Ke ka Baka la Eng ke Swanetše go Gana Pono e Fošagetšego ka Basetsana Bao ba Bontšhwago Intasetering ya Boithabišo le Dipapatšong? | Bafsa ba a Botšiša
Ke pono efe yeo intaseteri ye e nago le yona?
Lebelela mantšu a a lego ka mo tlase ke moka o arabe dipotšišo tše di latelago mantšu a.
Go se gole monaganong
Go ba le maikarabelo
Go boloka molao
Go se be le boitshwaro
Go ba le boitshwaro
Go se tšeele dilo godimo
Go ba yo bohlale
Go ba le lesebo
Go ba le temogo
Ke mantšu afe ao gantši a hlalosago bafsa ba basetsana bao ba bontšhwago difiliming, thelebišeneng goba dimakasineng?
Ke mantšu afe ao a hlalosago kamoo o nyakago go tsebega ka gona?
Ga go pelaelo gore dikarabo tša gago tša potšišo ya pele di tšwa kholomong ya 1 mola dikarabo tša gago tša potšišo ya bobedi di tšwa kholomong ya 2. Ge e ba go le bjalo, gona se se bolela gore o ikemišeditše go ba mofsa yo kaone go e na le go ba mofsa yo a bontšhwago intasetering ya boithabišo le dipapatšong—e bile ga se wena o nnoši! Ela hloko lebaka leo go lego bjalo.
“Difilimi di bontšha mofsa wa mosetsana e le lerabele leo le se nago mekgwa. Di dira gore re bonagale eka basetsana ka moka ga re botege, re dibogwa tšeo di tshwenyegilego ka tsela yeo batho ba re lebelelago ka yona.”—Erin.
“Bafsa ba basetsana bao ba bontšhwago difiliming le dithelebišeneng ke bao ba ratago go bogwa, ba dula ba tshwenyegile kudu ka ponagalo ya bona, diaparo, botumo le bašemane.”—Natalie.
“Ga se gantši o ka bonago mosetsana yo a ratwago a sa nwe bjala, a sa robale le bašemane e bile a sa rabele melaong yeo batswadi ba gagwe ba mo neilego yona. Ge e ba mosetsana a bontšhwa filiming goba papading e nngwe ya thelebišene a sa dire dilo tše bjalo, o bontšhwa e le motho yo a ratago bodumedi kudu goba mohlomongwe e le yo a tšhošwago gabonolo ke go bolela ka thobalano.”—Maria.
Ipotšiše: ‘Na tsela yeo ke aparago ka yona, yeo ke dirago dilo ka yona le kamoo ke bolelago e bontšha seo ke lego sona goba ke fo ba ke ekiša pono yeo intaseteri ye e nago le yona ka basetsana?’
Batho ba bantši bao ba naganago gore ba itirela mokgwa wa bona wa bophelo woo o sa swanego le wa ba bangwe ge e le gabotse ba ekiša seo ba se bonago intasetering ye le dipapatšong. Kgarebe e nngwe yeo e bitšwago Karen e re: “Se ke se bona gabotse go moratho wa ka, o itira eka ga a na taba le selo ntle le diaparo le bašemane. O bohlale, e bile ke a tseba gore go na le dilo tše dingwe tšeo a di kgahlegelago, eupša o itira lešilo ka gore o nagana gore ke yona tsela e nnoši yeo a ka swanago le basetsana ba bangwe ka moka bao ba bontšhwago intasetering ye le dipapatšong. O na le mengwaga e 12 feela!”
Beibele e re: “Lesang go bopega ka sebopego sa tshepedišo ye ya dilo.”—Baroma 12:2.
Pono ye e fošagetšego ya intaseteri ye le dipapatšo ga e bontšhe seo basetsana ka moka bao ba lego mahlalagading ba nyakago go ba sona. Alexis wa mengwaga e 15 o re: “Intasetering ye le dipapatšo, basetsana ba bontšhwa e le bao ba tshwenyegilego kudu ka ponagalo ya bona, ba hlakahlakane e bile ba na le tshekamelo ya go dira dilo tšeo di bontšhago gore ga se ba gola gabotse monaganong, eupša ke nagana gore bontši bja rena basetsana ga re nyake go ba ka tsela yeo. Re na le dilo tše dingwe tše bohlokwa maphelong a rena tšeo re ka di dirago go e na le go hlwa re lora ka mošemanyana yo mongwe yo a bogegago.”
Beibele e re: “Batho ba ba godilego moyeng, bao ba tlwaeditšego matla a bona a go hlatha ... ba kgethologanye se se nepagetšego le se se fošagetšego.”—Baheberu 5:14.
Pono ye e fošagetšego ya Intaseteri ye le dipapatšo e hola feela babapatši—e sego dikgahlego tša basetsana bao ba lego mahlalagading. Ka go lemoga kgonagalo e kgolo ya go dira tšhelete e ntši, diintaseteri tše dikgolo—go akaretša le tša go gatiša, tša fešene, tša thekinolotši le tša boithabišo—di thoma go goketša bana ba le pele ba tsena mengwageng ya bona ya mahlalagading. Puku ya 12 Going on 29 e re: “Babapatši ba bolela gore ge e ba bana ba ka tlase ga mengwaga e 13 ba se na diaparo tšeo di lego fešeneng, mabenyabje, ditlolo tša go ikgabiša gotee le dilo tša elektroniki ba ka se tume. Bana ba ba bona kamoo dilo tše di bapatšwago ka tsela e kgahlišago dipapatšong letšatši le letšatši, le pele ba ka kwešiša maikemišetšo a dipapatšo tšeo.”
Beibele e re: “Gobane dilo tšohle tše di lego lefaseng—kganyogo ya nama le kganyogo ya mahlo le pontšho ya bomponeng ya dilo tša motho tša boiphedišo—ga di tšwe go Tate, eupša di tšwa lefaseng.”—1 Johane 2:16.
Seo o ka naganago ka sona: Ge e le gabotse ke mang yo a holegago kudu ge e ba o nagana kudu ka diaparo tša maina a go tuma tšeo di lego fešeneng? Ke mang ge e le gabotse yo a hwetšago tšhelete e ntši ge e ba o swanetše go ba le founo ya morago bjale e le gore o tume dithakeng tša gago? Ge e le gabotse babapatši ba tshwenyegile ka eng kudukudu—ka wena goba ka go dira tšhelete?
Ithute maikemišetšo a pono e fošagetšego yeo e bontšhwago intasetering ye le dipapatšong. Ge o dutše o gola, o thoma go ba le bokgoni bja go bona ka kua ga dilo. Diriša matla a gago a go nagana gore o bone kamoo pono ye e fošagetšego yeo e bontšhwago intasetering ye le dipapatšong e ka go kgomago ka gona. Alana wa mengwaga e 14 o re: “Intaseteri ye le dipapatšo di bontšha mosetsana yo a lego mahlalagading a diriša ditlolo tša go ikgabiša kudu go feta go apara ka tsela ya go hlomphega eupša bafsa ba bantši ga ba lemoge gore seo ga se ba dire gore ba bogege kaone—se ba dira gore e be dibogwa.”
Ipeele dipakane tša mohuta wa motho yoo o nyakago go ba yena. Ka mohlala, nagana ka dika tšeo o di kgethilego mathomong a sehlogo se—dika tšeo o nyakago go tsebja ka tšona. Ke ka baka la’ng o sa thome gona bjale go šomela go di bontšha goba go leka go di kaonefatša? Beibele e re: “Le apare semelo se sefsa seo ka tsebo e nepagetšego se mpshafatšwago go ya ka seswantšho sa Yo a se bopilego”—e seng go ya ka seswantšho sa babapatši.—Bakolose 3:10.
Hwetša mehlala e mebotse ya bao o ka ba ekišago. Ba bangwe e ka ba ditho tša lapa leno e ka ba mmago goba mmane wa gago. Ba bangwe e ka ba bagwera ba gago ba basetsana bao ba godilego monaganong goba batho bao o phelago le bona. Dihlatse tša Jehofa di holwa ke basadi ba bantši bao ba beago mohlala ka phuthegong ya Bokriste.—Tito 2:3-5.
Tšhišinyo: Diriša puku ya Ekiša Tumelo ya Bona go ithuta mehlala e kgahlišago ya ka Beibele ya basadi bao ba beago mehlala e mebotse, go akaretša Ruthe, Hanna, Abigaile, Esitere, Maria le Mareta. Puku ya Ekiša Tumelo ya Bona e gatišitšwe ke Dihlatse tša Jehofa gomme e hwetšagala go www.jw.org/nso.
“Mosadisadi o tseba seo a lego sona e bile o kgotsofatšwa ke kamoo a bogegago ka gona. O itshwara ka seriti. Ka mantšu a mangwe, mosadisadi o a itseba.”—Hadassa.
“Kgarebe yeo e godilego moyeng e a itlhompha. E ka ba gare ga batho ba bantši eupša ya se inyakele mahlo a batho. Le gona ge e ba batho ba e šetša, seo ga se e dire gore e ikgantšhe.”—Marissa.
Kua United States, polelwana e rego mofsa yo a lego mahlalagading e thomile go tuma ka bo-1940 ge babapatši ba thoma go arola batho ka dihlopha go ya le ka mekgwa ya bona ya go reka. Puku ya The Rise and Fall of the American Teenager e re: “Bafsa bao ba lego mahlalagading gantši ba be ba hwetšwa lefelong le tee—dikolong tše phagamego—ba na le phihlelo e swanago bophelong e bile e le ba banyenyane le go kgahlegela dilo tše difsa. Taba ye ge e bewa gabonolo, bafsa ba go be go le bonolo go ba rekišetša dilo.”