DA steun maksimum afwenteling van gesag aan Wes-KaapDie DA-leier John Steenhuisen. (Foto: Courtney Africa/ANA) Die DA sal hom tans beywer vir groter afwenteling van regeringsmagte vir die Wes-Kaap omdat dit binne bestaande wetgewing en die huidige grondwetlike opset baie meer uitvoerbaar is as afstigting of sesessie. “Die beweging vir afstigting of sesessie deur die Wes-Kaap het juis ontstaan uit die suksesvolle wyse waarop die DA die provinsie regeer, vergeleke met hoe die ANC regeer waar hulle aan bewind is,” het John Steenhuisen, DA-leier, in ’n onderhoud met Maroela Media gesê. Steenhuisen sê hy vind dit vreemd dat sommige van diegene wat sesessie of afstigting voorstaan, terselfdertyd die einste DA tot teiken maak. “Diegene wat sesessie of afstigting vir die Wes-Kaap voorstaan, moet in ag neem hoe lank die pogings om Katalonië te laat afstig van Spanje, en Quebec te laat afstig van Kanada, reeds duur.” Die DA meen ’n mens moet versigtig opweeg wat binne huidige wetgewing en die Grondwet moontlik is. “Dit is waarom die DA so hard veg vir meer haalbare stappe soos die afwenteling van besluitnemingsmag sodat die Wes-Kaap groter selfstandigheid kan hê oor ekonomiese beleid, die polisie en vervoerkwessies, om maar drie te noem. “Tans maak die feit dat verskillende dele van die vervoerstelsel in die Wes-Kaap onderskeidelik deur die nasionale, provinsiale en plaaslike regeringsfeer bestuur word, dit byvoorbeeld prakties onmoontlik om ’n geïntegreerde vervoerstelsel soos in suksesvolle lande en stede wêreldwyd te vinde is, daar te stel. Ons werk dus hard om daardie magte van die nasionale na die provinsiale regering verskuif te kry,” het Steenhuisen gesê. Die DA is ook ten gunste van heelwat groter Wes-Kaapse beheer oor die polisie as wat tans die geval is ten einde doeltreffender polisiëring te verseker – dieselfde model wat wêreldwyd bewys is as die een wat die beste werk. Steenhuisen het uitgewys dat artikel 235 van die Grondwet die reg op selfbeskikking definieer, met die amptelike Afrikaanse vertaling van die Engelse grondteks soos volg: “Die Suid-Afrikaanse bevolking as geheel se reg op selfbeskikking soos in hierdie Grondwet vergestalt, belet nie, binne die raamwerk van hierdie reg, die erkenning nie van die konsep van die reg van enige gemeenskap wat ’n gemeenskaplike kultuur- en taalerfenis deel, op selfbeskikking binne ’n territoriale entiteit in die Republiek of op enige ander wyse, soos deur nasionale wetgewing bepaal.” Volgens Steenhuisen beteken dit daar is tans baie grondwetlike struikelblokke wat sesessie of afstigting van die Wes-Kaap verhoed. “Die inwoners van die Wes-Kaap deel byvoorbeeld nie ’n gemeenskaplike kultuur- en taalerfenis nie – die provinsie se inwoners is ’n heterogene, uiteenlopende versameling mense. Dit is voorts duidelik dat die besluit oor sesessie of afstigting by die nasionale parlement lê en nie by die provinsie nie,” het Steenhuisen gesê. Hy het reeds verskeie kere met die leidende groepe wat hulle vir sesessie of afskeiding beywer vergader, en aan hulle verduidelik dat dit vir hom onverstaanbaar is dat hulle teen die DA uitvaar. DA-leier John Steenhuisen. (Foto: Armand Hough/ANA) “Dit wil soms voorkom asof sommige van hulle wil hê die DA moet onder die 50%-steunvlak in die Wes-Kaap gedwing word om ’n koalisie vir afskeiding daar te stel. Hulle moet net baie versigtig wees dat hulle nie in die hande van die ANC, EFF en Good speel nie,” het hy gemaan. Laastens het Steenhuisen op ’n paar ernstige praktiese struikelblokke met betrekking tot Wes-Kaapse afstigting of sesessie gewys. “Dit sou byvoorbeeld baie onwaarskynlik wees dat die Suid-Afrikaanse regering bereid sou wees om van strategiese infrastruktuur soos die Koeberg-kragstasie afstand te doen. Op medium- tot lang termyn moet sakeondernemings wat handelsbande buite die provinsie het, bereken wat die invloed van byvoorbeeld invoerheffings op hul lewensvatbaarheid sal wees,” aldus Steenhuisen. “Daar is ’n goeie en beproefde politieke beginsel dat jy 80% van jou politieke energie moet wy aan die 20% van jou beleid waarmee jy die grootste moontlike praktiese verbetering in kiesers se lewens kan bereik. “Met die inligting tans tot ons beskikking maak dit dus meer sin om jou energie toe te spits op die volle verwesenliking van die aansienlik groter provinsiale magte waarvoor die Grondwet reeds voorsiening maak,” het die DA-leier afgesluit.