Inkrimping van landbousektor ‘net tydelik’Foto ter illustrasie (Foto: Pixabay) Die inkrimping van Suid-Afrika se landbou-ekonomie was ŉ verrassing, maar sal nie die voorspelde algehele groei van dié sektor in 2021 belemmer nie. Só sê ekonome nadat Statistieke Suid-Afrika die syfers vir die derde kwartaal se bruto binnelandse produk (BBP) vrygestel het. Die syfers dui op ŉ ekonomiese inkrimping van 13,6% kwartaal-tot-kwartaal (seisoenaal aangepas) in die landbousektor, die grootste daling van al die sektore. Die res van die ekonomie het met 1,5% gekrimp. Enoch Godongwana, die minister van finansies, het Dinsdag in sy toespraak aan die nasionale raad van provinsies gesê die ekonomie is onder druk en dat baie meer gedoen moet word om die ekonomie reg te ruk. Wandile Sihlobo, die hoofekonoom van die landbousakekamer (Agbiz), sê die skerp daling in die landbou-ekonomie is ŉ verrassing vir hulle, maar dat dit verstaanbaar is. “Die meeste hoëfrekwensiedata wat oor die afgelope paar maande verwerk is, het ŉ positiewe prentjie van Suid-Afrika se landbou-ekonomie geskets. Oor die algemeen is die derde kwartaal ŉ relatief stil tydperk in landbou omdat oeste merendeels gedurende die ander drie kwartale afgehaal word. “Verder word hierdie afswaai ook weerspieël in landbou-arbeidsdata, wat in die derde kwartaal met 4%, kwartaal-tot-kwartaal, gedaal het. Daar moet wel daarop gelet word dat indiensneming op ŉ jaargrondslag met 3% toegeneem het.” Sihlobo sê dit is ook belangrik om in ag te neem dat die kwartaallikse bruto waardetoegevoegde data vir landbou geneig is om wisselvallig te vertoon. “Ons is egter steeds vol vertroue dat die groeisyfers vir die jaar baie goed sal lyk. Ons verwag dat die laaste kwartaal se syfers weer mooi sal herstel, wat tot ŉ gesonde prestasie vir 2021 sal lei.” Die Buro vir Voedsel- en Landboubeleid (BFAP) voorspel dat landbou se groei vir 2021 op 7,6% jaar-tot-jaar sal realiseer. Dit ná ŉ uitstekende 13,4% in 2020. “Dit oortref ons aanvanklike projeksie van 6,0%-groei vir die jaar. Die nasionale oessyfers wat ons oor die afgelope paar maande gesien het, dui daarop dat BFAP se voorspelling reg kan wees.” Hy sê die kern hiervan is die gunstige weerstoestande wat oesopbrengste verhoog en weiveld verbeter het, tesame met ŉ toename in oppervlaktes wat aangeplant is. ŉ Voorbeeld hiervan is graansoorte soos mielies en sojabone wat onderskeidelik ŉ tonnemaat van 16,2 en 1,9 miljoen ton gelewer het. Dit is die naasgrootste mielie-oes ooit en ŉ rekordoes vir sojabone. Ander gewasse het ook hoë opbrengste in die 2020-’21-seisoen behaal, vergeleke met verlede jaar. Die Suid-Afrikaanse Wynbedryfinligting en -stelsels (Sawis) voorspel dat die 2021-wyndruifoes op 1,5 miljoen ton gaan realiseer, wat 9,0% hoër is as verlede jaar. Die Sitruskwekersvereniging het ŉ rekorduitvoersyfer van 162 miljoen kartonne vir 2021 bekendgemaak, wat ŉ toename van ŉ indrukwekkende 19 miljoen kartonne vanaf verlede jaar is. Dít danksy ŉ goeie oes. Dieselfde geld vir ŉ noemenswaardige jaarlikse toename van 9% in appel- en peeruitvoere. “Die veesektor is wel benadeel deur biosekerheidsprobleme, soos ŉ ernstige bek-en-klouseer-uitbreking en hoë voerkoste. Tog vaar dié subsektor ook relatief goed,” sê Sihlobo.