PressReader - Huisgenoot: 2017-11-16 - Jy mis die klein­ste din­ge­tjies, sê speur­der se we­du­wee ses maan­de ná sy dood
Jy mis die klein­ste din­ge­tjies, sê speur­der se we­du­wee ses maan­de ná sy dood
Dié tyd van die jaar is be­son­der pyn­lik, ver­tel Piet By­le­veld se we­du­wee, wat vir hom ’n fees­pa­ra­dys sou wou skep
Huisgenoot - 2017-11-16 - Inhould - Deur JACQUES MYBURGH
DIE rooi boks op die kom­buis­toon­bank is vol her­in­ne­rings van haar le­we saam met die man wat as Suid-A­fri­ka se baas­speur­der be­kend was. Kers -, Va­len­tyn sen ver­jaar­dag­kaart­jies waar­in Piet By­le­veld lang, lief­de­vol­le bood­skap­pe vir sy “Blon­die” ge­skryf het. “Hy sou van el­ke ge­leent­heid ge­bruik maak,” sê die 57-ja­ri­ge E­li­ze By­le­veld ter­wyl sy deur die brie­fies blaai. “Hoe meer ek die kaart­jies lees, hoe die­per be­gin ek in sy bood­skap­pe in­lees. Hy het al­tyd ’n op­reg­te dank­baar­heid in hom ge­had.”
Met die fees­tyd wat na­der kom, het E­li­ze dié boks weer gaan op­diep. Hier­die Kers­fees sal daar geen kaart­jie van Piet et af wees nie, en E­li­ze sal na sy woor­de uit die ver­le­de moet kyk vir troos.
Piet het in sy lang loop­baan be­rug­te te mis­da­di­gers soos Ce­dric Maake, die e Wem­mer pan moor­de­naar, en Do­no­van Mood­ley, die moor­de­naar van Leigh Mat­thews, vas­ge­trek, maar moes op 24 Mei die knie buig voor long­kan­ker.
Hy het op 9 Maart die di­ag­no­se ge­kry, maar teen daar­die tyd het die kan­ker reeds na sy le­wer en nie­re ver­sprei. “Ek dink diep bin­ne­kant hom het hy daai dag ge­weet sy le­we is ver­by; hy wou dit net nie wys nie,” ont­hou E­li­ze.
Sy mis Piet se skor ro­ker­stem in hul huis in Ruim­sig, Roo­de­poort, ver­tel sy en soek met oë vol ver­lan­ge deur die ka­mer na te­kens van die man wat haar so lief­ge­had het. “Hy het nie ge­hou van die stil­te nie. Hy het al­tyd gesels.”
E­li­ze lees hard­op uit een van die Kers­kaart­jies. “Jy is een groot di­a­mant waar­na ek die res van my le­we sal om­sien en op­kyk. Ek is baie lief vir jou. Al my lief­de, Piet,” staan daar in sy am­per on­lees­ba­re hand­skrif.
Sy gee ’n sug en staar ’n oom­blik by die kom­buis­ven­ster uit. “Ja, van­jaar sou ons 10de Kers­fees saam ge­wees het. Ons het el­ke Kers­fees u­niek pro­beer maak. Van­jaar gaan dit baie moei­lik wees.
“Daar­die ver­lan­ge is die seer­ste seer waar­aan jy kan dink. Jy mis die klein­ste din­ge­tjies. As ek self­sug­tig kon wees, sou ek net die res van my le­we saam met hom wou deur­bring.”
TEEN E­li­ze se mu­re pryk die fo­to’s en her­in­ne­rings van haar en Piet. “Ek wil van­jaar weer soos al­tyd die huis mooi ver­sier met Kers­lig­gies en die ta­fel mooi dek, soos ek en hy dit ge­doen het,” ver­tel sy.
Dié tyd van die jaar wan­neer al­mal be­gin ge­reed­maak vir spe­si­a­le dae saam met hul ge­lief­des, kom sit die her­in­ne­rings pyn­lik vlak.
Met hul laas­te Kers­fees saam het Piet be­sluit om die Kers­boom op sy eie te ver­sier. “Hy het die dag die Kers­boom uit­ge­haal en ge­vra of hy dit kan ver­sier. ‘Na­tuur­lik kan jy,’ het ek ge­sê.
“En ek ver­staan nou hoe­kom hy dit wou doen. Hy het se­ker ’n aan­voe­ling ge­had dit sou sy laas­te Kers­fees wees,” ver­tel E­li­ze.
Hy het hul wit Kers­boom net met rooi ver­sie­rings be­hang. “Dit het prag­tig en vrees­lik kuns­tig ge­lyk,” ont­hou sy.
Voor hul­le in 2011 ge­troud is, het Piet
nie reg­tig Kers­fees ge­vier nie, ver­tel sy. “Hy het nie kin­ders ge­had nie en el­ke Kers­fees aan­ge­bied om oor die fees­tyd te werk so­dat sy kol­le­gas met kin­ders dié tyd saam met hul fa­mi­lie kon deur­bring.”
Maar dank­sy E­li­ze, haar kin­ders en klein­kin­ders het die fees­tyd nuwe be­te­ke­nis ge­kry vir dié ys­ter van ’n speur­der. “Ek ont­hou die eer­ste Kers­fees in 2008 wat ons saam deur­ge­bring het. Ek het vir hom ’n les­se­naar­stoel ge­koop. Dit was in ’n groot boks. Ek kon dit nie dra nie en moes dit met my voe­te by die e voor­deur in­stoot.”
Piet was in die kom­buis be­sig om rooi­wyn te skink. Toe E­li­ze al kreu­nend met die boks by die deur in­kom, het sy oë so groot soos pie­rings ge­raak en het hy al­bei die d gla­se wyn op die vloer laat val. “Dis jou jo Kers­ge­skenk, en­gel,” het sy ge­sê. “Ag, dit di was so kos­baar om die waar­de­ring op sy ge­sig te sien,” ver­tel sy nou.
Piet het hom vir haar klein­kin­ders soos Kers­va­der uit­ge­vat. “Hy het kom­pleet die he­le uit­rus­ting aan­ge­trek, die pak, hoed, baard, al­les, maar een jaar het hul­le ag­ter­ge­kom Kers­va­der se stem klink da­rem baie soos ou­pa Piet s’n.”
Die blon­de vrou met die rooi lip­pe glim­lag weer breed.
“Ag, en dan was daar na­tuur­lik die Kers­fees toe Piet be­sluit het Kers­va­der gaan oor die muur klim en die ge­sken­ke in ’n krui­wa los.
“Hy het die krui­wa op 24 De­sem­ber ver­sier en die ge­sken­ke in­ge­sit. Hy het sy skoen ge­vat, dit in mod­der ge­druk en skoen­spo­re o­ral op die muur ge­maak om te wys waar Kers­va­der oor die muur ge­klim het. Dit was al­les Piet se i­dee. Hy was mal oor Kers­fees.”
Sy sê hy sou in Ju­nie el­ke jaar al be­gin vra wat hul­le vir Kers­fees doen. “Hy was baie lief vir lams­boud en ge­bak­te aar­tap- pels, pe els maar dan moes daar genoeg ge­maak m word so­dat hy die vol­gen­de dag ’n koue een kon eet. Dit was sy guns­te te­ling: ’n koue ge­bak­te aar­tap­pel.”
AS E­li­ze nog net een Kers­fees saam met die baas­speur­der kon hê, sou sy dit ek­stra­spe­si­aal wou maak. “Dit sal ’n Kers­fees­pa­ra­dys wees. Daar sal nie ’n plek wees waar daar nie ’n Kers­lig­gie brand b nie. Daar sal rooi­wyn wees; ons sal in me­kaar se arms sit met ons ge­lief­des rond­om ons.”
Daar was nog baie wat sy en Piet saam wou doen. Die kam­peer­sleep­wa wat hul­le ge­koop het om in die Bos­veld te gaan kam­peer staan steeds in die mo­tor­huis.
E­li­ze ver­tel:“Piet het daai trai­ler oor­ge­pak, uit­ge­pak en weer reg­ge­pak, maar toe kom die siek­te.”
Sy ont­hou nog hoe hul­le een­keer by die Vaal­dam gaan kam­peer het. Met hul aan­koms het hul­le be­sef hul­le het die helf­te van die tent­pen­ne by die huis ver­geet. “Ons moes in ’n bui­te­ka­mer bly ter­wyl die grênd trai­ler soos ’ n o­li­fant daar staan,” lag sy.
Hul­le wou nog Mau­ri­ti­us toe gaan ook. “Ek het hom baie ver­tel van die ei­land, en in die dae van sy siek­te het ek net ge­wens ons kon saam op ’n vlieg­tuig klim en daar­heen gaan – die kan­ker hier in Suid-A­fri­ka los en vry­e­lik en sor­ge­loos op wit stran­de rond­loop.”
En al is haar ge­lief­de baas­speur­der nie meer met haar nie, weet sy waar hy nou is, het hy vre­de.
“Ek won­der soms hoe dit moet wees in die he­mel,” sê sy. “Het Piet daar die slag­of­fers ont­moet van die moor­de­naars wat hy ag­ter tra­lies ge­sit het? Hy was ’n groot rug­by­ky­ker; ek won­der of hy en Joost van der West­hui­zen daar bo lek­ker rug­by praat.” Dan glim­lag sy weer. “Ek hoop so.”
HOOFFOTO: Kort voor wat hul 10de Kers­fees saam sou ge­wees het, gesels E­li­ze By­le­veld, vrou van baas­speur­der Piet, oor hul le­we saam. BO: Piet het graag vir haar kaart­jies met ’n lief­de­vol­le bood­skap ge­gee.
LINKS, REGS en ON­DER: Na­dat die kin­der­lo­se Piet E­li­ze ont­moet het, het hy Kers­fees ál meer ge­niet. Hul­le het al­tyd die e­tens­ta­fel mooi ge­dek.
E­li­ze weet nou haar man het be­sef sy le­we is ver­by toe hy in Maart van­jaar hoor hy het kan­ker. Hy is so­wat twee maan­de la­ter oor­le­de.