Weer Storietyd | SkalkSkryf
Die Bardo deel 1 »
September 25, 2013 deur Louwie
Sy sit in die koelte van die stoep en wag vir hom toe hy van die pad af aangestap kom. Dit is ´n dodelik warm dag en sy het besluit dat hulle liewer op die stoep moet sit en eet eerder as in die warm eetkamer.
"Hoe kom jy dan so met die voet aangestap as jy vanoggend met die bakkie hier weg is dorp toe?" vra sy toe hy met die trappies opgestap kom. Sy kakiehemp en ou vilthoed is nat gesweet.
"Dêm bakkie het weer met my gaan staan langs die pad," sê hy en gaan sit moeg langs haar op die ou riempiesbank. "Was op die dorp gou by die bank aan, en toe Köoperasie toe. Oudokter het my gevra om vir hom ´n sak sout en beenmeel op te tel. Was net halfpad op pad terug plaas toe toe die ding viervoet vassteek."
"Hoe gaan dit met die ouman," vra sy met ´n ondeunde glimlag.
Hy lag sag en sit sy arm om haar skouers. Hy trek haar nader en soen haar op die voorkop. "So dol soos altyd," sê hy. "Vanoggend is hy besig om sy eie begrafnis te rëel."
"Is hy dan siek?" vra sy verbaas.
"Nee, nie wat ek kan sien nie. Is maar net weer ´n bevlieging wat hy gekry het soos laas toe hy daardie groot skip gaan koop het omdat hy geglo het dat daar ´n nuwe 'Sondevloed', soos hy dit genoem het, op pad was."
Sy lag. "En nou staan die ding daar op die vlakte en vergaan sonder dat dit ooit naby water gekom het. Hoe is sy plan nou met die begrafnis? Seker weer iets heel eksentriek sou ek dink!"
"Inderdaad. Sy opdrag aan sy werkers is dat hy in die beeskraal begrawe moet word. Maar eers moet hulle ´n bees slag en sy lyk moet dan, in sy plaasklere, in die beesvel toegedraai en so begrawe word. Hy wou eers sonder klere in die vel begrawe word, maar sy vrou het gedink dis banaal en toe het hy op die plaasklere besluit."
"Met of sonder sy ou vuil laphoed?" lag sy.
"Die weet ek nie. Het nie gevra nie. Daar mag glo nie ´n predikant by die begrafnis wees nie, en sy vrou mag ook nie daar wees nie. Net die mans wat op die plaas werk mag dit bywoon. Hulle mag glo by die graf sing terwyl hulle hom toegooi as hulle wil, maar geen gebid of Bybel gelesery nie. Die geslagte bees kan hulle vat en gaan fees vier na hulle hom toegegooi het. Daar staan klaar ´n kas goeie Whisky in die kelder wat hulle sal kry vir die fees. Maar soos ek hom en sy drinkgewoontes ken sal die drank klaar wees lank voor hy die emmer skop!"
Sy glimlag en skud haar kop. "Hy is maar ´n vreemde mens," sê sy. "En ek vermoed ek weet wie hom gaan help om daardie Whisky weg te werk! Kom ons eet. Ek het net slaai gemaak. Griekse slaai vir hoofgereg en vrugteslaai vir nagereg. Dis te warm vir gekookte kos. En jy kan bier kry as jy lus is daarvoor."
"Sal jou nie sê waarvoor ek nou lus is nie," terg hy. "Waar was jý die hele oggend?"
"Ek was gou hier na tant Gerty toe om te gaan hoor hoe dit daar gaan."
"En?" vra hy met ´n mond vol slaaiblare.
"Dol, baie dol. Toe ek daar aankom toe jaag oom Serfaas vir tant Gerty al om die eetkamertafel. Hy poedel kaal en sy al giggelende so twee trëe voor. Sy sê oom Serfaas maak haar gedaan. Hy dink hy is net agtien jaar oud en wil haar 'regsien' en sy sê op sewentig jarige leeftyd kan sy nie meer hardloop nie!"
"Altzheimer is ´n bliksem," sê hy met ´n glimlag.
"Ja," sê sy met ´n deernisvolle glimlag. "Sy sê as hy nog die piet kon regop kry was dit dalk ´n ander saak, maar daar gebeur niks in daardie departement nie, nou hol sy maar weg tot hy moeg is dan sit sy hom in die bed om te slaap. Dit gebeur soms tot twee maal op een dag. Op sewe en sewentig hou sy asem dit gelukkig ook nie meer lank nie, dan begin die bene genadiglik ingee. Dan sit hulle eers elkeen op ´n stoel en hyg na hulle asems en dan vat sy hom bed toe! Arme vrou. Sy kry swaar."
"Hy was ´n goeie ou man op sy dag. Vriendelik en hulpvaardig, en hy het goed vir haar gesorg," sê hy sag.
Hulle sit vir ´n oomblik stil en kyk na ´n tinktinkie wat kordaad aangestap kom om broodkrummels te bedel, dan kyk sy haar man skeef aan en vat aan sy nek.
"En waar kom die krapmerke vandaan?" vra sy met ´n frons.
"Tog, tog. Ek wou jou nog vertel. Toe die bakkie gaan staan kom Professor Vermaas gelukkig daar verby. Jy was mos laasweek daar by sy huis teen die koppie?"
"Ja ek was. Hy is ook nie lekker reg in sy kop nie. Hy en daardie mak hoenderhaan van hom waarmee hy so behep is. Ek het jou mos vertel van al die foto's van die haan teen sy mure. Hier sit die ding op sy bakkie se neus, daar op die trekker se stuurwiel, op ´n ander een lê die ding saam met hom in die bed of sit op sy kop. Daar is selfs foto's waar die hoender op ´n bees se rug sit. Hy het ´n hengse obsessie omtrent die haan."
"Juis!" sê hy met ´n skewe glimlag. "Hy vat die ding selfs saam as hy dorp toe gaan. Hy was anderdag lelik in die moeilikheid oor die einste hoender. Die ding is mos astrand ook nog. Skop hy iemand op straat teen die skeen, toe skop die man terug. Gee ´n heel komiese geheen en weer skoppery af met die haan wat ´n bloedstreep laat met elke skop. Hol die man straat af om sy haelgeweer te gaan haal om die hoender 'moer toe te skiet' soos hy so in die hardloop , met die skoppende hoenderhaan op sy hake dit gestel het. Die Polisie moes ingryp om moles te voorkom. Gryp Vermaas sy hoender onder die arm en jaag daar weg in ´n stofwolk." Hulle lag hy uitbundig saam oor die spektakel.
"Ek hoor mense sê dat daar elke dag op sy facebook ook foto's en stories is oor die hoender. Maar wat het die Professor en sy hoender met die bloed aan jou nek te doen?" vra sy fronsend.
"Ek dink ek is bietjie in die moeilikheid oor daai einste hoender," sê hy so half verlëe. "Sien, Vermaas stop toe by my en my verdomde kranklike bakkie en vra of ek hulp nodig het. Toe sê ek ja, as hy my net tot by die huis kan bring dan kan ek en ou Petrus met die trekker ry en die ding huis toe sleep.
"En dis toe daar waar die moles begin. Ek het nie gesien die verdomde hoender sit op die ruglening van die agterste sitplek van die dubbelkajuit bakkie nie.Toe ek in die bakkie klim bevlieg die vervloekte haan my en skop my teen die nek!"
"Genade! En toe?" vra sy geskok.
"Ai tog. Van die skrik gryp ek die ding aan sy nek en wurg hom, net so effens jy weet. Van die skok. Ek het nie bedoel om hom seer te maak nie, maar toe skop sy beentjies so vlouerig en hy sê so kwê -kwê, en toe vrek hy. Toe sê ek aitog, nou is hy dood en gooi die ding by die venster uit, en ek sê ek is vreeslik jammer kan ons nou maar ry ek is haastig om by die huis te kom."
Sy lag dat die trane loop. "Jou ongeskikte bees," sê sy so deur die lag. "Wat maak die arme man toe? Hy was seker histeries!"
"Ja, hy was nogal ongelukkig. Hy het uit die bakkie uit gestorm en die haan gaan optel en teen sy bors vasgedruk terwyl hy droewig huil en kerm. Toe skreeu hy ek moet dadelik uit die bakkie uit klim. Ek is dan so barbaars en ongeskik en wat nog, skel hy my. Ek het hom probeer troos en gesê ek sal vir hom ´n ander hoender koop, maar hy wou nie na my luister nie. Toe sit hy die hoender plegtig op die sitplek langs hom neer en ry weg terwyl die trane teen sy wange afloop. Dis sad om ´n volwasse man so te sien huil oor ´n hoender."
"Wat gaan jy nou doen?" vra sy effens ontsteld.
"Ek en Petrus gaan gou die bakkie haal," sê hy en staan op.
"Nee man, ek bedoel oor die hoenderhaan. Wat gaan jy doen?"
"Weet nie. Ek dink ek moet ´n hoender gaan koop en jou stuur om dit vir hom te gee. Jy is goed met sulke mense."
"Wat bedoel jy 'met sulke mense'?" vra sy onskuldig.
"Jy weet wat ek bedoel," sê hy ongeduldig. " ´n Man van diep in die veertig met sulke slap handjies en nog nie getroud nie! Weet jy wat vertel Oudokter vir my?"
"Nee, wat?" vra sy nuuskierig.
"Hy sê Vermaas wil ´n toordokter of iets word. Hy bly glo vir dae lank in die berg saam met ´n shaman of toordokter gedoente. Dié leer hom glo die geheimenisse van medisinale plante en om dolosse te gooi en toorwerkunste te beoefen. Oudokter sê hy sien hom in die aande op ´n koppie staan as die son begin sak. Gesig na die son gedraai, arms uitgestrek, vere en ystervarkpenne in ´n band om sy kop en net ´n stertriem aan sy bas. Oudokter reken die man is van sy kop af."
"Genade!" sê sy en rol haar oë dramaties. "As Oudokter jou kranksinnig verklaar, dan moét jy mal wees!"
"Maar hoe kom jy toe by die huis?" vra sy so half terloops toe hy begin wegstap.
"Per genade kom ou Armand toe daar aan met sy rammelkas van ´n bakkie wat lyk of dit enige oomblik uitmekaar kan val. Ek skaam my dood. Daar staan my splintenuwe, skoon bakkie langs die pad en ek moet in die vuil gedoente wat op die skrootwerf hoort by die huis kom. Jy sal dit nie glo nie , maar die ding is binne nog vuiler as wat dit buite is!"
"Praat van die duiwel," sê sy. "Daar kom hy nou weer by die hek ingery."
"Ai tog, ek het skoon vergeet om jou te sê. Iewers langs die pad vanoggend het hy iets gesê van dat hy met jou wil kom praat. Ek vermoed maar dis oor sy vrou. Hy sukkel erg vandat sy met met daardie buurman van hom se voorman weggeloop het. Kan nie oor die ding kom nie. Jy moet maar luister en raad gee, ek gaan nou die bakkie haal." Hy plak sy hoed op sy kop en verdwyn om die hoek van die huis voor sy kan protesteer oor hy haar alleen by die man wat vir haar altyd soos ´n boemelaar lyk, los.
"Middag Armand," groet sy hom toe hy die trappies op klim na die stoep toe. "Kom sit solank hier dan gaan haal ek vir ons koffie. Phillip het net gou die bakkie gaan haal. Die ding staan nog daar langs die pad."
"Gaan dit nog goed met jou?" vra sy toe sy met twee bekers koffie terug kom.
"Ag man," teem hy terwyl hy die verte in staar. "Jy weet mos. Van my Saartjie weg is gaan dit bitter." Hy vat ´n sluk koffie en kyk stip na sy vuil skoene. Na ´n lang stilte teem hy voort "En nou het ek nog ´n ander probleem," sê hy en kyk haar vir die eerste maal in die oë. "Ek dink sy is deur alliens ontvoer," fluister hy vertroulik.
"Meen jy alliens soos in Mosambiekers of so?" vra sy geskok.
"Nee," fluister hy. "Regte alliens met vliegende pierings uit die buitenste ruimte!" beduie hy met ´n vuil hand die lug in. " Hulle kom nou elke aand. Ek sien die ligte aangevlieg kom en dan sien ek hulle buite op die werf rondloop. Dis sulke klein rondekop mannetjies wat so zeeep-zoei-biep maak. Hulle soek my. Hulle wil my ook ontvoer!"
"Genade tog Armand. Is jy seker? Is dit nie maar net stres van jou vrou se dinge wat jou nou gesigte laat sien nie?" vra sy besorg.
Tot haar vebasing begin die man te snik en trane loop teen sy wange af. Sy sit haar hand troostend op sy skouer en toe breek die duiwel los daar op die voorstoep van die opstal op Donkerpoort.
´n Halwe uur later kom Phillip die werf ingery met sy bakkie. Hy ry om die huis en gaan parkeer onder ´n boom by die kombuisdeur. Hy kry sy vrou in die kombuis besig om biskuit uit die oond te haal.
"Ek dog jou bakkie is stukkend?" sê sy vraend.
"Snaakse ding," sê hy. "Toe ek die sleutel draai toe vat hy dadelik. Seker maar vuiligheid in die diesel gewees. Sal hom more invat sodat hulle kan kyk.
"Hoekom staan Armand se bakkie nog voor die deur? Is hy dan nog hier?" vra hy en loer by die sitkamer in.
"Ja, hy is nog hier," sê sy droogweg. "Hy sit daar in die boom waar sy bakkie staan."
"In die boom? Wat bedoel jy hy sit in die boom," vra hy verbaas.
Toe vertel sy hom van die vliëende pierings en die alliens wat Zeep en beep en zoei, en die trane "en toe ek hom troos toe bespring hy my!" sê sy verontwaardig. "Gryp my vas en wil my soen!"
"En toe?" vra hy versigtig.
"Toe roep ek vir Ceazar, en hy was nie beïndruk met wat hy gesien het nie. Toe byt hy hom aan die boud."
Phillip bars uit van die lag. "Jy speel," sê hy so tussen die lagbuie deur. "En toe?"
"Toe hardloop hy na sy bakkie toe met die hond agterna. Maar voor hy die deur kon oopkry het die hond hom weer aan sy broek se sitvlak beet gekry. Toe spring hy op die bakkie se bonnet en die hond spring agterna, en toe klim hy in die boom sonder sy broek want die hond het sy broek toe nog in sy bek. Nou lê die hond onder die boom en hy sit sonder broek in die boom."
"En jy gaan help hom nie?" vra hy ongelowig.
"Sal hom ´n les leer. Hy moet dink aan sy sondes terwyl hy daar sit," sê sy ongeërg. "Gaan haal jy hom uit die boom uit, en gee vir hom hierdie kaartjie, dis van ´n goeie sielkundige in die stad. Sê vir hom hy moet ´n afspraak maak en die man gaan sien. Hy het hulp nodig."
Phillip vat die kaartjie en loop deur toe. "En sê vir hom hy sit nie weer sy voete op ons werf voor hy nie die sielkundige gesien het nie," sê sy nou ergerlik. "Die man is katools van te lank sonder vrou wees!"
Hy loop by die voordeur uit en roep na die hond wat onder die boom lê en kou aan Armand se een verslete skoen. Die hond kom uitgelate na hom toe aangedraf met die skoen in sy bek. Hy oorhandig die skoen plegtig aan sy baas terwyl hy sy stert woes heen en weer swaai van opwinding.
"Jy kan nou maar afkom Armand, die hond sal jou nie byt nie," sê hy en beduie met skoen in die hand in sy buurman se rigting.
Die buurman klim skoorvoetend uit die boom uit, maar hou die hond in die oog. "Die hond wou my doodmaak," sê hy beskuldigend terwyl hy sy broek van die grond af optel. Sonder om die broek weer aan te trek spring hy benoud in sy bakkie in.
"En ek gaan jou doodmaak as jy ooit weer aan my vrou raak," sê Phillip bedaard. Hy gee die kaartjie deur die venster vir sy buurman en sê dreigend "bel hierdie man en gaan sien hom. As jy dit nie doen nie gaan ek jou eers donder en dan gaan ek jou vir die alliens gee sodat hulle jou kan opvreet."
Hy draai om en loop weg terwyl Armand in ´n digte rookwolk wegry.
Sy vrou staan hom met ´n glimlag en inwag by die voordeur. "Dit sal hom ´n les leer. Dink jy dit is iets in die drinkwater wat die mense in ons kontrei so mal maak?" vra sy vrolik en loop die huis in. "Kom ek gaan maak vir jou koffie, my liewe moordenaar van hoenders"
"Ek het ´n beter idee, my verleidster van mal manne" sê hy en trek haar rok se ritssluiter speels af. Sy spring met ´n vaart weg en hardloop om die eetkamertafel en hy storm agterna. Maar sy het nie te vinnig gehardloop nie. Na twee rondtes om die tafel het sy haar giggelend laat vang.
"Sê nou net eers vir my," sê hy gemaak ernstig, " wat wou ek nou weer met jou maak as ek jou gevang het?"
"Ek het geen idee nie. Miskien verwurg soos die hoender?" giggel sy en en soen hom op die wang. Sy glip uit haar rok uit en hardloop die gang af na die slaapkamer toe.
"Ek hou van mal," dink hy by homself en met ´n baie breë glimlag op sy bakkies stap hy agterna.
Posted in Louwie | Tagged Malplaas | 4 Kommentaar
op September 27, 2013 at 7:11 vm Joh
Was dit 'n rooi haan, of 'n swarte?
op September 27, 2013 at 7:58 nm Louwie
Ha, dit was natuurlik einste Cockatrice van Dun Cow faam se agterkleinkind, dink ek. So `n tipiese geel en swart veghaan. Miskien was dit sy vriend Wurm uit die onderwêreld wat so zeeep-zoei-biep maak 😀
op September 29, 2013 at 10:15 vm Hannelie
Klink soos oupa Ras met tannie Debora se siamese kat wat hy so nek omgedraai het. Ouma was woes kwaad!