2. Waar daar herhaaldelike buite-egtelike verhoudings plaasvind, sonder dat die skuldige huweliksmaat enigsins ’n poging aanwend om sy weë te verander.
5. Indien een van die partye ’n baie ernstige verslawing het wat die gesin verwoes en weier om hulp te soek hiervoor.
Lindi sê: “In ander gevalle is die kans op die herstel van ’n huwelik altyd ’n moontlikheid. Klein irritasies soos slegte gewoontes, inmenging van familie of vriende, finansiële druk of slegs ’n verskil in opinies is volgens my mening konflik wat opgelos kan word indien albei partye bereid is om aan die verhouding te werk en, indien nodig, huweliksberading ondergaan,” verduidelik Lindi.
Dit is egter nooit reg om te skei as jy enigsins twyfel of dit die regte ding is om te doen nie, meen kenners. As daar geringe persoonlikheids- of belangstellingsverskille is, ’n probleem met kommunikasie is of ’n probleem is met seks (jul sekslewe is saai of daar is libido-verskille), is dit beslis nie ’n geldige rede nie.
In ’n perfekte wêreld leef mense volgens bogenoemde reëls, maar in realiteit lyk dinge anders en volgens Lindi is daar gewoonlik ’n paar redes waarom mense vandag skei – nie net een aspek nie. ’n Paar van die hoofredes wat sy in die praktyk sien, is die volgende:
Sy vertel dat die egskeidingsyfer die afgelope dekade gewissel het. Volgens die egskeidingstatistieke wat deur die Departement van Justisie uitgereik is, is daar in 2004 ’n totaal van 176 521 huwelike geregistreer teenoor 31 768 egskeidings, maar in 2012 het dié syfers met 6% gedaal met 167 264 huwelike teenoor 20 980 egskeidings. Die syfers vir egskeidings het die afgelope tydperk weer gestyg met 28% tot 50 517 sake gedurende die 2012/13 jaarlikse verslag. Die finansiële druk weens die ekonomie, asook ontrouheid, is tans die grootste redes vir egskeiding.
“Egskeiding is nooit ’n oplossing nie – dis hoogstens ’n nooduitgang. Daar is geen wenners in egskeiding nie. Niemand stap heel uit ’n egskeiding nie. Waar daar kinders is, is hulle die grootste verloorders van die gebroke huwelik.”
Aletta Loubser, ’n egskeidingsprokureur van Jeffreysbaai, sê: “Vroeër kon partye slegs deur hooggeregshowe aansoek doen vir egskeidings. Die hoofredes wat persone aanvoer vir die onherstelbare verbrokkeling van hul huwelike sluit onder ander in ’n gebrek aan kommunikasie tussen die partye, asook dat die partye nie meer lief vir mekaar en aangetrokke tot mekaar is nie. Soms is daar meer ernstige faktore wat ’n rol kan speel soos egbreuk, gesinsgeweld, asook die misbruik van alkohol en dwelms,” verduidelik Aletta.
Die egskeidingsproses het in ’n sekere sin makliker geword. “Deesdae is dit prosedureel meer toeganklik vir persone om howe te nader om te skei, aangesien persone nou die keuse het om selfs persoonlik en sonder gespesialiseerde regshulp hul plaaslike streekshowe te nader om te skei. Daar word ook egskeidingsaansoeke gebring deur verskeie bevolkingsgroepe in ons samelewing, wat vroeër baie beperk was.
“Daar is geen verpligting en vereistes wat die partye dwing om aan hulle huwelik te werk nie. Aspekte wat in ag geneem moet word met ’n egskeiding, is die reëlings in verband met die kinders, onderhoud, verdeling van die bates en kostes. Die proses kan vinnig afgehandel word indien die partye oor al die aspekte saamstem. Die proses duur langer as meer konflik bestaan of as dit langer neem om inligting te bekom,” sê Lindi.
* Het jy steeds gevoelens vir jou maat? As jou maat jou sleg behandel het, is daar waarskynlik ’n tekort aan emosionele intimiteit. Dink mooi of jy nog gevoelens van omgee en liefde het vir jou maat, voor jy voortgaan met die egskeiding. (Moet dit egter nie verwar met jammerte, skuldgevoelens of vrees vir alleenheid nie.) As daar enigsins nog liefde in jou oor is vir jou maat, oorweeg verdere berading.
* Is dit wat nog oor is van jul verhouding enigsins nog ’n huwelik? Dink mooi oor die definisie van ’n huwelik: Dis twee mense wat ’n driehoek vorm saam met God en werk vir die belang van die verhouding, nie twee mense wat veg vir hul eie behoeftes nie.
* Wil jy ’n egskeiding hê of wil jy net dreig met ’n egskeiding? As jy kwaad en gefrustreerd voel, dreig jy moontlik met egskeiding. Dit is egter ’n magspel en ’n smagting na jou maat se aandag. As julle op soek is na oplossings, sal dreigemente jou nêrens bring nie.
* Is jou besluit nugter of emosioneel? Moenie dat goeie óf slegte emosies inmeng met jou besluit nie. As jy besluit om te skei op ’n oomblik wat jy emosioneel oorweldig voel, gaan dit nie enige probleme oplos nie.
* Kyk mooi na jou redes. Hoop jy dat ’n egskeiding sal veroorsaak dat jou maat jou beter behandel en jou meer waardeer? Dit sal slegs die konflik vererger. As jy na ’n verandering smag in die dinamiek tussen jou en jou maat, skei jy vir die verkeerde redes en is verdere berading eerder die antwoord. Onthou, as julle geskei is, sal jou maat vry wees vir ander verhoudings. As dit jou ongemaklik maak, moet jy twee keer dink.
* Dink mooi oor die nagevolge. Egskeiding kan ’n verlies aan drome beteken. Dit gaan jou kinders ernstig beïnvloed en dit gaan julle moontlik finansieel ook benadeel. Oorweeg dit, maar moenie dat skuldgevoelens hieroor jou in ’n giftige verhouding laat bly waar jy gebreek word nie.
As jy oorweeg om te skei, dink weer en weer oor jou besluit. Luister na ander se menings, maar moenie dat hulle die besluit vir jou neem nie. As jy besluit om te skei: Besluit vooraf dat jy nié sal leef soos ’n slagoffer nie, maar dat jy sal vergewe sodat ’n vervulde lewe ná die egskeiding binne jou bereik is. As jy besluit om te bly of nog onseker is, doen álles wat jy kán om jou huwelik te red.
Elmarie van Wyk, ’n Imago-verhoudingsterapeut van Centurion, sê: “God is altyd groter as ons probleme en daar is altyd die kans dat die ‘skuldige’ of ‘siek’ party gesond kan word. In die gevalle waar dit (teoreties) beter is vir ’n paartjie om te skei, moet ons dit eerder in die lig daarvan sien dat die gesin teen hierdie persoon se ‘siekte’ beskerm moet word.”
Sy meen dat redes soos “ons het mekaar ontgroei” of “ek wil myself vind” nie ’n egskeiding regverdig nie, maar terselfdertyd moet albei partye gewillig wees om aan die huwelik te werk.
Anri van den Berg, ’n huweliksberader van Vita Nova in Elarduspark, waarsku dat skei of bly albei verreikende gevolge vir ’n paartjie inhou, en dat hulle gewillig moet wees om met hierdie gevolge saam te leef. Vir mense wat van mening is dat hulle al alles probeer het, gee sy die volgende raad: “Verandering is ’n proses en neem tyd – jy kan nie verwag om na een beradingsessie ’n totale ommekeer in jou verhouding te beleef nie! Dit verg tyd, geduld en harde werk. Nie ’n week nie, nie ses maande nie, maar ten minste ’n jaar. ’n Jaar se commitment, effort, sweet en trane. Jy kan enige tyd besluit om te skei, maar wanneer jy geskei is, is die omdraaikans min.”