Ernie Els: My seun se moelike pad met outisme
JY LEES NOU Ernie Els: My seun se moelike pad met outisme
Uitgawe 18 Februarie 2021
Ernie Els het onlangs hart oopgemaak oor sy outistiese seun wat pas 18 geword het.
Die gholfspeler Ernie Els by sy seun, Ben, wat op die outismespektrum is. Foto: Instagram/Els_for_Autism.
Dit was op die oog af net 'n kenteken op 'n gholfsak: Autism Speaks. Maar toe Suid-Afrika se goue seun van gholf 'n bietjie meer as 'n dekade gelede met dié Amerikaanse organisasie se kenteken op die baan stap, was dit ook 'n stille getuienis.
Daarmee het Ernie Els die eerste keer aan die wêreld verkondig dat die koms van sy seun, Ben (toe 5), sy lewe onherroeplik verander het.
Tot voor dié 2008-toernooi in die Amerikaanse PGA-reeks het net hy, sy vrou, Liezl, hul oudste dogter, Samantha, en hul naasbestaandes geweet: Klein Ben is op die outismespektrum.
Maar deur die openbaarmaking van die toestand het Ernie sy eerste tree gegee op 'n pad van groter bewusmaking daaroor.
In 'n hartroerende video wat onlangs op die PGA-toernooi se Facebookblad gedeel is, maak Ernie (51) en Liezl hul harte oop oor hul geliefde Ben, hul kosbare gesinstye saam en die duwweltjies wat sy diagnose op hul lewenspad gestrooi het.
Die Els-gesin poseer vir 'n foto. Ernie en Liezl vertel dat Ben 'n snaakse en pragtige jong man is en dat Samantha baie vir Ben omgee. Foto: Facebook/Ernie Els.
"Ons is baie, baie gelukkig. Hy is 'n baie snaakse, amusante, pragtige jong man wat pas 18 geword het," sê Liezl in die video oor haar jongste.
"Hy wil jou heeltyd laat lag, en hy is mal daaroor om saam met Ernie en al sy vriende gholfbaan toe te gaan. Hy ry saam in die gholfkarretjie en geniet die tyd saam met 'die manne', soos hy dit noem."
En nes enige ander jong man bring hy van die vloekwoorde wat hy by Ernie en sy vriende optel huis toe, vertel Liezl.
"Hy raak 'n bietjie bekkig . . . Hy weet dit is verkeerd, en hy gooi my 'n bietjie vir die wolwe as hy dit dan by die huis gebruik!" sê Ernie met 'n skewe glimlag in die video.
Sedert daardie eerste blik wat hulle die publiek destyds op hul persoonlike lewe gegee het, beywer Ernie en sy vrou hulle deur die Els for Autism-stigting daarvoor om die lewe van kinders op die outismespektrum te verander.
Hoewel hy ná soveel jare as 'n beroepsspeler steeds goeie gholf speel – hy was teen druktyd tweede op die ranglys in die Amerikaanse PGA se kampioenskapsreeks – is die bewusmaking wat hy en Liezl oor outisme doen besig om net so 'n groot deel van Ernie se nalatenskap te word as al die trofeë agter sy naam.
En dit pas die man met die bynaam The Big Easy.
"Mense sal my as 'n kampioen onthou. Maar wanneer mense van my as 'n speler vergeet het, sal ek onthou wil word as iemand wat outismenavorsing geneem en iets daarmee gedoen het," het Ernie voorheen aan Huisgenoot gesê.
In 'n onlangse video het The Big Easy vertel van die moeilike pad wat hul gesin moes stap. Foto: Instagram/Els_for_Autism.
"Ek dink ek het baie tyd oor. Ek sal vir die res van my lewe hierteen veg," het hy toe gesê oor die stigma wat hy wil afbreek.
Dat dit 'n soms moeilike pad was, ontken die egpaar allermins.
"Toe dit by hom gediagnoseer word, het ons taamlik paniekbevange geraak. Jy google alles, en dit is eintlik 'n baie slegte ding om te doen," sê Liezl in die video.
En tog kon die diagnose 'n einde bring aan 'n sekere soort onsekerheid wat oor die gesin gehang het.
"Daar is 'n proses wat elke kind deurgaan. Hulle kruip op nege maande, stap op 12 maande, begin praat, ensovoorts," het Ernie voorheen aan Huisgenoot gesê. "Ons het toe met Ben begin dink: Hoekom kruip hy nie? Hoekom stap hy nie? Hoekom kyk hy nie in my oë nie?"
Ernie en Ben. Foto: Facebook/Ernie Els.
Dit was eers ná omtrent twee jaar dat hy vir Liezl gesê het "iets gaan aan" en hulle eindelik op inligting oor dié toestand afgekom het, vertel hy in die video.
Outisme beïnvloed die ontwikkeling en funksionering van die brein lewenslank, en kinders op die spektrum het gewoonlik van hierdie simptome: Hulle sukkel om goed te kommunikeer, het 'n taalagterstand, hou daarvan om alleen te speel, maak nie oogkontak nie en het swak slaap- of eetpatrone.
Liezl is sterk, en ek ook, maar 'n rukkie lank – terwyl ons probeer uitwerk het hoe ons vorentoe moet gaan – het ons paaie nie saamgeloop nie.
"Een ding wat ons vinnig geleer het, is dat ons in sy wêreld sal moet inklim; hy gaan nie na ons wêreld toe kom nie," vertel Ernie in die video met aangrypende beeldmateriaal van die gesin.
Terwyl hulle die diagnose moes verwerk, het Ernie boonop daarmee geworstel of hy in die openbaar daaroor moet praat.
"Dit tref jou baie hard. Dis 'n baie emosionele ding. Liezl is sterk, en ek ook, maar 'n rukkie lank – terwyl ons probeer uitwerk het hoe ons vorentoe moet gaan – het ons paaie nie saamgeloop nie," het hy al voorheen gesê. "Enige gesin sal vir jou sê dit is nie maklik nie. Jou lewe en prioriteite verander."
Ben se diagnose het ook die lewe verander van Samantha, wat drie jaar ouer as hy is.
Maar sy is "ongelooflik" met haar kleinboet, het haar pa al vertel. "Sy is meer soos 'n ma as 'n suster."
A post shared by Els for Autism (@els_for_autism)
Dis volgens Ernie maar net "menslik" om mense op die outismespektrum op 'n afstand te wil hou – en hy het voorheen verduidelik dat gesinne emosies soos selfbejammering, isolasie, verwarring, woede, hartseer en vrees kan ervaar.
Maar mettertyd het dié emosies by hom en sy gesin vir dankbaarheid plek gemaak.
"Ben is vir ons as 'n geskenk gegee sodat ons oë kon oopgaan vir al die klein dinge in die lewe en om alles weer te begin waardeer," sê Liezl in die video.
"En sodat ons kon besef 'n mens is op hierdie aarde gesit om 'n verskil in mense se lewe te maak.
"Dit is 'n ongelooflike reis waarop hy ons geneem het, en ek is opgewonde om te sien wat die toekoms met hom inhou, want elke dag is daar 'n nuwe verrassing."
Met hul eie pad met Ben as rigtingwyser het dit Ernie en Liezl se droom geraak om ander kinders op die spektrum en hul ouers te help.
"Ek en Liezl is privaat mense, maar ons is ook baie in die openbare oog, en ons besef dat dit vir ons 'n platform gee om geld in te samel en bewusmaking te kweek oor die oorsake van outisme en die moontlike behandeling daarvan," verduidelik Ernie op sy webtuiste.
Ernie en sy vrou, Liezl, het 'n skool in Florida geopen wat kinders met outisme help. Foto: Facebook/PGA Tour Champions
Foto: Facebook/PGA Tour Champions
In 2009 het die egpaar die Els for Autism-stigting op die been gebring met die groter doel om 'n paar jaar later 'n skool, die Els Center of Excellence, in die Amerikaanse deelstaat Florida, waar hulle woon, oop te maak.
Dié skool, wat in Augustus 2015 sy deure geopen het, wil 'n voorbeeld stel van watter behoeftes van kinders op die outismespektrum met gemak aangepak moet kan word.
Hulle wil eindelik onder meer aan ouers dienste bied soos dié van 'n sielkundige op dieselfde plek as waar hul kinders skoolgaan. Die sentrum help die kinders ook om ná skool by onder meer plaaslike restaurante, vulstasies en gholfbane werk te kry.
"My en Ernie se droom is dat wanneer ons met alles hier klaar is 'n ouer kan inry en alles kry wat hulle nodig het sodat hulle ook op die res van hul familie kan fokus en dat die lewe 'n bietjie meer na normaal kan terugkeer," sê Liezl.
En eindelik hoop sy ander ouers sal ook verstom staan deur dit wat hul kinders vermag.
"Eers het ek altyd gedroom dat Ben praat – toe hy nog nieverbaal was. En 'n mens het geen idee gehad dat hy ooit sal praat nie. En nou, wanneer ek terugkyk en ek hoor hom praat of hoe hy my in die huis roep . . . 'n Mens dink alles gaan so stadig, en dan kyk jy eendag terug en hy kan al hierdie dinge doen waartoe jy nooit gedink het hy in staat sal wees nie."