PressReader - SA Jagter Hunter: 2017-10-01 - Stil, stil­ler, Sus-Tac
Stil, stil­ler, Sus-Tac
K­nal­dem­pers is be­sig om baie ge­wild te raak on­der ’n groot aan­tal ge­weeren­toe­si­as­te. Daar is selfs al se­ke­re jag­plaas­ei­e­naars wat die ge­bruik van k­nal­dem­pers ver­plig­tend maak vir die­ge­ne wat op hul ei­en­dom­me wil kom jag.
Dis ’n feit dat k­nal­dem­pers ge­we­re lan­ger, swaar­der en lom­per maak om te han­teer. Daar- om is hul­le nie vir al­le ti­pes jag of skyf­skiet­doel­ein­des ge­skik nie. Tog kan ’n mens die voor­de­le van k­nal­dem­pers nie ont­ken nie – hul­le kan die te­rug­skop van ge­we­re met tot 60% ver­laag en die klank van die knal tot so ’n ma­te demp dat jy ’n ge­weer son­der on­ge­mak kan skiet son­der om oor­be­sker­ming te dra.
Die­ge­ne wat te voet jag en hul ge­we­re die he­le dag lank dra, as­ook men­se wat in ruie bos jag, ver­kies kor­ter, lig­ter ge­we­re wat mak­lik han­teer. Daar is eg­ter ’n groot gros men­se wat voor­sit­jag doen en baie wat hul wild van jag­voer­tuie af skiet. Vir sul­ke jag­ters maak ’n lan­ger, lom­per ge­weer nie saak nie. Daar is ook se­ke­re skyf­skiet­dis­si­pli­nes waar­in ’n lang, swaar ge­weer geen na­deel het nie, so
som­mi­ge skyf­skiet­skuts maak ook ge­bruik van k­nal­dem­pers.
K­nal­dem­pers is nie heel­te­mal so ge­skik vir skyf­skiet­dis­si­pli­nes waar lang strin­ge sko­te in re­la­tief kort pe­ri­o­des af­ge­vuur word nie. Soos al­mal se­ker­lik weet, raak ’n knal­dem­per baie gou baie warm en dit ver­oor­saak hit­te­gol­we bo die knal­dem­per wat die skut se sig kan be­lem­mer as hy/sy deur die te­le­skoop kyk.
Hoe dit ook al sy, die twee ge­noem­de voor­de­le wat k­nal­dem­pers bied, is vir baie men­se meer as ge­noeg om te kom­pen­seer vir al die na­de­le daar­van.
Ek het on­langs die ge­leent­heid ge­had om die Sus-Tac-k­nal­dem­pers wat Sus­man En­gi­neer­ing maak (hul­le is van E­den­va­le na­by Jo­han­nes­burg) van na­der­by te be­sig­tig en te toets en ek was hoogs be­ïn­druk met die kwa­li­teit van hier­die pro­duk­te.
Ger­ry Sus­man, die ei­e­naar van Sus­man En­gi­neer­ing, som­mi­ge van sy span­le­de as­ook Fran­cois Jou­bert van Fan-A­tac, wat be­trok­ke is by kon­sul­ta­sie en be­mar­king, het so­wat twee maan­de ge­le­de van hul pro­duk­te op die P­re­mier­skiet­baan na­by Cul­li­nan gaan toets en ek het die toets­ses­sie by­ge­woon. Om te sien hoe hul­le pro­duk­te met van die an­der op die mark ver­ge­lyk het die Sus­mans­pan ’n he­le paar an­der fa­bri­ka­te saam­ge­bring en ook ge­toets. Ter­loops, Sus­man En­gi­neer­ing ver­vaar­dig on­der meer ook te­le­skoop­rin­ge en Pi­ca­tin­ny rails, en hul eie skyf­skiet- en jag­koe­ëls as­ook te­le­skoop- bub­ble le­vels sal bin­ne­kort be­skik­baar wees.
Sus-Tac se k­nal­dem­pers kom in ver­skil­len­de mo­del­le wat ge­skik is vir ka­li­bers van die .22LR tot die .50 Bro­w­ning Ma­chi­ne Gun. Ger­ry-hul­le het ge­stop om re­fleks-k­nal­dem­pers te maak (dis die mo­del­le wat ’n ent te­rug­skuif oor die loop) om­dat hul­le glo dit dra geen­sins by tot die ver­ho­ging in ef­fek­ti­wi­teit nie. Be­soek ge­rus hul web­blad om meer daar­oor te lees.
Ek het ge­dink dit sou in­te­res­sant wees om die be­vin­din­ge aan ons le­sers te bring, want ek word ge­du­rig ge­vra wat­ter die bes­te, ef­fek­tief­ste, stil­ste of duur­saam­ste knal­dem­per is. Dit is ’n vraag wat ui­ters moei­lik is om te be­ant­woord. Jy kan net so­wel vra, “Hoe lank is ’n stuk tou?”
Die vraag oor die duur­saam­heid is mak­lik om te be­ant­woord. Daar is nog glad nie e­ni­ge ver­ge­ly­ken­de toet­se in Suid-A­fri­ka ge­doen met k­nal­dem­pers om te be­paal wat­ter fa­bri­kaat die lang­ste sal hou nie.
Wan­neer dit gaan oor ef­fek­ti­wi­teit, kan ’n mens met ’n re­de­li­ke ma­te van se­ker­heid ver­al­ge­meen dat “groot­te tel”, mits die ont­werp na­tuur­lik goed is en die kor­rek­te teg­no­lo­gie in die knal­dem­per ge­bruik word. Lan­ger, gro­ter k­nal­dem­pers met meer skot­te (baf­fles) in, sal oor die al­ge­meen stil­ler wees en meer te­rug­skop weg­neem. Daar is dees­dae ’n ge­neigd­heid om k­nal­dem­pers en die so­ge­naam­de muz­z­le bra­kes of blits­bre­kes te kom­bi­neer en ver­vaar­di­gers van hier­die mo­del­le maak daar­op aan­spraak dat hul­le be­ter werk as ’n stan­daard-knal­dem­per en nie die­self­de sleg­te uit- »
» wer­king het as stan­daard­muz­z­le bra­kes nie (met hul­le baie har­der knal en tromp­flits, as­ook gas­se wat te­rug­blaas, skok­gol­we ver­oor­saak en stof en klip­pers op­skop).
Ek het al ’n paar van die kom­bi­na­sie­mo­del­le ge­toets en is nog nie se­ker of die in­te­gra­le muz­z­le bra­ke aan die voor­kant van die knal­dem­per werk­lik ’n groot prak­tie­se ver­skil maak om te­rug­skop te help demp nie. Vol­gens my on­der­vin­ding het die knal­dem­per reeds die mees­te van sy werk ge­doen die oom­blik wan­neer die koe­ël die knal­dem­per­buis ver­laat. Die ver­vaar­di­gers glo an­ders en om­dat hul­le ont­werp­toet­se ge­doen het, moet hul­le na­tuur­lik eer­der ge­glo word as my le­ke-per­sep­sie.
On­ge­luk­kig vir baie knal­dem­per­ge­brui­kers het die SA Jag­ters­ver­e­ni­ging on­langs al­le k­nal­dem­pers met in­te­gra­le muz­z­le bra­kes by hul skiet­kom­pe­ti­sies ver­bied. Die re­de wat aan­ge­voer word, is dat muz­z­le bra­kes al­reeds ver­bied is by hul skiet­kom­pe­ti­sies. Om die re­ël dus een­vou­dig en mak­lik toe­pas­baar te maak en e­ni­ge moont­li­ke ge­re­de­ka­bel oor die ne­we­ef­fek­te van knal­dem­per/ muz­z­le bra­ke- kom­bi­na­sies wat me­de-skuts ty­dens kom­pe­ti­sies mag er­vaar of op­per, te ver­my, is die kom­bi­na­sie­mo­del­le ook ver­bied.
Die Sus-Ta­c­span se toet­se het be­hels dat die ma­te waar­in el­ke knal­dem­per die klank demp, ge­mo­ni­tor word – dis ge­doen deur eers Fran­cois Jou­bert se Sa­ko .30-06-ge­weer se knal te meet son­der e­ni­ge knal­dem­per in plek en dan met die k­nal­dem­pers in plek (drie sko­te met elk). Hier­die ge­weer is op ’n re­coil s­led of te­rug­skop-slee ge­mon­teer en die hoe­veel­heid te­rug­skop wat el­ke knal­dem­per tem, kon dus ook ge­meet word. Ver­der is die tem­pe­ra­tuur na­by die tromp ook ge­meet. Ons het el­ke keer ge­wag dat die loop tot ’n se­ke­re tem­pe­ra­tuur af­koel voor­dat ons met die vol­gen­de sar­sie sko­te be­gin het. Na hier­die toet­se is el­ke knal­dem­per op ’n an­der ge­weer ge­sit en ek het dan ’n drie­skoot-groe­pe­ring daar­mee ge­skiet. Laas­tens het ek met el­ke knal­dem­per ook een skoot uit die staan­de po­si­sie ge­skiet net om die ge­voel van die knal­dem­per te kry en my per­soon­li­ke per­sep­sie te gee oor die dem­ping van die te­rug­skop – dit het na­tuur­lik nie al­tyd heel­te­mal oor­een­ge­stem met die te­rug­skop wat die slee ge­meet het nie. Ont­hou eg­ter dat daar baie fak­to­re is wat per­soon­li­ke per­sep­sie kan be­ïn­vloed.
Die ge­raas­me­ter wat ons ge­bruik het, was ’n Larxon Da­vis LXT en dis vol­gens die aan­vaar­de Mil­spec-stan­daar­de op­ge­stel. Waar ons op­stel­ling eg­ter ver­skil het, is dat al­le sko­te on­der­dak af­ge­vuur is en dat die skiet­punt se vloer van se­ment is, in plaas van gras soos deur die stan­daar­de voor­ge­skryf. Die ge­raas­me­ter is ook on­der­dak op­ge­stel en die ne­ga­tie­we ef­fek wat dit ver­oor­saak, is dat die ge­raas­vlak van el­ke skoot dus har­der sal re­gis­treer om­dat die dak en die se­ment­vloer ’n weer­klank ver­oor­saak. Dit sal eg­ter die­self­de wees vir al die k­nal­dem­pers wat ge­toets is.
Kyk ge­rus na die re­sul­ta­te van die toet­se wat hier in ’n ta­bel saam­ge­vat is. Een ding is dui­de­lik en dit is dat daar nie ’n en­ke­le knal­dem­per is wat as die i­de­a­le all-roun­der be­skou kan word nie. As jy die stil­ste knal­dem­per wil be­sit sal jy nood­wen­dig ’n gro­ter, lan­ger mo­del moet kies. Die­ge­ne wat te voet jag, sal lig­ter, klei­ner k­nal­dem­pers ver­kies. Be­sluit self wat die toe­pas­sing is waar jy die knal­dem­per die mees­te gaan ge­bruik en laat dit jou lei wan­neer jy jou geld neer­sit.
Om af te sluit kan ek noem dat die Sus-Tac-pro­duk­te baie goed pres­teer het in ons toet­se (soos jul­le kan af­lei uit die ta­bel) en dat ek be­ïn­druk was met hul af­wer­king en bouk­wa­li­teit. Hier­die is pro­duk­te wat ek met vry­moe­dig­heid aan­be­veel. * Vir meer in­lig­ting oor Sus-Tacknal­dem­pers, kon­tak die span by 076-563-3860.
ON­DER: Die “slee” waar­op ons die hoe­veel­heid te­rug­skop ge­meet het wat ver­kry is met el­ke knal­dem­per op die Sa­ko .30-06.
REGS BO: Na­dia, Fran­cois Jou­bert se dog­ter, het ge­help met die invoer van die da­ta op ‘n re­ke­naar soos die skiet­werk op die skiet­baan ver­loop het.
VLNR: 13: Sus-Tac BW3040AC: 14:PSus-Tac BW3045BW; 15:aimS­port T­ri­ton 50S; 16:A-Tec 119 Hertz; 17:Mu­te P­hantom; 18:Sus-Tac BW3040S; 19:Sus-Tac BW3045BR13 Long; 22: Sus-Tac BW3045BR Long; 24:Sus-Tac BW3040BR Long; 25:Sus-Tac BW3040 Long.
Hier­die twee foto’s toon die k­nal­dem­pers wat ons ge­toets het. Nom­mer 22 op die on­der­ste foto is nie ge­toets nie. BO VLNR: 1: Si­lent S­tri­ke; 2:Si­lent Hun­ter; 3:Mu­te Rap­tor; 4:Nu­me­nor, 5:Nu­me­nor (lang mo­del); 6:Su­da­mi; 7:AccuGun (Mo­jet); 8:Hog;...
Die Larxon Da­vis LXT-ge­raas­me­ter wat ge­bruik is om die klank­vlak­ke te meet wat met die ver­skil­len­de k­nal­dem­pers ver­kry is.