Die kriminalisering van jou velkleur en die impak daarvan op die jeug - Solidariteit Blog
Algemeen, Kultuur - 26 September 2018
Mens wonder soms of daar enige iets op aarde oor is wat nie op een of ander manier deur blinde, redelose progressie as boos of misdadig afgemaak gaan word nie. As kind is ek geleer om die deur vir 'n dame oop te maak – nie omdat ek dink sy kan dit nie self doen nie, inteendeel, om respek aan haar te betoon. Deesdae mag ek dit nie meer doen nie, dit is chauvinisties. Terloops, ek doen dit nog steeds. As kind is ek geleer om trots te wees op my taal, en dit in formele en informele situasies te gebruik. Deesdae mag ek (volgens baie ander) nie meer my taal praat nie, want dit is uitsluitend. Terloops, ek gebruik dit nog steeds.
Die nuutste absoluut normale ding wat ek, en Suid-Afrikaners van alle kleure en geure blykbaar nie meer mag doen nie, is om na braai as deel van ons erfenis te verwys. In 'n meningstuk wat in die Mail & Guardian op 21 September 2018, in aanloop tot 24 September wat amptelik as Erfenisdag, maar informeel as Braaidag bekendstaan, gepubliseer is, skryf Ayesha Fakie van die Instituut vir Reg en Rekonsiliasie dat die hele gedagte van Braaidag deur wit oorheersing of “White Supremacy” in mense van kleur se kele afgedruk word. Sy reken dat Braaidag as konsep swart erfenis onderdruk.
Sy gaan egter verder…
… baie verder…
“The historical record on this shows white heritage is synonymous with abuse.” – oorweeg vinnig hierdie stelling wat losweg vertaal kan word as: “Die geskiedenis leer ons dat wit erfenis sinoniem is met mishandeling”. So, wat Fakie hier argumenteer, is dat enige en alle wit erfenis 'n herdenking van mishandeling is, mishandeling van ander groepe, soos wat sy dan verder verduidelik.
Dra jy 'n hemp met die naam of gesig van 'n Boeregeneraal op? Volgens haar herdenk en vier jy mishandeling.
Gaan jy na jou kerk se eeufees- of halfeeufeesvieringe? Weereens vier jy mishandeling.
Dink jy Marais of Totius was uitstekende digters wat pyn in woorde kon beskryf? Jy vier, so sê sy, mishandeling.
Hoe absurd is die gedagte dat enige en alle wit erfenis gelyk is aan mishandeling? Selfs meer as dit, die gedagte dat alle geskiedenis waarin wit mense enige wesenlik positiewe rol gespeel het in die woorde van dié kommentator gekriminaliseer word, skep 'n tendens, of probeer 'n tendens skep wat nie net onaanvaarbaar is nie, maar uiters gevaarlik is. Die de facto-gevolg van so 'n uitspraak is dat absoluut enige bydrae wat in die verlede deur wit persone gelewer is, dadelik as krimineel afgemaak kan word. Waarom? Omdat die geskiedenis van 'n volk waarop daardie volk trots is en waaraan hulle en dit herdenk, volgens haar 'n viering van mishandeling is. Dit is belaglik, en ek weier om stil te sit terwyl sulke leuens vertel word.
Sy probeer haar stelling 'n paar paragrawe later versag deur te stel: “Whatever good there was has been sublimated, pushed aside from the supremacist narrative.” Hiermee verduidelik sy dat enige persone wat teen wit onderdrukking opgestaan het, uitgestoot of verban is. Haar onderliggende aanname, waarop sy hierdie stelling vierkantig laat staan, is dat die enigste kenmerk van wit mense se geskiedenis op aarde onderdrukking is. Mens kan hierdie goed nie opmaak nie, sy sê dit, sy glo dit. Is demokrasie aanvanklik deur wit persone in Griekeland ontwikkel, en is dit deel van wit mense se erfenis? Wel, dit is dan, volgens haar, onderdrukking. Is operamusiek iets wat Wes-Europa as deel van sy erfenis vier? Wel, volgens Fakie, is dit dan onderdrukking.
Die impak wat hierdie tipe opmerkings het, sal aanvanklik nie raakgesien word nie. Eers is dit een persoon wat dit skryf, dan twee mense wat dit in toesprake aanhaal, dan vyf studenteleiers wat dit op hul plakkate skryf, en as ons weer sien, word enige herdenking wat wit kinders, wit studente, of wit volwassenes van hul geskiedenis sou vier, as 'n misdaad in die openbare oog beskou.
Selfs nog dieper is die gevaar van “-heid” wat Fakie hier aanvoer, en die vernietigende effek wat dit in die verlede op die wêreld gehad het. Deur 'n ganse ras se ganse geskiedenis as mishandeling en onderdrukking af te maak, voer sy in wese die “witheid”-debat 'n bietjie verder. Die kleur van 'n ganse rasgroep se velkleur, hul witheid, is 'n fout of tekortkoming wat hulle deel. Dit laat mens dink aan die BLF se Lindsay Maasdorp wat aan 'n wit persoon gesê het: “Jou bestaan is 'n misdaad”. Die verlede het ons geleer dat waar jou ras (of velkleur) as rede aangevoer word dat jy in wese minder van 'n mens is, gevolg word deur van die grootste terreur wat hierdie wêreld al beleef het.
Ons kan dit nie toelaat nie. Ons kan nie toelaat dat die kleur van iemand se vel, weereens, hulle waarde bepaal nie.
Nog kulturele ruimte word daardeur opgeoffer, nog beweegruimte, nog asemhalingsruimte.
Ek weier om net nog 'n voertuig vir bloed en suurstof te word wat nie mag onthou dat my voorouers, en my volk, en my ras, soos enige persoon op aarde se voorouers, en volk, en ras, nie sonder foute was nie, maar werklik goeie dinge gedoen het en onder moeilike omstandighede wondere verrig het.
Ek sal nie my erfenis of my velkleur laat kriminaliseer nie.