Godsdienstige misleiding - definisie, oorsake en diagnose - Simptome - 2022
Godsdienstige misleiding - definisie, oorsake en diagnose
'As ek met God praat, word dit gebed genoem. As God met my praat, beteken dit psigose! - Hoekom? ' (Eckart von Hirschhausen)
Ons noem misleiding wanneer mense die werklikheid patologies verdraai. Diegene wat geraak word, het fanatiese oortuigings wat maklik weerlê kan word - selfs teen hul eie lewenservarings en logika. Godsdienstige misleiding bestaan ​​as diegene wat geraak word, hierdie stelselmatig vals verbeeldings beskou as 'n invloed van bonatuurlike magte.
Wat is misleiding?
Daar is nog steeds geen algemeen geldige definisie van misleiding nie. Tipiese kenmerke wat as simptome van waanidees beskou word, is eerstens 'n buitengewone subjektiewe oortuiging dat aantoonbaar verkeerde idees toepas, tweedens dat dit nie deur ervaring of dwingende gevolgtrekkings hersien word nie, en derdens dat die inhoud onmoontlik is.
Waanidees is nie 'n afsonderlike verskynsel van die 'kranksinnige' nie, maar ook geestelik gesonde mense word telkens weer aangetas. Tipies is dit idees van mense wat anders in die alledaagse lewe goed oor die weg kom, maar wat byvoorbeeld glo dat geheime magte hulle teiken.
Bedrog is diep menslik. Mense rangskik hul omgewing in konstruksies van bewussyn, wat hulle saamstel uit 'n magdom onbewuste opvattings. Omdat ons mense is, skep ons dus altyd 'n fiktiewe wêreld wat nooit 'n 'objektiewe werklikheid' toon nie.
Soos met ander sielkundige afwykings, word dit slegs in die moderne sielkunde as patologies beskou as diegene wat geraak word, ly omdat die misleidings hul lewenstyl beperk. 'N Wanorde-afwyking word gekenmerk deur die feit dat 'n enkele misleiding of verskillende verwante valshede lank duur. Die inhoud kan baie verskil.
Hier het die misleidings godsdienstige inhoud. Diegene wat geraak word, glo dikwels dat hulle gekies is en / of dat hulle genesende middels van bonatuurlike kragte ontvang het. Of hulle dink dat hulle deur demoniese magte agtervolg word. Dan is dit dikwels moeilik om dwalings van godsdiens te onderskei van paranoïese skisofrenie. 'N Derde van alle mense met uiterste psigoses (niks anders is skisofrenie) ontwikkel godsdienstige fantasieë. Godsdienstige waanbeelde vloei in ander waan-groepe soos megalomanie.
'N Misleidingskriterium is die objektiewe onmoontlikheid van die inhoud, gekombineer met die feit dat dit nie gestaaf kan word of maklik weerlê kan word nie. Maar albei is ook kenmerke van godsdienste. Psigiatrie praat dus slegs van 'n godsdienstige misleiding as die inhoud eerstens buite die kulturele horison van ervaring lê, en tweedens word dit nie in 'n groter groep aanvaar nie.
Met ander woorde, in 'n samelewing waar die geloof in heksery net so gevestig is as in Papoea-Nieu-Guinee, kan ons nie iemand noem wat glo dat 'n towenaar hom op 'n magiese manier benadeel nie. Inteendeel, dit is 'n verklaring inherent aan kultuur. Die inhoud van die opvoering is - van buite gesien - onmoontlik, maar binne kultuur word dit as logies beskou.
Misleiding en geloof
Godsdienstigheid en die daaraan verbonde misleiding kan ook onderskei word deur die onkorrektheid van die misleidende idees, maar die oorgange is moeilik om te bepaal. Godsdienstige dogmas verteenwoordig gelowiges met dieselfde ywer as waan-fantasieë, en in albei gevalle is oortuigings onversoenbaar met alledaagse ervaring en wetenskap. Ongeag of dit Mohammed is wat met 'n gevleuelde perd na die hemel opstaan, die onberispelike bevrugting van Maria of 'n reis na die hiernamaals.
Die onvoorwaardelike geloof in die bonatuurlike en die misleiding stem ook saam dat albei wetenskaplik geldige verklarings vir hul verbeelding verwerp: neurobiologie kan nog steeds presies verduidelik watter biochemiese prosesse plaasvind in 'n veronderstelde ervaring van die hiernamaals, en dit kan lank gelede bewys word dat dit wel die "bloedige trane" van 'n heilige figuur is geoksideerde yster - die gelowige sal steeds oortuig wees van die bonatuurlike karakter.
Wens en werklikheid
Vir 'n psigiatriese diagnose is die beperking van die persoon wat geraak word in sy persoonlike lewe weer van kardinale belang. 'N Mormoonse, Christen-Ortodokse of Hindoe-gelowige sal gewoonlik oor die weg kom met hul idees in hul professionele en privaat lewens. Dit word patologies wanneer diegene wat geraak word, hulself geheel en al vaslê by die waaninhoud, die nadenke oor alternatiewe verduidelikings verwerp en hul waan-idees herhaal as 'n monoloog in deurlopende lusse: Dus het hulle nie 'n dialoog nie, en as iemand na hulle luister, ontspan hulle net wat hulle is. vertel jouself permanent.
Waan-godsdienstigheid kom tipies voor in lewensrisiko's. Soos alle geestesversteurings, is dit sinvol. Dit floreer in die teenstrydigheid tussen werklikheid en begeerte. Die dwaalleer filtreer nou die werklikheid deur sy eie verbeelding. Daar is dikwels hulpeloosheid daaragter; die werklikheid is vir hulle ondraaglik. Hier oorvleuel kranksinnige mense met geestelik gesonder mense wie se breine ook hierdie truuk gebruik: Na 'n breuk, wanneer ons lewensmaat sterf en selfs lewensgevaarlike beserings ervaar, gaan ons gereeld deur die ontkenningsfase. Die brein maak dit nog nie bewus daarvan dat die oorledene weg is nie.
Dit is hier waar die verskil tussen tydelike verberging van die werklikheid en 'n misleiding blyk. 'N Godsdienstige misleiding sou byvoorbeeld kan ontwikkel as diegene wat geraak word nie uit die eerste fase van verdriet, ontkenning kom nie - soos 'n moeder wat fanaties bevestig dat haar kind, wat in 'n verkeersongeluk dood is, as 'n engel op aarde leef.
Godsdienstig ondersteunde mense wat bewustelik siek is, slaag dus nie met krisisse nie. Die lyers steun hulself eers teen die werklikheid met hul verbeelding, maar in die tweede stap maak hulle hierdie verbeeldings nie weer reg nie, maar neem hulle al hoe meer daarin, en hoe meer, hoe meer is hul idees in konflik met die tasbare werklikheid. Die dwalinge word al hoe meer selfgesentreerd: wie ook al hul wanopvattings regmaak, het geen idee in hul oë nie. Dit is soos die grap van die man wat op die radio hoor: ''n Spookbestuurder kom op die snelweg na hulle toe' en sê: 'Een? Duisende! "
Die motor vir die misleiding is om die ongeliefde werklikheid deur u eie fantasiee te vervang. Maar sodra hierdie patroon reggestel is, sal die maniake met misleidings sy gemiste inhoud nog meer sementeer. Hy weier dus om te erken dat hy verkeerd is.
Wen en verlies
In die begin is daar die veronderstelde sekerheid. Die misleiding skep valse sekuriteit. In plaas daarvan om te weet dat ons nie iets weet nie, is daar die illusie om dit te weet. Godsdienstige waanidees gaan gepaard met samesweringswaan en oorvleuel met paranoia - omdat niemand so oortuig is om die werklikheid te ken as 'n paranoïed nie. Waan-illusie verlei wanneer dit met die bonatuurlike verband hou. Godsdiens bied nou 'verklarings' vir die verkeerde inhoud en gee dit 'n ekstra 'grootte'.
Byvoorbeeld, twee vroue wat albei aan grenssindroom gely het en albei erg getraumatiseer is (deur op 'n jong ouderdom seksuele geweld te ervaar), het geglo dat dit eintlik engele is wat op aarde sou ly en dat lyding 'n goddelike toets vir hulle was. Waanzin en godsdiens neem saam die taak om valse sekuriteit en verduideliking te bied.
Waanagtige verklarings is beter as glad nie?
In die psigiatriese sin is waanzin en 'nie versteur nie' net so na aan mekaar in die motor van die dwaalleer soos 'versteur' en 'gesond' versamel rondom waan en godsdienstigheid. Ons brein lewer voortdurend patrone waarin ons beweeg in ons omgewing. Dit maak nie saak of dit objektief korrek is nie. En vir krisisse, vir alle mense in die wêreld van ons onderbewuste, is een verklaring beter as geen. Dit is nie belangrik of hierdie verduideliking korrek is nie. Dit is belangrik dat dit ons oriëntasie bied, 'n doel wys, ons sekerheid gee en sodoende die geleentheid gee om te besluit. Onbewuste inhoud, sogenaamde vinnige denke, lei dikwels selfs tot die doel. Stadige denke en kritiese nadenke kos meer energie en tyd.
As godsdienstigheid en waanbeelde mekaar nou juig, verdwaal die siekes in 'n labirint waarvandaan hulle moeilik met professionele hulp kan uitkom. Diegene wat geraak word, het reeds baie moeite gedoen om hul fout te maak. Hoe langer u u misleiding handhaaf, hoe moeiliker word dit om te verstaan ​​dat dit 'n fout is. In plaas daarvan bevestig hulle hulself al hoe meer op die fout, 'n negatiewe siklus begin. Sieke word verkeerd begaan in hul waanidees om veronderstelde veiligheid te bekom. Aanvanklik vermoed hulle dikwels dat hulle verkeerd kan wees. Hulle onderdruk egter hierdie gedagte deurdat hulle des te meer op hul fout wil (wil) glo en dat argumente van buite al hoe minder toegelaat word. Die sekerheid blyk duidelik te wees, maar die vrees om dit te verloor is te groot. Omdat hoe groter die fout is, hoe groter is die onsekerheid. Op 'n sekere punt stol die waanidees tot 'n selfbedoelde misleiding van die wêreld.
Godsdiens en misleiding - identiese tweeling
Enige idee kan mal raak. Ons ken almal mense wat aan idees vashou, selfs al is hulle oorweldig met bewyse (dit geld ook vir onsself). Uit studies is ook getoon dat mense dit wat in hul wêreldbeskouing aansluit, absorbeer en wat nie doen nie. Ons praat van vaste idees, en dit word naatloos omskep in waanidees.
Alhoewel 'n idee in beginsel tot misleiding kan ontwikkel, draai dwalings meestal om eksistensiële onderwerpe soos die posisie van mense in die wêreld. En aangesien godsdienste irrasionele verklarings vir juis hierdie vrae bied, is godsdienstigheid en dwaling identiese tweelinge.
Tipiese temas vir misleidings is selfbeskikking teenoor lot, beloning en straf, om betekenis te hê of niks te wees nie, behoort en is uitsluiting, lewe en dood, hierdie en hiernaas, die sigbare en onsigbare wêreld.
Paranoïese dwaling is die algemeenste van alle waan-simptome en smelt saam met godsdienstige fantasieë - godsdienstige figure soos demone, duiwels of hekse lyk asof dit ontstaan ​​het uit waan-paranoia. Siek mense glo dat donker magte hulle agtervolg. Terwyl die vervolgingsfantasie gewortel is in vrees, bied die misleiding skynbare sekerheid - diegene wat geraak word, kry "selfbeskikking" deur die "bose magte" te sien.
Godsdienstigheid meng ook met megalomanie, veral as 'n messiaanse illusie. Die lyers skep 'n sogenaamde hoër intrinsieke waarde deur hulself te beskou as 'reïnkarnasie van Sint Fransiskus', profeet of 'boodskapper van God'. In werklikheid is daar 'n aanduiding dat baie guru's, 'heilige mans' en godsdienstige stigters onder misleidings gely het, veral paranoia en megalomanie, maar ook roeping en afkoms van afkoms.
Wanneer word godsdienstige misleiding gevaarlik?
Soos alle dwalings, kan godsdienstige misleiding vlugtig wees; of mense net vaste idees in 'n sekere gebied het, of dat hulle 'n fout herken. Die deurslaggewende faktor is of sielkundige prosesse toelaat dat die insig verkeerd geloop het.
By godsdienstige sowel as nie-godsdienstige mense is ses faktore betrokke, sodat 'n misleiding oor 'n langtermynversteuring groei. Eerstens word die misleiding gekoppel aan 'n basiese sielkundige konflik: 'n persoon met 'n minderwaardigheidskompleks kompenseer hiervoor met die waanidee om 'n onopgemerkte 'vegter van God' te wees. Sodra die misleiding reggestel is, skep misleiding en basiese konflik 'n muur wat moeilik deur psigoterapie deurbreek kan word.
Tweedens kan 'n misleiding reggestel word as dit aansluit by gedagtes wat diegene wat geraak is, al voorheen gehad het en dus logieser lyk - vir diegene wat geraak word.
Derdens hou diegene wat hulself nie aanvaar nie, veral gevaar vir godsdienstige misleidings.
Vierdens konsolideer die kranksinnige idees wanneer die betrokke persoon 'n sielkundige belang daarin het, d.w.s. die waansin, byvoorbeeld, oorspronklik gedien het om 'n sekere doel te bereik.
Vyfdens, word godsdienstige misleiding dikwels gekoppel aan mense se probleme met die waarneming van hulself en ervarings in sosiale verhoudings. Hier ontwikkel iemand byvoorbeeld die misleiding dat "hulle anders is omdat hulle 'n mandaat van hoër magte het" wanneer hulle herhaaldelik teen weerstand teenstaan ​​weens hul onvoldoende sosiale gedrag.
In die sesde plek loop mense die gevaar wat hul omgewing in elk geval as selfgesentreerd beskou en gebeure wat niks met hulle te doen het nie, vertel. Dit glip dan in die misleiding van jouself om die 'uitverkore een' te sien.
Godsdienstige misleiding word gevaarlik vir pasiënte (en ander) wanneer die misleiding saamsmelt met die pole van die basiese konflik. Nou word 'n patologiese koördinaatstelsel gevorm waarin die siekes nie meer onderskei tussen die ego en die buitewêreld, werklikheid en fantasie nie.
Hoe herken u godsdienstige waansin?
U kan 'n misleiding erken deur die feit dat diegene wat geraak word, menings as absolute waarheid verklaar en enige ander moontlike siening verwerp - dwaling skep 'n hermeties-verseëlde denkwyse. Vroeë tekens is tydelike hallusinasies, waarin mense onderweg na die dwaling glo om byvoorbeeld verborge boodskappe oor die naderende einde van die wêreld te hoor.
Het u 'n noue verhouding met die siek persoon? Dan sal u 'n hartsverandering opmerk: u of hy voel dat hy nie meer deel is van vriende en familielede wat "nie die waarheid verstaan ​​nie", daaronder ly en homself verloor in sy eie verbeelding waarin alles met homself verband hou. Sieke sien hulself nie meer as die middelpunt van hul eie ervaring nie, maar van wat in die wêreld aangaan.
Terwyl hierdie mense van hulle vervreem, hetsy eggenoot, vriend of kollega, voel hulle 'n fiktiewe verbinding met die verbeelde magte wat hulle "lei" of "vervolg". Vir buitestaanders lyk dit of iemand met homself praat, "wag hou", "onsigbare" gevare waarneem of skielik ingryp in gesprekke, waardeur wat gesê word, niks met die onderwerp te doen het nie - die betrokkenes assosieer hul misleidende wêreld. in verhoudings. Hierdie invoegings in ander se alledaagse gesprekke het te make met die 'onaardse'.
U erken misleiding veral as u diegene wat geraak word, wil help. Byvoorbeeld, as die persoon hul huissleutel in die kafee gelos het en oortuig is dat mistieke skurke dit gesteel het, sal dit nie verlig word as u die sleutel vir haar bring en haar wys dat sy verkeerd was nie. Hierin verskil misleiding van blote fout. As 'n erger vermoede ongegrond blyk te wees, is mense gewoonlik gelukkig as hy opruim. Dit is heel anders met godsdienstige misleiding: die stelselmatige misleiding toon 'n oorweldigende onbewuste belangstelling in die handhawing van sy verwronge koördinaatstelsel. Dit word duidelik met die religieuse roeping van misleiding: wie homself as 'n heilige, messias of werktuig van God beskou, verdedig dit teen banale verklarings.
Selfs al sien die persoon homself spook deur demone, is hy minder depressief oor sy toestand as konfrontasie met die werklikheid. Pasiënte met godsdienstige waanbeelde wissel gereeld tussen oënskynlike dialoë (waarin hulle ander as sleutelwoorde vir hul fantasiestelsel gebruik) en monoloë met dieselfde inhoud.
Waan en godsdienste
Bogenoemde verduidelikings dui reeds aan dat of iemand met dieselfde simptome as 'n maniak of 'n heilige beskou word, dit baie te doen het met die vraag of 'n kultuur sulke toestande soos bonatuurlike inspirasie interpreteer. Baie skeppers van kultuur, godsdienstige stigters en profete het gedrag getoon wat ons sielkundig waanagtig moet beskou: hulle het stemme soos 'n psigose gehoor, en hulle voel vervolg deur wesens wat niemand anders kon sien nie.
Dogmatiese kultusse bevorder stelselmatig misleidings. Godsdienstige fundamentalisme is niks anders as geïnduseerde waan nie. Elkeen wat verlossing beloof vir onvoorwaardelike geloof soos monoteïstiese godsdienste, eis niks meer as 'n misleidende persepsie van die werklikheid nie. Godsdienstige dogmas moet net so absoluut gevolg word as 'n individuele misleiding. Sulke dogmas word gekenmerk deur die feit dat dit eerstens nie bewys kan word nie, en tweedens dat enige twyfel as kettery beskou word. Godsdienstige leiers beweer dat hulle onfeilbaar is - dit is ook 'n kernelement van misleidingsimptome. Godsdienstige fundamentalisme is, soos individuele misleiding, 'n patologiese oplossing vir 'n sielkundige konflik.
In die terapeutiese sin bestaan ​​daar nou 'n godsdienstige misleiding met 'n individu wanneer hy glo dat hy self 'n persoonlike mandaat het van 'n godheid om in wêreldsake in te gryp. Intussen is dit deel van die selfbeeld van openbaringsgodsdienste wat sekere mense gehad het en presies hierdie take het, hetsy Jesus, Paulus of Mohammed.
Godsdienstige manie, demoniese depressie
(Godsdienstige) misleidingsimptome is gewoonlik nie hul eie siekte nie, maar 'n simptoom van geestesversteurings soos bipolariteit (bipolêre versteuring), grenslyn, depressie of ernstige psigoses. Byvoorbeeld, iemand wat aan erge depressie ly, kan 'n misleiding van sonde ontwikkel en glo dat hy al deur die hel moet gaan, omdat hy nooit weer sy sondes kan betaal nie.
Of 'n bipolêre in 'n maniese fase deur die stad loop, glo dat hy Saint Francis is en die wêreld moet genees. Of iemand wat aan skisofrenie ('n uiterste psigose) ly, sien homself omring deur swart towenaars, vampiere en bose priesters. Of iemand met 'n algemene angsversteuring is bang vir demone wat in metro-skagte loer. Of 'n vrou wat aan die grenssindroom ly, dink dat die toestande waarin sy dissosieer, dit wil sê dat sy geen beheer oor haar optrede het nie en nie daarna kan onthou nie, reis na die wêreld van die hiernamaals is.
Pasiënte met gediagnoseerde skisofrenie het 30 persent van hul misleidingservarings, dus is godsdienstige misleiding een van die algemeenste misleidings.
Bedrog en obsessiewe gedagtes
Godsdienstige waanbeelde en kompulsiewe gedagtes onderskei die bewustheid van die probleme: Mense wat aan obsessiewe gedagtes ly, weet gewoonlik dat hul gedagtes in stryd is met die werklikheid wat ervaar kan word. Die misleiding is heeltemal anders. Hulle oortuiging is onwankelbaar en filter slegs die voorkoms in die omgewing volgens hierdie patroon.
Dit is onvoldoende om individuele misleidings van godsdienstige inhoud uit 'n georganiseerde godsdiens te verkry. Breinskade is dikwels die oorsaak, veral Alzheimers en vorme van demensie. Dit is nie suiwer geestesiektes nie, maar organiese breinveranderings.
Wanneer dokters godsdienstige misleiding diagnoseer, skei hulle dit van godsdienstige oortuiging deurdat die misleidings nie hul oortuigings bely nie, maar beskou onmoontlike persepsies as absolute kennis. Die grens tussen gesond, vroom en kranksinnig is vloeibaar, maar vir terapeutiese praktyk is dit diegene wat geraak word, die moontlikheid om hulself te beoordeel en te beoordeel of hulle behandeling nodig het of nie.
die terapeut is nie besorg oor of godsdiens self 'n "misleiding van God" is nie, soos wat evolusionêre biologie Richard Dawkins sy standaardwerk noem. Inteendeel, die fokus is op die vraag of die pasiënte hul eie rol binne hul verwysingstelsel aanpas by 'n algemeen herkenbare werklikheid.
Kortom, 'n gelowige sal waarskynlik in die stryd tussen God en die duiwel glo, maar hy sal gewoonlik nie vermoed dat hy die bus soggens mis nie. Misleidende mense ly daarenteen dat hulle te selfversekerd is en hulself nie in besonderhede van hul vaste idees kan distansieer nie.
In die mediese sin het godsdienstige misleiding niks met diepe godsdienstigheid te doen nie (ateïste kan ook sulke waan-simptome ervaar). Aan die ander kant is dit die resultaat van 'n siekteverwante ervaring, ongeag die kulturele invloede: die aantal mense met godsdienstige waanbeelde binne ernstige psigoses is eweredig dieselfde in alle samelewings.
Godsdienstige misleiding het talle probleme. Die verlies aan sosiale verhoudings is voor die hand liggend: vriende draai weg omdat hulle nie meer 'n verbinding met die gekke wêreld van diegene wat geraak word, kan bewerkstellig nie; base beskou siek werknemers nie meer as draagbaar nie, in byna alle beroepe wat siekes met mense te doen het. hulle werk nie meer in hul misleiding nie. Dit geld vir 'n opvoeder wat aan die kinders sê dat sy 'n engel is wat die wêreld red, sowel as 'n opsigter wat glo dat die duiwel in die kelder van die gebou bly wat aan hom toevertrou is, 'n verkoopsvrou wat klante daarvan beskuldig dat hy of 'n sekretaresse wat die kantoor van haar bestuurder rook om 'die duiwels weg te dryf'.
Siek mense kan hulself en ander beseer, hetsy deur hulself te sweep vir beweerde sondes of selfs te glo dat 'God wil hê dat hulle' hul testikels moet verpletter.
Siekes maak hulself bedrieglik oor hul waanbeelde dat hulle hul ander lewensareas verwaarloos: die woonstel word verwaarloos, hulle betaal nie die huur nie, vergeet om kos te koop, was nie, dien nie hul belastingopgawes in nie. Sonder vroeë hulp kan dakloosheid, werkverlies en sosiale isolasie ontstaan. Al die gevolge is des te moeiliker, omdat siekes nie in staat is om self stappe te neem om uit hierdie afgrond te kom as gevolg van hulle misleiding nie.
Hoe herken die dokter die siekte?
Mense wat aan godsdienstige dwalings ly, gaan selde na die dokter as gevolg van hul misleiding. Hulle sien byvoorbeeld 'n dokter omdat hulle nie meer kan slaap nie. Of familielede neem die betrokke persoon hospitaal toe omdat hulle weier om te eet.
Wanneer na die dokter?
Mense met godsdienstige waan-simptome het selde insig in hul siekte. Dit is onder familie, vriende of vriende om mediese hulp te soek. Dit is waarskuwingstekens as die persoon buitestaanders irriteer, monoloë hou, sy omgewing beïnvloed sonder om gevra te word, beledig, aggressief optree en / of homself beseer of homself in gevaarlike situasies plaas.
Godsdienstige misleiding handel eerstens daaroor dat die siekes insig toon en erken dat hulle siek is. Sodra hierdie moeilikste hekkie oorkom is, kan terapieë in werking tree.
Godsdienstige misleiding is 'n simptoom, die onderliggende siekte word behandel. Medisyne blyk suksesvol te wees met uiterste psigoses, sosioterapieë, arbeidsterapieë en gedragsterapieë is ook gewild by gemoedsversteurings. Arbeidsterapieë word as nuttig beskou in die geval van wangedrag, omdat diegene wat hierdeur geraak word, 'n gestruktureerde alledaagse lewe kan herwin wat hulle ontbreek en hulle van die koördinaatstelsel van hul verbeelding kan bevry.
Psigoterapie behoort selfaanvaarding en selforganisasie te versterk, aangesien onopgeloste konflikte met u eie selfbeeld 'n rol speel in baie misleidings. (Dr. Utz Anhalt)
Michael Pfaff: Skisofrenie en godsdienstige waansin - 'n Vergelykende studie van die tyd van die innerlike Duitse afdeling, kliniek vir psigiatrie en psigoterapie by die LWL-kliniek in Bochum, (verkry 13 Augustus 2019), BRS
Wibke Bergemann: Gek of verlig ?, Psychologie Today 6/2006, bladsy 58, (verkry 13 Augustus 2019), skakel
Ronald Mundhenk: Being like God: Aspects of the Religious in Schizophrenic Experience and Thinking, Verlag Die Brücke Neumünster, 3de druk, 2007
Hans Krieger, Dorothea Sophie Buck-Zerchin: Op die spoor van die môrester: Psigose as selfontdekking, Verlag Die Brücke Neumünster, 5de uitgawe, 2014
ICD-kodes vir hierdie siekte: F22ICD-kodes is internasionaal geldige kodes vir mediese diagnoses. U kan bv. in doktersbriewe of op ongeskiktheidsertifikate.
Video: Wij vaccineren niet! Mythes en waarheid van de vaccinatiecampagne - Volledige film (Mei 2022).