Gaan die produsent weer die blaam dra?
Daar is in elke storie altyd 'n goeie en 'n slegte ou en in die voedselproduksieketting is die produsent byna altyd die slegte ou. Hy word geblameer wanneer kos duur is of wanneer die kwaliteit swak is. Wanneer ons kyk na die proses wat gevolg word om voedsel op die verbruiker se tafel te kry, is daar verskeie rolspelers en die proses is baie, baie lank.
Hierdie vorm deel van die proses sodat die regte plante verbou kan word - die mielies, koring, sorghum, sonneblom, bone, ens.
Beskik oor aanvaarbare vlakke van proteïne, olie, koolhidrate, ens.
In staat wees om gestoor te word en veilig vervoer te word.
Kunsmis, wat in die produksiesiklus gebruik kan word en in die voedingsbehoeftes van plante kan voorsien, moet ontwikkel word. Plaagdoders en onkruiddoders moet ontwikkel word om gewasse teen onkruid, peste en siektes te beskerm.
Dit versprei word na Agribesighede.
Die graan koop.
Die oes aan die plaaslike silo lewer.
Die gewas aan meulenaars verkoop (of aan die uitvoermark).
Verpak die produk en versprei dit na die groothandelaars.
Om die verpakte produk aan die kleinhandelaar te verkoop.
Om aan die verbruiker te verkoop.
Hierdie kort verduideliking sluit nie al die verskillende stappe in nie, omdat die detail verskil van produk tot produk. Nadat die koring gemaal is, moet dit byvoorbeeld gebak word voordat dit aan die verbruiker verkoop word; indien die gewas gars is, moet dit gemout en gebrou word vir bier.
Mense en prosesse is betrokke by hierdie proses en dit vorm die landbouwaardeketting. Almal langs die pad moet wins genereer om in besigheid te kan bly.
Nou bestaan die vraag - is slegs die produsent te blameer vir prysstygings in voedsel?
n Blikkie bier, is minder as 3% van die prys die gars.
Besigheid dra risiko - alle besigheid dra 'n sekere mate van risiko.
Produsente het nie 'n keuse oor prys nie - hy kan nie besluit wat hy wil hê per ton mielies nie, omdat alle graan opgeveil word en die prys dan is wat die produsent ontvang. In baie gevalle word die produsent gedwing om 'n prys te aanvaar wat minder is as wat dit hom gekos het om die gewas te produseer.
As ons ter illustrasie kyk na die afgelope koringseisoen in die Vrystaat, was dit 'n baie swak jaar met min reën. Die produsente in verskeie dele was nie eers in staat om een ton per hektaar te oes nie. Die produksiekostes vir koring is in die omgewing van R4 200 per hektaar en die prys wat die produsent vir sy koring gekry het, was in die orde van R3 000 per hektaar. Dit beteken dat, indien 'n produsent een ton per hektaar geoes het, hy 'n verlies van R1 200 per hektaar gehad het.
Indien jy 'n bakker is, koop jy die meel en jy besluit oor die prys wat jy vir jou broodrolletjies wil vra. Indien die verbruiker nie bereid is om daardie prys te betaal nie, hou jy op om meel te koop en te bak totdat die prys verbeter. Wanneer die produsent egter besluit het om 'n gewas aan te plant, kan hy nie die proses stop en wag tot toestande verbeter nie - hy het alreeds geld spandeer en moet die gewas oes en verkoop.
Ons produsente is kosbaar - hulle is hardwerkend, neem risiko's, voorsien voedsel en skep werksgeleenthede vir die mense van Suid-Afrika. Onthou dat ons slegs voedsel kan invoer wanneer ander lande 'n surplus het en terwyl ons land die buitelandse valuta het om vir die invoere te betaal. Indien toestande swak is in ander uitvoerlande, sal hulle die voedsel vir hulself hou en ons sal dit nie kan koop nie. Indien die wisselkoers negatief teenoor die rand draai, sal ons nie die fondse hê om te betaal vir invoergraan nie en mense sal honger ly, soos die geval in baie ander Afrika-lande. Voordat ons die produsente blameer vir hoë voedselpryse, moet ons ondersoek instel en verstaan hoekom pryse gestyg het. Indien ons nie ons produsente ondersteun en help om in produksie te bly deur winsgewend te boer nie, sal ons nasie verhonger.