KATOLIEKE KERK - eCKE (betroubare christelike kernensiklopedie)
KATOLIEKE KERK. Alhoewel daar ander kerke* is wat hulleself as katoliek* beskou, word hierdie benaming gewoonlik gebruik om dié kerk aan te dui wat die gesag van die biskop* van Rome (dit wil sê: die pous*) aanvaar. In die volksmond word dikwels van die “Rooms-Katolieke Kerk” gepraat, alhoewel dit nie die naam van hierdie kerk is nie. Die Katolieke Kerk beskou sigself as die historiese kerk wat deur Jesus* Christus* gestig is. Die vier kenmerke van die kerk soos die Katolieke Kerk dit op sigself van toepassing maak en dit in die geloofsbelydenis van Nisea* verkondig word, is dat dit 1. een, 2. heilig, 3. katoliek of algemeen/universeel en 4. apostolies is.
Wat betref die eenheid van die kerk, be­staan dit vanweë die een Here*, een geloof* en een doop* wat erken word (Ef 4:5-6). Hierdie eenheid word bewaar deur die band van gehoorsaamheid en liefde wat onderlinge kerke met die biskop van Rome het.
Die heiligheid van die kerk is verwesenlik in sy hoof Jesus Christus. Alhoewel indiwiduele Katolieke (selfs biskoppe en pouse!) baie sondig mag wees, bied die Katolieke Kerk nietemin die middels tot heiligheid* aan, bv die Woord* en sakra­men­te*. Dit is ook so dat dié kerk in elke eeu mense van voorbeeldige heiligheid opge­lewer het.
Die algemene of katolieke aspek van die Katolieke Kerk dui daarop dat die kerk vir almal be­doel is – Jesus het immers sy lewe vir al­mal geoffer. Die kerk mag dus nie eksklusief wees nie, bv net vir hierdie of daardie nasionaliteit of ras nie.
Die apostoliese karakter van die Katolieke Kerk verwys na die apostoliese getuienis waarop die kerk gebou is, en vanwaar die kerk se leer oorspronklik kom. Dit behels ook die oorlewering van die apostoliese bediening en amp in die kerk. Katolieke glo dat die pous en biskoppe die opvolgers van die apostels* is en dat daar ’n ononderbroke oorlewering van hierdie amp bestaan deur die oplegging van hande.
Ander kenmerke wat Katolieke as tipies van hulle geloof sou beskou, is die waarde­ring vir die tradisie* van die kerk, die nadruk op ’n teologie* van inkarnasie (vlees­wording), die sakramentele karakter van die kerk en die sentrale rol van die eucharistie* (nagmaal). Die Katolieke Kerk is liturgies en lê klem op die ryk verskeidenheid van gebedsvorms, die verering van Maria*1 en die heiliges. Daar is ’n sterk moderne tradisie van sosiale leer vanaf die tyd van Leo XIII (veral “Rerum Novarum”, 1891). Kloos­ter*lewe, kerkkuns en bedrywige sending*­werk is ook deel van die Katolieke benade­ring. (Kyk ook: Katoliek en: Katolieke teologie, asook: Vatikaan.)
Vir verdere lees: 2001 (hersiene uitgawe). The Catechism of the Catholic Church. Nairobi: Paulines Publications Africa.
Skrywer: H Hovers
KATOLIEKE HIËRARGIE «» KATOLIEKE REFORMASIE