#JongStemme: Deel 1 – die probleem | Maroela Media
Deur Wian Spies
Toe ek jonger was, het ek altyd gesê ek wil eendag 'n polisiebeampte word. Dit mag dalk net gewees het omdat byna elke seuntjie van blou hou. Baie ander hou dalk van die vinnige polisievoertuig, of dalk selfs die idee om 'n vuurwapen aan jou sy te dra. Die mooi rede sal seker wees omdat die polisie altyd die "goeie" span is wat die skelms oorwin, wat goeie mense beskerm en dien.
Indien jy 'n Suid-Afrikaanse burger tussen 18 en 30 jaar oud is met 'n geldige bestuurslisensie, skoon kriminele rekord, vlot in Engels en ten minste een ander amptelike taal is, kan jy 'n polisiebeampte in Suid-Afrika word. Natuurlik is dit nie al nie. Daar is ook 'n paar kursusse en ander toetse wat geslaag moet word. Verder is daar ook aspekte soos regstellende aksie en ander vereistes wat jou dalk gaan help óf keer om 'n moontlike toekoms in die Suid-Afrikaanse Polisiediens te hê.
Op 22 Augustus 2021 het ek om 20:30 ná kerk van Waverley in Pretoria na my koshuiswoning in die Brooklyn-omgewing gery. Die pad was baie stil. Agter my het ek 'n bakkie gewaar wat sy ligte vir my geflikker het asof hy wou hê ek moes stop. Daar was egter geen blou ligte nie en ek het gevoel dat dit veiliger sou wees om bloot aan te ry. Toe ek die bakkie van nader gewaar, het ek opgemerk dat dit 'n polisievoertuig is en dadelik van die pad afgetrek.
Twee polisiemanne het uitgespring, die een met 'n R5-geweer die ander met sy 9mm-pistool in die hand. Hulle het my versoek om uit my motor te klim en my op 'n baie aggressiewe wyse deursoek. Hulle het my ingelig dat die rede waarom hulle my gestop het, is omdat ek nie heeltemal by die verkeersirkel stilgehou het nie. Ek wou aanvanklik stry, maar het vinnig besef dat dit beter is om die polisieman gelyk te gee en aan die man met die geweer in die hand te onderneem om voortaan heeltemal by verkeersirkels stil te hou, selfs al is die toegeeteken by die sirkel lewensgroot. Tevrede dat ek my vir daardie oomblik aan sy mag onderwerp het, het die polisieman my beursie, wat hy skynbaar sonder sukses vir kontant deursoek het, teruggegee en my laat gaan.
Hierdie ervaring van my met die SAPD is glad nie 'n baie erge geval nie. Baie goeie wetsgehoorsame mense het al baie erger nagmerrie-ervarings met die polisie gehad. Dit het my egter baie laat wonder oor "wat as…"
Wat as dit daardie aand 'n bejaarde persoon, met kontant in sy beursie, in my skoene was? Wat as dit daardie aand 'n weerlose vrou in my skoene was? Hoe sou die polisiebeamptes dan gereageer het?
In my studietyd by die Universiteit van Pretoria se regsfakulteit wat nou ten einde snel, het ek al 'n paar reëls en regulasies geleer oor wanneer die polisie jou mag deursoek. Ek het ook al geleer dat daar 'n wesenlike verskil is tussen 'n scenario waar die polisie jou aftrek en waar die metropolisie jou aftrek. Nodeloos om te sê, het ek besef dat dit nie eintlik regtig saak maak wat die reëls rakende die deursoek van 'n privaat persoon se voertuig of persoon is nie. Dit hang alleenlik af van wie jou aftrek. Is dit 'n persoon vir wie morele waardes belangrik is, of is dit 'n persoon wat jou gaan intimideer in ruil vir 'n paar blou buffels?
Ons land het baie misdaad en baie polisie. Ons land het baie korrupsie en baie ministers. Ons land het baie potensiaal, maar tog baie armoede. Ons land het baie stakings en baie werkloosheid. Daar is iets wat moet verander en al meer mense besef wat dit is.