Stygende munisipale skuld kan watervoorsiening laat ineenstort(Argieffoto) Munisipaliteite landwyd skuld waterrade meer as R14,9 miljard en die DA waarsku dit kan watervoorsiening op talle plekke laat skipbreuk ly. Die omvang van die krisis het bekend geword tydens ŉ gesamentlike vergadering van die parlementêre portefeuljekomitees vir water en sanitasie, asook samewerkende regering en tradisionele sake. Ten spyte van ŉ interministeriële taakspan wat al in 2017 aangestel is om stygende skuld te help pak, het munisipale skuld tussen Maart en September verlede jaar met R1,7 miljard gestyg, terwyl nóg R1,8 miljard se skuld net die afgelope jaar aangegaan is. Die taakspan het na twee jaar boonop nog nie ŉ enkele voorstel aan die kabinet gemaak nie. “Midde in dié krisis is verbruikers se kultuur van wanbetaling aan munisipaliteite. Tot op hede word meer as R165,5 miljard aan plaaslike regerings vir nutsdienste geskuld. Skuld vir water beloop R50,2 miljard hiervan en huishoudings is vir altesaam 72% van alle skuld verantwoordelik,” het Emma Powell, die DA se woordvoerder oor water en sanitasie, gesê. Die grootste redes vir wanbetaling sluit in ŉ gebrek aan betroubare rekeningstelsels, verkeerde meterlesings en foutiewe rekeninge, rekeninge wat nooit ontvang word nie, asook die ondoeltreffende implementering van kredietbeheermaatreëls. “Verouderende infrastruktuur en ŉ gebrek aan belegging in herstelwerk en instandhouding vererger die krisis. Hoewel Kaapstad die laagste koers vir lekplekke het – nagenoeg 16% – wys ŉ statusverslag wat die Suid-Afrikaanse Vereniging vir Plaaslike Regerings (Salga) aan die komitees voorgelê het dat die gemiddelde verlies aan water landwyd op 38% staan,” het Powell gesê. “Weens die skuldkrisis is die departement van waterwese nie in staat om waterinfrastruktuur te onderhou en te rehabiliteer nie. Hy kan ook nie broodnodige waterinfrastruktuur na droogtegeteisterde dele van die land uitbrei nie.” Powell het gesê daar is ooglopende teenstrydighede tussen die inligting wat Salga, die departement van samewerkende regering, die departement van water, asook die tesourie verskaf het. LP’s is nie toegelaat om enige vrae te vra nie. Komiteevoorsitter Faith Muthambi het boonop voorgestel dat die vergadering vroeg afsluit en dat die lede later ŉ landwye studietoer onderneem – wéér op die belastingbetaler se rekening. “Meer studietoere gaan nie ons sukkelende waterinfrastruktuur herstel nie. Ons het antwoorde en optrede nodig,” het Powell gesê. Die DA gaan nou aan die parlement se voorsitter van komitees skryf en vra vir ŉ dringende vergadering om ŉ oplossing vir die dreigende ineenstorting van die land se waterinfrastruktuurdienste te vind. “Die situasie kan nie toegelaat word om só voort te gaan nie.”