Short Films 34.7K members Cine-flair 27.7K members Animation 21.6K members Independent Filmmakers 17.1K members Experimental Filmmakers 16.7K members Stop Motion & Animation! 16.2K members Free HD stock footage 14.8K members Short Films 14.1K members Canon EOS 7D 12K members The Best Indie Filmmakers 9,290 members 35 MM - A GROUP FOR CINEPHILES! 8,802 members Documentary 5,689 members 1 Versindaba » Eugène N. Marais
Posts Tagged ‘Eugène N. Marais’
Johann Lodewyk Marais. Op Eugène N. Marais se spoor (13)
Ringmuur by die begraafplaas
Om die groot begraafplaas op Pelindaba is daar ‘n gestapelde ringmuur, wat mens laat vermoed dat die Prellers op ‘n groot nageslag gereken het.
In die suidwestelike hoek van die begraafplaas is die grafte van Debora Pretorius en haar man, Swart Martiens Pretorius, asook die graf van Hannie Preller se moeder, Cornelia Magdalena Pretorius (vrou van Piet Pretorius). Die eerste twee persone is hier herbegrawe toe daar in die 1920’s met die bou van die Hartebeespoortdam begin is en gevrees is dat die grafte daar onder die water sou verdwyn.
Die Preller-grafte is in die noordoostelike hoek van die begraafplaas. ‘n Voetpad loop tussen die bome diagonaal deur die begraafplaas vanaf die Pretorius-grafte. In die Preller-deel van die begraafplaas is Gustav en Hannie begrawe, terwyl die as van twee van hulle drie seuns ook hier geplaas is. Van Gustav en Hannie se kleinkinders se as is ook hier. Enkele van die pottebakker Lindsay Preller, Bob Preller se Jamaikaans gebore vrou, se porseleinduiwe is nog op die (geskende) grafte te sien.
In 1922 is ‘n monument van opgestapelde diabaasklippe (of blouysterklip) in die suidwestelike hoek van die begraafplaas vir Swart Martiens en Debora opgerig. Van hier af het ‘n mens ‘n pragtige uitsig op die dam. Die gedenkplaat op Preller se graf is in 1947 onthul.
Toe ek die eerste keer die begraafplaas saam met Francis Galloway en Martjie Bosman besoek het, het Martjie ‘n kobraslang by die diabasklippe gesien. Ek het daaroor ‘n gedig in Plaaslike kennis (2004) geskryf:
Die klipmuur om die kerkhof
bewaar verskuilde grafte
teen betreders van die tyd
soos ons wat gru vir klitse
in die kouse as ons waad
deur gras in die oorgroeide
pad, en blare en peule
van raas- en appelblaar pluk
om in bottels te bêre.
In een hoek lê ‘n kleipot,
porseleinduiwe, ‘n klip,
en is die as uitgestrooi.
Min begryp ons van die slang
wat hom hier skuilhou en ons
listig na die dood wil rig.
Posted in Uncategorized | Comments Off on Johann Lodewyk Marais. Op Eugène N. Marais se spoor (13)
Johann Lodewyk Marais. Op Eugène N. Marais se spoor (12)
Die rondawelhuis op Pelindaba is in 1924 deur die Prellers in die Transvaalse styl as naweekhuis gebou. Eugène N. Marais het voor sy laaste verhuising hierheen heelparty kere hier gewoon. Dit is ook die plek waar hy sy laaste nag deurgebring het. Die argitek Albrecht Holm maak die volgende interessante opmerking oor hierdie huis:
“Die huis se vorm het ‘n interessante ooreenkoms met Eugene Marais se waarneming oor die termietnes (Siel van die Mier). Hy het vasgestel dat die geheel, naamlik die termietnes, die organisme is. Die enkele termite in die nes is slegs onderdeeltjies wat funsioneel gebind maar nie fisies saamgegroei is sodat hulle saam die eenheid vorm en alleen saam as eenheid kan bestaan maar tog nog visueel onderskei kan word. Met hierdie ontdekking het Marais wêreldgeskiedenis gemaak. Die rondawelhuis (en ander soortgelyke rondawelhuise) bestaan ook uit herkenbare rondawels, maar saam maak hulle die huis.”
Die rondawelhuis is in 1973 saam met die Preller-huis gerestoureer en tot Nasionale Gedenkwaardigheid verklaar.
Tags: Eugène N. Marais, Gustav S. Preller, Pelindaba
Posted in Uncategorized | Comments Off on Johann Lodewyk Marais. Op Eugène N. Marais se spoor (12)
Posted in Uncategorized | Comments Off on Johann Lodewyk Marais. Op Eugène N. Marais se spoor (11)
Johann Lodewyk Marais. Op Eugène N. Marais se spoor (10)
Die roete wat ons uit Pretoria na Pelindaba neem, gaan min of meer dieselfde roete wees wat Eugène N. Marais waarskynlik self ‘n hele aantal kere na Pelindaba geneem het. Die ou pad tussen Pretora en Pelindaba wat verby heelparty kleinhoewes loop, is sedertdien geteer en het na alle waarskynlikheid hier en daar ‘n ander koers as in Marais se tyd ingeslaan. Ons ry met die snelweg om tyd te bespaar en omdat ons in elk geval van die snelweg af die ou pad sal kan sien wat parallel met die snelweg loop.
Die feit dat die pad destyds nie geteer was nie en Pelindaba dus vir alle praktiese doeleindes relatief gesproke “verder” was as vandag, is wel van belang indien ons die gebeure daardie laaste klompie ure in Marais se lewe in oёnskou neem. Dit het in Maart 1936 buitengewoon baie gereёn, sodat dit glad nie maklik sou wees om daardie laaste naweek van Maart 1936 met die grondpad tussen Pretoria en Pelindaba te reis nie.
Marais het op die laaste Saterdag van Maart 1936 teësinnig die Prellers uit die stad na Pelindaba gevolg nadat sy besittings reeds meer as ‘n week vantevore per ossewa saam met die Prellers se trek na Pelindaba geneem is.
Tags: Eugène N. Marais, Pelindaba
Posted in Uncategorized | Comments Off on Johann Lodewyk Marais. Op Eugène N. Marais se spoor (10)
Johann Lodewyk Marais. Op Eugène N. Marais se spoor (9)
Hoewel Marais ‘n gekwalifiseerde regsgeleerde was en lank as beide advokaat én as prokureur gepraktiseer het, het hy nooit die regte as sy belangrikste nering of roeping beskou nie. Dit was dan ook nie altyd vir hom moontlik om ‘n vaste inkomste uit hierdie professie te verdien nie. In die tydperk tussen 1917 en 1927, toe Marais as advokaat en prokureur gepraktiseer het, was hy nie besonder suksesvol nie en moes hy verskeie kere van praktyk verwissel en selfs op verskillende dorpe gaan woon. Marais se verdediging in 1932 van die vier teer-en-veerders van H.P. Lamont, die skrywer van die destyds opspraakwekkende roman War, wine and women, is as ‘n fiasko beskou (kyk Leon Rousseau, Die groot verlange, 1974, pp. 434-440).
Marais se regsboek, Deeds Office Practice of the Transvaal, dra die subtitel The Deeds Office Proclamations, and Deeds Office Regulations with full Notes and later Amendments, Stamp Act, Authentication Proclamation, etc. Onder Marais se naam word sy titel aangegee as “Of the Inner Temple, Barrister-at-Law, Advocate of the Supreme Court of the Transvaal”. Die boek is in 1903 deur die “‘Land en Volk’ Office” in Pretoria gedruk en gepubliseer.
Tags: Eugene Marais, Eugène N. Marais, H.P. Lamont
Posted in Uncategorized | Comments Off on Johann Lodewyk Marais. Op Eugène N. Marais se spoor (9)
Johann Lodewyk Marais. Op Eugène N. Marais se spoor (8)
Daar is getuienis dat Eugène N. Marais se siening oor Paul Kruger ná die Anglo-Boereoorlog meer positief was. Dit blyk onder meer uit die skets “‘n Vonnis van Paul Kruger” in Spore in die sand en ander vertellings (1949). In dié skets vertel Marais dat hy “‘n versameling van grappe en wyse gesegdes” van Kruger opgestel het. Marais vertel verder hoe Kruger in “daardie stormagtige tyd” tydens ‘n krygsraadsitting in die Raadzaal die Engelse handelaar en “geestige grapmaker” James Broderick, wat van hoogverraad aangekla is, met sy slim redeneervermoё uitoorlê het. Marais se koerant Land en Volk het ook ‘n krans na Kruger se begrafnis op 16 Desember 1904 gestuur, hoewel die koerant onder Marais “een van Kruger se mees verbete vooroorlogse kritici” was, aldus Paul Zietsman in Paul Kruger se laaste jare: 1899-1904 (2006).
Tags: Eugène N. Marais
Posted in Uncategorized | Comments Off on Johann Lodewyk Marais. Op Eugène N. Marais se spoor (8)
Johann Lodewyk Marais. Op Eugène N. Marais se spoor (7)
Die Ou Raadsaal op Kerkplein in Pretoria
Pretoria het as ‘t ware om Kerkplein ontstaan, waar daar reeds voor 1854 ‘n markplein was. Die eerste strooidakkerk is in 1856 daar gebou. Na hierdie plein en die strooidakkerk het boere vir Nagmaal gekom en met hulle tente en waens uitgekamp. Lank daarna sou die plein nog as belangrike bymekaarkomplek dien en talle belangrike gebeure sou op of om die plein plaasvind: Die Vierkleur is die eerste keer hier gehys, pres. Paul Kruger het die eerste keer in 1883 en drie keer daarna die eed as president hier afgelê, dit was die toneel van pres. Kruger se begrafnis op 16 Desember 1904, Uniewording is op 31 Mei 1910 hier geproklameer, adv. C.R. Swart is op 31 Mei 1961 hier as die Republiek van Suid-Afrika se eerste staatspresident ingehuldig, pres. Nelson Mandela en ander is in 1964 tydens die Rivonia-verhoor in die Paleis van Justisie tronkstraf opgelê en die digter Breyten Breytenbach is twee keer daar verhoor en die eerste keer tot nege jaar gevangenisstraf gevonnis.
Tans is daar nog heelwat van die geboue te sien wat reeds in Eugène N. Marais se tyd opgerig is. Die Ou Raadzaal, waar Marais as verslaggewer vir Land en Volk in die persbank gesit en dikwels met pres. Kruger gebots het, is reeds teen 1890 voltooi en is steeds ‘n indrukwekkende gebou. Volgens Hannes Meiring (in Pretoria 125, 1980) sou hierdie gebou, wat deur Sytse Wopkes Wierda in die vroeё Renaissance- of Italiaanse styl ontwerp is, in enige ander stad van die wêreld ‘n indrukwekkende parlementsgebou kon wees. Voorts is daar aan die oostekant van Kerkplein die Tudor Chambers wat in neo-Gotiese styl gebou is en uit 1904 dateer. Nog geboue wat Marais sou geken het, is die Paleis van Justisie wat tussen 1888 en 1910 opgerig is, die Standard Bank-gebou wat in die vroeё 1930’s opgerig is, die Law Chambers, die ou Hoofposkantoor, die Nederlandse Bank- en Muntgebou en die Café Riche. Die Café Riche word tans graag deur toeriste besoek en bied gereeld diepsinnige besprekings aan. Terloops, die standbeeld van Paul Kruger is in 1913 in Prinsepark opgerig, in 1925 na die stasie verskuif en eers in 1954 op Kerkplein gevestig.
Marais sou Kerkplein baie goed geken het. As pas gekwalifiseerde regsgeleerde het hy hom in 1902, kort ná die Anglo-Boereoorlog, as advolaat in ‘n gehuurde kantoor in die ou Nederlandse Bank-gebou op Kerkplein gevestig. In later jare sou Marais meermale oor Kerkplein stap om by die Peacock-apteek net anderkant die Café Riche sy morfien te koop; ‘n mens het jare later nog die inskrywings in die register kon sien. Die apteek het, soos talle apteke in die middestad van Pretoria, enkele jare gelede gesluit en tans het ‘n Indiёr-geneesheer sy spreekkamer daar.
Posted in Uncategorized | Comments Off on Johann Lodewyk Marais. Op Eugène N. Marais se spoor (7)