Ek het die ritme vir Afa in Ghana behou - Inligting
Vir 'n baie kort tydjie in my lewe in die lente van 2011 het ek in Klikor, Ghana gewoon. Moenie die moeite doen om dit op Google Maps op te soek nie, jy sal dit nie vind nie. Ek het al verskeie kere probeer, en die enigste naam wat ek kan vind, kan wees dat Klikor sê: "Kilkor." Dit is waarskynlik 'n verkeerde spelling van die naam omdat dit op dieselfde plek, in die suidooste van Ghana, reg aan die grens van Togo, geleë is. Maar die feit dat die regte naam van my tydelike woning nie in die wêreldwye aanvaarde databasis van geografie verskyn nie, dra net by tot my gevoel van totale ongeloof dat die kort deel van my lewe myne was.
Klikor was die warmste plek wat ek ooit gewoon het tydens my verblyf van drie en 'n half maande in Ghana. Alhoewel ek nooit die werklike temperatuur geweet het nie, onthou ek dat die sweet op my wimpers opgeslaan het en my visie versper het. Ek het 'n tydsbeperking van ongeveer twintig minute in direkte sonlig gehad voordat ek begin lig voel het. Toe dit gebeur, sal ek oorval na die man wat kokosneute aan die kant van die pad verkoop. Hy sal sy kapmes uithaal, die klapper kundig in 'n punt insteek, die bokant afkap en dit aan my oorhandig. Die vloeistof sou in my keel neergooi, die natuurlike soute en suikers wat in my liggaam opgeneem het. Ek het nog twintig minute.
Dit was vir my moeilik om in Klikor te woon.
Klikor is 'n dorp wat nie vir my gemaak is nie en ook nie vir my verander het nie. Party dae word ek wakker en trek water uit die put om my klere te was. Ander dae het ek wakker geword toe die son nog nie opgekom het nie en het ek tradisionele priesters met gin gesing terwyl hulle liedere vir hul gode gesing het. Klikor is 'n dorp waarvan die dae deur die dromkringe gekenmerk is wat uit elke huis gehoor kon word. Dit is 'n dorp van die Ooi-volk en oral waar ek gegaan het, het ek gesien hoe jong kinders na die drumpel van hul huise hardloop en uitroep: 'Yevu!' wat "wit persoon" beteken.
Ek het gekom om die tromme van die Ewe-godsdiens te bestudeer. Onderweg is ek na donker kamers gebring wat gevul is met skedels, diertjies, kerse en klokkies. Ek is na waarsêers gebring wat in my oë gekyk het en dinge oor my lewe vertel het wat my kouekoors gegee het. Tydens seremonies het ek ontdek dat energie werklik tasbaar kan wees.
Op 'n spesifieke dag het ek op 'n uur wakker geword as ek in die Verenigde State sou spot. Die eerste sweetkrale het op my voorkop begin drup terwyl ek kyk hoe die akkedisse oor die baksteenkleurige stof kruip. Ek het deur die stad gestap en verby die skaam kinders, die lui mans en die glimlaggende vrouens gegaan wat 'n goeie oggend sou uitroep. Ek bereik die heiligdom waar ek my navorsing gebaseer het en gaan sit met drie tromspelers en 'n vertaler onder 'n boom en begin konfyt. Nou was ek wakker. 'N Paar uur later draai my kop met nuwe ritmes.
Toe ek weg is, het my vertaler geroep om die aand om ses uur terug te keer. Van onder die skaduwee van die boom begin my liggaam van twintig minute aftel. As ek te ontwater was en nie 'n kokosneut kon vind nie, sou ek water moes koop. Die handelsmerke wat in Klikor verkoop word, is egter nie altyd deur die regering goedgekeur nie. Ghana het daardie lente 'n baie ernstige uitbraak van cholera verduur, en ek is sterk gewaarsku oor watter water veilig is om te drink. Maar hoe meer ontwater ek geword het, hoe meer het ek gevoel dat ek die stem agter in my kop wil ignoreer en die koel water in my keel laat spat, ongeag of dit die stempel van goedkeuring was of nie. Ek was bang om hierdie besluite te neem, sodat ek so vinnig as moontlik terug na my gastehuis stap.
Dit was vir my moeilik om in Klikor te woon. Die swaarkry wat ek tot dusver in Ghana beleef het, is in hierdie klein dorpie verhoog. Daar was meer verliese aan vertaling, meer mense het probeer om my uit te buit vir geld, hoër armoede en hoër temperature. Maar aan die einde van elke dag het ek nog steeds gaan slaap met 'n vermoeide glimlag op my gesig, want ek het geleer om die mees ingewikkelde ritmes te speel wat ek nog ooit gehoor het van sommige van die vrygewigste mense wat ek nog ooit ontmoet het. Elke dag was 'n uitdaging wat die lonendste prestasies opgelewer het. Terwyl ek van die dag droom dat ek sou terugkeer huis toe, het ek Clickor nooit een vanselfsprekend aanvaar nie.
Ek vertrek met 'n meer ontspanne tempo na die heiligdom, noudat die son se hoek nie so hard was nie, en op 'n grondvryhoogte afgekom het. Bankies het die skuiling aan drie kante omring, terwyl die vierde 'n lyn van stoele gehad het. In die hoek van die ryveld was 'n klein struktuur van vier pale wat 'n grasdak opsteek. Daar was voorwerpe in die middel, maar ek kon nie mooi kyk nie, want op daardie oomblik kom 'n vrou en neem my aan die arm. Sy het my na 'n klein kamer gelei waar sy my aangetrek het in 'n pragtige, helder stof. Ek het die kamer verlaat en gevind dat tromspelers hul instrumente begin instel, leer ingestel het en ratels vasgemaak het. Ek het opgewonde besef dat dit 'n besitseremonie sou wees.
Meer mense het die skoonmaakveld begin invul. Toe daar 'n hele menigte vergader, trek die meester-tromspeler my oor na sy groep en gee my die klokkie. "Wat!?" Roep ek met wye oë. Hy het iets vinnig gesê in die taal wat ek net weer herken het en my na 'n sitplek langs een van die tromspelers gelei. Ek het kwaai rondgekyk na my vertaler. Ek was nie gereed om te lui nie. Die klokkie was die belangrikste instrument in enige tromensemble omdat dit die tyd vir al die tromspelers gehou het. As die klokkespeler klap, het almal klap. Ek het geweet wat die ritme was waarmee hulle gaan speel. Dit was 'n ritme vir Afa, die god wat tussen die ander gode optree. Ek het die ritme geken, die liedjie geken wat hulle sou sing. Maar ek was nie gereed om dit voor 'n groot menigte mense te speel nie. Die geluid van die skare is dood en dit was te laat om te betoog. Die meester-tromspeler het oogkontak met my gemaak en geknik. Ek het begin speel.
Hy het weer sy hand neergesit. Boom. Dit was soos 'n donder reg voor my.
Die sinchronisering van ooi-ritmes was altyd moeilik vir my om te onderhou, tensy ek my hak op die maat geslaan het. Tog het ek gesukkel om die perfekte balans te vind tussen konsentreer en om my hande vir my te laat werk. Te veel fokus op die ritme sou 'n fout veroorsaak. Te min fokus sou veroorsaak dat die maatslag verswak. Die aand was daar baie vir my. As ek op die ritme val, sou die priesters vir hulself glimlag by die yevu wat haar bes probeer het. Net nog 'n wit persoon wat na Afrika kom en optree asof hulle weet wat hulle doen.
Ek maak my oë toe en voel hoe die klok se ritme uit my hande spruit. Ek begin die groef voel en maak my oë oop om te sien hoe die tromspeler glimlag en knik vir die ander tromspelers om in te kom. Ek begin die vloei van my hart na my hande na die klokkie vir my ore begin voel. Hy laat die tromspelers die musiek 'n bietjie uitvee voordat sy hande op die gestrekte leer voor hom neerdaal. Geplukte lippe en biceps het gebuig, hy het met elke beweging van sy vingers 'n nuwe druppel sweet laat voorskyn. Die algehele ritme weerklink deur die skare en die vrouens begin sing.
Toe wys die tromspeler vir my en ons hou op om te speel terwyl die sang voortgaan met die bamboesstokkies. Afa is ingeroep en nou sou hulle met die volgende god, Gariba Moshi, kommunikeer. Die tromspelers het hul instrumente vasgemaak terwyl die meester-tromspeler die groep verlaat waar twee enorme tromme teen die muur lê. Hy lig een op en draai sy band om die agterkant van sy nek sodat die trommel by sy maag rus. Daarna het hy teruggekeer na die groep tromspelers, hierdie keer voor. Hy het sy hand op die leer neergesit en die toon was so diep, so diep dat ek kon sweer dat ek my ribbes rammel.
Almal hou op met sing en hy bring weer sy hand neer. Boom. Dit was soos 'n donder reg voor my. Die stemming rondom die skare het skielik verander. Daar was 'n aantekening van erns in almal se blik. Die tromspelers het hul ritme stadig verhoog terwyl die ander perkussioniste saamtrek. Die maat het vinniger en vinniger geword. Toe besef ek dat dit donker was buite. Kerse word aan die kantlyn aangesteek en flikkerende oranje versprei as die enigste lig in die skerm. Ek het om my gekyk en kon skaars die gesigte van die mense in die skare sien, maar ek voel hoe intens hulle voel.
Toe staan ​​die priester op van sy stoel en stap in die middel van die ryveld en sing 'n gebed vir Gariba Moshi. Hy begin agbadza dans, die tradisionele Ewe-dans, en die vrouens sluit aan. Een vrou neem my aan die arms en lei my in die middel om te dans. Die hele skare brul van gejuig en oproepe van "Yevu!! " toe hulle aansluit. Toe hoor ek 'n geskree van die teenoorgestelde punt van die skerm.
Ek voel hoe my hart in my keel klop, en ek sien 'n vrou in die sirkel uitloop, oë opgerol in hul voetstukke, kop aan die kant hang en knieë onder haar gewig inbeweeg. Gariba Moshi het pas sy eerste kommunikasievaartuig gevind. Die vrou het weer gegil en om die kring gegaan en mense se hande geklap om te groet. Soms gooi sy haarself op iemand wat hulle omhels, terwyl die mense X's maak met hul vingers op haar vel om slegte geeste af te weer. Sy kom nader en ek voel hoe my asem stywer word.
Sy stop voor my en leun. Sy staar direk in my gesig en ek weet dat ek nie in die oë van hierdie vrou kyk nie. Daar was niks meer aan haar in haar liggaam nie. Na 'n paar sekondes word haar gesig 'n gekke glimlag. Sy lig haar hand op en klap dit op myne en gryp dit. Sy skud my arm wild voordat sy weer in die sirkel draai, en dans 'n dans wat niemand anders geken het nie.
'N Ander vrou met twee sitplekke van my af begin in noue kringe draai tussen al die mense wat dans. Dan nog een. In die see van die skare het vyf mense gedans met die bewegings van die oeweragtige Ooi-god. 'N Wind trek op en koel die sweet op my voorkop af. Ek het gekyk na die meester-tromspeler wat sy oë toegemaak het en die kop na die lug gekantel het, terwyl hy die dreunende slag op sy trommel stamp. Toe ek in sirkels draai, het ek aan my vorige lewe gedink, van wakker word, in 'n klas sit, in 'n biblioteek studeer. Ek het aan rock and roll, wolkekrabbers en blare van die herfs gedink. Ek sou nooit kon dink dat ek op hierdie tydstip na hierdie plek sou kom met hierdie mense nie, en ons harte sou sing na 'n wêreld wat ek nooit geweet het daar was nie. Ons het aanhou dans totdat die gode weg is.