Mashatile ‘onkundig’ oor grondkwessie  Adj.pres. Paul Mashatile (Foto: Jairus Mmutle/GCIS) Indien adj.pres. Paul Mashatile werklik in die bespoediging van grondhervorming belanggestel het, sou hy lankal meer gedoen het om onder meer die betrokke departement te konfronteer oor sy versuim om ŉ lys van grondeise ingevolge ŉ hofbevel openbaar te maak. Só het Saai Maandag in reaksie op Mashatile se jongste uitlatings oor grondhervorming in Suid-Afrika gesê, wat volgens dié organisasie ŉ duidelike aanduiding van Mashatile se “onkunde” is. Mashatile het Donderdag tydens ŉ sessie in die Nasionale Raad van Provinsies oor hoe beplanning en samewerking tussen die drie regeringsfere verbeter kan word, gesê dat “die uitwis van onbillike en ongelyke patrone van grondeienaarskap in die land bespoedig moet word”. Volgens Mashatile is grondeienaarskap van kernbelang vir die verwesenliking van die doelwitte van ekonomiese insluiting, voedselsekerheid, maatskaplike samehorigheid, inklusiewe stadsbeplanningspatrone en landelike ontwikkeling. “Dit is ’n kwessie van maatskaplike geregtigheid en die oplossing daarvan sal ons ook help om ander probleme soos onwettige grondbesettings te takel,” het Mashatile gesê. Hy meen die regering en aangrensende grondeienaars word finansieel en polities die hardste deur grondbesetting getref, en sê Suid-Afrika sal ŉ balans moet vind tussen die “wetlike verpligtinge met betrekking tot respek vir eiendom” en die “noodsaaklikheid van maatskaplike geregtigheid”. “Mashatile hamer op ‘maatskaplike geregtigheid’, maar swyg oor die gebrek aan geregtigheid in strafsake en siviele sake waarby ANC-hooggeplaastes betrokke is en wat al meer as ŉ dekade in ons howe sloer,” het dr. Theo de Jager, direksievoorsitter van Saai, gesê. “As Mashatile hoegenaamd in die bespoediging van grondhervorming belanggestel het, sou hy die betrokke departement gekonfronteer het oor sy versuim om aan ŉ hofbevel oor die openbaarmaking van ŉ lys van grondeise te voldoen. Hy sou Saai se aandrang op deursigtigheid van huurarbeidereise ondersteun en aangedring het op ŉ verduideliking van waarom begunstigdes van die herverdelingsprogram toenemend van huurgrond afgeskop word om plek te maak vir kaders met goeie bande.” De Jager sê Saai se gereelde terugvoer aan ambassades oor die stand van grondhervorming bewys onomwonde dat grondhervorming nie vertraag word deur die beginsel van “ŉ vrywillige verkoper” nie, maar eerder deur ŉ “hopeloos onbekwame en korrupte koper”. “Staatsondernemings, openbare gesondheid en soveel ander staatsfunksies het nie vanweë oorgeërfde of eksterne faktore ineengestort nie, maar weens kaderontplooiing en gepaardgaande korrupsie en onvermoë. “Net so is die mislukking van grondhervorming die gevolg van ondoeltreffende praktyke in die betrokke departement. As die adjunkpresident grondhervorming wil regruk, sal dit hom goed baat om in die departement te begin.”