Hoe rommelstatus jou sak raakFoto: Pexels/Pixabay.com Die kredietgraderingsagentskap Standard & Poor Global Ratings (S&P) het Maandagaand die staatskuld in buitelandse geldeenhede afgegradeer en die meeste ontleders verwag dat die rand-effekte ook afgegradeer sal word. Die vraag op almal se lippe is nou: Hoe gaan die afgradering die verbruiker se beursie raak? “Ek dink nie verbruikers gaan dadelik die impak van Suid-Afrika se rommelstatus voel nie. Ek is eintlik meer bekommerd oor die langtermyneffek wat die afgradering na rommelstatus op inflasiekoerse kan hê. Voorts dink ek ook hoër belastingheffings sal die manier wees waarop verbruikers dit gaan ontgeld, sodat die regering sy tekort op sy begroting kan finansier,” het Francois Smit, finansiële raadgewer van Solidariteit Finansiële Dienste, gesê. Edward Blight, ŉ dosent in ekonomie aan Akademia, verduidelik dat ŉ mens sal moet onderskei tussen die korttermyn- en langtermyn-implikasies van die rommelstatus. “In die korttermyn kan dit lei tot die depresiasie van die rand. Suid-Afrika voer die meeste van ons produkte in en die depresiasie van die rand sal beteken dat invoere duurder word,” het Blight gesê. Ontleders verwag dat die rand tot R16 of R17 kan verswak, veral indien kredietgraderingsagentskappe die rand-effekte sou afgradeer. Volgens Wouter Snyman, uitvoerende hoof van die finansiëledienste maatskappy attooh!, kan dit alleen verreikende gevolge vir die verbruiker se beurse inhou aangesien Suid-Afrika tussen 60 en 70% van die produkte op die supermark se rakke invoer. “Ons kan ook verwag om meer vir petrol te betaal indien die rand gaan verswak.” Die sakeregtewaghond, AfriSake, het gesê rommelstatus sal lei tot ŉ uitvloei van geld uit die land, wat ŉ swakker rand en hoër inflasie tot gevolg sal hê. Hoër inflasie lei tot hoër rentekoerse vir Suid-Afrikaanse verbruikers. Dit is miskien goeie nuus vir diegene wat spaar, maar Suid-Afrikaners is berug daarvoor dat hulle geld leen en hoë skuldvlakke het. Verbruikers gaan in die toekoms meer moet betaal vir hulle motors, huise en vir krediet. Hoër rentekoerse het ook ŉ impak op die waarde van huispryse, aangesien sekere eiendomme net te duur sal wees vir kopers. “Die langtermyn-impak sal beteken dat rentekoerse van regeringsverbande moet toeneem om die risiko van die rommelstatus te regverdig. Dit beteken dat die regering se kostes gaan toeneem, maar dit sal slegs wees om rente te betaal. Daar is beslis wel ŉ werklike risiko dat die Reserwebank in die toekoms die rentekoerse kan opstoot om te sorg dat inflasie nie toeneem nie,” het Blight gesê. “Die rommelstatus is ŉ bose kringloop. Tans word die tekort op die land se begroting gefinansier deur belasting en lenings. In 2015 het Suid-Afrika reeds R5 miljoen per dag benodig wat belê moet word. As ons op alle fasette afgegradeer sou word, wat ŉ groot waarskynlikheid is indien daar nie ingrypende veranderinge kom nie, sal die rommelstatus beleggers verhoed om in Suid-Afrika te belê. Die regerings sal duurder moet betaal vir hulle lenings, of belasting moet opstoot op die rug van ŉ ekonomie wat sedert 2009 in ŉ afwaartse groeisiklus is en nog nooit werklik herstel het nie,” het Snyman gesê. Volgens Smit geld al die goeie ou raad rondom persoonlike finansies steeds en moet verbruikers daarop staatmaak om hulle beursies teen die impak van die land se rommelstatus te beskerm. “Jy gaan weer en weer na jou begroting moet kyk. Luukshede gaan eenvoudig gesny moet word en jy sal jou belt opnuut moet stywer trek,” het Snyman gesê. “Die verbruiker moet nou onthou dat elke ding wat met die Suid-Afrikaanse ekonomie gebeur kan deursyfer na hulle beursie. As jy egter die regte besluit neem, kan jy die impak heelwat verminder,” het Smit bygevoeg.