Só wil staat ekonomie laat groei ná afsondering(Foto: Maroela Media) Die minister van finansies, Tito Mboweni, het hoop te midde van die huidige agteruitgang in die ekonomie. Luidens ondersteunende dokumentasie wat die nasionale tesourie bykomend tot die mediumtermynbegrotingsraamwerk (MTBPS) beskikbaar gestel het, is die regering se prioriteite op medium termyn om ekonomiese herstel en fiskale konsolidasie eerste te stel. Herstel ná die Covid-19-pandemie en die gevolglike afsonderingstydperk gaan geleidelik en oneweredig wees, verwag die tesourie – en daar gaan terugslae wees. In Suid-Afrika het die pandemie en die inperkingstyd gelei tot ekonomiese inkrimping van 7,8%, maar die tesourie verwag dat dit aanstaande jaar sal omsit in ekonomiese groei van 3,3% – weliswaar vanaf die laer nuwe basis, wat beteken minder as die helfte van die ekonomiese inkrimping wat vanjaar plaasgevind het, sal in die volgende jaar teruggewen word. Die inkrimping in belastinginkomste vir vanjaar, vergeleke met die verwagte syfer soos uitgereik in Februarie, is R312,8 miljoen. Die gekonsolideerde begrotingstekort het toegeneem van 6,4% van BBP tot 15,7% van BBP – hoewel die inkrimping in die reële BBP in gedagte gehou moet word voor kataklismiese gevolgtrekkings daaroor gemaak word. Skuld en rente op skuld sal voortaan 21% van die begrotingsinkomste opslurp. Die reële inkrimping van die ekonomie word op 7,2% bereken. ŉ Verdere groot bron van kommer is staatsdienssalarisse. Die tesourie sê dat staatsamptenare se salarisse deurgaans meer as inflasie styg en dat staatsamptenare nou beter vergoed word as diegene in die private sektor. Namate die binnelandse ekonomie herstel, word BBP-groei van gemiddeld 2,1% per jaar oor die volgende drie jaar verwag, met ekonomiese uitset en produksie wat eers weer in 2023-’24 die vlakke sal bereik wat teen die aanvang van die afsonderingstyd gehandhaaf is. Die tesourie benadruk die belangrikheid van die beperking van koste vir die staatskas, veral sodat die begrotingstekort verklein en staatskuld gestabiliseer kan word. Die ekonomiese herstel- en ontwikkelingsplan wat reeds deur pres. Cyril Ramaphosa aangekondig is, sal op kort termyn help as aanspoorder vir ekonomiese groei, met die staat se Operasie Vulindlela, gemik op die oopmaak van die ekonomie, wat dit na die medium termyn moet laat oorspoel. Operasie Vulindlela sal die langverwagte vleis aan die bene sit vir die ekonomiese struktuurveranderings waaroor Mboweni en pres. Ramaphosa nou al so lank praat. Mboweni en die nasionale tesourie gee in die ondersteunende dokumentasie toe dat gebrekkige instemming tot ekonomiese struktuurveranderings, gebrekkige inwerkingstelling van beleidsbesluite en gebrekkige vermoëns binne die staatsdiens die deurvoer van herstruktureringsplanne strem. Operasie Vulindlela sal geskoei wees op soortgelyke ingrypings in die Verenigde Koninkryk en in Maleisië. Die presiese aard van die strukturele veranderings is nogmaals nie uitgespel nie.