Nuuskommentaar: ’n Miljoen stemme vir Steve, ’n miljoen stemme teen ZumaJacob Zuma en Steve Hofmeyr (Argieffoto) Twee veldtogte waarin ’n miljoen aanlyn stemme gesoek word, het in die onlangse verlede die aandag getrek. In die een word ’n miljoen aanlyn stemme gesoek om Steve Hofmeyr te oorreed om aktief tot die politiek toe te tree, en in die ander word gepoog om ’n miljoen stemme te versamel om druk op pres. Jacob Zuma te plaas om die pad te vat. Is ’n miljoen stemme “onbeduidend”, soos enkele analiste probeer te kenne gee, of kan dit ’n belangrike bousteen in ’n omvattender veldtog wees? Dit is baie moeilik om te bepaal presies hoeveel stemme Steve Hofmeyr reeds gekry het in verskillende aanlyn veldtogte wat ten doel het om dié gewilde maar omstrede Afrikaanse sanger tot die politiek te laat toetree. Een van die veldtogte het reeds meer as 400 000 aanlyn stemme opgelewer. Steve het aangedui hy sal die politiek betree as ’n miljoen stemme vir hom uitgebring word. Nou is dit wag en sien. Nie dat Steve intussen baie skaam is om politieke sentimente uit te spreek nie. Maar daar is iets magies aan ’n miljoen stemme. Ná aanvanklik beoog is om 300 000 stemme in te samel om druk op pres. Jacob Zuma uit te oefen, is die teiken ook na ’n miljoen opwaarts aangepas nadat 400 000 aanlyn stemme in ’n ommesientjie verkry is. En steeds groei die getalle. Analiste verskil oor die waarde van ’n miljoen stemme. Suid-Afrika het meer as 50 miljoen inwoners, en so beskou, is ’n miljoen stemme inderdaad ’n druppel aan die emmer. Ander wys weer daarop dat Suid-Afrika ’n groot jong bevolking het en dat ’n groot persentasie van hulle nog nie stemgeregtig is nie, of bloot a-polities is. Voorts beskik baie mense, veral ouer mense, nie oor die tegnologie soos slimfone of rekenaars met toegang tot die internet nie, wat nodig is om aan aanlyn stemmings te kan deelneem. Appels sou slegs met appels vergelyk kon word as daar ook téén-veldtogte gehou sou word, soos om ’n miljoen stemme aanlyn te probeer werf om téén Steve of vír Zuma te stem. Organiseerders sal so iets nie sommer waag nie, want die gevaar of waarskynlikheid bestaan dat hulle op hul baadjie sal kry. Dit is veiliger om bestaande petisies as onbeduidend af te maak. Behalwe dat ’n miljoen stemme inderdaad enorm baie is, is dit ook so dat dit nie sommer ’n meerderheidsentiment kan bepaal nie. Dit ten spyte daarvan dat dit alledaags is dat die sosiale media ’n miljoen deelnemers of kykers oplewer, soos pas die geval was met die geboorte van ’n kameelperdkalfie. Maar bygesê, dit is gewoonlik wanneer die ganse wêreld as voedingsbron gebruik word. Dus is dit jammer dat daar analiste is wat standpunt inneem dat die petisie teen Zuma (wat deur die DA bedryf word) “sommer niks” is. Tog is dit minstens waar dat as dit nie deur ander aksies ondersteun word nie – en dit vind nou ruim in die vorms van optogte plaas – dit die skuif vir niksseggendheid kan wees. Twee indrukwekkende optogte is reeds gehou, ten spyte daarvan dat die weer nie lekker saamgespeel het nie. By die mees onlangse optog na die Uniegebou het na raming sowat 30 000 mense deelgeneem. Nog optogte word beplan, en wanneer die beplande mosie van wantroue teen Zuma vermoedelik in Mei plaasvind, kan die moeder van optogte vermoedelik verwag word, veral by of naby die parlement. Boonop het ’n onlangse peiling aangetoon dat sewe uit tien Suid-Afrikaners wil hê Zuma moet die trekpas kry. Daar is ook ander metodes van demokratiese uitdrukking, soos briewe aan koerante – solank persvryheid daarvoor voorsiening maak. Koerante en ander media kan ook deur hul spotprente en hoofartikels standpunt inneem, en doen dit mildelik. Dit is veral belangrik dat optrede plaasvind wat deur Zuma en sy mense verstaan word, en optogte is een daarvan. Hoewel 30 000 mense by ’n optog onbeduidend min is teenoor die meer as ’n half miljoen stemme wat die aanlyn peiling gekry het (en daar kan dalk meer peilings wees), is dit die omvang van die optogte wat Zuma duidelik die meeste pla, en waarop hy die gereeldste reageer. Dit doen hy lomp, asof hy praat voordat hy dink, en dit bring hom net verder in die moeilikheid by mense. Tog het een van die organiseerders, Bantu Holomisa van die UDM, gesê optogte kan nie net onbepaald gehou word nie. Die een of ander tyd is daar ’n punt waar die verskillende instansies “onder een dak” bymekaar moet kom om op verdere optrede te besluit. Intussen hang baie af van die uitspraak van die Konstitusionele Hof oor of die stemming in die mosie van wantroue teen Zuma geheime stemme moet wees. Geheime stemme maak dit inderdaad teoreties moontlik dat Zuma binnekort as staatspresident in die stof kan byt. Die veldtog om ’n miljoen stemme teen Zuma te kry, kan die deurslag verskaf wat ’n aantal ANC-LP’s gaan oortuig om in landsbelang (en eintlik ook in belang van die ANC) hul stemme téén Zuma uit te bring. Zuma het die optogte nou al by verskeie geleenthede gekritiseer, ook by bykans enige geleentheid waar hy die geleentheid gekry het om die woord te voer. Dis duidelik dat die optogte hom pla. Selfs kerklike en godsdienstige byeenkomste, ja, selfs oor die Paasfees, is nie ontsien nie. In die proses gaan hy ook maar wyd om met die waarheid, soos om die rassekaart te speel. Nie alleen speel hy die rassekaart nie, maar hy speel dit só dat hy minstens probeer om gevoelens téén wit te werf, en steun vir hom onder swart te probeer konsolideer. Na berig word, het hy nou aanspraak gemaak daarop dat hy sy gesag van God kry, maar dit sal hom loon om te lees hoe God sy gesag van Saul en Belsasar onttrek het nadat hulle so regeer het dat God hulle geweeg en te lig bevind het. Nebukadnesar het, aldus Koos Meyer se “Nederlandse aanhaling” uit die Nederlandse Bybel soos volg deurgeloop: “En Nebukadnesar aat gras wie een beest van de veld, en gaf een emmer melk.” Die speel van die rassekaart het nou ook reeds in die buiteland die aandag getrek toe Suid-Afrikaners in Londen ’n optog na die kantore van die omstrede beeldpoetsers, Bell Pottinger, gehou het. Die firma het enkele dae voor die optog sy bande met Oakbay, die houermaatskappy van die Guptas, verbreek. Bell Pottinger word daarvan beskuldig dat hy die ontwerper was van Zuma se anti-witveldtog waar strykdeur teen “wit monopolistiese kapitaal” uitgevaar word. Behalwe dat dit uiters onverantwoordelike rassepolarisasie aanblaas, bevat dit saam met “slagspreuke” oor “radikale ekonomiese transformasie” en grondgryp sonder kompensasie die soort retoriek wat rommelstatus sommer gou in die hand werk, al regverdig suiwer ekonomiese werklikhede dit nie. Hoewel die organiseerders van die veldtog teen Zuma hul bes doen om dit ’n nie-rassige aanskyn te gee (en objektief daarin slaag – trouens dit lyk na ’n oorwegend swart aksie), probeer Zuma om dit te gebruik om die land te verdeel, en veral volgens rasselyne te verdeel. Sou hy hiermee slaag, gaan die prys van die veldtog vir die land baie hoog word. Vir baie wit mense is die veldtog ironies genoeg ’n belewenis dat hulle nie vreemdelinge in hul eie land is nie, en hulle gryp die geleentheid aan. Dit het, te midde van oproepe van veral aartsbiskop Thabo Makgoba, die effek dat mense voel dat daar in terme van godsdiensopvattings teen die onreg opgetree word. ’n Miljoen aanlyn stemme mag dalk nie die alfa en die omega wees nie, maar in ’n omvattende veldtog kan dit net die strooi wees wat die kameel se rug breek. Hierdie soort veldtogte wat nie op geweld afgestem is nie, vereis immers dat die deelnemers hul broeke met ’n gordel, kruisbande én ’n dik rek bo hou.