Versindaba » Blog Archive » Marlies Taljard. Mitiese kennis: ‘n Vroulike kennissisteem
uit stomheid en domheid uit die korrupte gesigte van mans …
In haar opstel “The uses of Myth, Image, and the Female Body in Re-visioning Knowledge” (1989) stel Donna Wilshire ‘n alternatiewe kennissisteem voor. Sy toon aan dat Westerse kennis sowel hiërargies as piramidies is. Dit beteken dat sekere soorte kennis waardevoller is en hoër geag word as ander. Westerse wetenskap en filosofie streef na objektiewe, feitelike en “suiwer” kennis. Hierdie kenissisteem word sedert die tye van Aristoteles met die manlike sfeer verbind. Ander tipes kennis, soos dié waarin die subjektiewe belewing, intuïsie en emosies ‘n rol speel, word minder geag as “wetenskaplike kennis” en word tradisioneel met die vrou verbind (Wilshire,1989:92-93). ‘n Feministiese kennissisteem hou, volgens Wilshire (1989:96-102) verband met die mite. Omdat die mite universele patroonmatighede verklaar, val die fokus, veral in antieke mites, op daardie dinge wat mense, die natuur en goddelike wesens met mekaar verbind en word daar nie gefokus op aparte detail en die lotgevalle van individue nie:
Dat die sprekende ek intens bewus is van sikliese patroonmatighede en haar dus ook met tyd as sikliese immerherhalende proses vereenselwig, spreek duidelik uit die bundel as geheel waarin patrone van swaarkry, onregpleging, verminking en versoening soos ‘n goue draad dwarsdeur die bundel loop. In die slaapliedjiesiklus vind dié bewuswees van die sikliese gang van tyd gestalte in die verweefdheid van metaforiese materiaal wat seisoenale verskynsels, weersgesteldhede, hemelliggame, kosmiese aktiwiteite en die broosheid van die mens insluit. Hierin lê die implikasie dat die mens deel is van ‘n groter sisteem wat, soos die koms van seisoene, weer en weer herhaal word binne die monumentale tydruimte van die heelal wat menslik gesproke buite liniêre tyd lê en nooit tot niet sal gaan nie, maar homself steeds bly vernuwe. Die gedurige vernuwingsproses word geïmpliseer deur verwysings in al vyf gedigte van die siklus na die menslike siklus van lewe, dood en hergeboorte, soos onder andere verwoord deur die semantiese paradigma: kindertjie natgebore – laat die wind jou hartklop vat – saamgekleef – die maan meld haar aan in melk – kloppend van bloed in die groot hartkamers – daagliks geruisloos sterf – in hope saam verweer tot besems van beendere – ek wil in jou inblaas (my kursivering – MT).
Tags: Feminisme, Julia Kristeva, Kleur kom nooit alleen nie, Mite, Vroulike kennis	Monday, August 22nd, 2011 |
Binneblik, Marlies Taljard.
3 Kommentare op “Marlies Taljard. Mitiese kennis: ‘n Vroulike kennissisteem”
August 23rd, 2011 at 11:32 am Baie dankie Marlies, ek het jou blog baie geniet. Interessant hoe die vroulike hier met die Afrika-denksisteme vereenselwig word.
August 24th, 2011 at 8:55 am Amanda, dit is inderdaad interessant dat baie nie-Westerse kulture daardie tipe kennis wat Westerlinge as “vroulike kennis” beskou hoog ag. Dit is waarskynlik ook waarom dié kulture deur kolonialiste as minderwaardig beskou word: die vrou is immers in Aristoteles se terme ‘n “mutilated man”. Dit is algemeen bekend dat kolonialistiese skrywers inheemse bevolkings as nie-volwasse, soms selfs kinderlik beskou – soos die vrou! – omdat hulle nie die lewens- en wêreldbeskouing van dié mense verstaan het nie en hulle eie denksisteme op hulle afgedwing het. Mens sou dae lank hieroor kon praat! En steeds is ons samelewing nie los van dié belemmerende vooroordele nie!
August 24th, 2011 at 9:53 am Dit is regtig opwindende idees. Ek dink ook dat ons nog lank nie van al hierdie patriargale beskouings ontslae is nie. Logosentrisme en individualisme is steeds met ons, saam met ander norme van die Empire wat so maklik as “beskawing” getipeer word. Krog se ondersoeke na “interconnectedness” – wat jy so mooi as “interverbondenheid” vertaal – is dan ook iets waarna ek dikwels teruggaan. Wonder of dinge ooit in ons leeftyd sal verander?