Lennet Loots is g’n gewone boer nie. Soos die boek se titel aandui, is dié ook geen gewels-en-gerwe plaasroman nie.
Moeg vir die lewe in die stad en met ’n onvrugbare verhouding agter die rug gooi die jong man die juk van “witruis” en “kabaal” (bl. 96) af en kies koers Strandveld toe. Dáár huur hy by oom Loeser ’n lappie grond waar hy sy lewe op woonwawiele staanmaak.
Elders op die werf is daar bestendiger gastekwartiere vir betalendes. En in die verte staan ’n sinkgehuggie waar die Google-opgeleide landbouer die takke wat hy oes liefderik langs mekaar inryg. As die gomdruppels soos deurskynende pêrels op die blare skitter, moet die snoeiskêr sy sny kén.
Maar selfs hier op Tierdrif, neffens Baardskeerdersbos, waar sy blik oor Pearly Beach, Franskraal en Gansbaai uitwaaier, ontbreek die stilte waarna Lennet so innig smag. As hy met ’n skok opnuut bewus word van die naderende “teerslang” (bl. 9) wat die padbouers baar, soek hy, soos sy daggaplantjies, onder die turksvye skuiling.
Kort op die hakke van sy Op die plaas (1927) het Langs die grootpad (1928) verskyn. Nes Hansie, die anti-held in laasgenoemde verhaal wat hom volkome in musiek verdiep vir oom Gert ’n groot teleurstelling is, blyk dit gaandeweg dat sy pa Lennet eweneens as ’n swartskaap be­jeën.
Musiek bied vir Lennet ook ’n brug úit. Trouens, sy geheuebank is propvol simfonieë. Toe hy op Tierdrif aankom, was hy egter so “klanktam” van die alledaagse warboel “klanksnippers” (bl. 25) dat hy nouliks vir ’n volle beweging kon stil wees.
Die musiek het gou ’n lewe en ’n wil van sy eie, wat soms – tot Lennet se ergernis – indruis teen die draaiboek waarvoor dit as wafferse klankbaan moet dien.
Maar kort voor lank word ’n stokkie gesteek voor Lennet se poging om al kaftan-draend te ontsnap aan die lewe en die geykte reëls wat vir almal geld.
Vinnig in sy vaalwater is Lennet se broer Konrad, ’n dokter in Kanada, wat met sy moeilike vrou, Chloe, en kind, “Engelse Daniel” (bl. 83), die vaderland aan’t besoek is.
En asof hy kwansuis vir sy broer se sonde moet boete doen, verskyn daar ’n swart BMW met donker getinte ruite wat vir Lennet in sy visier hou – veral nadat hy ’n teenaanval “macgyver” (bl. 166).
Daar is immers wieletjies tussen Lennet, die bywoner, en die grond. Hy verbou ’n gewas waarvan die versprei en verbruik onwettig is – soveel so dat hy die hoe en waar daarvan op die donker internet moes leer.
Mooi beelde is volop. Daar is byvoorbeeld ’n “baldakyn van blare” (bl. 179) en iets het ’n “indruk gelaat op die klei van sy geheue” (bl. 144).
Al word die roman se trefkrag effe verminder deur die te maklike sleutel wat uiteindelik vir die leser gegee word om Lennet se toestand mee te ontsyfer, stel die aanskoulik filmiese Die daggaboer onteenseglik moeilike vrae.