Aangesien feitlik alle staatsorgane deur SED-lede oorheers is, het die party vinnig tot 'n sogenaamde "staatsparty" ontwikkel sodat na die politieke stelsel van die latere Duitse Demokratiese Republiek (DDR), wat in 1949 geproklameer is, as "partydiktatuur" verwys word.
Met die politieke omwenteling in die DDR het die SED in 1989/1990 sy oorheersende rol as staatsparty kwytgeraak, 'n nuwe program van aksie saamgestel en sy naam gewysig tot Party van die Demokratiese Sosialisme (PDS). Ná die samesmelting met die WASG het in 2007 die nuwe party Die Linke ontstaan.