PressReader - Finweek Afrikaanse Uitgawe: 2018-08-16 - Her­ken uitbranding só
Her­ken uitbranding só
Baie men­se suk­kel dees­dae met uitbranding in die werk­plek. As die te­kens nie erns­tig op­ge­neem, en hulp nie voor­sien word nie, kan die ge­vol­ge ver­rei­kend wees.
Finweek Afrikaanse Uitgawe - 2018-08-16 - Kolskoot Loopbane -
daar is ver­skeie te­kens van ’n drei­gen­de uitbranding, wat ge­de­fi­ni­eer word as ’n sin­droom van e­mo­si­o­ne­le uit­put­ting, per­soon­li­ke on­be­trok­ken­heid en ver­min­der­de per­soon­li­ke werk­ver­rig­ting. Baie min men­se er­ken eg­ter die simp­to­me, of re­a­geer daar­op wan­neer hul­le dit raak­sien. Uitbranding het ’n ver­woes­ten­de uit­wer­king om­dat dit loop­ba­ne, ge­sond­heid en ver­hou­din­ge kan ver­nie­tig as dit nie be­heer word nie.
S­tres kan jou voor­ty­dig laat sterf, maar uitbranding kan dit laat voel as­of dit nie meer die moei­te werd is om te leef nie. Dit is wan­neer die ge­vaar­so­ne in die uit­bran­ding­so­ne ver­an­der (sien ta­bel).
Wen­dy Ward, af­rig­ter, spre­ker en skry­wer by P­re­si­lien­ce, sê sy was in ’n uit­bran­ding­kring­loop vir on­ge­veer se­we jaar. Ver­skeie fak­to­re, soos fi­nan­si­ë­le druk, en­kel­ou­er­skap, om in ’n nu­we land te wees, hoë vlak­ke van on­af­hank­lik­heid en ’n sie­ning dat sy nie hulp mag vra nie, het die si­tu­a­sie ver­er­ger.
Baie men­se in van­dag se sa­me­le­wing er­vaar ’n vorm van uitbranding – dit is ’n mo­der­ne kwaal in re­ak­sie op ’n “diep­ge­se­tel­de ge­brek aan ge­bon­den­heid en ’n ver­lies aan die sin en be­te­ke­nis van al­les,” sê Ward.
Die klein von­kies wat uit­ein­de­lik die kruit­vat laat ont­plof is ’n ge­voel van uit­put­ting, swak kon­sen­tra­sie, ver­geet­ag­tig­heid, de­pres­sie, angs­tig­heid en om vas­ge­vang te voel. Die per­soon voel per­ma­nent oor­wel­dig. Men­se ver­loor ook hul­le eet­lus en ver­loor ge­volg­lik ge­wig, of hul­le oor­eet hul­self en sit ge­wig aan. Slaap­pa­tro­ne word ont­wrig en men­se wat be­sig is om uit te brand, is ge­neig om ge­ïr­ri­teerd te wees en dit lyk as­of hul­le met al­mal s­koor soek.
Ward sê wan­neer ’n be­stuur­der ver­moed dat ’n per­so­neel­lid vroeë te­kens van uitbranding toon, kan hy die werk­ne­mer ’n paar vrae vra om te be­paal of dit in­der­daad die ge­val is.
Die vrae kan in­sluit hoe­veel uur per nag hul­le slaap. Vra die werk­ne­mer ook om die ge­hal­te van hul slaap te be­skryf.
An­der vrae kan in­sluit of die werk­ne­mers glo dat hul­le ge­noeg tyd vir hul­le­self het, of hul­le daar­die dag ge­oe­fen het, en of hul­le e­ni­ge plan­ne het om te oe­fen.
Mo­ni­que de Vil­liers, le­wens- en sake-af­rig­ter by In­ner S­pa­ce, het drie keer uit­ge­brand voor­dat sy die kring­loop ge­breek het. Son­der die no­di­ge hulp­mid­de­le en vaar­dig­he­de, is dit mak­lik om te­rug te val in die­self­de ge­woon­tes wat die uitbranding ver­oor­saak het. “Daar is ‘n stig­ma ver­bon­de aan uitbranding en om vir men­se te sê dat al­les te veel word vir jou.”
Op lang ter­myn word die vroeë te­kens kro­nies en uit­ein­de­lik uit­mer­ge­lend, sê sy. Men­se kan bors­pyn kry wat soos ’n hart­aan­val voel; hul­le is dik­wels dui­se­lig en val flou, daar is ’n ge­brek aan pro­duk­ti­wi­teit en ’n af­na­me in hul pres­ta­sie. Die lig­gaam se im­muun­stel­sel word heel­te­mal af­ge­ta­kel en die per­soon is vat­baar vir siek­tes soos ver­kou­es en griep en selfs long­ont­ste­king.
Hul­le neig om meer dik­wels van die werk af­we­sig te wees en vir lan­ger tye, sê sy. In die kor­po­ra­tie­we wê­reld on­der­gaan daar­die men­se dan “pres­ta­sie­be­stuur” in plaas daar­van om vir uitbranding be­han­del te word.
De Vil­liers sê men­se wat uit­ge­brand is, be­reik ’n punt waar hul­le nie dui­de­lik kan fo­kus nie, hul­le weet nie wat voor­keur moet kry nie en hul­le gee nie meer om nie.
Sy help hul­le deur hul­le week te be­plan met groot klem daar­op om reg te eet, goed te slaap en om te her­fo­kus op slegs die werk wat ge­doen moet word.
In ui­ter­ste ge­val­le raak men­se heel­te­mal on­be­trok­ke, hul­le kan nie hul emosies be­heer­baar nie en hul­le wend hul­self soms tot self­ver­min­king. In sul­ke ge­val­le, Af­rig­ter, spre­ker en skry­wer by P­re­si­lien­ce
“Daar is ’n stig­ma ver­bon­de aan uitbranding en om vir men­se te sê dat al­les te veel word vir jou.”
Le­wens- en sake-af­rig­ter by In­ner S­pa­ce
Mo­ni­que de Vil­liers