AFRIKAANSE OPSOMMING: Hierdie navorsing ondersoek die moontlikheid om koolstof-nanostrukture in sensor-apparate te gebruik. Grafeen en koolstof-nanobuisies (KNB) is die nanostrukture wat in die ontwikkelde sensors gebruik is. Grafeen is 'n enkel atomiese koolsto agie en KNBs is 'n opgerolde grafeenlagie wat 'n buisie vorm. Die unieke struktuur en ongeloo ike eienskappe van beide hierdie materiale, maak hulle uiters geskik om in sensor-toepassings gebruik te word. 'n Grafeensensor is ontwikkel en eksperimente is uitgevoer om te bepaal of grafeen 'n goeie kanidaat is om in 'n wye verskeidenheid van toepassings gebruik te word. Die grafeensensor is suksesvol aangewend as 'n humiditeitsensor en dit het gelei tot die uitvindsel dat humiditeit gebruik kan word om die energiegaping in grafeen te varieer. Die absorpsie van CO2 in grafeen is suksesvol gemeet deur oppervlak akoestiese golwe te gebruik. Gevolglik kan enige gas wat grafeen absorbeer op hierdie manier gemeet word. Die gebruik van grafeen is in drie vloeistof-toepassings getoets. Die grafeen het geen potensiaal getoon om as 'n pH-sensor of as 'n vloei-sensor aangewend te word nie. 'n Eksperiment is ook uitgevoer om te toets of grafeen die e ektiwiteit van 'n water-elektroliese proses kan verhoog, maar die resultate het gewys dat dit nie 'n wesenlike verskil maak nie. 'n KNB-gassensor, wat 'n gas identi seer uit die ioniseerings eienskappe van die gas, is bestudeer en ontwikkel. Die lengte van die KNBs wat gegroei is, was onvoldoende en daar is gefokus op die ontwerp van 'n model van die sensor wat gebruik kan word om dit optimaal te ontwerp. Die resultate van die eksperimente het bevestig dat koolstof-nanostrukture soos grafeen en KNB baie potentiaal het om in toekomstige sensor-toepassings gebruik te word.