Geldknyp vertraag hervestiging - Ministeries - Republikein
Monday, September 17th, 14:43:37
Grondhervormingprogram 'sal verantwoordelik wees’
13 March 2018 | Ministeries
Catherine Sasman - Die minister van grondhervorming, mnr. Utoni Nujoma, het gesê voorlopige werk is reeds gedoen vir die grondhervormingskonferensie wat volgens die president later vanjaar sal plaasvind.
Nujoma het gesê 'n datum is nog nie bevestig nie, maar sy ministerie werk saam met die kantoor van die eerste minister.
Hy het gesê hy hoop dit sal Namibiërs 'n platform bied waar hulle insette kan lewer om 'n "redelike" grondhervormingsproses te verseker wat aanvaarbaar vir alle burgers en internasionale beleggers sal wees.
“Dit sal 'n redelike grondhervormingsprogram wees," het Nujoma gister (12 Maart) tydens 'n driedaagse hersiening- en beplanningwerkswinkel in Windhoek gesê.
AANKOPE EN ONTWIKKELING
Die ministerie het beplan om grond vir hervestigingsdoeleindes van 3,1 miljoen hektaar tydens die voormalige strategiese plantydperk (2017-’18) te bekom, maar kon slegs 836 000 hektar koop wat bestaan uit 155 plase ten bedrae van N$1,1 miljard.
Tydens die 2017-'18-tydperk het die ministerie beplan om 579 begunstigdes te hervestig, maar slegs 365 begunstigdes is op 104 plaaseenhede in die streke van ||Kharas (26), Erongo (26), Hardap (104), Khomas (10), Kunene (24), Omaheke (99), Oshikoto (1) en Otjozondjupa (75) hervestig.
Nujoma het gesê dit was omdat die meeste geskikte plase (360 plase van altesaam 996 202 hektaar) aan die staat gebied is nadat daarvan afstand gedoen is ten gunste van die kandidate van die Regstellende Aksie Leningskema (AALS).
Hy het gesê vir die vyfde Nasionale Ontwikkelingsplan (NDP5) se tydperk is N$2,1 miljard vir plaasaankope aangewys, maar volgens hom is dit nie genoeg om die oorlywende 1,9 miljoen hektaar plaasgrond te koop wat teen 2020 benodig word nie.
Nujoma het gesê om dié teiken teen 2020 te bereik, moet die ministerie 60 000 hektaar vir jaar vir die volgende drie jaar koop. Dit sal N$2 miljard per jaar kos, of N$6,1 miljard oor die volgende drie jaar.
Slegs 136 begunstigdes sal op 224 123 hektaar grond oor die volgende vyf jaar hervestig word.
Nujoma het gesê die program vir kommunale grondontwikkeling (PCLD ) “werp vrugte af”.
Hierdie program word gesamentlik deur die Europese Unie en die Duitse en Namibiese regerings ondersteun met "aansienlike sosioëkonomiese beleggings" wat aan kommunale boere gegee word.
Altesaam 286 000 hektaar grond is ontwikkel met 857 km omheinings, 20 veeldoelige krale is opgerig, 30 boorgate is geboor en nog 30 is gerahibiliteer, en waterpyplyne van 98 km is in die streke van Kavango-Oos en -Wes, Ohangwena, Omusati en Zambezi geïnstalleer.
Nujoma het gesê hierdie infrastruktuur-ontwikkeling sal 7 800 plaashuishoudings bevoordeel.
Infrastruktuur-ontwikkelingsprojekte is ook vir die volgende finansiële jaar in die vooruitsig vir die Otjozondjupa- en Omahekestreek.
'n Totaal van 177 593 kommunale grondregte is gekarteer en gedigitaliseer, waarvan 90% van die 196 000 kommunale grondregte nasionaal geregistreer kan word.
Nóg 116 220 gewoontereg-grondregte (of 65%) is geregistreer en gedigitatliseer en 101 432 sertifikate is uitgereik. Hierdie program sal na verwagting 'n impak op 500 000 burgers hê.
'n Aantal huurooreenkomste onder die hervestigingsprogram is ook gefinaliseer, waarvan 16 in Otjozondjupa, 19 in ||Kharas, nege in Kunene, vier in Erongo, sewe in Oshikoto, een in Khomas en vyf in Hardap gesluit is.
Tydens hierdie finansiële tydperk is 21 894 titelaktes en 3 776 deeltitelaktes geregistreer en hierdeur is meer as N$2,5 million in inkomste gegenereer.
Eiendomsregistrasie duur voort met 44 898 aktedokumente wat tot dusver gedigitaliseer is.
Die hoofwaardasierol vir 2012 is deur die waardasiehof in November 2016 goedgekeur en die ministerie van grondhervroming het die tariewe en belasting derhalwe afwaarts hersien in reaksie op die toename in grondwaardes, het Nujoma gesê.
Hy het gesê as as dit teen die huidige koers voortgeduur het, sou grondeienaars hoë grondbelasting betaal het.
Tog het boere teen die besluit van die waardasiehof in die hoërhof geappelleer en die saak duur steeds voort.
Intussen het die ministerie voortgegaan om die grondbelastingassesserings van 2016-'17 uit te reik, gebaseer op die 2012-waardasierol.
Nadat die hoërhof op 21 Februarie 2018 die uitreiking van die belastingaangeleenthede op kommersiële landbougrond gestop het, kan geen kommersiële landbougrondtransaksies plaasvind voordat die interdik opgehef word of die hersieningsaak geskraap word nie, het Nujoma gesê.
Hy het gesê nieteenstaande die interdik onderhandel die ministerie met belanghebbendes om 'n oplossing vir die gevolge van die interdik te vind.
Die 2017-'18-waardasierol word tans voorberei en sal in die tweede kwartaal van die 2018-'19 finansiële jaar beskikbaar wees.
Tydens 2016-'17 is N$20,8 miljoen in grondbelasting ingevorder.