Vriend en vyand verras oor rand | Netwerk24
Vriend en vyand verras oor rand
Deur Roelof Botha 08 April 2021 05:06
Dr. Roelof Botha, ekonomiese raadgewer van die Optimum Beleggingsgroep
Wanneer die Amerikaanse dollar behoorlik versterk, kan 'n mens gewoonlik aanvaar dat die rand, net soos geldeenhede van ander noemenswaardige ontluikende markte, 'n goeie klap gaan kry.
Die afgelope vier weke het Suid-Afrika se geldeenheid egter vriend en vyand verras deur stof in die oë van bykans alle geldeenhede te skop, insluitende die invloedryke dollar. Slegs twee ander geldeenhede kon dit regkry om in Maart teenoor die dollar te versterk: die Indiese roepee en die Mexikaanse peso. Turkye se geldeenheid het die ergste deurgeloop teenoor 'n baie sterk dollar, met 'n depresiasie van meer as 11%. Selfs die euro het swaar geleef met 'n daling van byna 3%.
Biden en dollarsterkte
Dollarsterkte word hoofsaaklik toegeskryf aan pres. Joe Biden se plan om sowat $2,25 duisend miljard aan nuwe of verbeterde infrastruktuur te bestee. Dit is geen verrassing nie, aangesien talle lande (insluitende Suid-Afrika) noodwendig aandag aan verbeterde internetkommunikasie, paaie, treinvervoer en hernieubare energie moet skenk. Vrese onder lede van die Republikeinse Party in Amerika dat Biden belastings gaan verhoog is toe nie ongegrond nie, maar die beoogde skuif in die koers van maatskappybelasting van 21% tot 28% is darem nie te erg nie (dit was vier jaar gelede 35%).
Een van die hoofredes vir die nuutste verstewiging in die rand se waarde is geleë in die rekord-surplus op die handelsbalans wat in die eerste twee maande van 2021 aangeteken is. Die verskil tussen uitvoer en invoer het sedert 2019 'n ongekende ommeswaai vir Januarie en Februarie beleef – van 'n tekort van R9,4 miljard tot verlede jaar se surplus van R11,40 miljard en nou 'n verhoging van meer as 260% tot 'n vlak van R41,4 miljard.
Toename in beleggersvertroue
Nóg 'n rede is die deurlopende toename in sake- en beleggersvertroue, soos weerspieël in verskeie aanwysers, insluitende die Absa-indeks van aankoopbestuurders in die vervaardigingsektor, wat deur die Buro vir Ekonomiese Ondersoek aan die Universiteit Stellenbosch opgestel word. Dié gesaghebbende aanwyser van sakevertroue het in Maart tot 'n vlak van 57,4 gestyg en is nou reeds vir agt agtereenvolgende maande bo die neutrale vlak van 50, wat die grens tussen uitbreiding en inkrimping verteenwoordig.
Volgens die Noordwes-Universiteit het daar ook gedurende die eerste kwartaal vanjaar 'n verdere verbetering ingetree in die menings van sakeleiers en ekonome oor beleidsekerheid, veral weens tekens dat vordering met die regering se ekonomiese heropbou-en-herstelplan op hande is.
Die omvang van die rand se herstel moet nie geringgeskat word nie. 'n Oorsese belegger wat 'n jaar gelede gelykop in Suid-Afrikaanse langtermyn-staats­effekte en die top-40-aandele op die JSE belê het (in dollar), sou 'n fortuin uit vier verskillende bronne verdien het.
Tussen die wisselkoers van die rand wat met 30% versterk het, die kapitaalwins op die Satrix-40 van meer as 47%, 'n opbrengskoers op staatseffekte van net minder as 10% en verskeie maatskappye wat steeds dividende betaal het (veral in mynbou), sou die belegging sowat 60% se wins opgedis het. 'n Randbelegging in die ander rigting sou tot weemoed gelei het.
Die boodskap is duidelik: Raad van fondsbestuurders moet omsigtig beoordeel en meerdere menings behoort onder die loep geneem te word. Sonder behoorlike navorsing kan 'n leeftyd se spaargeld vinnig kwyn.
Twee goue reëls wat nog altyd geld, is geduld en om nie al 'n mens se eiers in een mandjie te plaas nie – iets wat verskillende bateklasse en verskillende lande geld.