PressReader - SA Jagter Hunter: 2017-10-01 - Die .25-06 Re­ming­ton – ge­maak vir die vlak­tes
Die .25-06 Re­ming­ton – ge­maak vir die vlak­tes
Dié ka­li­ber roep vi­si­oe­ne van die Ka­la­ha­ri en die Ka­roo se oop vlak­tes by jag­ters op...
SA Jagter Hunter - 2017-10-01 - INHOUD - Jo­han van Wyk
Al­hoe­wel die mees­te be­trou­ba­re bron­ne aan­dui dat die .25-06 Re­ming­ton in 1969 be­kend­ge­stel is, kan hier­die ka­li­ber se eer­ste hui­we­ri­ge tree­tjies te­rug­ge­voer word na die vroeë 1920’s en ’n man ge­naamd A­dolph Ot­to Nied­ner.
Nied­ner, ’n A­me­ri­ka­ner van Duit­se af­koms, was op sy dag ’n ge­sie­ne ge­weer­smid wat nie net ge­we­re vir be­ken­de ge­weer­man­ne soos To­wn­send W­he­len en C­har­les Ne­w­ton ge­bou het nie, maar ook uit­ge­brei­de eks­pe­ri­men­te met so­ge­naam­de wil­d­cat- ka­li­bers ge­doen het (dit wil sê ka­li­bers wat nie kom­mer­si­eel be­skik­baar is nie). Een van Nied­ner se eks­pe­ri­men­te was om die be­ken­de .30-06 se dop af te nek na .257” toe en dit die .250 Nied­ner te noem.
Al­hoe­wel die ont­wik­ke­ling van iets soos die .250 Nied­ner dalk van­dag na kin­der­spe­le­tjies lyk, moet ’n mens ont­hou dat daar des­tyds nie die uit­ge­brei­de reek­se dryf­mid­dels en an­der kom­po­nen­te be­skik­baar was nie. Al­hoe­wel die .250 Nied­ner wel in ’n ma­te ge­wild was in die VSA, was die groot­ste strui­kel­blok die be­skik­baar­heid van sta­dig bran­den­de dryf­mid­dels. Sou van­dag se dryf­mid­dels soos ons eie S385 en an­der des­tyds be­skik­baar ge­wees het, sou Nied­ner se .250 waar­skyn­lik baie meer ge­wild ge­raak het. Dit was eers na die T­wee­de Wê­reld-
oor­log toe dryf­mid­dels soos IMR4831 (Im­pro­ved Mi­li­ta­ry Rifle), wat oor­spronk­lik vir swaar­ka­li­ber-lug­af­weer­am­mu­ni­sie ont­wik­kel is, be­skik­baar ge­raak het dat die .250 Nied­ner en soort­ge­ly­ke ka­li­bers met groot dop­ka­pa­si­teit tot hul reg sou kom.
Daar was deur die ja­re ’n paar variante van die .250 Nied­ner en wat hul­le van me­kaar on­der­skei het, was dop­pe met ver­skil­len­de skou­er­gra­de. Werk­ver­rig­ting was die­self­de en toe Re­ming­ton in die laat 1960’s be­sluit om Nied­ner se .250-wil­de­kat mak te maak as die .25-06 Re­ming­ton, het hul­le din­ge een­vou­dig ge­hou en die .30-06 se skou­er­hel­ling van net meer as 17° be­hou.
Aan­vank­lik was Re­ming­ton se am­mu­ni­sie ge­laai met 87gren 120gr-koe­ëls teen on­der­skei­de­lik 3 500vps en 3 200vps. Hier­die snel­he­de was waar­skyn­lik ge­meet in toetslo­pe en bei­de la­dings is e­ven­tu­eel af­waarts aan­ge­pas – moont­lik teen die sin van Re­ming­ton se be­mar­king­span wat ge­glo het dat hoë koe­ël­snel­he­de be­ter be­mar­king is en ver­ko­pe sou aan­wak­ker. Selfs teen die ef­fens ver­min­der­de tromp­snel­heid was die .25-06 steeds ’n suk­ses en het dit gou ’n re­pu­ta­sie as ’n plat­skie­ter ont­wik­kel.
As ek te­rug dink was die eer­ste .25-06’s wat vry­lik in SuidA­fri­ka be­skik­baar was, die ou K98 Mus­ga­ves van die 1980’s. Al­hoe­wel my pa des­tyds ’n toe­ge­wy­de ge­weer­man was, kan ek nie ont­hou dat ek be­wus was van die be­staan van iets soos die .25-06 voor ons nie een­dag in wy­le Lu­cas Pot­gie­ter se win­kel een te sie­ne ge­kry het nie. Vir ie­mand wat aan bos­veld­ka­li­bers soos die 7x57 en .375 H&H ge­woond was, het die klein koe­ël­tjie in die groot dop iet­wat uit pro­por­sie ge­lyk. Die bal­lis­tie­se ta­bel­le het eg­ter ver­tel dat dit ’n goeie kom­bi­na­sie is.
Al­hoe­wel my pa dit nooit oor sy hart kon kry om sy Sau­er .243 vir ’n .25-06 te ver­ruil nie, het ek vroeg in die 2000’s, ty­dens ’n paar jag­tog­te in die Vry­staat, deeg­lik met die .25-06 ken­nis­ge­maak. Ty­dens twee van dié jag­tog­te was ons gas­he­re (ge­swo­re .25-06-aan­han­gers) ge­wa­pen met swaar­loop- .25-06’e – een ’n fa­brieks­ge­bou­de Win­ches­ter en die an­der ’n pas­maak-Mus­gra­ve RSA. Bei­de mans het al­les, van rond­lo­per­hon­de en jak­kal­se, tot gems­bok­ke en swart­wil­de­bees­te met hul­le .25-06’e ge­skiet en ek het daar­na met nu­we oë na dié A­me­ri­kaan­se ka­li­ber ge­kyk.
Ek moes eg­ter wag tot 2014 voor my spo­re met dié van ’n .25-06 ge­kruis het. Die be­trok­ke ge­weer het aan ’n goeie vriend be­hoort wat so ’n bie­tjie wou kluis skoon­maak. Ons het spoe­dig op ’n prys oor­een­ge­kom en 30 jaar na­dat ek my eer­ste .25-06 ge­sien het, het ek een be­sit.
Dié .25-06 het ’n in­te­res­san­te ont­staan ge­had. Die ak­sie is ’n kom­mer­si­ë­le O­bern­dorf Mau­ser M98 wat eens op ’n tyd op ’n B-graad Mau­ser in 9x57 diens ge­doen het. Die ak­sie is de­ka­des ge­le­de ge­red van ’n ge­wis­se af­spraak met ’n smelt­oond ie­wers ver­der op in A­fri­ka en het vir ja­re in my vriend se kluis ge­lê. Die kolf is in die vroeë 1980’s ge­maak van ’n mooi stuk A­me­ri­kaan­se swar­tok­ker­neut­hout (Ju­glans ni­gra) deur die pas­maak­af­de­ling van die des­tyd­se Mus­gra­ve in Bloem­fon­tein. Dit was eint­lik be­doel vir ’n .450 Watts op ’n M98-ak­sie. Swar­tok­ker­neut is eg­ter nie die bes­te keu­se vir ’n swaar­ka­li­ber­ge­weer nie en die Watts se kolf het na ’n hon­derd of so sko­te net­jies mors­af deur die pis­tool­greep ge­breek. Kort hier­na het die .450 – met ’n nu­we “plas­tiek­kolf” ’n an­der baas ge­kry, een wat waar­skyn­lik mal was oor te­rug­skop.
Die eks-Mus­gra­vekolf, stuk­kend of te nie, was eg­ter té mooi om vuur van te maak, so my vriend het die blink ge­dag­te ge­kry om die sur­plus kom­mer­si­ë­le M98-ak­sie in sy kluis weer in te span, hier­die keer saam met ’n 26 duim-S­hi­len­loop, ge­ka­mer vir die .25-06 Re­ming­ton met die­self­de pro­fiel as die vo­ri­ge .450 se loop. Die kolf is met baie moei­te en in­las­werk weer aan­me­kaar ge­sit en dis van­dag moei­lik om die las te kry as jy nie p­re­sies weet waar om »
» te soek nie. Die Mau­ser-ak­sie, so glad soos wat hy was, is ver­der ge­po­leer en ook toe­ge­rus met ’n Win­ches­ter-ti­pe vei­lig­heids­knip, Tim­ney De­luxe-snel­ler, ti­ta­ni­um­slag­pen en ’n nu­we slot­hand­vat­sel wat laag ge­noeg was vir ge­bruik met ’n te­le­skoop. Red­field-te­le­skoop­mon­te­rings en ’n te­le­skoop met ge­noeg ver­gro­ting om by die vlak­tes te pas, het die prent­jie vol­tooi. Die ge­weer was ’n las­lap­pie-stief­kind, maar een met ’n hart en siel.
My vriend het die .25-06 van tyd tot tyd ge­bruik vir die skiet van vlak­te­wild, hoof­saak­lik s­pring­bok­ke in die Oos-Vry­staat, maar soos dit soms gaan, het die stief­kind met­ter­tyd in on­bruik ver­val. Toe ek die ge­weer gaan haal na­dat ek die li­sen­sie ge­kry het, was my vriend so gaaf om sy her­laai­da­ta en ’n ste­wi­ge voor­raad koe­ëls vir my saam te gee. Ek het ’n klom­pie nu­we Win­ches­ter-dop­pe aan­ge­skaf en die .25-06 was weer aan die skiet.
On­der die voor­raad koe­ëls was daar 87gr en 100gr Nos­ler Bal­lis­tic Tips, 117gr Sier­ra Ga­meKings en 120gr Nos­ler Par­ti­ti­ons. Ek het toe met al die ver­skil­len­de koe­ëls, S365- en S385-kruit en CCI200-slag­dop­pe be­gin­la­dings ge­prak­seer en af­ge­sit skiet­baan toe. Die 87gr Nos­lers was nog­al ’n in­te­res­san­te on­der­vin­ding. Hul­le is teen die spoed van wit­lig deur my chro­no­graaf en na die tyd het die pa­pier­tei­ken ge­lyk of hy met ’n 12-boor en nom­mer 3-ha­el by­ge­kom is (die koe­ëls het in vlug op­ge­breek). Ek het die he­le eks­pe­ri­ment ge­staak en die oor­bly­wen­de voor­raad 87gr­koe­ëls aan ’n vriend ge­skenk vir ge­bruik in sy .250 Sa­va­ge.
Ek het nog­al groot hoop ge­had vir die swaar­der 117gr- en 120gr-koe­ëls. Al­hoe­wel die ak­ku­raat­heid aan­vaar­baar was met bei­de, was dit nie nood­wen­dig iets om oor huis toe te skryf nie en ek moes hier ook e­ven­tu­eel die knie buig. Dit het eg­ter gou dui­de­lik ge­word dat my ou/ nu­we .25-06 wel ’n groot voor­lief­de het vir 100gr-koe­ëls, en met ’n la­ding van 55gr S385 (wat ’n he­le ent­jie on­der Som­chem se mak­si­mum voor­ge­skre­we la­ding is) het die Nos­ler Bal­lis­tic Tips ge­mak­lik on­der ’n duim ge­skiet. Ak­ku­raat­heid het selfs ef­fens ver­be­ter toe ek een­keer-ge­vuur­de dop­pe be­gin ge­bruik het waar­van slegs die nek­ke ge­krimp was. Tromp­snel­heid is net meer as 3 300vps uit die ge­weer se 26”-loop, met hoe­ge­naamd geen te­kens van druk nie. Vol­gens my on­der­vin­ding werk Suid-A­fri­kaan­se dryf­mid­dels goed in die .25-06 en dis nie ’n tem­pe­ra­men­te­le ka­li­ber om voor te her­laai nie.
Die eer­ste dier wat ek met die .25-06 ge­skiet het, was ’n be­foe­ter­de brah­maan­koei. Die boer het ge­vra dat ek haar in die kop moes skiet om die kos­ba­re vleis te spaar en dat ek ’n roer moet saam­bring wat fyn kan skiet aan­ge­sien sy nie sou toe­laat dat ons na­by haar kom nie. Ek het die brah­maan be­kruip in ’n dig­te lap soet­do­rings en met ’n tak as dooierus haar voor die kop ge­skiet. Ek was ef­fens hui­we­rig oor hoe die 100gr Nos­ler hom­self sou ge­dra met ’n kop­skoot, maar die koei het mors­dood in haar spo­re neer­ge­slaan.
Be­foe­ter­de brah­maan­koeie des­nie­teen­staan­de, is die .25-06 se aan­ge­we­se plek in A­fri­ka myns in­siens die oop vlak­tes. Dis ’n uit­ste­ken­de keu­se vir vlak­te­wild soos s­pring­bok­ke en bles­bok­ke en met pre­mi­um-koe­ëls sal ek nie hui­wer om rooi­hart­bees­te en swart­wil­de­bees­te ook by te dam nie. Ui­ter­aard is goeie skoot­pla­sing van kar­di­na­le be­lang, maar as die skut sy kant bring, het die .25-06 ge­noeg byt vir spe­sies van hier­die groot­te.
Ek het al ’n he­le klom­pie bles­bok­ke op lan­ger af­stan­de (200 tot 300 me­ter) met die .25-06 ge­skiet en tot dus­ver was die re­sul­ta­te uit­ste­kend. Met lyf- sko­te is ek ver­sig­tig om die blit­si­ge 100-grei­ner ag­ter die blad te plaas om vleis­ska­de te be­perk, en die ter­mi­na­le ef­fek is ge­woon­lik in­druk­wek­kend. Van die dier se lon­ge bly nie veel oor nie en geen bles­bok het noe­mens­waar­dig ver ge­vor­der na die skoot nie. Op kor­ter af­stan­de help die kom­bi­na­sie van ’n te­le­skoop met ’n goeie ver­gro­ting en die .25-06 se plat tra­jek om goeie skoot­pla­sing te be­vor­der. In Ju­nie hier­die jaar kon ek ’n mooi bles­bok­ram wat sy ont­sag vir dra­de ver­loor het, op so 120m net­jies deur die kop skiet toe hy neus in die wind oor sy son­des staan en dink het. Ek moet bieg dat ek nie el­ke dag sul­ke sko­te skiet nie, maar dit be­ïn­druk ’n boer nog­al!
Daar is ’n wye ver­skei­den­heid fa­briek­s­am­mu­ni­sie (deur by­kans el­ke ver­vaar­di­ger denk­baar) be­skik­baar as­ook ’n le­gio koe­ëls met ver­skil­len­de ge­wig­te in .257”, en met ’n bie­tjie moei­te kan her­laai­ers die bes­te uit hul .25-06’e kry. Soos ge­noem, kan gro­ter vlak­te­spe­sies suk­ses­vol aan­ge­durf word met koe­ëls in die 110- tot 120gr-klas en met moei­te kan ’n mens waar­skyn­lik bos­veld­la­dings ook prak­seer, maar dit is myns in­siens nie waar­voor die .25-06 ont­werp is nie. Dis ’n ka­li­ber wat vi­si­oe­ne van die Ka­la­ha­ri en die Ka­roo se oop vlak­tes by my op­roep en dis waar die .25-06 werk­lik tot sy reg kom. Som­mi­ge pro­fes­si­o­ne­le on­ge­dier­te­jag­ters ge­bruik die .25-06 suk­ses­vol om jak­kal­se en soort­ge­ly­ke die­re te skiet. Die ek­stra spoed met lig­ter koe­ëls kom han­dig te pas on­der die om­stan­dig­he­de waar­on­der die jak­kal­se hoof­saak­lik snags uit­ge­dun word.
As ’n ge­weer vir ’n jong of be­gin­ner­jag­ter het die .25-06 ook me­rie­te, maar dit is die een ge­bied waar ek voel dat ka­li­bers met so ’n raps min­der klap (en skop) en wat met min­der dryf­mid­del funk­si­o­neer, ’n be­ter keu­se is. Al­hoe­wel daar be­slis heel­wat jong jag­ters is wat baie goed met die .25-06 oor die weg sal kom, sou ek lie­wers na ’n iet­wat meer be­dees­de ka­li­ber kyk vir be­gin­ners.
Be­ne­wens om vlak­te­wild met my .25-06 te skiet, neem ek ge­reeld aan skiet­kom­pe­ti­sies by my plaas­li­ke skiet­klub deel. Aan­ge­sien die ge­weer re­de­lik swaar is, is sy te­rug­skop mi­ni­maal en dis ’n ple­sier om ag­ter die Mau­ser met sy swaar­loop in te skuif as die wind­jie be­gin druk en die meer­kat­sil­hoe­ët­te doer ver ver­by die 200m-merk maar klein be­gin lyk. Dis dan wan­neer jy dank­baar is vir die klein koe­ël­tjie in die groot dop wat lang af­stan­de in ’n oog­wink kan kaf­draf... P­re­sies net soos A­dolph Ot­to Nied­ner be­doel het am­per ’n eeu ge­le­de.
Dr. Bar­ry van Wyk met ’n M­pu­ma­lan­ga-spring­bok­ram wat die knie moes buig voor ’n .25-06, hier­die keer ’n Win­ches­ter Mo­del 70.
Jo­han met ’n bles­bok­ram wat op lang­af­stand voor sy .25-06 ge­val het. Let op die oop ter­rein in die ag­ter­grond – i­de­a­le wê­reld vir die .25-06.
Hier is Jo­han se .25-06, sy stief­kind waar­na hy in die ar­ti­kel ver­wys. Die te­le­skoop is ’n We­a­ver 4-16x42.
Jo­han se .25-06 het ’n groot voor­lief­de vir 100gr Nos­ler Bal­lis­tic Tip-koe­ëls, soos be­skryf in die ar­ti­kel.