SA se toptegnospelers | Netwerk24
SA se toptegnospelers
Deur Zerelda Esterhuizen 23 April 2021 14:55
Jy moet omtrent in 'n grot bly om nie van vandag se tegnologiereuse (tegnoreuse) en hul triomftog op die aandelemarkte te weet nie. Apple, Amazon en kie het die Nasdaq, wat swaar belaai is met tegno-aandele, tot nuwe rekords gedryf.
Terwyl ondernemings wêreldwyd nog sukkel om die juk van Covid-19 af te skud, lyk dit asof dié groot tegnomaatskappye immuun teen die pandemie se impak is.
"Ons het nou wel nie maatskappye op FAANG-skaal (Facebook, Apple, Amazon, Netflix en Google) nie, maar ons het innoverende tegno-entrepreneurs in die regte sektor om die aandag van private ekwiteitsmaatskappye, wat na verkrygings op soek is, te lok," sê Andrew Bahlmann, uitvoerende hoof van Deal Leaders Africa, 'n boetiek- raadgewende firma.
"Ons sien 'n aptyt vir beleggings en lenings in en aan tegnologiemaatskappye. Die ondernemings wat verkrygers se aandag trek, is dié wie se oorhoofse koste in rand betaal word, maar wat dollars genereer. Hulle voorsien daardie dienste wat maklik oor grense heen kan werk," sê Bahlmann. Hy meen dit wat wel teen SA ondernemings tel, is grootte.
"Die meeste van die internasionale verkrygers is op die uitkyk na geleenthede van R1 miljard of meer. Dis 'n tameletjie vir SA ondernemings, wat die plaaslike mark dien. Ons sien op die oomblik meer belangstelling in hierdie sektor vanaf die waagkapitaalmark as van private ekwiteitsverkrygers."
"Ons sien 'n aptyt vir beleggings en lenings in en aan tegnologiemaatskappye. Die ondernemings wat verkrygers se aandag trek, is dié wie se oorhoofse koste in rand betaal word, maar wat dollars genereer."
Daar is slegs 'n hand vol SA maatskappye wat in die sagteware- en rekenaarsektor op die JSE genoteer is: Adapt IT, Altron, AYO, Bytes, Capital Appreciation, Cartrack, Cognition, Datatec, EOH, Etion, ISA, Jasco, Mixtel, Naspers*, PBT Group, Prosus, Sebata, SilverBridge en TCS.
Hoewel dit slegs 'n hand vol is, trek die maatskappye wel die aandag van beleggers. Adapt IT is pal in die nuus met die Huge-groep se aanbod, wat aandeelhouers R5,52 per aandeel aangebied het. Die Kanadese Volaris-groep het op 7 April gesê hy wil al Adapt IT se uitstaande aandele teen R6,50 elk kontant koop.
Nog 'n maatskappy wat ons gereeld in die nuus sien, is Altron. Bytes UK het in Desember 2020 uit Altron ontknoop en verhandel nou op die JSE en Londense aandelebeurs. Altron wil ook Altron Document Solutions, Arrow en People Solutions verkoop. Rella Suskin, hoof van navorsing by Benguela Global Fund Managers, sê die SA tegnologiesektor het 'n relatiewe goeie 2020 gehad.
"Aandelepryse in die sektor is egter grootliks deur die sterk beta-herstel in die SA mark aangedryf namate onsekerhede in die buiteland afgeneem en beleggers met 'n aptyt vir risiko na geleenthede gesoek het. Die FTSE/JSE se indeks van alle aandele het verlede jaar met ongeveer 60% gestyg en die FTSE/ JSE se kleinkapitalisasie-indeks, waaronder die meeste van ons sektor val, was 70% sterker.
In 'n markomgewing waar beleggers na risiko soek, is dit gewoonlik die maatskappye met 'n relatief hoë skuldvlak, wat die grootste stygings sien. Ons sien dit in SA ook met Adapt IT, wat byvoorbeeld met 150% gestyg het, terwyl Datatec (stabieler en met minder skuld) slegs met enkelsyfers gestyg het." Suskin meen dat die Covid-19 pandemie meer geleenthede in die sektor met onder meer wolkberging geskep het. Sy glo selfs met die vordering met entstowwe, behoort werksomstandighede nog vir lank buigsaam te wees en daarom ook die aanvraag na IT-ondersteuning.
Maar wat as ek wil belê?
Peet Serfontein, 'n onafhanklike markontleder, sê dis raadsaam om enige sektor met die algehele mark te vergelyk. Dit gee 'n mens 'n goeie aanduiding of die sektor as geheel onder- of oorwaardeer is (grafiek 1).
"Kyk 'n mens na die relatiewe grafiek van die FTSE/JSE se tegnologie-indeks, is dit duidelik dat dié sektor teenoor die algemene mark, die indeks van alle aandele, onderpresteer. Dus op 'n grondslag waar 'n mens appels met appels vergelyk, blyk dit tog dat daar waarde kan wees. Die indeks het sedert 2018 in 'n baie stabiele bultendens opbeweeg en gaan jou dus nie heeltemal slapelose nagte gee nie." Suskin meen weer dat tegnologie-aandele nie sin maak as 'n mens na prys tot tasbare boekwaarde kyk nie.
"Tegnologieondernemings het gewoonlik nie baie bates nie en die meerderheid van hul waarde lê in intellektuele eiendom en verhoudings. Hierdie ondernemings groei ook deur verkrygings en daarom het hulle heelwat klandisiewaarde op hul balansstaat. Adapt IT en EOH se tasbare boekwaarde is byvoorbeeld negatief, gegewe hul historiese groei deur verkrygings. Dit maak dit moeilik om hulle te waardeer," sê Suskin.
Sy sê dat die meeste van hierdie maatskappye se verdiensteprofiele ook wisselvallig is weens hul hoë vastekostebasisse, die impak van verkrygings en die konstante herstrukturering wat tot eenmalige koste lei. Daarom is 'n prys-tot-verdienste-veelvoud moeilik berekenbaar. " 'n Mens moet eerder kyk na 'n waarde-tot-Ebitda-veelvoud aangesien hierdie maatskappye se Ebitda stabieler is," sê sy.
Suskin noem dat die waarde van 'n onderneming uiteindelik berus op sy vermoë om geld te maak en daarom verkies hulle die prys-tot-vrye-kontantvloei-maatstaf.
'n Paar van SA se genoteerde spelers
Adapt IT het meer as 10 000 kliënte in 53 lande, 'n sterk teenwoordigheid in Afrika en die Asië-Pasifiese streek met kliënte in Australië, Nieu-Seeland, Singapoer, Europa en Noord-Amerika.
Hy beskryf sy prestasie van die afgelope jaar as "regtig veerkragtig, veral as 'n mens in gedagte hou dat soveel van ons kliënte se ondernemings ingeperk was". Adapt IT het onlangs sy tussentydse resultate vir die ses maande tot einde Desember bekend gemaak. Wesensverdienste per aandeel het met 44% tot 20,69c en genormaliseerde wesensverdienste met 16% gestyg, wins ná belasting het met 37% tot R27,4 miljoen gestyg en kontant uit bedrywighede met 67% tot R124 miljoen, vergeleke met die ooreenstemmende tydperk 'n jaar gelede.
Hy het ook daarin geslaag om sy netto skuld met R140 miljoen (30%) te verminder teenoor die ooreenstemmende tydperk. Sbu Shabalala, Adapt IT se uitvoerende hoof, sê die fokus is op onderliggende diversifikasie om meer waarde aan die maatskappy se kliëntebasis te bied. "Ons konsentreer op verkope op 'n samehangende wyse en brei versigtig uit op ons diversifikasie-strategie in Pan-Afrika en die Asië-Pasifiese streek."
Sbu Shabalala, uitvoerende hoof van Adapt IT
Volgens Adapt IT werk die maatskappy se huidige strategie omdat dit die beloofde resultate lewer. "Dit sien 'n mens duidelik uit ons onlangse tussentydse resultate sowel as beleggerbelangstelling. Adapt IT is altyd op soek na groeigeleenthede en werk aan skuldvermindering.
Ons stewige kontantskepping beteken dat ons weer in die volgende finansiële jaar met verkrygings kan voortgaan." Toekomsgerig, glo Adapt IT dat daar 'n goeie aanvraag vir sy oplossings in kommunikasie, finansiële dienste en onderwys is. Gasvryheid, vervaardiging en energie toon ook reeds tekens van herstel.
Volgens hulle het die ekonomiese klimaat in SA 'n impak op die maatskappy, maar hy word wel deur die nuwe digitale manier van werk bevoordeel. Die tekens van ekonomiese herstel is ook bemoedigend en hy glo dat die agterstand van projekte tydens die Covid-19-pandemie weer ingehaal sal word namate dinge normaliseer.
Serfontein, sê hierdie is kleinmarkkapitalisasie-aandele en dus gaan 'n mens moet wakker wees wanneer jy die aandeel koop asook verkoop. "Lae verhandelingsvolumes bly altyd 'n kommer of 'n mens jou aandeel vinnig kan verkoop wanneer jy wil. Kyk 'n mens weereens na die relatiewe grafiek van die aandele teenoor die tegnologieindeks, lyk dit of Adapt IT tog moontlike waarde kan bied.
Ná die jongste aanbod, het die aandeel rondom 640c gestabiliseer. Die prys mag nou heel moontlik sywaarts bly beweeg totdat daar finaliteit rakende die aanbod is," sê hy. Serfontein stel 'n stopverlies voor by 580c per aandeel as 'n mens ongemaklik met die prysbeweging raak (grafiek 2).
Mteto Nyati, uitvoerende hoof van Altron
Altron bied 'n wye reeks tegnologie-oplossings en is gemoeid met kubersekuriteit, wolkdienste, stelselintegrasie, finansiële tegnologie, gesondheidstegnologie en die internet van dinge. Mteto Nyati is die uitvoerende hoof van Altron en sê aan finweek die groep het duidelike groeidoelwitte vir hierdie kategorieë. Die resultate word op 17 Mei uitgereik, maar volgens Nyati het die tussentydse resultate (wat in Augustus 2020 uitgereik is) 'n bruto inkomste van R14,7 miljard getoon.
Dit verteenwoordig groei van 43% vergeleke met die ooreenstemmende tydperk 'n jaar vantevore. "Altron se ontknoping van Bytes UK het reële waarde vir aandeelhouers geskep en die maatskappy het met 'n markkapitalisasie van R12,9 miljard genoteer, wat daarna tot R19 miljard gegroei het," sê Nyati.
"Ons fokus op uitstekende kliëntediens, 'n goeie omgewing vir ons werknemers en om goeie besigheid te doen. Ons nuwe strategie, Altron 2.0, bou voort op die prestasies van ons One Altron-strategie en het ten doel om ons bedryfsinkomste oor vyf jaar te verdriedubbel. Ons het wolkdienste, data, sekuriteit en outomatisasie as ons groeigebiede geïdentifiseer. Dis die velde wat relevant vir ons kliënte se digitale transformasie is."
Altron se mikpunt is om 'n internasionale maatskappy met 'n hoofkantoor in SA te wees. Daar is tans heelwat buitelandse bedrywighede soos Netstar Australië en hoewel Bytes UK ontknoop is, is hulle in die proses om 'n sekuriteitsmaatskappy in Brittanje te stig. Nyati noem dat daar heelwat uitdagings vir die maatskappy ten opsigte van die ekonomie en natuurlik Covid-19 is.
"Ons kliëntebasis word daardeur geraak en is nou op verskillende stadiums van herstel. Weens die pandemie, moes ons personeel verminder en terselfdertyd op die behoeftes van ons kliënte fokus om hulle met hul digitale transformasie te help. Die markintelligensie-maatskappy IDC verwag dat die SA ekonomie met 3,3% en die inligtingstegnologiemark met 4,2% sal groei. Ons hoop om die voordeel te geniet van 'n mark wat effens vinniger as die BBP groei."
Simon Brown, markkenner, sê Altron is al omtrent deur oorloë, maar Value Capital Partners het 'n 20%-belang in die maatskappy verkry en in 2017 het Mteto Nyati oorgeneem. Sedertdien het die aandeelprys verdubbel en aandeelhouers het Bytes-aandele gekry toe dit ontknoop is. Die maatskappy is baie goedkoop waardeer aangesien dit teen 'n prys-verdienste-veelvoud (p/v) van onder ses keer verhandel en daar word gemeen dat die maatskappy sy Netstar-filiaal kan ontknoop, sê Brown. Netstar behoort op sy eie 'n markkapitalisasie op die JSE te kry, wat meer as Altron se huidige R4 miljard is, meen hy.
Howard Plaatjes, uitvoerende hoof van AYO
AYO werk in onder meer telekommunikasie, infrastruktuur, kubersekuriteit en e-handel. Die uitvoerende hoof, Howard Plaatjes, beskryf 2020 as 'n " interessante jaar vir ondernemings". "AYO was geen uitsondering nie," sê hy aan finweek, "maar danksy ons gediversifiseerde portefeulje en die skuif na afstandwerk (wat natuurlik tegnologie insluit), was ons bietjie minder geraak. AYO se inkomste het beduidend gestyg hoewel daar 'n kleiner wins was. AYO se kontantbalans en netto batewaarde was steeds sterk in 2020."
Plaatjes beskryf AYO se huidige strategie as solied. "AYO is van plan om ons huidige mandjie van dienste te versterk om die land se vordering met die vierde nywerheidsrewolusie (4IR) te help, terwyl ons ook kyk na nuwe tegnologie soos ons verder die digitale ekonomie inbeweeg." Plaatjies noem dat hulle heelwat uitbreidingsplanne in die pyplyn het weens die "eksponensiële innovering in tegnologie wat die afgelope jaar plaasgevind het".
AYO verwag toekomstige groei in kubersekuriteit, e-handel, kommunikasie, digitale gesondheidsorg en die hernubare energiesektor. Hy ondersoek ook aanvullende dienste wat die lewering van digitale oplossings beïnvloed, soos logistiek. Dis naïef om te dink dat SA se huidige ekonomie nie 'n impak op die sektor het nie, meen Plaatjes, selfs dié wat noodsaaklike tegnologie-oplossings verskaf.
"Daar is egter 'n geleentheid vir AYO om in hierdie ondernemings te belê wat die instrumente ontwikkel wat die digitaal gedrewe ekonomiese insluiting in SA en elders versnel. Innovering spruit dikwels uit nood en ons voorspel en sien reeds groot vordering en ontwikkeling oor sektore heen," vertel hy. Plaatjies noem dat die ernstige tekort aan vaardighede weliswaar 'n probleem is en daarom belê die maatskappy daarin om personeel met verdere vaardighede toe te rus en om 'n grondslag vir die toekoms met opleidingsakademies te lê. Brown meen daar is twee probleme met AYO.
Eerstens is daar die voortslepende dispute met die Openbare Beleggingskorporasie, wat sowat 29% van AYO besit, oor die aanvanklike befondsing van die maatskappy. Tweedens, is daar van aandele-likiditeit min sprake. In Maart 2021 was daar 11 verhandelings met 'n waardasie van net bo R100 000. Die verspreiding tussen kopers en verkopers is ook wyd (500c/850c) met min diepte of volume aan albei kante.
Hierdie onderneming is gemoeid met finansiële tegnologie en het twee afdelings: betalings en sagteware en dienste. In die buiteland, werk hy met kliënte wat internasionale bedrywighede het, bedien internasionale kliënte waar hy 'n plaaslike teenwoordigheid het (soos sy kantoor in Mauritius) en dan is daar die uitvoer van tegnologie na internasionale markte.
Bradley Sacks, mede-uitvoerende hoof van Capital Appreciation
Bradley Sacks, mede-uitvoerende hoof van Capital Appreciation, sê aan finweek die aard van die onderneming is gelukkig so dat Covid-19 'n minder negatiewe impak op hulle as op ander maatskappye gehad het. "Tegnologie was al dikwels die oplossing om die ekonomie voort te dryf en groot ondernemings in bedryf te hou. Die behoefte na digitalisering met Covid-19 was voor die hand liggend en dis juis waar ons krag lê.
Hoe dit ook al sy, die aanvanklike impak van die inperkings het 'n groot effek op al die sektore van die ekonomie gehad en baie kliënte het 'n rukkie geneem om hul kapitaalbeleggingsplanne te hersien. Aan die betalingskant, is bedryfsbetaalpunte verminder, maar daar was weer 'n behoefte aan kontaklose betalings," sê Sacks.
Hy noem danksy hul interne herstelplanne kon hulle die uitdagings van vertragings en afstandwerk te bowe kom. "Ons spanne het floreer en ons het ook die tyd gebruik om aan nuwe produkte te werk. Een goeie voorbeeld is ons kontaklose betalingsproduk, HALOdot, waar jy met 'n Android-toestel kan betaal sonder om daaraan te vat. Dis by Nedbank van stapel gestuur."
Sacks glo hul groepstrategie werp vrugte af en hulle het uitbreidingsplanne. "Al die sektore waarin ons werk, het groei ervaar en ons toekomstige groei hang van die SA ekonomie af en hoe gou ons internasionale uitbreidingsgeleenthede materialiseer," sê hy. Brown sê Capital Appreciation se twee velde in finansiële tegnologie is betalingsoplossings via toestelle en sagteware en dienste en albei is baie mededingende sektore.
Capital Appreciation het sterk tegnologie en die inperkings het gehelp om hul kliëntebasis uit te brei. Hy sê met 'n historiese p/v van ongeveer 8,5 keer is die aandeel nie duur nie en hulle betaal 'n dividend wat tot 'n dividendopbrengs van net meer as 5% lei. Mededinging in die sektor dra egter tot die risiko's by, sê Brown.
Jens Montanana, uitvoerende hoof van Datatec
Datatec is 'n internasionale verskaffer van IT-dienste en oplossings en dryf handel in meer as 50 lande deur drie afdelings, Logicalis (IT-dienste), Westcon International (tegnologieverspreiding) en Analysys Mason (konsultasie). Jens Montanana, die uitvoerende hoof van die Datatec-groep, sê aan finweek die bedryfsprestasie vir die ses maande tot 31 Augustus 2020 was goed.
"Alle sektore was winsgewend ná herorganisasie en het veerkragtige handel met sterk bedryfskontantvloei en verbeterde likiditeit getoon. Dit is ondanks Covid-19 se uitdagende sosio- ekonomiese omgewing," sê Montanana. Hy vertel dat hul trio van ondernemings voordeel uit die aanvraag vir IT-dienste getrek het en hulle verwag dat hierdie neiging nog lank ná die pandemie sal voortduur.
Volgens Montanana werk hul huidige bedryfsmodel goed saam met hul geografiese uitbreidings, posisionering oor die IKT-waardeketting en sterk verhoudinge met verkopers en kliënte. "Ondanks die omvang van die onderneming, behou ons groep 'n entrepreneuriese kultuur en veerkragtigheid." Hy vertel dat brutowinsbydraes van hoër-marge-sagteware en dienste oor die laaste dekade meer as verdubbel het, wat vir meer as 40% van die groep se bruto wins gesorg het.
"Datatec wil ons vermoëns verder ontwikkel, organies en deur strategiese verkryging, om aan die groeiende vraag na wolkrekenaardienste, sagteware-virtualisering en netwerkkubersekuriteit te voldoen. Ons het ons kostes met 10% jaar-tot- jaar vir die eerste ses maande van die 2021-boekjaar besnoei en nou ná kritiese herorganisasie, kan ons op volhoubare groei fokus.
Tegnologie is 'n bedryf waar daar altyd van inkomste verwag word om te groei. Datatec se hoofdoelwitte fokus op beter bedryfsdoeltreffendheid en om marges te verbeter, die balansstaat te optimaliseer en om die bedryfskapitaal te verbeter." Montanana vertel voorts dat die Midde-Ooste en Afrika 10% van Datatec se inkomste verteenwoordig met SA wat ongeveer 2% hiervan in die eerste helfte van die 2021-boekjaar uitgemaak het.
"Omdat 'n groot deel van Datatec se bedrywighede op tegnologiedienste gegrond is, wat in Amerikaanse dollars geprys is, beperk 'n swakker rand kliënte in die ontwikkelende markte se vermoë om groot projekte van stapel te stuur, weens bekostigbaarheid." Serfontein ag Datatec se aandele met waarde. Hy het 'n winsteiken van 3 007c vir die aandeelprys met 'n stopverlies by 2 647c (grafiek 3). Bo 2 578c is 'n bultendens van toepassing, sê hy.