PressReader - Weg!: 2018-12-01 - Vir die vo­ëls
Vir die vo­ëls
Ag­ter in Weg wag nóg in­te­res­san­te din­ge om te sien, lees en doen!
Weg! - 2018-12-01 - Inhoud -
Dis 3.30 vm. toe ek in­draai by die vul­sta­sie op Hu­mans­dorp. Ter­wyl ek uit die kar klim, her­in­ner my rug my dat my veer­tigs na­der kruip. Chris­ti­na A­gui­le­ra laat waai op die ra­dio. Blyk­baar net vir my, aan­ge­sien al­mal an­ders aan die slaap is: my vrou, twee kin­ders, én die nag­skof­pe­trol­jog­gies.
“Hoe­kom doen ek dit?” won­der ek. ’n Paar uur ge­le­de het my foon ge­biep. Die bood­skap het my in ’n koue sweet laat uit­slaan: “Moont­li­ke U­p­cher’s war­bler by Tan­ka­ta­ra-sout­pan­ne, bui­te Port E­li­za­beth.” Al ons plan­ne vir die res van die week is on­mid­del­lik op­sy ge­skuif. Dié vo­ël­tjie is nog nooit in Sui­der-A­fri­ka aan­ge­te­ken nie; dus ’n splin­ter­nu­we een vir die vo­ël­boek. Vir ’n kra­ni­ge vo­ël­ky­ker is daar niks meer op­win­dend nie!
Met be­hulp van Chris­ti­na se hoog­ste no­te kry ek die pe­trol­jog­gie wak­ker en die tenk weer vol. Dis nog so­wat 100 km se ry en die son gaan bin­ne­kort op­kom. Toe ons uit­ein­de­lik by die on­op­val­len­de sout­pan­ne­tjie aan­kom, staan daar reeds ’n string kar­re. Al­mal is hier om die­self­de re­de. Ek her­ken die helf­te van die vaak maar op­ge­won­de ge­sig­te. Die vreem­de­lin­ge word da­de­lik aan­vaar as span­maats in die soe­ke na ons vaal­bruin tei­ken. Die soek­tog is kort, en die ver­dwaal­de san­ger­tjie werk mooi saam. On­be­wus van die ka­me­ra­len­se en ver­ky­kers wat el­ke be­we­ging dop­hou, hop me­neer­tjie in bos­sies rond op sy soek­tog na mug­gies.
Om so ’n swer­wer na te jaag is in vo­ël­kyk­taal be­kend as twit­ching. Daar is ’n goue re­ël as dit by dié a­dre­na­lien­sport kom: Hoe vin­ni­ger jy daar kan kom, hoe be­ter is jou kans om die vo­ël te kry. Dis hoe­kom twit­chers deur­nag reg oor die land in ’n mo­tor jaag en soms selfs met Ku­lu­la-my­le.
Dis ’n ei­en­aar­di­ge ge­voel: Hoe lan­ger jy wag, hoe meer stres­vol word die he­le ding. As jy dan jou tei­ken on­der oë kry, word jy oor­val met ’n in­ten­se ge­voel van ver­lig­ting en ge­noeg­doe­ning.
Dit ge­beur ge­reeld dat die plan mis­luk. Die ry, geld en vroeg op­staan was vir die wind en dit maak jou som­mer lus om jou ver­ky­ker in die see te gooi.
In die ge­val van die san­ger by Tan­ka­ta­ra was daar ’n an­der strui­kel­blok. Hier­die klein vaal vo­ël­tjie (KVV) is be­son­ders moei­lik om uit te ken van sy ne­fies. Ken­ners van reg oor die wê­reld het aan die stry ge­raak. Fo­to’s is in fo­ren­sie­se de­tail on­der­soek. Klank­op­na­mes is ont­leed. Daar is ge­wik en ge­weeg, en al­le moont­li­ke va­ri­a­sies van al­le moont­li­ke op­sies is on­der­soek.
Maar ja, die amp­te­li­ke Bi­r­dLi­fe Suid-A­fri­kaan­se Ra­ri­tei­te­ko­mi­tee ( ja, daar is so iets) het be­sluit: U­p­cher’s War­bler.
Die vol­gen­de uit­da­ging: ’n A­fri­kaan­se naam. Dié skug­ter me­neer gaan waar­skyn­lik be­kend staan as die vaal­spot­san­ger. Ek meen “ver­dwaal­de san­ger” of “po­pu­lê­re san­ger” sou meer van pas wees.
Par­ty men­se frons as hul­le hoor jy is ’n twit­cher. Maar dit gaan oor baie meer as om net nog ’n reg­mer­kie op jou lys. Jy is deel van ’n stuk ge­skie­de­nis. Jy skep ’n sto­rie waar­mee jy nog tal­le an­der vo­ël­ky­kers ja­loers gaan maak om ’n kamp­vuur. En as hul­le die vol­gen­de uit­ga­we van die vo­ël­boek pu­bli­seer, kan jy met trots na daai krui­sie op die ver­sprei­dings­kaart kyk, en dink: “Ek was daar.”
Ek sou nie­mand aan­raai om haas­tig te wees om ’n le­wens­lys te vol­tooi nie. As jy eers by 700 of 800 is, is die e­nig­ste moont­li­ke nu­we li­fers ver­dwaal­de swer­wers soos dié. En ek is nie se­ker of my kre­diet­kaart of my rug dit veel lan­ger gaan hou nie. ( Daar is so­wat 950 vo­ël­spe­sies in Sui­der-A­fri­ka en Faansie se lys staan al op 865. – Red.)
– Faansie Peacock