Bose kringloop in mynbou - Solidariteit GildesSolidariteit Gildes Bose kringloop in mynbou - Solidariteit Gildes
Tuis / Arbeidsverhoudingspesialiste Artikel / Bose kringloop in mynbou
Bose kringloop in mynbou
Dinsdag | 06 November | 2018
Mynwerkerstatistieke met 'n negatiewe strekking het eerstens betrekking op die 82 mynsterftes in 2017 en die 9 mynwerkers wat reeds in 2018 gesterf het. Tweedens het nagenoeg 75 000 mynwerkers oor die afgelope vyf jaar hul werk verloor en derdens is ongeveer 35 000 onwettige mynwerkers in aktiewe of dormante Suid-Afrikaanse myne werksaam. Daar is 'n direkte verband tussen hierdie statistieke wat deel uitmaak van 'n bose kringloop in die mynbedryf.
Inaggenome dat intreevlakmynwerkers noodgedwonge 'n fisies uitdagende beroep beoefen omrede hulle na 'n groot aantal afhanklikes moet omsien, is dit te verstane dat geld en oorlewing 'n mynwerker se hoofdryfveer is. Gevolglik word 'n groot aantal mynwerkers wat afgelê word deel van die groeiende netwerk van onwettige myners want alternatiewe werksgeleenthede is skaars weens die krimpende mynbedryf, en mynbou – hetsy wettig of onwettig – is al werk wat hulle ken.
Onwettige myners, of sogenaamde "zama-zamas," word aanvanklik deur desperaatheid gedryf, maar gierigheid word later 'n dryfveer weens geleenthede om meer te verdien namate die individu deel word van 'n hoofstroom-smokkelnetwerk. Hierdie zama-zamas hou 'n ernstige bedreiging vir wettige mynwerkers in aangesien hulle swaar gewapen is, maar ook myn-infrastruktuur verswak deur kroon- en stutpilare te myn. Die slegte nuus is dat die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) en mynhuise 'n verlore stryd stry omdat daar so 'n snelle groei in onwettige mynaktiwiteite is soos wat werkloosheid toeneem, maar ook omrede 'n klein aantal SAPD lede, sekuriteitswagte en wettige mynwerkers deel van die smokkelnetwerke word.
Wanneer die koste en risiko om onwettige mynaktiwiteite te beveg 'n mynhuis se volhoubaarheid bedreig, word risikoskagte noodgedwonge gesluit en onskuldige werkers afgelê. Dit was presies die geval toe Sibanye-Stillwater aan die einde van 2017 hul Cooke-myne moes sluit en 2 146 werkers hul werk verloor het. So begin die vliegwiel van die negatiewe siklus momentum kry waar werklose mynwerkers zama-zamas word in die omgewing waar hulle oorspronklik gewerk het omdat hulle die ondergrondse strukture daar ken en oudkollegas betrokke is wat hulle makliker by 'n smokkelnetwerk kan betrek.
Afleggings veroorsaak egter nie net 'n groei in onwettige mynaktiwiteite nie, maar soos afleggings aan die orde van die dag is weens myne wat die einde van hul leeftyd bereik en verliesmakende myne in sorg en instandhouding geplaas word, word 'n wolk van onsekerheid geskep. Die sielkundige effek van hierdie werksonsekerheid op 'n mynwerker lei tot 'n gebrek aan konsentrasie en so word veiligheidsreëls soms verontagsaam wat ongelukke tot gevolg het.
Noodlottige ongelukke wat ondergronds plaasvind, lei tot 'n opskorting van produksie omrede die departement van minerale hulpbronne 'n sogenaamde artikel 54-mynsluitingsbevel uitreik. Produksie kan eers hervat as die departement 'n myn veilig verklaar het. Die druk om produksieteikens onder normale omstandighede te bereik, is geweldig hoog wat die kanse op 'n nalatige aksie verhoog, maar produksiedruk is abnormaal hoog ná 'n tydelike mynsluiting en so verhoog die risiko vir 'n volgende ongeluk outomaties en word 'n myn se volhoubaarheid bedreig.
Mynbase moet besef dat hul najaag van produksieteikens en aansporingsbonusse die kans op noodlottige ongelukke verhoog, maar die departement se inspekteurs moet ook beter oordeel aan die dag lê voordat 'n artikel 54-kennisgewing uitgereik word.
Die onlangse voorval waar 955 mynwerkers weens 'n kragonderbreking onder in Sibanye-Stillwater se Beatrix-myn vasgekeer was, sal 'n interessante gevallestudie bied as die voorval afleggings tot gevolg het. Sibanye-Stillwater het reeds in Augustus 2017 'n artikel 189-afleggingskennisgewing aan die Beatrix-mynwerkers uitgereik en die sluiting van die myn aanbeveel weens langdurige swak produksiesyfers. Vakbonde en mynbestuur het ná drie maande se onderhandelinge ooreengekom dat die afleggingsproses opgeskort en hervat sal word indien die myn oor 'n tydperk van drie opeenvolgende maande 'n verlies toon.
Die onlangse tydelike sluiting van die myn gaan uiteraard die myn se winsgewendheid beïnvloed wat 'n mynsluiting tot gevolg kan hê, maar hopelik sal die mynhuis die buitengewone omstandighede in ag neem voordat nuwe negatiewe statistieke geskep word.
Die gevolg is egter dat Beatrix-myn, soos talle ander myne, marginaal is en derduisende werkers deurgaans die afleggingswaard verwag. So gaan die negatiewe invloed wat afleggings, die groei in onwettige mynaktiwitiete en mynsterftes op mekaar het, moeilik gebreek word.