Vyftig jaar gelede was die verskille tussen hierdie twee ideologieë grootliks teoreties, omdat die praktyk nog nie bewys het watter een die beste werk nie. Intussen het die praktyk op ŉ reusagtige skaal gewys dat die vryemarkstelsel die enigste een is wat kan werk, nieteenstaande sy swak punte. Daaroor het die geskiedenis op dramatiese wyse uitspraak gegee in vergelykbare gevallestudies soos Wes- en Oos-Duitsland, Noord- en Suid-Korea, en Taiwan en China voordat laasgenoemde self groter ekonomiese vryheid ingestel het. ŉ Vryemarkekonomie is nie volmaak nie. Ekonomiese vryheid het baie tekortkominge, soos die wêreldkrisis bewys. Maar, soos die vryemarkekonoom Heilbronner gesê het: “Krisisse is die manier hoe die stelsel werk, nie die manier waarop dit misluk nie.”
Waar vryemarkondersteuners die klem op persoonlike vryheid lê, gaan dit vir sosialiste oor gelykheid waar die staat die bepalende besluite neem. Vir vryemarkondersteuners is gelykheid gelyke geleenthede, vir sosialiste is dit gelyke uitkomste. Maar waar gelykheid voorrang geniet, eindig dit sonder vryheid of gelykheid.
Dr. Braam Hanekom, moderator van die Wes- en Suid-Kaapse sinode van die NG Kerk, skryf in ’n artikel in Rapport, Dreineer die sweer, onder meer soos volg: “Wat dit moeilik maak om die omvang van die probleem (van ‘n dubbel dosis woede en geweld) te peil, is dat die woede tans om verskillende redes in verskillende groepe leef en verskillende gestaltes aanneem. Verder is dit nie altyd polities korrek om daaroor te praat nie. Sou jy dit waag om jou emosies lug te gee, het ons nogal, anders as ’n gebied soos Israel-Palestina, streng beheermaatreëls in plek wat jou jou woorde laat tel.”
Voorts: “Daar sal ’n manier gevind moet word om die sweer te dreineer. Dit op sigself kan al ’n morsige oefening afgee.”
Die kwessie van politieke korrektheid word ook elders in Rapport aan die orde gestel, waar Frans Cronjé, direkteur van die Instituut vir Rasseverhoudinge, sy nek ver uitsteek. In die rubriek, Wat as die skoen aan die ander voet was?, rek hy die grense van wat as “aanvaarbare politieke inkorrektheid” beskou word ver deur die vraag wat dikwels in die sosiale media gevra word – oor waarom die ras van oortreders in die media genoem mag word as dit blankes is, maar nie as dit swartes is nie? Hy wys ook op die opskudding wat dit sou veroorsaak as die plaasaanvallers wit, en die slagoffers wat met warm strykysters gemartel is, swart sou wees. Hy sluit af: “Verwag die swart elite van wit mense, soos in die geval van Zelda la Grange, om hul plek te ken en nie te sê wat almal weet die waarheid is nie? Ons moet hierdie vrae vra, want hoe ons land op die oomblik op sulke aanvalle reageer, hang daarvan af of die slagoffers wit was of nie.”
Kritici van die proses het onder meer daarop gewys dat ’n stelsel wat die juridiese verabsoluteer en ander hoogs relevante vakgebiede misken, tot mislukking gedoem is. Veel meer as die reg en ’n grondwet bepaal of mense wat lank in ’n stryd gewikkel was, verderaan in vrede sou kon leef. Dis nie ’n nuwe les nie. In sommige kringe word die Weimar-grondwet wat in wese deur die oorwinnaars van die Eerste Wêreldoorlog op Duitsland afgedwing is, as die beste beskou wat die wêreld nog geken het. Die grondwet was miskien goed (nie foutloos nie), maar die strafmaatreëls en beperkings wat die geallieerde magte op Duitsland geplaas het, het tot opkoms van Hitler bygedra, en toe ’n depressie swaarkry bring, was die koeël deur die kerk.
Die graad 1 van versoening is dat dit ’n verbintenis tot versoening beteken, nie noodwendig ’n verbintenis tot die grondwet nie. Dr. Tjaart van der Walt, eertydse president van die RGN, het immers reeds in die 80-gerjare gemaan dat geen grondwet, selfs nie die beste ter wêreld, sal werk as die mense mekaar nie verstaan en vertrou nie.
Met die parool wat aan Eugene de Kock toegestaan is, het minister Michael Masuthu die idee van “ter wille van versoening” afgestof. Hy het egter versuim om sterwensparool aan Clive Derby-Lewis toe te staan, en sy redes staan ook maar op wankelrige en betwisbare bene. Na berig word het rassistiese plakkate wat tydens optogte vir die vrylating van Derby-Lewis geswaai is, ’n muur van verset binne die regering teen sy vrylating opgerig.
Hess is sy vryheid kwyt toe hy tydens die Tweede Wêreldoorlog ’n Messerschmitt geneem, en na Skotland gevlieg het in wat as vredesending voorgehou word. Of hy dit met, of sonder die instemming van Hitler gedoen het, is daar nie sekerheid nie. Hy is nietemin sy vryheid kwyt.
Ook in die geval van Derby-Lewis staan die SAKP breed in die pad van ’n menslikheidsgebaar aan ’n bejaarde sterwende man wat reeds twee dekades in die tronk deurgebring het. In die proses klink die minister se verbintenis tot versoening effe hol.
As is verbrande hout. Dit is eintlik baie maklik om skrikwekkende prentjies te skets (wat soms nogal erg beledigend oor swart mense is) oor wat sou gebeur het as FW de Klerk nie 25 jaar gelede ’n nuwe koers ingelui het nie. Hierdie spookstories gaan van die veronderstelling uit dat die huidige (grondwetlike) bedeling die enigste ander opsie was. Soms word daar die bietjie moeite bygedoen om te sê die “ANC sou ander opsies nooit aanvaar nie.” Maar dit oortuig nie dat hard genoeg probeer is met onderhandelings om alternatiewe modelle beding te kry nie – modelle met bewese werkende vlerke in ’n heterogene land.
Hierteenoor is die Solidariteit-beweging met daad en strategie besig om oplossings vir die toekoms, en nie die verlede te vind nie. Ja, die lesse van die verlede word ter harte geneem, maar nie energie spandeer op dit op te los nie.
Terwyl Jacob Zuma nou ’n gemene deler bied waaroor links en regs en die middelgrond min of meer dit eens is – in die woorde van dr. Hanekom: “Ek stem saam met Max du Preez. Ek dink nie die deursnee-Suid-Afrikaner besef wat pres. Jacob Zuma (volgens Max ‘n ‘one man wrecking ball’) aan die land doen nie.”
Mokgwabone het gesê die seun se liggaam het verskeie steekwonde aan die bolyf gehad. Die motief vir die moord is nie bekend gemaak nie.
Ek stem nogals saam met jou Ada, dit is eintlik n baie swak woordkeuse en manier van uitdruk soos deur Dalene nms MM beskryf. Daardeur val ek nie Dalene aan nie, dit is seker taalkundig korrek, maar dit klink verseker nogal ongevoelig en asof die Pa jok oor wat /hoe dit gebeur het. Asof hy hom dit verbeel het.
Die regte taal gebruik is “na wat verneem word”, maar dit gaan my verstand te bowe hoe mense kan stry oor die regte taal gebruik en daar is n ouer wat sy seun aan die dood moes af staan. Ek kan my lewe daarop sit dat hierdie ouer absoluut niks voel vir die woord “glo” na dit wat hy nou moet deur maak nie.
So ‘n smart kan ‘n mens jou nie indink nie. Mag die Here die krag aan die seun se ouers en familie gee om hierdie tragedie te verwerk. My innige gebede is met julle.
Intussen het Taxify op sosiale media gesê hy is geskok oor die voorval en “diep hartseer oor die verlies van ŉ lewe”. “Dit is onaanvaarbaar dat enigiemand wat van Taxify gebruik maak in gevaar moet wees. Ons doen ŉ dringende beroep op die polisie en die regering om die veiligheid van die bestuurders én die passasiers te verseker en versoek die publiek om nie reg in eie hande te neem nie,” het die motordiens op Twitter gesê.
Die mans word van die besit van ongelisensieerde vuurwapens en 60 rondtes ammunisie aangekla. Die Valke het die saak oorgeneem en sê die mans is nou na verskeie polisiestasies in Kaapstad geneem. Dit is nog nie bekend of hul inhegtenisneming aan die voortslepende staking in die landboubedryf gekoppel kan word nie. Dit is ook nog nie duidelik of hulle deur enige boere gehuur is nie.
Dit volg ná ŉ reusetoename in toeriste na die brug sedert dit op 20 Augustus vir die publiek oopgestel is.
Volgens die bestuurskomitee van die brug word ŉ “interne sisteem-opgradering” gedoen tydens die geslote tydperk. Dié brug het al 10 wêreldrekords opgestel vir sy lengte en ontwerp.