JY LEES NOU Het jy al gewonder waar ritssluiters vandaan kom?
Die nederige ritssluiter is waarskynlik vandag steeds een van die staatmakers wat die oop- en toemaak van kledingstukke tot tasse vergemaklik.
Selfs kinders kan dit gebruik nog voor hulle hul skoenveters kan knoop. Maar het jy al ooit gewonder waar dit vandaan kom?
Lees ook: Atiesjoe! Hoekom sê jy 'gesondheid' as iemand nies?
As jy die geskiedenis van ritssluiters navors, besef jy dat die woord nommerpas is, want dis presies dit: 'n rits sluiters in 'n ry.
In die 19de eeu moes jy sterk vingers en baie geduld hê om tot 40 klein knopies aan elkeen van 'n paar stewels vas te knoop.
Dit was glo Elias Howe, die man wat ook die naaimasjien uitgevind het, wat in 1851 met 'n "outomatiese deurlopende kleretoemaker" vorendag gekom het. Maar sy uitvinding is nooit bemark nie.
Lees ook: Meer oor daardie piepklein sakkie aan jou jeans
Whitcomb L. Judson kon danksy finansiële steun van Lewis Walker die Universal Fastener Company in 1894 in Chicago oprig. Hy het vasgestel dat dit beter is om die tande van die destydse ritssluiter regstreeks aan materiaal vas te klamp wat dan aan 'n kledingstuk geheg kon word, pleks om die tande direk aan die kledingstuk te heg.
Die ritssluiter soos ons dit vandag ken, was grootliks te danke aan die werk van die Sweeds gebore wetenskaplike, Gideon Sundback in 1913. Hy was een van Whitcomb L. Judson se werknemers en sy idee is die "skeibare hegter" genoem.
Vandag is YKK die wêreld se ritssluiterreus met 46 persent van die mark "toegerits". Loer gerus volgende keer wanneer jy iets met 'n ritssluiter dra; die kans is goed dat jy YKK op die ritssluiter sal sien.
Die groep is ook verantwoordelik vir ritssluiters vir onder meer ruimtepakke, vlambestande pakke en akwakultuurnette.
Kitsfeite oor ritssluiters
Die eerste ritssluiters is tydens die Eerste Wêreldoorlog gebruik om soldate se geldbelts, vliegpakke en reddingsgordels vas te maak.
Die woord "zipper" is eers deur Bertram G. Work, voorsitter van BF Goodrich, gebruik. Hy wou die stewels so noem en het glo verkies om die meganisme self 'n "glysluiter" ("slide fastener") te noem.
In 1917 is 24 000 ritssluiters in Amerika verkoop.
Die breë publiek sou eers in die 1920's van ritssluiters gebruik kon maak.
In 1934 het die verkope tot 60 miljoen gestyg. Terloops, die verwagting is dat dit verkope teen 2018 R181,4 biljoen sal bereik.
In 1937 het 'n Franse modeontwerper gaande geraak oor die gebruik van 'n ritssluiter in mansbroeke en dit het gou die gulpknope vervang.
Maar ritssluiters is as onvanpas vir vroue beskou omdat klere daarmee toegerus gou uitgetrek kon word. Menige geloofsleiers het hul misnoeë oor dié stukkie tegnologie te kenne gegee. Jare lank is net mans- en kinderklere hiermee toegerus.
Plastiese ritssluiters sou eers tydens die Tweede Wêreldoorlog hul verskyning maak, veral omdat metaal skaars was en ritssluiterfabrieke in Duitsland vernietig is.
Toe Neil Armstrong in 1969 sy eerste tree op die maan gee het die onvergeetlike "one giant leap for mankind" was dit 'n YKK-ritssluiter wat sy ruimtepak in plek gehou het.
YKK staan vir Yoshida Kogyo Kabushikikaisha, oftewel Yoshida-bedrywe Bpk. Tadao Yoshida het die maatskappy in 1934 opgerig. Mettertyd is "YKK" op sluiters gestempel en so het dit die maatskappy se handelsmerk geword.
1. Min dinge is so irriterend soos 'n ritssluiter wat iewers tussen die begin en einde vashaak. Moenie dit dwing nie. Gebruik lampolie of smeersproei aan die voor- en agterkant van die rits en beweeg die sluiter 'n paar keer heen en weer. Dit behoort sake weer seepglad te laat verloop.
2. Hoe moet jy te werk gaan wanneer jy per ongeluk 'n deel van jou klere in die ritssluiter vasgevang het? Moenie met alle mag die sluiter in 'n rigting dwing nie. Trek dit terug en verwyder die stukkie materiaal wat vasgevang is. As dit nie werk nie, moet jy sagkens die sluiter beweeg terwyl jy die materiaal probeer vrylaat sonder om dit onnodig te dwing.
3. Hoe gemaak wanneer 'n kledingstuk met 'n ritssluiter gewas word? Maak seker die rits is toe en die sluiter (in gevalle waar dit kan sluit) is op die regte plek. 'n Rits wat nie toe is nie, verhoog die risiko dat materiaal kan rek of beskadig word. Maak ook seker die rits is toe en die sluiter plat voor jy die strykyster nader trek.
So word ritssluiters vervaardig:
Bronne: http://www.encyclopedia.com/topic/Zipper.aspx, marketplace.org, ykkfastening.com, ideafinder.com, ezinearticles.com