Murray, Samuel – Gemeentegeskiedenisargief
Ds. Human Samual
21 Jul. 1913
BA (US), Th.M. (Princeton)
17 Mrt 1980
Samuel Murray is op 21 Julie 1913 te Loxton in die Groot-Karoo gebore, hy staan as Sam bekend.
Sy voorvader John Murray (1785) kom in 1807 uit Skotland in Kaapstad aan, waar sy broer Samuel toe reeds vyftien jaar lank 'n suksesvolle sakeman was in Strandstraat 45-47 te Kaapstad. Die twee broers was transportryers wat verskeie skepe, bote en ossewaens besit het waarmee 'n in- en uitvoerhandel bedryf is. John Murray en sy vrou het nege kinders, waarvan sy naamgenoot John Murray (1818); 'n onderwyser op Carnarvon in die Karoo, in 1882 tragies sterf op een van sy besoeke in die buitewyke toe 'n weerligstraal hom onder 'n groot boom verkool.
Sy seun Izak Murray trou met Dinande Vries van Prins Albert en hulle het dertien kinders, waarvan vier broers naamlik Izak, Hamilton, Abraham en Samuel predikante word. Die oudste, ds. Izak Murray is in 1988 in die hoë ouderdom van 99 jaar en 8 maande in Pretoria Oorlede. Ds. Hamilton Murray, onder die familie bekend as oom Ham was sendeling te Lusaka in Noord-Rhodesië (Zambië); ds. Abraham Murray, onder die familie bekend as oom Abe, was sendeling te Mvera in Njassaland (Malawi) en die jongste is ds. Sam Murray.
Sam is slegs sewe jaar oud toe sy vader Izak Johannes Murray in 1928 sterf. Sy moeder was sieklik en hy het tot die einde van sy lewe met deernis en liefde na haar verwys. Haar kinderlike geloof in Jesus Christusis ook in sy hart geplant. Hy gaan woon by sy broer ds. Izak Murray op Oranjeville in die Vrystaat, dit was vir Sam soos 'n tweede pa wat ook in al sy finansiële behoeftes voorsien het. Hy het Sam soos 'n eie kind behandel. Hy begin sy skoolopleiding in 1920 aan die Laerskool Victoria-Wes, in 1928 is hy 'n leerling aan die Hoërskool Oranjeville en daarna aan die Hoërskool Heilbron waar hy einde 1930 matrikuleer. Aan die begin van 1931 vertrek Sam Murray na die Universiteit van Stellenbosch om predikant te word, hierin word hy moreel en finansieel ondersteun deur sy broer Izak. Aan die einde van 1933 behaal hy die BA (Admissie) en is daarna student aan die Teologiese Seminarium op Stellenbosch. Sam ontvang 'n studiebeurs na die VSA waar hy in 1937 – 1938 aan die Princeton Teologiese Seminarium studeer en die ThM-graad in Teologie behaal. In die tyd was prof Albert Einstein 'n dosent aan die universiteit. Hy keer terug na Suid-Afrika en word einde 1938 as proponent gelegitimeer.
In die tyd was beroepe skaars en genoeg proponente beskikbaar om as hulpleraars in gemeentes diens te verrig. Proponent Sam Murray help in die wyke Louisvale en Karos naby Upington aan die Oranjerivier, later hulpprediker in die NG Moedergemeente in Port-Elizabeth. Op 25 Februarie 1941 trou hy met Eunice Phoebe Grevar, 'n huishoudkunde onderwyseres aan die Hoër Meisieskool Oranje in Bloemfontein. Die plegtigheid is gehou in die NG Gemeente Clocolan, die huweliksbevestiger was sy broer ds. Izak Murray. Die bruidegom was geklee in Voortrekkerdrag en die bruidspaar is vervoer in 'n kapkar met twee spogperde, versier met volstruisvere. Uit die huwelik is vyf kinders gebore: Isak Daniel Murray; Peter George Murray; Samuel Murray, hy word predikant van die NG Kerk en is getroud met Uelogia Smuts, dogter van ds. en mev. Mike Smuts; Christo Murray en Eunice Phoebe Murray.
Ds. Sam Murray word op 17 Januarie 1942 met handoplegging in die NG Gemeente Paterson ontvang en bevestig, 'n pragtige dorpie noordoos van Port-Elizabeth. Gedurende die Tweede Wêreldoorlog in 1944 is hy sewe maande lank veldprediker in Egipte. Op 18 Januarie 1947 word hy leraar van die NG Gemeente Maraisburg (Hofmeyr); waar hy drie jaar lank werk. Op 26 Junie 1950 word hy leraar van die NG Gemeente Leonard in die toe genoem Duitswes-Afrika, 'n besondere agt jaar in die lewe van die gesin. Dit was pioniersjare en met harde werk en oorgawe het ds. Sam ongelooflik baie bereik, hieroor skryf die kerkhistorikus dr Thys Nieuwoudt breedvoerig in sy boeke oor die NG Kerk in Suidwes-Afrika. In ds. Sam Murray se dienstyd word 'n pragtige kerkgebou in Leonardville gebou en 'n kerksaal op Arahoab, later bekend as Aranos.
'n Roepstem terug na die Unie van Suid-Afrika word gehoorsaam, want op 20 Desember 1958 word ds. Sam bevestig as herder en leraar van die NG Gemeente Vaalharts op Jan Kempdorp. In 1964 word hy leraar van die NG Gemeente Parkheuwel in Port-Elizabeth, maar ses jaar later in 1970 word hy leraar van die NG Gemeente Windhoek-Hoogland in Suidwes-Afrika. Op 19 Maart 1977 keer hy terug na die Oos-Kaap as leraar van die NG Gemeente Kareedouw, waar hy op 17 Maart 1980 aftree en die egpaar hulle op Jeffreysbaai vestig. Peter Murray onthou: "Die vyf belangrikste eienskappe vir my van hom was: Sy getroue huisbesoek; sy verantwoordelike finansiële bestuur; sy humeur wanneer sy kinders ongehoorsaam was; sy gereelde huis-godsdiens saam met sy gesin; en sy streng houding oor gereelde kerkdiensbywoning."
Kort na sy aftrede was ds. Sam Murray betrokke in 'n fratsongeluk op die strand van Jeffreysbaai, 'n brander het hom platgeslaan en hy was ses maande lank verlam en het in traksie gelê. Gelukkig het hy wonderbaarlik herstel en is nog 'n kwarteeu by sy lewe gevoeg. In die laat tagtigerjare het die egpaar na 'n ouetehuis Ons Tuiste op Humansdorp getrek, waar mev. Phoebe Murray op 22 Augustus 1994 oorlede is en op Kareedouw begrawe word. Hierna betrek ds. Sam 'n kleiner woonstel, kry verskeie klein beroertes en sterf op 18 Augustus 2005.
Op 22 Augustus 2005 word 'n roudiens vir ds. Samuel Murray in die NG Kerk Kareedouw gehou, die gemeente waar hy 'n kwarteeu gelede sy emeritaat aanvaar het. Sy seun ds. Samuel Murray lewer 'n troosdiens met Josua 1 as vertrekpunt, terwyl die Murray-kinders met liefde en dankbaarheid terugdink aan wonderlike tye. Ons haal enkele gedagtes aan uit 'n huldiging oor ds. Sam: "'n Verbondskind wat sy kinders in die verbond grootgemaak het. 'n Rentmeester by uitnemendheid. 'n Roepingsbewuste kind van God. 'n Mens met 'n oop hart en hand vir ander. 'n Gesins- en familiemens". Daar is ook aangehaal oor wat hy by herhaling oor jare heen gesê het. 'n Stukkie humor oor motors en bestuur onthou almal: "Hou links! En onthou, almal wat van voor kom, is dronk, en almal wat van agter kom, is besete". – Dr Gerdrie van der Merwe.