PressReader - Weg!: 2017-12-01 - Jo­han Fou­rie van Cen­tu­ri­on skryf:
Jo­han Fou­rie van Cen­tu­ri­on skryf:
Weg! - 2017-12-01 - V & A -
Ek het dié duif in my tuin af­ge­neem. Die duif het nie ge­lyk as­of hy suk­kel nie. Soms trap die reg­ter­poot die pen raak, maar dit was die e­nig­ste sig­ba­re ding wat hom ge­pla het. Hy het pap ge­ëet en tot in ’n hoë boom ge­vlieg.
Ek weet dis ’n mi­te dat ’n ys­ter­vark sy pen­ne uit­skiet en ek kan nie dink dat ’n ys­ter­vark hier sal hou nie. Die Riet­vlei­dam is wel so­wat 13 km hier­van­daan. E­ni­ge i­dees oor wat hier kon ge­beur het? Die vo­ël­ken­ner Faan­sie Pe­a­cock ant­woord: Jo­han se fo­to’s het ’n spul ken­ners op die Bi­o­chat-fo­rum laat kop­krap. Die pen het skyn­baar die duif se reg­ter­kant­ste bors­weef­sel ge­pe­ne­treer, maar die vlerk ge­mis, en het geen uit­wer­king op die vo­ël se ver­moë om te vlieg, vreet of loop nie.
Die wond is waar­skyn­lik klei­ner as wat dit lyk, aan­ge­sien die dik laag dek­ve­re din­ge ver­bloem. Die oor­saak van dié on­ge­wo­ne frats is ’n raai­sel. Dit mag wees dat die duif toe­val­lig te na aan ’n ys­ter­vark ge­kom het en so ’n duur les ge­leer het, maar dit is on­waar­skyn­lik.
Yster­var­ke kan nie hul­le pen­ne skiet nie, maar men­se kan wel. Dit is dus moont­lik dat daar ’n der­de par­ty be­trok­ke was. Yster­vark­pen­ne is ge­wil­de kom­po­nen­te van ver­skeie tuis­ge­maak­te wa­pens en lok­val­le. As die vo­ël wel ge­skiet is, is die hoek van die pen eg­ter ’n vraag­te­ken.
’n On­lang­se stu­die van die in­ter­ak­sie tus­sen vo­ëls en die Noor­dA­me­ri­kaan­se ys­ter­vark ( E­re­thi­zon dor­sa­tum) het be­wy­se ge­vind van 17 ge­val­le en 9 vo­ël­spe­sies wat die skerp kant van yster­vark­pen­ne leer ken het. Die fi­na­le uit­koms van baie ge­val­le is on­be­kend, maar ten min­ste 40% van die vo­ëls het ge­vrek.
Die meer­der­heid van hier­die ge­val­le was roof­vo­ëls (a­ren­de, jak­kals­vo­ëls, val­ke, groot ui­le) so­wel as kraaie; laas­ge­noem­de se nuus­kie­rig­heid en op­por­tu­nis­me het waar­skyn­lik hul­le on­der­gang be­te­ken. ’n Ge­val van ’n kor­hoen­der­wy­fie met pen­ne in haar bors, stel voor dat dié vo­ël, wat op die grond nes­maak, dalk be­seer is toe sy haar ei­ers pro­beer be­skerm het: Hoe­wel yster­var­ke hoof­saak­lik ve­ge­ta­ri­ërs is, is dit al aan­ge­te­ken dat die Noor­dA­me­ri­kaan­se spe­sie soms vo­ëlei­ers eet. Dit kan wees dat die kal­si­um in die ei­er­dop eint­lik die tei­ken is aan­ge­sien yster­var­ke graag aan be­ne knaag.
Jo­han was ver­baas om in voor­ste­de­li­ke Cen­tu­ri­on yster­vark­pen­ne aan te tref, maar in der waar­heid is hier­die aan­pas­ba­re die­re eint­lik re­de­lik wyd ver­spreid in groen stro­ke in an­der­sins be­bou­de ge­bie­de, en kom hul­le in baie van die mu­ni­si­pa­le na­tuur­re­ser­va­te en land­goe­de­re in en om P­re­to­ria voor.
Ek twy­fel of die duif vir lank sal oor­leef. Selfs al ge­nees die won­de, sal die pen al­tyd ’n hin­der­nis bly.