Vervreemd én versoend? – Hervormend
'n Babelse verwarring, of winde van verandering?
Dis die dag toe God die Heilige Gees kom. Dis Pinkster.
Die Hervormde Kerk het nog nooit groot gewag gemaak van hierdie week voor Pinkster nie, nie meer as met enige ander van ons geloofsfeeste nie, deels omdat ons geesdrywing vermoed het. Ons het nie veel erg aan korttermyn emosionele opwellings nie. Ons Susters is daarmee meer gemaklik. Ons Hervormdes is van agterdog die meesters: Anti-alles, oom van niks.
Maar glo jy nou deesdae Charismaties, is dit heeljaar Pinkster: die gevaar van verbygaande vergeesteliking is ondervang. Voel ons nóú daaroor beter? Nee.
Ek is vir beide die pole bang, en helaas, dalk vir die middel ook:
Dat ons die Heilige Gees onderskat of ignoreer oor ons self baie goed regkom, baie dankie. Dat God die Heilige Gees aan ons geen verskil meer maak nie.
Dat ons die Heilige Gees oordryf. Dat ons op loop gaan agter ekstatiese belewenisse aan, menslike ontwikkeling en prestasie najaag, geluk verwag, voorspoed eis, asof die Gees van God 'n doepa is wat ons toor.
En in die middel? Dat ons die Heilige Gees nie ken nie.
Kom ons vra vandag in ons erediens vir die Heilige Gees wat maak Hy hier.
Handelinge 2 verse 1 tot 13
Genesis 11 verse 1 tot 9
9 Junie 2019, NHKA Kampersrus
Gesang 432 strofes 1 en 2.
Gesang 437 strofes 1 en 2.
Psalm 34 strofes 2, 3 en 4.
Gesang 434 strofes 1, 2 en 3
Gesang 433 strofes 1, 2, 3 en 4.
Gesang 436 strofes 1, 2 en 3.
Gesang 435 strofe 1.
Gesang 439 strofes 1 en 2.
Gesang 440 strofe 1
Skyfie: Pinkster 2019. Kom, Heilige Gees!
Skyfie: Pinkster. Vervreemd én versoend? 'n Babelse verwarring of winde van verandering?
Skyfie: Staan op. Toetredelied. Sing Gesang 432 strofes 1 en 2. Eer en aanbid God die Heilige Gees.
Kom ons loof eers die Heilige Gees soos wat die Bybel sê ons moet. Die Heilige Gees is God. Staan op vir ons eerbetoon aan God die Heilige Gees in ons toetredelied
Projeksie: Begeleiding begin hier.
Skyfie: Bly staan. Votum en seën. Hy doop met die Heilige Gees en met vuur.
Ek doop julle wel met water omdat julle julle bekeer het, maar Hy wat ná my kom, is my meerdere, en ek is nie eers werd om sy skoene uit te trek nie. Hy sal julle met die Heilige Gees en met vuur doop.
Skyfie: Bly staan. Sing sy lof. Gesang 437 strofes 1 en 2. Gees van God, vervul ons!
Kom ons vra die Heilige Gees om ons lippe weer met sy vuur te kom aanraak. Dis 'n onbekende lied. Lees hom net hardop as jy nie kans sien vir sing nie.
Skyfie: Sit. Die wil van God. "Wat moet ons doen, broers?"
. . . Die mense [is] diep getref en het . . . vir Petrus en die ander apostels gevra: "Wat moet ons doen, broers?"
Skuldbelydenis en bekering.
Skyfie: Sit. Skuld en bekering. Verootmoedig!
Bekering is wat God van ons vra. Psalm 51 sê
'n Offer vra U nie, anders sou ek dit bring; 'n brandoffer wil U nie hê nie.
Die offer wat U wil hê, o God, is verootmoediging: U sal 'n hart vol ootmoed en berou nie gering ag nie, o God.
Skyfie: Sit. Skuld en bekering. Sing Psalm 34 : 2, 3 en 4. Ootmoediges is bly!
Mense wat hulle berouvol oor sondes voor God verootmoedig, word bly. Sing saam
Skyfie: Sit. Daar is genade! Ek is een van die ellendiges wat geroep het. Die Here het gehoor, uit al my benoudhede het Hy my gered.
Luister weer hoe getuig Psalm 34 van God se genade.
Skyfie: Sit. Bely hoe die Engel van Here kom laer opslaan om ons te red. Belydenis van Nicea.
Die Engel van die Here het om ons ontwil kom laer opslaan om ons te red. Hoor dit in die Kerk se belydenis wat van Nicea af al met ons saamkom.
Skyfie: . . . . en in die Heilige Gees, . . .
Skyfie: Sit. Toewyding aan God die Heilige Gees. Sing Gesang 434 : 1, 2 en 3. Aanbid en verheerlik God die Heilige Gees.
Kom ons wy ons aan God die Heilige Gees. Aanbid en verheerlik Hom met
Skyfie: Gebedshouding. Aanbid saam vir God die Heilige Gees.
Staan almal aan die einde van die gebed wat ék bid op, en bid dan almal saam met my die lied wat sonder aankondiging sal volg, Gesang 433. Kom ons bid nou almal saam met jou gewone gebedshouding.
Skyfie: Sit. Sing Gesang 433 : 1, 2, 3 en 4. Kom, Gees van God, kom. . .
Die Here belowe dat Hy selfs die Heilige Gees gee aan mense wat vra. Kom ons roep na God om te kom. Sing
Skyfie: Sit. Skriflesing. Handelinge 2 verse 1 tot 13. Bladsy 161, Nuwe Testament, 1983-AV
Bladsy 161 van die Nuwe Testament.
Verras en verbaas sê hulle toe: "Die mense wat daar praat, is tog almal Galileërs.
Hoe hoor elkeen van ons dan sy eie moedertaal?
Perse, Mediërs en Elamiete, sowel as die inwoners van Mesopotamië, Judea en Kappadosië, Pontus en die provinsie Asië,
Frigië en Pamfilië, Egipte en die dele van Libië om Sirene, mense uit Rome,
Jode sowel as heidene wat die Joodse geloof aangeneem het, Kretensers en Arabiere – ons hoor hulle in ons eie tale praat oor die groot dinge wat God gedoen het."
Skyfie: Sit. Sing Gesang 436 : 1, 2 en 3. Laat kom die koninkryk met mag.
Kom ons sing oor die kragtige werk wat die Heilige Gees doen. Hy laat kom die koninkryk met mag. Hy herskep ons. Hy bring ons tot bekering. Bly sit en sing saam
Skyfie: Sit. Skriflesing. Genesis 11 verse 1 tot 9. Ou Testament, bladsy 10, 1983-AV.
Genesis 11 : 1 tot 9
Bladsy 10 van die Ou Testament.
Toe die mense ooswaarts getrek het, het hulle uitgekom by 'n vlakte in Sinar en daar gaan woon.
Hulle het op 'n keer vir mekaar gesê: "Kom ons maak stene en ons brand hulle hard." Hulle het toe stene in plaas van klip gebruik en asfalt in plaas van klei.
Toe sê hulle: "Kom ons bou vir ons 'n stad met 'n toring waarvan die punt tot in die hemel reik en ons maak so vir ons 'n naam. Dan sal ons nie oor die hele aarde versprei nie."
en toe sê Hy: "Hier is hulle een volk en almal het een taal. Hulle het nog maar net begin om iets te doen. Hierna sal niks wat hulle beplan vir hulle onmoontlik wees nie.
Kom laat Ons afgaan en verwarring bring in hulle taal, sodat die een nie die ander verstaan nie."
Skyfie: Sit. Sing Gesang 435 : 1. Heilige Gees, U bou 'n tempel. . .
Ek het 'n vriend wat die ou Duitse stad Hamburg onthou soos dit in sy kleintyd was: Kerktorings was, nes in Karoodorpe, van alle geboue die hoogste. As jy nóú na Hamburg kyk, verdwerg die wolkekrabbers die kerke. Jan het altyd gesê: Kyk al die tempels wat ons vir geld gebou het. Bly sit en sing saam
Dié twee gebeure in die Bybel word met mekaar in verband gebring:
Wat gebeur het toe die Heilige Gees uitgestort is, en
Hoe God die bouwerk aan die Toring van Babel in die wiele gery het.
Beide gebeur omdat God ingryp, en albei kere lol God met taal, of indien nie met taal self nie, dan met hoe mense mekaar verstaan. By Babel stort alle begrip vir mekaar in duie, en mense spat uitmekaar; met Pinkster hoor al wat 'n mens is 'n geraas wat hulle aantrek: die nuus oor God se Christus in hulle éie moedertaal, maar op 'n baie vreemde plek.
Só begin die vertelling oor daardie Pinkster. Wel, die dissipels was almal saam. Kort voor lank sou die hele Verenigde Nasies ook voor die deur kom staan en vra wat aangaan, want hierdie eendrag is vreemd.
By Babel is almal saam op 'n vlakte in Sinar, en húlle weer is dit met mekaar roerend eens: Ons hóórt saam!
"Kom ons bou vir ons 'n stad met 'n toring waarvan die punt tot in die hemel reik en ons maak so vir ons 'n naam. Dan sal ons nie oor die hele aarde versprei nie."
Mense by Sinar wil keer dat hulle uitmekaarspat. Eendrag maak mag. 'n Indrukwekkende toringwerk sal die baken van hulle samelewing wees.
Skyfie: Siggurat by Choga
Heel godsdienstig ook, dié spulletjie, want die toring, dalk 'n destydse siggurat, sou 'n plek wees waar 'n mens God ontmoet. Dis wat bedoel word met 'n punt van die toring wat aan die hemel sou raak. Jy klim in 'n siggurat op juis om heelbo vir God te kry, en daar te aanbid. Hulle ontwikkel toe ook nuwe boutegnieke en boumateriale wat so 'n konstruksie binne hulle bereik bring: die hoogste gebou ooit.
Dis op die ou end toe nou nie so 'n vreeslike hoë toring nie – die hemel is verder weg as wat gehoop is – want om net na die ding te kom kyk, moet God nog hiernatoe afkom. Dis nog maar lagwekkend kleinskaal.
Maar die hele idee wat agter die ding sit, is groots: Mense wil vir hulleself naam maak, en pleks van horisontaal versprei, wil hulle op, hulle wil klim, tot by God opklim. Nes Adam en Eva in die tuin destyds, wil mense by God uitkom, en soos God word.
God steek 'n stokkie vir die ambisieuse bouwerk deur 'n baie eenvoudige ingryp: God verongeluk mense se begrip vir mekaar. Daarvoor het 'n mens nie eers regtig ander tale nodig nie. Wanneer laas het ons Afrikaners mekaar goed verstaan? Het ons al ooit? Daar staan die toring nou stomp en onklaar, en al om die ding vat mense kopskuddend die trekpad, op soek na 'n plek waar nog geen ander mense is nie, want vir mense kry jy om die dood nie verstaan nie.
God vervreem Sinar se mense van mekaar, en daarmeesaam verbrokkel hulle ideale vir eendrag, die groot bouwerk en die goeie naam. Hulle gee die vervloekte plek dieselfde naam as die stad waarheen Israel in ballingskap weggevoer sou word en deur vreemde oorheersers verdruk is. Babel hou vir Israel net mooi niks goeds in nie.
Met die eerste blik op Pinkster, wil dit lyk of God dié Babelse ballingskap en begripskrisis omkeer. Miskien, miskien nie.
Jerusalem is 'n kosmopolitaanse stad: Daar is mense van elke uithoek daar bymekaar. En wat die mense hoor, in hulle eie moedertale hoor, is hoedat "hulle [hierdie Galileërs] in ons eie tale praat oor die groot dinge wat God gedoen het." Daar staan nie dat al wat leef nou skielik weer een taal het nie, nie een verstáánbare taal nie, en ook nie 'n gemoedelike gebrabbel nie. Wat wel waar is, is dat almal in 'n sekere sin nou die dieselfde taal oor Gód praat. Daar ís nuwe insig, nuwe begrip vir God.
Maar ons moet ook raaksien dis nie asof dié nuutgevonde begrip vir álle mense geld nie: Die mense wat kom luister, is man en muis almal van hulle Judeërs. Die heidene onder hulle, onder andere Kretensers en Arabiere, is wel nie etniese Jode nie, maar hulle is mense uit heidennasies wat die Joodse godsdiens aangeneem het. Darem verstaan rasegte- én geloofsjode nou ten minste hier word gepraat oor een en dieselfde God van Israel, die God van Abraham, Isak en Jakob. Nee, Pinkster keer wat by Babel gebeur het, nie om nie; nog nie.
By Babel spat die mensdom uiteen. Net daarna kies God een familie om 'n voorbeeldvolk mee te begin. Met Pinkster kom God se Heilige Gees ook nog net weer by daardie selfde Joodse volk uit. Nie dat hierdie nuwe inisiatief van God selfs net die Jode weer eendragtig maak in wat hulle glo nie; dié skeuring in Joodse geledere gaan vir hulle breek. Die verdeeldheid in geloof wat nou volg, is die ergste ooit. Die nuwe insigte wat eertydse Joodse gelowiges wél kry, is nog glad nie klinkklaar duidelik nie. Hierdie ouens is almal verbaas en uit die veld geslaan. Party het vir mekaar gevra: "Wat kan dit tog beteken?" (Dis "die Hervormers" onder hulle, vermoed ek, wat sê: "Dis 'n dronknes, nege-uur in die môre! Sies, man!")
Nee, dis nog glad nie duidelik wat aan't gebeur is nie, nie eers die kerk en sy dominees besef al die omvang van wat God nou doen nie. Daaroor sou nog eers 'n algemene kerkvergadering getuienis moes inwin en dán besluit: God is vir álle mense, Jesus sterf vir álle sonde, die Heilige Gees kom oor álmal wat glo, Jode én Grieke, mans én vroue, grootmense én kinders, die hele lot van ons. En dit gebeur nie oor ons siggurat nou uiteindelik soos wolkekrabbers by die hemel bykom nie, of omdat ons tempels en tabernakels nou skielik vir God goed en groot genoeg is dat Hy hier inpas en kom intrek nie. Ons kerke is nie eensklaps òf volkseie òf geïntegreerd genoeg dat God Hom nou hier tuis voel nie.
Skyfie: Stalaktiet foto
God bou self sy kerk. In die plek van ons Babeltorings hier van onder af op aanmekaargesit, bou God 'n onderstebo Babel wat soos 'n stalaktiet uit die hemel uit afhang. Stalaktiete is gestolde minerale wat in vloeistofvorm van bo af afloop, en versteen voor dit drup.
Skyfie: Druipsteen foto
In Nederlands het hulle die mooi woord "druipsteen" daarvoor. Soos druipsteen, kry jy die Here se kerk nie van onder af op gebou nie. Die water wat lewe gee, kom van bo af.
Natuurlik kry jy stalagmiete ook, die pilare wat van onder of opgroei: die torings van Babel. Hoe verskil die kerk van torings van Babel?
In die kerk leef en woon God. Sy Naam word daar verheerlik. In Babel maak mense naam vir hulleself.
In torings van Babel wil mense soos God word. In die kerk laat mense God toe om God te wees. Daar die mense vir God, en nie andersom nie.
'n Mens sou verwag dat die kerk beter as Babel met eendrag kon slaag. Toe nou nie. Hier paradeer rondom ons soveel kerke, elk met 'n ander geloof, sodat mense geen kerk meer vertrou oor wat waar is nie. Ons is maar net een van baie. Jy kan sonder wroeging hiervandaan aanskuif na 'n ander een toe net oor die stoele daar sagter sit.
Nou wonder ons, Gees van God, wat wás dan die doel van u koms?
God kom af, soos by Babel se toring, want ons het nog niks met bouwerk reggekry wat hoog genoeg bykom dat ons vir God in die oë kan kyk nie. Nie eers die kerk kom by nie. God die Heilige Gees bou buitendien die kerk, nie een van ons nie, so die kerk tel nie. God die Heilige Gees drup soos lewende water in elke mens in, en ons groei aan God vas. Sodra iemand glo, kan jy maar weet dis die Heilige Gees wat by daardie gelowige mens se oë vir jou kyk. Herken jy die Heilige Gees dáár, in iemand anders, is dit net omdat jy die Heilige Gees hier van binne af alreeds leer ken het. Dis tog hoe herkenning werk. Daarvan kom dan hoogagting en respek vir die Heilige Gees wat jy in ander mense sien, en begrip vir die mense waarin jy die Heilige Gees teëkom. So begin eenheid groei, soos druipsteen wat God van die dak af afwaarts bou.
Skyfie: Vervreemd en versoend!
U wou ons aan God vasmaak, nè? Ons wat van God vervreemd was, van voor Babel af al, oor ons ons alewig verbeel ons kan ons eie god wees, vir ons kom U weer met God versoen. Wat Jesus 2000 jaar gelede begin het, kom maak U in 2019 klaar. Wel, U slaag daarin: Ons is aan God vas.
Maar wat is dit wat in ons bouwerk verwarring afgee, eerder as verandering?
Daar is gans te veel opgewondenheid oor die Heilige Gees asof Hy 'n elikser is, 'n doepa wat jy drink of 'n pilletjie wat jy sluk wat jou laat goed voel. Daar is gans te veel verwagting dat die Heilige Gees 'n magiese suksesresep is, 'n waarborg vir mense se vooruitgang, en kerk en erediens 'n skool is waar jy jou menslike potensiaal kom ontwikkel deur tegnieke en denkpatrone aan te leer wat jou meer veerkragtig en voorspoedig maak. As jy kerk toe kom om jou in staat te stel om jou eie drome waar te maak en jou ideale te verwesenlik, as kerk vir jou selfontwikkeling en selfaktualisering geword het, is jou toring van Babel mooi aan't klim, maar ook gedoem. Want dan verstaan jy vir God nie. Dan gaan jy eersdaags van hierdie kerk ook gee pad, want jou begrip vir God het in die slag gebly.
By Babel word God ingetrek in 'n lewe en 'n wêreld soos ons dit wil hê. Ons woede oor God nie wil saamwerk nie, laat ons van God af padgee, pleks vir God sy sin te gee.
Die ooreenkomste tussen Pinkster en Babel is dat in beide gevalle God mense se eie planne verongeluk en sy eie plan laat seëvier. Die verskil tussen Babel en Pinkster is dat die Gees mense oor die groot dinge wat God doen, laat praat, en nie oor hoe groot mense is of nog kan word nie. God kom sy eie verhaal vertel. God kom daarvoor na mense toe af, want alle selfgemaakte klouterrame na Hom toe op, is hopeloos te kort. Nee, God vervreem ons nie van Hom in Babel en kom soek met Pinkster weer witvoetjie nie. God het telkens een en dieselfde agenda: God laat Hom nie opeis en in besit neem en tot huisgod verklaar nie. God laat Hom nie deur mense troef nie. En onthou ook tog maar: Die Heilige Gees is God, nie jou boesempel nie. En die koninkryk van God, is nie net vir jou geluk en voorspoed daar nie. Die koninkryk van God is vir almal, en kom van God af. Maar in die koninkryk van God gebeur God en sy wil; sy Naam is in sy kerk groot.
Saamkoekery om die Babeltoring is nie sonde nie, en te vlug van verwarring om sin te vind is nie vroom nie. Nie saamkom om aan die kerk gestalte te gee en God se koninkryk te laat blyk, is sonde nie, dis dan die hele idee. Dis hoekom die Heilige Gees hier is!
Nee, dis dat mense God wil word, wat die wêreld beduiwel. Om die Heilige Gees te misbruik soos jou vloerlap, soos Aladdin sy lampgees wat met 'n ligte vryfie dienswillig kom aanmeld vir jou wense en instruksies, is nie geloof nie. En om jou te vervies as die Heilige Gees nie jou idee van God se groot dade in jou lewe kom aflewer nie, beteken nie die Gees is nie hier nie. Die Heilige Gees ja en amen nie op alles wat jy wil hê nie. Raak jy vir God daaroor kwaad, is dit oor jy vir God nou nie begryp nie.
Hoor mooi wat ek sê, en gaan dink daaroor: Die Heilige Gees stel jou, en ander mense om jou, in staat om self iets aan jou omstandighede en aan die wêreld te gaan doen.
Dis wat die Heilige Gees hier kom doen:
Die Heilige Gees maak mense gewillig om God se wil te doen
Die Heilige Gees bemagtig ons dan om God se wil gedoen te kry.
Hy sit vleis aan die geraamte van Jesus se kerk: daai vleis en bloed is ek en jy.
Kom ons sit vir 'n kort rukkie stil en dink na oor wat ons en die Heilige Gees saam hier doen.
Dankgebed / Slotsang (Staan)
Skyfie: Staan. Sing Gesang 439 : 1 en 2. Heilige Gees, maak ons nuut, maar soos wat u Woord ons leer.
In ons tyd word die Heilige Gees 'n huisgodjie of 'n opkikker, 'n superkrag wat mense moet laat wen en wins maak, ons gesondheid waarborg en voorspoed moet verseker. Maar dis nie wie die Heilige Gees is nie. Sing nou saam en bely dat die Heilige Gees jou lewe elke dag moet nuut maak, maar dan soos wat die Woord sê Hy dit doen: Sodat ons die ware God kan eer.
Skyfie: Staan. Seën. God, wat die harte ken, het dit bevestig deur die Heilige Gees aan hulle te gee net soos aan ons.
Na 'n lang bespreking het Petrus opgestaan en vir hulle gesê: "Broers, julle weet dat God my lankal uit julle geledere gekies het om die evangelie aan die heidennasies te verkondig sodat hulle kan glo.
Hy het geen onderskeid tussen ons en hulle gemaak nie: Hy het ook hulle harte deur die geloof gereinig. . .
. . . Ons, en ook hierdie gelowiges, glo dat ons net deur die genade van die Here Jesus gered word."
So het God ook vir ons gered.
Skyfie: Staan. Respons. Sing Gesang 440 : 1. Die Here salf ons met sy Gees!
Skyfie: Pinkster. Vervreemd en toe versoen? 'n Babelse verwarring of winde van verandering? Transkripsie: https://hennielagrange.wordpress.com/
Projeksie: Musiek. Begeleiding begin hier.
Insameling van die dankoffers
Posted on 9 June 2019 1 July 2019 Posted in Eredienste, Gedink oor God, HervormdTagged Babel, begrip, God die Heilige Gees, Pinkster, toring van Babel, uitstorting van die Heilige Gees, verwarring