Oidipus (Grieks: Οἰδίπους; Oidípous, letterlik "geswolle voet") was in die Griekse mitologie die koning van Thebe. Hy het ’n voorspelling laat waar word dat hy sy pa sou doodmaak en met sy ma sou trou, en so ’n ramp sou bring oor sy stad en sy familie. Daar is verskeie weergawes van die verhaal en Sigmund Freud het dit gebruik toe hy die Oidipus-kompleks ’n naam gegee het.
Jare later reis Oidipus na Thebe en kom ’n strydwa teë wat deur sy biologiese pa, Laios, bestuur word. Oidipus weet natuurlik nie dis sy pa nie. In ’n stryery oor wie eerste oor ’n kruising moet ry, maak Oidipus vir Laios uit selfverdediging dood, en vervul so onwetend die eerste deel van die orakel se voorspelling.
Later op sy reis kom hy ’n sfinks teë wat reisigers doodmaak tensy hulle ’n raaisel kan oplos. Die raaisel is: "Wat loop op vier bene in die oggend, twee in die middag en drie in die aand?" Oidipus antwoord toe: " ’n Mens; as kind kruip hy, as volwassene loop hy op sy twee bene en as hy oud is, gebruik hy ’n kierie."
Sigmund Freud het die naam "Oidipus-kompleks" gebruik om ’n toestand te beskryf waarin ’n seun onbewustelik sy ma se liefde net vir homself wil hê. Dié begeerte veroorsaak jaloesie teenoor die pa en ’n onbewustelike begeerte dat die pa moet sterf. Oidipus self het nie aan die toestand gely nie, maar Freud het blykbaar gereken dat die Grieke wat die toneelstuk gesien het, sou weet dat Oidipus wel sy pa doodgemaak en met sy ma getrou het en dat dit hulle sou help om die toestand te verstaan.