12 U ta nyikiwa samanisi, leyi hlamuselaka nkarhi na ndhawu laha ku tengiwa swi nga ta humelela kona. xibukwana lexi hlamuselaka leswi nga ta humelela ekhoto xi ta kumeka xikan'we na samanisi eka timhaka tin'wana. Loko u ya eka khoto ya majisitarata naswona u ri na swivutiso swihi kumbe swihi hi siwtirhisiwa swa khoto, u nga tihlanganisa na muofisiri wa ndzavisiso wa nandzu kumbe, laha ku nga na mupfuni wa muxanisiwa na muofisiri wa malunghiselo, loyi a nga ta ku hundzisela eka munhu la faneleke loyi a nga ta ku hlanganisa na khoto. Maendlelo ya mahanyelo: Phurojeke leyi kunguhatiweke yi nga va ni nkhumbo eka mpimo, ku vumbiwa na xihlawulekisi xa vaaki va ndhawu na ku nyikiwa ka mintirho endhawini ya ndzavisiso. Xihlaya xa tinhlayo ta vaaki xi nga khumbiwa hi ndlela ya kahle ni hi ndlela yo kala yi nga ri kahle. Ntivo-Ntumbuluko (Kumbe Fiziksi ritekiwe eka Xigrikifrom : φυσική (ἐπιστήμη) phusikḗ (epistḗmē) "vutivi bya ntumbuluko", kusuka eka φύσις phúsis "Ntumbuluko") i sayensi leyi lavisisaka hita swiaka-swilo na mafambele yaswilo eka mbangu na nkarhi, kuhlanganisan na vuxaka bya swona na matimba. Fiziksi is sayensi ya xisekelo, naswona pakani ya dyondzo leyi iku twisisa ndlela leyi ntumbuluko u tirhaka ha yona.[lower-alpha 1]