Ooreenkoms vir Universiteit van Pretoria (UP)Een van Tuks se ikoniese geboue, “Die Skip” Foto: Mike Prins, Wikimedia Mediaverklaring oor ooreenkoms tussen die volgende partye: Gauteng provinsiale alliansie en prgressiewe jeugalliansie (PYA) soos volg verteenwoordig: en Die Solidariteit Beweging, soos volg verteenwoordig: RE: Herstel van ‘n vreedsame, stabiele en volhoubare akademiese program aan die Universiteit van Pretoria (UP) Ons, die bogenoemde partye, het op 24 Februarie 2016 ’n konstruktiewe, bilaterale vergadering in die Stad Tshwane gehou. Dié vergadering volg op ’n reeks van gewelddadige gebeure wat verlede week tot die betreurenswaardige sluiting van die UP gelei het. Hoewel die partye bewus is van die feit dat hulle verskillende standpunte oor verskeie sake huldig, is die partye geïnspireer deur die gees van veelpartygesprekke en dialoogpraktyk wat insluitend, deursigtig en breedweg verteenwoordigend is van uiteenlopende denke. Hierdie veelpartygesprekke het ons land histories as beste praktyk gedien om komplekse sake van gemeenskaplike belang tussen verskeie belanghebbendes en partye op te los. Die partye het daarom saamgestem dat sake van gemeenskaplike belang wat die bilaterale ontmoeting genoop het tot drie kritiese sake beperk kan word, en kom daarom soos volg ooreen: Die partye het die onlangse vlaag van geweldsaktiwiteite, roekelose en gevaarlike rassistiese retoriek en haat by die Universiteit van Pretoria (UP) opgemerk. Die partye het opgemerk dat dié agterlike, betreurenswaardige praktyke ook gelei het tot optrede wat lewe en eiendom bedreig het. Dit was bewerkstellig deur opportuniste met geen bewese rekord het van geloofwaardige leierskap en werkbare oplossings waar dit wel vereis word nie. Die partye het ooreengekom dat die situasie die potensiaal het om die universiteit op grond van rassegrondslag te polariseer en om diepgewortelde griewe te skep wat ’n ernstige gevaar vir die toekomstige stabiliteit en eenheid van die universiteit mag inhou – tensy besliste, strategiese leierskap deur partye op die universiteitskampus geopenbaar word. Die partye het besluit dat, as deel van hul bydrae om ’n stabiele en veilige omgewing op kampus te skep, hulle alle vorme van intimidasie, ontwrigting en geweld in die openbaar moet veroordeel. Partye het voorts ooreengekom om ’n omgewing te bevorder wat deur vrede, stabiliteit, ope dialoog en nierassigheid gekenmerk word en waarin alle studente, werkers en ander sektore van die universiteit langs mekaar kan leef sonder om aan enige vorm van lewensbedreiging, liggaamlike leed, rassebelediging, vooroordeel en dwepery blootgestel te word. Partye het ooreengekom om saam te werk om te verseker dat die universiteit se kampusgemeenskap hierdie waardes en beginsels aangryp om ’n stabiele kampusomgewing vol te hou. Die partye het ooreengekom om die breë voortdurende proses van verandering en algehele verbetering van die universiteit te ondersteun en om enige struikelblokke uit die weg te ruim wat toestande en gevoelens van vervreemding deur enige deel van die universiteitsgemeenskap skep. Die partye het ook kennis geneem van die geskiedenis van ons land waar sommige tale bó ander tale verhoog en bevoorreg is as ’n verlede wat nie herhaal of op enige wyse volgehou mag word nie. Die partye het ook ooreengekom dat die beste benadering tot die taalkwessie – veral daardie tale wat deur die land se Grondwet gewaarborg en beskerm word – is om op hul ontwikkeling te fokus eerder as om enige van dié tale aan te val of tot niet te probeer maak. Partye het ooreengekom dat geen taal wat deur die Grondwet beskerm word enigsins bedreig mag word deur misleidende oproepe tot die vernietiging daarvan nie, of enigsins bó ander tale verhoog of bevoordeel mag word nie. Die partye het ook ooreengekom dat enige proses wat enige taal wat deur die Grondwet erken word op enige wyse raak, geloofwaardig moet wees en gerugsteun deur basiese demokratiese beginsels soos inklusiwiteit, deursigtigheid, wedersydse respek en deeglike konsultasie om die standpunte en wense van alle belanghebbende partye aan te hoor. Die partye het daarom ooreengekom dat gevoelens van wraak, vergelding en haat nie toegelaat mag word om enige rol te speel in sake wat hoër onderwysinstellings raak nie, veral in die geval van sensitiewe en emosionele aangeleenthede soos tale. Partye het ook ooreengekom dat enige populistiese, demagogiese, eensydige en ondemokratiese oplossing van die taalkwessie wat intimidasie, ontwrigting en geweld gebruik, onvoorwaardelik verwerp moet word. Dit is hierdie roekeloosheid en gebrek aan insig en sensitiwiteit wat die patrye se gemeenskaplike en ernstige kommer tot gevolg gehad het. Die partye het daarom besluit om die UP-bestuur en -raad te versoek om dringend en met onmiddellike effek ’n demokratiese en inklusiewe Transformasieforum te skep as ’n spesiale meganisme om dringende vrae oor transformasie en die taalbeleid op te los. Die uitkoms van só ’n proses moet die eenheid en diversiteit van die kampus weerspieël. Die partye het ooreengekom om te belowe en hulself daartoe te verbind om hul gesamentlike ondersteuning aan die heropening van die universiteit op Maandag, 29 Februarie 2016 te gee. Die partye het ook ooreengekom om ’n beroep op die UP-bestuur en -raad te doen om hul pligte en verantwoordelikhede na te kom om menselewens en eiendom te beskerm, en om die regte van studente, werkers en ander sektore van die universiteit te waarborg om in ’n veilige omgewing te leer en werk. Die partye het daarom ’n beroep op die universiteitsbestuur gedoen om die universiteit se reëls en dissiplinekodes af te dwing en hul volle gesag teen enige vorm van intimidasie, ontwrigting en geweld te laat geld. In hierdie opsig het die partye ooreengekom dat die mag om lewe en eiendom te beskerm, volledig op die skouers van die UP-bestuur en -raad rus (ondersteun deur die Suid-Afrikaanse wetstoepassingsagentskappe). Die partye het dit as betreurenswaardig en ongelukkig bestempel dat die UP-bestuur en -raad die universiteit gesluit het sonder om enige vorm van aksie te neem teen daardie mense wat dade van intimidasie, ontwrigting en geweld gepleeg het en sodoende die naam van die universiteit in oneer gebring het. Die partye het ooreengekom om saam te werk om te verseker dat die UP, buiten in uitsonderlike gevalle, nie weer gesluit word nie. Die partye het ’n beroep op wetstoepassingsagentskappe gedoen om die oppergesag van die reg te beskerm en die regte en vryhede wat deur die Grondwet erken word, af te dwing. Die partye het ook ooreengekom om alle organisasies op kampus te versoek om intimidasie, ontwrigting en geweld te veroordeel en hulself daartoe te verbind om hul pogings te rig om die voorgestelde Transformasieforum te ondersteun. Elkeen moet hulself verbind tot die vind van oplossings wat in die beste belang is van die universiteit, die land en menslike ontwikkeling. Die partye het laastens ook ooreengekom om ten volle met die bogenoemde sake saam te werk om te verseker dat die Universiteit van Pretoria in diens van die land, die ekonomie en mense in hul diversiteit geplaas word.