Op Saterdag 24 Maart het ’n paneelbespreking oor die rol van die Bo-Kaap in die ontwikkeling van Afrikaans by die Kasteel die Goeie Hoop plaasgevind. Danny Titus het die bespreking, aangebied deur die ATKV, gefasiliteer. Die sprekers was Max du Preez, Faika Haroun, Doria Daniels, Gava Kassiem en Fatima Allie.
Om hulle prominente rol binne historiese konteks te plaas, volg hier ’n kort bespreking van die geskiedenis van die vestiging van die Kaapse Moslemgemeenskap in die Bo-Kaap. Arabiese Afrikaans word ook bespreek.
In 1658 het die VOC slawe na die Kaap gebring; so het die eerste groep Moslems in die Kaap aangekom. Die Bo-Kaap se oorwegend Moslem-gemeenskap was teen die 1930’s goed gevestig.
Tuan Guru, ’n prins van die Ternate-eilande in Oos-Indonesië, is in 1780 as politieke banneling na die Kaap gebring. Hy was vir 13 jaar ’n gevangene op Robbeneiland (in die 1770’s het hy die sogenaamde Nederlandse indringers in Indonesië teengestaan). Tydens sy aanhouding het hy die Koran uit sy geheue geskryf. Hy het ook ’n manuskrip in 1781 hier saamgestel: die Ma`rifat al-Islām wa ’l-Imān was die hoofhandboek van die eerste Moslemskool (sien onderstaande paragraaf) en was ’n prominente godsdienstige teks onder die Kaapse Moslem-gemeenskap tydens die 19de eeu.
In 1793 het Tuan Guru die eerste Moslemskool (Dorp Street Madrasah) gestig. Hy was die eerste imam van hierdie eerste opvoedkundige instelling van die Kaapse Moslems. Hy het gevolglik die eerste moskee, die Auwal-moskee, in 1795 gestig weens die groei in studentegetalle. Die skool en moskee was die eerste instellings van die Kaapse Moslem-gemeenskap. Teen 1842 was Islam die godsdiens van ’n derde van die bevolking in Kaapstad.
Max du Preez het meer vertel van sy ouma se stammoeder, Pieternella van die Kaap (Krotoa se dogter). Hy het ook die belangrikheid van Moslem-tekste in die geskiedenis van Afrikaans, sowel as die rol van die Moslems, slawe en die Khoi in die vestiging van die kreoolse taal Afrikaans, beklemtoon.
Dit is so verblydend om te sien hoe geliefd ons pragtige kleurryke taal onder sy sprekers is. Daar is ook 'n gay-vriendelike moskee in Kaapstad wat Imam Muhsin Hendricks begin het: en ek is seker onder die wat dit bywoon, sal daar ook Afrikaanssprekendes wees.
Afrikaans is 'n regte mengelmoestaal (Kreools) en het ryk geskiedenis van groei en aanpassing. Ongelukkig is dit gekaap deur wit nasionaliste in die vroeë twintigste eeu en het mettertyd die spreektaal van onderdrukking geword. Vandag sukkel Afrikaans om ontslae te raak van daardie stigma. Of die taal kan oorleef is 'n oop vraag. Die toekoms daarvan hang af van die gebruik deur bruin en in 'n mindere mate swart gemeenskappe. Wittes het dit misbruik vir eie gewin en soos ' n waterput wat besoedel is, sal 'n ander bron gevind moet word vir Afrikaans se voortbestaan.
So, waarom al die haarklowery? Die verlede is so dood soos 'n dodo. Lank lewe die toekoms met sy uitdagings! Kom ons wees sout vir die mensdom en lig op die toekomspad vir 'n beter toekoms vir al ons nageslagte. Kom ons fokus saam op die probleme van wêreldwye ongebreidelde bevolkingsaanwas en die gebrek aan skoon drinkwater!
Adams se mening oor Afrikaans is baie aanvegbaar. Die Duitse nazis het hulle misdade teen die Jode en die res van die wêreld begaan terwyl Duits hulle voertaal was. Ons vra nie vandag dat Duits afgeskaf moet word nie. Kyk net wat die Engelse dwars oor die hele wêreld as kolonialiste ter wille van hulle British Empire alles aangevang het. Wil Adams Engels ook afskaf?