PressReader - Weg! Platteland: 2017-09-01 - Ge­nees­blaar­bos­sie
An­der na­me Bit­ter­ap­pel­lie­fie, koors­hout (A­fri­kaans); win­ter c­her­ry (En­gels); u­bu­vu­ma (X­ho­sa), u­bu­vim­bha (Zoe­loe), bo­fepha (Sotho); ashwa­gandha (Hin­di)
Wit­ha­nia som­ni­fe­ra is ’n droog­te­be­stan­de struik wat im­mer­groen én wa­ter­wys is. Hy dra bit­ter oran­je tot rooi bes­sies wat ag­ter pa­pier­ag­ti­ge skub­be ver­steek bly tot dit ryp word. Dit kom wyd­ver­spreid voor in Suid­a­fri­ka en word dik­wels be­skou as ’n on­kruid, maar ver­skeie we­ten­skap­li­ke stu­dies het in­tus­sen ’n ou ge­seg­de oor on­kruid be­ves­tig: “A weed is just a plant w­ho­se vir­tu­es ha­ve not yet been dis­co­ve­r­ed.”
Me­di­si­na­le ge­brui­ke Die bla­re en wor­tels van die ge­nees­blaar­bos­sie be­vat meer as 80 che­mie­se ver­bin­dings met an­ti­bi­o­tie­se, an­ti­in­flam­ma­to­rie­se, si­to­tok­sie­se en cho­les­te­rol­ver­la­gen­de ei­en­skap­pe. Dit staan ook be­kend as In­die­se gin­seng en word al eeue lank in an­tie­ke In­die­se me­di­sy­ne (be­kend as Ayur­ve­die­se me­di­sy­ne) ge­bruik om stres, de­pres­sie, angs, pa­niek­aan­val­le, kan­ker, in­flam­ma­sie, ru­ma­tiek en tu­ber­ku­lo­se teen te werk. In Suid­a­fri­ka word die bla­re en wor­tels ge­bruik om oop, sep­tie­se en ont­steek­te won­de, ab­ses­se, aam­beie, ru­ma­tiek, si­fi­lis, ver­koue en griep, as­ma, in­fek­sies, di­ar­ree, vel­pro­ble­me en in­ge­wands­wurm te be­han­del.
An­der ge­brui­ke Die wor­tel van die plant kan in wa­ter ge­kook word om ’n dekoksie te vorm, of ge­droog, ver­poei­er en ver­pak word en as kap­su­les ge­neem word. Stu­dies met die ek­strak van die wor­tel dui op be­dui­den­de an­tis­t­res­ei­en­skap­pe! Die bla­re skrik na­re in­sek­te af, maar is aan­lok­lik vir bye en skoen­lap­pers. Vo­ëls is gaan­de oor die ryp saad en help ook om dit te ver­sprei.
Kweek dit self Die plan­te ver­kies vol­son, maar sal ook in half­ska­du groei waar dit min­stens 6 uur son­lig per dag kry. Dit lyk aan­vank­lik of dit ’n sta­di­ge groei­er is, maar ná ’n jaar of drie van ge­dul­di­ge ver­sor­ging gaan jy die vrug­te pluk. Die strui­ke word van saad ge­kweek en ont­kiem mak­lik, maar ’n mens suk­kel om plan­te of saad in die han­de te kry.