’n Helpende hand met hart, in krag, tot hoopHannes Noëth is die besturende direkteur van Helpende Hand. Foto: Reint Dykema. Hier volg Hannes Noëth, besturende direkteur van Solidariteit Helpende Hand, se volledige toespraak wat hy Donderdag op die Solidariteit Beweging se tweede Toekomsberaad gelewer het. Die Beweging het sy 2030-blyplan tydens die geleentheid by die Choose Life-kerk in Moreletapark, Pretoria bekendgemaak. “Veel van wat opgebou is, is tans vernietig, verval en vervalle. Maar met eenheid van wil en eenheid van kragte kan daar weer opgerig word wat tans in die stof lê.” – Uit Paul Kruger, 29 Junie 1904 se laaste boodskap Wanneer dinge om ons vernietig word, verval en vervalle raak, is die kwesbaarste nie ons wat vandag hier is nie, maar ons kwesbare groepe – ons armes, ons bejaardes, ons kinders, en ons mense met gestremdhede. Ons praat van ŉ toekomsberaad – maar vir wie bou ons? Vir wie bring ons hoop? As dit vir onsself is, laat ons dit nie doen nie. As ons alleen vorentoe gaan, laat ons nie begin nie. As ons hulle wat kwesbaar is saamvat, laat ons dan doen wat ons hand vind om te doen – vir ons, maar ook vir hulle. Solidariteit Helpende Hand wil nie net bestaan nie, ons moet bestaan. Juis omdat ons moet, neem ons die roepingsmantel op en gaan daarmee vorentoe – met ŉ ysere wil – met hart, in krag, tot hoop! Die rede is eenvoudig: Ons fokus is die verligting, voorkoming en verbreking van Afrikaner-armoede. Daarom moet ons bestaan. Armoede onder die Afrikaner word nie minder nie, maar meer – juis daarom is dit noodsaaklik dat ons gestruktureerd, georganiseerd en met deeglike beplanning die armoede van die Afrikaner aanpak. Hierdie daadwerklike optrede ten opsigte van armoede moet wees op al drie vlakke van armoede, naamlik: geestelik, kultureel en fisies. Ons visie is die ontwikkeling van die Afrikanergemeenskap en die skep van ŉ maatskaplike struktuur wat die eise en uitdagings van die kwesbare groepe die hoof bied, die direkte nood te verlig sover moontlik en geleenthede te skep waar armoede voorkom kan word deur studies en opleiding. Helpende Hand hanteer hierdie geweldige uitdaging van armoede deur ŉ struktuur wat op vier vlakke werksaam is, naamlik ŉ hoofkantoor met ongeveer 60 personeel, streek- en takstrukture en vrywilligers. Ons rig ons al hoe meer in om die maatskaplike struktuur te word wat vir die Afrikaner leiding gee in gemeenskapsontwikkeling om lyding te hanteer en te glo en te hoop in ŉ toekoms. Verder fokus ons op die stig en hantering van studiefondse – dit is en bly immers die beste manier van armoedevoorkoming. Die vorming van netwerke in die gesamentlike aanpak hiervan is vir Helpende Hand ŉ doelwit en ŉ noodsaaklikheid. Die uitrol van hierdie struktuur, studiefondse en netwerke gebeur in en rondom verskillende projekte, byvoorbeeld die inrig van sentrums, die kapasiteitsbou van maatskaplike werkers, ŉ studiefondssentrum, projekte soos, onder meer, nasionale projekte soos Kosblikkie, Helpjag, Tassie, Stophonger, Helpmekaar, FroueVonds, Ons Winkels, en daarby dan ook streekprojekte en takprojekte. So word die krag van die gemeenskap gemobiliseer in die gesamentlike hantering van ons uitdaging en die skep van hoop en die bou aan ŉ toekoms. Die digter J.D. du Toit (Totius) het geskryf: “Laat dan mense en diere, droogte en vure, met al wat hul kwaad wil versin, maar kom om te kap, te brand en te trap – ek leef en sal lewe; my doodkry is min!” – Totius – “Die Besembos” In 2019 wanneer die Solidariteit Beweging in ŉ Toekomsberaad vergader, word daar aan ons mense op allerhande wyses gekap, gebrand, getrap – maar juis daarom is ons hier – om te saai en te oes, om te luister en te werk, om te bou wat hou, om nie te wag nie, maar te doen. Ons wag nie, ons saai, ons plant sonder ophou en verwag die oes op die regte tyd. Die saad is soms min en die arbeiders gering, maar gaan lê sal ons nie, en ophou nog minder. Ons leef en sal lewe. Ons wil. Ons doen. Helpende Hand, “met hart, in krag, tot hoop”, en toekomsgedrewe vorentoe! Die nood van ons mense roep. Daarom: Om vorentoe te kyk, wil ons graag terugkyk. Die tydperk tussen 2015 en 2019 was vir Helpende Hand uitdagend, geseënd en vol genade. Terugkyk na 2015 wys wat gedoen en bereik is, maar méér nog, wys dit wat nog gedoen moet word en waarheen ons op pad is. In 2018 verdeel Solidariteit Helpende Hand en die Skoleondersteuningsentrum in twee afsonderlike entiteite. Daarmee word die onderwysgedeelte grotendeels die verantwoordelikheid van Skoleondersteuningsentrum en die maatskaplike gedeelte die verantwoordelikheid van Helpende Hand. Hierdie verdeling is ŉ reusetree en vordering in twee gebiede wat beskou word as tsoenami’s wat besig is om ons te tref, naamlik onderwys en maatskaplik. Hier kan ook vermeld word dat die loopbaansentrum wat geskep is in 2015 uit Helpende Hande, verskuif het na Solidariteit en opgeneem is in die hele netwerk van werk. Die groei in die Studiefondssentrum waaruit studente gehelp word om te studeer, is ŉ riem onder die hart. In 2015 word R25 miljoen verdeel vir die jaar en in 2019 is ons by ongeveer R41 miljoen. Die droom was om teen 2020 ŉ studiefonds te bou van 160 miljoen en ons is dankbaar om terugvoering te kan gee dat ons fonds nou op 185 miljoen staan. Sedert 2015 is ŉ bedrag van R145,1 miljoen aan studente uitbetaal. In 2015 kon ons meld dat ons voedingsprojekte 4 000 kleuters daagliks versorg. In 2019 kan ons noem dat hierdie getal nou tot 8 000 gegroei het en ons werk na 12 000 in die volgende paar jaar. Ons sou natuurlik graag wou sien dat die behoefte minder is en nie meer nie, maar die realiteit en praktyk is anders. Kyk ons wel terug oor die paar jaar wat verby is, is ons dankbaar dat ons kon werk daaraan om ŉ reuseverskil te maak. Hierdie werk kon veral gedoen word deur twee projekte naamlik: Stophonger – ŉ Projek waar daar spesifiek geld ingesame is vir die versorging van kinders. Helpjag – ŉ Projek waar ons in 2019 23 ton vleis kon verdeel. Die tassieprojek, waar tassies met noodsaaklike benodigdhede aan gr. 1’s voorsien word, gaan elke jaar onverpoosd voort. In 2019 is 5 000 tassies verdeel. Hierdie tassieprojek is ŉ vlagskipprojek wat wyd bekend is en ŉ enorme verskil maak in die lewe van kinders. HelpHetta is die veldtog waarin ons poog om die lewe van meisiewees te vergemaklik deur sanitêre ware te voorsien aan dié wat dit nie kan bekostig nie. In 2019 voorsien ons sanitêre ware aan 3 000 meisies per maand en die impak daarvan op die verbreking van armoede is noemenswaardig. Saam met HelpHetta het ons ook ŉ FroueVonds begin wat fokus op opleiding en die hantering van armoede in die lewens van jong meisies en vroue. Die naam is doelbewus verkeerd gespel om aan te dui “dat alles nie altyd reg loop nie” en daar soms ŉ brug na sukses nodig is. FroueVonds dien hierdie doel. Helpende Hand het tans 150 takke in 10 streke wat gefokus is daarop om die funksionering van ons aktiwiteite so doelgerig en vaartbelyn as moontlik te maak. Ons het ongeveer 40 000 ondersteuners wat saamwerk aan ons doel en strewe. Hierdie takke en streke maak nasionale- streek- en takprojekte ŉ moontlikheid en ŉ realiteit. In 2015 het Helpende Hand 14 winkels gehad. Vandag kan ons dankbaar sê dat ons in 2019 reeds ons 50ste winkel oopgemaak het. Die winkels dra by tot ŉ verskeidendheid projekte, dra by tot ons sentrums, ons studielenings en skep werk vir ons kontrakteurs en skep ŉ wonderlike netwerk binne Helpende Hand. Ons het steeds twee sentrums, in die Strand en Derdepoort wat kinders versorg in die middae; intussen is ook ŉ gemeenskapsentrum geopen in Pretoria-Noord. Waar ons in 2015 beskik het oor die hulp van een maatskaplike werker, het ons in 2019 reeds 10 amptelike maatskaplike werkers as deel van ons personeelkorps. Daar is ook ŉ Ons Spreekkamer (Witbank) en ŉ Ons Kleuterskool (Volksrust). Baie tyd en aandag is gegee aan netwerkvorming in die gemeenskapsontwikkelings van ons gemeenskappe. As Helpende Hand terugkyk na die tydperk tussen 2015 en 2019 is ons verstom dankbaar oor die verskil wat gemaak kon word met gemeenskapskrag en geduldige stukkie-stukkie-vordering. Helpende Hand is nie onseker oor ons roeping nie – dit is die verligting, verbreking en voorkoming van Afrikaner-armoede. Ons ken ons uitdagings. As ons terugkyk, weet ons wat dit moontlik gemaak het, ons weet ook wat suksesse moeilik gemaak het. Vir alles wat ons doen, is daar altyd wat ons meer kan doen. Daarom mag en kan ons nie onseker wees oor ons tienjaarplan nie. Die fokus is en sal bly die aanpak van armoede binne ŉ gestruktureerde en georganiseerde raamwerk. In die volgende tien jaar stel ons onsself ten doel: Helpende Hand besef dat die bereiking van hierdie doelwitte nie net gaan gebeur nie, maar met harde, intense werk, goeie beplanning en sterk roepingsbewustheid gepaardgaan. Ons aanvaar die uitdaging. Saam vorentoe. “Veel van wat opgebou is, is tans vernietig, verval en vervalle. Maar met eenheid van wil en eenheid van kragte kan daar weer opgerig word wat tans in die stof lê.” Eenheid van wil. Eenheid van krag. Só gaan ons saam en suksesvol vorentoe.