Duisende hektaar verwoes, 200 beeste dood in veldbrand | Maroela Media
Sowat 3 000 ha se weiding en amper 200 beeste het in die slag gebly. Foto: Verskaf
"Ek het nog nooit so iets gesien nie. Van die beeste se karkasse het heeltemal weggebrand, ander se ore het gebrand en party het doodgebrand nadat hulle vlei toe gevlug maar in die modder vasgesit het."
Só vertel Vasti du Preez, lid van die Wilgerivier-brandvereniging, oor die brand wat van Woensdagmiddag tot Donderdagoggend groot verwoesting in die Bronkhorstspruit-omgewing op die grens van Gauteng en Mpumalanga gesaai het.
Die eienaar van die amper 200 beeste wat in die slag gebly het, Lucas Skosana, boer met nagenoeg 500 beeste op sowat 600 ha wat hy by Eskom huur. Die eiendom grens aan die Kusile-kragsentrale.
"Die wind het gister verskriklik gewaai," het hy Donderdagmiddag aan Maroela Media gesê. "My bure en Eskom het kom help om die brand te blus, maar ek wag nog dat die DBV vir my sê presies hoeveel beeste ek verloor het."
Du Preez sê hulle het eerste radio-noodroepe Woensdag teen 13:00 ontvang oor die brand wat op die plaas Bossemanskraal in Gauteng ontstaan het. "Dit was 'n klein vuurtjie. Ons vermoed iemand het 'n asgat aan die brand gesteek, maar kan nie met sekerheid sê nie."
Weens die warm, droë toestande en die sterk wind het die vlamme vinnig ooswaarts in die rigting van die kragsentrale versprei, die grens met Mpumalanga oorgesteek en oor die Wilgerivier versprei, sê Du Preez.
Sy skat sowat 3 000 ha weiding en mieliereste op tussen tien en 12 plase het gebrand. "Eskom het sy brandweertrokke uitgestuur en was vandag besig om die karkasse van Lucas se beeste met grondverskuiwingsmasjinerie te begrawe."
Du Preez sê hulle het krokodil- en leeuplase in die omgewing genader om van die karkasse te kom verwyder as voer vir hul diere. "Elke plaas kon net een of twee karkasse vat, maar dit was net te veel om binne 24 uur weg te ry."
Van Skosana se beeste het sowat 50 doodgebrand, maar die res van die amper 200 wat in die slag gebly het, het ernstige brandwonde opgedoen en moes van kant gemaak word. Du Preez sê dit was hartverskeurend om te sien hoe die diere gely het.
"Die eerste klompie het die draad bestorm om te probeer wegkom. Hulle het verstrengel geraak en daar verbrand, maar die res kon toe wegkom nadat die eerste beeste die draad platgetrap het," vertel sy.
Van dié wat vlei toe gevlug het, het sommige verdrink, terwyl die vlamme die res oorval het waar hulle in die modder vasgeval het. Sommige beeste het aan inwendige brandwonde beswyk.
Teen Donderdagmiddag het stompe nog plek-plek gesmeul, maar die brand was reeds Woensdag omstreeks18:00 onder beheer. "Die wêreld is swartgebrand en dis nog baie warm," het Du Preez gesê, "maar daar is nie meer 'n vreeslike brandgevaar nie omdat daar niks oor is om te brand nie."
Sy vertel die boere van die omgewing help Skosana met voer en ander hulp. "Hulle staan hom baie mooi by."
Mens wonder altyd of hierdie brande nie met opset gestig word om die boere finansieel te laat sukkel nie. Veld slaan ook nie net aan die brand nie.
Soveel skade is gerig… hierdie veld brande is om van te skreeu?? hoeveel nog, hier oral om ons brand dit, plase word verwoes…. en my hart gaan uit na die boer wat so baie beeste moes verloor. En ek haal my hoed af vir die dapper brandweer manne wat hul lewe moet waag om die vure te stop. Die wind vererger ook al die veld brande… ons is al in September, maar die wind hou nie op. ASB ook aan almal daar buite… wees versigtig as jul n sigaret stompie by die venster uitgooi…naby enige gras…. dink aan al die… Lees meer »
Dit is hartverskeurend tragies. Sterkte aan die boer.
"Dearest honourable member" – die veld het nie vanself aan die brand geslaan nie – en dit kan, glo my, veral as dit BAIE warm is, daar glas in die gras lê – iemand het vermoedelik 'n asgat aan die brand gesteek.