Aanona yomuundjendi moshilongo shokokule - Kundana Oshiwambo Newspaper
Home Eenguhudana Aanona yomuundjendi moshilongo shokokule
Aanona yomuundjendi moshilongo shokokule
Windhoek-Uudhudhu nokwaana ohenda kwepangelo lyokatongo lyaSouth Afrika hoka kwa thiminike aaNamibia oyendji ya thige po oshilongo, okwa li kwa tsikile wo okuya thiminika opo ya ye kokule nethiminiko lyepangelo ndyoka nopethimbo ya li muundjendi.
Omupangeli gwomulandu gwokakombo noludhi okwa li a tokola kutya oshilongo Namibia ite shi gandja kooyene pa mbili, mboka wo ya li ya tokola kutya yo ota ye shi kutha ko, koonkondo. Omolwonkalo ndjika aaNamibia oyendji oya thigi po evi lyooyina nokuya muundjendi miilongo yopuushiinda opo ya ka konge uunongo wopakwiita okugaluka ye, ye ya kondjithe omukolonyeki gwawo.
Omukolonyeki naye ina kala a kotha ihe okwa li a hanyeke oonkambadhala dhe okutilitha nokudhipaga ombepo yekondjelomanguluko maantu yaNamibia. Shika okwe shi ningi ngaashi sho a ponokele okamba yoontauki moCassinga moka mwa li hamu thikilwa kaaNamibia mboka taya fadhuka po uukoloni. Okamba ndjika sho ya ponokelwa momasiku ga 4 ga Mai 1978 aantu konyala eyovi oya sile mo. Mokati kaambaka omwa li aavali aalumentu naakiintu mboka ya thigi po oothigwa.
Ongundu yoSwapo ndjoka oyo ya li tayi kondjitha uukoloni oya li ya etelwa eshongo enene kutya, aanona mbaka aashona otaya ukithwa peni mpoka pena egameno nosho wo mpoka taya vulu okumonenwa elongo neputudho.
Omuwiliki goSWAPO, Sam Nujoma okwa indile ookuume kaNamibia ngaashi Orepublika yuudemokoli yaNdowishi osho wo Kuba opo ya kwathele okutonatela aanona mbaka ya ningwa oothigwa kiiponokela yetanga lyokatongotongo lya South Africa.
Epangelo lyoshilongo shoka olya zimine eindilo ndyoka mbala, naashika osha fala tango metumino lyaanona 80 koRepublika yuuDemokoli yaaNdowishi omumvo ogo tuu ngoka opo mbaka ya ka silwe oshimpwiyu hoka yo ya ka tameke enongelo uuna omimvo dhoku shininga, dha, adha. Pamushangwa gwembo kohi yoshipalanyolo Uunona Muundjendi, aanona ayehe mboka ya li ya tuminwa koDDR, okuza 1978 sigo oosho Namibia a manguluka oya li yevule 400. Ihe mboka ya thiki tango moNdowishi yokUuzilo mo 1978 oya li ashike 80, noyendji yaambaka oya li kohi yomimvo 7. Aanona mbaka oye shi pondola okumwenya moDDR oyo ayeke taya silwa oshimpwiyu kaalongi aaNamibia osho wo aaNdowishi.
Oyi iyadha mevi ekwiilongo taya longwa melaka ekwiilongo. Ihe nando ongaaka embo ndika otali hokolola kutya yo oya igilile onkalo moka yi iyadha noku ilonga okutaamba okukala kwawo okupe. Yamwe yomaanona oya li ye ehamekwaa yamwe oya li oothigwa ya kanitha aakuluntu yawo ayehe , na yalwe oya li ya kanitha omukuluntu gumwe. Ndele pethimbo ya li moNdowishi taya sikola, ayehe oya kala ya fa oothigwa nonando oye na oohe nooyina. Onkalo ndjika inayi ya tulitha omitse kepepe nenge yi ya shololithe ihe, oye ya nyatipaleke opo ya adhe oondjodhi dhawo dhoku ilongekidhila okutsikila ekondjelomanguluko mpoka pwa hulile aakuluntu yawo. Oya longwa iilongwa opo yi ilongekidhile okutunga Namibia lya manguluka nuunongo mboka ya pewa menongelo lyowina lyali lye ya longekidhilwa owina.
Previous articleAalongi omuna oshindji okulonga melongo lyaanona “Nghipondoka”
Next articleEnzuna dhingi mOkahandja otali tothwa mo ongula