Die Londense moltreinstelsel. Of 'Die Tjoeb', soos ons plebs hom roep. Onontbeerlik, dog sielsverwoestend. 'n Parallelle heelal waar slegs een reël geld: 'daar geld geen reëls nie'. As 'n veteraan van 'n geskatte 7000 ritte op hierdie noodsaaklike boosheid, het ek nou al net mooi álles gesien en in die proses genoegsame kennis opgedoen om 'n gesaghebbende gids vir die meer onervare pendelaar saam te stel. So hier gaat ons…of soos ons in tjoebtaal sou sê: "This train is ready to depart. Please stand clear of the closing doors".
Indien jy 'n handsak met jou saamdra, maak seker jy het jou Oysterkaart gereed wanneer jy die toegangshekke nader. Moenie wag tot jy voor die geel kaartleser tot stilstand kom voor jy naarstigtelik tussen snotbedekte snesies, bosse sleutels en verspilde Tic Tacs daarna begin soek nie. Jou tydsverkwisting sal ten beste vir jou 'n vuil kyk op die hals haal. Ten slegste, 'n kopstamp tussen die skouerblaaie.
Wees op die uitkyk vir die vlootblou staalhouer met die 'Metro'-kenteken daarop afgeëts. Indien daar darem nog 'n handvol koerantjies na jou loer, beter jy opskud, want jy kan dit dalk nog maak. Maar indien die lááste Metro voor jou neus weggeraap word en die woorde 'better be quick' onder in daai staalhouer sigbaar is, kan jy maar vergeet. Jy gáán laat wees vir werk.
Kyk wyd uit vir die moltreinmaaifoedie. Daardie oorlamse verskoning vir 'n mens wat ná jou op die platform arriveer, maar met 'n slinkse bedrewenheid vóór jou sal indruk om die laaste sitplek op die trok te bekom. Moet dit nie toelaat nie. Staan jou man. Klap hom, trap hom, têkkel of trip hom. Wat dit ookal mag verg. Moet net nie dat hy wegkom met sy onderduimshede nie.
Wanneer jy eers jou sit gekry het, wees tog bedag op die denkbeeldige skeidslyn tussen die sitplekke. Posisioneer jou elmboë ferm aan die binnekant van die armleuning om sodoende enige potensiële konfliksituasie te vermy. Indien jy jou egter aan die ontvángkant bevind van iemand wat aan 'n spasiëringsbewustheidsgebrek ly, gee hom gerus 'n ligte pompie om hom te wys op sy onbedagsaamheid. Volg dit egter altyd op met 'n 'sorry mate' en gee voor dat dit bloot per ongeluk was. Hy sál die skimp vang.
Indien jy, soos ek, uitermate welbedeeld is, sal jy dalk daarmee sukkel, maar probeer tog veg teen die instink om jou met oop ketels op 'n sitplek neer te plak. Onthou, jou knietjies teen die persoon langs jou s'n mag dalk net die indruk wek dat jy met 'n subtiele flankering doenig is. Wat dalk net in jou gesig kan ontplof. Indien jy 'n lid van die skoner geslag is, hou ook maar jou bene toe. Vir voor die handliggende redes.
Op die tjoeb kry mens soms die gevoel dat iemand besig is om jou koerant oor jou skouer te lees. En daai gevoel is gewoonlik in die kol. Moet jou egter nie hovaardig hou en jou koerant van só 'n persoon wegdraai nie. Vra eerder die oor-die-skouer-loerder om een kant van jou koerant vas te hou en saam met jou die hoofberig te analiseer. Sy belangstelling in jou leesstof sal nie veel langer voortduur nie. Dit waarborg ek jou.
Jy sal jou vroeër of later vasloop teen die iPod-pendelaar en jy sál geïrriteerd raak met die tss-n-tss-n-tss wat uit sy oorfone uit opklink. Haal diep asem, tel tot by tien en laat dit gaan. Dis nie die moeite werd om jouself daaroor te verknies nie. Dis die ou sónder die oorfone, uit wie se selfoon rap– en hip-hoptjoens opklink vir almal om te hoor, vir wie jy éintlik jou mes moet inhê. Gaan neem stilweg stelling langs só 'n persoon in en val in jou beste operastem weg met 'n luidkeelse weergawe van O sole mio. Indien hy sou protesteer, vra om verskoning en voer aan dat jy onder die indruk verkeer het dat julle besig was met 'n wederkerige musiekwaarderingsessie.
Ek weet dis baie inligting om in te neem, so ek gaan vir eers hiermee volstaan. We apologise for the delay in your service. Gaan internaliseer maar eers hierdie skerpsinnige insiggewendhede en dan sien ek julle volgende week vir Les 2. We thank you for travelling on the London Underground and we hope to see you again soon. Selfde tyd, selfde plek. Please mind the gap when you leave the train.