Nuwe Covid-19-entstof ‘90% doeltreffend’(Foto: Pfizer) Die farmaseutiese maatskappy Pfizer sê sy eksperimentele entstof teen Covid-19 is 90% doeltreffend en het dit bestempel as ŉ reusedeurbraak in die stryd teen ŉ pandemie wat reeds die lewe van meer as ŉ miljoen mense geëis het, wat die wêreldekonomie ŉ ernstige knou gegee en mense se alledaagse lewe omvergewerp het. Pfizer en sy Duitse vennoot BioNTech SE is die eerste medisynevervaardiger wat suksesvolle data van ŉ grootskaalse kliniese proef vir ŉ entstof teen die nuwe koronavirus bekend gestel het. Die maatskappye sê hulle het tot dusver geen noemenswaardige veiligheidsbekommernis gehad nie en verwag om vandeesmaand nog goedkeuring van die Amerikaanse owerhede vir die noodgebruik van die entstof te kry. Indien toestemming verleen word, sal die hoeveelheid dosisse aanvanklik beperk word. Daar is ook steeds talle onbeantwoorde vrae oor die entstof, onder meer oor hoe lank die entstof beskerming bied. Die nuus het egter die hoop laat opvlam dat ander entstowwe wat tans ontwikkel word, ook moontlik doeltreffend sal wees. “Vandag is ŉ groot dag vir wetenskap en die mensdom,” het Albert Bourla, Pfizer se voorsitter en uitvoerende hoof, gesê. “Ons het ŉ belangrike mylpaal in ons entstofontwikkelingsprogram bereik op ŉ tydstip wat die wêreld dit die nodigste het. Infeksiekoerse bereik rekordhoogtes, hospitale is bykans oorvol en ekonomieë sukkel om weer aan die gang te kom.” BioNTech se uitvoerende hoof, Ugur Sahin, het gesê hy is optimisties dat die immuniseringsuitwerking van die entstof minstens ŉ jaar sal duur, hoewel daar nog geen sekerheid daaroor is nie. “Die data oor doeltreffendheid is werklik indrukwekkend. Dit is beter as wat enige van ons verwag het,” het William Schaffner, ŉ kenner in aansteeklike siektes by die Vanderbilt University School of Medicine in Nashville, Tennessee, gesê. “Die studie is nog nie afgehandel nie, maar die data lyk goed.” Die moontlikheid van ŉ entstof het wêreldmarkte aangevuur en die S&P 500 het ŉ rekordhoogte bereik. Reis- en toerismeaandele het ook die hoogte ingeskiet. Aandele in Europese rederye soos ICAG, Lufthansa en Air France-KLM het met ŉ derde verbeter. Pfizer se aandele was 12,5% hoër, terwyl BioNTech se Amerikaanse aandele met 21% versterk het. “Lig aan die einde van die tonnel. Kom ons hoop die entstof-ontkenners staan nie in die pad nie, maar 2021 het pas aansienlik beter begin lyk,” het Neil Wilson, hoofmarkontleder by Markets.com gesê. Aandele in ander maatskappye wat ook in die laaste fase van Covid-19-entstofontwikkeling is, het ook gestyg. Pfizer verwag om toestemming te kry vir die noodgebruik van die entstof vir mense tussen 16 en 85 jaar oud. Om dit te verkry, gaan hy twee maande se veiligheidsdata van sowat die helfte van die studie se 44 000 deelnemers benodig. Die uitslae word later vandeesmaand verwag. “Ek is byna ekstaties. Dit is ŉ wonderlike dag vir openbare gesondheid en het die moontlikheid om ons almal uit die huidige situasie te kry,” het Bill Gruber, ŉ entstofwetenskaplike by Pfizer, gesê. Pfizer en BioNTech het ŉ $1,95 miljard-ooreenkoms met die Amerikaanse regering om 100 miljoen dosisse entstof te lewer. Hulle het ook ooreenkomste met die Europese Unie, die Verenigde Koninkryk, Kanada en Japan aangegaan. Om tyd te bespaar, het die maatskappye die middel begin ontwikkel voor hulle geweet het of dit doeltreffend gaan wees. Hulle gaan na verwagting tot 50 miljoen dosisse, oftewel genoeg om 25 miljoen mense vanjaar te beskerm, kan produseer. Pfizer sê hy verwag om tot 1,3 miljard dosisse van die entstof in 2021 te produseer. Die maatskappy sê die doeltreffendheidskoers is veel hoër as die 50% wat die Amerikaanse voedsel- en dwelmadministrasie vereis vir ŉ koronavirus-entstof. Om die koers te bevestig, sal Pfizer aanhou met die proewe tot daar 165 Covid-19-gevalle onder deelnemers is. Gegewe die stygende infeksiekoers, kan die proef teen einde November afgehandel wees. Die data moet nog beoordeel en in ŉ mediese joernaal gepubliseer word. Pfizer het gesê hy sal dit doen sodra alle uitslae ontvang is. Die wêreldwye stryd vir ŉ entstof het beteken welvarende lande het enorme verskaffingsooreenkomste met Pfizer, AstraZeneca en Johnson & Johnson aangegaan. Dit het vrae laat ontstaan oor wanneer middelinkomste- en armer lande toegang tot entstowwe gaan kry. Die VSA se soektog na ŉ entstof was die Trump-administrasie se grootste teenvoeter vir die pandemie. Amerika het die wêreld se hoogste bekende getal Covid-19-gevalle en -sterftes. Daar was reeds meer as 10 miljoen infeksies en 237 000 sterftes. Entstowwe word gesien as ŉ noodsaaklike hulpmiddel om die gesondheidskrisis wat gelei het tot die sluiting van talle ondernemings en miljoene werksverliese, te help beëindig. Miljoene kinders wie se skole reeds in Maart vanjaar gesluit is, volg in hierdie stadium steeds aanlyn leerprogramme. Pfizer sal nie op sy eie genoeg entstof vir die VSA kan voorsien nie, hoewel die Trump-administrasie gesê het dat daar teen die middel van volgende jaar genoeg vir die land se 330 miljoen inwoners sal wees wat die entstof wil ontvang. Die VSA het gesê die entstof sal gratis aan Amerikaners voorsien word.