Nog dapper kinders – Afrikanergeskiedenis
Die helfte van die lyding gedurende die donker nag van 17 Februarie 1838 toe die Zoeloes op die laers van die Voortrekkers toegesak het, sal ons nooit weet nie. Een man, GJ Kruger, wat dit self gesien het, het ons later die volgende vertel:
"Net waar jy kom, was die mense in trane – oral snikkend by die lyke van vriende en familie. Alles is bevlek met bloed, verniel en oopgeskeur. In ons laer hoor jy niks anders as gerouklaag en gehuil nie. Ure te perd is die afstand wat die vroue geloop het uit die laers wat nie aangeval is nie en toe hulle ons bereik, val hulle op hul knieë neer en dank ons liewe Heer wat hulle gered het."
Baie van die seuns en dogters was vol assegaaisteke, maar het gelukkig nog geleef en weer gesond geword.
Klasina le Roux, 'n dogtertjie van agt jaar, het sewentien steekwonde gehad. Hulle het haar tussen die verbrande waens uitgehaal. Ook sy het weer gesond geword, is later getroud en het byna 90 jaar oud geword. Die vreeslike wonde op haar arms, bene en lyf het letsels gelaat soos dié van groot brandwonde.
Onder die ander verminkte lyke het hulle twee meisies van dertien jaar uitgehaal. Hulle was Johanna van der Merwe en Catharina Prinsloo. Johanna het negentien assegaaiwonde gehad en Catharina 21. Elke deeltjie van hul liggame en elke spiertjie was beskadig. Die twee is soos goud opgepas. Daar was nie 'n dokter nie en die ma's het maar op hul eenvoudige manier gedokter en verpleeg. Hulle het albei gesond geword, grootgeword en later ook self moeders van kindertjies geword. Johanna van der Merwe is in 1888 op Waschbank oorlede, die plaas van haar jongste seun in die distrik Rouxville.
Adriaan Rossouw, 'n jong seun, het 32 assegaaisteke gekry. Die mense het hom vir dood opgetel, maar toe was hulle verbaas en veral dankbaar om agter te kom dat hy werklik nog lewe. Die vroue het ook met hom baie mooi gewerk, en hy het byna gesond geword. Hoewel hy nog jare lank gelewe het wou een van die wonde nie genees nie en was die oorsaak van sy dood op agtienjarige leeftyd.