Wetgewing ingedien om eiendomsagente te transformeerArgieffoto ŉ Wetsontwerp op eiendomspraktisyns het vandag voor die parlement se portefeuljekomitee oor menslike nedersettings gedien. Indien die wetsontwerp aanvaar word, sal dit die Wet op Eiendomsagentskapsake vervang. Die nuwe wetsontwerp skep die begrip eiendomspraktisyn, wat nie net eiendomsagente nie, maar ook verhuringsagente en basies enigeen wat iets te doen het met geld en eiendom, insluit. Dit skep ook ‘n eiendomsombudsman, by wie enigeen wat ingedoen voel in ‘n eiendomsverwante transaksie, ‘n klag kan indien. Daar sal ook eiendomspraktisynsinspekteurs wees wat, in een van die meer omstrede konsepbepalings in die wetsontwerp, die reg sal hê om eiendomsagente se magtigingsdokumentasie aan te vra en daarop beslag te lê – sonder ‘n lasbrief. Die naam van die raad van eiendomsagente sal kragtens die voorgestelde wetgewing verander word na die raad van eiendomspraktisyns. Hoewel die nasionale departement van menslike nedersettings (vroeër bekend as die departement van behuising) graag ‘n rasgebaseerde transformasiehandves ingestel wil sien, is dit nie tans in die wetsontwerp vervat nie. Daar word wel voorsiening gemaak vir ‘n transformasiefonds om meer nuwe toetreders en swart toetreders tot die mark te verseker. Volgens Solly Malatsi, DA-LP en die party se woordvoerder oor menslike nedersettings, is die ANC op die verkeerde pad met die wetsontwerp. “Dit is waar dat die formele eiendomsagent-beroep oorwegend wit is en dat ‘n paar groot maatskappye die toetrede van nuwe inkomelinge – wit en swart – op monopolistiese manier kortwiek. Hierdie wetgewing is egter nie die manier om dit te takel nie,” het Malatsi aan Maroela Media gesê. “Eerstens is dit sekerlik onwettig om eiendomsagente se kantore sonder ‘n lasbrief te deursoek en beslag te lê op dokumentasie. Tweedens gaan die beoogde oorregulering van die bedryf, en die skep van ‘n duur nuwe burokrasie, niemand help nie. “Daar is swart eiendomsagente, maar hulle doen grootliks ongereguleerd in die townships sake, waar die lae huispryse en gevolglike lae inkomste beteken hulle is onwillig om al die fooie wat nou vereis gaan word, te betaal. “Soos gewoonlik sit die ANC die pot mis deur te dink regulering gaan werk skep, terwyl dit eintlik die sake-omgewing beduiwel,” het Malatsi uitgewys. Die volgende stap is dat die portefeuljekomitee nou openbare menings gaan inwin en ‘n konsultasieproses vir geskrewe insette deur rolspelers van stapel sal stuur.