Renosters, nie die enigste dier wat geteiken word nieBonné de Bod by ivoorjuwele waarop beslag gelê is. Foto: Susan Scott. Ons was vir lank onder die indruk dat stroping ’n probleem is van ander lande op die Afrika-kontinent. Maar ons is hard geruk toe ons meer as ’n 100 renosters in 2009 verloor het, en dit was maar net die begin. Vir die afgelope vyf jaar is daar jaarliks meer as ’n 1 000 renosters afgemaai. Renosterstropery is as ’n krisis gedoop en het gevorder tot ’n nasionale prioriteitsmisdaad. Maar renosters is nie die enigste wildlewe in Suid-Afrika wat geteiken word nie. Olifantstropery is ’n groot bron van kommer. Teen einde Mei is daar 40 olifante in die Krugerwildtuin gestroop en daar word voorspel dat hierdie getal gaan groei tot 97 teen die einde van hierdie jaar. Wat vertel die statistieke? In 2017 is daar 68 olifante gestroop, dubbeld die getal van 2016. Dit is duidelik dat daar ’n massiewe toename in olifantstropery is. En alhoewel dit na ’n lae getal klink in vergelyking met die getal renosters wat gestroop word, was ons op dieselfde plek met renosters in 2008 as waar ons nou met olifante is. So, hoe verseker ons dat ons nie ook oor die volgende dekade duisende olifante verloor nie? Kriminele tref nie onderskeid nie. Hierdie hoogs georganiseerde misdaadsindikate sal doodmaak dit waarin hulle waarde sien. Daar is tussen twaalf en vyftien stroperbendes op enige gegewe tyd in die wildtuin, ’n olifant in sig, en ’n relatief maklike skoot wat afgevuur sal word. Ook kommerwekkend is die onenigheid tussen Afrika-lande met betrekking tot die beste manier om olifantbevolkings te beskerm. Onder die Konvensie op Internasionale Handel in Bedreigde Spesies van Wilde Fauna en Flora (Cites) – die verdrag wat die handel in diere, liggaamsdele van diere, en plante beheer – word meeste Afrika-olifantbevolkings in die Konvensie se Aanhangsel I gelys. Hulle word dus op die hoogste internasionale vlak beskerm en daar kan nie met die lewende dier, of enige deel van die dier, handel gedryf word nie, want daar is ’n verbod op alle kommersiële handel. Tog word vier lande se olifantbevolkings, insluitende Suid-Afrika s’n, in Cites se Aanhangsel II gelys, wat beteken dat hulle minder bewaring geniet, en dat hul ivoor moontlik verhandel kan word, solank dit nie vir die spesie nadelig is nie. Olifantbevolkings is dus op ’n meer as een manier gelys, wat hul bewaring net soveel moeiliker en meer ingewikkeld maak. Volgens die Afrika-olifantkoalisie, ’n konsortium wat 29 lande verteenwoordig, is die antwoord om ’n verbod op alle handeldryf in ivoor op nasionale en internasionale vlakke te plaas. Dit is dus nie ’n gebrek aan aksie op die hoogste vlak nie, maar die meningsverskille tussen hierdie owerhede, wat moontlik ernstige gevolge vir die spesie kan inhou. Dit is baie soortgelyk aan die omstandighede betreffende die wettige handeldryf in renosterhoring. Daar is mense en lande wat ten gunste daarvan is, en daar is mense en lande wat dit ten sterkste veroordeel. As ons nie ’n ooreenkoms oor beide renosters en olifante kan bereik nie, sal die diere uiteindelik onder ons besluiteloosheid moet ly. Dan is daar die stil uitsterwing van kameelperde. Die situasie waarin die langnekke verkeer, is seker een van dié wat die meeste misgekyk word. Kameelperde is nie deel van die nuusopskrifte nie, want ons is onder die indruk dat hulle oral voorkom. Maar die skokkende werklikheid is egter dat hul getalle die afgelope dertig jaar met 40% gedaal het en vandag is daar ’n skrale 80 000 oor in Afrika. Daar is verskeie redes hiervoor. Eerstens habitatverlies: groter dele land word vir landbou gebruik. Maar ook, net soos renosters en olifante, word kameelperde gestroop en verskil die redes wat aanleiding gee tot die stropery van kameelperde in verskillende lande. In Tanzanië word daar geglo dat kameelperdbrein en beenmurg MIV kan genees. In ander gebiede word hulle vir hul velle gestroop om klere, sakke en skoene van te maak. Daar word selfs armbande en hangertjies uit hul hare gemaak en ’n kameelperd se stert word as ’n gesogte simbool van outoriteit beskou. Die stropingsprobleem in ons land is groot in omvang en ons moet die erns daarvan besef. Stroping en die onwettige handeldryf in wildlewe en wildleweprodukte is ’n massiewe kriminele besigheid. En die sindikate sal alles in hul vermoë doen om hul besigheid aan die gang te hou. Ons moet nie daarna kyk as “Kan ons dit wen of nie?”, maar eerder poog om dit stadig maar seker (met optimale kennis) die hoof te bied. Sosiale media is ’n wonderlike platform, dis gratis en maklik om te gebruik en die besluitnemers neem kennis hiervan. Gaan lewer kommentaar oor die kwessies wat vir jou belangrik is. En dan is daar natuurlik die tradisionele pos! Dit mag dalk ouderwets klink, maar dit werk. Skryf ’n brief aan jou parlementslid of direk aan die departement van omgewingsake. Donasies help ook altyd, maar doen eers jou huiswerk om seker te maak jy kies die regte organisasie of inisiatief.