Jou graad 9 vakkeuses is van die grootste keuses wat jy ooit gaan maak! - Skoleondersteuningsentrum
deur Paul Maritz, Koördineerder: Solidariteit Jeug
"Mense het in die verlede 'n begeerte na geld, kos, skuiling, veiligheid, vrede, en vryheid bo 'n begeerte vir enigiets anders gehad. Die afgelope 30 jaar het ons verander. Mense wil nou 'n goeie werk hê, en hulle wil hê hulle kinders moet 'n goeie werk hê. Dit verander alles."
Hierdie woorde van die werkplekkenner Jim Clifton behoort soos 'n eggo deur die gedagtes van elke graad 9 kind, en die ouers van elke graad 9 kind te trek. Ons kan dit nie ligtelik opneem nie, en ons kan nie maak asof ons dit nie hoor nie, of nog nie nou wil hoor nie. Solidariteit Jeug kry elke dag met jongmense te doen wat advies oor hul loopbaanpad wil hê, soms is hulle opsoek na beurse of lenings, soms is hulle opsoek na algemene advies oor waar en wat hulle kan studeer, maar te dikwels is dit jongmense wat in 'n doodloopstraat beland het met hulle loopbaan, daar is geen pad uit nie, geen pad vorentoe nie, en hulle soek 'n ander werk.
In baie gevalle het hierdie jongmense in graad 9 vakke gekies wat nie by hul aanleg gepas het nie, maar gewoon lekker geklink het, lekker gelyk het, of, in sommige gevalle, 'n reputasie as maklike vakke gehad het. Twee jaar later vind hierdie kinders dan dat hulle nie kan gaan studeer wat hulle wou studeer nie, omdat hulle die verkeerde vakkeuses gemaak het. Wat staan hulle dan te doen? Sommige skoliere kom uit ouerhuise uit waar oorbrugging van vakke of 'n addisionele jaar van skool 'n moontlikheid is, sodat hierdie vakke oorgedoen kan word, maar in baie jongmense se gevalle is dit nie moontlik nie. Hulle gaan studeer dan 'n studierigting wat hulle nie interesseer nie, of gaan werk direk na skool, met die tentatiewe idee van na-uurse studie, of "eendag in die toekoms" studie.
Daar is natuurlik niks verkeerd daarmee om direk na skool te gaan werk nie, maar om te moet gaan werk omdat jy geen ander keuse het nie, is anders as om na skool te gaan werk omdat jy werklik wil. Selfs vir hulle wat direk na skool wil gaan werk, moet die waarskuwing duidelik gestel word: In die stryd om 'n goeie inkomste en 'n goeie werk is kennis en vaardighede jou wapens, soos wat die einste Jim Clifton dit stel, so dink mooi voordat jy van 'n verdere kwalifikasie in die vorm van 'n ambag, diploma of graad wegdraai. Vra jouself of dit wat jy na skool gaan doen volhoubaar is, en vir jou 'n stabiele inkomste gaan bied tot en met jou aftree ouderdom, wat miskien in die nabye toekoms op 70-jarige ouderdom, of selfs hoër, sal wees. Meer en meer boere laat hul seuns en dogters na skool 'n kwalifikasie voltooi, omdat selfs boerdery nie 'n sekerheid is nie, dieselfde tendens word onder besigheidseienaars gesien.
As daar oor die algemeen saamgestem kan word dat studie na matriek 'n goeie idee is, dan behoort die volgende punt te wees dat graad 9 vakke met groot omsigtigheid gedoen te word. Waarmee is jy regtig goed? As jy onseker is kan aanlegtoetse oorweeg word, of om iemand in 'n beroep vir 'n dag te gaan dophou soos wat hulle hulle ding doen. Soms is jongmense, selfs na afloop van toetse of verdere ondersoek steeds onseker oor hul toekoms. In so 'n geval behoort jy vakke te kies wat vir jou meer deure oop los as wat dit toe maak. As jy die vermoë het behoort Wiskunde en Wetenskap oorweeg te word, omdat rigtings met voorvereistes dikwels begin met hierdie lysie van vakke as voorvereistes. 'n Goeie punt in die vak wat jy as moedertaal het is ook vir meeste studierigtings 'n vereiste, sowel as 'n algemene goeie TPT-telling.
Die verkeerdste ding wat 'n Graad 9 kind, of die ouers van 'n graad 9 kind kan doen, is om te dink dat Graad 9 vakkeuses nie saak maak nie, en dat daar later oor die toekoms gedink kan word. As jy 'n graad 9 kind is, is vakkeuses een van die belangrikste besluite wat jy tot dusver geneem het, en as jy die ouer van 'n graad 9 kind is, sou die verantwoordelike ding wees om regtig om te gee, en saam met jou kind oor sy of haar loopbaan te wonder, en die regte besluite aan te spoor.
"Solidariteit Jeug bied loopbaanadvies, en help die jongmens van die klaskamer tot in die werkplek. Sluit gratis aan deur 'n profiel te skep by www.jeug.co.za.