Verpligte inenting moet ‘laaste uitweg’ wees – MRK(Argieffoto: Elmond Jiyane/GCIS) Die Menseregtekommissie (MRK) is van mening dat hoewel wetgewing wat Covid-19-inenting verpligtend maak waarskynlik grondwetlik sal wees, sodanige wetgewing as ŉ laaste uitweg ingespan moet word. Die kommissie sê hy is boonop nie in dié stadium oortuig dat die regering reeds alles in sy vermoë gedoen het om mense oor die doeltreffendheid van entstowwe in te lig en hulle sodoende te oorreed om vrywillig teen die virus ingeënt te word nie. “Aangesien die pandemie ŉ eksistensiële krisis is wat alle mense raak en betrekking op regte en verantwoordelikhede het, is dit hoogs waarskynlik dat ŉ algemene wet wat inenting verpligtend maak, nie ongrondwetlik sal wees nie,” het die MRK Maandag gesê. Die kwessie oor of inenting vrywillig of verpligtend moet wees, het die afgelope paar maande groot debat veroorsaak. Die regering het ook onlangs aangekondig dat inentingsertifikate – ŉ veilige en verifieerbare bewys van inenting – binnekort in Suid-Afrika beskikbaar sal wees. Hierdie sertifikate sal onder meer gebruik word om te reis en toegang tot instansies en byeenkomste te verkry. Die stap is uit sommige oorde bestempel as ŉ subtiele manier om inentings af te dwing. Die vraag op talle mense se lippe bly steeds of verpligte inentings grondwetlike menseregte sal skend. Die MRK sê die Grondwet beskerm verskeie regte van die individu, waaronder die reg op gesondheid, die reg op lewe, die reg op vryheid en geloof, die reg op ŉ gesonde omgewing en die reg op vryheid en veiligheid. Dit sluit die reg op die veiligheid en beheer oor die individu se liggaam in, asook die reg om nie onderwerp te word aan mediese of wetenskaplike eksperimente sonder die betrokke individu se ingeligte toestemming nie. Volgens die MRK kan die regte van die individu egter ingevolge artikel 36 van die Grondwet beperk word, soos in die geval waar die regering byvoorbeeld ŉ algemene toepassingswet aanvaar wat ŉ algemene verpligte inentingstelsel vir Covid-19 uiteensit. Dit sluit regte waarvan nie afgewyk kan word nie, onder meer die reg op lewe en menswaardigheid, uit Dit kan ook gebeur in die geval waar die beperking op die regte van die individu redelik en geregverdig is in ŉ oop en demokratiese samelewing. “Dit sal dus grondwetlik toelaatbaar wees om mense wat vir die inenting in aanmerking kom te verplig om die entstof te ontvang, mits dit in ooreenstemming met prosesse in die Grondwet gedoen word.” Die MRK sê hoewel hy inenting teen Covid-19 ten volle ondersteun “aangesien die voordele duidelik swaarder as die nadele weeg”, hy steeds vrywillige inenting en onderrig oor die doeltreffendheid daarvan voorstaan.