Bek-en-klouseer: Boere gestraf terwyl onsinnige regulasies, misdadigers siekte versprei(Foto: Maroela Media) Die tweede groot uitbreking van bek-en-klouseer binne vier maande wys dat die regering geen werklike erns het om die siekte te bekamp nie en die verspreiding daarvan selfs met onsinnige regulasies aanhelp. Só sê Tammy Breedt, VF Plus-LP en hoofwoordvoerder oor landbou. “Die verbod van drie weke op die vervoer van beeste wat die minister van landbou, Thoko Didiza, gister deur ŉ mediaverklaring aangekondig het, sal nie net ernstige gevolge vir boere inhou nie, maar sal ŉ negatiewe impak hê op verbruikers en die rooivleisbedryf.” Die besonderhede van die beperkings is nog nie in die Staatskoerant gepubliseer nie. “Teen hierdie agtergrond is dit verstommend dat die minister wel toestemming gee dat vee vir ‘rituele doeleindes’ vervoer mag word. Dit is onaanvaarbaar dat beesboere totaal lamgelê word terwyl misdadigers dié sogenaamde rituele doeleindes wyd kan misbruik om hul bedrywighede voort te sit.” Breedt sê die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling erken in ŉ oorsigverslag wat ook gister uitgereik is, dat die onwettige vervoer van diere een van die hoofoorsake is vir die verspreiding van bek- en klouseer. “Tog word geen spesiale voorstel gemaak om dit aan bande te lê nie buite deur te sê dat die ‘bedryf’ die polisie ‘aktief’ help teen oortreders. Die VF Plus het reeds vroeër vanjaar gewaarsku dat misdaad en die veiligheidsnet wat veronderstel is om die verdere uitbreking van bek-en-klouseer te voorkom, klaarblyklik vol gate is.” Met die vorige uitbreking in Mei het China ’n onmiddellike verbod geplaas op die invoer van gesplete hoefdiere en hul produkte, soos wol, vanuit Suid-Afrika. “Die voortdurende voorkoms van die siekte raak die groter Suid-Afrikaanse ekonomie direk wat steeds probeer om die gevolge van die Covid-19-regulasies af te skud. Streng beheermaatreëls is ná die wye uitbreking van 2019 in plek gestel en geld is bewillig vir veilige sones om toe te sien dat besmetting nie versprei nie. Dit is duidelik dat die uitvoering hiervan veel te wense oorlaat.” Suid-Afrika het in 2019 reeds sy internasionale status by die Wêreldorganisasie vir Dieregesondheid verloor wat ’n swaar slag vir landbou en die veebedryf in besonder was. “Die VF Plus sal opnuut in gesprek tree met die nasionale departement van landbou om wetstoepassing te laat opskerp en toe te sien dat uitvoering gegee word aan biosekuriteitsmaatreëls wat eerder die bedryf gaan help as straf soos met hierdie verbod.” Atholl Trollip, voorsitter van ActionSA in die Oos-Kaap, meen ook minister Didiza moet dringend die “onlogiese verordening” op die verbod van die vervoer van beeste hersien en herroep. “Daar moet eers ŉ verskeidenheid van ingrypings oorweeg word wat nie die lewensbestaan van die veebedryf sal verwoes nie.” Trollip sê sy organisasie versoek dat Didiza ŉ vergadering sal belê met alle belanghebbendes om ŉ verstandelike en volhoubare aksieplan te beraam wat op ŉ wetenskaplike wyse sal help om van dié verwoestende siekte ontslae te raak. “ActionSA word oorval deur klagtes en woede oor die jongste impulsiewe optrede deur die minister omdat dit dreig om die lewensbestaan van duisende boere en plaasarbeiders te verwoes. Daar is daagliks veeveilings en verkope van vee wat noodsaaklik is vir die welstand van die rooivleisbedryf en net so belangrik is vir die veiligheid van die voedselketting van miljoene Suid-Afrikaners in die land.” Trollip sê hy het begrip vir die minister se geldige behoefte om die uitbreking te beheer. “Maar ons glo dat daar meer sinvolle alternatiewe is. Volgens ons is die vrystelling dat vee vir ‘rituele slaging’ vervoer mag word arbitrêr en dus irrasioneel. As die minister glo dat daar ŉ verbod geplaas moet word op die vervoer van beeste, dan moet alle bewegings verbied word.” Trollip voeg by dit is duidelik uit hierdie onverstandige besluit dat die minister en die ANC-regering geen ander idee het hoe om bek-en-klouseer te beheer nie. ActionSA stel voor dat die departement van landbou ŉ rampbestuurspan sal aanstel in samewerking met landbou-organisasies, vakbonde, rooivleisvervaardigers en privaat veeartse.