‘Plattelandse dorpies kan verarm’Argieffoto: GCIS AfriForum het Eskom en die regering Dinsdag gewaarsku dat die nagevolge van die Noord-Gautengse hoë hof se beslissing, dat sekere munisipaliteite se kragtoevoer afgesny mag word, die wankelende ekonomieë van dié plattelandse dorpies gaan verarm. Die burgerregte-organisasie gaan ook ŉ aansoek aan die Nasionale Energiereguleerder van Suid-Afrika (NERSA) rig om die elektrisiteitsverskaffingslisensies van die betrokke munisipaliteite, wat nie aan die lisensievereistes voldoen nie, terug te trek. Volgens Stefan Pieterse, AfriSake se woordvoerder, is die hofuitspraak slegte nuus vir klein dorpies se ekonomieë omdat die verkoop van elektrisiteit een van die hoofbronne van munisipale inkomste is. Elektrisiteit is uiteraard ook noodsaaklik vir dorpe se vervaardigingsektore. “Munisipaliteite gaan minder inkomste genereer omdat besighede hul kragvoorsiening gaan privatiseer of verskuif na die metropole. Uiteindelik word gewone mense, nie die ondernemings nie, vir die wolwe gegooi,” het Pieterse gesê. Dawie Roodt, hoofekonoom van die Efficient Group, meen die meeste groot maatskappye kry reeds hul krag direk van Eskom en sal nie so erg benadeel word nie. Roodt het gesê kleiner ondernemings sal in die toekoms op alternatiewe metodes van energieopwekking, soos kragopwekkers, moet staatmaak as Eskom die kragtoevoer afsny. Volgens Marcus Pawson, hoof van plaaslike regering en omgewingsake by AfriForum, moet elke munisipaliteit ŉ volledige geïntegreerde ontwikkelingsplan (GOP) hê. Dit behels onder meer ŉ finansiële en ekonomiese ontwikkelingsplan. Hierdie dokumente, indien dit korrek geïmplementeer word, kan ŉ kardinale rol speel om die afsny van elektrisiteit strategies te verhoed en die ekonomiese uitwerking daarvan te vermy. Pawson het verder gesê kleiner munisipaliteite het nie noodwendig kundiges wat ŉ behoorlike GOP kan opstel nie. Sonder hierdie ekonomiese en finansiële ontwikkelingsbeplanning, of met verouderde GOP’s, gaan agterstallige munisipaliteite nie in staat wees om Eskom te betaal nie. Kragonderbrekings gaan klein- en medium ondernemings se lewensvatbaarheid ondermyn en ekonomiese groei verhinder. Dit het die potensiaal om Suid-Afrika se plattelandse dorpies ekonomies te vernietig en mense se welvaart in hierdie gebiede uit te wis. “AfriForum het die swak en ondeurdagte GOP’s van baie munisipaliteite gesien en ons kan tereg bekommerd wees oor die nagevolge van Eskom se kragbesnoeiings op ondernemings, mediese dienste en ander belangrike sektore,” het Pawson gesê. “Eskom kan geensins daarop roem dat die bevel in sy guns beslis is nie. Suid-Afrika is in ŉ ekonomiese wurggreep, waar die enigste oplossing nou in die politici se hande lê met betrekking tot baie gemeenskappe se kultuur van wanbetaling, die swak administrasie van munisipaliteite, korrupsievlakke binne elke regeringsfeer en die skuldvlakke van staatsentiteite,” voer Pawson verder aan. AfriForum beplan projekte vir intensiewe deelname aan munisipale beplanning en die bekamping van korrupsie binne elke regeringsfeer.