Volume 34 Number 1, 2006
Journal of Family Ecology and Consumer Sciences = Tydskrif vir Gesinsekologie en Verbruikerswetenskappe - Volume 34 Number 1, January 2006
Volume 34 Number 1, January 2006
Source: Journal of Family Ecology and Consumer Sciences = Tydskrif vir Gesinsekologie en Verbruikerswetenskappe 34, pp 0 –0 (2006)
Source: Journal of Family Ecology and Consumer Sciences = Tydskrif vir Gesinsekologie en Verbruikerswetenskappe 34, pp 1 –9 (2006)
Huishoudings kan op grond van &apos;n verskeidenheid van faktore in verskillende lewenstandaardgroepe ingedeel word. Die artikel gee &apos;n beskrywing van sommige van die maatstawwe wat gebruik kan word vir so &apos;n indeling en verduidelik daarna die maatstawwe wat deur die Suid-Afrikaanse Reklamenavorsingstigting (SARNS) neergelê word vir &apos;n indeling in tien groepe volgens SARNS se Lewenstandaarde Metingsmodel. Die grondslag van die model is die besit van huishoudelike bates, toegang tot geselekteerde dienste (water, elektrisiteit, sanitasie, ens) en die geografiese gebied waar die huishouding woon. Totale huishoudingsbesteding van elkeen van die tien groepe word bereken deur die gemiddelde huishoudingsbesteding te vermenigvuldig met die getal huishoudings in die groep. Daarna word &apos;n vergelyking in die artikel gemaak van die aandeel van elk van die tien groepe in totale besteding aan 22 hoof bestedingsgroepe. Na die bespreking van totale besteding word die bestedingspatrone van huishoudings wat in die laagste, middel- en hoogste lewenstandaardgroepe geklassifiseer word, geanaliseer om verskille in hulle huishoudingsbegrotings uit te wys. Die items waarop die meeste geld gespandeer word word aangedui. Die bestedingspatroon van die laagste lewenstandaardgroep, huishoudingsgroep 1, dui daarop dat omtrent al hulle geld aan basiese lewensmiddelle bestee word. Daarteenoor het die middel lewenstandaardgroep, groep 6, genoeg fondse beskikbaar om behalwe lewensnoodsaaklike lewensmiddelle ook sekere luukshede aan te koop terwyl groep 10, die hoogste groep, aansienlike fondse vir diskresionêre aankope tot hulle beskikking het.
Development of a valid and reliable test for higher-educated young adults measuring dietary fibre food source and health-disease association knowledge
Source: Journal of Family Ecology and Consumer Sciences = Tydskrif vir Gesinsekologie en Verbruikerswetenskappe 34, pp 10 –19 (2006)
Die doel van hierdie studie was om &apos;n toets te ontwikkel met dieetvesel as die kennisveld ten einde die geldigheid- en betroubaarheidskwessies rakende voedingkennisbepalings te oorkom. Veertig veelkeusige items is opgestel. Dertien items is tydens die beoordeling van die voorkomsgeldigheid uitgegooi. Dit het die veselterminologie-items ingesluit, sowel as die meeste items wat met veseleienskappe, die funksies van vesel en die dieetaanbevelings verband gehou het. Tien bykomende items is daarna opgestel. Die vraelys het grootliks op voedselbronne wat vesel bevat en praktiese keuses daarvan gefokus en tot &apos;n mindere mate op siektes wat met veselinname verband hou. Dit is gedoen op aanbeveling van die paneel wat die voorkomsgeldigheid van die items beoordeel het en met ondersteuning uit die literatuur. Al die items is volgens die reëls vir itemkonstruksie opgestel. Die vraelys, wat uit 37 items bestaan het, is deur twee groepe hoï¿½ronderwysstudente (n=99 en n=87 onderskeidelik) beantwoord. Die veronderstelling was dat die groepe sou verskil wat voedingkennis betref vanweë hulle ingeskrewe programme. Sewentien vrae is nà die item-analise behou. Ses items het onderskeidelik nie die moeilikheidsindeks en die kriteria vir item-tot-totale-korrelasie geslaag nie, sewe items nie die onderskeidingsindeks-kriteria nie en 13 items nie die veranderlike kriteria nie. Die 17-item-toets is as &apos;n geldige en betroubare kennismeetinstrument bevestig. &apos;n Betekenisvolle verskil (p < 0, 001) in kennis is in die verwagte rigting tussen die twee groepe studente aangedui deur van die Mann-Whitney-toets gebruik te maak. Die betroubaarheidskoï¿½ffisiï¿½nt, bepaal deur die Kuder-Richardson-formule 20 (interne konsekwente metode), was 0, 9147. Items is volgens hulle moeilikheidsindekse in die toets gerangskik. Die kennistoets kan in &apos;n groep of individueel gebruik word en die inligting wat ingewin word, kan van waarde wees vir die ontwikkeling van voedingkennistoetse.
Decision-making styles of young Chinese, Motswana and Caucasian consumers in South Africa : an exploratory study
Author J.J. Pietersen
Source: Journal of Family Ecology and Consumer Sciences = Tydskrif vir Gesinsekologie en Verbruikerswetenskappe 34, pp 20 –31 (2006)
Suid-Afrikaanse bemarkers word toenemend gekonfronteer deur die invloed van globalisering op die markomgewing. Nie net moet hulle rekening hou met die aankoopbesluitnemingspatrone van Suid-Afrikaanse verbruikers en verbruikers in buitelandse markte nie, maar toenemend ook met dié van buitelandse verbruikers wat hulle tydelik in Suid-Afrika vestig. Studente verteenwoordig &apos;n belangrike groep sodanige verbruikers. <BR>Verbruikersbesluitneming tydens aankope is &apos;n komplekse proses. In die soeke na &apos;n universeel bruikbare matriks om verbruikersbesluitnemingsgedrag onder verskillende kulture te tipeer, het Sproles en Kendall (1986) &apos;n verbruikersbesluitnemingsindeks (VBI) ontwikkel. Agt besluitnemingstyle is in hierdie matriks getoets, naamlik dié van perfeksionisme / kwaliteitbewustheid; handelsmerkbewustheid; nuutheid / modebewustheid; ontspanning / hedonisme; prys / waardebewustheid; impulsief / agtelosigheid; keuse-verwardheid en gewoonte / handelsmerkgetrouheid. Die instrument is in verskeie lande getoets, maar het gemengde resultate behaal. <BR>Hierdie artikel rapporteer die toepaslikheid van die VBI in Suid-Afrika. In teenstelling met vorige studies, fokus die navorsing op verskillende kulture (een plaaslik en twee buitelands) binne dieselfde Suid-Afrikaanse markomgewing. &apos;n Geriefssteekproef van eenhonderd studente elk vanuit China, Botswana en Suid-Afrika is gekies. Slegs Blanke Suid-Afrikaners is ingesluit ten einde die invloed van verskillende inheemse Suid- Afrikaanse kulture uit te skakel. Klerasie was die fokusproduk vir die navorsing. Nie net speel groepsdruk &apos;n groot rol in studente se keuse van wat hulle dra nie, maar verteenwoordig ook dikwels hul aspirasies, fantasieï¿½, affiliasie en selfs hul identiteit. <BR>Tydens die toetsing van die Sproles en Kendall-matriks in die Suid-Afrikaanse situasie, kon slegs ses van die agt verbruikersbesluitnemingstyle deur die data van die Blanke steekgroep bevestig word, vier in die geval van die Chinese steekproef, en twee in die geval van die Motswana groep. Hierdie twyfelagtige toepaslikheid van die matriks in die Suid-Afrikaanse situasie is deur verdere statistiese toetse bevestig. Die Suid-Afrikaanse datastel is dus aan nuwe eksploratiewe toetsing onderwerp in &apos;n poging om &apos;n meer aanvaarbare passing van die model te ondersoek. Hierdie keer is sewe besluitnemingstyle geïdentifiseer in die geval van die Blankes, en vyf vir elk van die Chinese en Motswana groepe. Drie gemeenskaplike besluitnemingstyle het onder al drie die bevolkingsgroepe voorgekom, naamlik dié van perfeksionisme, gewoonte, en ontspanning / genotsoekend. Die individuele items wat die style beskryf, het egter verskil. <BR>Uit die resultate blyk dit dus dat die oorspronklike VBI slegs na verskeie aanpassings binne &apos;n Suid-Afrikaanse markomgewing gebruik kan word. Verdere ontwikkeling en toetsing van die model is dus nodig. Nuwe dimensies en selfs verdere besluitnemingstyle moet ondersoek word. <BR>Die resultate het egter ook &apos;n aantal tipiese eienskappe in die besluitnemingstyle van die drie bevolkingsgroepe aangetoon. Hoewel studente uit al drie kultuurgroepe neig om perfeksionisties te wees in hul aankope van klerasie, neig Chinese studente ook om meer gewoonte-gedrewe te wees. Motswana studente is weer meer bewus van beeld en kwaliteit, terwyl Blanke studente meer prysbewus is.
Author Michelle N. Simpson
Source: Journal of Family Ecology and Consumer Sciences = Tydskrif vir Gesinsekologie en Verbruikerswetenskappe 34, pp 32 –40 (2006)
In die beginfase van die produklewensiklus neem sekere verbruikers, beter bekend as innoveerders, innovasies aan. Die verbruikersinnoveerder speel &apos;n prominente rol in die diffusie en uiteindelike aanvaarding van nuwe produkte. Hierdie artikel ondersoek verbruikersinnoverendheid onder vroue in die konteks van die modebedryf. Resultate wys positiewe verwantskappe tussen verbruikers se mode-innoverendheid en mode-opinieleierskap, modebetrokkenheid en die behoefte vir uniekheid. &apos;n Aanbeveling word gemaak dat kleinhandelaars in die modebedryf unieke en doelgemaakte aanbiedinge moet ontwikkel ten einde die behoeftes en begeertes van innoveerders te vervul.
Dissatisfied consumers&apos; complaint behaviour concerning product failure of major electrical household appliances - a conceptual framework
Author Helena M. De Klerk
Source: Journal of Family Ecology and Consumer Sciences = Tydskrif vir Gesinsekologie en Verbruikerswetenskappe 34, pp 41 –55 (2006)
Verbruikers se ontevredenheid met produkte manifesteer in hulle klagte-gedrag. Verbruikers se klagtes word oor die algemeen in &apos;n negatiewe lig beskou, aangesien dit met hulle ontevredenheid oor &apos;n bepaalde produk of diens geassosieer word. Verbruikers se klagtes moet egter as voordelig vir die vervaardiger, kleinhandelaar en die verbruiker beskou word, aangesien dit onder andere dien as inligting wat deur verbruikers geïnisieer is om strategiese besluitneming vir kleinhandelaars en vervaardigers te vergemaklik. Verbruikers kan op hulle beurt vir produkprobleme vergoed word en op hulle regte as verbruikers aandring. Vervaardigers en kleinhandelaars kan egter net van verbruikers se behoeftes en probleme ten opsigte van produkte bewus word wanneer verbruikers dit aan hulle kommunikeer. &apos;n Konseptuele raamwerk word aangebied vir die bestudering van ontevrede verbruikers se klagte-gedrag as reaksie op die funksionele en / of simboliese produkmislukking <I>(product failure)</I> van groot elektriese huishoudelike toerusting. Die konfirmasie / diskonfirmasie-paradigma, Day en Landon se klagte-gedrag-taksonomie, Weiner se attribusieteorie en spesifieke verbruikers- en produkveranderlikes wat verband hou met klagte-gedrag dien as teoretiese agtergrond vir die konseptuele raamwerk.
An evaluation of the customer service in supermarkets in Pretoria East, Tshwane Metropolis, South Africa
Source: Journal of Family Ecology and Consumer Sciences = Tydskrif vir Gesinsekologie en Verbruikerswetenskappe 34, pp 56 –68 (2006)
Verbruikerstevredenheid word vandag op meer as bloot net die gehalte van produkte gebaseer - veral die diens wat in die kleinhandelomgewing gelewer word, word baie belangrik geag. Omdat die produkte op die winkelrakke dikwels oorwegend dieselfde is, is dienslewering uiteindelik die enigste manier waarop een handelaar homself van &apos;n ander kan onderskei. Ongelukkig kon min navorsing gevind word wat aandui hoe die harte en beursies van verbruikers in belang van handelaarslojaliteit gewen kan word. Bestaande navorsing spreek meestal enkele, baie spesifieke elemente van klantediens aan, veral in terme van hoe dit aankoopgedrag en voortgesette ondersteuning van handelaars sal beï¿½nvloed. <BR>In hierdie navorsing is veronderstel dat kleinhandelaars verbruikers se lojaliteit kon wen indien die dienskwaliteit in belang van groter verbruikerstevredenheid verbeter kon word. Deur hierdie navorsing is gepoog om vas te stel hoe verbruikers die klantediens in Suid-Afrikaanse supermarkte beoordeel sodat voorstelle gemaak kon word ten opsigte van die verbetering van spesifieke elemente van klantediens. Die elemente van dienskwaliteit wat afsonderlik of gesamentlik tot verbruikers se voorkeur vir sekere supermarkte (in terme van gereelde en herhaalde aankope) bydra, is dus ondersoek. <BR>Teorie en besprekings is binne die sisteembenadering aangebied omdat dit die geleentheid gebied het om die samehang, onderlinge belang en afhanklikheid van die onderskeie elemente van klantediens sinvol te bespreek. Die kognitiewe perspektief is betrek ter wille van &apos;n bespreking van verbruikers se interpretasie van winkeldiens. <BR>&apos;n Gerieflikheidssteekproef is deur middel van die sneeubaltegniek in Pretoria-Oos, in die geografiese metropool van Tshwane gewerf. Die area is gekies omdat daar verskeie supermarkte binne &apos;n klein radius geleë is wat dit vir verbruikers moontlik maak om verskillende supermarkte te ondersteun. Deelnemers moes in die area woonatig wees en/of daar inkopies gedoen het en moes ouer as 25 jaar wees. Geen vereiste is ten opsigte van ras of geslag gestel nie. &apos;n Kwantitatiewe data-opname tegniek is gebruik (vraelysopname), hoewel &apos;n kwalitatiewe tegniek (fokusgroepgesprekke) vooraf gebruik is om die inhoud en bewoording van die vraelys te valideer - veral om alledaagse terminologie en bykomende konstrukte te identifiseer wat moonlik nie uit die teorie duidelik geblyk het nie. <BR>Resultate het getoon dat verbruikers gereeld by verskillende supermarkte in die area koop en dat hulle die diens van sommige supermarkte betekenisvol beter ag as dié van ander. Die elemente van klantediens wat groter kritiek uitgelok het, het meestal met personeel verwante eienskappe en met <I>prosesse</I> verband gehou. Hoewel <I>prys</I> belangrik was in terme van gereelde aankope , was verbruikers meer krities ten opsigte van hoe hulle deur personeel hanteer word en ekstra moeite wat handelaars doen om die aankoopgeleentheid sonder voorval te laat verloop. Twee supermarkgroepe is betekenisvol swakker as die ander vier wat in die studie ingesluit is, beoordeel. &apos;n Interessante bevinding was dat die supermark wat die swakste beoordeel is, gedurende die voorafgaande boekjaar die meeste aan advertensie spandeer het. Die aanbeveling is dat hierdie geld beter aangewend kan word in belang van klantediens, veral in terme van die opleiding van personeel.