Dwarsdeur die wêreld gebruik staatshoofde en politieke leiers die jaarwisseling om hul volgelinge oor radio en televisie toe te spreek en hul sterkte vir die nuwejaar toe te wens. So is dit ook in Suid-Afrika.
Premier John Vorster het sy Kersvakansies in sy strandhuis "Nigel" by Oubos, nie te ver van Port Elizabeth af nie, deurgebring. Eers is sy nuwejaarsboodskappe sommer daar in sy strandhuis opgeneem, maar lateraan was dit net geriefliker en praktieser om dit in die ateljee in Port Elizabeth te doen. Die premier se lyfwag was altyd by tydens opnames - so ‘n korterige man met blonde hare en ‘n seunsgesig.
Die volgende dag – dit was 'n stil Saterdag – was die ampsmotor weer daar, dié keer met sy belangrike passasier in die linkeragtersitplek. Vorster was gemaklik geklee in ‘n geruite sportbaadjie, geel strikdas en hoed met ‘n tarentaalveer in die hoedband.
Die opnames van sy verskillende radioboodskappe het vlot en sonder voorval verloop. Die boodskappe is vooraf - so het ek lateraan verneem - deur mev Tinie Vorster op 'n meganiese tikmasjien daar in hul strandhuis getik.
Die joernalis kom binne en die twee groet vriendelik. Ek merk dat hul mekaar klaarblyklik goed ken. Vorster het na die welstand van sy gesin verneem en ek wil my herinner dat hy selfs die persman se vrou se naam geken het. Nadat hul nog ‘n paar gemeenplasighede gewissel het, vra die besoeker vir Vorster: ”Prime Minister, is there any truth in the rumours that you will shortly be meeting with Mr Callaghan?”
Ek kon die teleurstelling op joernalis se gesig sien. Hy het Vorster gegroet, hom ‘n voorspoedige nuwe jaar toegewens en omgedraai om uit te loop.
Die twee afvaardigings het ons ongemaklik aangestaar uit hul bonkige stoele wat in 'n halfmaan gerangskikwas. Agter hulle het 'n paar trollies met fyn teekoppies en oordadig versierde koeke gestaan. Ek onthou dr Carel de Wet het heel links gesit en Vorster en Callaghan langs mekaar in die middel. In 'n klaarblyklike poging om die gespanne atmosfeer te ontlont het Callaghan, met verwysing na die klomp persmanne, vir Vorster gevra: "Are all these men yours?" "No," was die Suid-Afrikaner se vinnige antwoord, "I believe half of them is yours!"
Agterna het 'n vriend van my wat 'n lid was van die SAUK se parlementêre span vertel dat hy gehoor het hoe 'n Britse joernalis op 'n ietwat sarkastiese toon teenoor Vorster opgemerk het dat dit seker vir hom 'n groot opoffering was om sy vakansie vir die samesprekings "so far from home" te onderbreek. "Not really", het Vorster droogweg opgemerk "I had to come in for a haircut".
Die samesprekings het nie veel opgelewer nie. Ian Smith het nog tot 1979 aan sy bewind vasgeklou terwyl die lewe vir die meeste van die deelnemers aan die PE-beraad ingrypend verander het: Callaghan het Harold Wilson in 1976 as Britse premier vervang; Pik Botha het dr Hilgard Muller vroeg in 1977 as minister van buitelandse sake opgevolg, terwyl Vorster self in 1978 die leisels aan PW Botha oorhandig het.