'SEBLIEF, DIESELFDE ENE...
Nou ná die reëntjie het die spul hier by ons aan die bot gegaan. Alles is aan die groei of die somer nie lank genoeg gaan wees saadskiet toe nie. Uintjies vooraan, soos altyd.
Ons is filosofies daaroor. Dis lewensfeit dat die sonde vooraan tier. 'n Mens se hart is ook maar 'n groentetuin waar jy die goeie wil laat groei en die kwade self opkom.
Jy plant, sê ek vir Mattewis, goeie voornemens, en die onkruid van jou swakhede groei die beste toe.
Vat nou die ding met Faantjie wat so gedwaal het.
Dié kom hier aan, sommer vir die kuier, want hy weet ek is ellenerig en hy't nie geld vir ander vakansie nie. Ek sê welkom, welkom, want hy's 'n aangename jong man, en hy't 'n wag in hom wat nie maklik is nie.
Sy meisie is oorsee, hy't die skoot hoog deur, hy skryf briewe met baie seëls op, dikkes. Hy kou aan penne wanneer hy sy liefde probeer in woorde kry, vind ek uit, en hy kou sy naels tot in die lewe. Van wag.
Een oggend kry ek hom waar hy in die gang op die naakte mat lê en slaap. Hy verduidelik dat hy maar daar gaan lê het, want sy sou dalk bel en hy was bang hy hoor nie die foon lui nie.
Hy loop dus met hartseer oë rond toe twee dinge gebeur.
Die een was die ding met Mafoeta se gans, en die ander een was die wangedrag van ou Hennie se stuk.
Ek begin maar by ou Hennie.
Hennie is, as jy so kyk, nie eintlik iemand wat jy in 'n film vir 'n romantiese held sou gebruik nie. Die tering het hom sonder genade verteer, sy stem is nie vir die liefde gemaak nie, sy hele aanskyn is, na die beste van my oordeel, nie eintlik inspirerend vir vroueharte nie.
Maar hy't toe nuwe lewe in hom, want 'n heel stewige vrou het by hom ingetrek, sy meel geëet, selfs 'n keer of twee kom help skoffel. Sommer verniet. Om maar 'n bietjie naby hom te wees in die dag ok, sê hy my.
Kom ons laat sý storie 'n oomblik en kyk na die geval van Mafoeta.
Hier tussen die ganse was daar een wat Mafoeta aangeneem het. Die liefde was wedersyds, so wie wie aangeneem het, kan ek nie sê nie.
Maar dit was tog iets om te sien. Waar hy geloop het, het die gans agterna gefoeter. Die gans het hom gesoek. As hy moes skooltoe, dan moes die gans hoktoe, want anders het die ding die plaas volgeloop en soek.
Ek weet nie hoe lyk ganse as hulle bly is nie, maar as Mafoeta van die skool terugkom, was daardie gans bly. En wanneer hy moes gaan slaap, het die gans met weemoed in die hok agtergebly.
So, toe Faantjie sy treur hier by ons treur, was dit die stand van sake: ou Hennie was verlief, en Mafoeta en sy gans was baie dik.
Toe kom die nare Saterdag.
Ek en Faantjies is dorptoe, en waar wiele draai, is Mafoeta by. Met die terugkom, sien ek die ganse in die hok is minder, so die man wat 'n paar wou hê, het kom haal.
Mafoeta se oë soek tussen die ganse rond en die duiwel het sy gans vir die vreemdeling gegee. Daar's nie baie sentiment in Mafoeta nie. Hy's gewoond aan die verraad van die slag en verkoop van plaasdiere. 'n Mens speel maar net jy het hulle lief tot die doodtoe. Dis soos liefdesbeloftes wanneer jy plaasdiere grootmaak, sê ek nog vir Faantjie. Daar's 'n soort verneuk in, sê hy terug, en kyk anderpad.
Maar Mafoeta hol weg en gaan sit onder in die bos, sonder om sy koeldrank te vat wat hom vir hek-oopmaak toekom.
Later gaan sê ek vir hom ek sal hom sy eie-eie gans gee, want dié dat die man syne gevat het, was 'n fout, ek het nie regtig die gans verkoop nie. Maar gaan terughaal, dit is 'n ander saak.
Hy kyk my net aan.
Sondagoggend hoor ons die ding van ou Hennie.
Hy was, stuk en al, by die groot makietie anderkant by Bernstein se werksmense.
Daar het sy stuk besluit om van liefde te verwissel. Sy't so halfnag verdwyn, en toe ou Hennie vanoggend sy positiewe terugkry, het sy klaar ingetrek by sleg-Jakop.
Mattewis sê hom sy's sommer gou-gou terug, want Jakop slaan.
Ou Hennie kyk weg. Ons is by die eendehok waar ek vir Mafoeta 'n gans wil gee.
Mafoeta wil die gans nie hê nie. Dis nie dieselfde ene nie, sê hy.
Mattewis sê vir ou Hennie sy's binnekort terug.
Dit sal nie dieselfde ene wees nie, sê hy. Hy wil haar hê soos sy was voor Jakop.
Ek sê vir Faantjie en Mattewis, soos ons Mafoeta en Hennie agternakyk, ja, sê ek, mens wil altyd dieselfde ene terughê.
Faantjie se oë is donker van die twyfel, want Woensdag, skryf sy, sal sy op die lughawe wees. En hy bid vir dieselfde ene.
Met vrouemense weet jy nooit soos die goed lieg nie, sê Mattewis.
Faantjie byt 'n vingernael verder die lewe in...