Die motorfiets enjin hier agter my rug se gebrom verander in ‘n geskree soos Strat hom trap. Hy klink naderhand soos ‘n kat op hitte en ek ruik rook. Die digitale horlosie staan regs voor my en tel die sekondes af. As ons tien sekondes oor het, begin ek hardop vir Strat aftel. Die afsetter begin op vyf saam aftel en dan lig hy sy vlag.
Die Jianshe vlieg weg soos ‘n kat wat terpentyn onder sy stert gekry het, en ons is op pad. Sestig meter na die wegspring is daar ‘n sloot en ek maak reg vir ‘n harde stamp, maar die veerstelsel eet die sloot vir brekfis. Nou kom ‘n lekker lang slap draai na regs en ons gly sywaarts in die draai in. Strat druk die stuurwiel net vinnig heen en weer en dan tref ons die volgende sloot. Hierdie een is bietjie erger en ons karretjie spring met al vier wiele in die lug. Dan is ons deur die hek en op grond.
Niks in jou normale gebruik van ‘n motor berei jou voor vir veldwedrenne nie. Die geraas is oorweldigend. Die wind kom deur die plek waar daar gewoonlik ‘n voorruit sou gewees het. Die sitplek gordels werk hard om jou in jou sitplek te hou – ek het gewoonlik blou kolle op my slouers na ‘n wedren soos die gordels my druk.
Die Atlas Copco Sugarbelt 400 is een van die beste wedrenne in ons kampioenskapsreeks. Dit wiggel-waggel deur suikerlande en boomplantasies in twee groot sirkels van honderd kilometer elk. Dag een ry ons vir ‘n wegspring posisie op Dag twee. Ons ry die eerste sirkel so vinnig ons kan en dit bepaal dan ons wegspringplek vir dag twee. Op dag twee ry ons weer die eerste sirkel en dan die tweede sirkel twee keer.
Die plase waaroor ons jaag se eienaars doen die roetemerk vir die wedren en dit bring partykeer nogal probleme mee. ‘n Waarskuwing word aangedui deur ‘n wit bord met ‘n uitroepteken op. Twee uitroeptekens beteken jy moet wakker loop en drie beteken jy moet weet waar die briek is. Ek het al gesien hoe van die groot veldwedrenvoertuie soos die Bats, Porters en Zarko’s hulle hele voorste onderstel afry omdat hulle nie betyds genoeg gebriek vir die drie uitroeptekens nie. Maar hier in Natal is een man se uitroepteken ‘n ander man se aflag. Daar is nie konsekwente waarskuwing nie en ons is nooit seker of ons kan jaag of moet briek nie. Gelukkig het byde ek en Strat goeie oë en ons werk saam om die verskillende waarskuwings te interpreteer.
In die verlede het ek en Strat saamgery in ‘n sewe liter Jeep en die manier om so ‘n monster te hanteer is deur hom met die petrolpedaal op te stel vir ‘n draai of ‘n sloot. En ou Strat was die meester daarmee. Nou sit ons ‘n ‘n karretjie wat so groot is soos ‘n ou Mini, met ‘n sewehonderd cc enjin en dit verg ‘n heeltemal ander bestuurstyl.
Ek verkyk my aan Strat se vernuf. Per slot van rekening is my lewe in sy hande. Maar hy mag maar.
Ons karretjie is die ontwikkelingsprojek wat ek en Strat aangepak het namens ‘n Sjinese vervaardiger. Motorsport bestaan nie in Sjina nie, maar Jianshe, Sjina se derde grootste maatskappy, het ‘n teewoordigheid in Suid Amerika, waar die Dakar wedren deesdae plaasvind. Hulle het ons genader om een van hulle voertuie voor te berei vir die Dakar. Ons het hulle baie diplomaties ingelig dat hulle nie een voertuig het wat die Dakar sal kan aanpak nie, maar hulle het toe vir Strat ingetrek om hulle te help met die ontwerp en bou van ‘n voertuig wat die Dakar wel sal kan takel en voltooi. Aldus jaag ek en Strat nou in die SA Veldwedrenreeks met ‘n karretjie wat lyk soos ‘n speelding.
Die Super Lightweight Class in die Dakar se reëls is baie eenvoudig. Die enjin mag nie groter as agthonderd cc wees nie. Net een skokbreker per wiel word toegelaat. Wiele moet die wiele wees wat op kwads pas, en die wiel se loopvlakpatroon moet ook die van ‘n nutsvoertuig wees. Die motor moet met gewone brandstof werk, m.a.w. jy mag nie hoë oktaan resiespetrol gebruik nie. Die motor kan enkel of dubbelsitplekke hê.
Ek het Strat het op die dubbelsitplek konfigurasie besluit omdat mens in die Atacamawoestyn dalk iemand gaan nodig kry om te help grawe as jy vassit.
Maar terug by die Sugarbelt 400…
Ons begin sommer gou gou van die ander motors verbysteek en ek lê gereeld op die screamer. Nou die sreamer het niks met die donker daad van die nag te doen nie. Dis ‘n stukkie toerusting wat jou waarsku as ‘n vinniger motor van agter af by jou wil verbykom en jy kan dit op jou beurt gebruik om ouens voor jou te waarsku dat jy op hulle stert sit. Verder het ek ‘n gps wat die roete bevat en ek hou vir Strat darem oor die algemeen op die pad.
Die roete word aangedui deur klein rooi papiertjies wat so elke honderd meter aan die linkerkant van die roete aangebring word. ‘n Groen papiertjie beteken jy mag nie daar indraai of afdraai nie. In Natal doen die manne hulle werk goed en die roete is duidelik en maklik om te volg.
Na ‘n honderd kilometer kom ons moeg en vuil by die kuipe aan. Daar is heelwat instandhouding wat aan die motorjie gedoen moet word en Strat sit dadelik vir Dito, ons Mosambiekse werktuigkundige, aan die werk. Ek gaan spring in ‘n stort en as ek terugkom begin ek kos maak. (Ek’s ‘n useless mechanic, maar boeta, kan ek kook!)
Die volgende oggend is daar probleme met die tye wat aan ons toegeken is en Strat wil eers baklai, maar ons besluit dan ons kan dit na die tweede dag se verrigtinge uitsorteer.
Weer vlieg on weg maar die keer gaan dit nie so goed soos die vorige dag nie. Twee papwiele later kom ons by die kuipe aan na rondte nommer een. Ons ruil ons pap wiele vir ander en vlieg weer weg. Dertig kilo’s op rondte twee gee ons ratkas die gees.
Ons moet volgens Dakar reëls van ‘n CVT ratkas gebruik maak. CVT staan vir Constantly Variable Transmission en as jy gelukkig genoeg is om ‘n nuwe Audi te ry het jy een van hulle onder jou enjinkap. Dis nie ‘n outomatiese ratkas nie, maar dit voel soos een. Kortom word die krag van die enjin na die wiele toe gevat deur middel van ‘n rubber en staal aandryfband. Die band pas om ‘n keël en hoe hoër jou enjin se toere hoe hoër ry die aandryfband teen die keël op en hoe vinniger ry jy. Met die Kawa enjin waarmee ons nou ry kan ons so tussen 7000 en 7500 toere kry. Met die Rotax 800cc enjin waarmee ons in die Dakar gaan jaag gaan ons tot 13000 toere kan kry want die Rotax is ‘n vliegtuig enjin en hardloop teen baie hoër rewolusies.
Ons stop in die suikerriet en haal die vervrommelde ou aandryfband af. Dan sit ons die nuwe een aan wat met ‘cable ties’ aan die buisraam vas is vir presies so ‘n noodgeval. Sommer gou gou is ons weer in die pad en nou begin die harde werk weer om al die ouens wat by ons verby is terwyl ons kar reggemaak het, van voor af in te haal en stof te laat vreet.
Dan tref die onheil ons.
Die nuwe wiele wat ons agter opgesit het is kleiner as die wat ons die vorige dag mee gejaag het. Ons kom om ‘n draai, sien die wit bord met een uitroepteken, sien die sloot, besluit dis ‘n vulletjie en storm nader sonder om briek aan te draai.
Die kleiner wiele verander die manier waarop die veerstelsel werk en as ons deur die sloot bliksem wip die karretjie se agterkant die lug in. Soveel so, dat die karretjie op sy neus gaan staan. Vir ‘n ysige oomblik dink ek ons gaan gat oor kop rol, iets wat ek al van te vore gedoen het, en iets wat ek geen begeerte het om weer te doen nie. Die karretjie maak egter ‘n sierlike pirouette na regs en kom met ‘n moerse slag weer op sy wiele te lande. Strat probeer ry, maar die karretjie wil niks weet nie. Ek maak gordels los en klim uit. Die regter agterwiel se naaf het heeltemal uit die wielraam uitgebreek. En ons lê plat op ons pens in die suiker.
Ons kry dit reg om die agterwiel om te ruil en val weer in die pad. Maar ons pirouette, en die daaropvolgende landing, het iets in die Kawa enjin losgeskud en die enjin vrek elke keer as ons na regs draai. Ons stop weer en probeer noodhulp maar die probleem word net al erger…
Na ‘n paar kilo’s van sukkel kom ons by ‘n teerpad en ons besluit om tou op te gooi.
Terug in die kuipe probeer Dito en Strat die oorsaak van die probleem vind terwyl ek gaan stort, maar tevergeefs. Ek gryp maar weer die kospotte en na ‘n paar koue moute eet ons en hou nabetragting oor ons wedren.
Dalk nie klaargemaak nie en beslis niks gewen nie (To finish first, you first have to finish!) maar ons het baie van die kar geleer en begin lyste maak van goed wat ons wil verander… (Uit die 90 inskrywings het skaars 24 voertuie klaargemaak.)
17 Julie 2010 is ons in Sun City vir die volgende rondte van die kampioenskap… Kan nie wag nie!
Is dit net ek, of spel ons bloggers al hoe swakker? Ek weet my spelling is soms beroerd maar dis omdat ek nie vinnig kan tik as wat ek dink nie…
miggies ipv muggies
bikie/biekie ipv bietjie
gepaart ipv gepaard…
ens, ens ens…
Dalk word ek nou ‘n ou korrelkop.
Maankind se uitdaging
Hy beur stadig dieper tot hy oor die rotsbank is. Nou weet hy dis nog net ‘n entjie tot sy voete weer gaan grond raak. Hy het die sandbank weke gelede al raakgesien en sy plan begin beraam.
Sodra hy op die sandbank is gaan hy regs draai en al met die kus aan loop tot oorkant die grot. Dan gaan hy die tien of vyftien meter swem, uitklim, die droë klere wat hy daar versteek het aantrek, sy sakkie met die geld om sy lyf vasmaak en opklim tot bo waar sy vir hom wag. Die kaartjies is bespreek, die motor wag in Jhb by OR Tambo en dan is dit net ‘n paar ure voor hulle Botswana ingaan. Daar wag nuwe paspoorte, met nuwe name en ‘n nuwe lewe…
Hy begin wonder of hy nie dalk by die verkeerde plek die see ingeloop het nie, want volgens sy beraming moes hy lankal die sandbank gehaal het. Hy swem nog ‘n paar tree, maar die medoënlose terugsuig van die branders druk hom algaande dieper die see in. Desperaat draai hy om. Hy sien die flitse op die rotse en probeer roep, maar ‘n brander se terugspoel maak sy mond vol water en hy verstik. Dan tref die kramp hom…
Bo-op die krans sit sy en wag vir hom. Maar later as die son opkom, besef sy iets moes verkeerd geloop het. Sy skakel aan en ry. More is nog ‘n dag… Sy sal moreaand weer kom wag.
Oukei, enigiets om tog net nie “uit” te wees nie…
19 – Want toe was ek nog “bulletproof”
2) Where were you when the Springboks won the world cup?
1995: Bereapark in Pretoria. Een of ander man het my uit pure opwinding gesoen…
Laas keer: Op my eie stoel voor my eie TV met my eie bier in my hand.
3)What do you do when vending machines steal your money?
Skop die wit waks uit die ding uit.
Maar Natuurlik. Behoeftige ou Tannies en bedelaars sien my op ‘n myl aankom.
Sal nooit een kry nie. Nie eers tussen my blaaie nie.
Italiaans, Spaans, Zulu.
My familie in Hermanus. Magtag maar hulle kan mens bederf!
As ek ‘n sterteken kon kry vir ‘n beertjie, sou ek.
Het al. Bly nog steeds by haar.
11) Are you kisser?
Yip. Het op 12 begin en nog nooit weer opgehou nie. Ek is legendaries in sekere kringe vir my diep, innige en passievolle soene. (Vra maar daai ou in Bereapark…)
Wetenskaplik bewys. Maar jy moet seker maak dis die regte “opposite”
Die een wat ek nou doen.
Bad . Laaaank bad. Te veel moes shower in die vloot.
Net as ek beplan om ‘n man lang en innig te soen. En ek kan nou nie aan een man dink met wie ek dit sou wou doen nie.
Hoogtes en ‘n moerige vroumens met ‘n sker… (Julle ooit “Play Misty for me” gesien?)
Drie seuns is oorgenoeg.
Net as die krag af is en die skootrekenaar se battery pap is.
In ‘n resieskar in die woestyn
Nie wat ek nog ooit agtergekom het nie…
Ja. Dis moes gister al gebeur het! Demmit!
Meeste mense. Ek’s ‘n mense mens.
28)How do you feel about interracial couples or same sex couples?
Kak vraag, sit.
I’m still a hunka, hunka burning love….
30) What’s your favourite pick-up line?
Kan ek vir jou poeding maak?
Beethoven se 5de.
What did the last text on your cellphone say?
OK Shweet! I’ll set it up…
Wit en blou! (En ek is NIE ‘n Blou Bul nie!!!!! Dis vir Hemelvaart dag)
Tannestokkies, brille,(fok) selfoon.
Grys. (En dis nie van vuil nie! Dis modieus)
Tweehonderdrieentwintigrand en 7sent
The Pope’s nose.
Clarens, Hermanus, Pretoria.
42) I can’t wait till…
Krismis. Want dan kry ek weer presente!!!!
43) Who got you to join your gym?
Periperi honderlewers, basmatirys, Tassenberg.
Verskeie jaggewere, en ‘n CZ 9 mil.
Groen tee – vir die kolestorol.
My “rakish charm, devilish sense of humour” en “boyish good looks”.
49) Where do you think you’ll be in 10 yrs?
Nee hoe sal ek nou weet? As mens sulke goed geweet het is die verassing mos daarmee heen… (waar ek WIL wees is ‘n ander ding…)
Spek en eiers deur Middelkind voorberei…
51) Worst injury you’ve ever had?
Skietwond aan die linkerhand. Gedog ek’s Batman en die koëel probeer vang. Donnerse stupid ding om te doen. Daarna het ek gehardloop. Moes eers gehardloop het en later probeer het om die koeel te vang… Van BAAAAIE ver af.
Ek vermoed so… (Damn that rakish charm and boyish good looks!) Nou lat ek daaraan dink… NATUURLIK!
53) What’s your favorite candy?
Eet nie swiets nie. Net biltong as ek rugby kyk.
Die klank van ‘n warmgemaakte V8 enjin wat in die verte verdwyn…
55) What kind of car do you drive?
Daar… Nou kan ek rustig die res van my dag aanvat…
Om met jou hande te werk
Voor my pa en ma getroud is, was hy ‘n sendeling in die destydse Noord Rhodesië – vandag Zambië. Hy het my vir ure vergas met stories oor hoe hy met sy Citroen deur daai onherbergsame wêreld moes sukkel om by sy verskeie gemeentes uit te kom. Hy’t onder andere altyd ‘n koekie groen Sunlightseep saamgedra waarmee hy gate in petrolpype, briekpype en uitlaatstelsels kon regmaak.
Agter in sy kar was ‘n greedskapkis van hout. Hierin het hy sy moersleutels, tang, hamer, saag, osketting en verskeie ander stukke gereedskap aangehou. As klein seuntjie het hom geglo as hy sê dat hy met die gereedskap in daai kis ‘n huis sou kon bou. Ek het vir ure met die vlymskrp panga in die kis gespeel as niemand by die huis was, behalwe ek en my sussies nie. Want sien, ek mog eintlik nie naby daai kis gekom het sonder dat pa teenwoordig was nie. En as hy die kis oopgemaak het vir een of ander rede, kon ek ok net kyk en nie vat nie. Maar hy het die sleutel vir die kis se slot bo-op ‘n kombuiskas gebere en ek kon met gemak tot bo klim en die sleutel afhaal. Dan het ek in die motorhuis ingesluip, die kis oopgesluit en my verlustig in my pa se geereedskap wat ek altyd weer skoongemaak en op hulle plek teruggepak het.
En toe kry ek ‘n fiets.
Aan ‘n fiets moet gewerk word. Mens moet elke nou en dan die ketting verstel, die wiele afhaal en 3 in 1 olie in die Sturmey Archer 3-spoed ratkassie gooi. Jy moes jou handvatsels verstel vir as jy resies jaag teen jou maters en die saal moes ook verstel word vir optimum trapspoed. En baie keer het ons ons fietse uitmekaaruitgehaal sommer net omdat ons wou.
Maar ek moes altyd by my maatjies gaan werk, want my pa wou my om die dood nie naby sy gereedskapkis toelaat nie. Een dag het ek die sleutel weer gaan haal en was lekker besig om ‘n pap wiel reg te maak toe hy onverwags huis toe kom… Ai,jai, jai! Daai was ‘n afgedankste loesing! En daarna het my pa sy gereedskapkis se sleutel by hom gedra en ek het nooit weer die geleentheid gehad om langs die oop kis te sit en my te verbeel dat ek ook iewers in Afrika karre en vliegtuie aan die gang hou, en as jagter of sendeling of dokter my lewe maak nie.
Een dag het ek gehoor hoe my ma vir my pa vra hoekom hy my nie wil toelaat by sy greedskap nie. Sy antwoord was dat ek nie weet wat ek doen nie, en dat ek sy goed sou breek of verloor.
Dit was my egter nooit beskore nie want een donker nag, toe ek al redelik groot was, het hulle in die garage ingebreek en die pad gevat met alles. Grassnyer, tuingereedskap, tuinslang, my fiets en les bes, pa se gereedskap…
So het ek toe nou nooit eintlik geleer om met y hande te werk nie. Ek kon ‘n kragprop omruil want my ma het my gewys hoe. Ek kon ‘n gloeilamp omruil en ek kon gras sny. Fok, ek kon gras sny…
Later jare het ek self begin glo ek kan nie met my hande werk nie, want al my pelle kon hulle motorfietse self uitmekaar haal en regmaak. Ek moes iemand betaal.
Later jare het ek besef ek kán eintlik met my hande werk, want ek kan kosmaak. Ek is ‘n baie goeie kosmaker. (Let wel… Nie sjef of kok nie – kosmaker…) Een van my meisies se pa het eendag vir my gesê jy kan nie kos maak as jy nie goed is met jou hande nie. (En hy behoort te weet. Hy’t ‘n restaurant besit.)
So het ek maar verlief geneem met die feit dat ek nie noodwendig ‘useless’ was nie, maar net onkundig. En ek het my voorgeneem dat my seuns nooit daai agterstand sou hê nie.
Vandag het ons ‘n ten volle toegeruste motorwerktuigkundige werkswinkel by ons huis, met ‘n inspeksieput, luggereedskap, kraggereedskap en al die ander dinge wat mens nodig het om ou motors te restoureer. Al drie my seuns kan hulle self help in die werkswinkel. Hulle het trouens elkeen ‘n Mini gekry op 13 en teen ouderdom 18 moes hulle die ding uitmekaar gehaal, herbou en op die pad gehad het.
Hulle kan alles regmaak, van hekmotors (iets wat die fabrieksdeskundige nie kon doen nie!) wasmasjiene en yskaste, tot boorgatpompe, besproeingstelsels en Ouma se kar. Hulle is petrolkoppe. En ekis trots op hulle.
Ek word deesdae ok maar net-net in die werkswinkel geduld as hulle besig is, en dit meerendeels omdat ek omtrent vir alles betaal het. En die ou wat betaal slaan die kitaar! Maar ek weet nog steeds nie veel meer as toe ek uit die skool uit is nie, so ek kom hou “inspeksie”, maak een of twee onnodige aan- of opmerkings en gaan dan my gang. En as hulle moeg en honger in die huis inkom gaan was hulle hande en hulle weet pa het kosgemaak. Krap my rug en ek krap joune!
Daar’s nou net een ding wat my pla…
Number One Son maak nou die dag sushi. Beter as ek. En ek het hom geleer.
So wanneer gaan die klein donners my uit my eie kombuis uitskop!
Ek is verlief…
Ok… Dalk nie verlief nie. Dalk net verslae en verslaaf…
Esperanza Spalding is ‘n meisie met ‘n ongelooflike talent.
Esperanza Spalding has been flying just under the radar for years now, especially for those who don’t follow jazz pop news (it’s not all about Norah Jones, people!), but recently experienced something of a breakout in her February performance on the PBS program Austin City Limits. The day after her performance, Spalding, became the second most-popular search term on Google and millions of PBS viewers were (I assume) smitten.
Spalding grew up in a single-parent home in Portland, Oregon and began teaching herself to play violin when she was four years old. Her prodigious talent led her to study at the Berklee College of Music when she was just 17 and become an instructor there when she was only 20. Now 25, Spalding has composed and recorded two album’s worth of gorgeous jazz pop, supported by a daunting tour schedule and mesmerizing live performances. Her voice is like an otherworldly dessert: syrupy and sweet, yet lighter than air, contrasting with the tones of her double bass, which she takes from its usual position as a support instrument to the forefront of the band. Spalding, who is of mixed race (African-American, Welsh, Native American and Hispanic), speaks Portugese and Spanish in addition to English and sometimes uses them in her songs, like in her version of“Cantora de Yala” on her first album Junjo, or this cover of Milton Nascimiento’s “Ponta de Areia” (album version here):
Luister ook na Esperanza se optrede op die David letterman Show. Aan die einde van die vertoning noem hy haar “the coolest person we have ever had on this show” Ek stem saam Dave. Ek stem saam.
(As my skakels nie werk nie, Google haar of soek haar op You Tube.)
Ek drink tee. Nogal snaaks, want die tyd van die aand drink ek gewoonlik whiskey. Maar tee is ‘n elikser van formaat. Doen dinge wat alkohol nie kan nie. Verlaag jou kolestorol. Verlaag jou bloeddruk. Maak jou ontspan…
Whiskey sou nou lekkerder gesmaak het!