PressReader - Beeld: 2017-05-12 - Vind uit wat jou mo­tor werk­lik kos
Vind uit wat jou mo­tor werk­lik kos
Beeld - 2017-05-12 - Sakenuus - – Ver­werk uit Bloom­berg
Suid-A­fri­ka­ners be­stee dees­dae min­der aan hul mo­tors. Hoe­wel dit fi­nan­si­eel wys is, is daar ter­self­der­tyd nu­we oor­we­gings om in ge­dag­te te hou.
Men­se koop nou goed­ko­per mo­tors en ver­kies ge­bruik­te mo­tors eer­der as nu­wes. Hul­le hou dan ook hul mo­tors lan­ger.
Dit is ’n e­ko­no­mie­se werk­lik­heid en nie nood­wen­dig sleg nie. ’n Mo­tor is ’n de­pre­si­ë­ren­de ba­te en voer­tuie het die laas­te paar de­ka­des be­trou­baar­der ge­word. Ter­wyl die e­ko­no­mie­se werk­lik­heid baie men­se ver­plig om hul mo­tors lan­ger te hou, maak gro­ter be­trou­baar­heid dit da­rem mak­li­ker om dit te doen.
Baie men­se vind eg­ter dat dié ein­ste werk­lik­he­de hul skuld­las heel­wat ver­er­ger.
Al hoe meer men­se koop ge­bruik­te mo­tors wat hul­le oor 72 maan­de af­be­taal – heel­wat lan­ger as die his­to­rie­se norm, sê Ge­or­ge Si­mi­to­pou­los, uit­voe­ren­de hoof van car­fin.co.za.
Hoe kor­ter die ter­myn, hoe vin­ni­ger be­taal jy die ren­te en ka­pi­taal af. Baie men­se wat mo­tors oor ’n lan­ger ter­myn af­be­taal, sit met ’n be­dui­den­de te­kort, wat dan by die skuld van ’n vol­gen­de mo­tor ge­voeg word, sê hy. Kort voor lank is hul paai­e­men­te on­be­taal­baar hoog.
Een van die groot­ste pro­ble­me is dat ko­pers ge­woon­lik kyk na wat hul­le dink hul­le kan be­kos­tig, maar son­der om ál­le fak­to­re te oor­weeg, sê Si­mi­to­pou­los.
Ko­pers be­hoort nie net die te­rug­be­ta­lings op die koop­prys in be­re­ke­ning te bring nie, maar ook ver­se­ke­rings­kos­te, in­stand­hou­ding en die ver­wag­te brand­stof­ver­bruik ge­grond op die af­stan­de wat ge­reis gaan word.
Ban­ke be­veel ge­woon­lik aan dat die prys wat jy vir jou mo­tor be­taal hoog­stens 30% van jou jaar­lik­se bru­to sa­la­ris moet wees en jou maan­de­lik­se kos­te hoog­stens 10% daar­van.
An­der rig­ly­ne is dat ie­mand wat tus­sen R10 000 en R20 000 per maand ver­dien net ’n ge­bruik­te mo­tor be­hoort te oor­weeg. Ie­mand wat tot R50 000 per maand ver­dien, be­hoort ’n klei­ner nu­we mo­tor te koop. Die­ge­ne wat meer as dit ver­dien, kan iets luuk­ser be­kos­tig. Net die­ge­ne wat meer as R150 000 per maand ver­dien, be­hoort
sport- of vier­trek­mo­tors te oor­weeg.
“Ban­ke ge­bruik so­wat ’n der­de van ’n ko­per se in­kom­ste; som­mi­ge bru­to in­kom­ste en an­der net­to in­kom­ste,” sê hy.
“Ons vind dat so­wat 25% van ’n sa­la­ris as maat­staf ge­bruik kan word. Ver­se­ke­ring, brand­stof en an­der uit­ga­wes ver­hoog dit tot on­ge­veer 30%.”
Ver­ko­pe van ge­bruik­te mo­tors het toe­ge­neem, sê hy.
“Men­se was ook on­wil­lig om te koop. Ons sien baie men­se wat [vir fi­nan­sie­ring] goed­ge­keur word, maar dan hui­we­rig is om die vol­gen­de tree te gee.”
Ge­woon­lik is dit men­se wat hul mo­tors móét ver­vang.
Daar was ook ’n toe­na­me in na­vrae oor die her­fi­nan­sie­ring en her­struk­tu­re­ring van le­nings om ren­te­koer­se en te­rug­be­ta­lings­voor­waar­des te ver­an­der en Si­mi­to­pou­los sê mo­tor­ei­e­naars moet ook daar­na kyk.
Si­mi­to­pou­los sê ko­pers moet be­sef dat die prys van ge­bruik­te mo­tors ook voort­du­rend styg. Die ver­koop van nu­we mo­tors het uit­ein­de­lik ’n in­vloed op die prys van ge­bruik­te voer­tuie.
Om­dat min­der nu­we voer­tuie ver­koop word, is daar ’n af­na­me in die voor­raad ge­bruik­te voer­tuie en dus styg pry­se. Hoe­wel dit lyk of daar tal­le ge­bruik­te mo­tors in die mark is, sluit dit mo­tors af­koms­tig van ver­se­ke­rings­vei­lings in, wat nie al­tyd in ’n goeie toe­stand is nie.
Hy stel voor dat die­ge­ne wat hul mo­tors lan­ger hou hul waar­borg ver­leng.
Lay­ton Be­ard, die Au­to­mo­bielAs­so­si­a­sie (AA) se woord­voer­der, sê voor­ne­men­de mo­tor­ei­e­naars moet by hul be­gro­ting hou.
“Be­paal wat jou be­gro­ting is, hou bin­ne jou ver­moë en sorg dat jy met die han­de­laar praat oor e­ni­ge moont­li­ke by­ko­men­de kos­te.”
Hy sê al koop jy ’n mo­tor op bruik­huur of op af­be­ta­ling, moet jy se­ker maak dat jy die kon­trak ver­staan, as­ook e­ni­ge waar­bor­gen in­stand­hou­dings­voor­waar­des.
’n Vei­lig­heids­op­na­me deur die AA het ge­vind prys is ’n be­lang­ri­ke fak­tor vir men­se wat die eer­ste keer ’n mo­tor koop en ge­woon­lik jon­ger is, of ou­ers wat hul kind se eer­ste mo­tor koop – en dan skeep hul­le vei­lig­heid af. Be­ard sê dié ko­pers moet sorg dat daar toe­rei­ken­de vei­lig­heid­stel­sels is aan­ge­sien dit tot by­ko­men­de on­ver­wag­te on­kos­te kan lei as dit la­ter aan­ge­bring moet word, om nie eens van die vei­lig­heids­ri­si­ko’s self te praat nie. Toyo­ta ver­wag ’n la­er be­dryfs­wins vir die jaar tot ein­de Maart 2018. Die ster­ker wis­sel­koers van die A­me­ri­kaan­se dol­lar teen­oor die Ja­pan­se jen is een van die groot re­des waar­om Ja­pan se Toyo­ta Mo­tor Cor­po­ra­ti­on se be­dryfs­wins vir die jaar tot ein­de Maart 2018 met 18% tot
¥1 500 mil­jard (on­ge­veer
$13 mil­jard) gaan daal, sê dié maat­skap­py.
Sy be­dryfs­wins tot ein­de Maart van­jaar was ¥1 990 mil­jard.
Dit is die eer­ste keer in vyf jaar dat dié Ja­pan­se mo­tor­ver­vaar­di­ger ’n la­er wins ver­wag.
Nog ’n re­de vir die la­er wins­ver­wag­ting is ver­ko­pe in die VSA wat tot dus­ver van­jaar el­ke maand la­er was as wat ont­le­ders aan­vank­lik ver­wag het.
Dit is eg­ter ’n nei­ging wat in die ver­koop­sy­fers van al die groot mo­tor­ver­vaar­di­gers ge­sien kan word en steun die sie­ning dat die wê­reld se naas­groot­ste mo­tor­mark op pad is na sy eer­ste in­krim­ping se­dert 2009.
Toyo­ta voor­spel sy wê­reld­wye op­brengs gaan met 0,4% tot ¥27 500 mil­jard daal vir die jaar tot ein­de Maart 2018.
Hy sê eg­ter hy ver­wag om steeds on­ge­veer 10,25 mil­joen voer­tuie te le­wer.
Die Fi­nan­ci­al Ti­mes be­rig Toyo­ta re­ken die ge­mid­del­de wis­sel­koers vir die jaar sal ¥105 teen­oor die A­me­ri­kaan­se dol­lar wees, wat ster­ker is as die ¥108 vir die jaar tot ein­de Maart 2017.
Die ver­skil van ¥3 sal ’n ne­ga­tie­we im­pak van ¥135 mil­jard op sy be­dryfs­wins hê.
Mo­tor­ko­pers be­hoort nie net die te­rug­be­ta­lings op die koop­prys in be­re­ke­ning te bring nie, maar ook ver­se­ke­rings­kos­te, in­stand­hou­ding en die ver­wag­te brand­stof­ver­bruik ge­grond op die af­stan­de wat waar­skyn­lik ge­reis gaan word. Fo­to: ISTOCK