“Re Tla Kopana le Bone” | Buka ya Ngwaga ya 2015
“Letsatsi Lengwe re Tla Kopana le Bone”
Ka bo1935, Pablo González yo o nnang kwa kgaolong ya Cibao Valley, o ne a simolola go ithuta Baebele. O ne a ithuta le Setlhopha sa Baporotesetanta ka nako e e khutshwane mme a se tlogela fa a lemoga gore se ne se sa dire dilo go ya ka Dikwalo. Le fa go ntse jalo, o ne a tswelela ka go ithuta Lefoko la Modimo a le nosi mme a simolola go bolelela ba bangwe ka se a se ithutileng—o ne a simolola ka ba lelapa la gagwe le baagelani mme morago le batho ba bangwe mo motseng. O ne a rekisa polasi le dikgomo tsa gagwe mme a dirisa madi a teng go rera mo mafelong a a farologaneng.
Ka 1942, Pablo o ne a etela malapa a ka nna 200 mo mafelong a gaufi le ene e bile a tshwara dipokano ka metlha mme o ne a ise a kopane le Basupi ba ga Jehofa. O ne a kgothaletsa batho gore ba ithute Baebele le go tshela go dumalana le yone. Ba le bantsi ba ne ba mo tsaya tsia mme ba tlogela go goga motsoko le go nyala basadi ba bantsi.
Celeste Rosario, ke mongwe wa batho ba ba neng ba reetsa molaetsa wa ga Pablo wa Baebele. O gakologelwa jaana: “Fa ke le dingwaga di le 17, ntsalaa mmè e bong Negro Jiménez, o ne a le mo setlhopheng sengwe se se eteletsweng pele ke Pablo González. Fa a re etetse o ne a re balela ditemana go tswa mo Baebeleng mme ka ntlha ya se ke se ithutileng, ke ne ka dira tshwetso ya go tlogela Kereke ya Katoliki. Re ne re balelwa ka Selatine kwa kerekeng mme re ne re sa se tlhaloganye. Moragonyana Pablo González o ne a re etela a bo a re kgothatsa. O ne a re: ‘Ga re maloko a bodumedi bope mme re na le bakaulengwe mo lefatsheng lotlhe. Ga re itse gore ke bomang mme re a itse gore letsatsi lengwe re tla kopana le bone.’”
Pablo o ne a rulagantse ditlhopha tsa baithuti ba Baebele kwa Los Cacaos Salcedo, Monte Adentro, Salcedo le Villa Tenares. Ka 1948, fa a ya go palama bese kwa Santiago, o ne a bona Basupi ba rera mo mmileng mme ba mo naya Tora ya Tebelo. Nako nngwe kgaitsadi mongwe o ne a naya Pablo dibuka tse pedi mme a mo laletsa kwa Segopotsong sa loso lwa ga Keresete mo Santiago. Fa a le kwa Segopotsong, o ne a kgatlhiwa thata ke se a se utlwang mme a swetsa ka go re o bone boammaaruri le gore batho ba a kopaneng le bone kwa Segopotsong ke bakaulengwe ba gagwe—ba ene le setlhopha sa gagwe ba sa bolong go ba batla.
Barongwa ba ne ba etela batho ba Pablo a neng a ithuta le bone. Kwa lefelong lengwe le ba neng ba tle ba kopanele kwa go lone le Pablo, ba fitlhetse batho ba le 27 ba ba letetse ka boitumelo. Bangwe ba ba neng ba le gone ba ne ba tsamaile mosepele wa dikilometara di le 25 ka dinao; bangwe sekgala sa dikilometara di le 50 ka dipitse! Kwa lefelong le lengwe, batho ba le 78 ba ne ba nna gone mme kwa go le lengwe go ne ga tla ba le 69.
Pablo o ne a naya barongwa lenaane la batho ba le 150 ba ba kgatlhegang. Batho bao ba ba ikokobeditseng e bile ba batla go ithuta ka Modimo ba ne ba setse ba bala Baebele mme gape ba dirisa melaometheo ya yone. Ba ne ba tlhoka go rulaganngwa le go kaelwa. Celeste a re: “Barongwa ba ile ba re etela mme ra nna le pokano. Go ne ga dirwa dithulaganyo tsa gore re kolobediwe. Ke ne ka nna wa ntlha mo lapeng go kolobediwa. Mmè e bong Fidelia Jiménez le nnake, Carmen, ba ne ba kolobediwa moragonyana.”
Ka September 23-25, 1949, go ne ga nna le kopano ya ntlha ya potologo kwa Dominican Republic e e neng ya akofisa tiro ya go rera le go feta. Ba ba neng ba batla go itse mo go oketsegileng ba ne ba nna gone mme palo ya ba ba neng ba reeditse puo ya phatlalatsa ka Sontaga e ne e le 260. Go kolobeditswe batho ba le 28. Ka ntlha ya kopano eo, ba le bantsi ba ne ba tlhatswegile pelo gore eno ke phuthego e Modimo a e dirisang go diragatsa thato ya gagwe.
Hisitori ya Tiro ya go Rera
Barongwa, Lennart le Virginia Johnson ba a goroga
Mokaulengwe Knorr le Mokaulengwe Franz ba a eta
Kopano ya ntlha ya potologo
Go kolobediwa ba le 28 kwa North Yaque River
Basupi ba ga Jehofa ba a thibelwa