Mag grondeienaar 'n openbare pad oor sy grond verlê/toemaak? - Jy en die RegJy en die Reg
Tuis › Artikels › Mag grondeienaar 'n openbare pad oor sy grond verlê/toemaak?
Die hof moes hierdie vraag beantwoord in die saak van Escherich en 'n Ander v De Waal en Andere (2912/2016) in 2017 in die Wes-Kaap. Die partye in hierdie saak was eienaars van erwe in die Wilderness Forest Estate. Al die erwe van die landgoed was uitgebeeld op 'n algemene plan wat in 1945 al deur die landmeter-general goedgekeur is.
Die planne het ook die paaie van die landgoed uiteengesit. Een van hierdie paaie was Sea View Drive East. Die pad het toegang tot die eerste applikant, Escherich, se eiendom verleen. Die pad het ook deur die respondent se eiendom gegaan en sodoende toegang gegee tot die eiendom van die tweede applikant.
Die respondent het 'n skuur en 'n hoenderhok op hierdie pad gaan bou en die pad gesluit met 'n hek waar dit sy eiendom binnegaan. Die respondent het ook 'n nuwe pad op die grens tussen sy eiendom en dié van die eerste applikant gemaak. Die gevolg hiervan was dat die oorspronklike pad nie meer bruikbaar was nie. Die applikante het dus geen keuse gehad as om die nuwe pad wat die respondent gebou het te gebruik nie.
Die respondent het beweer dat hy die nuwe pad gebou het om hom beter toegang te verleen tot 'n spesifieke skuur op sy eiendom wanneer hy sy sleepwa sleep, ens. Die applikante het aangevoer dat die respondent hierdie pad bloot toegemaak het om mense te verhoed om voor by sy huis verby te ry.
Die applikante het by die hof aansoek gedoen om die respondent te beveel om die pad weer oop te maak.
Die respondent se hoofargument was dat die oorspronklike pad nie 'n openbare straat was nie en dat hy daarom daarop geregtig was om die pad toe te maak en te verlê.
Die hof het na die beskrywing van 'n openbare straat gaan kyk en tot die gevolgtrekking gekom dat al die paaie in hierdie landgoed kwalifiseer as openbare strate omrede hulle almal op 'n algemene plan uitgebeeld was wat deur die landmeter-generaal opgestel is en ook geregistreer en geliasseer was in die landmeter-generaal se kantoor.
Die respondent het daarom geen reg om eensydig so 'n pad te sluit of te verlê nie. Daar bestaan 'n gevestigde prosedure as 'n persoon enige roete of ligging van 'n openbare straat wil verander. Niemand mag dit eenvoudig net omseil nie.
Die respondent is deur die hof beveel om die geboue te sloop en die pad in sy oorspronklike ligging te herstel.