Redigeerders het die finale sê. Philip Liebenberg, Gay pastoor. | Philip Liebenberg
Redigeerders het die finale sê. Philip Liebenberg, Gay pastoor.
by Philip Liebenberg on Sep 22nd, 2008 Tweet
Die editors het die laaste sê – en dan sê ons dis God wat praat.
Yackit yackit yack yack
•Vandat mens jou oë in die wêreld oopmaak praat mense om jou. Met jou. Hulle vertel hulle stories. En daarmee saam kom die "moral of the story". Oupa praat, pa praat, ouma praat en ma praat (as sy 'n woord kan inkry). Stadig maar seker leer jy die omgewing waarin jy grootword se algemene opvattings ken. Jy begin soos hulle dink. En wanneer jy groot is dink jy langs dieselfde lyne en begin jóú weergawe van die stories met 'n "moral" vertel. Dis hoe dit voor die Bybel was. Praat praat praat. Geslag na geslag. Nie een keer klink die storie presies dieselfde nie. Elkeen plaas sy eie klem. Elke pa-gans sit 'n ekstra kwaak by of laat een uit. Die kind het min of meer 'n kans om vrae te vra en duidelikheid te kry. Pa verduidelik waar die verhaal vandaan kom en hoekom oupa geglo het soos hy het. Jy mag nie prawns eet nie want ouma se suster het daaraan gehap, toe swel haar kop op en hy val tussen die doppe in die bord. Van toe af is dit vanselfsprekend: ons eet nie prawns nie. Niemand nie. Na jare verby is kan ons vandag nie glo party mense klou nog aan daardie "storielyn" nie. Ons het lankal `n sylyn gevat. 'n Nuwe common sense gekry. Dis die punt: common sense. Die algemene opvatting van die mense van jou tyd en jou land. Toe daar nog gepraat was het dit verander want die stories is bevraagteken, aangepas en verander. Jy het nie jou oupa se weergawe vertel nie, ook nie jou pa s'n nie. Jy't jou eie weergawe vertel. Jou tyd se common sense het jou gelei. Eet 'n prawn en wen 'n trip Weskus toe. Nie meer eet 'n prawn en gaan jou Heiland tegemoet nie.
Skryf het die stories vasgevries
•Voor ek my boek geskryf het, het my stories elke keer anders geklink. Ek het die klem geplaas op die punt wat ek wil tuisbring. Toe besluit ek om te skryf en skielik sit ek met 'n dilemma: ek moet een weergawe vertel en daarmee tevrede wees dat die lesers nooit die verskillende variasies sal ken nie. Een edit en klaar. Dood. Vasgevries. Geen nuwe woorde of stembuigings nie.Die ergste is dat ek nie my boek vir mense gaan voorlees sodat ek kan verduidelik of uitbrei nie. Hulle gaan self lees en elkeen sy eie gevolgtrekkings maak. Daarby het die editor baie van my sinne verander – só erg dat ek partykeer nie meer my sê gesê kry met die sinnetjie nie. Ek het letterlik soms vrede gemaak met die feit dat 'n sin glad nie meer sê wat ek wou sê nie! Dis wat so erg is met goed wat op papier vasgevang is: jy kan nie daarmee onderhandel nie. Dis geset. Dis in vérset teen alle onderhandeling. As ek vir mense wil sê: "Dis nie presies wat ek bedoel het nie", dan sal hulle net sê: "Wél, dis wat daar geskryf staan". "Geskryf staan" het voordele én nadele. Voordele: dit sal nie wegraak nie. Nadele: dis rigied en ononderhandelbaar.
As ék so voel hoe moet die Hére voel?
•Jare en jare nadat die Israeliete stories vertel het, het hulle dit begin neerskryf. Daar was 'n klomp weergawes. Elke gemeenskap het sy eie gehad. Toe skryf die Apostels 40 jaar nadat Jesus geleef het Sý woorde en dade neer. En sommer ook `n klomp briewe aan gemeentes van hulle tyd. Dit alles word toe gesif en ge-edit. Vertaal en vasgevries. Die WOORD(E) van God. Ononderhandelbaar. Hy kry nie kans om te verduidelik nie. Nuwel toepassings te maak nie. Beslis géén kans om nog te praat nie. Praat is verby. Afgehandel. Die Bybelse mense skrýf nou. Die Here ook. Die skrywers is sy editors en hulle skryf wat Hy gesê het, Hy kan nie nou wéér wil praat nie. Sê nie. Verduidelik nie. Sê is klaar gesê. Ons print Hom nou net jaar na jaar weer met ons eie nuwe vertalings en verbuigings. Ons common sense. Nie nuwe common sense nie. Ons dink oor alles, maar ons dink nie oor die Bybel nie. Jy stry nie met die Groot Boek nie. Skrif is permanent. Hierdie een is permanent én dáárby nog Heilig ook. Hy vervang amper die Here. Ons buig voor elke reëltjie. Die vasgevriesde God. god. Klein lettertjie. Lower case. Want dis lankal nie meer Sy "case" nie. Ek sê nee vir hierdie teksvergoddeliking. Dis een van die grootste ondinge wat die Christendom kon tref. God is God, die Bybel is nie God nie. God moet met ons praat. Hy het nie stom geword nie. Hy sal vir ons die Bybel moet verduidelik, maar ons sal ons ore moet oopmaak en ons stokou "common sense" moet neerlê. Plek maak vir nuut dink. In sommige gevalle vir die eerste keer dink. Dink oor die gevolge van ons gevriesde god. Outcome is eintlik die proof of the pudding. Die boom (dis nou ons) sal aan sy eetbare vrugte geken moet word en nie aan die hoeveelheid teksverse wat hy soos vrot appels akkuraat op ander se koppe laat val nie. Ons het al baie mense se lewens verwoes met ons klakkelose tekste. Ons bull's-eye darts. Emosionele en geestelike moord gepleeg. As jy skade aan mense doen met jou Bybelverse is dit nie die Here wat deur jou praat nie. Die letter maak regtig dood. Net die Gees kan reg Bybel uitlê. Ek wil hê die Here moet die Bybel vir my lees. Wanneer die Here die Bybel uitlê sterf net jou ego, nie jou hele psige nie!
Tags: Bybel, Common sense, die kapel, Die Skrif, gay pastoor, God, Melville, moral of the story, Philip Liebenberg, prawns, redigering, skrif, skryfkuns, skrywers, South Africa, woorde
« Ons dink ons weet wat die Bybel sê.
Sodom – deur Philip Liebenberg »
September 22nd, 2008 @20:49 #
Thank you for another enlightening post. This is theological debate as it is seldom aired in my church. There is so much I want to ask, I hardly know where to begin. But in the meantime, I look forward to the next post!
September 23rd, 2008 @07:39 #
Thanks Fiona! You are welcome to click on the link "Die Kapel" and mail me from my website with questions!