Swak vertaalde vraestelle verwar leerdersBuiten die vertaalfoute is talle van die elemente se afkortings ook slegs as kleinletters gebruik wat dit wetenskaplik heeltemal verkeerd sou maak. Foto: Verskaf. Gr. 10- en 12-leerders in Gauteng is tydens die Junie-eksamen met ŉ paar vreemde elemente op die Afrikaanse weergawe van die periodieke tabel gekonfronteer. Die departementele vraestel vir tegniese wetenskap was só swak in Afrikaans vertaal dat dit elemente soos Gadolinium met die afkorting Gd as “God” op dié tabel in die vraestel omskryf is. Elemente soos Helium (He) het tydens die vertaling “Hy” geword, terwyl Berillium (Be) as “Wees” vertaal is. Kobalt (Co) het “Mede” geword, Arseen (As) was “Soos”, Jodium (I) was “Ek”, Astaat (At) was “By” en Erbium (Er) is as “Daar” op die weergawe van die periodieke tabel aangedui. Buiten die vertaalfoute is talle van die elemente se afkortings ook slegs as kleinletters gebruik wat dit wetenskaplik heeltemal verkeerd sou maak. “Dit is skokkend en terselfdertyd lagwekkend. Dit lyk behoorlik of die onderwysdepartement die tabel se vertaling aan Google oorgelaat het, dit terwyl ŉ Afrikaanse weergawe van die periodieke tabel maklik verkrygbaar is,” het Hugo Vermeulen, hoof van opleiding by die Skoleondersteuningsentrum (SOS), gesê. Volgens Vermeulen gebruik sommige skole departementele vraestelle omdat dit ŉ goeie manier is om leerders aan die standaarde van eksterne vraestelle te meet ter voorbereiding op die eindeksamen. Dit help ook om die druk op onderwysers te verlig om self vraestelle op te stel. Die vraestelle word gewoonlik kort voor die eksamen by die provinsiale onderwysdepartemente se onderskeie distrikskantore afgehaal en aan leerlinge by die eksamensessie uitgedeel. Onderwysers sien egter glad nie die vraestelle vooraf nie. “Leerders verkeer reeds onder geweldige druk tydens ŉ eksamen en nou sit hulle in ŉ situasie waar hulle nie kop of stert van ŉ vraag of die hulpmiddels in die vraestelle kan uitmaak nie. As hulle in die omstandighede ŉ fout maak, is dit nie die leerder se skuld nie,” het Vermeulen gesê. Die SOS is ook bewus van nog ŉ probleem met die vertaling van ŉ vraag in die gr. 12-lewensoriënteringsvraestel wat in Noordwes afgelê is. “Herhalende vertalingsfoute in ŉ vraestel plaas onsekerheid in alle Afrikaanse ouers en kinders se gemoed oor die moontlikheid dat hulle dalk benadeel kan word terwyl vraestelle in Engels 100% duidelik en ondubbelsinnig is.” Vermeulen meen die Gautengse onderwysdepartement sit met ŉ finansiële verknorsing en het nie geld om kundige vertalers vir die vertaling van spesialisvakke se vraestelle aan te stel nie. “Ons sal die departement graag hieroor ná afloop van die Julievakansie wil gaan sien met al die nodige bewyse en antwoorde en regstellings van hulle eis,” het Vermeulen bygevoeg. Beide die Gautengse en nasionale onderwysdepartement was nie teen die plasing van hierdie artikel beskikbaar vir kommentaar nie. Vermeulen het skole, ouers en leerders, wat bewus is van soortgelyke foute in departementele eksamenvraestelle, versoek om dit onder die aandag van die SOS te bring deur ŉ e-pos aan [email protected] te stuur.