Huise van klei: mens en dier By OpenStax (Page 2/2) | Jobilize.com
3.2 Natuurlike materiale (Page 2/2)
3.2 Natuurlike materiale 2
Om die aard en gebruike van natuurlike materiale te bespreek
[lu 1.1; 1.2.1; 1.2.2; 1.3.1; 3.2]
Ander gebruike van hout
Huise van klei: mens en dier
Termiete bou groot neste van klei wat ‘n aantal meters bo die grond uitstaan. Die klei bak hard in die son van die tropiese lande waar hierdie termiete voorkom.
In Afrika, Sentraal-Amerika en die suidelike state van die VSA word huise vandag nog van klei gebou. Kleistene en hout vorm die struktuur van die huis. Dan word meer klei oor die raamwerk gepak en gelos om in die son droog te bak. ‘n Baie interessante feit is dat kleihuise 30% – 40% energie bespaar in areas waar die dae warm en die nagte koel is. Die klei absorbeer hitte gedurende die dag en stel dit vry in die nag; dus word ‘n gemaklike temperatuur in die huis ervaar.
Sekere voëls maak ook gebruik van klei om hul neste te bou.
Soek inligting en gee skriftelike terugvoering oor ‘n voël wat klei gebruik om sy nes te bou.
In watter land kom hierdie voëlspesie voor?
3. Waar bou die voël sy nes?
4. Maak ‘n eenvoudige skets van die: a) voël
Watter voordele bied die klei-nes?
Uit al die groepe materiale wat gebruik word om goed te maak, is metale een van die belangrikste. Daar is bepaalde funksies waarvoor slegs metaal gebruik kan word. In sulke gevalle kan geen ander materiaal as plaasvervanger gebruik word nie. Kyk om jou heen en sien hoe jou lewe van soggens vroeg tot saans laat van metale afhanklik is. Dink maar net aan vervoer en boerdery-implemente. Die eerste metaalvoorwerpe het reeds 9500 v.C. bestaan: goud, silwer, koper en yster.
Metale kan aan hul voorkoms herken word:
Metaalvoorwerpe blink gewoonlik.
Metale is goeie geleiers van hitte en elektrisiteit.
Baie is geskik vir die produksie van klank. Dit lui byvoorbeeld as jy daarteen slaan. Kerkklokke word van brons gemaak.
Metale kan in enige vorm gegiet word. Lood is ‘n metaal wat sag en buigbaar is. Velle lood is veral vroeër op dakke gebruik, veral die dakke van kerke en skole.
Staal is ‘n mengsel van yster en ander bestanddele. Munte is ook van ’n metaalmengsel gemaak.
Die boom van ‘n kastrol moet ‘n goeie geleier van hitte wees.
Nie alle metale is geskik vir die kook van kos nie.
Gegote yster, vlekvrye staal, aluminium, staal en koper word vir die vervaardiging van kastrolle gebruik.
As staal in die reën gelos word, sal dit roes. Water en suurstof in die lug het ‘n uitwerking op die yster in die staal om ‘n nuwe stof te vorm, naamlik roes.
Die pot kan water hou.
Die ruimte tussen die deeltjies klei is nou so klein omdat dit drooggebak is, dat dit nie meer water deurlaat nie.
Bakke vir oonde Blompotte
Breekgoed – borde, koppies, ens.
Om huise te bou.
Om kleipotte te maak vir water, ens.
Navorsing: voël, bv. swaeltjies (sien assesseringsrubriek)
Roes: water + suurstof = roes
Die eienskappe van materiale Online Chapter
Hedendaagse materiale Online Chapter