Niks in die handleiding word in yster gegiet of as absoluut voorskriftelik voorgehou nie. Dit is een van die belangrike elemente van die huiskerk. Daar is plek vir elkeen iewers in die liggaam van God waar hy homself kan wees en waar hy sy unieke lewe kan uitleef sonder om veroordeel te word. Dit is prakties ’n godsdiens vrye “Jesus lewe”. Jesus in jou verander nie jou persoonlikheid nie. Hy leef in jou en deur jou ongeag jou persoonlikheid.
Die kerk is die liggaam van Christus waarvan Jesus die hoof is. Dit is die bruid van Christus en die tempel van God. Definitief ‘n organisme wat nie van hierdie wêreld is nie. Die kerk is uit God gebore en word deur Hom in standgehou. Om hierdie rede behoort elkeen wat hierdie terrein betree terdeë daarvan bewus te wees dat hy of sy homself of haarself op heilige grond bevind. Die kerk is ’n vrou, ’n bruid, om die waarheid te sê. Sy is die vrou van die Lam (Openbaring 21:9). As sy dan ’n lewende organisme is, hoe kan sy soos ’n institusie bestuur word? Hoe kan sy soos ’n besigheid behandel word?
Die gemeente van God is ’n lewende tempel. Sy is nie uit klip en steen gebou nie. Die kerk is gees want God is Gees. Die kerk van God is mense. Mense wat saamkom is ’n gemeente. So ‘n gemeente, algemeen bekend as die “Ekklesia”, wanneer hulle die eerste paar keer bymekaarkom, moet eers saam ‘n dinamiese ontmoeting met Jesus ervaar voor sy gebore word. Kom ons sê hierdie “ontmoeting” is ‘n “openbaring” ‘n “bevrugting” of ‘n heilige “konfrontasie” met die Skepper van die heelal wat hierdie geboorte voorafgaan. Iets gebeur in die gees wêreld wanneer hierdie Goddelike “konfrontasie” plaasvind wat die groepie mense saamsnoer in die Gees en in eenheid. Daarom kan ’n huiskerk nie sommer net begin word nie. Dit sal bloot net ’n alledaagse samekoms van ’n groepie mense wees wat niks verskil van ’n alledaagse assosiasie of ’n vergadering van mense wat dieselfde belangstelling deel nie. Daar moet ’n Goddelike meedeling of bevrugting plaasvind. Wanneer dit gebeur, wat het eintlik dan gebeur?
Daar kom tog wel vir baie mense ‘n dag van aanbeweeg. So baie mense ervaar ’n hunkering na ware gees verbintenis met God en ander mense. Party weet iets is fout iewers maar hulle kan nie die vinger daarop druk nie. Ander weet instinktief dat die kerk soos hulle haar ken nie volmaak is nie en ver te kort skiet. Party weet dat vir die Seun van God ’n volmaakte bruid sonder vlek of rimpel gebore is. Die tempel van God bestaan uit heilige lewende stene wat deur Gods hande aanmekaar gebou is tot ’n volmaakte Heilige Geestelike huis vir die Vader. Party mense roep die onnatuurlike weergawe van die kerk vaarwel inruil vir die geestelike. Nie almal neem hierdie besluit nie maar die wat dit wel doen bevind hulleself op ‘n opwindende reis wat gekenmerk word deur nuwe ervarings met Jesus Christus, die Heilige Gees en met Vader. Mense beleef ‘n nuwe verhouding met Jesus in nuwe dimensies wat hulle nie geweet het bestaan nie.
Die oorskakeling proses is nie vir almal maklik nie. Die vreemde bring altyd nuwe dinge, nuwe idees en nuwe ervarings maar vernuwe ‘n mens se gees en siel dan ook altyd in die proses.
En Simon Petrus antwoord sê: U is die Christus, die Seun van die lewende God. Toe antwoord Jesus en sê vir hom: Salig is jy, Simon Bar-Jona, want vlees en bloed het dit nie aan jou geopenbaar nie, maar My Vader wat in die hemele is. En Ek sê ook vir jou: Jy is Petrus en op hierdie rots sal Ek My gemeente bou en die poorte van die doderyk sal dit nie oorweldig nie.
Jesus Christus staan ook in hulle op om in hulle en deur hulle te leef. Die openbaring van Hom in hulle is die fondament waarop die hele huiskerk gemeenskap gebou word.
Gaan dan heen, maak dissipels van van al die nasies, en doop hulle in die Naam van die Vader en die Seun en die Heilige Gees; en leer hulle om alles te onderhou wat ek julle beveel het. En kyk, Ek is met julle al die dae tot aan die voleinding van die wêreld.
Die Skrif is ook baie duidelik oor waar die gelowiges bymekaargekom het. Aanvanklik het hulle ook in die Joodse sinagoges en die Joodse tempel bymekaargekom in ‘n poging om die Jode te beweeg om die Christelike geloof aan te neem, maar is later deur die Jode, wat die Christelike geloof verwerp het, vervolg en het toe net in huise bymekaargekom. Die belangrikste faktor was egter die feit dat hierdie gemeentes ’n eenvoudige ongekompliseerde gemeenskapslewe met mekaar gedeel het terwyl hulle saam net om Jesus Christus gegroepeer het.
In 115 NC het die Jode weer teen die Romeinse ryk in opstand gekom wat teen 117 NC in bedwang gebring is. Hierdie opstande was vir die Romeine ’n ernstige frustrasie. Keiser Hadrian het Jerusalem ’n paar jaar later, in 130 NC, weereens besoek en met die onderdrukking van hierdie Joodse opstand en ook tydens hierdie besoek nog sout in die Jode se wonde gevryf. In die proses het hy die volgende veranderings aangebring:
Weereens was die Romeinse ryk en die keiser ’n instrument in God se hand, net soos God die Assiriërs in die Ou Testament gebruik het om die oordeel, wat Jesus oor die Jode uitgespreek het, te voltrek. Dié keer was die doel om die Israeliete nie meer toe te laat om hulle uitgediende geloof te beoefen nie. Jesus het die wet vervul en die geloof uit genade deur die verlossingswerk van Jesus het Judaïsme verewig vervang.
Keiser Hadrian het basies ’n einde gemaak aan die Joodse geloof en aan die Ou-Testamentiese Joodse nasie. Niks daarvan het oorgebly nie. Dit is om hierdie rede dat die Joodse gesegde “May his bones be crushed”, verwysend na keiser Hadrian, ontstaan het. Die Joodse staat en die Joodse nasie sou eers baie jare later, ongeveer 1500 jaar later, weer op die toneel van wêreldgeskiedenis verskyn.
Jy kan jou indink dat die Christene ook nie in hierdie tyd baie gewild was nie. Hulle was as Jode (verwysend na die Joodse geloof) gesien omdat die deursnee Romeinse burger nog nie besef het dat die Jode eintlik twee verskillende gelowe aangehang het nie. Hulle het egter mettertyd die verskille begin raaksien. Hoewel die Christene nie deel was van die ampere uitwissing van die Joodse volk nie, was hulle tog ook eventueel as gevolg van hulle monistiese geloofsoortuigings vervolg.
Die Romeine was baie bygelowig en wou niks doen wat die gode kwaad maak nie. Die algemene gevoel was dat hierdie nuwe sekte of godsdiens, verwysend na die Christene, wat weier om aan die gode te offer almal se dood gaan veroorsaak en baie ellende oor die Romeinse ryk gaan bring as hulle nie tot gehoorsaamheid gedwing word nie. Die gode moet ten minste met eerbied behandel word.
Die kerk het egter in hierdie donker tye van vervolging ’n wonderwerk nodig gehad. Christene was werklik baie kwesbaar en aan die genade van Romeinse keisers en staatsamptenare oorgelaat. Die Christene was soos skape wat na ’n slagpale gelei word. Die wonderwerk het in 312 NC gekom. Die eerste keiser wat homself bekeer het, Konstantyn, het sy opwagting in wêreldgeskiedenis gemaak. Hy sou die vervolging van die Christene onmiddellik staak nadat hy aan bewind gekom het.
Konstantyn wat homself tot die Christelike geloof bekeer het, ’n gebeurtenis waarvan ons geen besonderhede van het nie, het in 312 NC die keiserlike troon betree. Hy het onmiddellik die Christelike geloof deur wetgewing beskerm. Hy het die Edik van Milaan bekragtig wat basies die Christelike geloof gewettig het. Hy het letterlik so ver gegaan as om die Christelike geloof die amptelike godsdiens van die hele Romeinse ryk te maak. Selfs die besittings van vervolgde Christene moes aan hulle teruggegee word. Konstantyn was op daardie stadium die keiser van die Oostelike deel van die Romeinse ryk terwyl Maksimin die keiser van die Westelike Ryk was. Maksimin was nie ’n Christen nie en was letterlik deur Konstantyn “gedwing” om die Christelike hervormings wat hy in die Oostelike Ryk ingestel het, ook in die Westelike Ryk in te stel. Maksimin het dit noodgedwonge uitgevoer om goeie betrekkinge met Konstantyn te handhaaf. So het Konstantyn dan toe ’n beskermer van die Christelike geloof geword. ’n Paar jaar later het Maksimin hom egter nie meer aan hierdie hervormings gesteur nie en teruggekeer na die ou imperialistiese siening met betrekking tot die Christelike geloof. Konstantyn het noodgedwonge teen hom opgetrek en hom op die slagveld verslaan. Hy het weereens die Edik van Milaan in die Westelike Ryk heringestel en die skade wat Maksimin veroorsaak het weer herstel.
Die bekering van Konstantyn en sy opgang tot keiser van die Romeinse ryk was vir die Christendom waarlik ’n keerpunt in die geskiedenis van die kerk. Die een oomblik is Christene bitterlik vervolg en hulle geloof onwettig, die volgende oomblik is die bordjies heeltemal verhang. Die Christelike geloof het nie net die amptelike geloof van die hele Romeinse ryk geword nie, maar alle ander gelowe is onwettig verklaar en verban.
In die loop van die jare was daar verskillende keisers in beheer van die Westelike en die Oostelike gedeeltes van die Romeinse ryk. Die Christen keisers het die Christelike geloof beskerm en die heidense keisers wou dit vernietig. Julian was onder andere ’n keiser wat met ’n groot ywer gepoog het om die werk van Konstantyn in die hele Romeinse ryk ongedaan te maak. As hy nie so gou nadat hy die keiserlike troon bestyg het in ’n veldslag dood is nie, sou dit swaar met die kerk gegaan het.
Dit is dan in hierdie omstandighede wat die aftakeling van die kerk plaasgevind het. Die goeie werk wat Konstantyn begin het, wat werklik ’n Goddelike ingryping was het ’n lelike nadraai gemaak wat baie skade aangerig het. Die ligpuntjie was dat vervolging darem aan ’n einde gekom het.
Die kerk was ast’ware deur hierdie mense geskaak en op sleeptou geneem. Hulle het nie meer by die leer van die apostels gehou nie. Hulle het daarvan afgewyk. Die leer van die apostels was amptelik aanvaar as die ware suiwer woord van God. Dit was die fondament waarop die kerk gebou is. Ons lees daarvan in Ef. 2:19-20
Hierdie mense het nie gebly by die leer van die apostels soos die eerste gelowiges nie. Handelinge 2:42 bevestig dit:
Binne ’n eeu of twee was die ware gemeenskap van die heiliges; ’n diepe verhoudings geloof, vervang met ’n oppervlakkige eiesinnige godsdiens. Gaan lees die geskiedenis van die kerk as jy naakte besonderhede daarvan wil weet. Ek het nou die dag ’n baie interessante potgooi oor die kerkgeskiedenis op “iTunes” raakgeloop: “Lance Ralston se Communio Sanctorum, History of the Christian church”. Dit is ’n kort oorsig van die kerkgeskiedenis en die episodes is maar so 20 min elk wat dit baie maklik maak om te volg. Dit is gratis en die klankgehalte is uitstekend. Luister gerus daarna as jy meer oor die kerkgeskiedenis wil weet.
In die boek word al die institusionele kerk leerstellings en afwykings in die loop van die jare breedvoerig bespreek. Ek wil self net ’n kort oorsig daarvan weergee:
Die nagmaal tafel is deur Ulrich Zwingli in die sestiende eeu in gebruik geneem. Brandende kerse is in die seremoniële hof van die Romeinse keisers in die vierde eeu gebruik. Dit is dan ook oorgebring na die verbond maal tafel.
Ingestel deur Ulrich Zwingli in die sestiende eeu. As gevolg van die groot gemeentes kon die Here se liefdesmaal as ’n volledige familie maal nie meer geniet word nie. Dit moes vir praktiese doeleindes nie meer ’n volledige maaltyd wees nie maar net ’n ritueel, en dan moes dit ook nog drasties afgeskaal word.
Ingestel deur die sewentiende-eeuse Puriteine. Hierdie herders gebed het al meer prominensie ingeneem omdat dit weereens die status van die enkel herder moes beklemtoon. Net die herder van die gemeente het die outoriteit en die status gehad om te bid. Sy gebed is kragtiger as die gewone mens se gebed wat op sy beurt weer die gemeente afhanklik van die herder moes maak. Weereens ’n bose kringloop om die kerkleiers op ’n hoër trappie te plaas en uiteindelik ’n tussenganger tussen God en die gewone mense te maak.
In gebruik geneem deur agtiende-eeuse Herlewings predikers. Die mens is al meer beïnvloed om sy geloof op ’n individualistiese grondslag te beoefen. Jy ontmoet jou “persoonlike” verlosser. Jy dien jou God op ’n “persoonlike” manier. Jy trotseer die lewe met sy uitdagings individueel. Jy leef jou geloof “persoonlik” uit. Alles het individualisties geword. Die gedeelde gemeenskapslewe van die familie van God het nie meer bestaan nie. (Lees Handelinge 2:42-47)
Ingestel deur die sewentiende-eeuse Metodiste en populêr gemaak deur Charles Finney. In die vroeë kerk was daar nie altaar oproepe nie. Wanneer ’n persoon hom bekeer het, wanneer Hy Jesus wou volg, het hy dit gedoen deur gedoop te word. Die doop was die bekerings daad. “Ek volg Jesus deur die water”. Hierdie daad het die “verklaring” gemaak. Jesus het byvoorbeeld vir die ryk jong man gesê: Verkoop jou goed en volg my. Hy het dit ook vir ander gesê. Voor die sewentiende eeu was daar nie altaar oproepe nie.
Dit vind sy oorsprong in 1884 nadat Albert Blake Dick sy dupliseer masjien uitgevind het. So rigied was die orde van aanbidding dat jy dit vooruit kon tik. Jy kon dit ast’ware in klip graveer.
Ingestel deur Ignatius van Antiochië in die tweede eeu. Sy een-biskop reël het egter nie bly staan tot in die derde eeu toe dit populêr begin word het. Ouderlinge en die vyfvoudige bediening het wel in die vroeë kerk bestaan en bestaan vandag nog in die huiskerke maar was nooit ’n posisie nie. Dit was net en is steeds net ’n funksie. Ignatius het spesifiek die ouderling funksie tot ’n posisie verhoog.
Gee, en aan julle sal gegee word. ’n Goeie maat wat ingedruk en geskud en oorlopend is, sal hulle in jul skoot gee, want met dieselfde maat waarmee julle meet, sal weer vir julle gemeet word.
Dit is baie duidelik dat ‘n mens steeds moet gee. Nie ‘n tiende nie maar soos wat jy in jou hart voorneem. Ook nie onder dwang nie. Dit is ’n vrywillige aksie en daar word glad nie fondsinsamelings projekte of aksies van enige aard in huiskerke uitgevoer nie. Finansiële bediening in die kerk vind net soos enige ander bediening plaas; deur die Jesus bediening in ons. Dit word in die hart van Christus in ons geaktiveer en nie deur druk van buite nie. In die huiskerke gee elkeen soos hy hom dit in sy hart voorneem aan die behoeftiges in die gemeente, weduwees en wees, arm mense wat op hul pad kom, evangelisasie uitreikings, kerk planting en aan elkeen soos wat die Gees hulle op die hart lê. Die gee aan armes is nie net ‘n gehoorsaamheid aan God se opdragte nie maar ook ‘n geloofsdaad om aan God te wys dat jy Hom eer en erken as jou voorsiener. Jy gee en vertrou God weer vir jou inkomste.
Omdat daar nie die duur onkostes is vir byvoorbeeld die koop van geboue, instandhouding van geboue en ander bates sowel as salarisse nie, word finansies in die huiskerke vir die regte doel aangewend.
Ek wil net noem dat institusionele kerke geld nodig het om te bestaan en te funksioneer. As jy by ‘n institusionele kerk aanbid, is dit niks minder as reg dat jy jou finansiële verpligtinge daar nakom by die betrokke gemeente waar jy aanbid soos wat van jou verwag word. Jy aanbid daar en jy ontvang jou geestelike voedsel daar. Die wet van saai en maai is steeds geldig waar jy dit ook al doen.
Die offer hande bak het in die 14de eeu op die toneel verskyn en die aangee van die kollekte bord in 1662.
Het in die vroeë 2de eeu sy oorsprong as gevolg van die bygeloof dat die doop die enigste medium was vir die vergewing van sonde. Volgens hierdie wettiese bygeloof kon jy nie weer gered word as jy na jou doop weer gesondig het nie. Baie mense soos byvoorbeeld Konstantyn het die doop uitgestel tot op sy sterfbed om seker te maak hy word gered. Later is grootdoop heeltemal afgestel – In die Nuwe-Testamentiese tyd is die doop juis die “bekerings daad” gewees. Die hedendaagse “altar call” het die doop vervang. Die mense het juis met hierdie geloofstap Jesus aangeneem. Hulle was dus onmiddellik gedoop.
Dit is die eerste keer deur die Herlewings predikers in die 1800’s gebruik maar is deur Charles Fuller (1887-1968) populêr gemaak – In die vroeë kerk is alles gesamentlik as ‘n gemeente of as die gemeenskap van die heiliges ervaar. Individualisme het glad nie bestaan in die vroeë kerk nie. Jesus is nie my verlosser nie. Hy is ons verlosser.
Het in die 2de eeu plaasgevind deur die Rooms-Katolieke kerk. Hierdie rangskikking bemoeilik die lees van die Bybel in ’n mate omdat dit die kontinuïteit van die gebeure deurmekaargooi. Dit sou baie meer sin gemaak het as dit in die volgorde geplaas was soos Paulus dit geskryf het.
Die drukker Robert Stephanus in 1551. Dit is gedoen om gedeeltes in die Bybel makliker te kry as daarna verwys word – Nie ‘n slegte voorstel nie behalwe dat sekere verse afgesny word van ‘n volgende of ‘n vorige vers of verse wat die lees van die Bybel ‘n bietjie meer gekompliseerd maak en interpretasie kan beïnvloed. Dit dan die rede hoekom Jesus en ander Nuwe-Testamentiese skrywers net gesê het “daar staan geskryf” as hulle die Skrif aangehaal het.
Die feite is onomwonde; bogenoemde hét gebeur. Dit is opgeskryf in die geskiedenis boeke van die kerk. Dit kan nie weggeredeneer word nie. Die skade deur die eeue heen is gedoen. Daaraan kan ons niks doen nie maar dit hoef nie so te bly nie. Ons kan kies om dit weer reg te stel.
Die grootste skade het natuurlik gekom met die instelling van die leiers orde van die kerk. Die Pastoor as enkel leier in die gemeente het die fokuspunt geword. Dit het die prominente figuur van die Katolieke en Protestantse geloof en ook ander denominasies geword. Dit is egter verrassend dat daar geen Skriftuurlike gronde in die Bybel voorkom vir hierdie posisie in hierdie opset nie. Trouens, die vyfvoudige bediening in sy geheel was funksioneel van aard en nie posisioneel nie. Die klem het op die funksie geval. Dit wat hulle gedoen het was die kern van hulle bediening.
Hierdie aangestelde ouderling het gou bekend gestaan as “biskop” en hy het die funksies van die ander ouderlinge en die gemeente stelselmatig oorgeneem. Ignatius het die biskop se funksie stelselmatig vergroot om meer beheer te kry en die biskop posisie selfs gelyk met Christus gestel. Volgens hom het die biskop al die mag in die gemeente en moét hy absoluut gehoorsaam word. Hy moet vir alle praktiese doeleindes beskou word as die Here Homself.
Almal moet die biskop volg soos wat Jesus die Vader gevolg het. Dit was mettertyd vir die ouderlinge of gewone gemeentelede nie meer “wettig” om iemand te doop of die verbond maal te bedien nie. Wat die biskop ook al goedgekeur het, sal voor God ook welgevallig wees. Dit is goed om God en die biskop te erken. Hy wat die biskop eer, eer ook die Vader. Doen niks sonder die biskop nie. Beskou die biskop as ‘n “tipe” van die Vader.
Die groot rede waarom herders die gemeente soos ‘n tipiese kleinhandel saak móét bestuur, is die volgende:
Die institusionele kerk het God geleide interaksie erg aan bande gelê. Die Here werk in die dienste en byeenkomste net soos Hy toegelaat word om te werk. Dit is harde woorde om te hoor maar dit is waar. Daarom het God ‘n besoeker geword. Daar waar Hy baie toegelaat word daar besoek Hy baie en daar waar Hy min toegelaat word daar besoek Hy min. Ironies is byvoorbeeld die bekende gebed wat ‘n mens so baie hoor: “Here, baie dankie dat U ons vanoggend kom besoek het” min wetende dat dit presies is wat gebeur. Jesus besoek net daar. Hy is nie áltyd daar as posisionele leier van die gemeente nie! Daar is denominasies waar Hy niks toegelaat word nie en daar het Hy Homself geheel en al onttrek. Mense in so ‘n denominasie is besig met ‘n dooie godsdiens. Daar is wel gemeentes waar Hy toegelaat word om baie te doen. Mense in sulke gemeentes geniet dit daar. God is daar en hulle verheerlik Hom in hulle midde. Vir hulle is daar geen probleem in die institusionele kerk nie. Alles is honky dory. Vir sulke mense is daar ’n uitnemender weg waarvan hulle nie weet nie: “As jy dit geniet en jy lewe jou geloof uit na jou verwagting dan is dit goed” en ek bedoel dit. Die huiskerk sal nie vir jou werk nie. Daar is egter soveel meer waarvan jy nie weet nie. Jy mis dit nie omdat jy nie daarvan weet nie. Neem tóg kennis dat daar ’n nog uitnemender weg is.