos wat dit tans daaruitsien, sal die wetgewing neerkom op die de facto- en outomatiese onteiening van landbougrond wat deur middel van burokratiese prosesse vir herverdeling bestem is,” waarsku Gerhard van Onselen, ekonomiese navorser verbonde aan die Solidariteit Navorsingsinstituut (SRI). “Huidige eienaars van gedeeltes van landbougrond wat buite sekere aangewese plafonne van eienaarskap val, sal afgesien van ’n paar opsies, weinig keuse hê anders as om vir alle praktiese doeleindes in te stem tot gedwonge verkoop of om onder onteiening deur te loop.” Van Onselen het voorts gesê dat die kategorisering van sekere klasse ekonomiese bates vir outomatiese onteiening en herverdeling ’n gevaarlike en onverstandige presedent skep. “Dit sal waarskynlik reuse-onsekerheid en ernstige ondermyning van investering in en die uitbreiding van landboukapitaal tot gevolg hê, wat uiteindelik verbruikers sal benadeel. Wat nog erger is, is dat dit dui op die oopmaak van Pandora se kissie om privaat besitreg oor die algemeen te ondergrawe.” Van Onselen het bygevoeg dat daar ernstige vraagtekens hang oor die regering se aktiewe verbintenis tot alle Suid-Afrikaners se privaat besitreg as hy so ’n grootskaalse en growwe ingryping voorstel. Boonop stuur die voorgestelde ontneming van buitelanders se huidige eiendomsregte wat landbougrond betref, ’n kommerwekkende sein aan buitelandse beleggers. “In die lig van die enorme huidige politieke onsekerheid, die nasionale begroting en swak beleggingstendense in die privaat sektor is dit ’n roekelose en onbesonne houding om beleid, wat buitelandse belegging vir seker sal onderdruk, te wil implementeer,” het hy bygevoeg. “Ook kommerwekkend is die regering se oënskynlike offensief om talle buitegeregtelike instellings, wat oor omvattende magte beskik, in die lewe te roep wat daarop uit is om markvryheid verder deur toenemende burokrasie onder leiding van die staat in te kort. Die voorgestelde grondkommissie is net nóg so ’n burokratiese instelling wat die ekonomie met inmenging, rompslomp en hoër transaksiekoste gaan beleër,” het Van Onselen gesê. Solidariteit is van mening dat die wetsontwerp ’n bedreiging vir ekonomiese vooruitgang inhou en dat dit versigtig heroorweeg moet word. Solidariteit sal kommentaar wat strook met die inhoud van hierdie verklaring aan die departement van landelike ontwikkeling en grondhervorming voorlê.