Ramaphosa: Terug op vlak 3; alkoholverbod opgehefPres. Cyril Ramaphosa (25 Julie 2021) (Foto: Elmond Jiyane/GCIS) Pres. Cyril Ramaphosa het Sondagaand die land toegespreek oor verwikkelings in die land se reaksie op die Covid-19-pandemie. Die president se toespraak volg ná vergaderings met die nasionale koronavirusbevelsraad (NCCC), die president se koördineringsraad en die kabinet. “Ons het die afgelope twee weke ŉ stryd op twee fronte gevoer: diegene wat chaos en onstabiliteit wil veroorsaak aan die een kant en die Covid-19-pandemie aan die ander kant,” het hy gesê. “Ons het al ons hulpbronne ingespan om stabiliteit en orde in KwaZulu-Natal en Gauteng te herstel en seker te maak dat die geweld van twee weke gelede tot ŉ einde gekom het.” Om dié twee krisisse te takel, moet verskeie stappe terselfdertyd gedoen word: Pres. Ramaphosa het gesê die jongste syfers wys dat ons grootliks verby die piek van die derde golf van infeksies is, maar daar is nog steeds gebiede in die land waar ons besorg moet wees, omdat die koers van infeksie nog nie tekens van vermindering toon nie. “Die maatreëls wat ons die afgelope 28 dae in plek gestel het, tesame met volgehoue nakoming aan basiese gesondheidsmaatreëls, was doeltreffend om die infeksiekoers te verminder.” Die gemiddelde getal van nuwe infeksies per dag vir die afgelope week was sowat 12 000 – ŉ 20% afname sedert die vorige week. Die getal infeksies in Gauteng, die episentrum vir die derde golf, het ook geleidelik verminder. “Soos wat ons egter al tevore ook gesien het, is daar beduidende verskille tussen provinsies. Soos wat getalle in Gauteng afneem, neem dit steeds toe in die Wes-Kaap, Oos-Kaap en KwaZulu-Natal. Daar is ook ŉ kommerwekkende styging in gevalle in die Noord-Kaap ná ŉ periode van relatiewe stabiliteit. “In al hierdie gevalle, word infeksies deur die Delta-variant aangedryf, wat, soos ons tevore gesê het, baie meer aansteeklik is as ander variante. Nou, meer as ooit tevore, is dit belangrik dat ons aan basiese voorsorgmaatreëls voldoen om die verspreiding van die virus te beperk.” Gebaseer op aanbevelings van die ministeriële raadgewende komitee oor Covid-19, insette van die president se koördineringsraad en die kabinet, is daar besluit om die land van koronavirusvlak 4 na vlak 3 van die afsonderingsregulasies te skuif. Dit tree met onmiddellike effek in werking sodra die regulasies in die Staatskoerant gepubliseer is. Dit beteken: Inentingsveldtog Die president het gesê die inentingsveldtog het goeie vordering gemaak die afgelope paar weke. “Ons dien nou meer as 240 000 dosisse entstof toe elke weeksdag. Ons het ŉ maand gelede sowat 100 000 entstofdosisse per weeksdag toegedien. Ons sal graag dié getal wil verhoog tot 300 000 entstofdosisse per weeksdag.” Meer as 6,3 miljoen entstofdosisse is reeds toegedien met meer as 10% van die bevolking wat reeds ŉ entstofdosis ontvang het. Oor die volgende paar weke sal die koers van inenting en getal inentingspersele verhoog word. Persone tussen 18 en 34 jaar oud mag vanaf 1 September 2021 ingeënt word – dit is buiten die ouderdomsgroepe (persone ouer as 35) wat reeds in aanmerking kom vir die inenting. Persone kan nou ook sonder ŉ afspraak by ŉ inentingsperseel opdaag om ingeënt te word. “Die beduidende toename in die inentingskoers word moontlik gemaak deur verbeterings in die verskaffing van entstof. Binne die volgende twee tot drie maande sal ons sowat 31 miljoen bykomende dosisse van Pfizer en Johnson & Johnson ontvang. Die verskaffingsketting beteken dat daar voldoende dosisse entstof sal wees vir die res van die jaar.” Hy maan alle Suid-Afrikaners om so vinnig as wat hulle in aanmerking kom, vir die inenting te registreer. Onluste in KwaZulu-Natal en Gauteng “Twee weke gelede is KwaZulu-Natal en Gauteng getref deur doelbewuste, beplande en gekoördineerde geweldpleging wat ten doel gehad het om onrus te skep. Die geweld het meer as 300 mense se lewens geëis en winkels, pakhuise en fabrieke is geplunder; kritieke infrastruktuur is beskadig; en die land se ekonomie is ontwrig. Ons is steeds besig om die koste van dié geweld te bepaal en om die verwoesting te verwerk wat gesaai is. Ons het ŉ plig om diegene te ondersteun wat deur dié geweld geraak is en om seker te maak dat dit nooit weer gebeur nie.” Om seker te maak dat orde en stabiliteit in KwaZulu-Natal en Gauteng voortduur, is die ontplooiing van SAPD- en SANW-personeel verhoog. “Ons het dié ontplooiing volgehou in gebiede wat moontlike brandpunte kan wees asook by sleutel- ekonomiese en regeringsinfrastruktuur, winkelsentrums, pakhuise en fabrieke. Sekuriteitsmagte is ook verantwoordelik daarvoor om kritieke verskaffingsroetes oop te hou en die vervoer van goedere te beskerm.” Ondersoeke na die geweld en diegene wat daarvoor verantwoordelik is, duur voort deur gespesialiseerde wetstoepassers. Hulle het vinnige inhegtenisnemings en doeltreffende vervolging in die oog. Spesiale maatreëls is ingestel om die groot getal verdagtes te hanteer wat in hegtenis geneem is in verband met voorvalle van onrus. Die SAPD het ook sy gemeenskapspolisiëringstrategie geaktiveer in gebiede reg oor die land sodat gemeenskappe betrokke kan raak om verdere voorvalle te voorkom. “Ek wil dit duidelik stel: wet en orde sal volgehou word. Daar sal nog inhegtenisnemings volg – veral diegene wat hierdie optrede uitgedink, beplan en uitgevoer het.” Herstel van die ekonomie Die president het ŉ rits maatreëls aangekondig om die herstel van die ekonomie te ondersteun en verligting te bring vir diegene wat kwesbaar is weens die maatreëls wat ingestel is om Covid-19 te hanteer. Ramaphosa het gesê ŉ onmiddellike behoefte is ook om seker te maak dat ondernemings wat gevandaliseer of geplunder is tydens onlangse geweld, so vinnig as moontlik weer kan herbou en hul deure kan oopmaak. “Ons is een van die min lande in die wêreld wat ŉ staatsbeheerde versekeringsmaatskappy, Sasria, het wat dekking bied teen voorvalle van openbare geweld, stakings, oproer en onluste. Ondernemings wat verseker is, sal deur Sasria gedek word.” Sasria het onderneem om alle geldige eise so vinnig as moontlik uit te betaal en werk met privaat versekeraars om seker te maak assesserings word so vinnig as moontlik afgehandel. “Die regering sal seker maak dat Sasria aan al sy verpligtinge voldoen en sal ondersteuning bied op watter manier ook al nodig is in die verband.” Ondernemings wat nie verseker is nie, byvoorbeeld klein- en mediumgrootte ondernemings (formeel of informeel), het ook alles verloor en sal nie op hul eie kan herbou nie. “Ons sal hulle nie in hul tyd van nood verlaat nie. Ons wil ook ondersteuning bied aan ondernemings wat deur die geweld geraak is, maar nie versekering het nie. Die regering sal toegewyde fondse oormerk vir dié doel en sal binnekort ŉ meganisme aankondig hoe dié ondernemings vir hulp kan aansoek doen.” Die Werkloosheidsversekeringsfonds (WVF) se Covid-19-Ters-fonds word ook verleng vir alle bedrywe wat die afgelope 28 dae deur vlak 4 van die inperkingsregulasies geraak is. “Aansoeke vir dié periode is oop, en die WVF sal betalings so vinnig as moontlik fasiliteer om werkers te ondersteun wat nie ŉ inkomste ontvang het nie.” Die WVF sal ook inkomsteondersteuning verskaf aan alle werknemers wat hul werk verloor het as gevolg van die onlangse oproer.