Artikel 1 in die reeks: 'Alles wat jy nodig het vir 2018-redenaars' - Afrikaans.com
Om jou en jou kind se 2018-redenaarservaring te vergemaklik, het Petronell Vorster vir Afrikaans.com ‘n reeks van drie artikels oor redenaars saamgestel. Die doel van die artikels is om jou (en jou kind) te bemagtig in die kuns van redenaars. In dié eerste artikel leer ons jou hoe om ‘n redenaarstoespraak te skryf. Die tweede artikel behandel die verskillende ouderdomsgroepe en die uitdagings wat daar vir elkeen is en ons gee jou ook handige wenke oor die aanleer en (v)oordra van die toespraak. In die laaste artikel van die reeks kyk ons na praktiese voorbeelde van wentoesprake.
Met 2018 wat sonder genade voortstoom, het die tyd weer aangebreek vir jou kind om daardie gevreesde “ma, ek kort ‘n toespraak…” sin te uiter. Of dit nou ‘n eenvoudige klastoespraak, die skool se redenaarskompetisie of selfs ‘n eksterne redenaarskompetisie is, toespraak skryf kan sorg vir grys hare; baie van hulle!
Maar moet nie verder vrees nie, en bêre maar eers daardie botteltjie haarkleur wat jy gekoop het diep agter in die kas. In dié artikel leer ons jou hoe om sonder te veel moeite of drama, ‘n tien-uit-tien toespraak te skryf.
Voor jy kan wegspring met die toespraak, maak eers seker van die tema/onderwerp, en die lengte van die toespraak. Onderwysers gee gewoonlik die onderwerpe en verwagte tydsduur van ‘n klastoespraak en die skool se redenaarskompetisie. Eksterne redenaarskompetisies soos Radikale Redenaars, die AKTV-Redenaarskompetisieen Oppie Tong af Redenaars verskaf die inligting op hul webtuistes.
1. Die kop van die redenaarstoespraak
Hier groet die leerder die voorsitter. “Voorsitter”
In die inleidende paragraaf noem die leerder sy tema/onderwerp sodat die gehoor en die voorsitter weet waaroor die toespraak gaan. Sorg ook dat die inleidende paragraaf die gehoor laat regop sit en hul aandag trek. Jy kan byvoorbeeld van ‘n oulike rympie, aanhaling of grappie gebruik maak. Eisteddfod-pret is ‘n wonderlike boek wat jou hiermee kan help
Groet die gehoor.
Voordat die leerder met sy/haar beredenering begin, moet hul eers die gehoor se teenwoordigheid erken. Die aanspreekvorm gaan afhang van die gehoor. Vir ‘n klastoespraak gaan dit wees “Juffrou en klasmaats” en vir ‘n redenaarskompetisie “dames en here”.
2. Die lyf van die toespraak
1. Opinie/standpunt en rede + ‘n aanhaling om jou opinie/standpunt te staaf.
2. Opinie/standpunt en rede + ‘n aanhaling om jou opinie/standpunt te staaf.
3. Opinie/standpunt en rede + ‘n aanhaling om jou opinie/standpunt te staaf.
3. Samevatting en einde
Daar is ook verskeie hulpbronne tot jou beskikking om jou te help as jy vasbrand. Die ATKV het ‘n handleiding ontwikkel wat jou presies wys hoe om ‘n toespraak te skryf. Vir meer inligting oor dié handleiding klik hier.
‘n Vasgestelde tydsduur vir die toespraak word gewoonlik verskaf. ‘n Goeie maatstaf om te gebruik om te verseker jy bly binne die gegewe tydsduur is om tussen 100-130 woorde per minuut toe te laat (‘n mens praat ongeveer 130 woorde per minuut). Sorg altyd dat daar genoeg tyd is om die toespraak te voltooi as die leerder sou vasbrand, as die toespraak byvoorbeeld tussen 4-6 minute moet wees, hou by 5 minute. Gebruik ook ‘n stophorlosie wanneer die leerder die toespraak oefen.
5 wen-wenke vir ‘n treffertoespraak:
Het jy deeglike navorsing gedoen om aan jou gehoor te bewys jy weet waarvan jy praat? Noem jou bronne deeglik en onthou die vier w’s (wie, wat, waar en wanneer). Byvoorbeeld, “Dawie Roodt, ekonoom, in Beeld, 14 April 2016.” Maak ook gebruik van logiese voorbeelde uit jou eie lewe. Die mense wil weet hoe JY oor die saak voel.
Onthou om volgende week uit te kyk vir die tweede artikel in ons ‘Alles wat jy nodig het vir 2018-redenaarsreeks’. Ons gaan dan kyk na die verskillende uitdagings en slaggate vir die verskillende ouderdomsgroepe en ook vir jou waardevolle wenke gee wanneer dit kom by die aanleer en die manier hoe jou kind sy toespraak voordra.
Artikel 2: Redenaars-ouderdomsgroepe