Home Belê met Innovus Intellektuele Eiendom Handelsmerk
Geregistreerde handelsmerke word bepaal deur die Suid-Afrikaanse Wet op Handelsmerke (1) ("die Wet"). Ongeregistreerde handelsmerke word deur gemenereg beskerm, maar hierdie regte is moeiliker bewysbaar en bied nie dieselfde graad van beskerming as 'n geregistreerde handelsmerk nie.
Per definisie moet 'n handelsmerk die goedere of dienste van een persoon van die goedere of dienste van 'n ander persoon kan onderskei. Hierdie "onderskeidingsfaktor" is 'n kernelement van handelsmerkreg.
'n Merk kan uit 'n kombinasie van letters, syfers en beelde bestaan. Sogenaamde nietradisionele merke kan ook registreerbaar wees mits hulle kan onderskei en hulle voorkoms nie 'n funksionele doel dien nie (in welke geval 'n model of patent die geskikter vorm van beskerming kan wees). Baie nietradisionele merke kan nie aan hierdie maatstawwe voldoen nie. Voorbeelde van nietradisionele merke behels geluide, houers vir goedere, kleure, vorms en patrone.
Ten einde geregistreerde handelsmerkregte te verkry, moet die merk beide inherent registreerbaar en relatief registreerbaar wees.
Inherente registreerbaarheid het te make met die beskrywendheid van die merk. Woorde wat "uitgevind" of geskep is, vorm sterk handelsmerke, terwyl woorde wat die goedere of dienste beskryf waarmee 'n handelsmerk verband hou, swak is en dalk nie registreerbaar is indien dit as volledig beskrywend geag word nie.
Relatiewe registreerbaarheid het te make met voorafbestaande merke in die handelsmerkregister. As daar 'n merk op die register is wat verwarrend soortgelyk aan u merk is, kan die vooraf bestaande merk verhoed dat u merk geregistreer word.
Om 'n handelsmerk te registreer, moet aansoek gedoen word by die Kommissie vir Maatskappye en Intellektuele Eiendomme ("Companies and Intellectual Property Commission) (CIPC), en die voorgeskrewe aansoekgelde moet by die aansoek ingesluit word. Die aansoek word dan vir inherente en relatiewe registreerbaarheid ondersoek, waarna die merk aanvaar kan word. Die merk word dan geadverteer en is drie maande lank oop vir teenstand deur derde partye. Wanneer hierdie tydperk verstryk, word die registrasiesertifikate uitgereik.
Met 'n eenvoudige aansoek sal die hele prosedure ongeveer 18-24 maande duur. As die registrasie suksesvol is, sal handelsmerkregte verleen word terugwerkend vanaf die datum waarop die aansoek deur die CIPC ontvang is.
Termyn en uitwerking van 'n handelsmerk
In teenstelling met ander vorme van intellektuele eiendom kan die duur van 'n handelsmerk onbepaald wees. Die volgende faktore moet egter in aanmerking geneem word:
'n Handelsmerk moet elke tien jaar hernieu word (bereken vanaf die indieningsdatum);
As 'n handelsmerk vir 'n geruime tyd nie gebruik word nie, is dit vatbaar vir skrapping van die register;
As handelsmerkregte nie afgedwing word nie, word die risiko geloop dat die merk generies sal raak (die woorde "Escalator" en "Wind Surfer" was eens op 'n tyd geregistreerde handelsmerke maar het nou hul kenmerkende karakter verloor).
Die uitwerking van 'n geregistreerde handelsmerk is dat ander mense nie 'n verwarrend soortgelyke merk mag gebruik met betrekking tot goedere of dienste wat identies of soortgelyk is aan dié waarvoor die handelsmerk geregistreer is nie.
In die bepaling van verwarring onder die Wet word die twee handelsmerke alleen vergelyk, en nie die breër samestelling van die mededingende goedere of dienste nie.
Sekere handelsmerke wat aan 'n wesenlike getal mense in 'n industrie bekend is, kan die status van 'n welbekende merk verkry. In sekere situasies kan die eienaar van 'n geregistreerde welbekende merk in staat wees om ander te verhoed om die welbekende merk te gebruik met betrekking tot onverwante goedere of dienste waar daar geen vooruitsig van verwarring bestaan nie.
'n Geregistreerde handelsmerk word as 'n bate beskou en kan gevolglik:
Verhipotekeer word (vir sekuriteit);
Gelisensieer word; en
Op beslag gelê word (in hofverrigtinge).
Waarmerkings- en versamelhandelsmerke
'n Waarmerkingshandelsmerk kan ingedien word deur enige persoon wat nie sake doen in die industrie waarvoor die waarmerkingshandelsmerk gebruik word nie. Waarmerkingshandelsmerke word gewoonlik gebruik vir waarmerking dat spesifieke goedere of dienste eiesoortige kenmerke het, bv. die halaalmerk of egteleer-merk.
'n Versamelhandelsmerk kan ingedien word deur 'n vereniging waarvan die lede deel vorm van 'n spesifieke industrie.
Versamelhandelsmerke word dikwels gebruik om te toon dat sekere goedere van 'n spesifieke streek afkomstig is.
Soos in die geval van gewone merke, moet hierdie merke kan onderskei. In hierdie gevalle is die onderskeibaarheid egter te vind in aanbiedings wat nie gewaarmerk of deel van die spesifieke groep is nie.
'n Merk kan gemenereg-beskerming ontvang as dit 'n reputasie in Suid-Afrika verwerf het. Die aksie vir afdwinging sal gewoonlik by die gemenereg-remedie van aanklamping ("passing-off") lê.
Aanklamping vind plaas wanneer daar 'n wanvoorstelling (selfs 'n onbedoelde een) deur een handelaar is dat sy goedere of dienste dié van 'n ander handelaar is, of op die een of ander wyse met daardie handelaar geassosieer word of deur daardie handelaar onderskryf word, en verlies vir die ander handelaar veroorsaak.
Wanneer daar bepaal word of aanklamping plaasgevind het, word die hele samestelling van die goedere of dienste oorweeg.
(1) Wet 194 van 1993
Klier hier vir die handelsmerkverslag
Kliek hier vir die beleid insake die gebruik en lisensiering van handelsmerke van die Universiteit Stellenbosch