Wêreldkankerdag: Beskerm só jou geestesgesondheid(Foto: Allie Smith/ Unsplash) Een van die belangrikste dinge om te onthou in ŉ kankerstryd is om nie net op die fisieke struikelblokke te fokus nie, maar ook te voorkom dat dit oorspoel na jou geestesgesondheid. Vandag, 4 Februarie 2020, is Wêreldkankerdag en dié dag is daargestel om mense in te lig oor kanker en hulle aan te moedig om getoets te word. Testikulêre kanker Testikulêre kanker is ŉ kanker van die testes en word meer gereeld by wit mans as by swart mans gediagnoseer. In Suid-Afrika is hierdie soort die mees algemene kanker onder mans tussen 15 en 49 jaar oud. Die mees algemene tekens van hierdie soort kanker is knoppe, swelling en pyn in die testes en skrotum. “Die goeie nuus is dat testikulêre kanker maklik waarneembaar is deur die testes te ondersoek vir abnormale knoppe, maar die slegte nuus is dat te min mans dít deel van hul badkamerroetine maak,” sê Gerda Strauss, hoof van dienslewering by Kansa. Prostaatkanker Swart mans is meer geneig as wit mans om prostaatkanker op te doen, met een uit elke vier (25% van) swart mans wat die risiko loop. Sowat 10% van wit mans sal dié kanker kry. “Die kanker kan weereens maklik opgespoor word deur ŉ eenvoudige bloedtoets,” sê Strauss. “Enige man oor die ouderdom van 40 moet gereeld ondersoek word.” Albei kankers is geneesbaar as dit vroeg genoeg geïdentifiseer word, maar mans skram gereeld weg daarvan af, omdat hulle skaam is om die ondersoek te laat doen. “Dit lei egter tot talle onnodige sterftes,” sê Strauss. Borskanker Borskanker is een van die mees algemene kankers onder Suid-Afrikaanse vroue. Volgens dr. Justus Apffelstaedt, ŉ chirurg wat fokus op bors-, skildklier- en paratiroïed-gesondheid, kan borskanker sekere stigmas rakende selfbeeld en seksualiteit dra. “Deesdae is behandeling so gevorderd dat ŉ diagnose van borskanker nie noodwendig tot die dood lei nie. Die slegte ding is wel dat die behandeling die pasiënt se geestesgesondheid kan beïnvloed,” sê Apffelstaedt. Veral die verandering in ŉ vrou se liggaam kan haar geestesgesondheid aantas. Pasiënte word aangemoedig om gereeld emosioneel ondersoek in te stel en professionele kundiges te gaan spreek indien dit ŉ kwessie is. “Ons het ŉ verantwoordelikheid om jou nie net fisiek te behandel nie, maar ook jou emosionele gesondheid in ag te neem,” sê Apffelstaedt. Afgesien van fisieke verandering is ŉ vrees vir die dood, lewensplanne wat verander, sosiale rolle wat verskuif, finansiële stres en verandering in leefstyl alles faktore wat geestesgesondheid kan belemmer. Wenke om jou geestesgesondheid te beskerm tydens kankerbehandeling: