Misdaad in SA – kan dit hoegenaamd gestuit word? | News24
Misdaad in SA – kan dit hoegenaamd gestuit word?
ONS weet almal dat ons land geteister word deur verskeie soorte misdaad … van plaasmoorde, verkragtings, motor-kapings regdeur tot gewapende roof en huis-inbrake. Jy besef egter nie hoe erg die situasie is totdat jy syfers sien nie.
Verlede week is statistiek in die Parlement bekend gemaak vir die jaar 2015/2016, en die feite is skokkend, ten spyte daarvan dat die polisiediens en politici sê die situasie het in die algemeen verbeter.
In die verslagjaar is gemiddeld 111 mense elke dag in Suid-Afrika verkrag. Motorkapings het met 14% toegeneem, moorde met amper vyf persent, en inbrake by woonhuise met amper drie persent.
Ses-en-veertig mense is op plase vermoor, vier minder as in die vorige jaar, maar 46 bly 46, ten spyte daarvan dat die polisiehoofde verklaar die landelike veiligheidsituasie is beter as voorheen. KwaZulu-Natal is bo-aan die lys van vee-diefstalle met amper 5 400 gevalle, net in die een jaar.
Daar is nog baie ander skokkende statistieke, en wanneer jy dit deurlees, besef jy hoeveel mense iewers in die land geraak word. Of self slagoffers is, of familielede of vriende het wat teikens was, en selfs in die proses dood is.
Dan stuur jy 'n skietgebedjie op en sê dankie dat jy nog nie ernstige misdaad aan jou eie bas gevoel het nie. Netsoos wanneer jy nuus kry van die soveelste noodlottige motor-ongeluk in jou omgewing, en dankbaar is dit dat jy, jou familie of vriende nie die slagoffers was nie.
Die groot vraag is natuurlik wat word gedoen om die situasie te verbeter? Dis waar dat die betrokke owerhede nie veel kan doen aan werkloosheid en ander sosiale faktore wat aanleiding gee tot ernstige misdaad nie.
Dis die politici se verantwoordelikheid, en hulle het tot dusver jammerlik gefaal.
Maar het ons polisiediens in die algemeen die kundigheid om misdaad doeltreffend te beveg? Op plaaslike vlak, ook hier aan die Suidkus, is daar toegewyde polisiemense wat uitstekende diens lewer. Ongelukkig is daar ook diegene wat heeltemal onbevoeg is. Landwyd kry 'n mens hulle. Selfs in die top-strukture. Soos my Engelse ouma altyd gesê het: "No names, no pack drill."
'n Week gelede het die Ray Nkonyeni-munisipaliteit hier by ons "oorlog verklaar" teen kabel- en koperdiewe. Gevalle van hierdie misdaad kom gereeld soos klokslag voor, en niemand kan blykbaar iets daaraan doen nie. Koperkabel-diefstal het Telkom in die vorige boekjaar baie meer as R200-miljoen gekos in meer as 6 000 diefstalgevalle. Behalwe die geldverlies, is dienslewering ernstig ontwrig.
Die RNM se bestuurder, Max Mbili, het ook verwys na onwettige elektrisiteitsverbindings, wat Eskom miljoen rande kos aan verlore inkomste, normale dienste ontwrig, en ook menselewens eis. Hy het opnuut 'n beroep op die gemeenskap gedoen om dit nie te doen nie, maar soos almal weet, sulke beroepe val op dowe ore.
Hier moet ook gevra word: wat doen Eskom (en die munisipaliteit en die polisiediens) om hierdie onwettige verbindings te stuit? Toegegee, op sekere plekke in die land is die onwettige verbindings so gesofistikeerd dat dit uiters moeilik is om op te spoor, maar by 'n informele nedersetting soos Masinenge hier by ons kan dit tog nie so moeilik wees nie? Daar is juis oor die afgelope maand op verskillende plekke vier mense doodgeskok deur onwettige verbindingsdrade.
Myns insiens moet die nou reeds bekende "gebreekte venster" - metode van 'n destydse burgemeester van New York toegepas word. Hy het sy polisiemanne opdrag gegee om "minder-belangrike" misdade soos rommelstrooiery, en onwettige betreding van eiendom uit te roei, want, het hy geredeneer, indien jy nie 'n gebreekte venster in 'n leë gebou herstel nie, word die ander vensters baie vinnig ook gebreek en word die gebou onherstelbaar vervalle.
Binne twee jaar het ernstige misdaad drasties afgeneem, en selfs die moordsyfer het kwaai gedaal. New York het 'n baie veiliger stad geword. So-iets kan natuurlik net in 'n land soos Suid-Afrika suksesvol gedoen word indien die politieke wil daar is. En ek is bevrees, dit is nie. Daar is eenvoudig te veel faktore wat dit onmoontlik maak.