PressReader - Volksblad: 2019-01-14 - ANC het jou pen­si­oen in die vi­sier
ANC het jou pen­si­oen in die vi­sier
Wil aan fond­se sê waar om te be­lê
Volksblad - 2019-01-14 - Voorblad - Fran­cois Wil­li­ams
Suid-A­fri­ka­ners se pen­si­oen­fond­se is in die ANC se vi­sier en die re­ge­ren­de par­ty sal dalk in die toe­koms aan plaas­li­ke ba­te­be­stuur­ders van dié fond­se kan voor­skryf hoe hul­le hul geld moet be­lê.
Dit is glo om geld te kry vir “maat­skap­lik pro­duk­tie­we be­leg­gings (soos be­hui­sing, in­fra­struk­tuur vir maat­skap­li­ke en e­ko­no­mie­se ont­wik­ke­ling en towns­hip-e­ko­no­mieë) en werk­skep­ping”.
Pe­ter At­tard Mon­tal­to, ’n e­ko­noom van In­tel­li­dex, het gis­ter in re­ak­sie op die ANC se ver­kie­sings­ma­ni­fes ge­sê die i­tem hier­oor in die ma­ni­fes sal ba­te­be­stuur­ders van die fond­se reg­op laat sit.
Pres. Cy­ril Ra­map­ho­sa het die ma­ni­fes Sa­ter­dag in die Mo­ses Ma­bhi­da-sta­di­on in Dur­ban be­kend ge­maak.
Mon­tal­to wys daar­op dat die voor­stel­le oor­een­stem met wat al op die ANC se na­si­o­na­le kon­fe­ren­sie in De­sem­ber 2017 by Nas­rec be­sluit is, maar dit word in die ver­kie­sings­ma­ni­fes vir die eer­ste keer uit­ge­stip­pel.
Mon­tal­to ver­wag die kwes­sie sal lei tot ’n de­bat oor dwang op ba­te­be­stuur­ders en ban­ke om geld aan staats­on­der­ne­mings soos E­s­kom of SAL te leen om hul­le aan die le­we te hou.
Alf Lees, die DA se woord­voer­der oor fi­nan­sies, meen om aan ba­te­be­stuur­ders voor te skryf waar hul­le hul geld moet be­lê, is pre­sies waar­toe die a­part­heids­re­ge­ring hom uit des­pe­raat­heid ge­wend het toe hy nie meer ka­pi­taal in die in­ter­na­si­o­na­le mark­te kon kry nie.
“Pleks van om nu­we i­ni­si­a­tie­we aan te kon­dig om e­ko­no­mie­se groei en werk­skep­ping te sti­mu­leer, het die ANC be­sluit om bloot ge­wo­ne Suid-A­fri­ka­ners se spaar­geld te ‘ont­ei­en’ om staats­on­der­ne­mings soos SAL en E­s­kom te red,” meen hy.
Nog ’n uit­vloei­sel van die ma­ni­fes is dat span­ning op­nuut kan op­laai tus­sen die ANC-re­ge­ring en die Suid-A­fri­kaan­se Re­ser­we­bank, aan­ge­sien die ANC hom eks­pli­siet uit­druk ten guns­te van ’n “buig­sa­me mo­ne­tê­re be­leid wat in­pas by die doel­wit­te van die twee­de fa­se van oor­gang”.
Dit ver­wys vol­gens Mon­tal­to na die ANC se “na­si­o­na­le de­mo­kra­tie­se re­vo­lu­sie”, en na die de­bat in die ANC dat die Re­ser­we­bank meer doel­ge­rig in­meng in die e­ko­no­mie om werk­skep­ping te be­vor­der.
Mon­tal­to glo nie ’n ver­an­de­ring in die Re­ser­we­bank se man­daat is te ver­wag­te on­der die bank se hui­di­ge lei­ers­korps en met Ti­to M­bo­we­ni as mi­nis­ter van fi­nan­sies nie, maar die ver­kie­sings­ma­ni­fes im­pli­seer dat die ANC die bank se man­daat wel la­ter sal wil ver­an­der.
Die ANC stel die Re­ser­we­bank vol­gens Mon­tal­to nou ook bloot aan kri­tiek om­dat dat hy teen die “twee­de fa­se van oor­gang” sou wees as hy ren­te­koer­se ver­hoog.
“’n O­n­af­hank­li­ke in­stel­ling be­hoort nie in so ’n po­si­sie ge­plaas te word deur ’n po­li­tie­ke maat­staf vir be­oor­de­ling neer te lê nie. Dit kom­pli­seer die de­bat oor na­si­o­na­li­se­ring waar­teen die Re­ser­we­bank veg,” meen Mon­tal­to.
Le­setja K­ga­ny­a­go, pre­si­dent van die Re­ser­we­bank, het al her­haal­de­lik ge­sê die bank moet on­af­hank­lik bly om sy werk te doen na­dat die ANC op sy be­leids­kon­fe­ren­sie in De­sem­ber 2017 ge­sê het die bank moet ge­na­si­o­na­li­seer word, en te mid­de van die o­pen­ba­re be­sker­mer se on­der­soek na die bank en aan­be­ve­ling dat sy man­daat ver­an­der word.
Die Re­ser­we­bank se man­daat is om die waar­de van die rand te be­skerm tot voor­deel van ’n sta­bie­le e­ko­no­mie, maar se­ke­re fak­sies in die ANC wil hê die bank moet ek­stra moei­te doen om te help werk skep.
Lees het in ’n ver­kla­ring ge­sê hy gaan M­bo­we­ni meer be­son­der­he­de vra van die ANC-ver­kie­sings­ma­ni­fes se uit­spra­ke oor die ver­an­de­ring van die Re­ser­we­bank se man­daat.
Hy ver­wag as die ver­kie­sings­ma­ni­fes se voor­stel­le werk­lik­heid word, sal dit bui­te­land­se be­leg­gers ont­moe­dig en tot ver­de­re kre­die­taf­gra­de­rings deur in­ter­na­si­o­na­le kre­diet­gra­de­rings­a­gent­skap­pe lei.