Plan beraam om SA-aasvoëls te beskermWitrugaasvoëls. (Foto: Verskaf) Die departement van bosbou, visserye en die omgewing het ŉ plan beraam wat moet toesien dat die land se aasvoëlbevolking voldoende beskerming van onder meer stropers geniet. Die uitgebreide biodiversiteitbestuurplan is vroeër vandeesmaand in die Staatskoerant gepubliseer en sal na verwagting ten volle aangeneem word sodra lede van die publiek hul kommentaar daaroor by die departement ingedien het. Min. Barbara Creecy sê die plan spruit uit die voortgesette afname in die Suid-Afrikaanse aasvoëlbevolkings. “Afrika is die tuiste van 11 uit die 15 aasvoëlspesies, waarvan Suid-Afrika tans sewe spesies huisves. Hulle bevolkingsgroepe het egter oor die afgelope 30 jaar aansienlik verminder en weens ŉ tekort aan ŉ gemeenskaplike en beslissende optrede neem die bevolking steeds af,” sê sy. Suid-Afrika huisves tans kransaasvoëlspesies wat die Baardaasvoël en die Kaapse aasvoël insluit, asook die spesies wat in bome nes maak soos die kapaasvoël, witrugaasvoël, lapgesig-aasvoël, witkopaasvoël en palmneutaasvoël. Volgens die Internasionale Unie vir Natuurbewaring (IUCN) se lys van bedreigde spesies het drie van die sewe aasvoëlspesies wat tans in Suid-Afrika broei, tussen die 2014- en 2015-assesseringsperiodes van “kwesbaar” of “bedreig” na “kritiek bedreig” oorgegaan. Dié spesies is die witkop-, kap- en witrugaasvoël. Luidens die inskrywing in die Staatskoerant is daar slegs tussen 100 en 200 individuele kapaasvoëls in die land oor. Witkopaasvoëls het oor die afgelope drie generasie ŉ 80%-afname in broeipare getoon en skaars 3 500 van hierdie pare is oor. Dít terwyl die witrugaasvoël verreweg die minste aangetekende broeipare (68) in Suid-Afrika oorhet. Meeste van Suid-Afrika se aasvoëlspesies is kritiek bedreig. “Aasvoëls speel ŉ deurslaggewende rol in die gebiede waarin hulle leef deur dierekarkasse in die veld skoon te maak en sodoende ekosisteme te help om gesond te bly,” sê Creecy. “As gevolg van die voortslepende afname in aasvoëls se bevolkingsgroepe is die biodiversiteitbestuurplan deur ŉ intensiewe konsultasieproses beraam om te verseker dat hierdie bevolkings in die toekoms groei.” Die departement hoop om met die plan ŉ veilige omgewing vir die land se aasvoëls te skep, waarin al die komponente van ŉ aasvoël se lewensiklus vervul word. Dit sal bereik word deur hul primêre bedreigings, waaronder opsetlike en onbedoelde vergiftiging, botsings met kraglyne en ander energie-infrastruktuur en habitatverandering, uit die weg te ruim. Die kern hiervan is egter om gemeenskappe by die bewaring van die spesie te betrek sodat mense soos tradisionelemedisyne-praktisyns, wat dikwels aasvoëls se liggaamsdele gebruik vir allerlei soorte medisyne, opgevoed word oor die belangrikheid van die voëls in die ekologiese siklus. “Die aanneming van die voorgestelde plan sal die instelling van verantwoordelike en volhoubare praktyke verseker wat sal bydra tot die bewaring van die spesie,” sê sy. “Dit sal ook verseker dat Suid-Afrika sy verpligtinge binne die Konvensie oor Migrerende Spesies teenoor die multi-spesie-aksieplan vir aasvoëls nakom.” Lede van die publiek word uitgenooi om binne 30 dae van die bekendmaking van die voorgestelde plan (2 Desember) hul kommentaar by die departement in te dien. Skriftelike kommentaar kan per e-pos na [email protected] gestuur word of per hand by Environment House, Steve Bikoweg 473, Arcadia in Pretoria afgelewer word.