Oor die millenniums heen het dit in die see ontstaan... die Australiese Groot Walrif, wat selfs van die maan af sigbaar is, die grootste bouwerk wat nog ooit deur lewende wesens geskep is. Die bouers was klein koraaldiertjies met hul kalk-skelette. En met dié prestasie het hulle selfs die mens met al sy verstand en vernuf oorskadu...
BO: ’n Deel van die Groot Australiese Walrif (“Great Barrier Reef”) vanuit die ruimte gesien. Die kaart LINKS ONDER toon die rif in sy volle lengte van sowat 2300 km. Op die kaart van Australië REGS ONDER kan die presiese ligging van die rif gesien word.
IE groot ontdekkingsreisiger staar gefassineer na sy kompas. Hy vaar naby die noordooskus van Australië, en sy kompas toon vreemde afwykings. Oplaas kom hy die rede daarvoor agter: ’n pragtige koraaleiland verrys uit die blou see.
Magneeteiland, besluit die ondernemende Brit om dit te noem. Op stuk van sake is hy en sy makkers asof deur ’n magneet soontoe aangetrek.
Dis die jaar 1770 en die ontdekker, James Cook, verken die wêreld hier verder. Hy kom agter dat die eiland net een van baie is. Kort daarna tref sy skip, die Endeavour, ’n rif. Angs en vertwyfeling heers. Maar Cook kry dit reg om sy skip te herstel en sy epiese reis te hervat.
Korale oortref alle ander seediere wat kleur- en vormrykheid aanbetref. Hulle roem egter ook op ’n ander prestasie waarmee hulle nie alleen alle ander diere nie, maar ook die mens oortref. Met al ons verstand en vernuf het ons nog nie daarin gestaag om ’n eiland in die oseaan te bou nie. Dis egter niks vir die koraaldiertjies nie—soos bewys word deur die Groot Koraalrif en hoeveel ander riwwe wat hulle met ontelbare kalk-skelette opgebou het.
• ’n Kusrif is die eenvoudigste soort. Dit ontwikkel aanvanklik as ’n smal strook koraal naby die kus en ewewydig daarmee. Mettertyd verbreed die strook om ’n platform onder die water te vorm wat na die kus toe uitstrek.
• Walriwwe volg ook die kuslyn, maar word deur ’n breë kanaal water van die land geskei. Hulle kan uit lang reekse riwwe bestaan.
BO: ’n Ruimtefoto van ’n vyfkantige atol in die Stille Oseaan, ook met die kenmerkende lagune daarbinne, wat egter ten volle deur koraal omring word.
SEKERE van die wêreld se grootste koraalriwwe dateer na alle waarskynlikheid uit die jong dae van die aarde. Jammer genoeg is die mens hoeka besig om hulle te vernietig.
Koraalpoliepe en diere wat in die riwwe woon, lei ’n baie stabiele lewe. Selfs die geringste verandering in hul omgewing kan hulle laat doodgaan.
Baie tropiese seë, veral dié by vakansieoorde, word erg besoedel. Dit maak nie slegs die wêreld lelik nie, maar bakterieë wat organiese vullis opbreek, stel nitrate vry wat, selfs in die geringste hoeveelhede, dodelik is vir koraal.
Buiten die mens, is daar nog ’n aaklige rifverwoester: ’n groot, lelike seester wat die doringkroon genoem word. Hierdie dierasie besmet die riwwe van die Indiese en die Stille Oseaan. Hy leef van koraalpoliepe en laat net leë koraalgeraamtes agter.