Havenscene3 klein.jpg (271.03 KiB) 2233 keer bekeken
wrak hansweert.jpg (41.12 KiB) 2223 keer bekeken
Bonny en Ursus2.jpg (67.18 KiB) 1941 keer bekeken
Bonny-Ursus2 (originele scan).jpg (214.35 KiB) 1941 keer bekeken
drittura,kajuiter&tietie,roelfs&argus,bonninga&gruno,schuur&hoopopzegen,Freling&poolster,kajuiter&(nb) atlas,jan beck.jpg (91.05 KiB) 1941 keer bekeken
Werfscene verkl.jpg (222.7 KiB) 1941 keer bekeken
Windjammer storm 1.jpg (58.22 KiB) 1934 keer bekeken
Windjammer storm 10 KaapHoorn.jpg (406.14 KiB) 1941 keer bekeken
C scan-Stitched 10procent.jpg (362.42 KiB) 435 keer bekeken PressReader - Beeld: 2017-07-03 - Hoër ge­sond­heidstaks is ver­keer­de keu­se
Hoër ge­sond­heidstaks is ver­keer­de keu­se
Beeld - 2017-07-03 - Sake Nuus - Mi­ke S­chüs­sler
E­ko­no­mie gaan oor keu­ses. Een be­lang­ri­ke keu­se is waar­aan ons geld be­stee. Be­hoort Suid-A­fri­ka meer aan ge­sond­heid­sorg te be­stee, of moet ons eer­der op­voe­ding fi­nan­sier? Dié kwes­sie is nie so een­vou­dig nie, maar ek be­gin won­der of ons mi­nis­ters dink ons geld sal nooit op­raak nie en daar­om be­stee hul­le dus net meer. Ons kan mos die be­las­ting­be­ta­ler en maat­skap­pye meer be­las?
Suid-A­fri­ka het reeds een van die hoog­ste ver­hou­dings van ’n be­las­ting tot bru­to bin­ne­land­se pro­duk (BBP). Maar steeds wil die re­ge­ring die klein be­las­ting­voor­deel weg­neem wat men­se kry as hul­le ge­sond­heids­ver­se­ke­ring koop. Daar­deur kan die staat ’n ver­de­re R20 mil­jard se be­las­ting in­vor­der. Bo­wen­dien, sê die mi­nis­ter van ge­sond­heid, Aa­ron Mot­so­a­le­di, is dié voor­deel on­reg­ver­dig teen­oor dié wat nie ge­sond­heid­sorg kan be­kos­tig nie,
As dit so on­reg­ver­dig is, waar­om gaan men­se na die pri­va­te ge- sond­heids­org­sek­tor, al kos dit hul­le so duur? By­na al­le mi­nis­ters en s­taats­amp­te­na­re maak van pri­va­te ge­sond­heid­sorg ge­bruik. Hoe­kom? Is dit om­dat diens­vlak­ke in die staat­sek­tor skok­kend swak is dat selfs di­rek­teurs-ge­ne­raal van ge­sond­heid te ken­ne gee jou le­we is deel van ’n lo­te­ryspel in re­ge­rings­hos­pi­ta­le?
’n Jaar ge­le­de het ’n vriend ’n be­roer­te ge­had en na­dat hy ’n week moes wag om tot die reg­te staats­hos­pi­taal toe­ge­laat te word, is hy in die ho­ë­sorg­een­heid ge­plaas. Daar was nie ge­noeg bed­dens in dié een­heid nie en hy is na ’n ge­wo­ne saal oor­ge­plaas, al het ’n pro­fes­sor daar­teen ge­waar­sku. Hy het ge­wag op ’n le­wens­nood­saak­li­ke o­pe­ra­sie, maar is nooit ge­o­pe­reer nie en is ’n paar dae la­ter oor­le­de – meer as twee we­ke na­dat hy in die staat se ge­sond­heid­stel­sel op­ge­neem is.
Die mi­nis­ter van ge­sond­heid het in ’n ra­dio-on­der­houd ge­sê die per­sen­ta­sie ge­boor­tes deur bui­te­lan­ders in die C­har­lot­te Maxe­ke-hos­pi­taal is 47% en hy weet van an­der hos­pi­ta­le waar dié koers se­dert 2013 selfs 60% is.
Die LUR vir ge­sond­heid in Gau­teng sê tot 90% van die ge- boor­tes in staats­hos­pi­ta­le is deur bui­te­lan­ders. An­der het sy­fers ge­gee wat wis­sel van 13% in 2007 tot 28% in 2010 vir ver­skil­len­de hos­pi­ta­le in Suid-A­fri­ka.
Die pro­bleem is dus nie die be­drag geld vir ge­sond­heid nie, maar dat Suid-A­fri­kaan­se geld baie men­se moet be­han­del wat nie lands­bur­gers is nie. Hier­die “ge­sond­heids­toe­ris­te” se eie lan­de kan nie vol­doen­de ge­sond­heid­sorg bied nie. (Die mi­nis­ter sê hul­le kom hier­heen vir ge­sond­heid­sorg om­dat ons hos­pi­ta­le be­ter is en gaan dan weer te­rug na hul eie lan­de toe.) Die o­pen­ba­re ge­sond­heids­org­sek­tor kan nie by- hou nie. Suid-A­fri­ka het reeds min­der dok­ters per 100 men­se as die mees­te an­der lan­de, en ook min­der ver­pleeg­sters. Die land be­stee reu­se-be­drae aan o­pen­ba­re ge­sond­heid en ons moet op bui­te­land­se dok­ters staat­maak wat meer as die Gup­tas suk­kel om bur­ger­skap te kry.
Suid-A­fri­ka lei jaar­liks ’n be­perk­te aan­tal dok­ters op en die ge­tal het nie tred ge­hou om ons eie be­vol­king – wat se­dert 1990 ver­dub­bel het – na be­ho­re te be­dien nie. Laat staan nog die groot ge­tal­le bui­te­lan­ders wat hier ge­sond­heid­sorg ont­vang.
Meer be­las­ting vir staats­ge­sond­heid­sorg is die ver­keer­de keu­se. An­der keu­ses soos om sorg tot Suid-A­fri­ka­ners en per­ma­nen­te in­wo­ners te be­perk, is deel van die op­los­sing.
Dit is nie net geld wat die be­slui­te be­ïn­vloed wat pro­fes­si­o­ne­le ge­sond­heids­lui daag­liks moet neem en wat die ver­skil tus­sen le­we of dood kan be­te­ken nie, maar dok­ters en spe­si­a­lis­te in die staat­sek­tor is oor­laai. Die laas­te on­ko­loog in dié sek­tor in K­waZu­lu-Na­tal het pas be­dank, soos ve­le an­der reeds ge­doen het.
In Suid-A­fri­ka word ge­glo be- las­ting­be­ta­lers het geld en daar­om kan die stel­sel selfs meer geld uit hul­le kry. Die oor­heer­sen­de ge­dag­te is dat geld al­les reg­maak. As dit so is, waar­om is ons on­der­wys- en ge­sond­heid­stel­sels in so ’n ge­mors, selfs al kry hul­le in re­ë­le ter­me el­ke jaar meer?
Die keu­se be­hoort te wees hoe ons ons be­ste­ding be­perk en of ons die Ver­e­nig­de Na­sies (VN) se hulp moet in­roep om aan bui­te­lan­ders bin­ne ons lands­gren­se ge­sond­heid­sorg te verskaf.
Laat an­der lan­de help hier­mee, want die sy­fers wat die mi­nis­ter en se­ni­or amp­te­na­re noem, is werk­lik skrik­wek­kend. Laat die hulp­or­ga­ni­sa­sies hul werk doen en stuur dok­ters, ver­pleeg­sters en bed­dens om te help.
Die men­se in die loop­gra­we ver­tel me­kaar van die bui­te­lan­ders wat maat­skap­li­ke toe­lae ont­vang en in ons sko­le en hos­pi­ta­le op­ge­neem word. Dit be­te­ken Suid-A­fri­ka­ners boet el­ke dag ge­hal­te­diens in, dok meer be­las­ting op en moet aan­vaar in­fra­struk­tuur soos paaie word ver­waar­loos om­dat daar nie geld is nie.
Bui­te­lan­ders is nie die pro­bleem nie, maar die swak diens­le­we­rings­vlak­ke wat in hul lan­de van oor­sprong verskaf word wat nou ons ver­mo­ëns be­gin oor­wel­dig. Bui­te­lan­ders het ge­sond­heid­sorg en on­der­wys no­dig, maar nie deur meer be­las­ting­geld van ’n reeds klein poel be­las­ting­be­ta­lers te neem of ons eie diens­vlak­ke te ver­laag en die ge­hal­te van ons ge­sond­heid­sorg te laat ag­ter­uit­gaan nie.
Die keu­se be­hoort eer­lik­heid te wees en ons be­hoort die Wê­reld­ge­sond­heids­or­ga­ni­sa­sie en die VN om hulp te vra. As Duits­land die res van die Eu­ro­pe­se U­nie kan vra om te help met sy vlug­te­lin­ge, kan ons mos ook?
Laat ons nie die skuld net op bui­te­lan­ders pak nie. On­lang­se ont­hul­lings skil­der ’n prent­jie van kor­rup­sie en dief­stal op ’n skaal wat nog nie te­vo­re ge­sien is nie. Sit die kor­rup­sie stop, want be­las­ting is nog nooit be­doel om daar­voor te be­taal nie.
Suid-A­fri­ka be­hoort eer­der geld te spaar en dit doel­tref­fend te be­stee voor­dat hy weer be­las­tings ver­hoog. Daar­by het hier­die land met sy klein be­las­ting­ba­sis hulp no­dig. Hoër be­las­ting kan nie die pro­ble­me reg­maak nie, maar be­ter be­stuur en eer­lik­heid kan.
Pa­si­ën­te in die P­ho­losong­hos­pi­taal in E­kur­hu­le­ni word in die gan­ge be­han­del om­dat die hos­pi­taal oor­be­volk is. Suid­A­fri­kaan­se staats­hos­pi­ta­le suk­kel om die groot ge­tal bui­te­lan­ders te be­han­del wat vir ge­sond­heid­sorg hier­heen kom.