3.1 Klassifikasies in Europa
3.2 Klassifikasie buite Europa
8.1 Godsdienstige gebruike
9 Invloed op die gesondheid
10 Verpakking en bewaring
Die oudste beskikbare getuienis van wyngeskiedenis in Europa dateer na 4 500 v.C. en kom voor in argeologiese opgrawings in Griekeland. Dieselfde opgrawings bevat ook die wêreld se vroegste getuienis van die pars van wyn. In Ou Egipte het wyn deel geword van die opgetekende geskiedenis en het daar 'n belangrike rol gespeel in hul seremonies. Spore van wyn wat dateer vanaf die tweede en eerste millenniums v.C., is ook in Sjina gevind.
Druifsoorte[wysig | wysig bron]
Klassifikasies in Europa[wysig | wysig bron]
Klassifikasie buite Europa[wysig | wysig bron]
Oesjare[wysig | wysig bron]
'n "Oesjaarwyn" is een wat gemaak is van druiwe wat alles of meestal geoes is in 'n sekere spesifieke jaar en as sulks 'n etiket het. Die meeste lande laat wel toe dat 'n oesjaarwyn 'n gedeelte mag bevat wat nie vanaf die geëtiketteerde oesjaar af kom nie. In die VSA moet 'n oesjaarwyn ten minste 95% van sy volume verkry vanaf druiwe wat in daardie jaar geoes is, om te mag dateer en etiketteer word met 'n land van oorsprong of Amerikaanse Wynbouarea (AWE) (soos die Sonoma-vallei). Indien die land van oorsprong of AWE nie op die etiket verskyn nie, is die persentasie wat vereis word slegs 85%.
'n Onlangse studie suggereer dat die oesjaar vir gewone wynverbruikers nie so betekenisvol ten opsigte van hul persepsie van wynkwaliteit is as wat huidig geglo word nie, maar dat wynproewers dit steeds van groot belang ag.
Wynproe[wysig | wysig bron]
Wynversameling[wysig | wysig bron]
Wynproduksie volgens land (2006)
Wyndruiwe groei feitlik uitsluitlik tussen die dertigste en vyftigste breedtegraad noord of suid van die ewenaar. Die heel suidelikste geleë wingerde is in die Sentraal-Otagogebied van Nieu-Seeland se Suid-eiland naby die 45ste breedtegraad, en die heel noordelikste is in Flen, Swede, net noord van die 59ste breedtegraad.
Uitvoerlande[wysig | wysig bron]
Top tien wynuitvoerlande in 2005
Sommige wynetikette stel voor dat die bottel eers 'n paar uur voor gebruik geopen moet word om die wyn te laat "asemhaal", terwyl ander weer dit aanbeveel dat dit onmiddellik gedrink moet word. Afgieting, die gebruik om wyn in 'n spesiale kraffie uit te skink net om dit te laat asemhaal, is 'n kontroversiële onderwerp in die wynbedryf. Behalwe dat dit die wyn met lug vermeng, kan afgieting met 'n filter 'n mens in staat stel om bitter afsaksels wat in die wyn kon gevorm het, te verwyder. Afsaksels kom meer dikwels voor in ouer wynbottels, maar jonger wyne baat gewoonlik meer by belugting. Gedurende belugting laat die blootstelling van die jong wyne aan die lug dikwels die geure "ontspan' en dit laat hulle gladder smaak, met beter integrasie van aroma, tekstuur en geur. Ouer wyne, aan die ander kant, "verflou" gewoonlik, of verloor hul karakter- en geurintensiteit, as belugting te lank aanhou. Ten spyte van al hierdie algemene reëls, is belugting nie noodwendig tot voordeel van alle wyne nie. 'n Wyn behoort geproe te word sodra dit oopgemaak word om vas te stel vir hoe lank dit belug moet word, of dat dit hoegenaamd nie eers gebeur nie.
Godsdienstige gebruike[wysig | wysig bron]
Wyn is 'n integrale deel van die Joodse wette en tradisies. Die Kiddush is 'n seënwens wat oor wyn of druiwesap uitgespreek word om die Sabbat of 'n Joodse heilige dag te heilig. Op Pasga word daar volgens die rabbynse leer van die mense verwag om vier glase wyn te drink. In die tabernakel en in die tempel in Jerusalem, was wyn gebruik as 'n gedeelte van die offerandediens.
In Christendom word wyn of druiwesap gebruik in die sakrament van die Nagmaal. Dit het sy oorsprong in die Evangelievertellings van die laaste keer wat Christus brood en wyn gedeel het met sy dissipels en sy volgelinge opdrag gegee het om dit voortaan te doen in herinnering aan hom (Die Evangelie volgens Lukas 22:19). Begrip oor die aard van die Nagmaal verskil onder verskillende Christendenominasies; die Rooms-Katolieke Kerk glo byvoorbeeld dat die brood en wyn verander in die werklike liggaam en bloed van Christus in 'n proses genaamd transubstansiasie. Wyn was gebruik in die Nagmaal deur alle Protestante groepe tot in 1869. 'n Metodiste-predikant Thomas Bramwell Welch (hy het later 'n tandarts geword) het die nuwe tegniek van pasteurisasie aangewend op druiwesap om die natuurlike gistingsproses daarvan te stop. Sommige Christene wat ook voorstanders van die geheelonthouersbeweging was, het daarop aangedring om van wyn na druiwesap oor te skakel, en die plaasvervanging daarvan het vinnig dwarsoor die Verenigde State gesprei. (Nietemin word die drankie steeds "wyn" genoem om in ooreenstemming te wees met die skriftuurlike verwysings.)
Die gebruik van wyn is verbode onder die wette van Islam. Iran het 'n vooruitstrewende wynbedryf gehad, maar dié het verdwyn na die Islamitiese Rewolusie in 1979.
Invloed op die gesondheid[wysig | wysig bron]
Die gesondheidseffekte van wyn (en alkoholiese drank in die algemeen) is die onderwerp van heelwat voortgaande studies.
Bevolkingstudies neem 'n J-kurwe-assosiasie waar tussen wynverbruik en die risiko van die ontwikkeling van hartsiekte. Dit beteken dat geheelonthouers en drinkers wat baie inneem beide 'n verhoogde risiko het, terwyl gematigde drinkers 'n laer risiko het. Navorsingstudies bevind ook dat matige gebruik van ander alkoholiese drank ook beskermend teenoor die hart mag wees, alhoewel die assosiasie heelwat sterker is vir wyn. Daarby bevind studies dat rooiwyn 'n hoër beskermende effek het, ook vir kankervoorkoming, as witwyn. Navorsers vermoed dat dit die geval mag wees omdat rooiwyn meer polikarbolsure het as witwyn.
Resveratrol, 'n natuurlike polikarbolsuur wat in rooiwyn voorkom, skyn om beide hartbeskermings- as chemobeskermingseffekte te hê in dierestudies. Volgens 'n studie wat in "PLoS One" publiseer is, het lae dosisse resveratrol in die dieet van middeljarige muise 'n wydverspreide invloed op die genetiese hefbome van ouderdom en mag dit spesiale beskerming vir die hart bied. Dit boots diëte na wat 20-30 persent minder kalorieë het as 'n tipiese dieet. Reveratrol word in druiweskilletjies vervaardig in antwoord op fungusinfeksie (ook tydens die blootstelling aan gis tydens die gistingsproses). Witwyn het min kontak met die skilletjies tydens die vervaardigingsproses en het dus laer hoeveelhede resveratrol.
Ander goedaardige chemiese samestellings in wyn sluit in ander polikarbolsure, anti-oksidante, en flavonoïede. Rooiwyne van die suide van Frankryk en van Sardinië in Italië het die hoogste vlakke van proantosianidien, 'n samestelling wat aangetref word in druiwepitte en wat ook vermoedelik verantwoordelik is vir die kardiologiese voordele van rooiwyn. Rooiwyne vanaf hierdie streke het tussen twee tot vier keer meer proantosianidiene as ander rooiwyne. Op sy beurt onderdruk dié chemiese stof die sintese van endotelien-1, 'n peptied wat bloedvate laat saamtrek.
'n Studie wat in 2007 gedoen is bevind dat beide rooi- en witwyne effektiewe anti-bakteriële middels is teen sekere stamme streptokokkus. In die verlede is wyn in sekere wêrelddele ook gebruik om wonde te behandel.
Alhoewel die getuienis van beide laboratoriumstudies en epidemiologiese waarnemingstudies 'n beskermingsaksie teen hartsiekte impliseer, bestaan daar tot op hede (2009) nog geen kontroleproefnames wat rapporteer op die effek van alkoholiese drank op die risiko van die ontwikkeling van hartsiekte of beroerte nie. Voorts kan oormatige inname siektetoestande soos lewersirrose en alkoholisme veroorsaak. Daarom maan die Amerikaanse Hartassosiasie mense om nie te begin drink as hulle nie reeds tevore gedrink het nie, maar vra dat mense eerder hul geneesheer moet raadpleeg aangaande die voordele en nadele van matige alkoholverbruik. 
Sulfiete kom in alle soorte wyn voor en is 'n natuurlike produk van die gistingsproses. Daarbenewens voeg baie wynmakers swaeldioksied by hul wyne om dit teen bederwing te beskerm.  Alhoewel dit gewoonlik nie 'n probleem vir die meeste mense is nie, kan diegene met asma nadelige effekte daarteenoor ondervind.
Die effek van wyn op die brein is ook bestudeer. Sommige navorsers het bevind dat wyn gemaak van die "Cabernet Sauvignon"-druifsoort die kans op Alzheimer se siekte in muise verminder, maar 'n mens moet nie uit die oog verloor dat ander navorsers bevind het dat wyn die hippokampus meer beskadig as ander alkoholiese drankies in die geval van mense wat ly aan alkoholafhanklikheid.
Verpakking en bewaring[wysig | wysig bron]
↑ Platman, Clive, "Wine: Lovely bubbly", Birmingham Post, 2002-10-02. URL besoek op 2007-10-24.
↑ Wine History Beer100.com]
↑ "Fruity character and breathing times", New Straits Times, 2005-09-18. URL besoek op 2007-10-24.
↑ Neusner, Jacob (2000). The Halakhah: An Encyclopaedia of the Law of Judaism. Boston, Massachusetts: BRILL. p. 82. ISBN 9004116176. ↑ "Almost Like Wine", Time Magazine, 1956-09-03. URL besoek op 2007-10-24.
↑ Daglia, M.; A. Papetti, P. Grisoli, C. Aceti, C. Dacarro, and G. Gazzani (2007). “Antibacterial Activity of Red and White Wine against Oral Streptococci”. Journal of Agricultural and Food Chemistry 55 (13). DOI:10.1021/jf070352q. Besoek op 2007-07-17..
Foulkes, Christopher (2001). Larousse Encyclopedia of Wine. Larousse. ISBN 2-03-585013-4. Johnson, Hugh (2003). Hugh Johnson's Wine Companion, 5th edition, Mitchell Beazley. ISBN 978-1-84000-704-6. McCarthy, Ed; Mary Ewing-Mulligan, Piero Antinori (2006). Wine for Dummies. HarperCollins. ISBN 0-470-04579-5. MacNeil, Karen (2001). The Wine Bible. Workman. ISBN 1-56305-434-5. Pigott, Stuart. Planet Wine: A Grape by Grape Visual Guide to the Contemporary Wine World. Mitchell Beazley. ISBN 978-1-84000-776-3. Robinson, Jancis (2006). The Oxford Companion to Wine, 3rd edition, Oxford: OUP. ISBN 0-19-860990-6. Zraly, Kevin (2006). Windows on the World Complete Wine Course. Sterling. ISBN 1-4027-3928-1. Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Wyn&oldid=1474003"	Kategorie: WynVersteekte kategorie: Voorbladartikels	Navigasie-keuseskerm
AlemannischAragonésÆngliscالعربيةܐܪܡܝܐمصرىAsturianuAzərbaycancaBoarischŽemaitėškaБеларускаяБеларуская (тарашкевіца)‎БългарскиবাংলাBrezhonegBosanskiБуряадCatalàMìng-dĕ̤ng-ngṳ̄НохчийнCebuanoکوردیی ناوەندیČeštinaЧӑвашлаCymraegDanskDeutschZazakiDolnoserbskiΕλληνικάEnglishEsperantoEspañolEestiEuskaraEstremeñuفارسیSuomiVõroFøroysktFrançaisArpetanFurlanGaeilge贛語GàidhligGalego𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺Gaelgעבריתहिन्दीFiji HindiHrvatskiHornjoserbsceKreyòl ayisyenMagyarՀայերենInterlinguaBahasa IndonesiaIdoÍslenskaItaliano日本語PatoisBasa JawaქართულიАдыгэбзэҚазақшаភាសាខ្មែរ한국어Къарачай-малкъарKurdîLatinaLadinoLëtzebuergeschЛаккуLimburgsLigureLumbaartLietuviųLatviešuमैथिलीМакедонскиമലയാളംМонголमराठीBahasa MelayuMirandésမြန်မာဘာသာNāhuatlNapulitanoPlattdüütschNedersaksiesनेपालीNederlandsNorsk nynorskNorsk bokmålNouormandOccitanਪੰਜਾਬੀPälzischPolskiPiemontèisپنجابیPortuguêsRuna SimiRomânăРусскийРусиньскыйСаха тылаSarduSicilianuScotsSrpskohrvatski / српскохрватскиSimple EnglishSlovenčinaSlovenščinaShqipСрпски / srpskiBasa SundaSvenskaKiswahiliதமிழ்ไทยTagalogTürkçeТатарча/tatarçaChiTumbukaТыва дылئۇيغۇرچە / UyghurcheУкраїнськаاردوOʻzbekcha/ўзбекчаVènetoTiếng ViệtWest-VlamsWalonWinarayIsiXhosaייִדיש中文Bân-lâm-gú粵語	Wysig skakels	Die bladsy is laas op 28 Julie 2016 om 12:53 bygewerk.