Zuma ‘sal inhegtenisneming nooit vergeet’Die monument wat vir pres. Jacob Zuma en die ander rekrute van Umkhonto we Sizwe opgerig is. Foto: ANA Pres. Jacob Zuma het Woensdag gesê hy sal nooit die dag vergeet toe hy by Groot Marico in Noordwes in hegtenis geneem is nie. Die president het ŉ toespraak gelewer by die bekendstelling van die “President Jacob Zuma Inhegtenisnemingsterrein”. “Ek sal nooit hierdie plek vergeet nie. Dit is waar ek in 1963 in hegtenis geneem is toe ons op pad was na ballingskap.” Zuma en 52 ander rekrute van Umkhonto we Sizwe (MK) was op pad na Botswana vir militêre opleiding toe hulle by Groot Marico in hegtenis geneem is. Zuma het Woensdag vertel hoe die inhegtenisneming gebeur het en gesê hulle het in drie minibustaxis van Johannesburg af gery. Die bestuurder van die taxi wou ŉ korter roete na die Botswana-grens neem, maar het verlore geraak. “Die bestuurder het erken ons is verlore en hy wou teruggaan, want hulle het net mense in die nag afgelaai. Hy het gekom met stories dat sy brandstoftenk lek en dat hy nie genoeg petrol gehad het om ons tot by ons bestemming te neem nie. Ons het vir hom gesê om te gaan en ons sal ons geld gebruik om die voertuig vol te maak,” het Zuma vertel. “Ons het hier [in Groot Marico] aangekom en die polisie het ons voorgekeer. Hulle het ons Zeerust toe geneem en ondervra. Ons is een vir een ingeneem en ons het nie ŉ storie gereed gehad nie. Party het gesê ons is ŉ sokkerspan – daar was baie stories.” Zuma het gesê hulle is aangerand en van mekaar geskei nadat hulle ondervra is. “Ons is later in ŉ sel gesit en het beplan om te ontsnap. Die volgende oggend het die polisie ŉ ketting gevorm van die deur van die sel tot by die polisiewa. Ons het besef daar is geen manier wat ons kan ontsnap nie, behalwe vir een man, Riot Mkhonazi. Hy het ŉ klein opening tussen die polisiebeamptes gesien en gehardloop. Hulle het hom gevang voordat hy die hek kon bereik. Ons het besef niemand kon daardie risiko neem nie.” Hy het gesê hulle is in Pretoria in polisieaanhouding gehou en vir nege dae lank aangerand. Zuma is later tot tien jaar tronkstraf op Robbeneiland gevonnis. Die Groot Marico Erfenis- en Inhegtenisnemingterrein langs die N4-snelweg tussen Zeerust en Rustenburg is toegewy aan die vryheidstryd en die bydraes van talle aktiviste wat deur die Zeerust/Lobatse-grens in ballingskap gegaan het. Die ses meter hoë monument is bekend gestel te midde van klagtes van opposisiepartye in Noordwes dat die geld eerder vir beter dienslewering aangewend kon word. Supra Mahumapelo, premier van Noordwes, het gesê die geld wat gebruik is om die terrein op te rig is minder as R2 miljoen.