• Republiek Kosovo
4 203 myl2
1 810 436 (-)
411,8 / myl2
MOI (2016) 0,742 (-) – hoog
Gini (2017) 29(121ste) – laag
Kosovo (Albanees: Kosova, [kɔˈsɔva] of Kosovë, [kɔˈsɔvə]; Serwies: Косово, [kôsoʋo]), amptelik die Republiek Kosovo (Albanees: Republika e Kosovës; Serwies: Република Косово, Republika Kosovo), is ’n politieke omstrede entiteit op die Balkanskiereiland wat homself op 17 Februarie 2008 eensydig onafhanklik verklaar het van Serwië. Dit is voorheen bestuur deur die VN-missie Unmik. De jure is Kosovo ’n outonome provinsie van Serwië en sy onafhanklikheid word nog nie heeltemal deur die internasionale gemeenskap erken nie. Die Republiek Kosovo word tans deur 97 lande erken.
Kosovo het 'n bevolking van sowat twee miljoen, waarvan ongeveer 92% etniese Albanese is. Dit grens aan Montenegro, Serwië, Noord-Masedonië en Albanië. Die hoofstad en grootste stad is Pristina met 'n bevolking van sowat 200 000, wat as die ekonomiese en kulturele sentrum dien.
Die Vilayet Kosovo binne die Ottomaanse Ryk tussen 1875 en 1878
Die Turke sluit Kosovo in in die bestuurhervormings van 1864. Dit sorg vir ’n groot volksverhuising; talle Islamitiese en Rooms-Katolieke Albanese en Turke kom vestig hulle in Kosovo, in so ’n mate dat die Albanese die meerderheid word. Baie Serwiërs neem ook Islam en die Albanese Moslems se kultuur en taal aan.
Die Vilayet Kosovo binne die Ottomaanse Ryk tussen 1881 en 1912
Dit was net ’n proeflopie vir die opstand van 1986, wat eindelik ook ’n uitwerking op die ander Joego-Slawiese republieke sou hê. In 1989 beëindig president Slobodan Milosevic die outonomie van Kosovo en kom die gebied weer geheel en al onder Serwiese bestuur. Honderdduisende Albanese verloor hul werk en hul parlement word ontbind. Die Albanese bevolking van Kosovo reageer daarop deur hulle onder leiding van Ibrahim Rugova ondergronds te organiseer. Hierdie skadusamelewing in Kosovo het sy eie regering en parlement, ’n universiteit, skole en hospitale. Dit word gefinansier deur middel van ’n eie belastingstelsel en met behulp van Kosovare wat in die buiteland werk). Intussen is daar vanuit die internasionale gemeenskap min belangstelling in die onderdrukking van Albanese in Kosovo.
Die hoofartikel vir hierdie afdeling is: Kosovo-oorlog.
In 1997 verander dit egter. Milosevic sien dat sy posisie deur die opposisie bedreig word. Ekonomiese probleme weens internasionale boikotte en grootskaalse korrupsie en misdaad het die meeste Serwiërs van hom vervreem. Tegelykertyd raak 'n deel van die Albanese bevolking radikaal omdat agt jaar van vreedsame verset geen verbetering opgelewer het nie. Hulle stig die Kosovaarse Bevrydingsleër (UÇK), wat die wapens opneem teen die Serwiërs. Dit word gevolg deur aanslae op Albanese wat van sameswering beskuldig word.
In Februarie 1999 word die Kosovo-konferensie in die Franse Rambouillet gehou. Hier ontstaan die plan om vir ’n periode van drie jaar selfbestuur aan Kosovo te verleen, maar geen onafhanklikheid nie. Die Kosovare onderteken die plan in Maart 1999 in Parys. Maar die Serwiërs is daarteen omdat die plan ook ’n NAVO-troepemag in Kosovo insluit: Die besetting van Serwiese grondgebied deur buitelandse troepe is vir hulle onaanvaarbaar. Ook dreigement van NAVO-lugaanvalle staan Serwië nie aan nie.
Einde Maart begin die lugaanvalle, waarvoor die toestemming van die VN-veiligheidsraad nie gekry is soos wat die oorlogsreg vereis nie. Die teikens van die aanvalle is sowel militêr as burgerlik: brûe, spoorlyne, chemiese fabrieke en selfs ’n televisiesender in Belgrado word deur NAVO-vliegtuie verwoes, ten koste van burgerlike slagoffers. Ná 78 dae se bombardering van Serwiese teikens in Serwië, Montenegro en Kosovo teken Belgrado die Ooreenkoms van Kumanovo vir die onttrekking van die Serwiese leër uit Kosovo.
Die eensydige onafhanklikverklaring is op voorstel van premier Hashim Thaçi op Sondag 17 Februarie 2008 om 16:00 eenparig uitgeroep deur die Kosovaarse parlement. Daar was tien afwesiges, onder andere die afgevaardigdes van die Serwiërs in Kosovo.
Rusland het die Veiligheidsraad van die Verenigde Nasies vir ’n spoedberaad byeengeroep om die situasie te bespreek. Rusland eis maatreëls van Unmik en die NAVO-troepe om die onafhanklikheid ongedaan te maak. Die destydse sekretaris-generaal van die VN, Ban Ki-moon, het in ’n verklaring sy besorgdheid uitgespreek en het gevra "dat afgesien word van enige optrede of verklaring wat die vrede in Kosovo en die omliggende gebied in gevaar kan stel, mense kan oprui tot geweld of die veiligheid in gevaar kan stel".
Op 22 Julie 2010 het die Internasionale Geregshof beslis dat die Kosovaarse onafhanklikheidsverklaring nie in stryd is met die internasionale reg nie.
↑ "Water percentage in Kosovo (Facts about Kosovo; 2011 Agriculture Statistics)" (in Engels). Kosovo Agency of Statistics, KAS. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 12 November 2019.
↑ "Kosovo Population" (in Engels). countrymeters.info. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 1 Junie 2019. Besoek op 3 Junie 2020.
↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 (en) "Kosovo". Internasionale Monetêre Fonds. Oktober 2019. Besoek op 3 Junie 2020.
↑ "Kosovo Human Development Report 2016" (PDF) (in Engels). Ministry for Foreign Affairs of Finland. 2016. Geargiveer (PDF) vanaf die oorspronklike op 12 Desember 2016. Besoek op 3 Junie 2020.
↑ "Gini Index" (in Engels). Wêreldbank. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 April 2019. Besoek op 3 Junie 2020.
↑ (en) https://www.telegraf.rs/english/3124720-this-is-the-official-note-confirming-withdrawal-of-kosovo-recognition-by-the-republic-of-nauru
↑ (en) https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Ghana-withdraws-recognition-of-Kosovo-as-independent-state-798367
↑ (sq) Indikatorë demografik
(en) "Kosovo". Encyclopædia Britannica. Besoek op 3 Junie 2020.
(en) "Kosovo". Central Intelligence Agency. Besoek op 3 Junie 2020.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Kosovo&oldid=2209824"
Die bladsy is laas op 18 Junie 2020 om 14:00 bygewerk.