Onder Pius IX kom die wêreldlike mag van die pous tot 'n einde. Die Rooms-Katolieke Kerk verloor die bestuur oor die hele Kerklike Staat ingesluit die stad Rome aan die nuwe koninkryk Italië. Vanaf 1870 beskou Pius homself as die gevangene van die Vatikaan en weier hy alle samewerking met die Italiaanse staat.
In die jaar 2000 word Pius deur Pous Johannes Paulus II salig verklaar. Dit het baie kritiek uitgelok veral omdat sy houding jeens die Jode nie onomstrede was nie.
Na die laerskool kry Giovanni sy opleiding aan die Collegio Scolpii in Volterra, 'n skool onder leiding van die Piariste. Tydens sy studie blink Giovanni uit in wiskunde.
In 1814 keer Giovanni terug naar Rome, waar hy aanvanklik vra om toegelaat te word tot die Nobelgarde, 'n leëreenheid opgerig deur Pous Pius VII ter beskerming van die pous. Sy aansoek word geweier omdat hy aan epilepsie ly.
Na sy priesterwyding word Giovanni aangestel as spiritueel direkteur van die weeshuis “Tata Giovanni” in Rome. Die weeshuis is opgerig deur 'n arm arbeider Giovanni Borgi, wat hom ontferm het oor die straatkinders van Rome. Hy het hulle in sy eie huis onderdak gebied en vir hulle skoolgehou. Giovanni Mastai-Ferretti was al in die periode 1814–1818 aktief betrokke by die weeshuis en het onder andere godsdiensonderrig aan die kinders gegee. Giovanni het sy eerste mis opgedra in die Santa Anna dei Falegnami-kerk, wat naby die weeshuis was.
Giovanni het aan 'n vorm van epilepsie gely waarvan die oorsprong waarskynlik gelê het in 'n aangebore beskadiging van die sentrale senuweestelsel of by 'n ongeluk tydens sy jeug toe hy amper verdrink het. Navorsers van die Mayo Clinic in Phoenix, Arizona, in samewerking met die Library of Congress en die Biblioteek van die Vatikaan, het ondersoek in hoe 'n mate die epilepsie 'n rol gespeel het by die besluitvorming en optrede van Pius IX. Omdat mediese dossiers nie bestaan nie, moes hulle hulle gevolgtrekkings baseer op oorlewering en fotomateriaal. Sommige gevolgtrekkings was opmerklik: Epilepsie sou Giovanni na die pousskap gelei het en sou ook 'n invloed gehad het op die dogma van die Onbevlekte Ontvangenis van Maria, omdat Giovanni geglo het dat hy deur haar inspraak van sy epilepsie genees is.
Of Pius IX medisyne teen epilepsie gebruik het kon nie bevestig word nie. Hulle wys egter daarop dat 'n anti-epilepsie middel wat in die tyd gebruik is, nl. kaliumbromide, kon bydra tot die bewaring van sy liggaam na sy dood. By sy herbegrafnis was die liggaam nog in goeie staat.
Spoleto was een van die sentra van die rewolusionêre groepe. Giovanni sien dit as sy taak om die verbinding met die Vatikaan te herstel. Gebaseer op sy ervaring in Rome, besluit hy om die welsyn van sy gelowiges te verbeter. Hy het weeshuise opgerig waar weeskinders opgelei is vir verskillende beroepe.
Op 1 Junie 1846 sterf Pous Gregorius XVI. Hy word op 6 Junie uit die Sint-Pietersbasiliek begrawe. Die omstandighede vir die hou van 'n konklaaf was nie gunstig nie. In byna alle Italiaanse gebiede heers onrus en hulp is aan die Oostenrykse keiser Ferdinand I gevra om die dreigende opstande te onderdruk.
Soos tydens drie van die vier konklawe van die 19de eeu probeer die wêreldlike vorste die stemgedrag van die kardinale te beïnvloed om so hulle kandidaat verkies te kry. Tydens die konklawe van 1799–1800, 1823 en 1830–1831 het dit gewerk en is die kardinaal teen wie die veto uitgespreek is ook nie verkies nie. By die konklaaf van 1846 was die veto teen Giuseppe Mastai-Ferretti gerig. Vanuit die Franse kant, maar ook binne die Italiaanse gebiede word 'n liberale pous gewens wat die wêreldlike bestuur van die Kerklike Staat sou hervorm. Die name van die kardinale Tommaso Pasquale Gizzi, Ludovico Micara en Giovanni Mastai-Ferretti is genoem, met laasgenoemde die voorkeur van die Franse.
Op 16 Junie 1846 volg Giovanni as Pous Pius IX vir Pous Gregorius XVI op en word gekroon op 21 Junie 1846 deur kardinaal Riario Sforza met 'n spesiaal vir die geleentheid gemaakte tiara. Hy regeer tot sy dood op 7 Februarie 1878 en word opgevolg deur Pous Leo XIII. Die naam ‘Pius’ beteken 'die vrome'.
Met die benoeming van Pius IX is gekies vir 'n meer liberale politiek binne die Kerklike Staat. Sy voorganger Pous Gregorius XVI het met harde hand en die steun van Oostenryk, die absolute mag van die pous probeer handhaaf. Bygestaan deur sy kardinaal-staatsekretaris Luigi Lambruschini het die verset van Gregorius teen elke moderniteit gegroei tot 'n ware kruistog.
Op 19 April 1847 maak Pius IX bekend dat hy 'n adviesraad (“Consulta di Stato”) gaan aanstel wat volledig uit leke sou bestaan uit die verskillende provinsies van die Kerklike Staat. Ook het hy 'n siviele polisie, die Guardia Civica opgerig en 'n kabinetsraad.
Die viering van Pius IX se eerste jaar as pous het uitgeloop op 'n patriotiese betoging. Pius se verbod op toekomstige feeste word deur die rewolusionêre aangegryp om hulle ontevredenheid met die pous se beleid te uit. Dit lei tot die aftrede van kardinaal Gizzi as staatsekretaris. Hy word opgevolg deur kardinaal Gabrielle Ferretti, 'n neef van die pous. As verweer teen die beskuldiging van nepotisme benadruk Pius dat die aanstelling van Ferretti die liberale gedagte sal deursit.
Die oprigting van die munisipale bestuur van Rome op 2 Oktober 1847 was vir veel mense die bewys dat die kerklike mag in die stad beëindig is. Daar was nog geestelikes in die bestuur, maar hulle mag was beperk.
Die rewolusiejaar van 1848 veroorsaak in groot omwenteling binne die gevestigde orde in Europa. By die militêre bondgenote van die Kerklike Staat (Frankryk, Oostenryk en die koninkryk van die beide Sisilië) is daar groot magsverskuiwings wat daartoe lei dat konings en ander heersers aftree en dat die koninkryk van die beide Sisilië 'n nuwe grondwet kry.
Verskillende groepe in Rome maak gebruik van die gebeurtenisse in die buiteland om hulle eise te benadruk. Pius IX word gedwing onder druk van die publieke opinie om meer invloed aan die burgers in die bestuur toe te staan. In Maart 1848 vaardig hy 'n nuwe grondwet uit, die Statuto. Die eis aan die pous om oorlog verklaar teen die gehate Oostenryk weier Pius IX resoluut. Tydens die konsistorie van 29 April 1848 verklaar Pius IX dat 'n oorlog in stryd sou wees met die filosofie van die kerk, omdat Ons op aarde is om die plek in te neem van Hom wat die outeur van vrede en die voorvegter van liefdadigheid is. Die weiering van Pius is gesien as verraad jeens die volk se wil.
Hoewel die opstande met die hulp die Oostenrykse leër onderdruk is, bly daar onvrede binne Italië. Op 15 November 1848 word Pellegrino Rossi, minister van justisie van die Kerklike Staat, vermoor. Vervolgens trek die opstandelinge na die Palazzo del Quirinale, waar Pius IX skuil saam met buitelandse afgesante. Tydens die bestorming van die pouslike verblyf, waarby 'n medewerker van Pius IX sneuwel, dring die rewolusionêre deur tot by die pous self, wat beskerm word deur lede van die Switserse Garde en die Nobelgarde. Buitelandse ambassadeurs wys die opstandelinge daarop dat elk onreg teen die pous hardhandig gewreek sou word. Daarop word besluit om die pous in die paleis gevange te hou.
Op 9 Februarie 1849 word Rome 'n republiek. Pius IX, wat vinnig na Rome wou terugkeer, roep alle katolieke nasies op om te help om sy mag terug te kry. Spanje, Frankryk en Oostenryk wou help en Duitsland en Rusland ook, maar die laaste twee wou die pouslike mag onderwerp aan die toesig van die groot moondhede om sodoende nuwe probleme binne die Italiaanse gebiede te voorkom. Die koninkryk van Sardinië was egter van mening dat 'n oorlog teen Oostenryk en die onderwerping van die koninkryk van die beide Sisilië aan Italië noodsaaklik sou wees om die unifikasie van Italië te bewerkstellig.
Na die herowering van Rome aan die begin van Julie 1849 deur Franse troepe word 'n einde gemaak aan die republiek. Drie kardinale, Gabriele della Genga Sermattei – 'n neef van Pous Leo XII, Luigi Vannicelli Casoni en Lodovico Altieri word deur die pous as 'n driemanskap aangestel om die Kerklike Staat te regeer. Hierdie Commissione governata di Stato neem dadelik maatreëls wat Pius wou hê: elke vorm van liberalisering binne die politiek van de Kerklike Staat word teruggedraai en bepaalde vryhede waaronder die vryheid van die pers word beperk. Ook die regspraak word verskerp en die inkwisisie word opnuut ingevoer.
Die Franse regering reageer krities op die ontwikkelinge en wys die Vatikaan daarop dat hulle die pous gehelp het met die veronderstelling dat die pous sy beleid sou aanpas veral by die sekularisasie van die bestuur.
Pius het in 1849 na dadelik na Rome teruggekeer omdat hy gevrees het dat die Franse maar halfhartig was in die herstel van die pouslike mag. Die Franse bewind het die pous weer aangestel as staatshoof slegs om die Franse geestelikheid aan hulle kant te kry. Hulle dring egter daarop aan dat die bestuur van die Kerklike Staat in burgerlike hande moet kom. Die Franse regering sou toesig hou. Pius het deur sy verbanning 'n fel teenstander van elke vorm van modernisering geword. Hy beskou die Franse reaksie as 'n toenadering tot die rewolusionêre en wys dit ten sterkste af.
Die dubbelrol van die in 1852 tot keiser gekroonde Napoleon III is deurslaggewend. Tydens 'n ontmoeting tussen Cavour en die Franse keiser in 1858 by Plombières word 'n plan opgestel vir 'n oorlog teen Oostenryk. Na verdrywing van die Oostenrykers sou die koninkryk Sardinië sy gebied uitbrei en dele van die Kerklike Staat inlyf deur goedkeuring van die bevolking (via 'n referendum) of deur verowering. Napoleon III dring egter aan op pouslike onafhanklikheid gewaarborg deur die aanwesigheid van Franse troepe.
Op 4 Julie 1859 word die Oostenrykse leër verslaan by Magenta en kom Milaan en Toskane in hande van die koninkryk Sardinië. 'n Opstand in die stad Bologna word deur koning Victor Emmanuel II as voorwendsel gebruik om die orde in die stad te herstel en referenda in die res van die Kerklike Staat af te dwing.
Pius IX was baie verontwaardig en besluit om die koning te ekskommunikeer. Die pous dreig ook elkeen wat aan die referenda sou deelneem met dieselfde straf. Die eis van Victor Emmanuel dat hy ook die mag wil oorneem in Umbrië en Marche lei daartoe dat Pius IX probeer om dit te voorkom met 'n leër van vrywilligers, die Zouavi Pontifici. Die leër is deur die pous gestig met 'n oproep aan alle Katolieke ongetroude jong mans om die pous te help om sy wêreldlike mag te behou. Onder die vrywilligers was 3181 Nederlanders en 1634 Belge. Die Nederlandse groep is veral bymekaar gemaak deur die pastoor van die dorp Oudenbosch, Willem Hellemons, wat daarna die bynaam Zouavepastoor gekry het.
Op 13 Mei 1871 word in die Italiaanse parlement “La legge delle Guarentigie” aangeneem. Die wet erken die soewereiniteit van die pous, onderneem om skadevergoeding te betaal en erken die reg van die pous op die Vatikaan en sy somerpaleis Castel Gandolfo. Pius IX weier egter die toegewing in sy ensikliek Ubi Nos van 15 Mei 1871. Sy direkte opvolgers wou ook nie met die Italiaanse regering onderhandel nie. Pas by die afsluiting van die Lateraanse Verdrag onder Pous Pius XI in 1929 kom 'n einde aan die impasse.
Die drie konstitusies, wat pas na die dood van Pius IX bekend gemaak mog word, was nie die enigste maatreël wat Pius tref nie. Behalwe die verbod dat kardinale nie tydens sy lewe mog vergader om oor 'n opvolger te besin het Pius ook die samestelling van die kollege van kardinale aansienlik verander, veral betreffende nasionaliteit. By sy eie verkiesing was daar slegs agt nie-Italiaanse kardinale. By die konklaaf van 1878 was daar 25. Neëntien van hulle was na 1870 aangestel.
Pius IX gee aan besoekers die indruk dat hy nie veel sien in die dogma van die onfeilbaarheid. Hy het egter in twee ensiklieke gepleit vir die onbetwiste soewereiniteit van die pous en die onfeilbaarheid wat daarmee sou saam gaan. In “Qui Pluribus” (paragraaf 10) skryf hy dat in die pousskap verskille aangaande geloof- en morele sake onfeilbaar besleg word. In “Nostis et Nobiscum” (paragraaf 17) argumenteer hy dat die onveranderbare leeramp van die geloof voortlewe in die pousskap.
Ondanks die kritiek was die uitsprake van die konsilie vir slegs min katolieke 'n aanleiding om met die Kerk te breek. In Frankryk was dit Hyacinthe Loyson en in Duitsland die historikus Ignaz von Döllinger, wat aan die basis gestaan het van die aan die einde van die 19de eeu opgerigte Oudkatolieke Kerk in Duitstalige lande. Die afkondiging van die dogma het wel groot invloed op die Protestantse beeldvorming van die Katolieke Kerk. In 1871 word die onfeilbaarheidsdogma deur rykskanselier Otto von Bismarck aangegryp om die stryd teen die Katolieke Kerk aan te gaan. Bismarck vrees dat 'n groeiende mag van die Katolieke gesteun deur Frankryk en Oostenryk die dominante posisie van die Protestantisme in Pruise sou onderdruk. Die stryd staan later in die geskiedenis bekend as die Kulturkampf (1871–1878). Ook in Switserland splits katolieke van die Kerk af en die Oostenrykse regering sê die konkordaat met die Vatikaan wat in 1855 gesluit is, op weens veranderde omstandighede.
Oor die vraag hoekom Pius IX die pouslike onfeilbaarheid in dogma wil laat vaslê, bestaan verskillende teorieë. Dit is onwaarskynlik dat hy sy onfeilbaarheid wou inspan om vir die verlore wêreldlike mag (die verlies van die Kerklike Staat) te kompenseer omdat Pius self geglo het dat sy wêreldlike mag herstel sou word. Met die konsilie en die afkondiging van die onfeilbaarheid wou Pius juis aantoon hoe belangrik sy wêreldlike mag juis was vir die uitvoering van sy roeping. Die feit is deur Pius self bevestig in sy ensikliek Respicientes van 1 November 1870, na die inname van die stad Rome, waarin hy daarop wys dat hy van plan is om alle besittings van die Heilige Stoel terug te kry sodat hy dit aan sy opvolgers kan oordra (paragraaf 12). Ook deur sy optrede en die manier waarop die dogma uiteindelik goedgekeur is – deur meerderheidstem eerder as deur konsensus – het Pius 'n sterk persoonlike stempel daarop geplaas.
Met die verkiesing van Pius IX het die Jode van Rome gehoop dat die nuwe pous in die voetspore van sy naamgenoot Pius VII sou trap en 'n einde maak aan die beperkende en vernederende omstandighede waarin die Jode in die ghetto van Rome moes lewe. Die ghetto was oorbevolk en daar was onvoldoende skole en slegte mediese sorg. Die Jode se bewegingsvryheid buite die ghetto was ook beperk.
Met die Edgardo Mortara-saak word in 1858 'n dieptepunt bereik in die relasies tussen die Katolieke Kerk en die Jode. Edgardo, 'n Joodse seuntjie, is in die geheim deur 'n katolieke huishulp gedoop, omdat hy baie siek was en sy gedink het hy gaan dood. Ses jaar later in 1858 maak sy die doop bekend en die Inkwisisie bring die Vatikaan op hoogte. Op bevel van Pius word besluit om die seun van sy ouers weg te neem omdat die kerkwet nie toegelaat het dat 'n Roomse kind deur nie-katolieke ouers grootgemaak word nie. Die seun is oorgebring na Rome en in Roomse sorg opgevoed. Hy het glo later 'n Roomse priester geword.
Pius self het verskeie kere kommentaar gelewer op die Montarasaak. Hy verwyt die Franse nuntius dat hy die saak nie mooi gestel het by die Franse regering. Die nuntius, Carlo Sacconi is egter later wel deur Pius as kardinaal aangestel.
Na die inname van die grootste gedeelte van die Kerklike Staat deur die Italiaanse Staat, verhard Pius se houding ten opsigte van die Jode. Hy beskuldig hulle daar van dat hulle saam met geheime sektes troepe versamel teen die Kerk. Om die, in sy oë verderflike karakter van die Joodse godsdiens te beklemtoon, gee Pius per dekreet amptelike status aan die verering van 'n 15de eeuse martelaar Lorenzino van Marostica wat kamma deur die Jode aan 'n boom vasgemaak is, waarna sy bloed afgetap is. Die boek Le Juif, le judaïsme et la judaïsation des peuples chrétiens, van Roger Gougenot des Mousseaux oor die Jode en die judaïsering van die Christenvolke is deur Pius sterk aanbeveel. Die boek beskuldig die Jode van rituele moorde. Die pous beloon die skrywer met die kruis van kommandeur in die Pouslike Orde. Tydens die laaste jare van sy lewe oorheers by Pius die gedagte dat die Jode die aanstigters van die Italiaanse rewolusie was met as doel om die Rooms-Katolieke Kerk omver te gooi.
Die herinvoering van die katolieke hiërargie lei tot woede onder Engelse radikale, aangespoor deur premier John Russell en The Times. Versoeke is ingedien by die parlement en ook by koningin Victoria, om te voorkom dat die nuwe biskoppe hul plek kon inneem. Die premier, Lord John Russell, gee gehoor aan die protes deur 'n fel brief te skrywe aan die biskop van Durham waarin hy sy ongenoeë kenbaar maak. Hy beskryf die nuwe hiërargie as 'n inbreuk op die magte van die Britse vorstin as hoof van die Anglikaanse Kerk en voorsien 'n inbreuk op die spirituele vryheid van die nasie. Met 'n in 1851 opgestelde wet, die Ecclesiastical Titles Bill, wil Russell bewerkstellig dat die nuwe bisdomme as onwettig beskou word en mag die Katolieke biskoppe nie hulle titels gebruik nie.
Hoewel die wet, deur die parlement aangeneem is, is dit nooit uitgevoer nie. Deur 'n oproep van kardinaal Wiseman is die gemoedere bedaar en het die opbou van die Kerk in Engeland en Wallis gewoon deurgegaan.
Danksy die oprigting van die Bataafse Republiek (1795–1805) het die posisie van die Katolieke Kerk egter verbeter. Deur die afkondiging van die skeiding van Kerk en Staat in 1796 verloor die Protestantisme sy bevoorregte posisie en kan die Katolieke hulle geloof weer opnuut uitleef. Tog bly die posisie van die Kerk wankelrig, veral weens die feit dat koning Willem I teen die katolisisme gekant was. Hoewel die koning in 1827 'n konkordaat met die Vatikaan sluit waarin ooreengekom word dat bisdomme in Amsterdam en ’s-Hertogenbosch opgerig mag word, is die ooreenkoms nooit bekragtig of uitgevoer nie.
Om die verspreiding van die katolieke geloof in die Verenigde State te bevorder vra Pius IX die biskoppe om 'n biskopsinode byeen te roep en laat hy in Rome die Pouslike Noord-Amerikaans College oprig, vir die opleiding van Amerikaanse priesters.
Pius IX toon groot belangstelling vir vernuwing op tegnologiese gebied. In 1856 laat hy die spoornetwerk in die Kerklike Staat uitbrei. Op die plek van die huidige treinstasie Roma Termini word die eerste stasie van Rome gebou. In 1859 word die eerste treinverbinding tussen Rome en Civitavecchia deur die pous self geopen. Die pous het ook gasverligting en die telegraaf ingevoer.
'n Standbeeld ter ere van die martelaar Laurentius van Rome en geplaas op 'n suil voor die basiliek Sint Laurens buite die Mure
'n Standbeeld van Petrus, wat 'n swaard oorhandig aan 'n Middeleeuse ridder. Die beeld herdenk die oorwinning van die pouslike (lees Franse) troep oor die soldate van Giuseppe Garibaldi tydens die slag van Mentana in 1867. Tans is die beeld in die begraafplaas Campo Verano in Rome
Op 5 Februarie 1878 kry Pius 'n brongitis-aanval, gevolg deur hoë koors. Op 6 Februarie word dit duidelike dat hy nie lank meer sal lewe nie. Hy sterf op 7 Februarie 1878 na 'n pontifikaat van 31 jaar en 236 dae. Met sy dood kom 'n einde aan die langste pontifikaat tot op hede (2016).
Op 13 Februarie 1878 word hy begrawe in 'n sarkofaag binne die Sint-Pietersbasiliek. In sy testament gedateer Maart 1875, gepubliseer in die Populo Romano op 26 Mei 1878, het Pius egter gevra om in die basiliek Sint-Laurens buite die Mure begrawe te word. Op 13 Julie 1881 word sy liggaam in die nag na sy laaste rusplek oorgebring. Die nagtelike uur is gekies om oproer te voorkom. Tog is die stoet deur 'n bende anti-Katolieke Nasionaliste met modder bestook en is probeer om die liggaam van die pous in die Tiber te gooi.
Op die inisiatief van onder andere graaf Giovanni Acquaderni (één van die oprigters van die Katolieke Aksie) en volgens die wens van Pius in sy testament is 'n grafmonument geplaas wat verwys na sy pontifikaat van 31 jaar 7 maande en 22 dae.
Na Pius se saligverklaring in 2000 is sy liggaam wat danksy goeie balseming nog intak was, in 'n reliekskryn in die kerk geplaas.
Die Nederlandse priester-digter Herman Schaepman organiseer in 1871 in Amsterdam 'n groot manifestasie ter ere van die vyfentwintigjarig pontifikaat van Pius IX. By die byeenkoms, die eerste groot Katolieke manifestasie in Nederland na die herstel van die biskoplike hiërargie, skryf hy die “Pius Kantate”. Die musiek vir die stuk word gekomponeer deur Johannes Verhulst. Die laaste deel van die kantate, “Aan U, o Koning der eeue” (waarmee Schaepman Pius bedoel het, maar nou gesien word as 'n verwysing na Christus) word tans steeds gesing by die fees van Christus-koning, op die laaste Sondag van die kerklike jaar.
Tydens 23 konsistories stel Pius IX in totaal 123 kardinale aan. Deur sy ampstermyn van amper 32 jaar was daar by sy dood slegs drie stemgeregtigde kardinale wat nie al voorheen aan 'n konklaaf deelgeneem het nie. 'n Vierde kardinaal, Friedrich Johannes von Schwarzenberg, was in 1846 kiesgeregtig, maar het nie deelgeneem aan die konklaaf nie. Weens die omvang van die lys van sy aanstellings word dit hier gehou.
Pius het 'n groot aantal bulle, ensiklieke, briewe en preke geskrywe. Weens die omvang van die lys word dit hier gehou.
Ook Pous Paulus VI was duidelik oor die voorgenome saligverklaring. In 'n toespraak ter geleentheid van die honderdste sterfdag van Pius IX, prys hy sy voorganger en beskrywe die dogmas van die Eerste Vatikaanse Konsilie as “vuurbakens in die ontwikkeling van die teologie”. Hy skryf die verset teen die saligverklaring toe aan die kort tyd wat verstryk het sedert die einde van die Konsilie en die “nuwe tyd” (1978).
Toe bekend gemaak is dat die saligverklaring tog sou deurgaan bars daar wel geweldige kritiek los. Kerkgeskiedkundiges wat in Innsbruck vergader het, het die Vatikaan verwyt dat in die ondersoek na Pius se lewe belangrike bevindings genegeer is en dat “menslike en geestelike defekte” na vore gekom het. By die analise van die gebeurtenisse van sy tyd sou Pius slegs die werk van God of die duiwel gesien het. Dit word gesien as 'n gebrek aan intelligensie wat saligverklaring onwenslik maak.
Op 4 September verdedig die pous die besluit om Pius IX salig te verklaar. Hy benadruk dat die wêreld Pius nie verstaan het nie. Na aanvanklike goedkeuring aan die begin van sy pontifikaat het dit gou verander in beskuldigings, aanvalle en laster. Desondanks sou Pius altyd, ook teenoor sy vyande lankmoedig wees. Op 5 September 2000 voeg Pous Johannes Paulus II daaraan toe dat by kandidate vir saligverklaring nie so seer na die historiese keuses van die kandidaat gekyk word nie, maar veral na eienskappe wat vir gelowiges dien as voorbeeld.