Kota Kinabalu – Nie vir kinders
Kota Kinabalu, of KK soos die stad bekend is, is die hoofstad van die Maleisiese staat Sabah op die eiland Borneo. Meeste van KK se inwoners is Chinees van oorsprong. Hulle bly al vir eeue op Borneo en noem hulself Maleiers. Nes die Chinese het Arabiere ‘n sterk invloed op Borneo gehad – vandag nog het Borneo ‘n sterk Moslem-gemeenskap danksy die verkondiging van dié geloof ‘n paar eeue terug. Dan is daar die mense wat oorspronklik op Borneo gewoon het en ‘n paar minderheidsgroepe soos Indiërs en Filipyne wat later bygekom het.
Inligting oor die oorspronklike inwoners en geskiedenis van Borneo is egter opvallend skraps. Beter gedokumenteerd is die Britse hoofstuk van Borneo se geskiedenis. Aanvanklik was KK se naam Jesselton, vernoem na een van die hoofkoppe van die British North Borneo Company. Dié maatskappy het Jesselton as hawe gebruik om die hulpbronne uit Borneo se woude te tap – hout, rottang en rubber. Ter beskerming van die maatskappy is die Union Jack toe maar oor die deel van Borneo gehys. Jesselton was ook nie die hoofstad van Sabah nie, maar Sandakan verder suid
Soos elders in Maleisië word die Britte deur die Japanese uit Jesselton verdryf tydens die Tweede Wêreldoorlog. Die Britte verwoes die stad op hul uittog om niks vir die Japanese na te laat nie, maar vier jaar later verwoes die Britte die stad nog meer toe hulle Jesselton stook met bomme om die Japanese uit te kry. Net drie geboue bly staan aan die einde van die oorlog, die Japanese onttrek en die British North Borneo Company keer terug. Maar die maatskappy steier onder skuld en die taak om Jesselton weer op te bou word die verantwoordelikheid van die Britse Kroon – nou as hoofstad van Sabah. Dis ‘n taak wat die Britse koloniale administrasie teësinnig en verbeeldingloos aanpak en die produk is ‘n onopwindende, doodgemiddelde plek. Meer nog, as gevolg van sy Britse wortels is KK ‘n tipiese primaatstad – regeringsinstansies en hoofkantore is hier gesentreer en die stad groei uit sy nate, terwyl ander dele van die land aankarring of agteruitgaan. Net soos ander lande met primaatstede (dink Windhoek, Namibië) is groei en ontwikkeling dus ruimtelik baie oneweredig
KK is boonop vasgedruk tussen die see en berge. Grond vir ontwikkeling is beperk en die stad groei of lineêr, of op drooggelegde moerasgebiede. Arm mense het ‘n uitweg vir hierdie dilemma gekry en sommige bou hul huise op stelte in die see. Die hawegebied is ‘n miernes van bote wat dié mense daagliks heen-en-weer tussen KK en hul blyplekke vervoer. Die hawegebied is ook aangrensend van die nat- en droë markte asook die grootste straatkosmark. Dan is daar ook nog die naweek markte in Gaya Straat. Naas die markte is daar die malls. ‘n Duitse vriend van ons praat van die “Einkauftempels”. Ek het agt van dié sentrums in KK getel. En KK is omtrent so groot soos Windhoek. Sentrums is natuurlik ‘n erg Maleisiese ding – omdat dit so warm is en die lugreëling onverbeterlik is, is sentrums gewilde uithangplekke. En ons moet bieg, ons het al ‘n paar maal skuiling gaan soek teen die hitte in so ‘n sentrum.
So, wat maak mens eintlik in KK? ‘n Rapsie meer as 1,600km vanaf Kuala Lumpur is KK die poort na Borneo, die “ander deel” van Maleisië. Digby KK lê ses eilande. Die grootste een is Gaya, waar die Britte aanvanklik nes geskop het. Gaya het permanente inwoners. Die ander vyf eilande is onbewoond, behalwe vir die personeel van die luukse oorde. Drie van hulle, Sapi, Mamutik en Manukan is gewilde dagbestemmings per boot. Ons besluit om by twee van hulle te gaan snorkel.
Snorkel by die eilande naby KK is nie so indrukwekkend soos by die Perhentian eilande nie. Sigbaarheid is effens swakker, daar is baie meer mense en ons moes effens verder swem om by die korale en visse te kom. Maar die mees ontstellende ding was die besoedeling wat ons gesien het. Plastiek afval is ‘n massiewe uitdaging in Maleisië en die seebodem ontgeld dit liederlik. Afgesien van die plastiek is daar ook geweldig baie dryfhout, blare en droë materiaal uit die woude wat in die see beland. Gevolglik is die toeganklikheid van KK se kuslyn baie beperk, en swembare strande baie gewild.
Snorkel is vir my ‘n stil, salige belewenis. ‘n Gewyde sport, eintlik heilig. Want al snorkel jy saam met iemand, is jy alleen en op jou eie. Jy ontdek, maar kan dit nie altyd deel nie. Praat is uit – solank jy gemasker is ten minste. En terwyl jy snorkel, kan jy hoogstens beduie. Dis ook ‘n uiters beheersde sport. Want as jou asemhaling hand-uit ruk gaan jy onmiddellike probleme hê. Vir my wat geseënd is met hopelose koordinasie is dit elke keer ‘n uitdaging om my asemhaling ritmies en egalig te hou.
Dalk is een saligspreking uitgelaat met die skrywe van Die Bybel: “Salig is die wat snorkel, want aan hulle word die wonderwêreld onder die water gewys”.
Author oudoringPosted on Julie 6, 2017 Categories Afrikaans, Maleisië, reis, TravelTags Borneo, Britte, Chinese, Gaya, KK, Sabah, Snorkel
Julie 7, 2017 om 5:35 vm
Ek bewonder julle wat dit regkry om te snorkel. Dit moet fantasties wees.
Julie 7, 2017 om 9:36 vm
Ek los elke keer jou skrywe tot heel laaste, sodat ek op my tyd kan kyk en lees. Weereens baie geleer, dankie. Ek en Bertus wonder dikwels of ons na die Borneo kant van Maleisië toe moet gaan, of liewer nie. Nou het ek my antwoord. Klink nie of ons daarvan gaan hou nie. Ek hou van die saligspreking wat moontlik uitgelaat is.☺ Jy verwoord die snorkel ondervinding mooi, en op ñ waar manier.
Vorige Previous post: Heil die Leser
Volgende Next post: Hansie Slim