#BiH: Is die EU-lidmaatskap vir Montenegro, Bosnië en Herzegovina regtig die moeite werd? - EU verslaggewer
Wanneer dit kom by die EU geloofsbriewe van twee lande van die voormalige Yugoslavia, moet die nuwe jaar verskyn het begin op 'n positiewe noot, met 'n besoek deur die top EU-amptenaar belas met die toesig oor die toekomstige uitbreiding van die 28-lid blok. Europese Neighbourhood beleid en Uitbreiding Onderhandelinge Kommissaris Johannes Hahn was Sondag in Montenegro en het sy mini-toer deur die streek afgesluit deur Bosnië en Herzegovina (BiH) te besoek op monday (9 Januarie), skryf Martin Banke.
Hahn herhaal die verbintenis van die Europese Unie om die land se EU-perspektief te steun.
Maar is so 'n skynbaar optimistiese uitkyk regtig verdien het?
Dit is 'n pertinente vraag gegee die baie twyfelagtige vordering, of gebrek daaraan, wat deur beide lande in die behoeftes van die vereistes om die volgende lede van die EU klub.
Neem, byvoorbeeld, Bosnië, die swakste toestand in die streek, waar beide Serwiërs en Kroate is bevestiging van 'n gesamentlike uitdaging om die Dayton vrede ooreenkomste, die delikate stel kompromieë wat die land bymekaar te hou.
Etniese en politieke verdeeldheid in BiH verdiep regdeur 2016 as die land gesukkel om te gaan met voortgesette politieke dooie punte sowel as 'n aantal omstrede gebeure, soos die onwettige referendum gehou in Bosnië se Serwiese-gedomineerde entiteit van Republika Srpska, sowel as 'n paar hoë profiel oorlog-misdade proewe en arrestasies.
Bosnië, 20 jaar sedert die einde van die bitter Balkan oorlog, bly polities en etnies verdeelde land, met 'n gelykop verdeel media, waarin al drie etniese groepe het probleme in die gesig staar oorlog misdade gepleeg deur hul eie lede.
Net so is, die Europese Unie se 28 lid belowe in September tot die lidmaatskap aansoek deur BiH terug in Februarie 2016 voorgelê aanvaar. Die kennisgewing, soos dit in die EU-jargon bekend staan, sal die mate weerspieël waarin BiH daarin slaag om broodnodige hervormings deur te voer, veral op die gebied van regstaat en openbare administrasie.
'N Woordvoerder van die Europese Kommissie het Maandag gesê die uitslae van die plaaslike verkiesing in Oktober verlede jaar en die referendum in Republika Srpska dien "as 'n kragtige herinnering" aan die moontlike strikke wat nog op die EU-spoor van Bosnië en Herzegovina dreig. Daar is, volgens die internasionale hoë verteenwoordiger Valentin Inzko, die gesant vir Bosnië, Het ook te make dat onafhanklikheid stoot om verdeel Bosnië langs etniese lyne sy poging om die EU aan te sluit en te dwing internasionale magte om in te gryp in gevaar kan stel. Hy het gesê: 'Ons het aan die een kant integrasie in Europa en terselfdertyd tuis verbrokkel.'
Vir Bosnië en Herzegovina is daar nog enkele fundamentele vrae, waaronder: Hoe beplan Bosnië en Herzegovina om voortdurende institusionele en politieke dilemmas aan te spreek? Watter rol moet die EU en ander internasionale akteurs speel om die land te help vorder tot toetreding?
Die foto is skaars soveel helderder in die naburige Montenegro waar EU kommissaris Hahn het die nuutaangestelde PM Dusko Markovic en leiers van opposisiepartye oor die naweek.
Dit moet onthou word, is dieselfde Montenegro waar op die verkiesingsdag van verlede jaar toegang tot twee gewilde apps vir mobiele boodskappe gesluit is. Asook die tydelike staking van die selfoon boodskappe dienste, parlementêre verkiesing die herfs se was gekenmerk deur 'n atmosfeer van onstabiliteit en vrees deels die gevolg is van die bewerings van 'n poging tot staatsgreep. Veelvuldige verkiesings onreëlmatighede is aangemeld nie (stembrief vulsel, dreigemente, fisiese mishandeling), leier van die opposisie te weier om die legitimiteit van die nuwe regering erken. Leiers van die Demokratiese Front selfs reis na Duitsland te drom ondersteuning vir hul saak, vergadering met Ditmar Nitan, die Bundestag se rapporteur vir Montenegro. Nitan het sy diep bekommerd oor die situasie in die land en betreur die behandeling van die opposisie in die verkiesing.
Montenegro was die kleinste republiek van die voormalige Joego-Slawië (SFRY) en het slegs tien jaar gelede 'n onafhanklike staat geword. Milo Dukanovic, voormalige premier en die leier van die regerende Demokratiese Party van Sosialiste (DPS) en ongetwyfeld die invloedrykste politikus van Montenegro, was 'n konstante kenmerk van die land se verkiesing. Hy was die afgelope 27 jaar aan die bewind en wissel tussen die pos van premier en president. Na die verkiesing in Oktober het Dukanovic uitgetree ten gunste van sy naaste bondgenoot, Dusko Markovic, 'n voormalige intelligensiehoof. Baie verwag dat Dukanovic 'n terugkeer sal opstel - soos hy in die verlede baie keer gedoen het - en hom in 2018 as president gaan verkies.
Srda Pavlovic voer egter aan dat die goedkeuring van Dukanovic deur die EU en die VS ná die verkiesing die wantroue in westerse instellings onder die burgerlike samelewing van Montenegro vererger. Pavlovic, wat moderne Europese en Balkangeskiedenis aan die Universiteit van Alberta onderrig, het gesê: "Wat ons in Montenegro aanskou, is die stadige opbou tot 'n gevaarlike politieke, institusionele en parlementêre krisis. Die gelukwensingsboodskappe oor 'die demokratiese karakter van die verkiesingsproses' wat van Brussel af gekom het (Johannes Hahn en Federica Mogherini) en van die Amerikaanse ambassade in Montenegro doen niks om die siening, wat toenemend gewortel is onder opposisiepolitici en die burgerlike samelewing, te versprei dat die Weste is aandadig aan die uiters twyfelagtige regeringsmetodes wat Dukanovic en sy party aanvaar. "
Elders, 'n verslag net bespreek verlede maand deur invloedryke Begroting Komitee van die Parlement aan die lig gebring dat die Europese Kommissie beduidende bedrae geld het vermors op vrugtelose projekte in Montenegro. Die dokument het getoon dat die Kommissie € 640,000 aan 'anti-korrupsie'-projekte bestee het, insluitend 'n IT-stelsel wat die owerhede in Montenegro nie eens gebruik het nie. Daarbenewens is € 180,000 bestee aan 'n jaarlange skema om omgewingsdata in te samel, wat die owerhede in Montenegro nooit gebruik het nie. Jayne Adye, direkteur van die oorpartydige Eurosceptic-groep Get Britain Out, het gesê: "Die EU gooi keer op keer goeie geld na sleg. Die berugte korrupte Montenegro is duidelik nie van plan om korrupsiekwessies reg te stel nie, so waarom gaan die EU voort om geld aan hulle te skenk? "
Haar kommer word gedeel deur die EVP groep in die Parlement wat beide BiH en Montenegro daaraan herinner dat die uitbreiding proses vereis "langdurige verbintenis" van hulle kant af.
Sandra Kalniete, 'n parlementslid van Letland en EVP groep woordvoerder vir buitelandse sake, en Cristian Preda, 'n Roemeens MEP, aangemoedig beide lande na "beter te lewer op hul verpligtinge", veral die waarneming van die oppergesag van die reg. Kalniete gesê in November: "uitbreiding van die EU is en sal 'n langdurige proses wat sterk politieke verbintenis deur die kandidate en hul vermoë om goeie bure verhoudings te vestig en om streeksamewerking in plaas verbeter van net meeding met mekaar wees."
Die EU, Frankryk en Duitsland het aan leiers van albei lande gesê dat die UK se uittrede uit die EU nie aspirantlande sal keer om eendag by die gebroke blok aan te sluit nie
Maar duidelik, die doel van die EU-lidmaatskap vir Montenegro en, in die besonder BiH, bly 'n baie lang pad nog af.
Verwante onderwerpe:AdyeBalkan oorlogBosnië en HerzegovinaGewildefull-beeldInzkoJayneJayne AdyeMontenegroValentinValentin Inzko