Hierdie artikel handel oor die genre van klassieke musiek of kunsmusiek in die Westerse musiektradisie. Sien Klassieke musiek vir artikels oor die klassieke musiek van nie-Westerse kulture. Sien Klassieke musiektydperk vir musiek uit die laat-18de eeu
Klassieke musiek is 'n breë, ietwat onpresiese term wat verwys na musiek wat geskep is volgens, of waarvan die oorsprong lê in, die tradisies van Europese kuns, kerk- en konsertmusiek, wat 'n lang tydperk insluit—ongeveer van die jaar 1000 tot vandag. Die sentrale norme van hierdie tradisie het, volgens een denkrigting, tussen 1550 en 1825 ontwikkel en fokus op wat bekend staan as die tydperk van klassieke Westerse harmonie. Die term klassieke musiek het eers in die vroeë 19de eeu verskyn in 'n poging om tydperk van Bach tot Beethoven te idealiseer as 'n tydperk in die musiek wat gelykstaan met die goue eeu van die beeldhoukuns, argitektuur en kuns van die klassieke oudheid, waarvan daar natuurlik geen musiek oorgebly het nie. Die vroegste verwysing na 'klassieke musiek' in die Oxford English Dictionary is uit ongeveer 1836. Sedertdien word die term in die algemene spreektaal gebruik as die teenoorgestelde van populêre musiek.
Klassiek, ongeveer 1730–1820, 'n belangrike tydperk waarin baie van die norme van komposisie, aanbieding en styl gevestig is. Die klassieke tydperk word ook gekenmerk deur die verdwyning van die klavesimbel ten gunste van die klavier, wat van daardie tyd af die vernaamste instrument vir klawerborduitvoerings en -komposisie sou word
Romanties, 1815–1910 'n tydperk van normering, waarin die rol van musiek in die kultuurlewe uitgebrei het en instellings gestig is vir die onderrigting, uitvoering en bewaring van musiekwerke
Modern, 1905–1975 'n tydperk wat 'n krisis in die waardes van klassieke musiek en die rol daarvan in die intellektuele lewe verteenwoordig het, sowel as die uitbreiding van teorie en tegniek. Party teoretici, soos Arnold Schoenberg, in sy essay "Brahms die Progressiewe", dring daarop aan dat die Modernisme 'n logiese voorsetting van 19de-eeuse tendense in komposisie is; ander huldig die teenoorgestelde siening, dat die Modernisme die verwerping of loëning van die metode van klassieke komposisie is
die term kontemporêre musiek word soms gebruik om musiek te beskryf wat van die laat-20ste eeu tot die hede gekomponeer is
die voorvoegsel neo word gewoonlik gebruik om 'n 20ste-eeuse of kontemporêre komposisies te beskryf wat geskryf is in die styl van 'n vroeëre periode, soos die Klassieke, Romantiese of Moderne. So word Prokofiëf se Klassieke Simfonie as 'n Neo-klassieke komposisie beskou.
Die jaartalle is veralgemenings, aangesien die periodes oorvleuel het. Party deskundiges verdeel die periodes verder volgens datum of styl. Let egter daarop dat hierdie kategorieë in sekere mate arbitrêr is; die gebruik van kontrapunt en fuga, wat as kenmerkend van die Baroktydperk beskou word, is voortgesit deur Mozart, wat oor die algemeen beskou word as tipies van die Klassieke tydperk; deur Beethoven, wat dikwels beskryf word as 'n komponis wat met een voet in die Klassieke en die ander in die Romantiese tydperk staan; en Brahms, wat dikwels as Romanties geklassifiseer word.
Hierdie kaart toon 'n paar van die beroemdste klassieke komponiste. Sien Grafiese tydlyn van klassieke komponiste vir 'n vollediger oorsig
In die musiekgeskiedenis word 'n ander betekenis gewoonlik aan die term klassieke musiek geheg: dit verwys na musiek uit 'n tydperk in die musiekgeskiedenis wat ongeveer strek vanaf Carl Philipp Emanuel Bach tot Beethoven— min of meer, 1730–1820. Wanneer dit in hierdie sin gebruik word, word die K van Klassieke musiek gewoonlik met ' n hoofletter geskryf om verwarring te voorkom.
Geskrewe oordrag, tesame met die respek waarmee klassieke werke bejeën word, het belangrike implikasies vir die uitvoering van klassieke musiek. Tot 'n redelike mate word daar van kunstenaars verwag om 'n werk uit te voer op 'n manier wat in ooreenstemming is met die oorspronklike oogmerk van die komponis, wat gedurende die 19de eeu steeds meer eksplisiet (tot die vlak van klein, noot-vir-noot-besonderhede) op die bladmusiek uitgedruk is. Afwykings van die komponis se oogmerk word soms as etiese vergrype veroordeel. En tog is die daar ook tekens van die teenoorgestelde tendens—bewondering vir kunstenaars wat nuwe "vertolkings" van die komponis se werk uitvoer—en dit is nie ongehoord nie dat 'n komponis 'n kunstenaar sal prys omdat hy 'n beter weergawe van die komponis se oorspronklike oogmerk voortgebring het as wat die komponis hom self kon voorstel. Musici wat klassieke musiek uitvoer, word dus dikwels baie hoog aangeskryf weens hulle musikaliteit, al komponeer hulle nie self nie.
Klassieke komposisie streef dikwels na 'n baie komplekse verhouding tussen die affektiewe (emosionele) inhoud van die musiek, en die gedagte-inhoud. Daar is, in die hoogs aangeskrewe klassieke musiekwerke 'n intensiewe gebruik van musiekontwikkeling, die proses waarin 'n musikale saadjie, of motief, in verskillende kontekste, of in gewysigde vorm, herhaal word, sodat die verstand van die luisteraar bewustelik of onbewustelik die verskillende weergawes met mekaar vergelyk. Die klassieke genres van sonatevorm en fuga maak van besonder streng vorme van musiekontwikkeling gebruik. (Sien ook Geskiedenis van sonatevorm)
Nog 'n gevolg van die oorheersing van die komponis se geskrewe bladmusiek is dat improvisasie 'n betreklike klein rol in klassieke musiek speel—in skerp teenstelling met tradisies soos jazz, waarin improvisasie 'n sleutelrol speel. Improvisasie in die uitvoering van klassieke musiek was baie algemener gedurende die Baroktydperk, en onlangs is die uitvoering van hierdie musiek deur moderne klassieke musici verryk deur 'n herlewing van die ou improvisasiegebruike. Gedurende die Klassieke tydperk het Mozart en Beethoven soms die cadenzas in hulle klavierkonserte geïmproviseer—maar hulle het gewoonlik die cadenzas uitgeskryf wanneer ander soliste dit moes uitvoer.
Komponiste van klassieke musiek het dikwels gebruik gemaak van volksmusiek, dit wil sê musiek wat deur onopgeleide musikante geskep is en mondelings oorgedra is. Hulle het dit dikwels gedoen met 'n eksplisiet nasionalistiese ideologie; in ander gevalle het hulle eenvoudig volksmusiek gebruik as 'n bron vir tematiese materiaal. Sien: Europese klassieke komponiste wat bekend is vir die gebruik van volksmusiek