Kospryse: Dié items kan jou begroting help klop(Argieffoto ter illustrasie: Maroela Media) Die gemiddelde kosmandjie in Durban, Kaapstad en Pietermaritzburg is goedkoper teenoor dieselfde kosmandjie wat in Johannesburg en Springbok die afgelope maand duurder geword het. So dui die jongste gegewens van die organisasie Pietermaritzburg Economic Justice and Dignity (PMBEJD) aan. PMBEJD meet die pryse van ŉ lys voedselsoorte by 44 supermarkte en 33 slaghuise op verskillende plekke in die land. In sommige gevalle was daar aansienlike prysstygings. Dit sluit in lemoene, waarvan die prys in Februarie 21% meer was as ŉ maand tevore (maar 23% goedkoper as ŉ jaar gelede), spinasie, wat nou 14% duurder is as dieselfde tyd verlede jaar, en selfs mieliemeel – ŉ stapelitem in miljoene huishoudings wat nou 6% meer kos as ŉ maand gelede. Mieliemeel is boonop 28% duurder as dié tyd verlede jaar. ŉ Gemiddelde kosmandjie in Johannesburg kos nou net meer as R50 meer as ŉ maand gelede en is sowat R512 duurder as in Februarie verlede jaar. Die Durbanse mandjie is net-net goedkoper (-R6,39) as ŉ maand gelede en die Kaapstadse mandjie volg dieselfde neiging (-R6,02). Op Springbok in die Noord-Kaap is ŉ kosmandjie nou R278,48 duurder as ŉ maand tevore (ŉ jaarlikse styging van R484,84) en in Pietermaritzburg is ŉ kosmandjie ook goedkoper (-R99,21) as verlede maand. Hooflyninflasie het in Januarie op 6,9% gestaan met voedselinflasie wat terselfdertyd op 13,8% gestaan het. Dit kos volgens PMBEJD sowat R864,06 per maand om ŉ kind van ŉ basiese voedsame dieet te voorsien, koste wat die afgelope maand met R11,02 (1,33%) toegeneem het Op ŉ jaargrondslag is dit nou 11,9% duurder om ŉ kind behoorlik te voed – dit is ŉ styging van R92,11 sedert ŉ jaar gelede. Die regering het die kindertoelaag met R20 verhoog (die verhoging tree in April in werking). Dit is ŉ 4,2% verhoging, terwyl voedselinflasie (13,8%) heelwat meer was. In Oktober sal nog R10 by die toelaag gevoeg word, wat dit tot R510 sal opstoot. “Op R510 is die kindertoelaag steeds 23,1% minder as die voedselbroodlyn van R663 en selfs laer as die bygewerkte armoedelyn later vanjaar bekend gemaak word,” sê die organisasie. Die situasie gaan boonop bly vererger en gaan neerkom op ŉ tekort van 41% om net ŉ basiese bord kos vir ŉ kind te gee. “Die kindertoelaag is ŉ baie belangrike manier wat ma’s regstreeks help om kos vir ons kinders te koop. Die regering se prioriteite word in die begrotingstoewysings weerspieël en uit die verhogings is dit duidelik dat die regering nie Suid-Afrika se kinders en ons toekoms prioritiseer nie.” Items wat die afgelope maand (ietwat) goedkoper geword het en wat dalk kan help om jou inkopiebegroting te laat klop, sluit in hoenderpote (-2%), beesvleis (-7%), blikkies bone (-3%), gevriesde hoenderstukke (-1%) en wors (-4%). Wortels is 7% goedkoper as verlede maand, maar 20% duurder as ŉ jaar gelede. Die prys van stampmielies het die afgelope jaar met amper ŉ derde toegeneem en aartappels is 41% duurder as dieselfde tyd verlede jaar. Koekmeel was die afgelope maand goedkoper, maar is nietemin 28% duurder as in Februarie verlede jaar. Hoewel die prys van uie die afgelope maand met net 1% gestyg het, is dit ŉ tamaai 75% duurder as verlede jaar. Die prys van wit- en bruinbrood het die afgelope maand met 1% gedaal, maar dit is steeds 18% duurder as dié tyd verlede jaar, het PMBEJD se opname bevind.