LitNet | Om waarderend en uitdagend te versamel: Geskiedenis van die Sanlam-versameling
Huisgenoot | Idees | Lééf | Tuis | Sarie | Bruid24 | LitNet | KykNet | Gemeenskapskoerante Vermaak | Entertainment > Visueel | Visual > Artikels | Articles << Terug | Back
Amanda Botha 2007-10-05
Druk dit/Print it Geskiedenis van die Sanlam-versameling Die destydse hoofbestuurder, dr Andreas Wassenaar, is op rekord met 'n uitspraak aan sy direksie dat die vestiging van 'n kunsversameling "'n belangrike bate en die refleksie van 'n land se beskawing is". In 1966 bewys dr Wassenaar sy toegewydheid tot die vestiging van 'n korporatiewe kunsversameling deur
Hoewel geen amptelike aanwinste- of versamelingsbeleid geformuleer is nie, was beginsels waarvolgens die komitee wat aankope van werk beheer het, gereeld op vergaderings bespreek en in notules geformuleer. Die onderliggende idee was dat werk van kunshistoriese waarde deur leidende Suid-Afrikaanse kunstenaars aangekoop sou word. Sanlam het van die begin kenners van buite aangestel om oor die aankope van werk te adviseer. Die eerste deskundige was die hoog aangeskrewe kunshistorikus FL Alexander. Hy het vanaf die instelling van die versameling in 1966 tot 1971 as konsultant opgetree. In hierdie tyd is die versameling aansienlik uitgebrei en is besluit dat die versameling opnuut geëvalueer moet word. Twee konsultante, prof J du P Scholtz, 'n erkende privaat versamelaar en akademikus, en mnr Danie van Niekerk, toe sekretaris van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns en voorheen eerste hoof van die Rembrandt- en Peter Stuyvesant-kunsstigtings, het die kunsadvieskomitee gevorm met die taak om werke vir aankope te identifiseer. Aanwinstebeleid en ander riglyne In die inleiding tot 'n vroeë tentoonstellingskatalogus van die Sanlam-kunsversameling verwys Scholtz na drie redes vir die vestiging van so 'n versameling. Hy meld dat dit primêr daarom gaan om Suid-Afrikaanse kuns aan te koop en te bevorder, om oorspronklike werke beskikbaar te hê vir die binnenshuise versiering van personeelkantore, en om die werk te besit wat vir die jaarlikse reproduksie op kunskalenders gebruik word. Hy sê dat dit noodsaaklik is om die versameling aan te vul deur die aankope van werke van ouer kunstenaars en ook om kernwerke van 'n jonger generasie kunstenaars aan te koop.
Gerard Sekoto, Indaba, ca 1945, olie op doek, 500 x 605 mm Daar was ook wisselende menings rondom die aard van die Sanlam-versameling. Die konsep wat tussen 1973 en 1987 gebruik is, het die gedagte ondersteun dat die versameling tot 200 werke beperk moes word. Só, is toe gemeen, sou die versameling "relevant" bly. Om dit te bereik is van tyd tot tyd werke verkoop wat na oordeel van die advieskomitee nie meer in die raamwerk van die beoogde versameling gepas het nie. So byvoorbeeld bestaan daar vandag slegs twee uit die twaalf werke wat op die 1966-kalender verskyn het. Hoe besluit is watter werke om te verkoop is nie duidelik nie. Dit is moontlik dat 'n klassifikasie-indeling gedoen is waarvolgens sekere werk behoue sou bly om permanensie in die versameling te verkry, en ander dalk as "skaflik" beskou is, terwyl 'n derde groep verkoop is. Wat nietemin interessant is, is dat sommige van die werke wat destyds verkoop is, weer in die afgelope dekade terug gekoop is om weer hulle plek in die versameling in te neem.
Met die politieke en kulturele isolasie van Suid-Afrika in die tagtigerjare het die fokus binne die Suid-Afrikaanse kunsmark verskuif. Binnelandse kunskompetisies, geborg deur groot korporatiewe instellings (Rupert/Rembrandt en Volkskas), het die aandag opnuut op Suid-Afrikaanse werk gevestig. Die mark is gestimuleer en kuns het hoër pryse behaal. In 'n kritiese artikel, "Kuns en die groot korporasies", wat die bekende kunshistorikus Elza Miles in Januarie 1989 in Insig publiseer, wys Miles daarop dat korporatiewe versamelings 'n egosentriese benadering het wat meer op selfpromosie dui as op reële belegging in kuns. Openbare kritiek soos hierdie en daarby die invloedryke tentoonstelling Neglected Tradition wat in 1989 in die Johannesburgse Kunsmuseum aangebied is, het die Advieskomitee genoop om weer bestek op te neem oor sy aankoopbeleid. Vir die eerste keer is die historiese belang in die herwaardering van Suid-Afrikaanse kuns nagespoor aan die hand van die invloed en bydrae van swart Suid-Afrikaanse kunstenaars. Hier is bestek opgeneem van wat in Suid-Afrikaanse kuns óf tot die kantlyn gerelegeer óf geheel geignoreer is. Hierdie tentoonstelling het die bydrae van hierdie verwaarloosde en miskende segment van Suid-Afrikaanse kuns op die voorgrond geplaas en die toekomstige beeld van Suid-Afrikaanse kuns finaal verander.
Onder Hundt se leiding word moderne kuratoriale beginsels toegepas en word werk per se nie onder kategorieë volgens die aangewende medium gebruik nie. Die begrip is verruim om voorsiening te maak vir die insluiting van eksperimentele werk en kunsproduksie in breër verband, waarvan fotografie 'n belangrike komponent is. 'n Inklusiewe kunsbeleid word gevolg wat die aankope van werk wat relevant vir die versameling is, in enige medium moontlik maak.Hoogtepunte in die versameling
Vermaak | Entertainment > Visueel | Visual > Artikels | Articles ^^ Boontoe | Up << Terug | Back