Mboweni het g'n geloofwaardige plan vir SA, sê DA | Netwerk24
Deur Philda Essop en Llewellyn Prince 30 Oktober 2019 20:47
Ofskoon Tito Mboweni, minister van finansies, die werklikheid van Suid-Afrika se onbestendige finansiële situasie uitgespel het, het hy nie met 'n geloofwaardige plan vorendag gekom om die nasionale skuld te beheer en die begrotingstekort in te perk nie.
Dit was Woensdag Geordin Hill-Lewis, DA-LP, se reaksie op Mboweni se mediumtermynbegrotingsraamwerkrede in die Nasionale Vergadering.
Mboweni het onder meer aangekondig dat staatskuld in verhouding tot die bruto binnelandse produk (BBP) teen Maart 2023 waarskynlik hoër as 70% sal wees.
Geordin Hill-Lewis, DA-LP. Foto: Lerato Maduna
Hill-Lewis het erkenning gegee aan die minister se eerlikheid om te sê die situasie is erger as wat verwag is. Die party het ook sy harde woorde oor die besnoeiing van staat se salarisrekening en die wanbestuur by staatsentiteite verwelkom.
"Maar die minister se grootste prioriteit in sy toespraak was om met 'n geloofwaardige plan vorendag te kom om staatskuld te beheer en die begrotingstekort in te perk. Dit het hy nie gedoen nie. Ondanks al die harde woorde was die minister se blaf erger as sy byt.
"Die besnoeiings aan besteding wat hy wel aangekondig het – rofweg R50 miljard oor die volgende twee jaar – sal nie naastenby genoeg wees om die stygende staatskuld te verminder of om die geloofwaardigheid by kredietgraderingsagentskappe te herstel nie," het hy gesê.
Floyd Shivambu, EFF-onderleier, het die situasie rondom die nasionale staatskuld as 'n "fiskale krisis" bestempel.
"Daar is geen maatreëls aangekondig om dit af te weer nie. Daar is geen duidelike maatreëls oor hoe die ekonomie uitgebrei gaan word nie. Hy het oor verskeie kwessies gepraat en was eerlik oor die stand van die ekonomie, maar daar is geen geloofwaardige en duidelike agenda van die hoe die ekonomie uitgebrei gaan word nie."
Dr. Pieter Groenewald, leier van die VF Plus, het Suid-Afrikaners ná Mboweni se toespraak gewaarsku om hulle te staal vir belastingverhogings in die begrotingsrede in Februarie.
Mboweni het volgens hom 'n baie goeie ontleding van die land se finansiële probleme gedoen. "Maar as ons gaan kyk, is hy eintlik niks anders as 'n gevangene nie en word hy inderwaarheid gyselaar gehou deur die vakbonde. Ons grootste probleem is onder meer die staat se salarisrekening. Hy kan nie van die mense ontslae raak nie, want die vakbonde gaan hom teenstaan."
Wat die staatskuld betref, het Groenewald gesê die verwagte verhouding van staatskuld tot die BBP van 70% is "skrikwekkend.
"Die minister het eintlik een sterk boodskap gehad, en dit is dat die belastingbetalers hulle moet staal vir die nuus dat hulle in Februarie volgende jaar in die begroting bykomend belas gaan word, want daar is geen ander manier waarop die staat 'n inkomste kan genereer nie."
Mzamo Buthelezi, IVP-woordvoerder oor finansies, het gesê dit is nou tyd vir optrede omdat "streng praatjies ons nêrens bring nie.
"Een van die belangrikste dinge wat ons moet sien, is dat diegene wat die ekonomie help ineenstort het tronk toe gaan. Landsburgers sal só sien die regering is ernstig om die land te herbou. Dit is ook goed dat ons nou lenings en nie meer reddingsboeie nie aan staatsentiteite sal toestaan."
Mosioua Lekota, Cope-leier, het gesê Mboweni se aankondiging oor veral staatsentiteite is 'n stap in die regte rigting. "Ons sê ook al lank dat die kabinet en staatsdiens verklein moet word."
Ganief Hendricks, Al Jama-ah-LP, sê Suid-Afrika is bankrot en kan nie die enorme salarisrekening bekostig nie. "Die minister het ook niks gesê oor die R1 miljard wat pres. Cyril Ramaphosa vir die stryd teen gendergeweld belowe het nie."
Patricia de Lille se Good-party het in 'n verklaring gesê dit word veral verwelkom dat ministers en LUR'e se salarisse bevries gaan word. Haar party het ook 'n beroep op die regering gedoen om alle beleidsonsekerheid te verwyder om beleggersvertroue te wen en om die ekonomie te laat groei.