Stef Bos gesels in "AfriKaas" - Chrizane van Zyl | LitNet
Chrizane van Zyl, Stef Bos2013-02-11
Hallo Stef, hoe gaan dit met jou?
Dit gaan zo goed als goed kan gaan. Staan op die punt om te vlieg naar Kaapstad. Huis toe. Van die winter na die somer, op pad na die waarvoor ek lief is. Dus ja, dit gaan goed.
Jy is so pas terug in Suid-Afrika. Vertel ons, waarmee is jy tans besig?
Ik was bezig in Nederland om te toer met die band. Dit was een wonderlijke vertoning wat gaan oor optimisme en lewenslus. En nou kom ek terug om by my gesin te wees en nuwe songs te skryf wat in oefenlopies gebore gaan word.
Jou vertoning is jaarliks 'n Woordfees-hoogtepunt. Beplan jy vanjaar iets spesiaal?
Ja, maar dit is 'n geheim, anders is dit nie meer spesiaal nie. 'n Tip van die sluier sal ek oplig. Daar was 'n gedagte oor Afrikaans. Die skoonheid van die taal vir 'n Nederlander soos ek lê in die feit dat dit 'n jonge vorm van ons taal is. Om Afrikaans te hoor is of jy jou ma ontmoet wanneer sy zestien jaar oud is: in haar volle skoonheid. Dus dit gaan 'n liefdesverklaring wees aan 'n taal.
Is daar enige vertonings of geleenthede by die Woordfees waarna jy uitsien?
Ek is altijd mal om na digters te gaan luister, of bij Amanda Strydom se show 'n draai te maak.
Baie geluk met die Edison-nominasie vir jou eerste Afrikaanse album, Kloofstraat. En ook jou ATKV-toekenning vir jou bydrae tot Afrikaans. Vertel ons meer?
Ek het 'n Edison-nominatie gekry vir Kloofstraat, wat wonderlijk is, omdat daarmee die Afrikaanse taal (ook al sing ek dit met my kaas-accent) die aandag kry wat dit verdien, en dit beteken ook dat mense die taal begin meer ken en waardeer. Die ander prys was 'n ATKV-toekenning voor my bydrae tot die exporteer van die Afrikaanse taal. Die prys het ek gekry als eerste buitenlandse sanger.
Hoe voel jy oor die feit dat jy hierdie erkennings gekry het?
Pryse is lekker om te kry as 'n blyk van waardering, maar ek het my ego al lank gelede gelos langs die pad om dienstbaar te wees aan die muze; dus pryse is nie 'n hoofdzaak vir my nie.
Baie van die snitte op Kloofstraat is in Nederlands en Afrikaans geskryf. Hoe ervaar jy die liedjies in hulle afsonderlike vertalings?
Dis vir my 'n natuurlijke wêreld om in te beweeg. Die twee tale loop die hele dag deur mekaar. Ek sien dit ook by my seun, wat Afrikaans by sy ma kry en Nederlands by sy pa. Hy gaan later AfriKaas praat. Toe ek Kloofstraat geskryf het, was dit vir my veral die avontuur om tussen die tale te beweeg, want my kop is al jare in 'n niemandsland. Ek pretendeer nie dat ek regtig Afrikaans kan skryf of praat, maar ek soek wel na my eie taal en Afrikaans is daarin 'n goeie authentieke moses wat my kan lei na die beloofde land van klank. Hoe verskil jou Nederlandse en Belgiese aanhangers teenoor die Suid-Afrikaanse aanhangers?
Dis almal mense wat jy kan ontroer wanneer je as sanger jou zelf ook maak en laat sien wie je regtig is. Afrikaners is wonderlijke aanhangers omdat hulle waardeer as je moeite doen om die taal te leer ken en die land en die kultuur. Belge is wonderlike aanhangers omdat hulle intens luister. Nederlanders is wonderlike aanhangers omdat hulle sê wat hulle dink ook tydens 'n vertoning.
Jy sing al lank in Afrikaans en woon ook nou sedert onlangs permanent in Kaapstad. Beskou jy jouself regtig steeds as 'n "buitelander"?
Ja ... omdat ek so baie na aan die kultuur kan kom. Wanneer ek sou dink ek is 'n inlander, gaan ek vinnig voel hoe ver ek van die kultuur is en hoe min ek daarvan verstaan. Toe ek van Holland naar België verhuis het, wou ek 'n Vlaming onder die Vlamingen wees, en toe ontdek ek hulle sien my na twintig jaar nog as 'n buitelander.
Is daar al 'n nuwe album in die pyplyn? Of 'n paar demo's?
Ja, twee albums spook deur my kop. 'n Tweede CD soos Van Mpumalanga tot die Kaap met 'n lappieskombers aan tale en musiekstyle uit die land waarvoor ek lief is met al sy kak en hare. En 'n Nederlandstalige CD, waar ek stadigaan verder werk met nuwe songs.
Jy het jou eie tuisateljee, waar jy oorspronklik baie van Kloofstraat se snitte opgeneem en as demo's versprei het. Vertel ons meer van die ateljee en wat jy daar aanvang.
Dis op 'n ou plaas op die grens van België en Nederland en 'n soort van niemandsland waar jy jouself kan wegsteek ver van die wêreld. Dis 'n baie lekker plek om te rehearse met die band en aan songs te werk, en dis ook die plek waar ons die demo's record. 'n Paar jaar gelede het ons besluit om die first versions vry te stel, omdat nie al die songs op official CD's gaan verskyn, en somtyds het die eerste versies 'n maagdelikheid wat jy in latere versies nie meer terugkry nie – al is hulle musikaal beter verwerk.
Hoe voel jy oor die toekoms van Afrikaanse musiek?
Dit staan of val by die kwaliteit van songs wat daar vervaardig word. Die laatste jare het baie mense gedink daar's geld te verdien in Afrikaanse musiek en dit het 'n ongelooflike hoeveelheid aan swak musiek die lig laat sien. Maar ek is 'n optimis en glo deur die ooraanbod gaan mense genoeg daarvan kry en iets wil hê wat ook lekker klink en tegelyk authentiek is en 'n level het.
En die huidige stand van die bedryf?
Op die punt van ooraanbod, dus ek verwag 'n paar interessante songwriters wat op gaan staan en wat nie wil klink soos mekaar nie, maar soos wie hulle is.
Na wie luister jy op die oomblik?
Ek luister na Duitse songwriters soos Philippe Poisl, want daar gebeur iets op hierdie moment wat my inspireer met lekker musiek en met baie goeie lirieke.