Keurkaart vir Merinoskape
Last update: April 10, 2012 09:04:28 AM
‘n Keurkaart vir Merinoskape
Opgestel deur die Landboukollege, Grootfontein, Middelburg, Kaap
HIERDIE keurkaart bevat twee afsonderlike afdelings, naamlik, die bouvormhoedanighede en die woleienskappe van die Merinoskaap. Aan elke afdeling word ewe veel waarde gegee en 'n totaal van 100 punte aan elk toegeken. Die gesamentlike totaal vir bouvorm en wol word dan deur twee gedeel om die finale puntetoekenning as 'n persentasie uit te druk.
Die aan- of afwesigheid van kraagplooie, d.w.s. plooie aan die bors en die nek, word hoofsaaklik in ag geneem by die vasstelling van tipe by Merinoskape.
Behalwe die oorplooide tipe of “prul vir plooie" word die volgende tipes erken:
(a) die geen-kraagtipe (gladde-tipe)
(b) die ligte- en matige-kraagtipe (gladdelyf-tipes), en
(c) die volkraagtipe (plooitipe).
Aangesien die plooie aan die kraag dien om tipe te bepaal, het die hoedanigheid "Plooie vir tipe" op die keurkaart hoofsaaklik betrekking op die aanwesigheid van onwenslike plooie op die res van die lyf en veral in die omgewing van die stert en/of die mik. Die graad van onwenslikheid van hierdie plooie word dan vir 'n bepaalde tipe beoordeel met inagneming van die korrelasie wat daar tussen plooie op die verskillende liggaamsdele van 'n skaap bestaan.
Die ideaal is ‘n lewenskragtige, sterk en simmetriesgeboude skaap, met voldoende grootte vir sy ouderdom en wat geen onwenslike plooie vir sy tipe vertoon nie.
'n Beskrywing van die verskillende tipes en van die ideaal, of die hoogste peil van uitmuntendheid van elk van die onderdele van die bouvorm, word in 'n handleiding gegee. Hierdie beskrywing dien as grondslag vir 'n stelsel van beoordeling waarvolgens gradering en toekenning van punte geskied.
Aangesien die hoedanighede onder " Bouvorm " goed bekend is, sal hulle nie hier verduidelik word nie. In die geval van die eienskap "Voortreflikheid ", word die volgende kort verduideliking egter gegee:-
Die “Voortreflikheid" van die bouvorm word beoordeel deur hoofsaaklik die simmetrie, die grootte van die skaap en die invloed van die swakste eienskap(pe) op die geheel in ag te neem. Sodoende word die verdienstelikheid of bruikbaarheid van die skaap, in soverre dit deur bouvorm beïnvloed word, van sowel 'n ekonomiese as uit 'n teel oogpunt bepaal.
Die ideaal is 'n suiwergeteelde, getroue Merinowol, wat nie slegs verdienstelike vesel- en vageienskappe besit nie, maar waarvan ook 'n genoegsame hoeveelheid per skaap, in verhouding tot die kondisie van die dier of die peil van beskikbare voeding (weiding), aanwesig is.
'n Beskrywing van die ideaal ten opsigte van elke onderdeel of eienskap van wol, soos vervat in die keurkaart, word in die handleiding gegee. Eweas by bouvorm, word die gradering en die toekenning van punte gebaseer op 'n stelsel van beoordeling met die beskrywing van die ideaal as grondslag.
In die geval van lengte, word 'n spesiale punteskaal vir 12-maande wol daargestel. Daarvolgens word die maksimum van 10 punte toegeken vir wol van 4 duim en oor, 6 punte vir wol van 3 duim (d.w.s. gemiddeld), en geen punte vir wol onder 21 duim nie.
"Voortreflikheid" van wol berus op die samevatting van, en die ewewig tussen wenslike vesel- en vag-eienskappe. 'n Hoë mate van voortreflikheid word verkry deur (a) volheid van wol, d.w.s. 'n goeie verhouding tussen lengte en digtheid, met 'n egalige verspreiding van wol oor die hele skaap, (b) goeie kwaliteit. En (c) die afwesigheid van noemenswaardige swakhede in ander opsigte.
Metode van Beoordeling
Soos reeds aangedui, dien die beskrywing van die ideaal t.o.v. bouvorm- en woleienskappe as grondslag vir 'n stelsel van gradering, waarvolgens punte toegeken word.
In hoofsaak word hoedanighede of eienskappe as bogemiddeld, gemiddeld en onder-gemiddeld geklassifiseer.
Hierdie klassifikasie word egter nog in grade onderverdeel, en punte word as volg toegeken:-
'n Volledige handleiding bevattende beskrywings van tipes van Merinoskape. bouvormhoedanighede. wol-eienskappe en ook van grade en skape, sal eersdaags ook gepubliseer word.
Aangesien 'n kennis van die gradering van skape volgens bouvorm en wol. soos in gebruik vir die onderrig van studente aan die Landboukollege Grootfontein baie daartoe sal bydra om die beoordeling van eienskappe volgens bostaande grade en ook die gebruik van die keurkaart te vergemaklik word, hierdie stelsel in die handleiding beskryf. Die grade vir klassering van skape vasgestel op uiterlike voorkoms is gerieflikheidshalwe tans bekend as Spesiale Stoet, Stoet. 1ste Kudde, 2de Kudde en Prul.