Hemelvaart - Onder die Heerskappy van 'n Gewonde Here
Onder die heerskappy van die Gewonde Here
Coenie Burger skryf oor hemelvaart as die afgeskeepte Christenfees. Vir moderne mense is die gedagte van Jesus wat op wolke boontoe is, natuurlik 'n vreemde konsep.
Coenie Burger skryf oor hemelvaart as die afgeskeepte Christenfees. Vir moderne mense is die gedagte van Jesus wat op wolke boontoe is, natuurlik 'n vreemde konsep. Vandag weet ons dat die wêreld rond is en dat daar nie noodwendig 'n bo of 'n onder is nie. Vir vroeë Christene was dit egter nie 'n wetenskaplike vraag nie, maar eerder 'n gebeurtenis wat hulle hele lewe in 'n heel nuwe rigting gestuur het. Daar is besonders baie simboliek in die manier hoe die skrywers van die Nuwe Testament oor Jesus se hemelvaart skryf. Veral Lukas het moeite gedoen om sy hoorders en lesers tot by daardie besonderse dag te bring en hulle/ons te help om die dieper betekenis daarvan te sien.
Alhoewel ons vandag in 'n heel ander leefwêreld leef, kan die Hemelvaart ons nog baie help om God se teenwoordigheid in hierdie lewe raak te sien en te verstaan.
Van vaste punte na verwondering
Ek onthou die prentjie in die kinderbybel van Jesus se hemelvaart baie goed. My eerste gedagte was altyd waarom kon Jesus nie maar by ons gebly het nie. Die prentjie het gewys hoe die dissipels in die hemel bly staar lank nadat Jesus weg is. Hierdie beeld is natuurlik sterk beïnvloed deur Lukas se vertelling van daardie gebeure. Vir hom was dit so belangrik, dat hy dit twee keer vertel het, eerste in sy evangelie (Luk 24) en toe weer in die eerste hoofstuk van sy boek Handelinge.
Dis veral interessant dat daar merkbare verskille tussen die twee vertellings is. In die eerste skrywe wat hy rig aan Teofilus vertel hy dat die dissipels dadelik in vreugde weggegaan het en toe die res van die tyd in lofprysing by die tempel spandeer het. Wanneer hy dan heelwat later vir Teofilus dit die tweede keer in sy boek Handelinge vertel, klink dit so:
Nadat Hy dit gesê het, is Hy opgeneem terwyl hulle dit sien, en 'n wolk het Hom weggeneem, sodat hulle Hom nie langer kon sien nie. Terwyl Hy weggaan en hulle nog stip na die hemel kyk, het daar skielik twee mans in wit klere by hulle gestaan. Dié sê toe vir hulle: "Galileërs, waarom staan julle so na die hemel en kyk? Hierdie Jesus wat van julle af na die hemel toe opgeneem is, sal net so terugkom soos julle Hom na die hemel toe sien opgaan het. Hand 1:9-11
Ek wonder hoe dit vir die vriende van Jesus moes gewees het om te besef dat hy hulle finaal agtergelaat het. Die laaste paar weke saam met Hom sedert die opstanding moes iets baie besonders gewees het. Volgens Paulus het meer as 400 mense hom in lewende lywe na die kruisdood gesien. Vir die dissipels was dit 'n tyd van heling en herstel, 'n kans om Jesus in 'n heel nuwe lig te sien. As ek daar was, sou my wens wees dat die tyd nooit verby moes gaan nie.
Maar God is glibberig, jy kan God nie soos voëltjie in 'n hok aanhou nie. In die baie bekende kinderreeks Narnia, geskryf deur CS Lewis, is daar 'n baie treffende toneel teen die einde van die boek Die Leeu, die Heks en die Klerekas. Terwyl al die mense in vreugde die groot oorwinning wat behaal is vier, sluip die leeu Aslan (wat in die verhaal met Jesus vergelyk word) stilletjies weg. Die kinders sien hom net betyds voordat hy verdwyn. Mnr. Bewer sien hulle teleurstelling raak en maak dan 'n baie belangrike gevolgtrekking. "He'll be coming and going. One day you will see him and the next day you wont. He doesn't like to be tied down…He is wild you know. Not like a tamed lion."
Die versoeking vir godsdienstige mense is om God vir ons self te hou. Dit is asof godsdiens keer op keer terugkeer na 'n vaste punt vir God. Ons sien dit in die argitektuur van ons geboue, ons sing dit in ons kerkliedere, ons verklap dit in die woorde wat ons gebruik om oor geloof te praat. Die hemelvaart help ons om God vry te maak ons vele vaste punte.
Hy is immers wild, glad nie mak soos 'n sirkusleeu nie.
Lukas vertel dat hulle stip na die hemel bly staar het. Dalk was hulle verslae.
Hierdie emosie is natuurlik iets wat baie mense ken. Die gevoel van alleenwees en om agtergelaat te word. Baie mense sal diep in hul harte die pyn van hierdie verlies ken. Om iemand te groet, veral toe die verhouding op 'n baie spesiale plek was, is regtig baie moeilik. Jesus het hierdie emosies in sy vriende aangevoel. In die Johannes evangelie het Jesus voor die kruisdood 'n hartroerende gebed vir sy vriende gebid. In al die evangelies word hulle bemoedig deur die belofte van 'n gawe, 'n nuwe teenwoordigheid, 'n groter krag. God se eie Gees wat na Jesus se hemelvaart tot hulle beskikking sal wees.
Lukas se tweede vertelling help ons om met meer deernis te leef teenoor hulle wat God as afwesig ervaar. Ons word geleer hoe om in hierdie spanning te leef. Terwyl ons self die alleenheid goed aan ons lywe ken, leef ons ook met die troos en die nabyheid van hierdie besonderse geskenk wat God deur Jesus vir ons agtergelaat het. Die teks nooi ons ook uit om die "onbekende mans" raak te sien, hulle wat namens God ons help om weer met ons lewens aan te gaan. Hulle wat ons uit ons verslaendheid kom wakker maak en ons aanmoedig om weer met dankbaarheid te begin leef.
'n Gewonde Here
Daar was egter ook iets meer indrukwekkend aan die kinderbybel prentjie wat my vandag steeds bybly. Jesus het met hande oop op die wolke gestaan soos hy al hoe hoër in die hemel op is. Aan sy hande en sy voete was egter steeds vol van die merke van sy lyding en sy dood.
Jesus is hemel toe, met wonde en al.
Die Griekse wêreldbeeld van perfeksie het ons verbeelding oor God, heiligheid en veral die hemel baie sterk beinvloed. God en die hemel is alles behalwe dit wat so kenmerkend mens is. God is sterk, mens is swak. Hemel is goed, aarde is sleg. Dit is die prentjie wat baie Christene tot vandag toe nog huldig.
Hemelvaart kan ons egter hiermee help. Een van die maniere hoe Jesus sy vriende gehelp het om die opstanding te verstaan was om vir hulle sy wonde te wys. Hierdie wonde het hy saam met hom na God geneem. Henry Nouwen verwys op 'n keer na Jesus as die gewonde geneesheer.
In die boek Life of Pi, is dit een van die dinge van die Christen godsdiens wat vir die hoofkarakter Pi Patel so treffend is. Aan die begin het die gedagte van 'n God wat vermoor word hom gewalg. Hy vergelyk Jesus met die gode waaraan hy van kinds af gewoond was, hulle sou nooit verloor nie, nooit ly nie, nooit sterf nie. Hierdie gedagte bly hom egter pla, hy lê in die nag wakker en kan die gedagte nie uitlos nie. En dan besef hy dat dit 'n gawe is wat Jesus aan God bring. Jesus is hemel toe met die geskenk van menswees. Die seun in die verhaal maak dan die opmerking dat "die hemel besoedel is deur die reuk van die dood".
In die hemel is daar letsels. Deur Jesus het God het merke. Dit is vir ons op 'n diep vlak baie bevrydend want mense het merke.
Daar is 'n besonderse video wat op die internet die rondtes doen. As deel van 'n bemarkingsveldtog het 'n sekere skoonheidsmaatskappy 'n forensie sketskunstenaar gekry om vrouens te teken soos hulle hulself van agter 'n gordyn aan hom beskryf. Hy sou eenvoudige vrae aan hulle gevra het: Vertel my van jou ken. Hoe lyk jou hare. Beskryf vir my jou neus. Dieselfde vroue sou dan later deur 'n vreemdeling wat hulle vroeer die dag ontmoet het, beskryf word. Die verskil tussen die twee sketse is besonders. Waar die vroue hulself beskryf het, is die sketse lelik, glad nie soos wat hulle regtig lyk nie. Die vreemdeling kon egter die mooi in hulle raakgesien nie. Ek vermoed dat hierdie waarheid minder te doen het met die feit dat ons oorbewus is van ons foute en swakhede, maar eerder obsessief is met 'n verwronge prentjie van wat veronderstel is om mooi te wees. Ons kyk dan net vas in die sogenaamde lelik dat ons nie dit kan regkry om ons skewe neuse en effe groot ore as mooi en goed te beskou nie.
In 'n wêreld wat obsessief is oor perfekte velle, spierwit tande en gladde hare, het ons meer as ooit nodig om te hoor dat Jesus die letsels van die lewe aan sy eie lyf dra en dat dit vir God goed is.
Kerke wat die hemelvaart van Jesus ernstig opneem sal oor mekaar se weerloosheid minder krities wees. Die hemel is immers vol gebroke mens wat die genade van Jesus ontvang het. Jesus nooi ons om ons hande in mekaar se wonde te sit, naby te kom aan die weerloosheid van menswees, dit te omhels en te sien hoe jou wonde jou bediening word. Dit is op 'n vreemde manier die geval: Hulle wat pyn ken, leef met meer deernis teenoor hulle wat in pyn is.
Die hemelvaart laat ons egter nie uitgelewer wees aan 'n lewe wat verder verwond nie. Inteendeel, dit stuur ons in die rigting van God se nuwe wêreld, 'n plek waar mense mekaar minder verwond en meer versorg. Jesus se weggegaan na die hemel het die eerste Christene gehelp om 'n baie groot kopskuif oor wêreld te maak. In daardie tyd was die gedagte van 'n belangrike heerser wat uit die dood opgestaan het en na die hemel toe opgevaar het, nie eie aan die Jesus-verhaal nie. Inteendeel, dit gaan sover terug soos die ou profete van die Joodse geloofstradisies. Maar veral ook die keisers van Jesus se tyd.
Die vroeë kerk se eerste belydenis oor Jesus was soortgelyk soos die gemiddelde Romein van hulle tyd. Elke Romeinse burger sou gereeld in sy of haar lewe verklaar het dat "Die Keiser regeer". Hy is die Kuriois, die Here. Na die Hemelvaart het Christene verstaan dat Jesus nou die Here is. Hy is baie groter as die Keiser. Hy is die koning van die konings. 'n Nuwe wêreld het aangebreek, die ou manier van die keisers is verby. 'n Nuwe koning regeer.
Jesus regeer nou aan die regterhand van God en hy doen dit met wonde en al. Hierdie gedagte moet ons vandag aanmoedig om anders te dink oor onsself as leiers en hulle na wie ons opkyk as ons helde. Christene verstaan dat leiding gebeur ook vanuit jou eerlike weerloosheid uit en nie net vanuit jou potensiaal en krag nie. Omdat ons Groot Leier gewond was en lyding goed ken, is ons harte en ons lywe ook by hulle wat vandag nog deur die wrede keisers van ons tyd verwond word.
Mag Jesus, die Gewonde Keiser jou eie wonde op 'n besonderse manier kom aanraak.
Mag jy dapper wees deur vrede te maak met jou eie wonde.
Mag jy minder verwond, en meer versorg.
Besoek die hoofblad.
Paasfees – Met morsigheid en al.
Vier jy halloween of 'n helse Reformasie?
Sien die Tuisblad vir besonderhede van vooraf opgeneemde dienste op YouTube, asook die weeklikse Afkondigings.