Rusland neem toenemend belangrike internasionale rol inRusland se president Wladimir Poetin (18 Maart 2018) Foto: AP Photo/Alexander Zemlianichenko Belangrike geopolitieke verskuiwings is besig om in die verhouding tussen die grootste wêreldmoondhede en, in die besonder, Amerika, Europa en Rusland plaas te vind. Dit lyk ook al meer asof Rusland die groot wenner uit die veranderende magsverhoudings mag wees. Die toenemende uitreik van Europese leiers, soos Angela Merkel na Wladimir Poetin, en nuwe regerings in lande soos Italië en Oostenryk wat baie meer pragmaties jeens Rusland wil optree, dui op die nuwe rol wat Poetin oor die afgelope tyd vir homself en Rusland begin uitkap het. Die gerespekteerde Amerikaanse politieke kommentator David Brooks skryf onlangs in The New York Times dat Wladimir Poetin, volgens hom, vandag die magtigste mens op aarde is. Die rede hiervoor strek, volgens Brooks, wyer as slegs die rol wat Rusland toenemend as ’n soort tussenganger tussen die Weste en byvoorbeeld lande in die Midde-Ooste speel, maar gaan in werklikheid oor die groot stryd tussen outoritarisme en liberale demokrasie. Ná die val van die Sowjet-Unie in 1991 het baie Westerse lande en leiers gehoop dat Rusland die Westerse model van liberale demokrasie wat toe in Amerika en Wes-Europa die botoon gevoer het, sou aangryp. Boris Yeltsin se pogings om vryemarkbeleid na Rusland te bring, was egter nie baie suksesvol gewees nie. Hoewel baie Russe self in 1991 van ’n soort Rusland, gebaseer op die Wes-Europese model, gedroom het, het daardie droom grootliks vervaag toe Poetin teen 1999 as President oorgeneem het. Sedert Poetin die bewind in Rusland oorgeneem het, het hy nie net die land se regering nie, maar ook in ’n groot mate die Russiese volk se denke in ’n ander rigting gestuur. Vandag is Rusland en Wladimir Poetin bykans sinonieme en het die outoritêre gesagstaat wat Poetin daargestel het, iets geword waarmee ’n groot meerderheid Russe heeltemal tevrede is. Dit het ook iets geword waarmee groterwordende groepe Westerlinge en veral meer konserwatiewe, populistiese en regse groepe en partye, minstens gedeeltelik assosieer. Die hoop dat Rusland deel van die Weste sou word, bestaan nie meer vandag nie. Rusland het ná die val van die Sowjet-Unie toenadering tot by die Weste gesoek, maar is op ’n verdagte wyse as ’n tweederangse siekerige vreemdeling hanteer. Poetin kon oor die afgelope agtien jaar daarin slaag om die Russiese volk se selfvertroue te begin herstel. Die Rusland van vandag is gebou op konserwatisme, outoritarisme en populistiese idees oor die rol wat Rusland in die wêreld kan speel. Rusland het oor die afgelope twee dekades ook nie saam met ’n ander groot moondheid ’n direkte opposisie teen die Weste gevorm nie. Die idee van ’n Rusland wat oos kyk, het dus ook nie gerealiseer nie. Terwyl Poetin die Russiese weermag gemoderniseer en die land se ekonomie gestabiliseer het, het hy op ’n slim wyse bondgenote in verskillende wêrelddele gevind wat vandag meebring dat Rusland byvoorbeeld in Sirië en Iran die sleutel tot ’n moontlike oplossing hou. Rusland het steeds unieke demografiese en ekonomiese uitdagings. Op geopolitieke vlak is dit egter duidelik dat Poetin beplan om Rusland in die sentrum van internasionale politieke-, veiligheids- en ander vraagstukke te plaas.