Energie, Ruiterbeeld | Loer Toer
Ek het nog altyd van Energie gehou, die ruiterbeeld by die Rhodes Gedenkmonument teen die helling van Duiwelspiek. So anders as die twee ruiterbeelde in Pretoria, die een in Bloemfontein en die ander by Parliament in Kaapstad. Hulle is beelde van spesifieke politieke leiers, met naam en eer uitgebeitel. Elke ruiter, 'n uniform; elke ruiter, deurlugtig en kalm. Die perde is mak.
Met Energie is die ruiter naak en naamloos. Sy gespierde bors hang terug, gekrul in ewewig vir die uitskiet, die magsprong van die perd wat wyd-oog teen leisels beur. Die ruiter se gesig, tydloos gebeitel. Hy skerm sy oë teen 'n meedoënlose son en kyk horisonne. Dit is hartstog.
G.F. Watts (1817-1904) het Energie gebeeld en dit is by die Rhodes Gedenkmonument twee jaar voor Watts se dood opgerig. Hy was eers 'n skilder onder die Simboliste maar wy hom meer aan beeldhouwerk toe, met die toeneem van sy steun vir imperialisme. In daardie tyd, bloei Suid-Afrika, in diep rou gedompel vanuit 'n verpletterende ongelyke oorlog. Wat het Watts gevoel oor die beeld wat oor die vlakte van Kaapstad toring? Hy het oorspronklik die beeld bedoel om Tamerlaan en Ghenghis Khan, onder andere, te eer. Wat sou hy gedink het van die volgende vyftig jaar, verreweg die gewelddadigste in die mens se geskiedenis?
Tog hou ek van die energie van daardie man op daardie perd. Eendag dalk, sal die pedestal leeg wees.
Willem, behalwe die tweede wat van commons.wikimedia.org ontleen is.
Tagged: Afrikaans, G.F. Watts, hartstog, ruiterbeelde, Suid-Afrikaanse oorlog, Will van der Walt, Willem van der Walt