PressReader - Die Burger: 2018-07-31 - In­ge­voer­de ‘heu­ning’ maak plaas­li­ke boe­re suur
In­ge­voer­de ‘heu­ning’ maak plaas­li­ke boe­re suur
Die Burger - 2018-07-31 - 12 - Vi­da Booy­sen
Ver­vals­te en ver­dun­de heu­ning wat eint­lik net ’n meng­sel van sui­ker en wa­ter is, word die norm in Suid-A­fri­ka.
Dié prak­tyk on­der­myn die vol­hou­baar­heid van plaas­li­ke pro­du­sen­te, sê Craig Camp­bell, be­stu­ren­de di­rek­teur van Peel’s, die land se oud­ste heu­ning­pro­du­sent met sy hoof­kan­toor in Ho­wick in K­waZu­lu-Na­tal.
In ’n ver­kla­ring wat gis­ter uit­ge­reik is na­dat Car­te Blan­che Son­dag ’n pro­gram uit­ge­saai het wat dié prak­tyk bloot­lê, sê Camp­bell ver­brui­kers se ge­sond­heid word op die spel ge­plaas. Hy het ’n be­roep ge­doen dat die de­par­te­ment van land­bou, bos­bou en vis­se­rye sy span ver­sterk wat in­spek­sies en wets­toe­pas­sing doen.
“As die de­par­te­ment nie drin­gend stap­pe doen nie, sal die Suid-A­fri­kaan­se heu­ning­be­dryf nie kan oor­leef nie, en dit sal hon­der­de pos­te in ge­vaar stel.”
By­e­boe­re speel ’n nood­saak­li­ke rol om te ver­se­ker dat SuidA­fri­ka se kom­mer­si­ë­le oes­te in­ter­na­si­o­naal kan mee­ding deur be­stui­wings te laat plaas­vind, sê Camp­bell.
Vol­gens die Suid-A­fri­kaan­se Na­si­o­na­le Bi­o­di­ver­si­teits­in­sti­tuut is tot 50 ver­skil­len­de plaas­li­ke oes­te van be­stui­wing af­hank­lik.
“Suid-A­fri­kaan­se by­e­boe­re word deur­lo­pend uit die be­dryf ge­druk tot na­deel van ver­brui­kers, werk­ge­leent­he­de in die land­bou, kom­mer­si­ë­le boe­re en die Suid-A­fri­kaan­se e­ko­no­mie.”
In die Wes-Kaap kom tot die helf­te van die kom­mer­si­ë­le by­e­boe­re se in­kom­ste uit be­stui­wings­diens­te en die res uit heu­ning­ver­ko­pe, be­rig die pro­vin­sie se de­par­te­ment van land­bou.
Vol­gens Alan Win­de, WesKaap­se LUR vir e­ko­no­mie­se ont­wik­ke­ling, het Suid-A­fri­ka se­dert 2010 tot 2 000 ton heu­ning per jaar in­ge­voer en plaas­li­ke pro­duk­sie is nou 40% van wat dit in die 1980’s was.
Camp­bell het skerp kri­tiek uit­ge­spreek op wat hy noem klein­han­de­laars se “ek­stre­me fo­kus” op wins­mar­ges en la­e­kos­te­pro­duk­te wat, te­sa­me met on­vol­doen­de na­ko­ming van re­ëls, daar­toe lei dat die ver­ko­pe van ver­vals­te heu­ning styg.
“Ver­vals­te heu­ning word op die rak­ke van ver­trou­de klein­han­de­laars te koop aan­ge­bied, soms selfs on­der hul eie han­dels­naam, ter­wyl daar dui­de­lik nie vol­doen word aan die re­gu­la­sies oor die e­ti­ket­te­ring van voed­sel nie.”
Hy sê die mees­te e­ti­ket­te op die goed­ko­per heu­ning­pro­duk­te meld nie van wat­ter land dit af­koms­tig is of wat­ter soort heu­ning ver­skaf word nie. Dit vol­doen ook nie aan wet­li­ke ver­eis­tes vir die ont­werp van e­ti­ket­te in Suid-A­fri­ka nie.
“Dit al­les maak dit baie moei­lik vir selfs taam­lik om­sig­ti­ge klan­te om te ver­staan wat hul­le koop.”
Peel’s be­pleit ’n na­si­o­na­le plan vir by­e­boe­re wat die plaas­li­ke be­dryf in staat sal stel om meer me­de­din­gend en vol­hou­baar te wees.
So ’n ak­sie­plan sal ook in­diens­ne­ming in ver­al die lan­de­li­ke ge­bie­de be­vor­der.
“Dit sal ook daar­toe lei dat ons Suid-A­fri­kaan­se heu­ning van ’n hoë ge­hal­te pro­du­seer wat met die bes­te in­ter­na­si­o­na­le pro­duk­te kan mee­ding.”
Só ’n plan sal pro­ak­tie­we maat­re­ëls in­sluit om ver­vals­te heu­ning uit die mark te weer en die in­voer keer van die goed­koop heu­ning van ’n swak ge­hal­te wat hier ge­stort word.
“Dit sal die grond­slag vorm om die waar­de van die plaas­li­ke heu­ning­mark van sy hui­di­ge R3,2 mil­jard tot bo R20 mil­jard te ver­hoog,” sê Camp­bell.
Hy het ’n be­roep op heu­ning­lief­heb­bers ge­doen om meer oor die pro­duk te leer as­ook oor die ri­si­ko’s om heu­ning wat ver­dun is met wa­ter en sui­ker in te neem.