Tom Ek kan jou maar net vertel hoe ek die besigheid vanuit my eie ondervinding beleef en gesien het. ’n Mens kan ja en nee op daardie vraag van jou antwoord, maar die maklikste is seker om met ’n teenvraag af te skop.
Veronderstel dat jy swart was. Dat jou beweging met ’n pasboek beperk was. Dat die polisie jou huis se deure oopbreek wanneer hulle honger is, om jou enigste kos in jou huis op te eet. Nie net dit nie maar hulle forseer jou om jou enigste kos vir hulle voor te berei. ( Ek het dit met my eie oë gesien) Wat sou jy gedoen het? Sou jy ook geprotesteer het of sou jy in dankbaarheid bly leef het?
Ek glo nie dat die struggle nodig was nie. Die grond wat ons besit het, was meestal wettig bekom. Die tradisionele grond het nog aan die swart stamme behoort en die tradisionele leiers het nie te sleg gevaar nie. Die ou regerings het baie geld in die tuislande ingepomp om dit selfvoorsienend te maak en al was hulle benadering in die meeste gevalle verkeerd, het hulle meer gebou as wat hulle gebreek het.
Na 1945, toe die enigste wit nasie wat die swart mens verstaan het, weer in bewind gekom het, het die ongeskrewe wette van die Britte, papier gekry en was swart mense nie meer toegelaat om saam met jou in ’n winkel te staan, of soos voorheen saam op ’n bus te ry of saam met jou in die openbaar gesien te wees nie. Swart mense het totaal minderwaardig gevoel en ons het weer totaal meerderwaardig teenoor hulle gevoel. (Soos ’n vriend eendag na die 1994 verkiesing vir my gevra het. Hy wou weet waar die ou regering al hierdie slim swart mense weggesteek het.) Ons het hulle totaal onderskat en ons het in ’n groot mate ook hulle menswees ontken.
4.	Ons het nooit die belangrikheid en die wettigheid van ons eie grondgebied in die skole aan hulle verduidelik nie.
5.	Ons het in die skole nooit vir hulle geleer waarom dit belangrik is om hulle eie tuislande te ontwikkel nie.
6.	Ons het hulle tuislande nooit onafhanklik gemaak sodat dit in die wêreld as lande erken kon word nie.
7.	Ons kon nooit daarin slaag om ’n Afrika gedrewe selfonderhoudende ekonomie, wat ’n infrastruktuur kan stimuleer, binne hulle tuislande gevestig kry nie.
Johannes Morwe was eendag woedend. Hy het in Suid-Afrika gewerk maar sou na sy aftrede op sy stamgrond in Bophuthatswana gaan woon. 1991 was hy baie ontsteld met ons regering en het eendag ernstig teen die regering uitgevaar omdat die regering sy mense en sy nageslag so sleg maak.
Ek was verstom omdat ek nie die uitbarsting verwag het nie en wou ’n verduideliking hê. Sy grootste beswaar was dat die mense nie geleer word om vir iets te werk nie. Volgens hom was daar ’n klimaat geskep waar hulle net moet “demand” en dan gee die regering sonder om enige teenprestasie te verwag.
Die meerderheid swart mense het met hulle omstandighede vrede gemaak en het binne die geleenthede wat vir hulle gebied was, probeer om opgang te maak. Maar net soos wat daar wit mense is wat nie met swart mense oor die weg kom nie, is daar ook swart mense wat nie met wit mense oor die weg kom nie. En dit is waar die grootste kraak ontstaan het. Daardie swart mense wou sonder die hulp van ’n wit vel, self sy eie heil bewerk. Maar omdat hy van skool af, geleer was om nie daarvoor te werk nie, maar om eerder ’n klip teen ’n polisie bakkie te gooi, was ’n totale verkeerde kultuur geskep. Nie deur die swart mense nie maar dier die ou regering.
Lukas jy praat van as dit ons was wat so onderdruk was, wat sou ons gedoen het? Ek dink dis 'n moeilike vraag om reguit te antwoord, maar ek gaan probeer. Eerstens dink ek ons moet net demografie (getalle) in gedagte hou. Ons as blankes is hoopeloos te min om iets uitgerig te kry, die getalle is teen ons. Die swartes is egter 'n perd van 'n ander kleur. Hulle het die getalle aan hulle kant- sou non violent pacifism nie 'n beter opsie gewees het nie?. Weerhou arbeid, boikot besighede ens. (hier dink ek aan industriee soos myne ens ook). Kry die steun van die buitleland met sanksies (soos wat hulle ook gedoen het), maar nie geweldadige optrede nie. As ek reg onthou is hier op een van die vorige drade gese, dat dit sonde is om teen jou regering in opstand te kom, jy moet aanvaar dat God die regering daar geplaas het. Of het dit net betrekking op wittes?
Wat aanbetref dat die regering hulle dom gehou het, maak ook nie vir my sin nie. Daar was tog swart prokureers, onderwysers , dokters en nurse. Goed en wel al die beroepe was nie oop vir hulle nie, maar daar was tog velde waarin hulle kon studeer. Die ding wat my hier pla is die feit as 'n mens kyk na Afrika as geheel- hoekom het daar nooit ontwikkeling plaasgevind nie. Etihopiee was nooit gekonoliseer nie, tog is hulle een van die agterste lande in afrika. Vat Haiti, die wittes is oor die 200 jaar terug daar weg- vandag is dit die wereld se grootste agtergeblewene land in die wereld- Hoekom? . Ek gaan nou seker pakslae kry, maar ek dink daar is hemelse hoogtes versil in intellegensie tussen die verskillende ras groepe. Asiate weet ons het die hoogste IK, daarna die Jode dan die wittes en laastens die swartes. Was dit nie maar die regering van daai tyd se manier om hulle te laat ontwikkel op hulle eie pas nie?
Ek dink die groot probleem het ingekom met die missionaries- hulle wou die Woord van God aan die mense kom verspei. Om dit te doen moes hulle die mense leer lees en skyf, en net daar het die moeilikheid begin. Die swarte was heel gelukkig in sy naturelle staat, en skielik moes hy al hierdie nuwe dinge aanleer, skielik moes hy leer dink op sy beperkte manier. Met tyd het hy ook gesien hoe die witte leef, en wou dit ook vir homself he, enigste probleem is die witte het hom nie gesien as sy gelyke nie- die resultaat is wat ons vandag sien in hierdie land. Die swartes word vandag nog in die skole geleer om die wittes te haat. Die nuwe curriculum is so geskryf dat die wit kinders 'n skuld gevoel moet ontwikkel oor wat hulle voor ouers gedoen het, en by die swartes 'n haat opbou teenoor die witmens. Die ANC/SACP of NWO het baie seker gemaak van hoe om die jeug te breinspoel en seker te maak dat hulle die leuens sal glo.
Wat aanbetref die oopskop van hulle huise, ja dit was so, maar 'n bediende wat donkie jare terug by my gewerk het (sy is nou afgetree), het my altyd vertel dat die polisie in daai aparteids jare altyd die huis skuins oorkant hare se deur so oopgeskop het in die nag. Die huisbewoners was PAC ondersteuners en moeilikheids makers. Die bediende het my ook vertel dat in al die jare wat hulle daar gebly het , was hulle net een nag opgeklop deur die polisie. Die polisie wou net die huis deursoek, sy het vir hulle oopgemaak en nadat hulle klaar gekyk het , het die polisieman haar om verskoning gevra , en is hulle daar vort. Nooit het hulle probleme gehad met die polisie nie, maar nou moet ek ook byse, sy en haar familie was nie aktiviste nie, hulle wou net hulle lewens leef in vrede, niks meer nie. Vandag se poliesie pers die mense af, en vat hulle geld, of goedere vannaf die winkels. Enigste verskil nou is dit swart polisie en nie wittes nie.So niks het eintlik verander nie.
Ek het dit mooi gelees daarom beskuldig ek nie die swartman nie, maar die soos wat ek dit uiteen gesit het. Ek verstaan wat jy se en daarom sluit my pos by joune aan net vanuit n ander perspektief. Staan vas