PressReader - Beeld: 2017-05-08 - Raak be­trok­ke by ‘vuil po­li­tiek’
Raak be­trok­ke by ‘vuil po­li­tiek’
Beeld - 2017-05-08 - Kommentaar - Jo­han­nes Fro­ne­man
Die vreed­sa­me op­tog­te het ge­kom en ge­gaan en nog word be­plan. Die hoof­reg­ter gee moed deur uit te vaar teen die se­lek­tie­we ver­vol­ging van kor­rup­tes. An­gus Bu­chan pro­fe­teer. Woe­de kook oor in Co­li­gny. Die kern­krag­de­ba­kel is voor­lo­pig ge­stop. Maar die son kom op en Ja­cob Zu­ma is steeds die pre­si­dent.
Dit be­te­ken nie die land­wye vreed­sa­me an­ti-Zu­ma-pro­tes­te van tien­dui­sen­de was nut­te­loos nie. Al­ler­mins. So­lank men­se net nie reg­tig dink dit is hoe ons van ’n swak pre­si­dent ont­slae gaan raak nie. Ons het nie ’n Ara­bie­se dik­ta­tuur wat deur mas­sa­pro­tes­te tot ’n val ge­bring kan word nie. Daar­voor het Zu­ma en sy par­ty nog te veel steun. Ons het ook ’n Grond­wet.
Die groot nut van die laas­te we­ke se pro­tes­te is dat dui­sen­de pas­sie­we kie­sers van hul rus­ban­ke op­ge­staan het en ge­wys het hul­le gee om. Nou moet hul­le net hier­die goed­voel-oom­blik­ke voort­sit deur ak­tie­we bur­gers te word. Al het som­mi­ge ont­ken dat hul­le “po­li­ties” is, het hul­le plak­ka­te ge­swaai en op Fa­ce­book ver­dui­de­lik waar­om hul­le deel­ge­neem het. Daar­mee het die ga­ping tus­sen on­te­vre­de pas­sie­wes en die hand­jie­vol ak­ti­vis­te aan­sien­lik ver­nou. Dit is uit­ste­ken­de nuus.
Ons het meer bur­gers no­dig wat son­der per­soon­li­ke ver­wag­tin­ge be­reid is om by die “vuil” po­li­tiek be­trok­ke te raak. En dit be­te­ken op die ou end om by par­ty­po­li­tiek be­trok­ke te raak of by bur­ger­li­ke or­ga­ni­sa­sies wat op be­paal­de sa­ke fo­kus. Ons moet as bur­gers groot­word en be­sef ge­fo­kus­de be­trok­ken­heid is brood­no­dig.
Maar wat ook al die nut van bur­ger­li­ke or­ga­ni­sa­sies is (en dit word ge­reeld be­wys, nou weer met die hoog­ge­regs­hof­be­vin­ding teen die re­ge­ring se kern­krag­plan­ne), is dit uit­ein­de­lik geen al­ter­na­tief vir die par­le­men­tê­re po­li­tiek nie. Dit gaan uit­ein­de­lik oor mag. En mag kom in ’n de­mo­kra­sie deur al­leen of in ko­a­li­sie die mees­te stem­me te kry. Dit kry jy reg deur te or­ga­ni­seer, wat tyd en geld kos. Daar­om help dit baie as kie­sers meer doen as bid. Hul­le moet die moei­te wil doen om te re­gis­treer en te gaan stem.
Ons kan van die treu­ri­ge ANC-re­ge­ring ont­slae raak as al die on­te­vre­de kie­sers, wit en swart, hul stem­me vir een van die op­po­si­sie­par­tye uit­bring. Die ge­sa­ment­li­ke op­po­si­sie­stem sal die ANC uit­ein­de­lik uit die kus­sings lig, nie spo­ra­die­se e­mo­si­o­ne­le be­to­gings nie.
Die e­mo­si­o­ne­le oom­blik­ke is wel no­dig in die po­li­tiek, maar ons kan nie daar­mee vol­staan nie. Ook nie met die stuur van suur SMS’s waar­in re­ak­si­o­nê­re op­mer­kings ge­maak word nie. Ons het ’n bur­ge­ry no­dig wat in­ge­lig en re­a­lis­ties is. Wat die ne­ga­tie­we waar­neem, maar ook die po­si­tie­we waar­deer.
Ons moet ook re­a­lis­ties wees oor ko­a­li­sie­re­ge­rings. Jy kry nie al­tyd wat jy wil hê nie. Dis ’n ge­val van gee en neem. Ver­wag ook fou­te deur bur­ge­mees­ters, ja ook DA-bur­ge­mees­ters. Ons moet ons oog op die gro­ter prent­jie hou. Dit gaan im­mers oor ons al­mal se toe­koms.
Die al­ter­na­tief vir hier­die kon­sti­tu­si­o­ne­le be­na­de­ring is af­dreig­po­li­tiek en dood­skreeu­tak­tiek. Die ANC doen dit al ja­re lank en sal dit toe­ne­mend doen soos wat hy des­pe­ra­ter raak. Ver­wag dit, maar ons moet vas­hou aan de­mo­kra­tie­se waar­des én waar­di­ge op­tre­de. Ver­wag ook spo­ra­die­se ge­weld­da­dig­heid van daar­die bur­gers by wie die ra­si­o­ne­le op­sies ont­breek.
Soms brand dit op plek­ke en lyk dit na die koms van al­ge­me­ne a­nar­gie, maar dit is waar­skyn­lik nie die ge­val nie. Wel is dit ’n wek­roep dat die tyd min­der raak om sa­ke reg te stel. Maar dan op die reg­te ma­nier. Dit is ons uit­da­ging.
Jo­han­nes Fro­ne­man is ver­bon­de aan die Noord­wes­U­ni­ver­si­teit.