Hierdie Sondag se evangelielesing fokus op Jesus se doop deur Johannes. Al die ander tekste het ook te doen met elemente van die doop. In Handelinge 19 word Jesus se doop met dié van Johannes vergelyk; Psalm 29 besing God se magtige stem en Genesis 1 is die verhaal van die skepping waar God gespreek het (met 'n stem) en daar is geskep. By die skepping, soos met die doop, is God die Skepper, die Woord en die Gees betrokke.
laat die wildsbokke ruk van skrik:
Die optrede van Johannes die Doper(Matt 3:1–12; Luk 3:1–18; Joh 1:19–28)
Eerder as verootmoediging is dit gepas om steeds te juig oor God wat Hom in Jesus openbaar in die tyd van Epifanie (Godsverskyning)
Oproep tot lofprysing: ahv Psalm 29
Lees Maria se lofverheffing: uit Lukas 1
Lied 266 "Ons Vader wat woon in die hemel vs 1"
Geloofsbelydenis: ahv Lied 468
Epiklese: Lied 254 "Spreek Heer, spreek Heer 1"
Skriflesing; Markus 1:4-11
Wegsending: Lied 290 "Dit is my troos dat ek gedoop is vs 1,2,3,4"
Respons: Lied 312/313/314/315/ of
in Christus Jesus. Amen (Fil 4:7)
V: Prys die Here, julle hemelinge!
G: 2Prys die Here
V: 3Die stem van die Here weerklink
G: 4Die stem van die Here is magtig,
V: 5Die stem van die Here
G: 7Die stem van die Here
V: 8Die stem van die Here
G: 10Die Here heers oor die watermassas,
V: 11Die Here gee krag aan sy volk;
G: Ons prys die Here!
RUBRIEK: Flammikidz – Lof / Geloofsbelydenis)
Skriflesing: Markus 1:4-11
Lees die doop van Jesus uit die Nuwe Testament vir kinders en onderstreep net weer die kernbetekenis van die Verbondsdoop.:
9–11 Op 'n dag kom Jesus na Johannes toe. Hy het van Nasaret af gekom. Johannes het vir Jesus in die Jordaanrivier gedoop*. Toe Hy uit die water kom, het die hemel skielik oopgegaan. Die Heilige Gees* het na Jesus toe gekom. Dit het gelyk soos 'n duif wat na Hom toe kom. God sê toe uit die hemel: "Jy is my Seun vir wie Ek baie lief is. Dit wat Jy doen, maak My baie bly!"
Dit kan aangevul word met die volgende suggestie uit Bybel Media se Woord en Fees 2014/2015
Toy story 1 dien as 'n goeie illustrasie vir die doop. Gebruik die videogreep waar Buzz ontdek dat Andy sy naam op Buzz se voet geskryf het en hom so gemerk het as sy eiendom. Verduidelik dat die doop ons op dieselfde manier merk omdat ons aan God behoort. 'n Verdere lyn sou kon wees waar die wete Buzz aanvuur tot aksie. Op dieselfde manier is ons doop, ons roeping om, in navolging van Jesus, werksaam te wees in God se koninkryk
Een van die groot profete bid hierdie aangrypende woorde:
As U maar die hemel
en wou afkom
Hierdie gebed vind in die tyd na die ballingskap plaas. Dit is die sesde eeu voor Christus. Die verwoeste Jerusalem laat 'n permanente wond in die verslae oorblyfsel van die volk Israel. In hierdie tyd bid die profeet Jesaja: "As U maar die hemel wou oopskeur…."
Hy vra daarmee dat die Here Hom nie ver weg moet hou nie, maar betrokke moet raak, Hom solidêr met die nood van sy volk moet verklaar. Jesaja bid om iets te mag sien van die heerlike teenwoordigheid van God in die wêreld. Hy vra dat God uit die hemel sal kom en die kloof tussen Hom en sy volk sy oorbrug.
Jesaja se gebed vind weerklank in Markus 1, wanneer vertel word van God wat inderdaad onder mense kom woon het, van die hemel wat toe inderdaad oopgeskeur het.
Markus 1 begin sy evangelie met 'n aanhaling uit die boek Jesaja (1:2-3):
maak die paaie vir Hom reguit (Jesaja 40:3)
Hy kombineer die aanhaling uit Jesaja 40 met 'n verwysing na Eksodus 23:20 en Maleagi 3:1:
Kyk, Ek stuur my boodskapper voor jou uit
Hierdie aanhalings vestig die aandag op die wegbereider vir Jesus van Nasaret. Daar was iemand wat die volk se aandag daarop gevestig het dat God inderdaad nou die hemel gaan oopskeur en in die Messias tot by die mense gaan kom. Hierdie wegbereider is Johannes die Doper.
Verstommend genoeg tree die wegbereider vir Jesus in die woestyn van Juda op. Hy bring 'n boodskap van verandering: "Bekeer julle en laat julle doop en God sal julle sondes vergewe." (4).
Die woestyn en die bekeringsboodskap klink nie vir moderne mense na 'n goeie "pick up line" as jy die massas wil bereik nie. Mens sou eerder 'n hele span in aksie wou sien in Jerusalem, by die tempel. Tog tree Jesus se wegbereider, Johannes, in die woestyn op.
Die wegbereider is nie geklee soos mens van 'n effektiewe publieke skakelbeampte sou verwag nie. Hy het klere van kameelhaar gedra met 'n leerband om sy heupe. Hy sou ook nie mense met gratis kos kon lok nie. Daarvoor sou skares nie kom nie, want hy het van sprinkane en veldheuning gelewe.
Daarmee herinner Markus ons aan die profeet Elia, wat soortgelyke klere gedra het (2 Konings 1:8). Daarmee sê Markus dat Johannes die Doper eintlik die tweede Elia is. Die Jode het immers verwag dat die Messias se koms voorafgegaan sou word deur 'n profeet soos Elia.
Die woestyn het vir die Jode nie net die betekenis van 'n gevaarlike, wilde en onbewoonde plek gehad nie. Die woestyn is ook gesien as die plek waar die Here sy volk vorm en toerus. Die lang trek deur die woestyn na die beloofde land was 'n vormingstyd, en die woestyntyd van die ballingskap was ook gerig op die geestelike vorming van die volk om ingestel te wees op God.
Hoeveel bedenkinge ons ook al oor die woestyn, die kos en die kleredrag sou kon hê, was dit vir die Jode van Jesus se tyd 'n teken dat God aan die werk is. Johannes die Doper se optrede was presies dié van 'n wegbereider wat die volk se aandag gevestig het op die groot dinge wat God aan die doen is.
Markus vertel Johannes se boodskap het twee hoofpunte gehad.
Eerstens het hy mense ernstig opgeroep tot bekering (1:4). Bekering is baie meer as emosies. Dis nie bloot om te sê jy is jammer oor jou optrede nie. Bekering is om te breek met 'n ou lewe. Bekering is om jou lewe te heroriënteer aan God. Vir die meeste mense is dit 'n draai deur 180 grade.
Markus vertel dat die mense uit Judea en Jerusalem na Johannes gestroom het. Hulle het berou gehad oor hul sonde. As bevestiging van hul sondebelydenis en hul nuwe lewe is hulle dan deur Johannes in die Jordaan gedoop.
Op grond van die getuienis van die Ou Testamentiese profete het die Jode verwag dat daar in die laaste dae so 'n groot bekering sal plaasvind. Dink aan Jeremia 31:33-34 waar die Here sê almal sal Hom dien: "Ek sal hulle oortredings vergewe en nie meer aan hulle sondes dink nie."
Volgens NT Wright was die ballingskap vir die Jode van Jesus se tyd eintlik nog nie verby nie. Sedert hulle 600 jaar vantevore in ballingskap weggevoer is, en net 'n oorblyfsel teruggekeer het na die beloofde land, is die koningskap van God en die volk van God nog nie weer herstel nie. Belydenis oor sonde was gesien as 'n prioriteit om weer God se genade en aanraking te beleef. Vandaar die passie om sonde te bely en God se wil te soek.
Tweedens was Johannes se boodskap dat die eintlike belangrike gebeure en die werklike belangrike Persoon nog op pad is (1:7-8). Die Een wat kom, is Johannes se meerdere. Johannes is trouens nie eers werd om te buk en sy skoene los te maak nie. Daarmee sê Johannes die verskil tussen hom en Jesus is groter as die verskil tussen 'n slaaf en sy eienaar.
Nog 'n verskil is geleë in Johannes se doop wat met water geskied, en Jesus se doop met die Heilige Gees. Die Joodse verwagting was dat God in die laaste dae aan al sy kinders die Heilige Gees sou gee. Jesus sou die Heilige Gees aan sy volgelinge gee, want Hy is self met die Heilige Gees bekragtig (1:10).
Markus se vertelling oor Johannes die Doper se optrede onderstreep: Jesus se koms was die grootste gebeurtenis in die wêreld se geskiedenis. "Dit was die hoogtepunt van God se planne met die wêreld – en ook die hoogtepunt van sy planne met jou." (Bybellennium)
Die effek van Johannes die Doper se optrede was groot. Wanneer die evangelie verder ontvou, sien ons die mense het kennis geneem van Jesus. Selfs in die noorde, in Galilea, het mense van Jesus geweet.
Deur 'n magdom Ou Testamentiese verwagtinge in sy verhaal in te weef, verduidelik Markus waarom Johannes se boodskap en bekendstelling van Jesus so effektief was. Waar Johannes opgetree het, watter klere hy gedra het, sy lewensstyl en sy boodskap, was 'n effektiewe sneller wat mense laat regopsit het. Johannes het hulle help verstaan: Neem kennis! God is aan die werk! God gaan die hemel oopskeur en sy volk aanraak!
Die kerk as wegbereider
Ons dink dikwels aan onsself as mense wat Jesus volg. Waar Hy lei, daar gaan ons, en só leef ons. Ons is dissipels, volgelinge.
Wat sou gebeur as ons bykomend ook aan onsself, en aan ons lewe, dink as wegbereiders vir Jesus. Wegbereiders is mense wat weet dat Jesus reeds daar is, reeds oral is. Maar wegbereiders vestig die aandag op Jesus. Wegbereiders neem die plek waar mense is – letterlike en figuurlike plekke – ernstig, en konnekteer mense se verwagtinge en nood met die Messiaskoning wat gekom het om die hemel vir hulle oop te skeur.
In Lukas 10 stuur Jesus die dissipels vóór Hom uit na elke dorp of plek waar Hy van plan van om self uit te kom. Hierdie dissipels (volgelinge) wat voor die Here uitgaan, dra die boodskap van vrede van die koninkryk van God. Dit berei mense vir Jesus voor. Maar hulle moet vasstel of daar reeds mense van vrede is – wat die voorbereidingswerk van God die Vader en die Heilige Gees veronderstel.
Hier is 'n duidelike komplekse spel van voor en na, van voorberei, en afhandel, in tekste wat oor die bediening van gelowiges handel. Dit maak dit nie vergesog om steeds van die kerk as wegbereider vir Jesus te praat nie.
Dit laat mens dink aan Lesslie Newbigin wat sê die kerk se getuienis en lewe is die uitleg van die evangelie. Mense weet nie anders wie Jesus is as deur die kerk (waarmee ons ook die lidmate bedoel) se lewe en se getuienis nie. Hoe ons leef, berei mense voor om Jesus te kan ontvang.
Waar moet die kerk wees om wegbereiders te wees? Wat moet die kerk aantrek, hoe moet die kerk leef? Wat moet ons sê? Elke gemeente, en die leierskap van elke gemeente, moet hieroor nadink.
In daardie tyd, vertel Markus, het Jesus van Nasaret uit Galilea gekom en is Hy deur Johannes in die Jordaan gedoop.
Waarom sou die sondelose Lam van God dit doen? Hy het tog nie sonde gehad nie (2 Korintiërs 5:21)? Daar is verskillende redes:
Jesus vereenselwig Hom met die mense wat na Johannes stroom;
Hy vereenselwig Hom met die bekeringsproses en bevestig dat dit inderdaad die pad van God is;
Jesus sit sy skouer onder mense se sonde in, en verklaar dat Hy juis gekom het om mense van sonde te verlos.
Jesus se doop is 'n groot dag in die lewe van die drie-enige God. Daar in die Jordaan, op die oomblik toe Jesus Hom met mense en hul sonde identifiseer, skeur die hemel inderdaad oop. Die Heilige Gees daal soos 'n duif uit die hemel neer na Jesus. God die Vader praat ook uit die hemel: Jy is my geliefde Seun. Oor Jou verheug Ek My." (10-11)
Markus skryf sy hele evangelie om te bevestig dat Jesus die Seun van God is. Dit is die belangrikste moment van hierdie gebeure. God self bevestig dat Jesus sy Seun is. Jesus is God se geliefde Seun oor wie Hy Hom verheug. Jesus se bediening dra die Vader se goedkeuring weg, en Jesus ontvang die Gees van God om Hom te bekragtig vir sy bediening.
In hierdie verse word die geheim van die Christelike lewe ontsluit. Vir ons lyk die kerk dikwels net na 'n klompie menslike handelinge. Só het die dooptonele tydens Johannes die Doper se optrede ook gelyk.
Die belangrikste elemente in die landskap is egter nie die Wegbereider, sy boodskap, die klere van kameelhaar, die rivier, die water en die bergwoestyn nie. Die belangrikste deel van die landskap is die Drie-enige God en die handelinge van God. Die werklikheid van die Vader, Seun en Heilige Gees wat optree in die doop van Jesus is die belangrikste sleutelelemente van die landskap waarin ons leef.
Daarom kan mens jou lewe aan Jesus toevertrou. Hy is werklik die Seun van God. In Hom het die hemel werklik oopgeskeur. Hy oorbrug die afstand tussen God en mens. In Hom verklaar God Godself solidêr met mense se nood en ellende, waarvoor Jesaja eeue gelede so aangrypend gebid het.
John van de Laar skryf (www.sacredise.com) dat die treffendste van Jesus se doop, met die oog op Epifanie, die openbaring van God se heerlikheid is. Vryelik vertaal:
God se heerlikheid word primêr nie gesien in publieke tonele van wonderwerke, of glorieryke oomblikke en verblindende hemelse flitse nie. In Markus se evangelie lyk dit of alleen Jesus die duif sien en die stem hoor. Vir al die ander aanwesiges word God se heerlikheid openbaar in 'n eg menslike moment, waar die Een na Wie Johannes die Doper wys, in die water staan en dieselfde doop van berou en bekering as die sondaars rondom Hom ontvang. Op hierdie wyse word God se heerlikheid in Jesus se menslikheid openbaar, en in Jesus se solidariteit met die mense in wie God 'n welbehae het.
Hierdie koms van Christus is 'n kreatiewe daad. Christus word bemagtig vir sy missie om mense te red, en menslikheid self word herdefinieer. Dit gebeur omdat God mens word, maar ook omdat mense aanstons uitgenooi word om God se teenwoordigheid te beleef, en verenig te word met Christus.
Hierdie paar kort verse is oorweldigend ryk aan inhoud en betekenis. Ons het reeds daaroor gepraat dat ons ons lewens moet verstaan as heenwysers na Christus. Ons is geroep om so te leef en te praat dat Christus 'n lewende werklikheid vir ander word. Ons is wegbereiders.
Tweedens word ons genooi om met dankbaarheid, lofprysing en aanbidding te kyk na God wat mens geword het en 'n doop van sondaars deurloop – ter wille van ons. Daarin sien en hoor ons die polsslag van God se liefde vir mense – sondaarmense, soos ons.
Derdens kan ons in Christus ook God se stem uit die hemel hoor. Hy praat oor ons, wat in Christus kinders van God geword het: "Jy is my geliefde seun / dogter, oor jou verheug Ek My." Kan daar 'n groter anker, troos en bron van hoop vir mense wees wat 'n nuwe jaar aanpak?
Ons word vandag diep, diep getroos. Ons leef onder 'n oopgeskeurde hemel. Ons leef in 'n landskap waar God die Vader, Seun en Heilige Gees aktief werksaam is: tot ons heil en behoud.
V: God se koninkryk is te vind waar ons werk, speel en slaap. Ons vind Jesus dikwels buite tussen die mense en nie net in die sinagoge nie. As navolgers van Christus is dit dan ook waar ons ons moet bevind. 'n Uitsending, wat aansluit by die sentrale boodskap van die dag, is daarom belangrik.
Soos die Vader Jesus gestuur het, stuur Hy julle ook.
(Daar is ruim gebruik gemaak van liturgiese voorstelle in Bybelmedia se Preekriglyne en Liturgiese Voorstelle vir 2014-15.)