Inligtingsbronne is tot byna almal se beskikking en die geheim is hoe om met hierdie tsoenami van inligting om te gaan – ’n tsoenami wat korrekte nuus sowel as die allergrootste wolhaarstories bevat.
Heelwat is in die onlangse verlede oor sogenaamde fopnuus geskryf. In Engels staan dit as “fake news” bekend. Daar is talle webwerwe wat heeltyds fopnuus wêreldkundig maak, en deur adverteerders ’n bestaan daaruit maak.
Afhangende van waar ’n mens jou op die Suid-Afrikaanse politieke spektrum bevind, sal jy ook jou eie waarneming hê van waar jy die grens tussen fopnuus en die werklikheid trek. ’n Swart rubriekskrywer het onlangs geskryf pres. Jacob Zuma verstaan nie die werklikheid om hom nie. Hy raak dus “fopnuus” kwyt soos dat hy ’n poging gelei het om Suid-Afrika van rommelstatus te red, terwyl baie mense voel rommelstatus is afgeweer ten spyte van, en nie danksy nie, die afbrekende rol van die president.
Presies hoe gevaarlik fopnuus is, blyk daaruit dat ’n geestesversteurde fopnuus oor ’n Amerikaanse universiteit vir die waarheid geneem het en ’n aantal mense op die kampus gaan doodskiet het.
Die behoefte daaraan om tussen die lyne te skryf het nooit werklik verdwyn nie en word selfs sterker met ’n regering wat gereeld iesegrimmig is oor hoe die media hom bykom, en glo ’n blinde oog werp op dit wat die regering as prestasies voorhou.
Voordat ’n nuuskommentaar van Maroela Media geplaas word, gaan dit eers deur ’n paar prosesse. ’n Deel hiervan is om te bepaal of dit wat die skrywer te kenne wil gee duidelik genoeg uit die inhoud blyk.
Daar is ’n hele aantal lesers wat gereeld kommentaar lewer wat duidelik die nuuskommentare met groot insig lees en sinvol daarop reageer, selfs deur die teenoorgestelde standpunte in te neem. Daar is ongelukkig ook dié wat konsekwent ’n klomp twak kwytraak.
Periodiek is die probleem dat mense wat hul eiertjies lê dit doen deur na die opskrif en foto te kyk en dan hul eie afleiding te maak waaroor dit handel. Onlangs was die hoofblad ’n ruk “van die lug af” en Facebook-gebruikers kon dus net die opsomming sien.
Uit die reaksies op berigte is dit ook duidelik dat daar heelwat “nuusjunkies” is. Hulle kyk na die uitsendings van verskeie buitelandse of internasionale nuusdienste en verslind danksy die internet verskeie buitelandse koerante. Dit plaas ’n groot verantwoordelikheid op die nuuskommentaarskrywer om hom deeglik van die feite in sy stuk te vergewis, want ’n skeeftrap met inligting word gou aan die groot klok gehang. Benewens die inneem van al dié inligting is daar ’n groot noodsaak vir inligtingverwerking.
Sommige ontleders het net ’n beter vermoë as ander om sin en orde uit die magdom inligting te maak. Dit word onder meer weerspieël in die RSG-program Kommentaar. Terwyl sommige deelnemers soos proff. Erwin Schwella en Theo Venter met hul kennis en die verwerking daarvan beïndruk, is daar ander wat liefs van die lug af moes bly. Voorheen was daar ’n paar wat konsekwent, as hulle ’n deelnamebeurt gekry het, duidelik onvoorbereid was en na lug gehap het.
Die mense wat hier onderaan die artikels en rubrieke kommentaar lewer, is die minste wat pla, mens sien sommer, met die eerste oogopslag, die ingesteldheid van sodanige persoon, ook of hul iets na die tafel toe bring. Vir ander weer is dit ‘n uitlaatklep uit frustrasie, ‘n terapie vir die kommentator. Men smoet dit sien vir wat dit is. Wat egter die meeste pla, is die onkapabilheid van baie van die ANC ministers, wel meeste van hulle. Hulle ken nie hul vakgebied nie en heel dikwels ‘spin’ hulle stories, wat hulle vir die waarheid in die media loslaat. Dalk is dit omdat hulle nie ‘hands on’ is nie.
Herman jy slaan die spyker op die kop! Dis werklik ‘n stukkie leesstof wat wyd gelees behoort te word. Baie geluk!