inqaku lomlobi: eli libali eliyinyani. ndingahle ndaphoswa zezinye iinkcukacha, kodwa azikho zininzi. ndakhe ndadibana noray kwi--intanethi kwiminyaka emininzi eyadlulayo. wayesithi ayingongqingili, kodwa inkosikazi yakhe iyekile ukubelana ngesondo ngokupheleleyo. "“ndizalelwe emdantsane, indawo apho kuxhaswana khona. ukukhulela emdantsane kulapho ndifunde khona le nto kuthiwa bubuntu,” kutsho umfundisi, owenza izifundo zomthetho (llb) efort hare." kuba ngequbuliso zonke iingcinga zazikho kum, eziyinyani. bala nje kancinci "ekujuleni kokuhlupheka, ngilahlekile futhi ngingazazi ukuthi ngibheka ngakuphi, ngahlangana nale ndima yamazwi kankulunkulu: “uma unenkohliso kakhulu, uyoba nenhliziyo eqaphile nemicabango yokusola ngezindaba zonke kanye nabantu bonke. ngalesi sizathu, ukukholwa kwakho kimi kwakhelwe esisekelweni sokusola. ukholo olunje yilolu engingasoze ngalwemukela. ngokweswela ukukholwa kweqiniso, uyoqheka kakhudlwana othandweni lwangempela. futhi uma ukwazi ukuungabaza unkulunkulu uzicabangela ngaye ngokuthanda, ngaphandle kokungabaza--ke ungumkhohlisi omkhulu kakhulu kubantu. ” (“indlela yokwazi unkulunkulu osemhlabeni” kwethi izwi livela lisenyameni). ngenkathi ngicubungula izwi likankulunkulu, ngafikelwa ngokushesha ukucabanga ngibheka emuva izenzo zami zempilo yami yansukuzonke. ngokwethuka, ngacabanga ngathi: ingabe bengingaphili ngine ‘nenhliziyo eqaphile nemicabango yokusola ngezindaba zonke kanye nabantu bonke.’?”uma kunjalo, ngangingabukeki ngingumuntu oyiqili emehlweni kankulunkulu? ngaleso sikhathi, amazwi “umuntu oyiqili” ahlaba inhliziyo yami njengommese ololiwe, okwangilethela ubuhlungu obungabekezeleki. ngangisolokhu ngicabanga ukuthi inqobo nje uma ngigcina umgomo wami “umuntu akufanele abe nenhliziyo efuna ukulimaza abanye, kodwa aqaphele ukuze angalimali,” ngangiyothathwa ontanga bami njengomuntu olungile, ngakho ngangiphile ngalawo mazwi ekubhekaneni kwami nabantu kanye nasekwenzeni imisebenzi yami. angikaze, kuyona yonke iminyaka yami, ngisole ukuthi ukuphila ngalo mgomo kwakungangiphendula umuntu oyiqili. lokhu kwakuchaza ukuthi “umuntu akufanele abe nenhliziyo efuna ukulimaza abanye, kodwa aqaphele ukuze angalimali,” umgomo engangikade ngibambelele kuwona, wawungahambisani neqiniso futhi wawuphikisana ngqo nezwi likankulunkulu. ngangethukile ukuthola le mfundiso ngempilo engangikade ngibambelele kuyona isikhathi eside kangaka ibhihlizwa futhi iphikiswa amazwi kankulunkulu ngobusuku obubodwa nje. nokho, njengoba izinto zazinjalo, ngangingenakho okunye engangingakwenza ngaphandle kokwamukela amaqiniso. ngehlisa umoya wami, ngacabanga ngase ngihlaziya kabusha lo mgomo engangikade ngibambelele kuwona isikhathi eside kangaka. ekuhambeni kwesikhathi, ngenxa yokukhanyisela kukankulunkulu, ngagcina sengithole ukuqonda okusha kanye nolwazi ngala mazwi. uma ubuka ngaphandle, ukuthi “umuntu akufanele abe nenhliziyo efuna ukulimaza abanye, kodwa aqaphele ukuze angalimali” ngamazwi asobala ngokwanele nanomqondo futhi ahambisana nemibono eminingi yabantu yokubuka okulungile nokungalungile. akubonakali kunotho olungalungile ngalo mqondo ekuqaleni, ngoba empeleni usitshela ukuthi kumele sizibhekelele kwabanye abantu, kodwa singazimiseli ukulimaza abanye. uma kuqhubeka, ukuphila ngalo mgomo kusivikela ekubeni singaweli konoxhaka futhi kube kusivumela ukuba sifunde ukuba ngabantu abalungile. nokho, uma sesicubungula la mabinzana amagama, kuba sobala ukuthi empeleni le yindlela engcolile kakhulu usathane akhohlakalisa ngayo abantu. la mazwi asitshela ngendlela ecashile ukuthi awukwazi ukwethemba umuntu, ukuthi noma yimuphi umuntu angakulimaza, ngakho ekubhekaneni nabantu, ungazinikeli ngokuphelele. ngale ndlela, ngiyakuqaphela, wena uyangisola futhi kithi sobabili akekho owethemba omunye. lokhu kusiholela endleleni yokungaqondani, ubutha, namacebo amabi, okwenza isintu siye ngokuya sonakala, siba nenkohliso, ubuqili kanye nokungabi namqondo. okubi nakakhulu, lesi saga sikasathane senza ukuba sihlale singabantu abangakhululekile, abahlale benezinsolo futhi abangathembi lutho lapho behlangana nonkulunkulu wethu onothando nonomusa. siqala sicabange ukuthi unkulunkulu, naye, unenkohliso, uyakhohlisa futhi ugcwele amacebo—ukuthi unkulunkulu akasebenzeli ukusiza thina. ngenxa yalokho, noma ngabe unkulunkulu usithanda kangakanani futhi usicabangela kangakanani, siyanqikaza ukubeka ukholo lwethu kuyena, futhi mancane kakhulu amathuba okuba sazise ibanga alihambayo ngenxa yethu. kunalokho, asikholwa lutho asenzela khona ngezinhliziyo ezinobubi, sibhekise ukungaqondi kwethu, ukukhononda, ukungethembeki kanye nokuphikisa kuyena. ngale ndlela, usathane ufeza injongo yakhe yokukhohlakalisa nokufaka ubuthi esintwini futhi asenze simhlubuke noma sikhaphele unkulunkulu. noma kunjalo, ngangingenalo ulwazi futhi ngangingakwazi ukubona ngale kwecebo likasathane elibi. ngathatha ukukhohlisa kwalo njengemfundiso enesisekelo ukuba ngiyihloniphe futhi ngiyiqhakambise bese ngenxa yalokho ngaba nobuqili nakakhulu, ngibuza imibuzo futhi ngihlala ngiqaphile. esikhundleni sokuma ohlangothini lukankulunkulu, ngibhekane nezimo ngasohlangothini oluhle, noma kusiphi isimo engangihlangabezana naso, njalo ngangisebenzisa ukucabanga kwami okuvukelayo. angizange ngimqonde unkulunkulu futhi ngathandabuza inhloso yakhe. ekugcineni, njengoba ukungamqondi kwami unkulunkulu kwaya ngokuya kucaca, ngalahlekelana nomsebenzi kamoya ongcwele ngawela ebumnyameni. njengoba manje sekucacile, amagama athi, “umuntu akufanele abe nenhliziyo efuna ukulimaza abanye, kodwa aqaphele ukuze angalimali” ayinkolelo--ze nje esungulwe ngusathane ukuze onakalise futhi abambe isintu. ukuphila ngalesi saga kuyoholela abantu ekubeni babe ngamaqili nabakhohlisi kuphela, futhi babe nemibuzo engenabulungiswa babe ngabaziqaphele kwabanye abantu kodwa bebe bengamqondi futhi bemfulathela unkulunkulu. impilo ephilwe ngalolu hlobo iletha ukwenyanya kukankulunkulu kuphela futhi iholele umuntu ekubeni alahlekelane nomsebenzi kamoya ongcwele futhi awele ebumnyameni. ekugcineni, abalandeli bale mfundiso--ze bayoba abagilwa bokukhohlisa kwabo—ikusasa labo eliqhakazile licime. kuleli qophelo, ngagcina sengibonile ukuthi amazwi athi, “umuntu akufanele abe nenhliziyo efuna ukulimaza abanye, kodwa aqaphele ukuze angalimali” ayengeyona imfundiso yokuphila efanele, kodwa eyiqhinga elibi likasathane lokukhohlisa nokuhlukumeza isintu. lo mshwana wawunjengobuthi obubulalayo okwazi ukukhohlakalisa abantu, ubenze balahlekelwe ubuntu babo bahambele nakude noma bakhaphele unkulunkulu.