PressReader - Beeld: 2017-07-01 - A­gen­te vra kom­mis­sie vir ’n re­de
A­gen­te vra kom­mis­sie vir ’n re­de
Beeld - 2017-07-01 - Huisgids - Li­net­te Re­tief Wat doen ei­en­doms­a­gen­te eint­lik? Wie be­taal kom­mis­sie en waar­voor? Huis­Gids Vrae wat jy moet vra
Die laas­te paar jaar het daar heel­wat be­sig­he­de op­ge­skiet wat huis­ei­e­naars 1% of 3% kom­mis­sie vra om hul­le met ko­pers in kon­tak te plaas. Hier­die maat­skap­pye maak daar­op aan­spraak dat hul­le die mid­del­man, met an­der woor­de die ei­en­doms­a­gent, uit­sny om­dat hul­le nie nood­saak­li­ke diens­te in die ver­koop van re­si­den­si­ë­le eien­dom­me ver­skaf nie. Die i­dee van ’n ver­ko­per en ko­per wat self die tran­sak­sie be­klink son­der dat hul­le ’n a­gent se kom­mis­sie hoef te be­taal, is ui­ter­aard aan­lok­lik. So waar­om dan e­nig­sins ’n a­gent ge­bruik?
“Hier­die soort be­sig­he­de is nie nuut nie; hul­le is reeds ja­re lank in die een of an­der vorm op die to­neel. Maar as jy al ooit ’n ei­en­dom ge­koop of ver­koop het, sal jy gou ont­dek dat ko­pers en ver­ko­pers feit­lik nooit oor iets saam­stem nie en dat die diens­te van ’n er­va­re, neu­tra­le par­ty on­mis­baar is,” ver­dui­de­lik S­te­ven van Rooy­en, voor­sit­ter van Le­ap­frog Pro­per­ty Group Sunset Links. Ei­en­doms­a­gen­te se werk is veel­vlak­kig. Hul­le waar­deer eien­dom­me om ’n re­de­li­ke ver­koop­prys te be­paal, wat hul­le net kan doen as hul­le goed in­ge­lig is oor die a­rea, wat­ter pry­se hui­se daar be­haal en hoe die vraag lyk.
Dan neem hul­le al die ri­si­ko en gaan die kos­te aan om die ei­en­dom te be­mark, on­der meer op aan­lyn por­ta­le, in koe­ran­te, op so­si­a­le me­dia, met bro­sju­res, en so meer. A­gen­te hou ook skou­dae, hul­le werk van­af ’n da­ta­ba­sis van ge­kwa­li­fi­seer­de ko­pers wat in die spe­si­fie­ke prys­ka­te­go­rie en moont­lik in die a­rea van die ei­en­dom soek en maak se­ker dat be­lang­stel­len­de ko­pers werk­lik die ei­en­dom kan be­kos­tig.
So­dra ’n ge­wil­li­ge en be­lo­wen­de ko­per te voor­skyn tree, be­gin die on­der­han­de­ling tus­sen die ko­per en ver­ko­per deur die a­gent om ’n aan­bod te maak in oor­een­stem­ming met be­pa­lings en voor­waar­des wat vir al­bei par­tye aan­vaar­baar is. ’n Pro­fes­si­o­ne­le a­gent sal al­bei par­tye deur die pro­ses lei en dik­wels ook help met as­pek­te soos aan­be­ve­lings vir ver­band­tus­sen­gan­gers, oor­drag­pro­ku­reurs en die ver­kry- ging van die nood­saak­li­ke na­ko­ming­ser­ti­fi­ka­te. ’n Ei­en­doms­a­gent se kom­mis­sie is ge­mid­deld tus­sen 5% en 8% van die ver­koop­prys. Baie ko­pers be­vraag­te­ken eg­ter die feit dat hul­le moet be­taal vir ’n diens wat hul­le nie heel­te­mal ver­staan nie.
“Ei­en­doms­a­gen­te is nie net a­re­a­kun­di­ges nie. Hul­le is ook ver­troud met al die fi­nan­si­ë­le en regs­as­pek­te wat by die tran­sak­sie be­trok­ke is. Boon­op is hul­le pro­fes­si­o­ne­le on­der­han­de­laars en soms ook be­mid­de­laars wat die ko­per so­wel as die ver­ko­per deur een van die groot­ste be­leg­gings in hul le­wens sal lei,” ver­dui­de­lik Van Rooy­en.
Ke­vin We­a­ring, voor­sit­ter van Le­ap­frog Pro­per­ty Group in Gor­dons­baai, ver­dui­de­lik hoe kom­mis­sie werk: “Ek werk vir 7,5% en daar­voor kry die ko­per die voor­deel van my ken­nis, er­va­ring, da­ta­ba­sis en be­mar­kings­in­fra­struk­tuur. Ek dra die kos­te en die ri­si­ko as die ei­en­dom nie ver­koop nie. As ek nie die ei­en­dom ver­koop bin­ne die tyd­raam­werk wat in my al­leen­man­daat ge­sti­pu­leer is nie, kan die ei­e­naar die kon­trak vir e­nig­ie­mand gee. Dit be­te­ken die uit­ga­wes en ri­si­ko is my­ne, nie die ver­ko­per s’n nie. As ek die ei­en­dom ver­koop, het ek my kom­mis­sie ver­dien.”
Mi­chel­le Co­hen, voor­sit­ter van Le­ap­frog Pro­per­ty Group Jo­han­nes­burg Noord-Oos, be­vraag­te­ken be­we­rings van a­gen­te en maat­skap­pye dat hul­le net 1% of 3% kom­mis­sie vra. “Ie­mand sal al­tyd iets bied wat meer aan­trek­lik lyk, maar as jy nie jou kom­mis­sie kan be­ding nie, hoe gaan jy die bes­te prys vir ’n ver­ko­per se ei­en­dom be­ding? Ver­der, wat an­ders sny jy in die pro­ses uit?” We­a­ring raai ver­ko­pers aan om die vol­gen­de vrae te vra voor­dat hul­le vir ’n ei­en­doms­a­gent die al­leen­man­daat gee om hul ei­en­dom te ver­koop: ) Is jy in hier­die a­rea werk­saam? Het jy ’n kan­toor hier? Spe­si­a­li­seer jy in die a­rea? ) Wat is jou kwa­li­fi­ka­sies? ) Kan jy my voor­sien van ’n lys van eien­dom­me wat jou on­der­ne­ming in die a­rea ver­koop het? ) Vir meer in­lig­ting be­soek www.le­ap­frog.co.za.
’n Ei­en­doms­a­gent het die op­ti­ma­le kom­bi­na­sie van vaar­dig­he­de om die ver­ko­per so­wel as die ko­per te help.