Dis Cele vs. Sitole in stryd om beheer van polisieBheki Cele, minister van polisie (links) en genl. Khehla Sitole, nasionale polisiehoof. (Foto: GCIS) Die DA het pres. Cyril Ramaphosa se besluit om polisiehoof Khehla Sitole kennis te gee van sy voorneme om hom te skors verwelkom, terwyl die VF Plus sê die situasie – wat misdaadbestryding betref – is slegte nuus vir die polisie en vir gewone Suid-Afrikaners. Die presidensie het Donderdag bevestig dat ŉ brief van Ramaphosa se voorneme om die generaal te skors op hom beteken is en dat Sitole reeds daarop gereageer het. Dit volg na ŉ hooggeregshofuitspraak vroeër vanjaar waarin regter Dennis Davis bevind het dat Sitole versuim het om met die onafhanklike polisieondersoekdirektoraat (Opod) saam te werk. “Die stap deur die president is ŉ geleentheid vir hom om die polisiediens heeltemal op te ruim en ook van polisieminister Bheki Cele ontslae te raak,” sê Andrew Whitfield, die DA se woordvoerder oor polisie. “Die president het hom wesenlik by die polisieminister geskaar in ŉ voortgesette twis met genl. Sitole wat die polisie lamgelê het.” Dit is egter nie net Sitole wat die polisie in oneer gebring het nie, Cele moet ook die skuld kry vir die voortgesette wanfunksionering, sê Whitfield. “Sitole se skorsing open die deur vir Cele om in wese die skadupolisiekommissaris te word. Dit is presies die soort beheer en mag wat hy nog altyd wou hê sedert hy onder ŉ wolk van omstredenheid deur oudpres. Jacob Zuma uit sy pos verwyder is.” Dr. Pieter Groenewald, leier van die VF Plus, meen ook dat dit lyk of die verwikkeling die gevolg is van ŉ botsing tussen Cele en Sitole oor veral sleutelaanstellings in die polisie. “Daar hang wel ’n wolk oor Sitole se kop aangaande ŉ hofuitspraak dat hy en ander senior offisiere die klassifikasie van dokumente as ‘rookskerm’ gebruik het om ongerymdhede rondom die aankoop van ’n selfoonsein-onderskepper toe te smeer. “Dit sou nogtans jammer wees om ’n kommissaris met polisie-ervaring te verloor aangesien stabiliteit in die topbestuur van die polisie van die grootste belang is te midde van stygende misdaadvlakke in die land,” aldus Groenewald. “Sedert 2000, met die aanstelling van Jackie Selebi, is elke polisiekommissaris in omstredenheid gedompel. Een van die grootste bydraende faktore hiervoor was omdat dit politieke aanstellings was van mense sonder enige polisie-ervaring. “Selebi was ’n diplomaat, Cele ’n politikus en Riah Phiyega ’n maatskaplike werker. Nie een van hulle het enige ervaring gehad van die polisie nie. Dit het direk bygedra tot ’n verval in die polisie en ’n agteruitgang in misdaadbestryding. Eers teen einde November 2017 is ’n ervare polisielid, genl. Sitole, as nasionale kommissaris aangestel. Hy het toe reeds sowat 35 jaar ervaring in die polisie gehad.” Groenewald meen dit sou jammer wees as persoonlike botsings en meningsverskille tussen die minister en die kommissaris hierdie onenigheid veroorsaak het. Dit moet so gou as moontlik opgeklaar word om weer stabiliteit in die polisie te bewerkstellig. Die DA sê ook as Ramaphosa ernstig is daaroor om die polisie in ŉ gedemilitariseerde en professionele diens te verander, moet hy Cele sonder versuim die trekpas gee.