Boeddhisme | SkalkSkryf
Donkermaan – 11 Julie 2010
Posted in Joh, tagged Boeddhisme, donkermaan, maanpreke on Julie 12, 2010| 4 Comments »
Deur die weg te bewandel
Bereik mens die einde van lyding.
Deurdat ek dit self ervaar het,
maak ek die weg bekend
waardeur die pyle verwyder word.
Elkeen moet self met ywer strewe:
Boeddhas dui slegs die weg aan.
Dhammapada verse 275/6
Die lewe krenk. Dis die natuurlikste ding om ‘n manier van wees te probeer vind wat vry van seerkry is. Diegene wat hierdie weg voor ons bewandel het spreek van die onbeskryflike verligting wanner darie vryheid bereik word. Maar hulle wys ook daarop dat dit vaardige inspanning verg.
Die Boeddha het hierrie woorde aan ‘n groep monnike gerig waar hulle gesels het oor ‘n reis wat hulle meegemaak het. Hy’t die bespreking weggelei van die uiterlike beskrywings en herinnerings van die paaie en riviere wat hulle gebruik het, en hulle aandag gevestig oppie innerlike omgewing.
Wat hy beduie het is dat ons ons beperkte tyd en energie eerder aanwend op so ‘n wyse dat dit ons rig oppie vryheid waarna ons strewe.
Misty path deur oxygenium79 op Flickr
Donkermaan – Vrydag 11 Junie 2010
Posted in Joh, tagged Boeddhisme, maanpreke on Junie 13, 2010| 2 Comments »
Hulle, wat altyd op die uitkyk is
vir anner se tekortkominge,
se gemoedere sal besoedel word
en hulle is vêr verwyder van vryheid.
Dhammapada vers 253
Bhikkhu Munindo se kommentaar:
Ons is vêr verwyder van vryheid omdat ons weg beweeg van die plek waar vryheid is – in die ryn hart. Wanner water besoedel is, bly die basiese aard daarvan steeds dieselle – skoon pure water waarby iets anners gevoeg is. Agter al die verwarring van vrees, hebsug en gebelgdheid is daar ons hart wat van nature ryn en vredevol is.
Ons mag dink dat ons iets moet bykry ten einde vredevol en vry van lyding te wees, maar in werklikheid het ons alreeds te veel: te veel verknogtheid.
Wat gebeur wanner ons nie uiting gee aan ons neiging om anner te kritiseer en gebelg te raak nie, maar die neiging eerder net afgetrokke dop hou? Ons beweeg nie van balans af nie!
Wanner ons nie die beweging van die gemoed slaafs volg nie, bly ons gestand waar ons gemaklik en tuis is: in aandagtige bewustheid.
Deur 212 (deur Aunt Owwee op Flickr)
Posted in Joh, tagged Boeddhisme on Junie 2, 2010| 4 Comments »
In Boeddhisme vind mens die begrip “boesem vyande” wat betrekking het op deugde, of te wel dit wat heilsaam is. Hierdie boesem vyande lyk, oppervlakkig gesien, net soos die deugde waarvan hulle vyande is. Maar as mens eers gewaar word van hulle bestaan en hoe hulle in verhouding tot die deugde staan, kan mens hulle maklik uitken en, nie so maklik nie, met hulle afreken.
Vat byvoorbeeld die vier uitnemende deugde, naamlik welwillendheid, deernis, meevoelige geluk en onverstoorbaarheid. Hierie is nie emosies as sulks nie maar eerder gemoedstoestande wat mens doelbewus aankweek op mens se weg van geestelike ontwikkeling. Ons beoefen en ontwikkel welwillendheid om
haat te oorkom; deernis om wreedheid te oorkom; meevoelige geluk om jaloesie te oorkom; en onverstoorbaarheid om vooroordeel te oorkom. Dus ontwikkel ons die heilsame ten einde die lyding wat die onheilsame voortbring (vir mens-self en andere) te voorkom.
Haat, wreedheid, jaloesie en vooroordeel is ooglopend die teenoorgesteldes van die uitnemende toestande. Maar daar is anner onheilsames wat hulleself voordoen as die uitnemende deugde – die boesem vyande.
Verknogtheid word maklik met liefde en welwillendheid verwar. Maar instede daarvan om die anner rêrig voorspoed toe te sien, is dit gegrond op onsekerheid, vrees en die behoefte om te beheer.
Jammerte is die boesem vyand van deernis. Dis ‘n manier om onsself te verhef bo die lyding rondom ons en met meerderwaardigheid neer te sien op die wat ly.
Vergelyking van waardes is die boesem vyand van meevoelige geluk. Om mee te voel as iemand anners geluk vind verhef ons bo die onheilsaamheid van jaloesie. Maar om altyd jouself met anner te vergelyk, of annersom, kan lei tot skynheilige nederigheid of ‘n onheilige identifisering met iemand anners se sukses.
Ongevoeligheid is die boesem vyand van onverstoorbaarheid. Om onverstoorbaar te wees beteken nie om geen gevoel te ervaar nie, maar eerder om nie deur gevoelens van stryk af gedwing te word nie. Mens voel nog steeds dieselle gevoelens, maar hulle effek op mens se ervaring is nie oorweldigend nie. Ongevoeligheid lyk op die oppervlakte gesien net soos onverstoorbaarheid, maar dis ‘n wegskram vanaf gevoelens en ‘n gebrek aan omgee wat ons koud laat teenoor anner.
Op die keper beskou het elke deug sy voor die hand liggende teenoogestelde onheilsaamheid, maar ook sy boesem vyand wat voorgee om deugsaam te wees terwyl dit innerwaarheid onheilsaam is. Hierie relaas is na aanleiding van ‘n opmerking wat Andrew op die vorige maanpreek gelewer het. Daar het hy die deug van eerbetoning verwar met die se boesem vyand van onnerdanigheid. Mens moet skerp kyk om die verskille te gewaar.
Volmaan – Woensdag 28 April 2010
Posted in Joh, Uncategorized, tagged Boeddhisme, genot, maanpreke on April 29, 2010| 4 Comments »
Net soos ‘n vloedgolf
‘n sluimerende dorpie kan uitwis,
net so kan die dood diegene meesleur
wat slegs die genot vannie sintuie na-jaag.
Dhammapada vers 47
Die Boeddha het dit geniet om in plekke soos ‘n bamboesbos, ‘n bergpiek of ‘n eensame hut te bly, en het sulke plekke aanbeveel vir meditasie. Mahakassapa, een van sy voorste volgelinge, het self die genot wat hy uit die natuur geput het fyn verwoord. Hulle het spesifieke toestande verkies, maar wanner sulke bewuste wesens hulself in minder aangename omstandighede bevind het, het hulle nie klaagliedere aangehef nie. Hulle innerlike nering kon nie versteur word as hulle voorkeure nie vervul is nie.
Die Boeddha het ‘n weg aangedui tot wat hy die doodlose staat genoem het. Dit is ‘n stand van wees wat bereik word wanner mens die aard van die sintuie – sien, hoor, ruik, voel, smaak en bewustheid – deeglik verstaan.
Na jare van uiterste oorgawe aan sintuiglike genot, gevolg deur dramatiese en uiterste vorms van weerhouding daarvan, het hy ‘n middeweg gevind tussen vergryping en onthouding. Hierdie weg van gewaarwording lei mens tot ‘n diepe bewustheid wanner sintuiglike genot verskyn, sodat ons nie daardeur meegesleur word nie; so ook met die ervaring van pyn. Geen vaste stand nie.
Posted in Joh, Uncategorized, tagged Boeddhisme, El Capitan, ewewig, maanpreke, wysheid on April 15, 2010| 30 Comments »
Net soos ‘n ferm rots
Posted in Joh, tagged Boeddhisme, filosofie, Herklaas, wysheid on Desember 20, 2009| 11 Comments »
Volmaan: Woensdag 2 Desember 2009
Posted in Joh, tagged Boeddhisme, dwaasheid, maanpreke, volmaan on Desember 2, 2009| 2 Comments »
Dhammapada vers 63
Die dwaas wat weet hy is dwaas
het ten minste ‘n biekkie wysheid;
maar die dwaas wat dink hy is wys
is voorwaar ‘n dwaas.
Om ons eie tekortkominge op die regte tyd en op in ‘n goeie manier te erken kan bevrydend wees. Wanner ons ophou om aan ander voor te gee dat ons perfek is, hou ons ook op om onsself ‘n rat voor die oë te draai. As ons onsself kop toe vat kan die duister wat vrees in ons skep nie deur die lig van insig deurdring word nie. Wanner jy bang is, let net op hoe die hart verhard en ‘n sterk gevoel van “ek” skep. Op ‘n sekere vlak voel hierdie “eie-ek” nogal goed –“ek” is ‘n soliede iemand. Maar hierdie soliede “ek” dwaal rond en bots met anner soliede “ekke” en laat ‘n spoor van kwetsing en verdriet agter. Om dìt te verstaan kan lei tot ware nederigheid.
Posted in Joh, tagged Boeddhisme, donkermaan, maanpreke on November 17, 2009| Leave a Comment »
Soos ‘n bamboes, wat self vernietig word in die proses om vrug te dra,