Oos-Kaap: ‘Gewelddadige protesoptrede verbaas nie’Bobby Stevenson, DA-lid van die Oos-Kaapse wetgewer, sê dis onder meer weens swak finansiële bestuur dat inwoners oproerig raak. Foto: Verskaf Net agt van die 39 munisipaliteite in die Oos-Kaap het ŉ heeltydse hoof- finansiële beampte wat aan die minimum vereistes vir sy pos voldoen. Dit lei nie net tot gekwalifiseerde oudits nie; dit trek ook die sluise oop vir korrupsie. Bobby Stevenson, DA-lid van die Oos-Kaapse wetgewer, sê dis geen wonder nie dat plaaslike regering in die provinsie in ŉ warboel is terwyl party munisipaliteite se dienslewering in duie stort en Eskom dreig om hul kragvoorsiening af te sny. “Mense wend hulle ál meer tot geweld,” sê Stevenson, “en steek munisipale geriewe aan die brand om uiting aan hul frustrasie te gee.” In die jongste geval het werklose jong mense van die township Mlungisi die strate van Stutterheim ingevaar en geboue van die Amahlathi-munisipaliteit en Amathole-distriksmunisipaliteit asook die plaaslike kliniek afgebrand. “ŉ Tekort aan vaardighede op plaaslike vlak lei daartoe dat dienslewering in gedrang kom,” meen Stevenson. “Die gebrek aan finansiële bestuursvaardighede blyk duidelik uit die getal gekwalifiseerde oudits wat die provinsie kry.” Vir die mees onlangse boekjaar, 2016-’17, het net 5% van die provinsie se munisipaliteite ŉ skoon oudit gekry, byna vier keer minder as die amper 20% in die vorige boekjaar, sê Stevenson. Betogers het verlede week drie munisipale geboue op Stutterheim afgebrand. Foto: Facebook “Die ouditeur-generaal [OG] sê in sy verslag onregmatige uitgawes het toegeneem weens onbestendigheid, verontagsaming van wette en ordonnansies en die afwesigheid van deeglike interne beheermaatreëls.” Dit bekommer hom dat munisipale leierskap talle waarskuwings van die OG verontagsaam het oor hoe veranderings in administrasie en die onvermoë om vakante poste te vul, ŉ nadelige uitwerking op verantwoordbaarheid sal hê. Stevenson sê van die vernaamste maniere om swak finansiële bestuur en gebrekkige dienslewering te bestry, is ŉ aandrang op minimum tersiêre kwalifikasies, werkverwante ervaring en basiese bestuurs- en bedryfsvaardighede. “Dit word duidelik nie [in die Oos-Kaap] toegepas nie.” Hy sê dit verbaas hom nie dat die OG sy kommer uitgespreek het oor die finansiële volhoubaarheid van 24 Oos-Kaapse munisipaliteite nie. “Al is dit die plaaslike owerhede en hul munisipale raad se plig om aandag te skenk aan amptenare se gebrek aan die minimum kwalifikasies en vaardighede, behoort die provinsiale regering dié munisipaliteite verantwoordelik te hou.” Hy sê die DA glo dienslewering moet opgeskerp word, wat beteken munisipaliteite moet die regte mense met die nodige kwalifikasies aanstel om die taak te verrig.