Die vrou in die blou mantel by Deon Meyer - Book - Read Online
Publisher: Human & RousseauReleased: Nov 6, 2017ISBN: 9780798176910Format: book
Author Kerneels Breytenbach
Author Deon Maas
Author Christine Barkhuizen-le Roux
Author Koos Kombuis
Die vrou in die blou mantel - Deon Meyer
Waarom is die boekie dan so dun?
Ek weet veral Bennie Griessel-aanhangers gaan dié vraag vra, en met reg ook. Want in Afrikaans is die novelle nie ’n bekende formaat op boekwinkelrakke nie, en die meeste van my boeke bevat meer as honderdduisend woorde. (Die vrou in die blou mantel is so net duskant die drie-en-dertigduisend woorde lank.)
Hier is die antwoord: Ek is in 2015 genooi om die Geskenkboek vir die 2017 Spannende Boekeweek in Nederland te skryf.
Die Geskenkboek se formaat is ’n novelle van om en by ses-en-twintigduisend woorde. Vir dié groot eer sê ’n mens net baie dankie . En jy durf die onbekende, korter formaat met vrees en bewing aan, want jy volg in die intimiderende voetspore van jou skryfhelde: Frederick Forsyth, Stephen King, Dick Francis, James Ellroy, Henning Mankell, Nicci French en Ian Rankin, om net enkeles te noem.
Die Spannende Boekeweek is een van die projekte van die Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB), ’n uitmuntende organisasie wat hulle uitsluitlik daarop toespits om boeke in Nederland te bevorder en te bemark. Vir een week in die jaar, in Junie, val die kollig op spanningsverhale. Sou jy dan by ’n deelnemende Nederlandse boekwinkel €12,50 of meer bestee, kry jy die Geskenkboek gratis.
Vir die skrywer is dit ’n wonderlike geleentheid, want etlike honderdduisende eksemplare van die Geskenkboek word gedruk, jy toer twee weke lank deur die lengte en breedte van Nederland en jou werk kry dus veel wyer blootstelling as gewoonlik.
Verder ervaar jy ook die unieke proses van die uitnodiging en die inlywingsritueel (alles in groot geheimhouding gehul), en dan deelname aan die voorbereidings- en bekendstellingsprogramme. En jy kry die geleentheid om saam met lieflike mense te werk. Dit was ’n onbeskryflike voorreg en lekkerte.
Maar iewers te midde van al die opwinding besef jy dat Bennie in jou storie ’n groot tree wil gee in sy verhouding met sy vriendin Alexa Barnard, en juis daarom wil jy hê Afrikaanse lesers moet die novelle ook lees, vóór jy ’n volgende Griessel-boek skryf waarin dit ’n faktor gaan wees.
En dan moet jy en jou uitgewer mooi dink oor hoe en waar en wanneer Die vrou in die blou mantel in Afrikaans gaan verskyn.
Jy hou ons finale besluit nou in jou hande vas. Ons wou nie wag tot daar eendag genoeg materiaal vir ’n bundel was nie, want aanstaande jaar kom daar nog ’n Griessel-dossier, en Bennie het planne …
Daarom is die boekie so dun.
(Ek besef dit is ’n skrale troos, maar hierdie uitgawe bevat nagenoeg seweduisend woorde meer as die Nederlandse eksemplaar. Daar was byvoorbeeld nie plek vir die bergfiets-jaagtog in Hollands nie …)
Ek gebruik graag die geleentheid om almal te bedank wat betrokke was by die vreugdevolle Geskenkboek-proses. My agent Isobel Dixon. Die briljante mense van my uitgewer A.W. Bruna in Nederland: Steven Maat, redakteur Susan Sandérus en mediaskakelbeampte Saskia Hausel. Die hele CPNB-span, veral Eppo van Nispen tot Sevenaer, Gijs Schunselaar, Esther Scholten, Job Jan Altena, Thilini Scherpenzeel en my voortreflike motorbestuurder Pelle Baas. En natuurlik het my Afrikaanse redakteur, Etienne Bloemhof, en sy kollega Hester Carstens gehelp om die geheim te hou en die manuskrip onder hande te neem.
Stellenbosch, Augustus 2017
Hy is honger en dors en vreesbevange, tot die dood toe moeg, dit is net adrenalien wat hom een voet voor die ander laat neersit. Deur die nag se donker hou hy aan met loop, en dan verkleur die horison en die wêreld kry vorm en hy kry weer hoop. Net voor agt, net voor die son van Rotterdam se kant af oor die horison breek, maak die Schiedam-mark in die sagte, goue oggendlig voor hom oop, die menigtes, die drukgang, die warboel, en sy hart fladder in hoop: Hier kan hy dalk ontsnap. Wegraak.
Hy kyk nie om nie. Hy weet hulle is agter hom. Hy hou net aan met stap, in dieselfde rigting, laat die roesemoes hom insluk. Handelaars se stemme wat roepend bemark, mense wat praat en lag en stry en skree, ’n baba huil troosteloos. Hoenderhenne kekkel verontwaardig, perde runnik, die diep bulk van ’n koei iewers. Die reuke van vis en skulpvis, krappe en krewels en kreef, en gebrande eendvere en dieremis en nat grond en varkvleis oor ’n spit en wors wat gerook word en – ’n oomblik lank, wanneer sy bene swik van die smagting – die diep geur van vars, ronde brood wanneer die seun met die groot mandjie hier reg langs hom verbystap.
Hy sien die donkerblou jas oor die wa se agterkant hang en weet instinktief niemand gee daaraan aandag nie. Hy neem dit vinnig en met ekonomie van beweging, ’n vaardige dief. En ervare. Hy vou die jas dubbel, hou dit voor sy lyf. Hy sak op sy knieë agter die houtkratte langs ’n kaasstalletjie, pluk sy hoed af en sit dit op die grond langs hom neer. Hy trek die stink, verslete bruin baadjie uit, los dit ook daar.
Die son breek oor die oosterkim. Hy trek die gesteelde jas aan en staan op. Sy bene swik weer ’n oomblik, dan strompel hy vorentoe, loop gebukkend, kom eers later regop.
Hy swenk in ’n nuwe rigting, Delft se kant toe.
Steeds kyk hy nie om nie, want hy is te bang hy sien hulle. Die vier wat hom jag, en jaag.
Die een wat haar lyk op die klipmuurtjie gedrapeer het, sou ironies genoeg Moordenaarskop kon sien – een van die Hottentots-Hollandberge se ruwe, hoë pieke wat oor Somerset-Wes toring.
Sy is uitgestrek by die groot uitkykpunt heel bo in Sir Lowryspas, haar kop na die noorde, haar voete na die suide. Sy is heeltemal kaal, haar lyf wasbleek. Die volmaan se lig gee aan haar vel ’n onnatuurlike skynsel, soos dié van ’n heilige.
Haar oë is toe. Haar regterhand rus gemaklik op haar maag en haar bene kruis by die enkels. Die flonkerende stadsliggies daar ver onder – Gordonsbaai, die Strand, Somerset-Wes en selfs Khayelitsha – is ’n betowerende agtergrond. Met ’n eerste, haastige oogopslag is sy rustend, of dalk poseer sy vir ’n foto, of skildery? Maar sou jy hier in die nanag skerper kyk, is die toneel gou ontstemmend: Die kaal vrou in Mei se nagkoue; haar linkerarm hang teen ’n eienaardige hoek langs die muurtjie af, die kneukels raak net-net teen die soom van groen gras. Daar is vreemde vlekke en happe in haar kort, ligte hare, en by haar pubis. Die onophoudelike geruis van verkeer op die besige N2, die geel gloed van voertuie se ligte wat van die krans hier naby haar in weerkaatsing kom en gaan. Dit kan nie wees dat sy hier só vertoef of rus nie. Daar moet iets baie groot skort.
Net vyftien kilometer oos draf die luiperdwyfie met die paadjie langs, sy het nie die volmaan se lig nodig nie. Sy wil noord, terug na haar bekende jaggebied, die hoë kranse en skeure van die ruwe berge, haar afgebakende terrein, haar veiligheid.
Sy was twee dae lank hier, te naby aan mense en voertuie en geluide en reuke wat haar senuagtig en slapeloos hou, op soek na water en prooi ná die lang, snikhete somer se droogte.
Hierdie is die paadjie waarmee sy gekom het, twee spore kronkelend teen die helling af, en sy wil daarmee terug, dan oor die teerpad, verby die groot dam – sy kan al weer die water ruik – en daarna die berge in.
’n Suising laat haar vassteek. Eers is dit vaag, maar dit word al luider totdat sy dit herken, die klank van voertuie. Sy sien die gloed van die ligte, sien en hoor hoe twee van hulle hier reg onder, voor haar, tot stilstand kom. Stemme. Die gekreun van ’n hek.
Sy draai om en smelt in die skaduwees van die fynbos weg.
Sy sal nie vannag kan teruggaan huis toe nie.
Om 05:35, twee uur voor sonop, draai ’n minibustaxi, op pad van Mthatha na Kaapstad, by die uitkykpunt in sodat die bestuurder kan urineer. Hy hou stil en klim haastig uit. Hy sien nie die lyk op die muurtjie nie.
Die passasiers is dertien vroue – naaisters en skottelgoedwassers, huishulpe en skoonmakers – almal Xhosas. Een van hulle, in die tweede ry sitplekke, sien die onnatuurlike figuur op die muurtjie. Sy roep na Bo. Die ander word wakker, kyk na waar sy wys. Hulle maak die vensters oop en skree vir die bestuurder. Hy sien. Hy skrik, pis op sy skoen en swets. Hy trek sy gulp haastig op, maak die minibus se deur oop en klim in. Hy skakel die enjin aan.
Nee, sê een van die vroue, bel die polisie.
Die bestuurder is onwillig. Hy dink daaraan dat dit hulle ure lank gaan vertraag. Sy werkgewer sal ongelukkig wees. En hierdie klaarblyklik lewelose wit vrou het niks met hom te doene nie.
Hy skud sy kop en sit die bussie in rat. Die koor van agter is luid, verontwaardig en eenparig: Ons ry nie voor jy nie die polisie gebel het nie.
Hy sug, skakel die enjin af, neem sy selfoon en bel die polisie se noodnommer. Dit lui baie lank. Hy klim solank weer uit, loop versigtig nader aan die lyk. Hy staar tot hy homself vergewis het dat sy dood is. Die polisievrou wat antwoord vra hom om stadiger te praat, en in Engels. Hy rapporteer wat hy sien, beantwoord ellelange vrae oor die ligging.
Eindelik kan hy