Marleen de Villiers Holistiese terapeut en sielkundige van Johannesburg
Dis moeilik om 'n kollega te hê wat die atmosfeer in die werkplek met verskuilde agendas en kop-speletjies vertroebel. Jy kan dalk die situasie ontlont deur reguit met hom te praat as daar weer 'n onaangename voorval is. Neem verantwoordelikheid vir jou eie ervaring, eerder as om hom die skuld te gee. Sê byvoorbeeld: "As dit (wat die situasie is) gebeur, voel/dink/ervaar ek . . ." Sou jy sê: "Jy laat my voel asof . . .," word dit persoonlik en hanteer jy nie die probleem nie. Sy gedrag is waarskynlik nie teen jou persoonlik gemik nie; hy doen dit ook met van jou ander kollegas. Dis moontlik dat hy onseker en selfs sonder selfvertroue is. En derhalwe sy posisie misbruik om die skyn van selfvertroue, belangrikheid en mag te skep. Dit kan dalk selfs professionele afguns wees. Dit laat jou weerloos voel en die werkplek is die laaste plek waar jy só wil voel. Jy moet egter introspeksie doen oor hoekom dit jou van stryk bring. Die baas hoef nie hierby betrek te word nie – tensy dit op 'n natuurlike manier onder sy/haar aandag kom. Maak soggens voor werk tyd vir persoonlike stilte: meditasie, skryf in jou joernaal, gaan stap 'n ent, of doen strek- of asemhalingsoefeninge. Dit laat 'n mens meer gesentreer en met jou voete op die grond voel. Eet 'n gesonde ontbyt. Dit sal jou bloedsuiker (en dus energievlakke) balanseer en jou help om minder angstig en gespanne te voel.
Jy moet jou ingesteldheid en gedrag verander – sodat hy jou minder beïnvloed. Jy moet byvoorbeeld ophou hoop dat hy gaan verander, maar daarop fokus om weerstand teen hom op te bou. Dis moontlik dat die lewe só 'n vyandige mens op jou pad geplaas het om jou oefenkans te gee: Sodat jy nuwe vaardighede in jouself kan ontwikkel.
Dit lyk of hy 'n bang mens is wat minderwaardig voel. Mense wat nie in kontak met hul innerlike krag is nie, probeer ander domineer. Hulle weet hulle straal nie spontaan gesag uit nie. Doen jou werk goed en stel jou grense. Maar jy voel dalk later jy kan nie meer stilbly nie. Neem dan die wind uit sy seile en maak 'n afspraak met hom. Wees goed voorbereid en sê op 'n kalm en ferm manier hoe jy voel. Moenie hom beskuldig nie, maar wys hom bloot hoe destruktief sy leuens en negatiewe gesindheid is. Maak notas (en skryf datums daarby) van sy mees blatante optredes. Só 'n mens moet met duidelike feite gekonfronteer word – en nie vae insinuasies nie. Mense wat minderwaardig voel, het 'n wen-of-verloor-ingesteldheid.
Hy gaan nooit 'n goeie spieël van jou werkprestasie wees nie. Moet dus nie positiewe terugvoer verwag nie. Hy probeer sy minderwaardigheid op jou/ julle projekteer. Jy het 'n keuse: Jy kan dié projeksie "ontvang" of terugkaats. Wat jou baas se goedgelowigheid betref: Vertrou die lewe; die waarheid seëvier altyd. James de Villiers Voorligtingsielkundige en hipnoterapeut van Kaapstad met 'n belangstelling in emosionele volwassenheid
ANTWOORDHier is twee dinge ter sprake. Eerstens jou werk en die pratery agteraf. En tweedens jul verhouding. Wat die eerste betref, skryf neer presies wat jou pla. Vra spesifieke riglyne oor hoe hy jou werk evalueer. Jy is geregtig om dit te weet. As jy bewyse het dat hy jou agteraf bespreek, sê dat jy daarvan weet. Wat die tweede saak betref, sê jy besef nie alle mense hou ewe veel van mekaar nie, maar jy wil wedersydse respek in jul optrede teenoor mekaar hê. Gee die brief aan hom en bespreek dit dan. As jy nie 'n bevredigende reaksie in verband met die eerste saak kry nie, volg dieselfde pad as met jou kollega: Skryf 'n brief aan jou baas en reël 'n afspraak. As jy steeds ontevrede is, klop by die hoof van die afdeling vir menslike hulpbronne aan. Dis normaal om bang en onseker oor die uitwerking van sulke gesprekke te wees. Maar jy móét die saak verder voer, anders word jy 'n slagoffer en verloor jy jou selfrespek. As jy sukkel, veral met die tweede saak, maak 'n afspraak by 'n berader of 'n sielkundige.
Dis ook belangrik dat jy werk aan die sterk emosies wat jy ervaar. Jou ondersteuningsnetwerk kan as klankbord dien: Jy kan uitpak en objektiewe terugvoer kry. (Let wel, by jou man en vriendinne, nie ander kollegas nie.) Só sal jy beter insig in die probleem kry. Moenie die saak probeer oplos terwyl jy nog so emosioneel daaroor voel nie. Maar wat as jou kant skoon is en die probleem gaan nie weg nie? Jy sal dan jou kollega moet konfronteer oor hoe hy jou werk hanteer. Betrek jou baas by die gesprek. Moenie vae beskuldigings maak nie. ("Iemand sê jy sê ek het . . .") Stel duidelik en direk wat in sy gedrag onaanvaarbaar is, hoe dit jou laat voel en hoe dit moet verander. Praat met jou kop en nie jou hart nie.