JY LEES NOU 8 dinge wat jy moet weet oor belasting
Ter illustrasie. Foto: Gallo Images/Getty Images .
Jy het pas jou heel eerste werk losgeslaan en nou moet jy boonop begin belasting betaal.
Allereers moet jy as 'n nuwe belastingbetaler registreer. Jou werknemer het sekere wetlike pligte, en natuurlik jy ook.
Onthou: As jy nie in Jan Taks se goeie boekies bly nie, kan jy mettertyd swaar beboet word – of selfs welkome terugbetalings misloop.
Kom ons kyk hoe jy die belastingreis begin.
1. Hoe werk belastingjare?
Die huidige belastingjaar strek byvoorbeeld van 1 Maart 2021 tot 28 Februarie 2022 (29 Februarie in die geval van 'n skrikkeljaar).
Dus word jy belas vir jou inkomste tussen die genoemde datums en word dit die 2022-jaar van assessering (oftewel belastingaanslag) genoem.
2. Hoeveel moet ek betaal?
Dit verander gewoonlik elke jaar. Vir die 2022-jaar moet jy inkomstebelasting betaal:
as jy meer as R87 300 per jaar verdien en jonger as 65 is;
as jy ouer as 65 is, maar nog nie 75 nie en meer as R135 150 per jaar verdien; of
as jy 75 jaar en ouer is en meer as R151 100 verdien. Die koers wat jy betaal, hang af van faktore soos jou inkomste en jou ouderdom. Die koers vir mense wat R216 200 en minder verdien, is byvoorbeeld 18%. Jy sal die glyskale op die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) se webtuiste vind. Jou werk se menslikehulpbronneafdeling, 'n rekenmeester of 'n SAID-kantoor kan dit aan jou verduidelik.
3. Wat doen my werkgewer?
Hulle hou die belasting wat jy op jou salaris verdien terug en betaal dit maandeliks aan die SAID. Dan hoef jy dit nie self te doen nie. Dit word werknemersbelasting genoem en staan gewoonlik as PAYE op jou salarisstaat.
Sekere bedrae kan van jou salaris afgetrek word voor werknemersbelasting uitgewerk word, soos geld wat jy kan spaar vir pensioen, jou mediesefondspremie en sekere versekerings-premies.
Jou werknemer sal gewoonlik nie namens jou 'n belastingopgawe indien nie; jy moet dit self doen.
4. Wat moet ek doen?
Jy moet seker maak jy is geregistreer as 'n belastingbetaler. Jy moet jaarliks jou belastingopgawe indien en seker maak jy betaal jou belasting indien jou werkgewer dit nie outomaties doen nie.
Registreer so vir belasting:
Op die SAID se gratis elektroniese belastingopgawediens, eFiling. As jy nog nie 'n persoonlike inkomstebelastingnommer het nie, sal die SAID jou outomaties registreer en 'n belastingverwysingsnommer aan jou uitreik. Jy kan dit ook op die MobiApp doen. Jy moet 'n geldige Suid-Afrikaanse ID besit.
Jou werkgewer kan jou op eFiling registreer.
Jy kan fisiek na jou naaste SAID-tak gaan, maar onthou, instapbesoekers kan dalk weens die pandemie beperk word.
As jy onseker is of jy geregistreer is, vra jou werkgewer of bel die SAID-sentrum by 0800-00-7277.
Die SAID sal net jou belastingnommer uitgee aan jou belastingpraktisyn of iemand met volmag om jou belastingsake te hanteer.
5. Hoe dien ek my belastingopgawe in?
Jy moet jou jaarlikse opgawe tussen Julie en einde November indien. Vir maatskappye en mense met hul eie ondernemings werk die indieningstyd effens anders; vind op sars.gov.za meer daaroor uit.
Jy kan dit met behulp van 'n rekenmeester doen of self op eFiling. Die webtuiste sit uiteen watter stawende dokumente jy benodig, soos 'n bewys van mediesefondsbydraes.
6. Wie hoef nie belastingopgawes in te dien nie?
Dis slegs mense vir wie ál die onderstaande geld:
Jou totale inkomste/salaris voor belasting (bruto inkomste) vir byvoorbeeld die 2020- aanslagjaar oorskry nie R500 000 nie. (Die bedrag sal jaarliks verander.)
Jy het vir die volle aanslagjaar net 'n inkomste van een werkgewer ontvang.
Jy het geen bykomende inkomste soos 'n motortoelae, werkmotor, reistoelae of huurinkomste nie.
Jy eis nie belastingaftrekkings vir mediese uitgawes of aftree-annuïteitsbydraes (buiten jou werkgewerskema) nie.
7. Wat is 'ander' inkomste en moet dit verklaar word?
Ja, jy betaal belasting op enige bykomende inkomstestroom, soos vryskutwerk bo en behalwe jou voltydse werk, beleggings en die uithuur van eiendom.
8. Wat gebeur as jy opgawes laat indien?
Jy betaal 'n boete. Hoe langer jy versuim, hoe meer kan jy beboet word. Daar word maandeliks 'n vaste bedrag as administratiewe nienakomingsboete gehef, gegrond op jou belasbare inkomste, en dit kan wissel van R250 tot R16 000 per maand.