Suiwel- en niesuiwelmelkkeuses - WelstandWelstand
Tuis / Advies / Suiwel- en niesuiwelmelkkeuses
Suiwel- en niesuiwelmelkkeuses
Vir honderde jare al is suiwelmelk afkomstig van buffels, kamele, beeste of bokke geloof vir hul hoë voedingswaarde en gebruik as 'n stapelvoedsel in die mens se dieet. Vandag nog word die waarde van melk so waardeer dat 1 Junie sedert 2001 deur die FAO (Food and Agriculture Organisation) van die Verenigde Nasies jaariks as Wêreldmelkdag gevier word vir die bewusmaking van die waarde van melk. Daar is skaars 'n produk op die mark wat nie melk of 'n derivaat van melk bevat nie en melk word aanbeveel as die beste bron van voeding vir oud en jonk, maar vir baie mense beteken melk en melkprodukte moeilikheid.
Afgesien van proteïene, vitamien B12, vitamien A, vitamien D, ribovlavien en nege aminosure, is melk ryk aan suiwelkalsium, wat noodsaaklik is vir beengesondheid. Kalsium uit 'n suiwelbron word die beste deur die liggaam geabsorbeer.
'n Studie uit 2018 wat tussen 2003 en 2018 in 21 lande gedoen is, het bevind dat die gebruik van suiwel, ten spyte van die hoë versadigdevet-inhoud, 'n laer risiko van hartsiektes en -sterftes inhou.
Melk is dalk 'n populêre keuse wees vir die meeste mense, maar as gevolg van allergieë en laktoseweerstandigheid of as gevolg van geloofsoortuigings en etiese besware of kulturele beperkinge word jy genoop om alternatiewe vir melk te soek. Vir sommige is dit bloot byderwets om nie suiwelmelk te gebruik nie.
Gelukkig is daar niesuiwel- plantgebaseerde melk – hoewel beperk in Suid-Afrika – van te kies, maar die wagwoord is steeds om melk te kies wat optimale voeding sal verskaf. Die voedingstowwe wat in melk voorkom, kom ook in volgraan, lensies en neute voor.
Plantgebaseerde melk is tegnies nie melk nie; dit word gemaak van peulvrugte, boomneute of graan wat fyn gemaal word en waarby water en suiker gevoeg word en aangevul word met vitamiene. Gewoonlik bevat hierdie melk (behalwe sojamelk) minder versadigde vette, proteïene en kalsium as suiwelmelk en sommige het 'n hoë suikerinhoud.
Sojamelk is die bekendste alternatiewe melk en word gemaak van gemaalde sojabone met water, geurmiddels, vitamiene en kalsium bygevoeg en is 'n goeie bron van plantproteïen en stysel; dit bevat meer proteïen as ander plantalternatiewe en bevat gesonde onversadigde vette en vesel, en daarby is dit die naaste aan suiwel wat voedingswaarde betref. Soja en sojaprodukte word met agterdog bejeën omdat daar vermoed is dat dit 'n bydraende faktor tot kanker kan wees, maar navorsing het die teendeel bewys. Navorsing deur The Adventist Health Study (1998) het bevind dat die gereelde inname van sojamelk 'n 70%-afname in die risiko van prostraatkanker toon en dat die kankertelling in mans wat reeds kanker het, verlaag word. Sojamelk bevat geen hormone nie en veroorsaak nie insulienafhanklikheid nie.
Amandelmelk word vervaardig van fyngemaalde amandels en water en kan ook in koffie, tee en smoothies en in gebak gebruik word. Vergeleke met beesmelk, bevat dit die helfte minder kalorieë en vet en is laer in proteïen en stysel. Dit is een van die plantmelksoorte met die minste kalorieë en is dus geskik vir verslankers. Amandelmelk het 'n hoë vitamien E-inhoud. Omdat die velletjie van die neut voor verwerking verwyder word , is die veselinhoud, proteïen en minerale inhoud ook laer.
Indien jy ook bewus is van jou koolstofvoetspoor moet jy liefs amandelmelk vermy omdat die amandelboom self baie water nodig het om te groei en dus grondwaterbronne uitput.
Klappermelk word gemaak van die wit vleisgedeelte van die kokosneut en is 'n afgewaterde weergawe van die blikkiesmelk wat veral in Indiese en Asiese kookkuns gebruik word. Hierdie melk bevat 'n derde van suiwel se kalorieë, die helfte van die vet, is hoog in versadigde vette, en bevat baie min proteïen en stysel; dit is dus nie geskik as 'n proteïenaanvulling nie. Maak jou eie klappermelk deur 80 g droë klapper in 250 ml kookwater te week.
Hawermoutmelk word gemaak deur water en hawermout, olie en sout te meng en kan maklik in jou eie kombuis vervaardig word en soos suiwelmelk in dranke en gebak gebruik word. Hawermoutmelk bevat dieselfde hoeveelheid kalorieë as beesmelk, dubbel soveel stysel, maar die helfte van die hoeveelheid proteïen en vet. Hawermoutmelk bevat betaglukaan, 'n oplosbare vesel wat bind met LDL-tipe cholesterol en die absorpsie daarvan in die liggaam verminder. Betaglukaan verlaag ook bloedsuikervlakke na 'n ete en laat mens versadig voel.
Rysmelk gemaak van gemaalde wit of bruin rys en water, is 'n goeie keuse in die geval van allergieë of suiwel-, soja-, gluten- of neutweerstandigheid.
Rysmelk is gelykstaande met beesmelk versover dit kalorieë betref, maar is arm aan proteïen en vet en het die hoogste styselinhoud van al die niesuiwelmelke. Hierdie melk het ook 'n hoë glisemie-indeks van 79-92, wat bloedsuikervlakke vinnig kan laat styg en daarom nie geskik is vir diabete nie.
Wanneer jy na niesuiwelmelk oorskakel, is dit raadsaam om die etiket op die produk noukeurig te lees. Let op die suikerinhoud van die produk. Kies 'n produk wat 120 mg kalsium per 100 ml en vitamien B12 bevat, en maak seker dat die produk nie bestanddele bevat waarvoor jy 'n weerstandigheid het nie, soos gluten, soja of neute.