‘Blade moet eerder bedank ná NSF-skandaal’Blade Nzimande, minister van hoër onderwys (30 Junie 2021) (Foto: Jairus Mmutle/GCIS) Die Demokratiese Alliansie doen ŉ beroep op die minister van hoër onderwys, Blade Nzimande, om die naskoolse onderrigbedryf ŉ guns te doen en te bedank. Die party meen Suid-Afrika verdien ŉ bekwame minister. Dit volg ná die Nexus- forensiese verslag oor die nasionale vaardigheidsfonds (NSF) se uitgawe van R2,5 miljard vir vaardigheidsontwikkeling uiteindelik aan die parlementêre portefeuljekomitee voorgelê is. Chantel King, die DA se skaduminister oor hoër onderwys, sê minister Nzimande het uit vorige ouditverslae deur die ouditeur-generaal van Suid-Afrika geweet dat die NSF vrywaringskennisgewings ontvang het. “Tog het hy en sy departement absoluut niks gedoen totdat die staande komitee oor openbare rekeninge (Skoor) hom gedwing het om ondersoek in te stel na dié reusagtige onreëlmatige uitgawe nie.” Die 10 NSF-gefinansierde projekte wat Nexus ondersoek het, is oënskynlik net die oortjies van die seekoei. Die forensiese verslag het die volgende uitgelig: “Dit was weens die NSF se onbekwaamheid en gebrek aan projek- en gevolgebestuur dat ŉ toksiese stelsel van bedrog en korrupsie kon floreer. Die DA verwelkom verdere ondersoek deur die spesiale ondersoekeenheid (SOE), die direktoraat vir prioriteitsmisdaadondersoeke (die Valke), die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) en die staatsprokureur, maar minister Nzimande het aan die begin die keuse gehad om ŉ ondersoek deur die SOE te versoek. Tog het hy gekies om eerder vir ŉ privaat ondersoek te betaal. Dit het nou tot ŉ dubbele uitgawe gelei vir dieselfde ondersoek.” King sê die DA is ook besorg oor die trae vordering wat gemaak word om wetgewing te wysig om ŉ NSF-raad te oorweeg. “Dit plaas die huidige direkteur-generaal, dr. Nkosinathi Sishi, in ŉ moeilike situasie waar hy skeidsregter en speler moet wees, omdat hy die rekenkundige beampte van die NSF is.” King meen dit is duidelik dat daar ŉ sentrale ruimte moet wees vir die finansiering van studente sodat alle staatsfinansiering vir opleiding en vaardigheidsontwikkeling geadministreer kan word. “Dit sal verseker dat alle aansoekers ŉ regverdige hap van die appel kry en sommige nie onreëlmatig voordeel kan trek uit dubbele finansiering nie. Almal wat verantwoordelik is vir die growwe wanbestuur van die NSF en die verkwisting van R2,5 miljard moet aanspreeklik gehou word. Die DA sal ŉ ogie hou om seker te maak dit gebeur.”