Een man, vier honde en ŉ Oekraïense uittogKobus Olivier en twee van sy geliefde honde. (Foto: Verskaf) Vier honde en een vasberade troeteldiereienaar (met ŉ voorliefde vir krieket) wat die reis van hul lewe onderneem het midde ŉ oorlog wat die wêreld verander. War Dogs and I is ŉ aangrypende dokumentêr oor Kobus Olivier, uitvoerende hoof van Oekraïne Krieket, wat alles moontlik gedoen het om sy vier honde veilig te hou toe die eerste bomme op die beleërde Kiëf neergereën en duisende mense uit die land begin vlug het. Die dokumentêr neem kykers op ŉ reis saam met Olivier en sy vierpotige medereisigers Tiekie, Ollie, Jessie en Kaya, van waar hulle uit Oekraïne vlug en eindelik veiligheid in Pole bereik. Deesdae woon die vyf tydelik in Zagreb, hoofstad van Kroasië, waar Olivier ŉ nuwe lewe begin uitkap. Olivier besig met krieketafrigting. (Foto: Verskaf) “Ons is nou al deur soveel… my pa is dood in Kiëf. Die honde is my familie; daar is ŉ geweldige band tussen ons. By tye wou ek opgee. In Kiëf het die bomme naby ons ontplof… ek moes in my woonstel bly, want ek kon nie die honde na die bomskuiling saamneem nie. “Ons gaan saam, of ons gaan nêrens nie,” vertel Olivier, ŉ voormalige beroepskrieketspeler wat die afgelope paar jaar in verskeie wêrelddele krieketakademies bestuur het, uit Zagreb. Hy het steeds krieketvriende regoor die wêreld – bekende vriende en mense wat hy nog nooit ontmoet het nie – en dit is húlle wat hom aan die gang hou. Olivier is in Zagreb op ŉ Suid-Afrikaanse paspoort en die visum wat hom sal toelaat om te werk, is onlangs afgekeur. Maar hy het reeds ander planne begin beraam. Op pad na veiligheid. (Foto: Verskaf) “Dit gaan broekskeur; ek het nog nooit in my lewe so gesukkel nie,” sê hy moedig. “Vriende van regoor die wêreld stuur so nou en dan geld om my net aan die gang te hou. Ek en die honde survive net. Die hoofding is dat ons veilig is. Ek het ontsettend baie om voor dankbaar te wees en ek is vol vertroue dat dinge gaan uitwerk.” Dit is juis hoekom hy so opgewonde is oor War Dogs and I wat Sondag om 17:30 op M-Net uitgesaai word. “Ek hoop daar is mense wat inspirasie uit my storie kry; dat dit wys jy hoef nooit op te gee nie. Dinge gaan regkom en ná die storm kom die reënboog. My lewe ná die oorlog? Ek sê altyd, ‘where there is love, miracles happen’.” Die liefde wat hy en die honde vir mekaar het, trek hulle deur. “Jy moet net kalm bly. Ek het ŉ geweldige geloof in die Here dat Hy sy hand oor my en die honde hou. Maar ek het my aftye. By die grens het ek in die kar gelê en huil. In Kiëf het ek die honde in die badkamer gegroet. Ek het nie geweet of ons weer die son sal sien opkom nie.” Maar die son hét opgekom en War Dogs and I vertel dáárdie storie van hoop. Amper net so moeilik as wat dit was om die moordende tog uit Kiëf na veiligheid af te lê, was dit om ŉ dokumentêr daaroor uit Suid-Afrika te verfilm. “My visie was om ŉ rolprent te skep wat uniek is. Ek het geweet daar sal baie rolprente oor die oorlog gemaak word, maar ek wou verseker dat dié rolprent ŉ storie van hoop word en nie een wat fokus op die verwoesting en lyding wat oorlog veroorsaak nie,” sê Stefan Enslin, regisseur van War Dogs and I. ŉ Dag voor die Russiese inval van Oekraïne begin het, het Olivier telefonies met ŉ Suid-Afrikaanse radiostasie gesels. Enslin het deur die radiostasie in verbinding met Olivier gekom met die oog op ŉ moontlike dokumentêr “en die res is geskiedenis”, sê hy. “Ek het geweet dit sou onmoontlik wees om na Oekraïne te reis en ons moes dus met ŉ ander benadering vorendag kom. Ek het Kobus gevra om alles met sy selfoon af te neem en ŉ klomp inligting te verskaf terwyl hy dit doen. (Foto: Verskaf) “Op pad sou hy ander vlugtelinge vra om te help deur sy foon vas te hou. Toe hulle dit eindelik veilig tot in Pole maak, het ons die hulp van nog ŉ Oekraïense vlugteling, wat sy eie rolprenttoerusting gehad het, gekry om Kobus en die honde te volg.” Enslin het elke dag met Olivier en die kameraman gesels om te hoor wat die vorige dag gebeur het. “En toe hulle eindelik in Zagreb aankom, het ons nog ŉ rolprentspan gekry om hulle daar te volg.” Dit was ŉ opdraande stryd om die dokumentêr uit Suid-Afrika te bestuur. “Kobus en die honde het elke dag verder weg van Oekraïne gereis. Ek wou verseker dat ek op hierdie vyf karakters – en nie die oorlog nie – konsentreer. Ek wou hê die gehoor moet ons helde aanspoor, sonder om hulle in ŉ oorlogsone te gooi.” Hy het geweier om na ‘n bomskuiling te gaan omdat Kobus Olivier nie sy honde daarheen kon saamneem nie. (Foto: Verskaf) Olivier was as uitvoerende hoof van Oekraïne Krieket verantwoordelik vir die ontwikkeling van die sport op junior vlak. Die oorlog het sy inkomste oornag afgesny. “Al my helde tot dusver was krieketspelers, maar Stefan Enslin, wat die dokkie vervaardig het, is my hero,” sê Olivier. “Hy het die mooiste storie van my en my honde vertel. Hy het verstaan waaroor dit gaan; nie net oor die oorlog nie, maar oor die liefde en die band tussen my en die honde. Ons het nooit opgegee op mekaar nie en Stefan het dit so mooi vasgevang.” (Foto: Verskaf) Terwyl hy soek na nuwe geleenthede in Europa – waar hy én die honde sal welkom wees – gee Olivier terug aan Oekraïne en sy mense waar hy ook al kan. Hy gee een keer per week gratis aanlyn klas vir ŉ groep skoolkinders in Kiëf; drie keer per week rig hy gratis krieket in ŉ park in Zagreb af. En as hy ietsie ekstra het, koop hy pizza vir dié kinders wat met niks uit hul geboorteland gevlug het. “Wanneer ek deur moeilike tye gaan, dink ek aan Oekraïners wat in tente bly, wat met net ŉ plastieksakkie gevlug het. Hulle het niks nie. Een paar skoene. ŉ T-hemp. Hulle het onder die bomme uitgehardloop. “Ek het soveel om voor dankbaar te wees.”