Transnet stel nuwe loonaanbod voorFoto bloot ter illustrasie. (Foto: Facebook) Transnet het Maandag ŉ nuwe loonaanbod aan die vakbonde Untu en Satawu voorgelê in die hoop om die voortslepende staking by die maatskappy tot ŉ einde te bring. Die nuwe aanbod, wat vir die volgende drie jaar sal geld, kom nadat Transnet vir die afgelope twee dae in samesprekings met die vakbonde was. Die Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie (KVBA) het as bemiddelaar by die loononderhandelings opgetree. “Daar word gepoog om ŉ balans tussen albei kante se belange te vind. Bewustheid oor die bekostigbaarheid en volhoubaarheid van die loonverhogings vir die besigheid is belangrik, maar ook die hoë lewenskoste wat werknemers tans in die gesig staar,” lui Transnet se verklaring oor die loongeskil. Transnet stel in sy jongste aanbod ŉ loonverhoging van 4,5% vir alle werkers voor, wat vanaf Oktober vanjaar sal geld. Transnet-werkers vra verhogings van tussen 12% en 13,5%. ŉ Verhoging van 5,3% sal dan in die 2023-’24‑ en 2024-’25‑ finansiële jaar van krag wees. Transnet sal hiervolgens ook werkers se mediesefondsbydraes vir die huidige finansiële jaar met 4,5% vermeerder. Dit sal aangepas word in lyn met die loonverhogings vir die volgende twee jaar. Indien dié aanbod aanvaar word, sal dit vanaf April vanjaar in werking tree. Dit beteken dat Transnet ook ses maande se lone terugwerkend sal betaal. Die eerste drie maande se betaling sal teen 15 November geskied, terwyl die res op 16 Januarie betaal sal word. “Die partye het egter nog nie hierdie aanbod aanvaar nie, maar samesprekings is aan die gang.” ‘Kritiek’ dat staking eindig Die Wes-Kaapse premier, Alan Winde, sê dit is van kardinale belang dat daar ŉ ooreenkoms oor die loongeskil bereik word sodat die voortslepende staking tot ŉ einde kom. Volgens die premier kos die staking Suid-Afrika se ekonomie sowat R1 miljard per dag. Dit is omdat bedrywighede by veral invoer- en uitvoerterminale aan die kus skraps is. “Hierdie nywerheidstaking kom op ŉ kritieke tyd. Ons moet hard werk om weer ons ekonomie ná die Covid-19-pandemie op te bou, maar die staking belemmer ons pogings,” sê hy. Die Wes-Kaap alleen het verlede jaar 90% van sy primêre landbouprodukte deur die seehawe uitgevoer. Slegs 6% is via lugvervoer, 3% via landgrenshawens en 1% via binnelandse vrageindpunte uitgevoer. Transnet is verantwoordelik vir Suid-Afrika se spoorvragnetwerk en om al die land se hawens te bedryf. “Op die ou end is dit ons burgers wat die gevolge van die ontwrigtende staking gaan dra, veral die duisende mense wat in ons landbousektor en ander uitvoersektore werksaam is,” sê Winde. Die Suid-Afrikaanse Vereniging van Vragversenders (SAAFF) het reeds gemaan dat die staking, indien dit verder aangaan, ŉ verwoestende uitwerking op die ekonomie sal hê. Transnet is egter hoopvol dat die gesprekke met die vakbonde vrugte sal af werp.