By peter on Aug 5, 2013	| In Verskaffers en Verbruikers
DIE KUNS VAN KLA
Moenie 'n slag offer bly as jy as verbruiker ingeloop is nie - kla op die regte manier by die regte mense.
HOE OM REG TE KLA
. Doen jou huiswerk. Voor jy jou klag Indien, maak eers seker jy verstaan al die elemente van jou probleem, insluitend die koopkontrak.
. Kry al die nodige dokumente bymekaar, van kontrakte, fakture en kwitansies tot fakse, e-posse en rekords van oproepe wat al In verband met die saak gemaak is, as ook die name en besonderhede van kontakpersone.
. Hou jou emosies intoom; moenie jou humeur verloor nie. Bly by die feite.
. Moenie gelyk by 'n klomp forums kla nie. Dis die beste manier om jou klag heel onder op die ranglys te kry.
. Wees selfversekerd sonder om onbeskof te wees. As jy ongelukkig is met die manier waarop jou klagte gehanteer word, dring daarop aan dat 'n meer senior persoon jou klagte hanteer. Byt vas en hou rekord van al die interaksies.
. As jy jou klagte op skrif stel, moenie alles in hoof letters skryf en elke sin met drie vraagtekens afsluit nie.
. Hou dit kort. 'n Dek brief van 20 bladsye sal selfs die sterkste verbruikers aktivis se moed insy/haar skoene laat sak.
DAARDIE debiet order wat jy lankal gekanselleer het, word steeds elke maand afgetrek. Die tweedehandse motor waarvoor jy jou sak geruk het, gee 10 km van die handelaar af die gees. Jy breek jou been tydens 'n oorsese vakansie en jou reis versekeraar wil nie die hospitaal koste dek nie ...Dis oorbekende klagtes en jy het seker heelparty van jou eie om by te voeg. Ons leef in 'n verbruiker samelewing waar daar nie naastenby genoeg aandag gegee word aan die magdom probleme wat hieruit voortspruit nie. Soms is verbruikers probleme meer as net frustrasies; soms is dit 'n saak van lewe en dood. So was dit met Alwyn Smith wat jare lank vir'n prokureursfirma twee uitstaande lenings aan 'n bank terugbetaal het. Nadat hy herhaaldelik die kapitaal bedrag gedelg en hemel hoe rente bly betaal het, het hy vergeefs probeer om via die bank en prokureurs finale syfers of 'n lig aan die einde van sy skuld tonnel te kry. Op moedverloor se vlakte het hy aan 'n verbruikers joernalis 'n faks gestuur waarin hy sy storie netjies, logies en hoflik uiteensit. Hierin het hy onder meer geskryf: "Party dae voel dit dit sal beter wees as ek met my motor voor 'n vragmotor inry of my gesin vergas."
Die joernalis het sy saak met die prokureursfirma opgeneem, wat dit onmiddellik met die bank bespreek het. 'n paar dae later het die bank laat weet hulle skryf Alwyn se skuld af Nadat sy rekening her bereken en die rente bedrae weer in oënskou geneem is, het hy selfs 'n bedrag geld teruggekry. "Baie dankie dat julle my en my gesin ons waardigheid teruggegee het," het hy 'n week later aan die joernalis geskryf. "Vir die eerste keer in jare kan ons weer die lewe in die oe kyk." Dit was heeltemal onnodig dat hy soveel jaar in wanhoop geleef het. Hy kon 'n klag by die Nasionale Skuld mediasie vereniging (NDMA) aanhangig gemaak het. As die NDMA die saak nie binne 20 dae kon besleg nie, sou hy na die Krediet ombudsman kon gegaan het. (Sien ook Geldsake op bladsy 54.)
Die NDMA en die Krediet ombudsman is net twee van die plekke waar verbruikers om hulp kan gaan aanklop. Daar is trouens soveel opsies dat mense dikwels nie weer waar om te begin nie. Rosalind Lake, 'n verbruikers kenner van die regsfirma Norton Rose, gee raad: "Die eerste en beste opsie is om die verskatfer die geleentheid te gee om die saak te besleg. Die Verbruikers wet fokus op vinnige, koste doeltretfende oplossings; daarom is die stap noodsaaklik."
As jy ontevrede is met die verskaffer se oplossing, kan jy die opsies oorweeg:
Die Nasionale Verbruikers kommissie
Die kommissie het aanvanklik individuele klagtes hanteer, maar deesdae konsentreer hulle op sake van nasionale verbruikers belang, byvoorbeeld die vleis etiket skandaal en die huidige ondersoek na tyddeel skemas. Jy kan by hulle aanklop, maar jou klagte sal na ander toepaslike liggame verwys word. Provinsiale verbruikers owerhede
Provinsiale beskermings owerhede kan onder meer mediasie of konsiliasie fasiliteer. Kontak hulle hier:
KwaZulu-Natai 031-310-5300 (Durban),
Wes-Kaap 0800-007-081, consumer@pgwc.gov.za
Die Verbruikers wet magtig die hof om partye by te staan met onder meer die toekenning van skadevergoeding. Dis basies 'n skikkingsooreenkoms waarmee die verskaffer instem om die verbruiker te vergoed. Die ooreenkoms moet deur die verbruikers tribunaal of hooggeregshof bevestig word. As die respondent erken hulle het die wet oortree, maar nie saamstem oor die bedrag van die skadevergoeding nie, moet jy 'n sertifikaat van die verbruikers tribunaal kry. Jy kan die sertifikaat gebruik as jy 'n skadevergoedingseis by 'n siviele hof wil indien.
Nasionale Verbruikers tribunaal
Die tribunaal is die hoogste gesag wat verbruikers beskerming betref en kan skuldige verskaffers met tot Rl miljoen of 10 persent van hul jaarlikse omset beboet, watter bedrag ook al die hoogste is.
Bedryfsombudsmanne is verantwoordelik vir die regulering binne 'n spesifieke bedryf. Die Verbruikerskommissie maak staat op ombudsmanne om klagtes in hul spesifieke bedryf te hanteer en rekord te hou van reeks oortreders, asook van die algemeenste soort klagtes. Die Verbruikers kommissie sal tussenbeide tree indien nodig.
Motorbedryf 0861-164-672, info@miosa.cO.za;miosa.co.za
Bankdienste:0860-800-900, 011-712-1800, info@obssa.co.za, obssa.co.za
Finansielediensteverskaffers 012-470-9080, info@faisombud.co.za, faisombud.cO.za
Korttermynversekering 011-726-8900,info@ostLco.za, ostLco.za
Krediet 0861-662-837, ombud@creditombud.org.za, creditombud.org.za
Langtermynversekering 0860-103-236,info@ombud.co.za, ombud.co.za
Pers 011-484-3618, pressombudsman@ombudsman.org.za, presscouncil.org.za
Verbruikersgoedere en -dienste: 0860-000-272, cgcsa@121group.org.za
Voorbeelde van sektor reguleerders is die Onafhanklike Kommunikasie-owerheid van Suid-Afrika en die Nasionale Energie reguleerder, wat volgens wet verantwoordelik is vir verbruikers welsyn in hul spesifieke sektor. Laasgenoemde het byvoorbeeld onlangs daarin geslaag om Eskom se beplande verhoging van 16 persent tot 8 persent te verminder.
Howe (klein eise, landdroste en hoër howe)
Howe kan ingevolge die Verbruikers wet uitsprake lewer, maar alle ander kanale moet eers gevolg word voor jy as 'n verbruiker die hof kan nader. Selfs in daardie geval moet spesiale toestemming verkry word.
Daar is 'n aantal verbruikersbeskermings groepe wat verbruikers met hul verskeie klagtes kan help en nuttige riglyne en raad verskaf.
Consumer Fair "Dis 'n uitstekende webtuiste vir verbruikers wat meer wil uitvind oor hul regte en waar die regte forums is om te kla," se Rosalind. Gaan na' consumerfair.co.za.
Die Sanasionale Verbruikers unie. Dis 'n vrywillige liggaam wat miljoene verbruikers verteenwoordig en hoofsaaklik in 'n raadgewende hoedanigheid optree. Hul leuse is "konsultasie voor konfrontasie". Gaan na sancu.co.za.
Hellopeter. Dis'n gewilde aanlynforum vir gefrustreerde verbruikers. Ondernemings moet betaal vir "die reg om te reageer", volgens die eienaar, Peter Cheales. Gaan na hellopeter.com.