Khombo, mafuvhalo na malwadze zwi nga vhaisa vhutshilo na mabindu.
vhe o vhulungeaho ndi vhorabulasi na vhashumi vhavho bulasini.
mutakalo ndi mutheo wa ṱhoḓea ya vhubindudzi ha vhubulasi vhu bvelaho phanḓa.
mutevhe wo ṱanḓavhuwaho wa zwa zwiḽiwa u dzia ḽiga,
vhulimivhufuwi na vhusimamaḓaka.
lwalwa vhe mishumoni yavho.
Mbadelo dza ndindakhombo, mbadelo dza mulayo na u tshinywa dzina.
Mbadelo hedzi dzoṱhe dzi nga thivhelwa, zwa bveledza u engedzea ha mbuelo.
dza khombo dza mutakalo dzi elanaho na mushumo wavho kha sekithara dzavho.
bugwana a i kateli ṱhoḓea dza mulayo kha Nḓowetshumo.
websaithi ya muhasho wa zwa mishumo ya: www.labour.gov.
u itela vhone uri vha dzule vha kha vhubindudzi.
vhuḓikumedzeli kha vhuimo ha nṱha ha ndangulo.
nga shanduka kana zwiṅwe zwivhangakhombo zwa nga bvelela.
vho dzhia maga a u thivhela khombo o linganaho kana vha fanela u fhirisa.
Kha vha sedze u mona na mushumoni wavho na u vhona uri vhathu vha shuma hani.
vha sedze hafhu na rekhodo dza zwiwo zwo fhiraho, khombo kana thaidzo dza mutakalo.
zwihulwane kana zwa kwama vhathu vho vhalaho.
Kha vha topole vhathu vhane vha nga huvhadzwa, na uri ndi vhangana.
zwivhangakhombo zwiswa zwi tshi nga bvelela.
tshiṅwe na tshiṅwe dzi khou langulwa hani.
tsheo nga ha ndangulo.
dzudzanya uri vha ṱoḓa u zwi ita lini nahone hani.
U anḓadzea kha mutsho, phosho, kana nzinginyeo.
vhulwadze ha misipha na marambo.
zwiendanungo kana muṱana zwine zwa nga vha zwo vhangwa nga phireo kana vhuakhwa.
Ndi zwifhio zwine vha fanela u ita?
ṱutshelwa arali zwi tshi konadzea u tsireledza mutakalo wa vhashumi.
Vhunzhi ha khombo dzi shushaho mabulasini dzi katela mitshini.
lindwa kana u siiwa yo tsimiwa.
uri zwiṅwe zwishumiswa zwi vhe zwi songo tsireledzeaho.
Ndi zwifhio zwine vha fanela u ita?
ndindatsireledzo dzo fanelaho.
Vhashumi vho gudiswa na u shumisa zwiambaro zwa tsireledzo zwo fanelaho.
musi vhathu vha tshi khou shuma nga fhasi hazwo.
Vha ambara zwiambaro na zwishumiswa zwa tsireledzo zwo fanelaho.
Thithisa vhathu vhane vha khou shumisa mitshini.
Tshiṅwe tshine tsha vhanga u huvhala kha vhulimivhufuwi ndi maṱereṱere ane a dipa.
vhaṅwe vhashumi na vhaendangaṋayo.
sia tshiendisi vha si na vhuṱanzi uri tshi nga si tshimbile kana u vhanga khuvhalo.
Khii dzo vhewa ho tsireledzeaho musi zwiendisi zwi sa khou shuma.
na vhathu vha re na vhukoni u fhungudza khonadzeo ya khombo.
Mihwalo i shumiwaho lwo tsireledzeaho yo swaiwa kha tshishumiswa tsha u gagamisa.
khombo, sa kha bada dza nnyi na nnyi.
vhanga muungo nḓevheni kana u dzinga nḓevhe.
tshenuluwaho, u vhaisala ha lutsinga, misipha kana zwiendanungo.
vhuṱungu kha khundu na gona.
muṱana, khundu kana gona nga murahu ha u shuma nga ṱereṱerere.
Ndi zwifhio zwine vha nga ita?
Kha vha tshimbile nga luvhilo lwo fanelaho nyimele ya bada, vha tinye madindi, nz.
nga u vhaisa.
lukanda. Kha vha vhonane na dokotela wavho arali zwithoma zwitswu kha lukanda nz.
fana na miri ya milimo, zwipuka na zwikavhi.
kha zwipuka u ya kha vhathu.
zwa dzhena kha lukanda.
tshilapfu nga nnḓa ha musi dzo lafhiwa.
Kha vha fhungudze khonadzeo ya u kavhiwa nga u dzudza sambi ḽi na mutakalo.
Kha vha putele mbanga na mikhuvhulane yoṱhe nga banditshi dzi sa dzheni maḓi,
shelwa nga milimo kana dipe ya nngu, zwi nga vhanga mutakalo u si wavhuḓi.
U lila ha khana musi vha tshi fema.
dza nga dzulela u vha vhone.
iṅwe na iṅwe ine vho no vha na aledzhi khayo, kana ine ya vha dzikusa.
nga vha na thaidzo dza khana.
Ndi zwa ndeme u ḓitsireledza na vhashumi vhavho.
na vhukoni vhuhulwane ha u tswonzwa.
U ambara zwishumiswa zwa u tsireledza mifemo zwi shumaho zwavhuḓi.
ṱoḓuluswa nga vhuronwane.
u ṱanzwiwa ḓuvha ḽiṅwe na ḽinwe.
zwishumiswa na matheriala.
ṋetshedza zwiḽiwa kana zwifhaṱo zwa kale.
Vha fhungudze khonadzeo dza u wa, u piringedzea na u suvha.
nga ndingo yavho ya khonadzeo ya khombo.
gudiswa mutheo wa thusothanzi.
vuleaho na u phaphamisa.
u itela u kwama tshumelo ya u phulusa arali ha nga vha na tshiimo tsha shishi.
maṅwe a sa nwiwiho.
ngeḓane, zwitumulazwiṱaka kana sahathendeledzi ya zwanḓa.
Department of Labour. Website: www.labour.gov.za