Ter verdediging van erfgeld - Solidariteit Blog
Algemeen, SNI - 19 Junie 2017
Ter verdediging van erfgeld
Selfs onder mense wie die vryemark ondersteun is daar dikwels 'n ongemaklike gevoel wat betref die rol van erfgeld. Dit maak immers sin dat wanneer 'n sisteem voorhou dat mense volgens hul meriete beloon sal word dan is sulke onverdiende geld mos nie regverdigbaar nie. Daar is twee probleme met hierdie opvatting: eerstens, dit ignoreer 'n werklikheid en tweedens, dit is filosofies onjuis.
Met betrekking tot die eerste probleem: dit word beraam in 'n artikel deur Time Magazine dat sowat 70% van ryk families hul rykdom verloor êrens in die tweede generasie en dat hierdie persentasie opspring na ongeveer 90% in die derde generasie. Wat dan van hierdie 1% wat net al hoe ryker word? Die feit is dat elke samelewing, ongeag hoe gelyk, sal altyd 'n 1% hê. Die realiteit is egter dat die 1% nie voortdurend uit dieselfde mense bestaan nie. Dit wil sê dat terwyl die 1% dalk ryker word beteken dit nie noodwendig dat rykes ryker word nie. Trouens, diegene wie tans in die 1% is was destyds heelmoontlik nie in hierdie groep nie, en diegene wie in die verlede deel van die 1% gevorm het mag dalk nou net middelklas wees. Daar is, dus, mobiliteit in 'n ekonomie en mense kan van een klas na 'n volgende skuif.
Die tweede probleem ontstaan egter dat mense konsepsioneel nie inkoop by die idee dat erfgeld wel 'n beloning volgens meriete kan wees nie. Hierdie sienswyse is foutief omdat dit juis een van die sterkste insentiewe is vir mense om hard te werk. Talle mense is primêr gemotiveerd om hard te werk omdat dit daartoe lei dat hul kinders beter lewens kan lei as wat hulle self het. Dit wil sê, dat die geleentheid om rykdom aan jou kinders oor te laat is een van die grootste belonings wat iemand kan ontvang vir hul dienste.
Mens mag dalk ongemaklik wees met die idee dat sommiges weens erfgeld beter lewens kan lei of meer geleenthede het as ander wie armer grootgeword het. Dit is egter 'n positiewe verskynsel want dit is juis 'n motivering om hard te werk sodat jou eie kinders presies daardie selfde voordeel kan geniet en jy sodoende beloon word volgens meriete. Hou ingedagte dat hierdie beginsel nie net vir skatryk individue geld nie. Dink ook aan eenvoudige mense. Dink sommer aan jouself ook. Jy spandeer waarskynlik 'n derde van jou lewe aan werk, ten minste deel van die beloning vir al daardie tyd is dat jou gesin en die wie jy liefhet voordeel kan trek daaruit – selfs na jou dood. Hoe kan dit oneties wees om jou hardverdiende loon oor te laat aan jou geliefdes, maar tog eties vir die staat om erfgeld te vat en te bestee soos hulle dit goeddink?