Briewelaai - B L O O T S
In die dorre woestyn van middelmatigheid ('n ou geneul van my oor die toestand van kreatiwiteit in Afrikaans) is daar nou uiteindelik 'n verfrissende oase – sonder te veel inmenging (hopelik) van té slim akademici, sommige snobistiese gepubliseerdes en ander hoogheiliges wat die geskrewe woord vir 'n nuwe skrywer so vreesaanjaend maak soos 'n puisie op 'n skoonheidskoningin se agterent.
Dis hoog tyd dat Afrikaans teruggegee word vir sy mense – waar hy hoort om asem te haal, te groei en te ontwikkel. Al hoe ons dit gaan regkry is om almal wat wil skryf die kans te gun om die pen op te neem en vreesloos kreatief te raak.
Dankie tog dat daar nou 'n hawe is, wat jong en ongepubliseerde skrywers verwelkom om hier hulle voete te vind en vreesloos kreatief te wees.
Alle voorspoed met dié perd wat jy opgesaal het. Ry hom Bloots!
Dis nie ongewoon dat mense kla oor die "Afrikaanse akademici" se beweerde onvrede met Internet-gedigte nie. Daar is nou weer so 'n brief (nie die een hierbo nie). Mens neem aan daar word verwys na dosente in die vak Afrikaans (en Nederlands). Dis egter jammer daar word nie na uitsprake verwys, met vermelding van die persoon en bron nie. Dan kan daar indien nodig genoem en verdoem word. Debat kan ontstaan. Om egter die hele eerbare bedryf oor verskeie universiteite (ook hulle wat al afbetaal is of sonder werk sit omdat departemente gesluit is), is teenproduktief. Dit het gebeur met digters van Dertig en Veertig, terwyl hulle (sg. "akademiese digters") nie een in die vak was nie. Dien dit 'n taal as dit bloot gebruik word? Ook op skrif en met rym? Of is dit eers wanneer die teks monument word eerder as bloot brieflike vers dat dit iets beteken vir Taal en Volk in wording? Daar het al wonderlike verse op die Facebook-blaaie verskyn; die digters tree saam met bekendes by Digsange op. Noem asb nou wie skuldig is! Algemene verdagmakery is gemeen.
'n Ope brief aan die Afrikaanse akademici
Hier vanuit 'n bedompige Kuala Lumpur, kyk ek die afgelope paar maande met tweestrydige gemoed na die al-groterwordende gaping wat blykbaar tussen die literêre "have's" en die bourgeois "have nots" van die Afrikaanse skryfwêreld bestaan. As Afrikaner behoort dit my nie te verbaas nie, want twis en onmin - soos bewys tydens die Groot Trek - is vasgevang in ons DNA, en die idee van saamstaan vir 'n saak (en iets groots soos die groei van die Afrikaanse taal) was nog nooit 'n konsep wat ons nasie onderskryf het nie.
Nou wonder ek maar net of die feit dat dit deesdae so maklik is vir enige mens om sy of haar versies te publiseer, al is dit net in die kuberruimte hier op Facebook of ander webwerwe soos WOES, wat die tradisionele skrywerselite ongemaklik op hul stoele laat rondskuif? Dan is daar ook die oordeel wat gevel word oor die kwaliteit van die Facebook-verse. Ja, elke gedig wat so teen die spoed van lig op al die verskillende blaaie en in verskillende groepe geplaas word, is nie noodwendig 'n literêre meesterstuk nie en voldoen nie aan al die vereistes van rym, ritme en ekonomie nie. Maar moet ons nie eerder jubel nie oor die feit dat daar elke dag DUISENDE Afrikaanse woorde geskryf en vir die publiek beskikbaar gemaak word?
Dikwels voel 'n mens gefrustreerd as jy vers op vers deur die kuberworsmasjien op bladsy na bladsy sien, en jy wens dat daar net 'n bietjie meer tyd geneem is om dit af te rond…maar dink net daaraan: ons taal herleef! Nuwe woorde word gevorm. Die gewone man op straat hoef nie in Exclusive Books 'n digbundel deur te blaai om ons taal te hoor weergalm nie. In plaas daarvan dat daar neergekyk word op hierdie grassroots beweging, moet dit eerder aangegryp word vir die momentum en groei wat dit bring. 'n Ware leier eien nie die sukses aan homself toe nie. 'n Leier help ander om hul innerlike krag en potensiaal en talent te ontwikkel!
'n Baie bekende skrywer van leierskapsliteratuur, John C. Maxwell, skryf in sy boek, "Everyone Communicates Few Connect", dat navorsing op effektiewe leierskapstyle van suksesvolle leiers bevind dat die manier waarop die leiers kommunikeer geweldig belangrik is (en ja, dit is nou nie eintlik vir ons nuus nie, is dit!) Dit gaan nie, volgens Maxwell, oor die woorde wat jy gebruik nie. Jy kry mense se lojaliteit as jy jou boodskappe oordra op 'n manier wat wys dat jy rerig in hulle sukses en welsyn belang stel. Dat jy kommunikeer, nie op 'n koue en kliniese wyse wat jou geleerdheid in ander se gesigte druk nie, maar op 'n manier wat die gewone man aanklank by jou laat vind. Dit is my ondervinding dat akademici hulself beskerm met die doringtakke van akademiese woordeskat en frases en dus nie dit regkry om daardie band met die gewone volk te maak nie. Soms wil mense net voel daar is rerige omgee vir die taal, want ons taal is ons bakermat, en wil nie teen 'n muur van kliniese woordeboektaal vasloop nie.