Nadat Luther op 18 April 1521 tydens die Ryksdag van Worms geweier het om sy kritiek teen die Roomse Kerk terug te trek, moes hy vlug vir sy lewe. Ter wille van sy veiligheid word hy deur keurvors Frederik die Wyse vanaf 4 Mei 1521 tot 1 Maart 1522 in die Wartburg by Eisenach versteek.
Luther sou sy hele lewe lank, met die hulp van sy kollegas in Wittenberg, aan die vertaling van die hele Bybel werk. Die volledig vertaalde Bybel van 1534 was ’n reusemylpaal in die geskiedenis van die Reformasie.
Met die vertaalwerk het hy die gewone mense van Wittenberg se Stadskerk in gedagte gehad. Hy wou die Bybel vir hulle vertaal. Die doelwit van sy vertaling het daarom op die volgende neergekom: ’n lewende spraakgebruik gerig op die hoorder van die evangelie. Die hoorders was vir hom die moeder in die huis, die kind in die park en die kosverkoper op die mark. Luther se vertaling het die evangelie in die oog gehad. Met sy vertaling wou hy “Christus en sy weldade” belig. Sy vertaling moes geloof versterk en verdiep. Daarom is die Bybel vir Luther nie primêr teks nie, maar God se heilige Woord wat gerig is op die hart van die mens. Vertaling kan daarom vir Luther nie “woord vir woord wees nie, maar sin vir sin”. Vertaling is dus uitleg. Vertaling, vir Luther, gaan in die eerste instansie oor teologie en nie filologie nie.
Bybelse woorde wat danksy Luther algemeen gebruik word: Die byl aan die wortel lê, die lig of lamp onder die maatemmer plaas, pêrels voor die varke gooi, skandvlek, sy hande in onskuld was (dis ’n Luther-skepping), sy tong in toom hou, van hartelus (’n Luther-skepping).
’n Mooi uitdrukking wat ons nie ken nie: Waar God ’n kerk laat bou, daar laat die duiwel ’n katedraal bou (dit beteken: Waar ’n Christen probeer goed doen, daar word hy deur die duiwel gedwarsboom).
Die ergste is wanneer sulke oomblikke in die openbaar plaasvind en jy voel of die aarde jou kan insluk. Hoe oorkom jy so ’n verleentheid? Ons troos onsself deur te sê: Dit kan almal oorkom. ’n Skamele troos. Sulke oomblikke gaan verby en in die lewe is daar nuwe kanse, maar ’n mens onthou die verleentheid vir ’n lang tyd.
Is jou sonde vir jou ’n verleentheid? Soms lyk dit asof ons sonde ’n prestasie is. Mense spog selfs met dinge wat hulle verkeerd doen – ons is selfs helde in ons eie oë.
Êrens op my lewenspad sal ek ’n keuse moet maak. Waar wil ek hê moet my lewe uitkom? As wie en wat wil ek geken wees? Waaraan dink jy word jy geken, en jou gesin? Waarvoor wil jy hê moet julle bekend wees? Of meet ons ons te dikwels aan dinge soos geld, status en besittings?
Josua en sy gesin is deel van die uitverkore volk van die Here. Hulle het met ander volke en gode in Kanaän te doen gekry. Baie van die Israeliete het nie meer die Here getrou gedien nie. God herbevestig sy verbond met die volk. Josua praat met hulle en sê hulle moenie vergeet wie God is nie. Hy het hulle na ’n land gelei wat klaar bewerk was. Stede was klaar gebou, wingerde en olyfboorde ontwikkel. Hulle moes die land met oorlogvoering inneem, en die Here het hulle daarin gelei. Groot genade is aan hulle betoon.
Waarvoor word Josua en sy familie onthou, waarvoor word hulle geken? Wat my en my familie betref, ons sal die Here dien. Dit is nie onderhandelbaar nie, dit is wie ons is, dit is wie ons wil wees deur God se genade!