Sukkelende staatsbeheerde ondernemings soek geldinspuitingPravin Gordhan, minister van openbare ondernemings (Foto: ANA) Die regering is besig om hoed in die hand by handelsbanke aan te klop vir geldelike steun vir die land se sukkelende staatsbeheerde ondernemings (SBO’s). Hieronder tel Eskom, SAL, Denel, SA Express en Prasa. Die minister van openbare ondernemings, Pravin Gordhan, en die adjunkminister van finansies, Mondli Gungubele, is opdrag gegee om befondsing vir die ondernemings te soek. Daar is nie in die begroting vir hul geldsake voorsiening gemaak nie. Die begroting is opgestel om graderingsmaatskappye te paai. Ontleders wys daarop dat SBO’s se finansies beroerd is ná die beweerde staatskaping wat gedurende president Jacob Zuma se ampstermyn plaasgevind het. Gordhan en Gungubele het bankhoofde en batebestuurmaatskappye die afgelope week besoek. Verskeie SBO’S het geldinspuitings nodig, waarvan Eskom en die SAL die mees dringendste. Eskom het twee weke gelede aangekondig dat hy in die proses is om finansieel te stabiliseer voordat by buitelandse en binnelandse kapitaalmarkte gaan nader vir kontantinspuitings. Volgens een ontleder het die stakings by Eskom oor loononderhandelinge egter die prentjie versuur. “Beleggers hou nie van die boewery wat hom by Eskom afgespeel het nie.” Gordhan en Gungubele se vergaderings met die geldlui behels ook om oplossings te vind vir die herstrukturering van SBO’S. Ontleders wys daarop dat die vergaderings genoodsaak word omdat banke nog nie hul verbod op lenings aan staatsondernemings opgehef het nie. Dit is veral Eskom wat hierdeur geraak word. Boonop word regeringswaarborge vir SBO’s nou betwyfel. Die Bankvereniging van Suid-Afrika (Basa), die Vereniging vir Spaar en Belegging (Asisa), die tesourie en die departement van openbare ondernemings sal vandag ’n verklaring uitreik oor hoe ver die proses gevorder het. Van die SBO’S wat volgens ontleders “terminaal” siek is, is Eskom, waar loononderhandelinge aan die gang is. Eskom bied ’n loonverhoging van 4,7% aan, terwyl vakbonde ’n loonverhoging van ten minste 9% eis. Die SAL en Denel word ook as uiters “siek” beskou. Denel moes onlangs by die regering aanklop om salarisse te betaal. Dit is nou die geval van SA Express waar Junie se salarisse by die regering geleen moes word. SAL het planne beraam om kostes te sny, maar dit word kwaai teengestaan deur vakbonde. Eskom, veskeie vakbonde waaronder Solidariteit, sal na verwagting hul loongesprekke vandag voortsit. Eskom se woordvoerder Kulu Phasiwe sê Eskom se raad gaan vandag ’n buitengewone vergadering hou om die unies se looneise te bespreek. Ontleders sê Eskom is bedag daarop om enige ontwrigtings, soos twee weke gelede voorgekom het, uit te skakel. Dit het groot druk op elektrisiteitvoorsiening gelaat voordat Gordhan op die laaste nippertjie ingegryp het.