Versindaba Ingrid Jonker : Versindaba
Daar sal 'n tyd kom wanneer ons land die herinnering aan ál sy mense sal respekteer: die seuns, die dogters, die moeders, die vaders, die jeugdiges en kinders wat – deur durf en daad – vir ons die reg gegee het om met trots daarop aanspraak te kan maak dat ons Suid-Afrikaners is; dat ons Afrikane en wêreldburgers is. Met die sekerheid wat ouderdom bring, is ek oortuig dat daar tussen hulle 'n Afrikanervrou is wat die grense van 'n spesifieke ervaring oorskry het en wat tereg as Suid-Afrikaner, Afrikaan en wêreldburger geklassifiseer kan word. Haar naam is Ingrid Jonker. Sy was tegelykertyd 'n digter en Suid-Afrikaner; 'n Afrikaner en Afrikaan; 'n kunstenaar en mens. Te midde van smart, het sy hoop besing. Toe sy met dood gekonfronteer is, het sy skoonheid gehandhaaf. In die donker dae toe alles in die land hopeloos gelyk het, toe almal geweier het om die weerklank van haar stem te hoor, het sy haar lewe geneem. Aan haar, en ander soos sy, is óns iets aan die lewe-self verskuldig. Aan haar en ander soos sy, is daar 'n verpligting op óns met betrekking tot die armes, die onderdruktes, die hart-gebrokenes en veragtes. Na aanleiding van die bloedbad tydens die verset teen paswette by Sharpeville, het sy geskryf: "Die kind is nie dood nie …" — President Nelson Mandela
'n Geslag kan nie verbygaan sonder 'n Ingrid Jonker op die rak en in die hart nie. — Tom Gouws
Ingrid Jonker, die tweede dogter van die skrywer en politikus Abraham H. Jonker en Beatrice (Cilliers) Jonker is op 19 September 1933, 'n paar maande na haar ouers van mekaar vervreem is, op Douglas in die Noord-Kaap gebore. In die beëindiging van die verhouding bevraagteken haar vader sy ouerskap met betrekking tot die ongebore kind (Ingrid) wat later 'n groot sielkundige effek op die digter sou hê. Toe Jonker ongeveer tien jaar oud was, sterf haar moeder. Soos wat met Jonker in 1961 sou gebeur, word haar moeder óók as psigiatriese pasiënt in Valkenburg behandel.
Jonker was 'n ruk lank saam het haar grootmoeder in die Gordonsbaai-omgewing woonagtig en is deur omstandighede genoop om baie rond te trek. Hulle was baie arm en het 'n karige toelaag van haar vader ontvang. Later bly sy by haar vader in Kaapstad. Jonker het tot 'n mate 'n wrok teen haar vader gehad, omdat hy 'n Nasionale Party-politikus was. Sy matrikuleer aan die Hoër Meisieskool Wynberg. Ná haar skoolloopbaan is sy in Kaapstad werksaam by boekwinkels, drukkerye en uitgewers.
Jonker se eerste verse word reeds op sesjarige ouderdom geskryf en verskyn in skoolblaaie en Die Jongspan. Op sestienjarige leeftyd lê sy 'n bundel verse onder die titel Ná die somer voor aan D.J. Opperman wat haar van advies bedien maar die manuskrip word nie vir publikasie aanvaar nie. In die vyftigerjare verskyn van haar gedigte in Die Huisgenoot en Naweekpos, terwyl sy later ook tot Contrast, Inset, Sestiger en Podium bydra.
Ná die verskyning van haar debuutbundel raak sy bevriend met Uys Krige, Jan Rabie en Jack Cope, en later ook met André P. Brink, wat almal haar werk lees en haar aanmoedig. Sy het later liefdesverhoudings met Brink en Cope. In 1962 raak sy swanger met Cope se kind, maar die kind word geaborteer. Nie Brink of Cope wou ooit met Jonker trou nie.
Kannemeyer maak die volgende inleidende opmerkings oor Rook en Oker:
In teenstelling tot "Ontvlugting" beoefen sy hier oorwegend 'n tipe vrye vers wat gekenmerk word deur die kortsluiting van 'n reeks assosiatiewe beelde, inkanterende gebruik van die herhaling, eie ritmiese gang en afwesigheid van interpunksie, wat tot verrassende jukstaposisies en funksionele dubbelsinnighede lei. Die grootste deel van die bundel bevat intens erotiese poësie waarin gesoek word na 'n verlore geliefde, in so 'n mate dat die verhouding tussen die ek en die afwesige jy tot enigste werklikheid verhef en die omringende wêreld en mense tot illusie gereduseer word.
Sommige van die gedigte uit dié bundel is in Engels, Frans, Duits, Hindi, Persies, Zoeloe en Xhosa vertaal.
Voor haar dood begin Jonker werk aan 'n nuwe versameling gedigte. Gedurende die tyd verswak haar geestestoestand en ervaar sy ernstige finansiële probleme. 'n Paar dae voor haar dood verneem sy van Brink se verlowing aan Salome Louw. Sy pleeg selfmoord deur op 19 Julie 1965 by Drieankerbaai die see in te loop. Sy was 32 jaar oud. Daar is 'n handvol van haar gedigte wat haar selfmoord voorspel. Die versameling Kantelson, het postuum in 1966 verskyn. In Kantelson, aldus Kannemeyer "herhaal Jonker motiewe en vondste uit haar vroeër werk … en oorheers die desillusie oor die liefde en lewe en lei dit tot verbittering en wanhoop."