Sintaktiese vorm vs sintaktiese funksie - Afrikaanse Onderwys Netwerk
Vrydagoggende het ek 'n bottel drinkwater klas toe moes neem vir die gehoesery. As jy mooi sou oplet, het jy my waarskynlik fronsend onder 'n dik bordkryt-wolkbank sien staan terwyl ek as enigste sintaksis-honneursstudent stukbeelde (ook bekend as boomdiagramme) vir my prof op sy swartbord moes trek. 'n Regterbrein-loskop het met groot moeite die linkerbrein-stukbeeldewa deur die sintaksisdrif getrek. Ek het 'n groot slaak van verligting gegee toe ek in my eerste jaar as onderwyseres uitgevind het ek hoef nie die bloedjies voor my in die klas met knooppunte en diagramme te belas nie. Ek hoef aan niemand te verduidelik dat NP en VP nie politieke partye is nie, dit verwys na die naamwoordstuk en die werkwoordstuk.
Sintaksis verwys na die studie van sinsdele en hulle onderlinge samehang. Die woord sintaksis is afgelei van die Latynse woord syntaxis. Die Griekse woord suntaxis is afgelei van die werkwoord suntassein wat beteken om iets (in ons geval die sin) te orden en te sistematiseer.
Jan koop 'n motorfiets
In die eerste plek beteken dit dat die sinsfunksies wat ons identifiseer, altyd beskryf word ten opsigte van hulle verbintenis/verhouding met die werkwoord. Kyk weer na ons voorbeeldsin Jan koop 'n motorfiets. Vormlike ontleding het vir ons gesê daar is twee naamwoordstukke in die sin, Jan en 'n motorfiets. Funksionele ontleding sê vir ons die sin het 'n werkwoord wat 'n handeling uitdruk (koop), 'n entiteit wat die handeling uitvoer (Jan) en 'n entiteit wat die handeling ondergaan ('n motorfiets). Daardie "entiteit wat die handeling uitvoer" is die subjek (onderwerp) van die sin, en die "entiteit wat die handeling ondergaan", is die direkte objek (direkte voorwerp).