GESONDE EETGEWOONTESGESONDE EETGEWOONTES EN GENOEG OEFENING = GESONDE KINDERS ÉN VOLWASSENESKyk ‘n bietjie na hierdie tabel. Wees baie eerlik terwyl jy dit beantwoord. Maak ‘n regmerkie () by die aktiwiteite waaraan jy deelneem en die kossoorte wat jy eet of dit wat jy drink. Maak ‘n kruisie (x) by alles wat jy nié doen, eet of drink nie.Table 1
WAT EK EET EN DRINK
stap fietsry draf atletiek swem perdry sokker rugby krieket hokkie rollemskaats ysskaats skaatsplankry branderplankry tennis ander
brood en graanprodukte vrugte groente suiwelprodukte (dairy products) vleis vis botter /margarien suikerskyfies of soortgelyke versnapering, bv. kaaskrulle, ens. sjokolade en lekkers koek en koekies water vrugtesap melk gaskoeldrank koffie en/of tee
Totaal van aktiwiteite waaraan ek deelneem: Totaal van wat ek eet en drink: Table 2
Die doel van hierdie tabel was sommer om jou geheue te verfris en om jou weer te laat besef wat jy alles doen, eet en drink.
‘n LEESSTUKLees slegs die titel van die artikel hieronder. Waaroor dink jy gaan hierdie artikel? Sê gou vir jou maat. Lees nou die artikel hardop vir jou maat en luister terwyl hy/sy dit vir jou voorlees.Kinders is Deesdae Lomp en Lui.Kinders bring nou liewer hulle vrye tyd voor die televisie en rekenaar deur as wat hulle rondhardloop en speel. Op skool neem al hoe minder kinders aan sport deel. Kenners sê dat ons jeug lui, onfiks en oorgewig is. Dit het tot gevolg dat hulle kanse goed is om as volwassenes pap spiere en vetrolle te hê. Hulle kan ook teikens wees vir hart- en longsiektes, kanker en tering. Kinders ly ook deesdae toenemend aan bloedarmoede, hardlywigheid en hoë cholesterol. Dit kan alles voorkom word deur gesond te eet. ‘n Gesonde dieet is baie goedkoper. Vergelyk ‘n bietjie die prys van vrugte en groente met die prys van skyfies, sjokoladestafies en lekkers. ‘n Verdere besparing is dié van mediese onkoste. Gesonde eetgewoontes het goeie gesondheid tot gevolg en voorkom dat mens maklik siek word en dokter toe moet gaan. In die verlede het die meeste kinders skool toe gestap of fietsgery. Deesdae is dit egter te gevaarlik en daarom moet kinders vervoer word met motors of busse.Table 3
Algemene kennis: Wat is hoë cholesterol?Lees die vrae hieronder en soeklees die artikel vir die antwoorde.(a) Skryf twee dinge uit paragraaf 1 neer wat kinders verkies om te doen, eerder as om rond te hardloop en te speel.(a) Waaraan neem skoolkinders volgens paragraaf 1 al hoe minder deel?(a) Lees paragraaf 2 en voltooi die volgende sin elke keer met twee woorde:Ons jeug is lui,______________ en en hulle kan as volwassenes ly aan siektes soos ________________ en __________________.(a) Vul die ontbrekende woorde in wat volgens paragraaf 3 uitgelaat is:Gesonde eetgewoontes sal voorkom dat kinders aan _____________, _________________ en sal ly.(a) Kies die regte woord volgens paragraaf 4 en skryf dit neer:Vrugte en groente is (goedkoper; duurder, dieselfde) as sjokolade en skyfies. (a) Lees paragraaf 4 en vul die ontbrekende woorde in:Gesonde eetgewoontes help jou om _________________ te wees en dus sal jy die ____________selde besoek, omdat jy nie maklik _____________sal word nie.(a) Hoekom, volgens paragraaf 5, kan kinders deesdae nie meer skool toe stap of fietsry nie? (Skryf ‘n sin van minstens drie woorde.) Table 5
Assessering deur ‘n maat onder leiding van die opvoeder
Totaal uit: 15
Verdeel nou in groepe en bespreek die volgende vrae. Kies ‘n groepleier wat aan die res van die klas verslag sal doen oor julle groep se standpunte:Is dit wat in die artikel gesê word waar van Suid-Afrikaanse kinders? Kyk die meeste Suid-Afrikaanse kinders televisie en beteken dit dat die meeste kinders toegang tot ‘n televisiestel het? Het baie Suid-Afrikaanse kinders rekenaars? Hou julle van skoolsport? Hoekom? / Hoekom nie? Moet skoolsport verpligtend wees vir alle skoolkinders? (verpligtend beteken “compulsory”) Aan watter aktiwiteite, behalwe skoolsport, neem julle groeplede deel in hulle vrye tyd?Table 7
EK VOEL SIEK!Figure 1Skryf die sinne oor en voorsien dit van die regte leestekens en hoofletters;: , “ ” ? !(a) Die dokter sê goeiemôre mevrou wat makeer vandag(a) Die dame antwoord my voete is so seer(a) Die dokter sê dis geen wonder nie u het die verkeerde skoene aan die verkeerde voeteTable 8
Selfassessering onder leiding van die opvoeder.DIREKTE REDEIn die direkte rede word die direkte woorde van die spreker aangehaal.bv. Peter sê: “Ma, ek het al my huiswerk gedoen.” Kyk mooi na die gebruik van die dubbelpunt : en die aanhalingstekens “ “Bianca vra: “Kan ek jou help, Kate?”Soms kom die spreker se naam na die aanhaling, bv.“Ma, ek het my huiswerk gedoen,” sê Peter.óf “Kan ek jou help, Kate?” vra Bianca.KONTROLELYS: DIREKTE REDETable 9
Ek het onthou om:
die spreker se direkte woorde te skryf
‘n dubbelpunt te gebruik net voordat die direkte woorde geskryf word
aanhalingstekens vir die direkte woorde te gebruik (aan die begin en einde)
‘n komma te gebruik as ‘n persoon direk aangespreek word, bv. “Kate, waar is jou kospakkie?”
HERSIENINGSOEFENINGSkryf die volgende sinne in direkte rede en gebruik die kontrolelys om seker te maak dat jy alles korrek doen.(a) Die dokter vra kinders eet julle gereeld vrugte? (b) Nee dokter antwoord die kinders ons verkies om lekkers en koekies te eet. (c) Moeder gee ‘n sug en sê ai as ek hulle net kan oortuig dat vrugte gesonder is. (d) Hoekom is Ma so bekommerd vra die kinders ons is baie gesond. (e) Kyk Ma roep Themba ek het groot sterk spiere.
MondelingFigure 2Hierdie seun se liggaamsdele kla teenoor mekaar. Die maag werk baie hard en die spiere werk glad nie. Jy en ‘n maat gaan elkeen ‘n liggaamsdeel wees wat met mekaar gesels. Vertel wat hulle makeer, hoe hulle voel, hoekom hulle so voel en wat moet gebeur om hulle beter te laat voel. Julle kan julle gesprek hieronder neerskryf as julle wil.Table 10
Julle gaan mekaar assesseer terwyl julle die dialoog vir die klas kom voordra.Gebruik die assesseringsruit om mekaar te assesseer.
BriefJy is ‘n liggaamsdeel wat werklik deur jou “eienaar” misbruik word. Skryf ‘n brief aan jou eienaar waarin jy sê hoe ongelukkig jy voel en hoekom, en wat gaan gebeur as hy of sy nie iets daaraan doen nie.Onthou julle nog hoe ‘n mens ‘n brief skryf?Skryf asseblief drie paragraweAssessering deur die opvoeder.Table 11
5.2.1 stel en beantwoord meer komplekse vrae (soos: Wat sal gebeur as ...?)
Memorandum2.(a) Hulle kyk televisie. Hulle werk / speel op die rekenaar.(b) aan sport(c) onfiks, oorgewig, hartsiektes / longsiekte, kanker / tering(d) bloedarmoede, hardlywigheid, hoë cholesterol(e) goedkoper(f) gesond, dokter, siek(g) Dit is te gevaarlik.3.(a) Die dokter sê: “Goeiemôre, Mevrou, wat makeer vandag?”(b) Die dame antwoord: “My voete is so seer!”(c) Die dokter sê: “Dis geen wonder nie! U het die verkeerde skoene aan die verkeerde voete!” Hersieningsoefening:(a) Die dokter vra: “Kinders, eet julle gereeld vrugte?”(b) “Nee, Dokter,” antwoord die kinders. “Ons verkies om lekkers en koekies te eet.”(c) Moeder gee ‘n sug en sê: “Ai, as ek hulle net kan oortuig dat vrugte gesonder is!”(d) “Hoekom is Ma so bekommerd?” vra die kinders. “Ons is baie gesond.”(e) “Kyk Ma!” roep Themba. “Ek het groot spiere.” Enige korrekte variasie kan aanvaar word.
This work is licensed by Siyavula Uploaders under a Creative Commons Attribution License (CC-BY 3.0), and is an Open Educational Resource. Last edited by Siyavula Uploaders on May 21, 2009 11:57 am -0500. Add to a lens