Rakbie het sy kleur hier gekry
Die Ingelse het nou wel ‘rugby’ per ongeluk uitgedink, maar dis hier in Springbokland waar die spel vervolmaak is; waar dit kleur en karakter gekry het - al is die kleur-deel deesdae miskien ’n penarie van ’n ander kleur.
Dit is hier waar dit ‘rakbie’ geword het.‘Rakbie’ is sekerlik die enkele woord wat dié tyd van die jaar die heel meeste in Suid-Afrikaanse mansgeselskap gehoor kan word. Tog sal jy hom nie in die woordeboek kry nie. Hoekom nie?
En terwyl ons op die onderwerp is: Ek het altyd gedink“haai-kieken- tjaarts” is goeie Afrikaans, want “hoog-skopen- storm” werk net glad nie en “up and under” sou al te aardig klink as“op-en-onder.”
Aan die ander kant kan ’n “hangskop” op Afrikaans tog nie ’n“hanging kick” wees nie? En wat van “dribble/ dribbel” - daai ding wat die ouens nie meer in rakbie doen nie? Was dit oorspronklik Ingels of Afrikaans of dalk Frans? Skop die ouens nog ’n “torrie” en hoekom is die woord nie in my woordeboek nie? Ja, ek weet dis ’n verbuiging vir “torpedo”, maar‘torrie’ is tog ’n mooi Afrikaanse rakbiewoord, soos ‘têkkel.’
Wat maak ’n Ingelsman as hy“plettervat” wil sê? Kan hy? En ’n“drop” is tog ’n drop in enige taal. Skepskop, soos in “drop kick”, is mooi beskrywend, maar ’n losskakel kan tog nie ’n “skep” vat nie. Behalwe natuurlik as hy ná die‘ghym’ by sy gunsteling watergat sit. ‘Traai’ (terloops nog ’n mooi rakbiewoord) ’n bietjie “tussen die pale deur” op Ingels sê.
Kom ons vat, net ter illustrasie, ’n fiktiewe stukkie Afrikaanse radiokommentaar en sit dit in Ingels om. Dit kan dalk só klink:
“JP Pietersen takes the hanging kick beautiful out of the air out (onthou dis fiktief), and lays thongs down next to the sideline down on the other side pavilion.”“But he walks him tight against Bakkies Botha, who lifts his poles and spreads him to the ground where he makes hard acquaintance with mother earth about ten steps from the Bull’s quarter line. And there lies Pietersen - out like a candle!”
“The dividing judge blows loud on his whistle. It’s a punishment kick, right in front of the poles. Rory Cocket has set the ball. The crowd is making a big noise. Now Cocket comes forward and comes across the ball purely. The ball takes direction and is clear between the poles through! And now the counting is 23 - 20. The Sharks walk ahead by three points!” Hulle het hom dalk uitgedink, maar hulle kan hom nie so mooi praat nie.