Musi mbofholowo i tshi vha hone nga 1994, vhathu vha Afrika Tshipembe vho maanḓafhadza muvhuso wavho wa uthoma wa demokirasi u itela u fhelisa masiandoitwa o ḓiswaho nga zwa khethululo - zwihulusa u salingana, vhushai na khethululo. Yo dovha hafhu ya humisela shango murahu kha vhuḽedzani na mashango ḓavha ane o vha o khethulula Afrika Tshipembe ḽa Khethululo. Masipala vha tea u. u.uwedzwa uri vha gude nyambo dzoṱhe dza tshiofisi dza Masipala. Hezwi zwi katela na luambo lwa zwiga lwa Afurika Tshipembe. Kha ḽa Afrika Tshipembe dzo isiwa nga maanḓa fhethu hune ha vha na maḓi manzhi Mpumalanga, Northern Province na vhubvaḓuvha ha KwaZulu-Natal. Zwa zwino dzo isiwa St Lucia na Ithala game reserves KwaZulu-Natal. Shango a Afrika Tshipembe i anganedza maitele a vhuaifa a no langwa nga milayo mivhili: ndi mulayo zwawo (common law) (hu tshi katelwa na zwitetuti zwohe zwine zwa khou amenda) khathihi na milayo ya tshirema (customary law) yo fhambanaho ine ya yelana. Vhunzhi ha milayo ya tshirema ine ya shumiswa nga khothe a hu lwi fhedzi na kufarelwe kwa vhathu nga nila i no edana lini, i dovha hafhu ya ita phambana-nadzo siani a kutshilele shangoni. Nhani ha uri mulayo wa tshirema u shandulwe tshothe, ndi khwie hu tshi tou pfi mulayo zwawo u imelwe nga munwe. Naho hu uri thandululo ya dandetande ii i tshi nga isa u vha hone ha mulayo muthihi wa vhulaifa fhano kha ino, hu songo sika hune ha si vhe na u sa thanya ngauri mirafho i re na tshivhalo i nga kha i vha i sa pfani nazwo zwa u laa ifa a mvelele dzayo. U anganedzwa ha iyi milayo mivhili hu o ita uri nzulele ine ya vha hone fhano shangoni a Afrika Tshipembe i i ane sa shango i re na milayo khathihi na mvelele dzo andavhuwaho. Ndi one ine Mulayotewa wa ri ri i tevhele eneo.