‘Eskom wil rasplanne verskerp’Foto: Reint Dykema Volgens nuwe planne van die elektrisiteitsreus moet die nasionale rassedemografie teen 31 Maart 2020 in die maatskappy weerspieël word. “Volgens hierdie teikens het Eskom sowat 3 400, of 44%, te veel wit werknemers. Die posvlakke wat die hardste getref gaan word, is gekwalifiseerde, ervare spesialiste en middelvlakbestuur. Eskom moet nou vakbonde konsulteer oor die nuwe planne,” het Dirk Hermann, bestuurshoof van Solidariteit, gesê. “Ons is totaal verstom oor die nuwe voorstelle. Eskom beleef tans ŉ krisis en nou moet ons en ander vakbonde met hulle konsulteer oor meer aggressiewe regstellende aksie. Ons sal eerder wil praat oor hoe om die krisis te hanteer. Die poste wat nou in die visier is, is op die oomblik kritieke poste vir Eskom. Eskom moet nou alles in sy vermoë doen om alle vaardighede te behou. Van die sowat 3 400 wittes wat verminder moet word, is ongeveer 3 200 op kritieke tegniese en bestuursvlakke.” Volgens Hermann gaan Eskom sy 2020-teiken oor die volgende vyf jaar in jaarteikens volgens elke posvlak indeel. “Die verskaffing van elektrisiteit is as ŉ noodsaaklike diens verklaar en dit moet so hanteer word. Die Eskom-krisis is só groot dat dit net logies is dat daar in dié krisistyd ŉ moratorium op regstellende aksie geplaas moet word. Die laaste ding wat Eskom nou behoort te doen, is om ŉ klimaat te skep waarin enige vaardighede-werknemer nie tuis voel nie. Eskom moet nou presies die teenoorgestelde doen en jaloers oor vaardighede waak. Die grootste gevaar vir Eskom sal wees dat hulle wel hulle doelwitte bereik,” het Hermann gewaarsku. Uit dokumentasie van Eskom blyk dit dat die provinsiale demografie ook in die stel van teikens in ag geneem gaan word. In Eskom se geval kan dit egter die verlies van tegniese vaardighede vererger. Die meeste kragstasies van Eskom is in Mpumulanga geleë. In dié provinsie maak swart Afrikane 90,8% van die totale bevolking uit. Indien 1 000 mense by ŉ kragstasie sou werk, beteken dit dat slegs 92 van hulle wit, bruin of Indiër mag wees. In Limpopo, waar ŉ nuwe kragstasie soos Medupi geleë is, is 95,4% van die totale bevolking swart Afrikane. In hierdie geval sal daar slegs 46 bruin, wit en Indiër-werknemers vir elke 1 000 werknemers mag wees. Hermann voeg by dat die syferbenadering in ŉ tyd van ŉ kragkrisis absurd is. “Eskom benodig nou die beste vaardighede om Suid-Afrika se ligte aan te hou.” Lees gerus ook dr. Hermann se bydrae Eskom – die donker kant van regstellende aksie.