OVK oorweeg versoek om verkiesing uit te stelDie verkiesingsuitslae word in Pretoria aangekondig. (Foto: Twitter via @SAgovnews) Die Onafhanklike Verkiesingskommissie (OVK) oorweeg tans ŉ amptelike versoek van die EFF om vanjaar se munisipale verkiesing tot 2024 uit te stel. Die land se hoofkiesbeampte, Sy Mamabolo, het dié aankondiging Vrydag in Pretoria gedoen. Die EFF voer aan dit sal goedkoper en veiliger wees indien die nasionale, provinsiale en munisipale verkiesings op een slag plaasvind. Verskeie logistieke uitdagings en bepalings van die Grondwet maak dit egter onwaarskynlik dat dié versoek toegestaan sal word. Politieke kenners het gewaarsku dat nie te veel gelees moet word daarin dat die OVK – wat ŉ openbare organisasie is en met belastingbetalersgeld gefinansier word – die versoek oorweeg nie. As die OVK bloot sou weier om enige versoek deur ŉ verteenwoordigende party te oorweeg, sou ŉ hof heel waarskynlik geen ander keuse hê as om te bevind dat die OVK sy mandaat oorskry nie. Die EFF grond sy versoek om die verkiesing uit te stel op twee aspekte, naamlik koste en gesondheidsoorwegings. Wat koste betref, voer die EFF aan dit sal baie goedkoper wees om die nasionale, provinsiale en munisipale verkiesings op dieselfde dag te hou. Die gesondheidsoorweging is dat sosiale afstand tydens die Covid-19-pandemie nie by stempunte gewaarborg kan word nie. Tot dusver is die EFF die enigste van die vier grootste partye wat amptelik so voel. Die ANC sit op die draad daaroor, terwyl die DA en die IVP uitgesproke gekant is daarteen. Inwoners in Polokwane wag in ‘n ry om hul stemme uit te bring. (Foto: Itumeleng English/ANA) Die besware teen die samevoeging van al drie verkiesings in een sogenaamde kompendium-verkiesing is vierledig. Eerstens is daar kommer (ook by die OVK, na wat Maroela Media verneem) oor die OVK se vermoë om al drie verkiesings logisties op dieselfde dag te hanteer, gegewe dat elkeen van die land se ongeveer 4 500 wyke verskillende stembriewe moet kry. Daardie stembriewe moet op stemdag voor sewe-uur die oggend foutloos by 22 612 stempunte afgelewer word, waarvan sommiges net per kano bereik kan word. Dit is ŉ logistieke nagmerrie. Tweedens word erge vertragings in stemrye voorsien. Dit word sterk betwyfel of al die kiesers betyds klaar sal stem as hulle vier (of vyf, buite die metro’s) stembriewe moet invul. Derdens sal dit ŉ haas onbegonne taak wees om die meer as honderd miljoen stembriewe te tel. Soos sake tans staan, moet die tellery reeds ná ŉ stemdag van 14 uur begin. Die tellery neem op die meeste plekke in die huidige omstandighede sowat 12 uur of selfs meer. Dan is die tellers absoluut gedaan. Om nou hul taak meer as te verdubbel sal eers goed deurdink moet word. Die vierde rede is die belangrikste een, en is Donderdagaand opnuut uitgewys deur adv. Bruce Oppenheimer tydens ŉ webinaar van die nuwe politieke party Action SA (onder leiding van Herman Mashaba), wat ook teen die uitstel van die verkiesing gekant is. Oppenheimer het uitgewys dat die tydsbestek van verkiesings (dat dit periodiek elke vyf jaar moet plaasvind) in artikel 1 van die Grondwet spesiaal verskans word. Dit beteken ŉ meerderheid van 75% in die Nasionale Vergadering word vereis om die verkiesing te skuif; met die DA en die IVP daarteen sal dit dus waarskynlik nie vanjaar gebeur nie.