PressReader - Baba & Kleuter: 2016-11-01 - El­ke kind ver­skil
El­ke kind ver­skil
- Ek het drie prag­ti­ge seun­tjies wat elk­een heel­te­mal ver­skil. Dis vir my be­lang­rik om aan elk­een se be­hoef­tes vol­gens hul per­soon­lik­heid te vol­doen so­dat hul­le ge­luk­ki­ge kin­der­tjies is. Hoe­veel ver­skil­len­de tem­pe­ra­ment­sty­le is daar?
LIZANNE DU PLESSIS ANT­WOORD:
Tem­pe­ra­ment be­skryf ’n kind se per­soon­li­ke “styl”, of­te­wel die ma­nier waar­op hy die wê­reld er­vaar en daar­op re­a­geer. Jou kind word ge­bo­re met ’n se­ke­re tem­pe­ra­ment­styl en dit is net so u­niek soos sy vin­ger­af­druk­ke. Sy tem­pe­ra­ment be­ïn­vloed sy ge­drag en sy in­ter­ak­sie met an­der men­se.
Wan­neer jy jou kind se tem­pe­ra­ment ver­staan, sal jy sy ge­drag be­gryp, op­los­sings vir uit­da­gen­de ge­drag vind en so ’n sterk band met hom vorm.
Na­vor­sers be­kyk die vol­gen­de ka­rak­ter­ei­en­skap­pe om men­se se tem­pe­ra­ment te ver­staan: ak­ti­wi­teits­vlak, ge­moed, e­mo­si­o­ne­le in­ten­si­teit, aan­pas­baar­heid by daag­lik­se roe­ti­nes, ver­moë om ver­an­de­ring te han­teer, so­si­a­le ge­neigd­heid, sen­si­ti­wi­teit vir wat om hul­le ge­beur, aan­dag­ge­brek, aan­dag­span en deur­set­tings­ver­moë.
Op grond van hier­die ka­rak­ter­ei­en­skap­pe word kin­ders in drie tem­pe­ra­ment­sty­le ver­deel: mak­lik en aan­pas­baar, ak­tief en doel­ge­rig, en sen­si­tief en te­rug­hou­dend.
Ak­tief en doel­ge­rig: Par­ty kin­ders hou daar­van om aan die gang te wees – te be­weeg en din­ge aan te raak – en soek voor­du­rend ge­leent­he­de vir kon­tak met an­der men­se en die wê­reld om hul­le. Hul drem­pel kan be­skryf word as soe­kend. Hier­die kin­ders kan met a­pies ver­ge­lyk word – al­tyd aan die gang en be­sig om die wê­reld om hul­le te ver­ken.
Mak­lik en aan­pas­baar: An­der kin­ders se drem­pel is hoog en daar­om word hul­le nie mak­lik oor­wel­dig nie, is hul­le rus­ti­ger en te­vre­de om te sit en toe­kyk of met e­nig­iets of e­nig­ie­mand te speel wat hul­le kan vind. Ka­meel­per­de met hul sta­di­ge be­we­gings her­in­ner my aan hier­die kin­ders, wat rustig en traak-my­nie-ag­tig is.
Sen­si­tief en te­rug­hou­dend: Dan is daar sen­si­tie­we kin­ders, wat ’n lae drem­pel het en daar­om fyn in­ge­stel is op die men­se en die wê­reld om hul­le. Hul­le word mak­lik oor­laai in die be­dry­wi­ge, ra­se­ri­ge wê­reld waar­in ons woon. Net soos krimp­var­kies kan hul­le in ’n klein bon­del­tjie op­krul en ta­ke en men­se ver­my, of hul pen­ne uit­steek en ag­gres­sief op­tree wan­neer hul oor­wel­dig voel.
Dis be­lang­rik om te ont­hou dat geen styl be­ter of meer ge­wens as die an­der is nie. Elk­een gaan ge­paard met sy voor­de­le en uit­da­gings, sterk- en swak­pun­te. Dit kan moei­lik wees om ’n “krimp­var­kie” groot te maak, want hul­le is in el­ke nu­we si­tu­a­sie klou­e­rig. Hul sen­si­ti­wi­teit en em­pa­tie maak hul­le eg­ter mee­le­wend, in­ne­mend en sorg­saam teen­oor an­der.
Om ’n “a­pie” te hê is har­de werk en uit­da­gend, maar sy waag­moed kan as jong en­tre­pre­neur sy groot­ste ba­te word.
Jy moet dalk her­haal­de­lik praat om jou “ka­meel­perd” aan die gang te kry, maar sy rus­ti­ge tem­pe­ra­ment maak hom ’n on­ge­kom­pli­seer­de mens.
In my boek Maak ge­luk­ki­ge kin­ders groot: Die sleu­tel tot ’n kalm, ge­ba­lan­seer­de kind kyk ons na kin­ders se u­nie­ke sen­so­rie­se drem­pel en hoe dit hul ge­drag be­ïn­vloed. As jy steeds on­se­ker oor jou kind se tem­pe­ra­ment­styl is, kan jy ge­rus die aan­lyn-vra­e­lys by www.li­zan­ne­du­ples­sis.com vol­tooi.