‘Staatskaping was nasionale trauma’ – RamaphosaPres. Cyril Ramaphosa (Foto: Elmond Jiyane/GCIS) Die era van staatskaping was ŉ “nasionale trauma” en ŉ verraad van die waardes van die land se Grondwet en van die beginsels waarop die demokrasie gegrond is. Volgens pres. Cyril Ramaphosa strek die skade daarvan verder as die plundering van die staatskas, die poging tot vernietiging van die land se openbare instellings en korrupsie wat Suid-Afrikaners beroof het van wat regmatig hulle s’n was. “Die immorele, onetiese en misdadige gedrag van selfdienende mense in gesagsposisies het die vertroue van die mense in die leiers en instellings wat bedoel is om hulle te dien, ondermyn. Dit het ŉ vertrouensgaping geskep wat ŉ rukkie sal neem om te herstel.” Die finale verslag van die kommissie van ondersoek na staatskaping is verlede week aan Ramaphosa oorhandig. Volgens Ramaphosa was dié oorhandiging en die opheffing van die Covid-19-regulasies ná meer as twee jaar, betekenisvolle gebeurtenisse wat ŉ nuwe begin beloof. “Soos dit die geval was met die pandemie, het die mense van Suid-Afrika saamgekom om oorlog te verklaar teen omkopery en korrupsie. Die staatskapingskommissie kon sy werk uitvoer danksy die aktivisme van Suid-Afrikaners van alle vlakke van die samelewing wat voorleggings gedoen en getuienis gelewer het, wat as fluitjieblasers opgetree het en wat oortredings onthul en daaroor berig het. “Net soos ons gesondheidsorg- en ander personeel in die voorste linies geprys moet word vir hul dapperheid, moet almal wat ŉ rol gespeel het om ŉ lig te laat skyn op die korrupte aktiwiteite wat aan die hart van die staat weggevreet het, ook geprys word vir hul heldhaftigheid en patriotisme.” Noudat dit bekend is wat gebeur het en wie betrokke was, begin die werk in alle erns, het Ramaphosa gesê. “Ons moet verseker dat daar regstelling, geregtigheid en aanspreeklikheid is, en dat so ŉ skandelike tydperk nooit weer gebeur nie.” Hoewel hulle nie verwant is nie, was die pandemie en staatskaping ernstige krisisse. “Tog lê daar geleentheid in ŉ krisis opgesluit. Ons behoort uit hierdie ervarings meer vasberade en beter toegerus te tree om gesagstrukture opnuut te herbou. “Ons het nou ŉ geleentheid om ŉ beslissende skeiding te maak met die gruwels van die verlede deur ŉ samelewing vry van korrupsie en ŉ staat gewortel in etiek, professionaliteit en vermoë wat werklik die Suid-Afrikaanse mense dien en opbou. Ons het ook ŉ geleentheid om ŉ samelewing te rekonstrueer wat meer inklusief en meer menslik is, gegrond is in gelyke geleenthede vir almal en wat die kwesbaarstes beskerm.”