Vir die eerste maal was Duitsland 'n ekonomiese eenheid, en die tolkongresse was bewys dat hierdie handelseenheid die voorloper van unifikasie op politieke gebied kon wees.
Duitsland het op ekonomiese gebied 'n geweldige verandering ondergaan, want die handel en die nywerhede het net so belangrik as die landbou geword. Die uitbreiding van die handel het aanleiding tot die stigting van groot banke gegee. 'n Oorvloed van kapitaal was 'n prikkel tot die ontginning van die steenkool- en ystermyne. Groot staalfabrieke is opgerig, met stede wat hierdeur vinnig gegroei het. Die Industriële Omwenteling het vinnig ontwikkel. 'n Magtige middelstand het ontstaan wat ten gunste van politieke unifikasie was, sodat Duitsland 'n magtige staat kon word en op internasionale gebied 'n belangrike rol kon speel. Dit sou die Duitse oorsese handel bevorder. In 1859 is 'n sterk organisasie gestig met die doel om nasionale eenheid onder die leiding van Pruise te bevorder. Hierdie idee is deur vooraanstaande geskiedskrywers soos Sybel en Treitschke in hul geskrifte gepropageer.
Die daarstelling van 'n netwerk van goeie paaie, kanale, spoorweë en telegrafiese verbindings en die instelling van 'n algemene posstelsel het die administrasie van 'n verenigde Duitsland deur een sentrale gesag moontlik gemaak.
Toe die parlement sy voorstelle verwerp, het Willem gevolglik die grondwet verontagsaam en sy planne sonder parlementêre toestemming ten uitvoer gebring. In 1862, toe die koning 'n groter leërbegroting ingedien het, het die parlement geweier om die benodigde geldmiddele te stem. Liewer dan die hervorming van die leër prys te gee, het Willem besluit om afstand van die troon te doen. In wanhoop het Von Roon die koning oorgehaal om Bismarck, 'n man vermaard weens sy onafhanklike optrede, te versoek om 'n nuwe ministerie te vorm en die parlement uit te daag. Hy was bekend vir sy selfstandigheidsin, moed en afkeer van parlementêre prosedure en instellinge. Bismarck, wat op daardie tydstip Pruisiese gesant in Parys was, het geredelik die aanbod aanvaar, en in September 1862 het hy president van die ministerie geword.
Otto von Bismarck was afkomstig van 'n adellike familie van Pruisiese junkers (landadel). Hy het die eerste lewenslig in 1815 aanskou. Weens sy afkoms was hy konserwatief in sy beskouinge, 'n vurige voorstander van die monargie en gekant teen liberale instellinge. Hy het tot 'n hoë amp in die Pruisiese staatsdiens geklim, maar die sleurwerk was vir hom te eentonig, en in 1839 het hy sy betrekking neergelê en hom op die landgoed van sy vader in Pommere as landjunker gaan vestig. In 1847 het hy die landelike lewe vaarwel gesê en sy politieke loopbaan begin as lid van die Pruisiese Landdag in Berlyn, alwaar hy sy politieke oortuigings met krag verkondig het. Hy het opgetree as 'n geesdriftige ondersteuner van die Pruisiese monargie en van die idee van die goddelike reg van konings. Hy het geglo dat die grootheid van Pruise nie aan die Pruisiese volk te danke was nie, maar aan sy Pruisiese vorste. Hy het hom ook verset teen elke poging van die koning om meer regte aan die liberaalgesindes toe te staan en 'n behae daarin geskep dat Willem die kroon deur die Frankfurtse ,,rewolusionêres" aangebied, van die hand gewys het. Dit was verder sy strewe om die gesag van Pruise oor Duitsland te laat uitbrei; nie om Pruise in Duitsland te laat opgaan nie. Die moedige verset van Bismarck teen die liberalisme het hom in die guns van die koning gebring, wat hom in 1851 tot Pruisiese afgevaardigde in die Landdag van die Bond te Frankfurt benoem het. Sy ondervinding gedurende die agt jaar as afgevaardigde het hom 'n onversoenlike vyand van Oostenryk gemaak, omdat hy besef het dat dit die strewe van Oostenryk was om Pruise nie as 'n gelyke in die Bond te erken nie, maar tot 'n posisie van magteloosheid te verneder. Sy wens was dat Duitsland onder die leiding van Pruise verenig sou word. Om hierdie doel te bereik, moes Oostenryk verslaan word. Dan sou die Bond vernietig, en die Duitse state onder die leierskap van Pruise gereorganiseer kon word. Die unifikasie van Duitsland kon nie, so het hy gemeen, deur toesprake of debatte in die parlement tot stand gebring word nie, maar deur ,,bloed en staal".
Toe die parlement geweier het om die vereiste geldmiddele vir die leër te stem, het Bismarck, wat soos die koning demokratiese instellinge verag het, die volkswil uitgedaag en die geld sonder toestemming geïn. Hierdie outokratiese optrede het hom die vyandskap van die liberaalgesindes op die hals gehaal, en vir lange jare was hy ,,die mees gehate man in Pruise”. Dit was slegs te danke aan sy skitterende buitelandse politiek dat die volk mettertyd met sy despotiese handelwyse versoen geraak het.
Vasberade het hy sy kragte aan sy unifikasieplan bestee. Die opstand in Pole in 1863 het hom die eerste geleentheid gebied. Ten einde die ondersteuning van Rusland in die toekoms te verseker en terselfdertyd 'n opstand van die Pole in Pruise te voorkom, het Bismarck die vaste belofte aan die Tsaar gedoen dat, indien nodig, hy aan hom hulp sou verleen vir die onderdrukking van die Poolse opstand. Hierdie hulp was in werklikheid nooit nodig nie, maar Bismarck het op dié wyse Rusland tot bondgenoot in sy toekomstige planne teen Oostenryk verkry.
Die algemene mening in Europa was dat Oostenryk in hierdie burgeroorlog sou seëvier, want sy leërs het roem en ervaring gehad. Die teenoorgestelde het egter plaasgevind. In wat geblyk het een van die kortste en mees beslissende oorloë in die geskiedenis te wees, is Oostenryk deur Pruise verslaan. Deur die oorlog is bewys watter magtige militêre staat Pruise geword het onder Willem I en Von Roon. Die Pruisiese leër was reeds baie jare lank voorbereid op so 'n oorlog. Die soldate was besiel met nasionale ywer. Die doeltreffendheid van die leër is verder verhoog deurdat dit van snelvurende naaldgewere voorsien is. Vir die eerste maal in die geskiedenis is spoorweë en die telegraaf in gebruik gestel om troepe en benodigdhede te vervoer en om verbindings te behou. Von Moltke, die Pruisiese bevelhebber, was die grootste militêre genie in Europa sedert Napoleon I, en is deur 'n ervare staf bygestaan. Bowendien het Italië die Oostenrykse mag verdeel en het sodoende 'n verdienstelike bondgenoot geword.
Die jaar 1866 is 'n keerpunt in die geskiedenis van Pruise, Oostenryk en Frankryk sowel as van moderne Europa, want dit het die magsewewig in Europa verstoor.
Die uitstekende organisasiewerk van Von Roon het Pruise in staat gestel om binne die eerste drie weke 'n leër van 500 000 op die been te bring, en 'n addisionele 500 000 man as reserwetroepe in gereedheid te hou. Die Franse mobilisasie daarenteë was op 2 Augustus, toe die oorlog 'n aanvang geneem het, nog nie voltooi nie en die organisasie van die Franse leër was in 'n chaotiese toestand. Napoleon het sy hoop gevestig op 'n suksesvolle veldtog in die Suid-Duitse state, ten einde hulle na sy kant oor te haal en Oostenryk te beweeg om teen Pruise die stryd in te gaan. Hierdie plan het egter misluk, aangesien die Suid-Duitse state, onmiddellik nadat die oorlog verklaar is, by Pruise aangesluit het. Oostenryk, uit vrees vir 'n Russiese aanval van agter, het neutraal gebly. Die Duitse leërs het die Ryn oorgesteek nog voordat die Franse leërs voortbeweeg het. By Gravelotte het die noordelike leërs wat van Mainz opgeruk het, die Franse 'n gedugte neerlaag toegedien en daarna die Franse troepe onder Bazaine na Metz verdrywe en dié stad beleër. Op dieselfde oomblik het die suidelike leër, onder bevel van die kroonprins, Lotharinge binnegeruk. Die Franse leër onder McMahon is 'n verpletterende neerlaag by Wörth toegedien, en in wanorde uitmekaar gejaag in die rigting van Châlons. 'n Troepemag het Elsas binnegeval en Straatsburg beleër. Bevel is toe gegee aan McMahon om die beleg van Metz op te hef, maar die snelle beweging van die kroonprins het dit belet. McMahon is by Sedan omsingel, en op 2 September 1870 is hy met sy hele leër tot oorgawe gedwing. Napoleon was ook onder die gevangenes. Binne 'n maand is al hierdie Duitse oorwinnings behaal, en Frankryk is sonder 'n leër te velde gelaat. Die weg na Parys was nou oop, en die stad is teen die end van September deur die kroonprins beleër. Die oorgawe van die Franse by Sedan was oorsaak van die ineenstorting van die Tweede Franse Keiserryk. In Parys het 'n rewolusionêre regering onder Gambetta tot stand gekom, ten einde te oorlog voort te sit. Gambetta het uit Parys in 'n ballon ontsnap en kragtige pogings aangewend om in suidelike Frankryk 'n leër vir die ontset van Parys op die been te bring. Teen die end van September is Straatsburg ingeneem; 'n maand daarna, weens die verraderlike oorgawe van Bazaine by Metz, is die beleërde Pruisiese troepe bevry vir die stryd teen Gambetta. Die nuwe Franse leër is daarna langs die Loire verslaan, en die beleg van Parys kon kragtiger voortgesit word. On 28 Januarie 1871 het Parys oorgegee, en die oorlog is beëindig. Die reeks skitterende oorwinnings van die Duitse leërs was, soos tevore, toe te skrywe aan die militêre vernuf van Von Roon en Von Moltke. Frankryk moes die vredesvoorwaardes aanvaar soos deur Bismarck gestel, en in Mei 1871 is die Vredesverdrag van Frankfurt onderteken. Frankryk moes binne drie jaar 'n oorlogskuld van £200 000 000 betaal, en 'n Duitse besettingsleër sou gedurende die tyd in dele van noordelike Frankryk agterbly. Frankryk moes ook Elsas (insluitende die vesting Straatsburg) en oostelike Lotharinge (insluitende die vesting Metz) afstaan.
Weens die beslissende neerlaag wat Frankryk gely het, is Rome deur Italiaanse troepe in besit geneem, en sodoende het die unifikasie van Italië 'n voldonge feit geword.