Hertzogville ‘stort ineen’ – inwonersRiool- en vullisverwyderingsdienste word glad nie gelewer nie. (Foto: Verskaf) Kinders wat in rou riool speel terwyl diere daarvan drink, het ŉ algemene toneel in Hertzogville in die Vrystaat geword. Inwoners sit boonop gereeld sonder krag of water en dit blyk dat die dorp ŉ algemene stortingsterrein geword het. Dié probleme duur al jare voort en inwoners kla die munisipaliteit doen dadels om die probleme daadwerklik aan te pak. Inteendeel, die munisipaliteit wil nou sommer ŉ peperduur tennisbaan in die informele nedersetting bou, eerder as om noodsaaklike infrastruktuur te herstel. Hierdie probleme word hoofsaaklik toegeskryf aan die swak instandhouding van infrastruktuur en aanlegte, toerusting wat voortdurend buite werking is en die Tokologo-munisipaliteit se algehele versuim om basiese dienste te lewer. Johann Steenkamp, voorsitter van die AfriForum-tak op Boshoff, sê water- en rioolwerke op die dorp is tans in ŉ haglike toestand. Volgens Steenkamp beloop ŉ beplande nuwe tennisbaan in die Malebogo-nedersetting na beraming meer as R2 miljoen en meen hy dié geld kan eerder aangewend word om noodsaaklike opknappings aan infrastruktuur te maak. Dit blyk dat die dorp ŉ algemene stortingsterrein geword het. (Foto: Verskaf) “Belangrike infrastruktuur soos suiweringstelsels en drukpompe is bykans heeltemal buite werking. Riool- en vullisverwyderingsdienste word ook glad nie gelewer nie. “Die hele dorp ervaar hierdie probleme. Woonbuurte, ondernemings én informele nedersettings loop deur.” Steenkamp sê rou riool vloei ook nie net deur strate nie, maar lê in plasse voor mense se voordeure en agterplase aangesien dreine voortdurend verstop is. Vrektes onder diere wat van dié rioolwater drink of besmette gras eet, is ook ŉ algemene verskynsel. Inwoners drink liefs ook nie meer die kraanwater nie en gebruik dit slegs om mee te bad. “Die gesondheidsrisiko’s wat hiermee gepaardgaan, is massief,” sê Lambert de Klerk, bestuurder van omgewingsake by AfriForum. Belangrike infrastruktuur soos suiweringstelsels en drukpompe is bykans heeltemal buite werking. (Foto: Verskaf) ŉ Inwoner het anoniem aan Maroela Media gesê dat haar driejarige seuntjie siek geword het omdat hy vermoedelik met rou riool in die gesin se erf in aanraking gekom het. “Rou riool het dae lank in plasse in ons erf – waar my seuntjie gereeld speel – opgedam. “Hy het verlede week gebraak en maagwerkings gehad en hoewel ek nie bewyse het nie, vermoed ek dis omdat hy dalk in aanraking met die riool gekom het.” Benewens die voortslepende rioolprobleme sê sy die dorp se paaie is ook in ŉ haglike toestand en dat sy dikwels bang is haar klein Renault Kwid beland in een van die enorme slaggate in die pad. Die meeste straatligte is glo ook sedert Februarie buite werking. “Dis gevaarlik om so in die donker te ry. Nou los ek maar ten duurste al my ligte aan sodat ek veiliger kan voel as ek saans by die huis kom.” Sy sê bome word ook nie gesnoei nie en raak gereeld aan kragpale wat dan tot kragonderbrekings lei. Tolla Faber (69), ŉ boer en sakeman wat al 20 jaar op Hertzogville woon, sê hy weet nie hoe lank dié dorp nog gaan staan nie. Faber sê hy het al menige kere herstelwerk, soos die vul van slaggate, op sy eie onkoste gedoen. “Ons [inwoners] het in ŉ stadium regstappe teen die munisipaliteit oorweeg, maar het ongelukkig nie die finansiële hulpbronne gehad om dit aan te pak nie.” Belangrike infrastruktuur soos suiweringstelsels en drukpompe is bykans heeltemal buite werking. (Foto: Verskaf) Faber sê daar is enkele mense binne die munisipaliteit wat werklik uit hul pad gaan om inwoners by te staan, maar dat hulle min tot geen ondersteuning van die bestuur ontvang nie. “Intussen moet ons as inwoners self inspring en kyk waar ons kan help. Ek weet ons betaal almal belasting, maar ek steek my hand op om te help, want dis my dorp,” sê Faber. “Al maak jy net die gate voor jou eie huis reg, sal dit reeds ŉ verskil maak.” De Klerk sê AfriForum kyk tans na die moontlikheid om private dienste aan sy lede in onder meer Hertzogville te bied. Hy sê AfriForum sal ook die munisipale en provinsiale bestuur nader en regstappe oorweeg indien nodig. “Die Vrystaat word gekenmerk deur munisipale en staatsverval. Baie dorpe ervaar dieselfde kopsere en probleme as Hertzogville.” Die munisipaliteit het nog nie op Maroela Media se navrae reageer nie.