Christopher, ka fa ntle , o belegwe a ena le magalapa le dipounama tšeo di pharogilego la go šiiša. Pounama ya gagwe ile ya boetšwa sekeng ge a ena le mengwaga e 5 e bile a dirilwe ga botse ka mokgwa wo o sa tlwaelegago. Magalapa a gagwe a tla lokišwa bakeng la ngwaga.
Georgia Haitas-Jammine ke patologisi ya polelo le leleme, yo a thomilego go šoma ka bjona go tloga ka ngwaga wa 1976, ka kgahlego ya moemanoše lefapeng la dipounama le magalapa a go pharoga. O ngwadile puku ya bana "Michael o na le magalapa le pounama ya go pharoga" yeo e le go gona ka maleme a šupago. Gape ke mofahloše lefapeng leo, Kgorong ya patologi ya polelo le thutabokhwi yunibesithing ya Ranteng (Witwatersrand).
Masea ao a belegweng a ena le magalapa a go pharoga gantšhi ba ba le mathata a go fepiwa ka lebaka la gore bokagare bja lehano(molomo) la gagwe a bja kgaogana le mašoba a nko (nko). Bjalo ka poelo, a le kgone go hlola karolo ka gare ga molomo, mme a go le bjalo o ba le bothata bja go nyanya letswele goba lebotlelo.
Bošoro le mohuta wa go pharoga, tšeo di fapanago go tšwa go lesea go ya go lelengwe, di tla laetša gore le fepšwa bjang. Ge lesea le ena le pounama ya go pharoga fela, ge go ka ba le setlamorago seo se ka itšweletšago ka nako ya phepo ya ngwana e ka ba se se nnyane. Ke go ba gona ga magalapa ka botlalo bjo bo le go bohlokwa tshepetšong ya go nyanya.
Tshepetšo ya go fepa go akaretša lebese e gateletšwe go tšwa go tlhoko (e ka ba lebotlelo goba letswele), lesea leo le bopago dikgokolwana ka lebese (kgopa e tee e nnyane ya nkgokolo), le mosepelo wa dikgokolwana tše go tšwa go bopele bja molomo go ya go bomorago bja molomo, go tloga mowe e ka išwa mogodung. Ka tlhago lesea le swanetše go kgona go buša moya ka dinko mola ka go lelengwe le fapiwa ka molomong.
Ge tlhoko e tsenywa molomong, dipounama di bopa setempe go rarela le lona mme leleme la ya godimo go pateletša tlhoko kgahlanong le magalagapa a mathata. Napile leleme le boela morago, go dumelela sekgoba se se golwanyana gareng ga dipounama mme leleme goba magalapa tša tempela ntle le go dumelela moya ofe goba ofe gotsena ka leganong. Ka mokgwa wo, sebaka se hlotšwe mme lebese le nyanyetšwa ka molomong.
Sebaka se thibela tlhoko go tšwela ka ntle ga molomo mme se thuša lesea go thekga tshwaro ya lona ya tlhoko. Mehlagare, leleme, marama lemarinini a gatelela lebese gore letšwe letsweleng.
Tshepetšo ya go fepa e a swana ntle le go lebelela mothopo wa go fepa (letswele goba lebotlelo). Fela tiro ye e akaretšwago go go nyanya ga lebese gotšwa letsweleng e fapana le yeo e akaretšwago go go goga ga lebese gotšwa lebotlelong. Tlhoko ya lebotlelo ga e nyake mošomo o montšhi gotšwa go mohlagare, digoba tša sefahlego, leleme, marinini, le marama a ngwana.
Ka kakaretšo, go ela ga lebese go tšwa lebotlelong go ka lebelo go feta go ela ga lebese go tšwa letsweleng, le ge go le bjale se se angwa ke maemopopego a mantšhi: mohlala. mohuta wa lebotlelo le tlhoko, le bogolo bja tlhoko. Go ela ga lebese ka nako ya phepo ya letswele go angwa ke go se kgone ga moamuši (go ntšha lebese) mola ele gore, go ntšha lebese ga moamuši go oketšega ge go nyanya ga lesea go oketšega go ya pele.
a Lebese la letswele ke sedirišiwa sa mmele e bile le ka se tshwenye mo mmeleng bjalo ka dijo tše dingwe tša masea. Matlalwana a nko ya lesea leo le pharogilego a tšwetše kgakala, mme lebese la letswele le ka se a tshwenye.
b Phepo ya letswele e bonala e ka sebake kgatelelo e kalo bogareng bja tsebe go swana le ka tsela ye phepo ya lebotlelo e dirago ka ntshe mohola, bjalo ka ge masea ao a na go le magalapa a go pharoga a tsena kudu ke phetelo bogareng bja tsebe. Go nyanya ka mafolofolo go dumelela tekatekano ya kgatelelo ka gare ga bokagare bja tsebe, yeo e fokotšago sebaka sa phetelo bogareng bja tsebe.
c Maswi a letswele ana le dithibela pakteria. Ana le lactoferrin le immunoglobins tšeo di thušago go thibela phetelo. Gona le pego ya fase kudu ya phetelo go masea ao a pharogilego mme a fepiwa ka letswele.
Ntle le go hlokomela gore lesea le fapiwa ka lebotlelo goba letswele, le swanetše go fiwa difepa mmele tša paale. Go nyanya go a thuša bjale ka ge go hlohleletša tšhumišo ya digoba tša sefahlego tšeo di le go bohlokwa go tšweletša polelo ya maleba (popo ya modumo). Go iša pele, mekgwa ya go fepa lesea leo le sa tšwago go belegwa e bohlokwa. Lesea leo le itekanetšego ka tekanyetšo le ka tšea metsotso e 20-30 go fetša go ja, yeo e dumelelago difepa mmeleng le go gola ka go lekanela.
Ka go lesea leo le pharogilego magalapa, tshepetšo ya tlwaelo ya go fepa e šetišwa ke kgatelelo yeo e fokolago ya go nyanya le mathata ao go itemogelwago ona ge go lekwa go gatelela tlhoko. Masea ao a na go le pounama ya go pharoga fela ka sewelo a ba le mthata a go fepiwa. Lepharo la pounama fela, le šetiša tlholego ya sethibo go rarela le tlhoko. Se se bušeditšwe ke masea ao a šomišago ntlha ya leleme le mokokotlo wa bophakgamo (karolo yeo e ilego godimo ya go swara meno ya marinini) go bopa setswalelo go rarela le tlhoko. Go hlokega ga setempe/sekwalo go ka ba le go dutla ga lebese go tšwa molomong go rarela le lepharo. Go swara lepharo la lesea wa le iša godimo mola o mofepa go tšwa mogongwe go matswele go ka thuša go thibela lebese go dutla.
Fela, lesea leo le nago le magalapa a go pharoga le ka se kgone go bopa setempe bomoragong bja molomo ka lebaka la gore molomo le nko a se tša kgaogana. Bjo ke bothata ka lebaka la gore setempe sa morago, seo se le go bohlokwa go nyanyeng, se ka se hlolwe. Go setempe sa morago, kgatelelo ya kganetšo e nyakega go agiwa ka molomong gore e bope karolo. Go lesea leo le na go le magalapa a go pharoga, le lekago go aga karolo ye, go swana le go budulela sebudula seo se pharogilego. Ka go lelengwe, ntle le karolo ye lesea le ka se kgone go goga lebese go tšwa tlhokong. Ntle le go lebelela taba ya go palelwa ke go hlola kgatelelo ya kganetšo, ge tlhoko e tsentšwe ka gare ga molomo wa lesea, khunanoši ya go nyanya e ka hlola gore lesea le kukele leleme la lona godimo gore le gatelele tlhoko mme le gope lebese. Go sebe gona ga magalapa a mathata go šupa gore tlhoko e tlo kgarameletšwa go lebanya ka gare ga lepharo. Se se dira gore gobe le dipoelo tša mathata a mabedi. Sa pele, tlhoko ga ya gatelelwa phaphathi kgahlanong le magalapa ga nnyane, ge go le bjale, lebese le a gopšwa sa bobedi, ge e be tlhoko e le ka gare ga lepharo mme lebese le gopšwa, e be le tlo lebanya ka gare ga nko ntle le tikatiko gona le molomo mme lebese la phonyokga ka mašoba a dinko. Go phonyokga ga lebese ka nko goba le dipoelo tša gore go metšwa bonnyane bja lebese mme tshepetšo ya go fepa e a telefašwa.
Go fepa go lapiša lesea leo le na go le lepharo, ka nako e nngwe a ka robala a le gare a fepšwa mme ka baka leo a šitwa ke go nwa lebese la gagwe ka moka. Ge ele gore lesea a le nwe lebese la go kgodiša ka phepo ya gagwe e ngwe le engwe, a ka sebe le boima bjo lekaneng mme a ka ba a lahlegelwa ke boima. Ke ka lebaka la gore, ge lesea le fepiwa nako e telele, go swa dikalore tše ntšhi go feta ge a dija ka nnete.
Ka morago ga go fepiwa, ke mokgwa wa ntshe gore ngwana yo mongwe le yo mongwe a robale. Ka nako ya ge a robetše, metabolisime ya lesea eya fase yeo e dumelelago poelo ya boima. Ka baka leo, ge lesea leo le na go le lepharo le tsogile nako e telele ka lebaka la gore o tšea nako e telele a fepiwa, le ke lebaka le lengwe leo le ka mo ganetšago go ka ba le poelo ya tekano ya boima.
Ge tshepetšo ya go fepa e bontšha gore e ja nako e telele, batswadi le bona ba swarelelwa baka le le telele. Nako e telele ye e tšewago ge go fepiwa, le go hloka katlego, gape e oketša tlhakatlhano ya setswadi.
Mohuta wa lepharo o ka ba le khuetšo go katlego ya go nyantšha. Go nyantšha lesea leo le pharogilego pounama e tee go ka dirwa bonolo ge tlhoko e ka bewa go lehlakori la molomo leo le se na go lepharo.
Lesea le lona le swanetše go swarwa ka tsela yeo e le go gore lehlakori la go pharoga le dula le lebeletše godimo.
Se se thibela lebese go tšwa molomong e le go seo se be go se ka direga ge lepharo le lebeletše fase.
Go fokotša go huparela le go se nyanyeka ka mokgwa wa maleba, mma wa lesea a ka swarelela tlhoko molomong wa lesea go fihlela le fetša go nyanya. Thebe ya tlhoko le letswele le tšona di ka šomišwa.
Bomma ba swanela ke go hlohleletšwa gore ba leke go fepa bana ka boemo bja go fapana gore ba tle ba kgone go hloma gore ke boemo bofe bo ba loketšego, mohlala go swara lesea le eme thwi go tlhoko. Se se fokotša sebaka sa peto le go tšhabela ga lebese ka nkong. Ge lebese la letswele le dutlela ka nkong, ka lebaka la gore ke seela sa mmele sa tlhago, a le tshwenye letlalwana la mamila.
Ka kgonthe phepo a ya swanela go feta metsotso e 30 le sekamehla sa go nyanya se swanetše gore se hlongwe ka pela ka mo go ka kgonagalago ka morago ga pelego. Lesea le ka fepiwa ga ntšhi go feta lesea leo le se na go lepharo, ka tekanyetšo ga raro ka letšatši.
Mongange le yena a ka thušega. Se ke sedirišwa sa tlhago, goba sejelo seo se šomišwago go tswalela lepharo magalapeng a mathata. Se se dumelela phepo gore e atlege maemong a go fapana. Bomma gape ba ka leka go lomega letswele kgatheng ga menwana le monotona le go gatelela letswele ka otara ya go thuša goela ga lebese. Go bea ntlha ya monwana kgahlanong le pounama ya go pharoga go ka thuša go hlola setempe se se kaone go nyanyeng.
a Lesea le ka ba le go hloka bokgoni bja go hupa le go nyanya, go amana le se ke bokgoni bjo lekantšwego go hlola kganetšo ya kgatelelo ka molomong.
b Tlhakatlhakano e ka itemogela ke mma wa lesea le lesea bjalo ka poelo ya nako ya go nyanya, mo lesea le tlhabanelago go nyanya.
c Tekanyo ya go ela ga lebese e ya nanankela, ka fao e be le phepo e nyane go lesea.
Go tloga mo poelo ya boima ka go nanya e ba taba ya nnete.
d Ka nako ya go nyanya go bothata go bolela gore ke lebese le le kakang leo le nyantšwego la metšwa. Go šomiša lebese la go tšwa letsweleng leo le le go ka gare ga lebotlelo le boleta go ka rarolla bothata bjo.
Nnetefatša gore lesea le thapiša leleire gantši ka mokgwa wo o kgodišang. Se se hlatsela gore lesea a le omelele.
e Bo mma ba ka kwa bohloko go tšwa go thurogo ya matswele ge lesea le sa kgole lebese leo le lekaneng.
Go hlagiša lebese la letswele le go fepa ka lebotlelo le boleta go dumelela lesea go holega go tšwa go nweng lebese la letswele, ntle le mathata a tshepetšo ya go nyanya letswele.
Ge ele gore phepo ya letswele e atlegile, gona go phethagetše, fela, ge e le gore ga e šome, moamuši a ka fiwa kgetho ya go hlagiša lebese letsweleng le go fepa ka o mongwe wa mekgwa ya go fepa. Le ge gole bjale moamuši o swanelwa ke go hlohleletšwa nako le nako gore a leke go amoša, mabakeng a mantšhi, a go atlege.
Phepo ya lebotlelo e kgethegile gona le phepo ya lehwana goba lethopo le le sese la go ediša, bjalo ka ge e efa lesea tsebo ya go nyanya, yeo e le go bohlokwa go polelo le go goleng ga lehlagare. Bjale ka ge phepo ya letswele mabakeng a mantši e le bothata, phepo ya lebotlelo gantši e ba mokgwa wo o kgethegilego. Ge e be go kgonega, lebese la letswele le swanela ke go hlagišwa mme le tsenywe lebotlelong go fepiwe ka lona.
Lesea le swanelwa ke go swarwa ka boemo bja boka thwi. Bjo ke boemo bja tlhago, bjowe bo dumelelago matlakgogedi go thuša lebese go elela fase. Gape e thuša go thibela lebese gore le se falalele ka gare ga ditsebebogare le ka gare ga ditšhupu tša Eusetachiane.
Letswele ka tlhaolo le swanela ke go ba maswi a lehlare a boleta gona le sekomane. Letswele le ka fufutšwa makga a mmalwa ka otara ya go le dira boleta. Letswele la papetla ya phaphathi bjalo ka 'NUK le amangwe a dibopego tša go swana le lona a šomišwa go fepa masea ao a na go le lepharo, mogongwe a ratwa ke diorthodontist. Letswele le lengwe leo le šomišwago ke Pigeon latex teat, leo le na go le mosego wa khutlotharo. Lebotlelo la go gatelega le a thuša, go phala le le thata, bjale ka ge o ka thuša go tsenya lebese molomong wa lesea ka go gamola lebotlelo.
Letswele leo le na go le lešoba le legolo la go feta la tlwaelo goba letswele leo le na go le moripo wa sefapano le ka thuša lebese go ela. Se se direga ka lebaka la gore go nyanya go boima, mme lesea lesea le lapa ga bonolo. Fela lešoba a la swanela go ba le le gole fao e le go gore lebese le dutlela ka ntle ge lebotlelo le ribegwa, bjale ka ge lesea le tla betwa. Bokaone lebese le rothe ka go nanankela. Go dira lešoba le le golo, šomiša lemao le le fišitšwego. Go ripa letswele sefapano ntšhetša bo ka gare ka ntle, ripa sefapano sa go ka lekana dimelimetara tše 5 go potlaganya o šomiša legare le hlwekišetšwego. Ge o feditše boetša letswele boemong bja maleba.
Go nyanya go bothata go lesea leo le na go le magalapa a go pharoga mme ka baka leo lesea le lapa ka pela. Go dira phepo gore e be bonolo, letswele leo le nago le lešoba le le golo la go feta la setlwaedi, goba moripo wa sefapano le ka šomišwa ka ge le thuša lebese go ela ga bonolo.
Kopanyo ya lebotlelo le letswele le lengwe le le lengwe yeo e atlegilego ke ya maleba go šomišwa! Go hloma gore kopanyo e atlegile go ba ga ya atlega , lesea le swanetše go nyanya gabotse, le boele ke boima le gore o kgotsofale ka phepo ya gagwe. Ge lesea le kgona ka letswele le lebotlelo le le lekanetšego, o ka le šomiša ka mekgwa ka moka. Kgetho e ngwe le e ngwe ye e dirilwego, e swanela ke go ba gona le go fihlelelwa. Ka baka leo, nomoro ya matswele ao a kgethilwego e akanyeditšwe masea ao a na go le lepharo.
Lebotlelo le dirilwe ka boleta, plastiki ya go pitlega, mme ya ba le sebopego sa go papetlišega le motopo.
Se se dumelela moledi go pitlega lebotlelo ka mokgwa wo o kgodišago go thuša lesea go hwetša tekano ya maleba ya lebese.
Letswele ke le le teletšana le lesesane go feta matswele a tlwaelo, mme le segilwe sefapano mafelelong.
Mosegosefapano ga o dumelele lebese go ela ge lesea le sa lome goba go nyanya letswele.
Se se direga fela ge ngwana wa lesea a leka go nyanya ke gona lebese le elago.
Tekanyetšo gareng ga go nyanya ga lesea le pitlego ya moledi e hlongwilwe.
Bontšhi bja matswele a tlwaelo bo ka lekana go lebotlelo la mead-Johnson le ge e le gore go dutla gantšhi go hlaga le mohuta wa letswele, a go kotsi, mme bibe ke yeo e nyakegago.
Mabotlelo a Mead-Johnson a gona mo Afrika Borwa, le ge go le bjale e se ba go ka melao ya ka mehla ya khemisi.
Le ge e le gore mabotlelo a Mead-Johnson a rekišwa bjalo ka didirišwa lahla, a ka hlatswa a hlwekišwa a šomišwa kgafetšakgafetša.
Go akantšwe gore le ge go le bjalo o seke wa a tsenya ka gare ga maekrowaveovene goba ka gare ga sehlatswadibjana.
Letswele le le telele le boleta, leo ka bo lona le swerego dimeleletera tše 29 tša seela.
Balefe ya lephaga yeo e buletšwego go ya letsweleng ye e ka beiwago ka tsela ye e le go gore e ka lokiša go ela ga lebese gore le sehlo le ela, go lekanetša go ela, le go ela ga botlalokgolo.
Letswele le boleta le ka pitlelwa ga botse la ba la lokollwa go putsa matla a lesea a go nyanya.
Mabotlelo a a ba le theko. Gape a hwetšagala mo Afrika Borwa, le ge gole bjalo e se go ka melao ya ka mehla ya khemese eupša go tšwa go ba phatlalatši ba ditšweletša tša Medela*(lebelela letlakala la 13).
Feeder e tla bjalo ka selo se tee, go akaretšwa lebotlelo, sekwalo, papetlasediko, belefe le letswele.
Haberman Feeder ga ya tumišetšwe masea ao a na go le mathata bja go metša mohlala bao ba na go le mathata a go tloša lebese ka ganong go ya mogolong.
Letswele le swanetšwe go swareletšwa ka molomong wa lesea gore le lale ka tlase ga lehlaya la lerapo la magalagapa goba kgahlanong le sejelo sa go fepela. Se se dumelela lesea go gatelela leleme la gagwe, le letswele, kgahlanong le lerapo mme go dira ka tsela ye o kgola lebese. Ge letswele le swerwe ka go otlologa ka molomong wa lesea, le tlo gatelelwa ka gare ga lepharo mme lebese le tlo tsena ka gare ga nko e se ba go ka molomong.
Bjalo ka ge lesea le ka metša moya o montši mola le nyanya o swanetšwe go rafunywa kgafetšakgafetša, mohlala: nako le nako ka morago ga metsotswana e se mekae.
Ge lesea le ka betwa, phepo ya lesea e swanetšwe go emišwa, o swanetšwe go patlamišwa matolong a gago mme a phaphathwe ka serethe sa seatla sa gago ka mokgwa wa go tiiša gare ga magetla.
Ke moka phumula lebese go tšwa dinkong tša gagwe. Ge peto e diragala, go nyakega gore lesea le fepiwe ka go iketla, mme lebese a la swanela go tuma bomorago bja mogolo Letswele la lešobana le le nyenyane, leo le lokollago lebese le le nyane go ya molomong ka bonako, le lona le thuša go ka thibela peto.
E ka ba tshepetšo ya go nanya, go le go bjalo go a hlokagala gore motswadi a se fele pelo mme a iketle, le go tšea nako ya go lekana go fepa. Nako ya go fepa ga ya swanela go feta metsotso e 30 go iša go 45 diiring tše dingwe le tše dingwe tše 3 go iša go tše 4.
Lesea ka nako tšohle le swanetšwe go swarwa ka, lerato, pabalelo le go bolela le lona. Ye ke nako e bohlokwa ya go hloma kgwerano ya go batamelana magareng ga lesea le moamuši.
Bohlokwa bja go nyanya kgale bo gateletšwe, eupša ge ele gore phepo ya letswele goba lebotlelo ga e atlege, goba ngaka ye e phethago bongaka go lepharo e eletša ka tlogelo ya lebakanyana ya mekgwa ye e mebedi nakong ya go fola, mekgwa e mengwe le yona e ka lekwa. Se se akaretša go fepa ka komiki, lemao, lerothodi goba lehwana.
Go fepa ka komiki ke tšhielano ya go loka, bjale ka ge e bolokegile, ya maphelo, bonolo ebile e tšhipile gape e ka šumišwa go fepa ka lebese leo le hlagišetšwego letsweleng. Šomiša komiki e nyane bjalo ka Komiki ya go Fepa Lesea ya dimililitera tše 40 ye e le go gona go baphatlalatši ba ditšweletšwa tša Medela*. Hlatswa komiki o be o e hlwekiše mme o tšhele lebese le bowe magareng. Beya lesea difarong tša gago, o thekgile hlogo ya gagwe.
Go nyakega gore o mo swapaswapele matsogo gore a se kgone go thula komiki. Tleša komiki dipounameng tša gagwe mme ge a bula molomo, sekametša komiki. O tlo sora lebese go tšwa komiking. O se ke wa tšhela lebese ka molomong wa gagwe. Mo dumelele go khutša ge a le gare a sora. Otla nwa lebese ka kgato ya gagwe mme o go laole. Ge a nwele go lekane, o tswalela molomo wa gagwe mme a gana go nwa gape. Hlokomela gore o nwa bokakang letšatši ka moka, e se ba go ka go fepiwa gatee.
Lemao goba lerothi le ka hwetšwa go tšwa khemising, le ka šomišwa ga botse go rothetša lebese ka gare ga lerama la lesea, gona le go rothetša mogolong wa gagwe. Go thuša ka phepo ya lemao, silicone finger feeder ya go tšwa ga Medela e ka momelwa go lemao. Moledi a ka bea monwana wa gagwe go ya le silicone finger feeder, mme a dumelela lesea go nyanya mo monwaneng mola moswinya wa sepeiti o gateletšwe ga bonolo. Mokgwa wo o ka šomišwa gape mo go feng dihlare.
Go nweša lebese ka lehwana go nanya kudu eupša mogongwe go ka šomišwa bjalo ka tšhielano ge mekgwa e mengwe e šetilwe.
Mokgwa wo o šomišwa bjalo ka setšhabelo sa bofelo ge go fepiwa lesea la lepharo. Tšhupu e tsenywa ka gare ga nko ya lesea, mme ya lebišwa ka gare ga mometšo, ka mokgwa wo e feta mogole, mme lebese le tšhelwa ka gare ga tšhupu.
Ke mokgwa wo o sa rego selo, bjalo ka ge lesea le sa leke selo, fela ke mokgwa wo o botegago wa go dira gore lesea le atlege le go boela ke boima. Go tumišetšwe ka matla gore lesea le hlohleletšwe go nyanya tami mohlala: tami ya NUK ya mokgwa wa orthodontic, kudu ka nako ya go fepiwa. Se se tla godiša khunanoši ya go nyanya, ye e lego bohlokwa go goleng ga lehlagare le polelo. E ruta lesea gore mola le nyanya, mogodu o tletše! Ka tlaleletšo, lesea ka maikemišetšo le swanelwa ke go swarwa ka mokgwa wa tlwaelo wa go lokela go fepiwa. Ka maikemišetšo lethopo le le sese la go ediša le swanelwa ke go fedišwa ka ponyo ya leihlo.
Mokgwa ofe goba ofe wa go fepa wo o šomišwago, go bohlokwa go hlwekiša mafelo ao ngwana wa lepharo a lego go lona. Ka morago ga ge lesea le lle, mo fe meetse ao a bedišetšwego go tšwa lebotlelong, e le ka maikemišetšo a go ntšha dijo tše di šaletšego go tšwa lepharong. Leokodi le bošidi le lona le ka šomišwa go hlwekiša lepharo.
Lentšu la bofelo la tlhohleletšo: le poelo ya boima ye e oketšegilego, lesea le tla gola la gokgwahla, mo e lego gore yena ka boyena o tla kgona go šomiša lebotlelo goba letswele lefe goba lefe, goba a šomiša komiki.A go bohlokwa go diega go tshweša lesea leo le nago le lepharo gore le thome go ja dijo tše bothatana, mme o swanelwa ke go swarwa gabotse ka mokgwa wo go kgonegago.
Ditšweletšwa tša Medela di gona go tšwa go mabenkele a mangwe ao e lego matwetwe dilong tša masea, dikhemisi tše di kgethelwego le bo gomang ka nna ba baoki.