WOORDELYS EN SPELREëLS VIR DIE CHRISTEN GEBRUIKER VAN AFRIKAANS – CIVITAS DEI
Gepubliseer op Mei 9, 2017 Mei 21, 2017 deur JFK Mulder
[’n Foto van die vertalers van die 1933-vertaling van die Bybel in Afrikaans – Doktor JD du Toit (Totius), Professor E.E. van Rooyen, Doktor JD Kestell, Professor HCM Fourie en Professor BB Keet]
“En word nie aan hierdie wêreld gelykvormig nie, maar word verander deur die vernuwing van julle gemoed, sodat julle kan beproef wat die goeie en welgevallige en volmaakte wil van God is.” Romeine 12 vers 2
Ek het groot geword met die dreigement:
“Vanaand as Pappa by die huis kom kry jy siepsop en braaiboud mannetjie!”
Dit was eers in later jare dat ek begin vermoed het, of dalk uitgewerk het dat die “siepsop” gedeelte al die jare eintlik nie “siepsop” nie, maar “seepsop” was. Daardie melkerige ligblou water wat in die silwer wasbak agtergebly het na daar klere of iets anders in gewas is, met een van daai langerige wit reghoek blou-beslierte sepe. Is jy met my? Nou daaai water is die seepsop wat by tye aangewend is om klein vuil-mondige woord-kotsertjies se lippe en tonge te reinig. Of as dit nie byderhand was nie, hulle daarmee te dreig. Die rede vir hierdie skrywe? ’n Uitnodiging aan jou om vrywillig ’n kragtige teug of 7 te kom neem ter christelike reiniging van jou Afrikaanse woordeskat.
Net so ietsie om aan te dink: Gedagtes word gewoonlik wanneer ons praat uitgedruk in woorde. Maar woorde – het omgekeerd, dikwels ook ’n groot invloed op ons gedagtes en hoe ons dink. Die punt: As jy ’n verkeerde ding nie graag op sy naam wil noem nie, mag jou gedagtes ook mettertyd begin om die skade- en skandelikheid van daardie ding juis te begin ignoreer… Verder, as jy verkeerde dinge met mooi en sagter kleertjies aantrek, loop jy die gevaar om ’n bedrieër soos Judas te word. Jy neem gemaklik met Jesus in die bovertrek deel aan alles, terwyl jy lankal met die Fariseërs en skynheiliges saamgesweer het om hom om die lewe te bring. Boosheid met ’n blink lagie gemoedelikheid oorgeverf.
[Afswering/Ontkenning/Verontskuldiging/Wat-ook-al]: Luister nou mooi. Ek is nie jou pa nie. So ek forseer geen van hierdie uitdrukkings of denksels deur jou lesende oë na jou brein en hart en dan na jou klank-vormende tong toe nie. [Tussen hakies 99.9% van hulle is suiwer Afrikaans, maar is tans besig om te fossileer in die waskamer, deur die liberale aspoesterifisering van hierdie eerlike uitdrukkings]. Is jy met my? Dink mooi. Dit help nie om met heimwee te sing: “Bring my die ou-ou tyding…” sonder om die WOORDE wat die ou-ou waarheid en realiteit met eenvoud en met akkuraatheid vasgryp, weer te begin prewel-en-te-praat nie. Ek bedoel: Begin weer om so te praat. Wat in die lys hier onder egter vir my belangrik is, is dat die rigting waarin hierdie poging mik, of die algemene ingesteldheid waaruit dit kom deur jou gesnap en nagevolg sal word. Daar’s verseker nog stomp kante hier en daar (ek bly smagtend vir terugvoer). Die lys het op hierdie stadium geen alfabetiese of noodwendige volgorde nie (as jy dalk op ’n stadium wou begin wonder daaroor) behalwe dalk die eerste inskrywing. Oeps ja, amper vergeet ek. Die woord of uitdrukking aan die LINKER kant is wat ek voorstel jy moet gebruik, en gebruik, en gebruik, en gepraat, en praat… En natuurlik dat jy al pratende ander gespreksgenote sal korrigeer, en korrigeer, en korrigeer op hulle onchristelike Afrikaans. Is jy met my? Nog ’n “O ja, nou onthou ek!” oomblik – die woorde aan die ANDER KANT (as links – dus regs), is die WOORDE om af te sterf, te vergeet, te ignoreer, teen te diskrimineer, te verkleineer, rassisties en eksklusivisties teenoor op te tree, te domineer, uit te sluit, en soos krummels van die tafel in die grys asblik in af te vee … en te vee … en skoon te vee. Net voor ek die gordyn ooptrek – Asseblief: Terugvoer! Terugvoer! Bespreking! Bespreking! Laastens – Hierdie is vir Christen gebruikers van Afrikaans. Bedoelende, as Afrikaans jou moedertaal is, en jy sê jy’s ’n christen, dan’s hierdie lys vir JOU! Verstaan jy?
Taddaaa! Hie’ ga’ nons!
Selfmoord – Selfdood
Afgodsdienste – Gelowe (so word die betekenis van die woord geloof verwater)
Afgodery – Hierdie of daardie groep se godsdiens
Christelike Godsdiens – Sommige filosowe verkies dit om in Afrikaans eerder te praat van die christelike tradisie as van die christelike godsdiens. Die woord godsdiens word ook deur ’n groot persentasie sprekers gebruik wanneer daar na afgodsdienste verwys word terwyl daar streng gesproke maar een godsdiens bestaan – id est die christelike godsdiens.
Euwelusie (Hierdie is ’n neologisme wat as voorstel aangebied word) – Ewolusie
Mohammedanisme – Islam
Die Antichris – Die pous
Die Pousdom – Katolisisme
’n Pousgesinde – ’n Rooms-Katoliek
Bizantyns – Oosters-Ortodoks. Hoewel Oosters-Ortodokses ook deur sommige as pouslose Rooms-Katolieke beskryf word, verwys Russiese Protestante ook na hulle as die wat Bizantynse teologie navolg.
Om van die oortuiging te wees dat die man die hoof van die huis is – Om Patriargaal of Androsentries (as skeldwoord) genoem te word.
Om van die oortuiging te wees dat ’n vrou aan haar man onderdanig moet wees – Onderdrukking van vroue. Merkwaardig dat ’n land soos Suid-Afrika ’n vroueregte dag het, en ’n week waarin mans aangemoedig word om hulle vroue lief te hê – dit is, geen geweld teenoor hulle te pleeg nie. Tog is daar geen dag waarop vroue opgeroep word om hulle mans te eer en te respekteer nie.
Pornografie – Volwasse vermaak
Sodomie – Gay wees
Sodomiet – Iemand wat gay is
’n Gruwel in God se oë – ’n Alternatiewe lewensstyl in ons oë
Om te gril vir sodomie of om hierdie sonde te haat – Homofobies te wees
Sodomiseer – Die verkragting van ’n man
Hoereer – Om saam te bly
Hoerery – Saambly
Hoer – Sekswerker
’n Houvrou – ’n Gemeenregtelike vrou
Egbreek of Owerspel – Om ’n skelmpie te hê
Wellustige begeerte – Oriëntasie
Die vermoor van ’n ongebore kind – Aborsie
Diefstal – Korrupsie
Dief – Korrupte amptenaar
Tronk – Korrektiewe dienste
Voorvadergees-aanbidding – Tradisionele godsdienste
Toordokter – Tradisionele geneesheer
Om iemand te vermoor op hulle versoek – Genadedood
Sonde – ’n Morele flater, glips, of fout te begaan
Sondaar – Hierdie woord word gewoon nie meer gebruik nie
Kerkgebou – Plek van aanbidding (dan dikwels ook saamgegroepeer met Moskee’s ensovoorts)
Om na die beeld van God geskape te wees – om ’n inherente waardigheid te hê
Met liefde of medemenslikheid te behandel – Menswaardig te hanteer
Om te glo in wonderwerke, ’n sesdaagse skepping van die hemel en die aarde, dat Adam en Eva die eerste mense op aarde was, ensovoorts – Om pseudo-wetenskaplik te wees.
Om nie te glo nie – om ’n onsinverklikker te hê (om enige godsdienstige saak wat vir die spreker nie sin maak nie te verwerp)
Sekere eufemismes by die afsterwe van iemand om raak te luister: Hy’s na ’n beter plek toe; hy’t met waardigheid gesterf; die lewe gebeur…
Om ander christene wat nie soos jy lyk nie lidmaatskap in jou gemeente te weier omdat hulle anders lyk wat tog duidelik ‘n onchristelike daad sou wees, en om dit dan as die inheems-wording van die Evangelie van Jesus Christus (wat ’n nie-blanke was) te verdedig.
In die hel – In die warm plek
Voor Christus / Na Christus – BCE / CE – Before the Common Era / Common Era (VAJ / AJ – Voor die Algemene Jaartelling / Algemene Jaartelling)
Sekere woorde met manipulerende waarde deesdae:
Die punt is dat mense graag beskryf wil word in terme van die eerste vier woorde hier onder, maar nie graag beskryf wil word deur die woorde wat daarop volg nie. Gevolglik knak hulle maklik onder druk, veral wanneer al hierdie woorde op die regte manier ingespan word:
Liefde (Maar bedóél as iets wat los staan van die heiligheid en die waarheid van God se Woord)
Woorde wat onlangs in Afrikaans genormaliseer is, maar nie so gebruik behoort te word nie
Moer – moerse … Volgens my het Bok Van Blerk se De La Rey CD hierdie skuif ontsettend vergemaklik, met die gebruik daarvan ook op hierdie populêre CD.
Hel / helse
Hierdie lys is nie volledig nie. Hoop om dit soos-die-sand-sink uit te brei, uit te bou, totdat die ander woorde vou…
PS. Die gebruik van die 1933 / 1953 vertaling van die Afrikaanse Bybel word hierby ook aanbeveel, nie net omdat die Nuwe Testament nader aan die Bizantynse Griekse teks van die Bybel is nie, maar ook omdat die taalgebruik daarvan groter skaamtelose reguit woorde en uitdrukkings gebruik in Afrikaans. Mens sou heelwat voorbeelde kon gee.
“ ’n Betroubare getuie red lewens, maar hy wat leuens uitstrooi, is bedrog.” Spreuke 14 vers 25.
“Goue appels op versierde silwerborde, so is ’n woord op sy tyd gespreek.” Spreuke 25 vers 11.
“Wee julle, skrifgeleerdes en Fariseërs, geveinsdes, want julle is net soos gewitte grafte wat van buite wel fraai lyk, maar van binne vol doodsbene en allerhande onreinheid is.” Mattheus 23 vers 27
“Maar Saulus, dit is Paulus, vervul met die Heilige Gees, het die oë op hom gehou en gesê: Kind van die duiwel, vol van alle bedrog en alle listigheid, vyand van alle geregtigheid, sal jy nie ophou om die reguit weë van die Here te verdraai nie?” Handelinge 13 verse 9 en 10.
“Maar al sou ons of ’n engel uit die hemel julle ’n evangelie verkondig in stryd met die wat ons julle verkondig het, laat hom ’n vervloeking wees!” Galasiërs 1 vers 8.
One thought on “WOORDELYS EN SPELREëLS VIR DIE CHRISTEN GEBRUIKER VAN AFRIKAANS”
Mei 16, 2017 om 6:20 nm
Soos alles, volg die wetenskappe ook tydsgeeste. Dit is hartseer dat daar al ‘n Afrikaanse weergawe van BCE is. Die gebruik van BCE is vir my as gelowige en as wetenskaplike, steurend.
Ek ondersteun die gebruik van toordokter. Hier is ongelukkig ‘n ontmoeting van wetenskap en politiek. In die studieveld Etniese Plantkunde word tradiosionele geneesheer deurgaans gebruik.