TAAK 3: BEVOLKINGSTRUKTUUR (BL ) - PDF
Download "TAAK 3: BEVOLKINGSTRUKTUUR (BL )"
3 TAAK 3: BEVOLKINGSTRUKTUUR (BL )
4 VRAAG 1: WAT DUI DIE GEBOORTESYFER EN STERFTESYFER VAN N LAND VIR ONS AAN? Die geboortesyfer dui die aantal geboortes per 1000 mense per jaar aan. Die sterftesyfer word gedefinieer as die jaarlikse aantal sterftes per 1000 mense in die bevolking.
5 VRAAG 2: SUID-AFRIKA HET IN 2009 N GEBOORTEKOERS VAN 19 GEHAD EN N STERFTEKOERS VAN 16. WAT DUI HIERDIE TWEE SYFERS VIR ONS AAN? Daar is in 2009 in Suid-Afrika 19 babas gebore per 1000 mense. 16 mense per 1000 mense in Suid-Afrika het in 2009 gesterf.
6 VRAAG 3: WAT WAS SUID-AFRIKA SE NATUURLIKE GROEIKOERS/AANWASKOERS VIR 2009? Natuurlik aanwaskoer = (geboortesyfer sterftesyfer x 100) / 1000 = ((19 16) x 100) / 1000 = 300 / 1000 = 0,3
7 VRAAG 4: HOE VERSKIL DIE GEBOORTESYFERS EN STERFTESYFERS IN ONTWIKKELDE LANDE TEENOOR ONTWIKKELENDE (ARM) LANDE? Die geboortesyfers van ontwikkelde lande is baie laer as ontwikkelende lande se geboortesyfers. Die sterftesyfer van ontwikkelde lande is baie laer as die van n ontwikkelende land.
8 VRAAG 5: VAN WATTER NUT IS DIE GEBOORTESYFERS EN STERFTESYFERS VIR N LAND SE REGERING? Geboortesyfers beïnvloed die wyse waarop regerings beplan om geld op onderwys en gesondheidsorgstelsels te bestee. Die stelsel waarop die regering geld bestee, beïnvloed die bevolking van daardie land direk. Indien die geboortesyfer baie hoër as die sterftesyfer is, dan is daar n hoë koers van natuurlike aanwas en sal die bevolkingsgrootte vinnig groei.
9 VRAAG 6: BEHALWE VIR NATUURLIKE GROEI/AANWAS, HOE KAN N LAND SE BEVOLKING NOGSTEEDS VERANDER? Natuurlike aanwas is nie die enigste rede waarom n bevolking kan groei nie. Migrasie (verskuiwing van mense) kan dit ook laat verander. Mense trek deesdae meer dikwels van een land na n ander as vroeër.
10 VRAAG 7: BESTUDEER DIE GRAFIEK EN ANTWOORD DIE VRAE WAT VOLG: (a) Definieer die volgende begrippe: (i) Geboortesyfer Die totale aantal geboortes in n spesifieke gebied per jaar uitgedruk per 1000 van die totale bevolking. (ii) Sterftesyfer Die jaarlikse aantal sterftes per 1000 mense in die bevolking. (iii) Vrugbaarheidsyfer Aantal kinders wat n gemiddelde vrou in haar leeftyd sal hê.
11 (b) Watter geslag weerspieël die hoogste lewensverwagting in Suid-Afrika? Vroulik (c) Watter jaar toon die langste lewensverwagting vir mans? 1985 (d) Wat is die geprojekteerde lewensverwagting vir vroue in die jaar 2030? 52,5 (e) Verduidelik waarom n dalende lewensverwagting tot probleme kan lei in die toekoms. Mense wat op n toenemend jonger ouderdom sterf is n gevaar vir n land omdat die bydraes van individue tot die ontwikkeling van die land afneem.
12 (f) Gee EEN moontlike rede vir die dalende lewensverwagtingsouderdom in Suid-Afrika. MIV en vigs (g) Die geprojekteerde lewensverwagtingsouderdom vir 2040 is bereken as 54,1 vir mans en 51,6 vir vroue. Bereken die gemiddelde geprojekteerde lewensverwagtingsouderdom vir ,7 (h) Hoe vergelyk die bogenoemde antwoord met die geprojekteerde 2030-lewensverwagting? Gee n verduideliking vir hierdie tendens. Gemiddelde lewensverwagting vir 2030 is 51,2. n Toename in lewensverwagting word vir 2040 voorspel namate Suid- Afrikaners bewus raak van die negatiewe gevolge van MIV en vigs op lewensgehalte.
13 VRAAG 8: DEMOGRAWE GEBRUIK DATA OOR GEBOORTES, STERFTES, LEWENSVERWAGTING, VRUGBAARHEID EN NATUURLIKE AANWAS WANNEER HULLE BEVOLKING BESTUDEER. (a) Watter faktore kan n land se geboortesyfer beïnvloed? Ouderdom- en geslagstruktuur van n bevolking Vlak van onderwys Godsdiens Ekonomiese ontwikkeling Staatsingryping, geboortebeperking en voorbehoeding Swak voeding en geslagsdrang Oorloë Migrasie Natuurlike rampe (b) Watter faktore kan n land se sterftesyfer beïnvloed? Swak mediese dienste Onhigiëniese toestande Ondervoeding MIV en vigs Ouderdomstruktuur Sosio-ekonomiese toestande Onvoldoende behuising Oorloë Natuurlike rampe
14 (c) Watter faktore kan n land se lewensverwagting beïnvloed? Verbetering in gesondheidsorg en sanitasie Vlak van onderwys Armoede Ekonomiese sukses (d) Watter faktore kan n land se vrugbaarheidssyfer beïnvloed? Gesondheidsorg Godsdiens Bevolkingsbeleid Sosio-ekonomiese welvaart Voorbehoeding (e)watter faktore kan n land se natuurlike aanwas beïnvloed? Oorlog Siekte
15 VRAAG 9: GEE DRIE REDES WAAROM DIE GEBOORTESYFER HOËR SAL WEES IN DIE ONTWIKKELENDE LANDE (ARM LANDE) AS BY EKONOMIES ONTWIKKELDE LANDE. Die gehalte mediese sorg beskikbaar sal die aantal babas wat sterf beïnvloed. Mense in ontwikkelende lande, waar die mediese sorg swak is, sal groter gesinne hê omdat sommige van die kinder kan sterf. Die meeste mense in ontwikkelende lande werk op die landerye en het groot gesinne nodig om met die werk te help. Die vlak van ekonomiese ontwikkeling in n land beïnvloed dus die geboortesyfer. In ontwikkelende lande maak ouers op hul kinders staat om hulle te onderhou as hulle oud is. Ekonomiese ontwikkeling en regeringsbeleid beïnvloed dus ook die geboortesyfer.
16 VRAAG 10: WAARVOOR STAAN DIE AFKORTING MOI EN WAT BEHELS DIT? Die menslike ontwikkelingsindeks (MOI) Dit gebruik die kenmerke van inkomste, onderwys en lewensverwagting om n indeks te skep. Ons kan hierdie indeks gebruik om lande volgens hul vlak van ontwikkeling te rangskik.
Lewenswetenskappe Vraestel 2 November 2007 Graad 11 Tyd: 2½ure Totaal: 150
Lewenswetenskappe Vraestel 2 November 2007 Graad 11 Tyd: 2½ure Totaal: 150 AFDELING A: Vraag 1: 1.1 Verskeie moontlike opsies word as antwoorde vir die vrae verskaf. Kies die korrekte antwoord en skryf