Die vraag of dit gene of omgewing is wat menslike gedrag grotendeels vorm, word al eeue gedebatteer. Gedurende die tweede helfte van die 20de eeu was daar twee kampe vir wetenskaplikes - elkeen glo dat die natuur of die koestering uitsluitlik op die spel was.
Hierdie siening word toenemend skaars, aangesien navorsing toon dat gene en omgewing eintlik met mekaar verbind is en mekaar kan versterk. Tydens 'n geleentheid by Berlynse Wetenskapsweek op November 7, gereël deur die Royal Society, het ons bespreek hoe die debat verander as gevolg van onlangse bevindings.
Neem geletterdheid. Taal sigbaar maak is een van die buitengewoonste prestasies van mense. Lees en skryf is fundamenteel vir ons vermoë om in die moderne wêreld te floreer, maar sommige mense vind dit moeilik om te leer. Hierdie probleme kan om baie redes ontstaan, insluitend disleksie, 'n neuro-ontwikkelingsversteuring. Maar dit blyk dat geen gene nóg die omgewing ten volle verantwoordelik is vir verskille in leesvermoë nie.
Genetika en die neurowetenskap van lees
Lees is 'n kulturele uitvinding en nie 'n vaardigheid of funksie wat ooit aan natuurlike seleksie onderwerp is nie. Geskrewe alfabet het ongeveer 3,000 jaar gelede in die Middellandse See ontstaan, maar geletterdheid het eers vanaf die 20de eeu wydverspreid geraak. Ons gebruik van die alfabet is egter van aard. geletterdheid kapers het breinkringloop ontwikkel om sigbare taal te koppel aan hoorbare taal - deur kartering van letterklank.
Breinskanderings wys dat hierdie "leesnetwerk" sigbaar op dieselfde plek in almal in die brein is. Dit vorm wanneer ons leer lees en versterk verbindings tussen ons brein se taal- en spraakgebiede, sowel as 'n streek wat bekend staan ​​as die 'visuele woordvormarea'.
Lees verander letterlik die brein. MriMan
Die ontwerp om die onderliggende stroombane te bou, is op een of ander manier in ons genome gekodeer. Dit wil sê, die menslike genoom kodes vir 'n stel ontwikkelingsreëls wat, wanneer dit gespeel word, tot die netwerk sal lei.
Daar is egter altyd variasie in die genoom en dit lei tot variasie in die manier waarop hierdie stroombane ontwikkel en funksioneer. Dit beteken dat daar individuele verskille in vermoë is. Inderdaad variasie in leesvermoë is wesenlik erflik in die algemene bevolking, en ontwikkelingsd disleksie is ook grotendeels geneties van oorsprong.
Dit wil nie sê dat daar "gene vir lees" is nie. In plaas daarvan is daar genetiese variasies wat beïnvloed hoe die brein ontwikkel op maniere wat beïnvloed hoe dit funksioneer. Om onbekende redes beïnvloed sommige sulke variante die stroombane wat nodig is vir praat en lees negatief.
Omgewing is ook belangrik
Maar gene is nie die hele verhaal nie. Laat ons nie vergeet dat ervaring en aktiewe instruksie nodig is vir die veranderinge in breinkonnektiwiteit wat die lesing in die eerste plek moontlik maak nie, hoewel ons nog nie weet tot watter mate nie.
Navorsing het getoon dat probleme met geletterdheid dikwels ondersteun word deur a probleme in fonologie - die vermoë om klanke van spraak te segmenteer en te manipuleer. Dit blyk dat mense met disleksie ook geneig is om te leer hoe om te praat as babas. Eksperimente het getoon dat hulle stadiger is as ander mense om voorwerpe te noem. Dit is ook van toepassing op geskrewe simbole en dit in verband met spraakklanke.
En hier kom voeding weer in. Probleme om te leer lees en skryf is veral sigbaar in tale met ingewikkelde grammatika en spelreëls, soos Engels. Maar dit is hulle veel minder voor die hand liggend in tale met meer eenvoudige spellingstelsels, soos Italiaans. Toetse van fonologie en naamgewing van voorwerpe is egter kan disleksie opspoor in Italiaanssprekendes ook.
Die verskil in disleksiese breine is waarskynlik oral oral dieselfde, maar dit sal nietemin wees speel baie anders uit in verskillende skryfstelsels.
Versterking en siklusse
Die natuur en koestering word tradisioneel in opposisie teenoor mekaar gestel. Maar in werklikheid is die gevolge van die omgewing en ervaring dikwels geneig om ons te versterk aangebore predisposisies. Die rede is dat daardie aangebore predisposisies beïnvloed hoe ons subjektief ervaar en reageer op verskillende gebeure, en ook hoe ons ons ervarings en omgewings kies. Byvoorbeeld, as u van nature goed is met iets, is dit meer waarskynlik dat u dit wil oefen.
Hierdie dinamiek is veral sigbaar vir lees. Kinders met 'n groter leesvermoë is meer geneig om te wil lees. Dit sal natuurlik hul leesvaardighede verder verhoog en die ervaring lonender maak. Die teenoorgestelde is geneig vir kinders met 'n laer natuurlike leesvermoë - hulle sal kies om minder te lees en mettertyd verder agter hul maats val.
Hierdie siklusse bied ook 'n venster van ingryping. Soos ons gesien het in die geval van Italiaanse lesers, kan koestering die gevolge van 'n ongunstige genetiese aanleg verminder. Net so kan 'n goeie onderwyser wat weet hoe om die praktyk te beloon, arme lesers help deur kortpaaie en mnemonics vir spelling toe te laat. Op hierdie manier kan disleksiese lesers goeie lesers word - en dit geniet. Beloning en oefening verhoog mekaar, wat lei tot meer motivering en meer oefening in 'n positiewe terugvoerlus.
Dus, in plaas daarvan om te dink aan die natuur en koestering as teëstanders in 'n nul-som-wedstryd, moet ons aan hulle dink as terugvoeringslusse waar 'n positiewe invloed van een faktor die positiewe invloed van die ander verhoog - en nie 'n som produseer nie, maar 'n verbetering. Dieselfde geld natuurlik vir negatiewe terugvoering, en daarom het ons beide deugsame en bose sirkels.
Aangesien erfenis (geneties sowel as kultureel) belangrik is, is hierdie effek ook op groter skaal sigbaar oor etlike generasies. In die verlede het ouers wat hul kinders skool toe gestuur het, 'n voordelige omgewing vir hulle en hul kleinkinders geskep. Maar op hul beurt het die ouers baat gevind by die bestaan ​​van 'n kultuur wat in skole belê het. Natuurlik is sulke beleggings nie altyd eweredig versprei nie en kan dit meer vloei na diegene wat reeds in 'n voordelige posisie is. So 'n kring is soms word die 'Matteus-effek' genoem - goeie dinge kom by diegene wat dit reeds het.
Die interaktiewe lusse tussen die natuur en die voeding strek verder as die lewens van individue, en speel oral in gemeenskappe en oor generasies heen. Die herkenning van hierdie dinamika gee ons 'n mate van krag om hierdie terugvoerlusse te breek, beide in ons eie lewens en meer in die samelewing en kultuur.
Kevin Mitchell, Medeprofessor in Genetika en Neurowetenskap, Trinity College Dublin en Uta Frith, professor emeritus van kognitiewe ontwikkeling, UCL
Jy is hier: Tuis > Lewe > Wetenskap en Tegnologie > Natuur teenoor koestering: hoe die moderne wetenskap dit herskryf