Toetankamen. Sean M Smith / Shutterstock.com
Strictly Come Dancing, die TV-program wat bekendes met professionele dansers saamsnoer om aan 'n danskompetisie deel te neem, was blykbaar die oorsaak van 'n aantal egskeidings, verbrekings en skandale. Hierdie “Streng vloek'Word nie gehelp deur die veeleisende skedule, lang oefentye en intieme dans nie.
Streng is nie die enigste moderne vloek wat laat in die media verskyn nie. Die vloek van die Tour de France teruggekeer, met die versuim van 'n Franse ruiter om die fietswedren. Die hoop dat Julian Alaphillippe hierdie 34-jaar se droogte hierdie jaar sou beëindig, is verpletter.
Intussen is die rapper Drake aan 'n reeks gekoppel sportmislukkings oor die jare. Die vloek van die Drake was gebreekegter toe sy span (die Raptors) hul eerste basketbalkampioenskap vroeër die somer gewen het. Ander populêre kulture “vloek” rondom James Dean motor en die volgende James Bond film, het ook laat versprei.
Waaroor gaan dit? Die meeste mense glo deesdae beslis nie in bonatuurlike vloeke nie. Maar hul voorkoms in die media dui daarop dat hulle steeds 'n greep op siele het, en dat 'n goeie hoeveelheid mense steeds hul geloofwaardigheid gee.
Franse fietsryers het weer getref deur die vloek van Tour de France https://t.co/c3T2SrGBLd- BBC News (Wêreld) (@BBCWorld) Julie 28, 2019
Uit 'n wetenskaplike perspektief het vloeke rasionele verklarings. Dit verduidelik waarom mense bonatuurlike magte direk aan negatiewe gebeure toeskryf.
Byvoorbeeld, die geloof in vloeke kan voortspruit uit denkstyl. Sielkundige Daniel Kahneman het voorgestelde dat daar twee verskillende maniere van besluitneming bestaan. Stelsel 1 is outomaties, vinnig en grootliks bewusteloos. Vervolgens is hierdie stelsel intuïtief en geneig tot vooroordele en stelselmatige foute. In teenstelling hiermee is Stelsel 2 gekontroleerd, stadig, moeiteloos en lewer dit rasionele denke op. Mense glo miskien in vloeke omdat hul spontane, subjektiewe, System 1 denke oorheers.
Goedkeuring van vloeke kan ook spruit uit die begeerte om sin te maak van die wêreld; ken betekenis aan chaos toe. Waarom sien mense soms gesigte in wolke of Jesus in hul roosterbrood? Ons is geneig om betekenisvolle patrone in betekenislose geraas te vind: wat sommige mense noem apophenia en ander patternicity. In die geval van vloeke, kan dit daartoe lei dat mense skakels tussen ewekansige gebeure sien en verkeerd en ongeluk verkeerdelik toeskryf aan faktore soos toeval en menslike foute.
Wolk of draak? Phloxii / Shutterstock.com
Diegene wat in vloeke glo, kan ook vatbaar wees vir die Barnum of Forer-effek. Dit is hier waar mense verkeerdelik aflei dat algemene inligting spesifieke persoonlike relevansie het. In die konteks van vloeke, kan dit die neiging verklaar om algemene ongeluk met spesifieke, persoonlik beduidende jinks te vereenselwig.
'N Geloof in vloeke, sodra dit bestaan, word dikwels versterk deur ander sielkundige neigings.
Gelowiges in vloeke kan op soek wees na bevestigende bewyse, soos potensieel verwante slegte geluk en teenstrydige gegewens. Hierdie bevestigende vooroordeel lewer samehangende, maar logies inkonsekwente vertellings wat die vermoede van bonatuurlike kragte ondersteun.
Dit was byvoorbeeld waar van die vloek van Tutankhamun. Dit is afgelei van die algemene opvatting dat 'n vloek sou val op almal wat by die begraafplaas van 'n farao ingebreek het. Ten tyde van die uitgrawing van Tutankhamun se graf het die argeoloë geen ongeluk gely nie. Maar as gevolg van die persdekking oor “die vloek van die farao”, het die argeologiese span se sterftes en ongelukke verband hou met die vloek. Net so het die films Poltergeist en The Omen mettertyd 'n reputasie verwerf soos vervloek.
Die krag van vloeke om mense te beïnvloed spruit uit die geloof in hul waarheid. Dit spruit dikwels uit 'n eksterne lokus van beheer, waar mense nie in staat is om gebeure te beïnvloed nie. In die afwesigheid van waargenome beheer, aanvaar mense meer die geheimsinnige, eksterne kragte. Sielkundiges verwys hierna as magiese denke.
Boonop word die geloof in vloeke geassosieer met sekere persoonlikheidseienskappe. Veral toleransie vir dubbelsinnigheid en neurotisisme. Verdraagsaamheid van dubbelsinnigheid beskryf die mate waarin 'n individu kan onsekerheid moet hanteer. Mense met 'n lae toleransie vir dubbelsinnigheid is geneig om na sluiting te soek. Dit blyk uit die versuim om bewyse krities te oorweeg en tot gevolgtrekkings te spring. Hierdie faktore kan lei tot onoordeelkundige, voortydige aanvaarding van materiaal. Neurotisisme kan intussen sorg, kommer en herkou oor vloeke vergemaklik.
In uiterste gevalle kan die geloof in vloeke die vertroue in jouself en 'n mens se toekomstige sukses ondermyn. Sielkundiges verwys hierna as selfvervullende profesieë. Dit is waar geloof in 'n vloek die persepsie van onvermydelike ongeluk veroorsaak. Die blote suggestie van slegte geluk kan inderdaad negatiewe uitkomste lewer. Navorsers noem dit die Nocebo-effek.
Die invloed van vloeke spruit ook uit hul grondslag in die kultuur. Spesifiek, deur opvoeding en sosiale vertellings, word die idee van vloeke voortdurend voortbestaan. Gevolglik word hulle kultureel aanvaarbaar en in sommige gevalle aanneemlik. Byvoorbeeld, die afguns het 'n lang tradisie regoor die wêreld. Dit is afgelei van die oortuiging dat iemand wat groot sukses behaal ook die afguns van diegene rondom hulle lok en hom manifesteer as 'n vloek wat hul geluk sal ongedaan maak.
Sosiaal kan mediadekking die idee veroorsaak dat vloeke bestaan. 'N Onlangse voorbeeld is die Momo Challenge. Dit het via WhatsApp versprei en was die voorkoms van 'n grillerige, Japanse beeldhouwerk vergesel van instruksies om gevaarlike take uit te voer. Die kommunikasie het ook ongelukkige gevolge voorspel as die ontvanger nie die instruksies volg of die boodskap deurgee nie. Hierdie verhaal het virale verloop en het kinders en ouers groot angs veroorsaak.
#fakenews #factsmatter Gesels met u kinders oor aanlynveiligheid, dink aan die toegang wat u aan hulle bied, maar dit is nie nodig om hulle Momo te wys en die Momo-mite en paniek te versprei nie.
Momo-uitdaging: die anatomie van 'n hoax - BBC News https://t.co/YPgUR84LKxâ € ”Jessica Bates (@Jessica_Bates) Februarie 28, 2019
Alhoewel daar natuurlik geen wetenskaplike bewyse is om die bonatuurlike basis van vloeke te ondersteun nie, kan hulle steeds 'n kragtige sielkundige invloed op mense hê. Om in vloeke te glo, kan besluitneming, welstand en selfvertroue ondermyn. In uiterste gevalle kan hulle ook ongewone idees fasiliteer, kritiese denke ondermyn en produseer vreemde gedrag.
Ten spyte van die teendeel, is sommige vloeke dwingend. Dit sal dus interessant wees om te sien of die komende deelnemers in Strictly Come Dancing die slegte geluk met vorige reekse vermy.
Ken Drinkwater, senior lektor en navorser in kognitiewe en parapsychology, Manchester Metropolitan University en Neil Dagnall, leser in toegepaste kognitiewe sielkunde, Manchester Metropolitan University
Jy is hier: Tuis > Persoonlike > Houdingsaanpassings > Vrees en bekommernis > Waarom glo mense in vloeke?