PressReader - Beeld: 2017-07-14 - Af­ge­dank­tes ná 4 jaar van plaas ge­sit
Af­ge­dank­tes ná 4 jaar van plaas ge­sit
Regs­lui be­sorg oor be­slis­sing
Beeld - 2017-07-14 - Nuus - Je­an­ne­Ma­rié Ver­sluis
’n Groep af­ge­dank­te wer­kers wat van ’n plaas in die Wes-Kaap af­ge­sit is, sal nie lan­ger hul neus kan op­trek vir die sink­hui­sies wat as nood­ver­blyf aan hul­le verskaf word nie.
Die kon­sti­tu­si­o­ne­le hof het gis­ter be­veel die wer­kers moet bin­ne drie maan­de van die plaas pad­gee. Die me­tro­raad van Kaap­stad moet vyf woon­een­he­de by Wol­we­ri­vier aan hul­le be­skik­baar stel.
Regs­lui vir Men­se­reg­te (LHR) het sy te­leur­stel­ling oor die uit­spraak uit­ge­spreek. Lou­i­se du P­les­sis, pro­ku­reur van LHR, sê daar word met so ’n ver­skui­wing ag­ter­uit­ge­boer. Die wer­kers be­hoort huis­ves­ting van die­self­de stan­daard te kry as waar­aan hul­le ge­woond is.
Die me­tro het vroe­ër ver­blyf aan die af­ge­set­te wer­kers ge­bied, maar hul­le wou dit nie hê nie en wil ook nie van Plaas 1676 in die Mul­ders­vlei-dis­trik skuif nie.
Clay­ti­le Joos­ten­berg B­rick, die steen­fa­briek vir wie hul­le ge­werk het, be­sit die grond. Die fa­briek het die wer­kers van 2006 tot 2011 af­ge­dank weens wan­ge­drag.
Die wer­kers het nie hul af­dan­king be­twis nie en ’n uit­set­tings­be­vel is in die land­dros­hof in Bell­vil­le be­kom.
In Maart 2016 het die grond­ei­se­hof hul uit­set­ting be­krag­tig en ge­sê dit is die staat se uit­sluit­li­ke plig om be- hoor­li­ke huis­ves­ting te verskaf, nie pri­va­te bur­gers s’n nie.
Die wer­kers is toe kon­sti­tu­si­o­ne­le hof toe.
Die een­he­de by Wol­we­ri­vier was die twee­de aan­bod van ver­blyf wat die me­tro aan hul­le ge­doen het.
Die groep moes teen 17 Maart sê of hul­le dit aan­vaar. Hul­le het ge­kla dit is te ver van hul werk­plek en die kin­ders se skool en hul­le was nie te­vre­de met die sink­mu­re nie.
Die kon­sti­tu­si­o­ne­le hof het ge­sê hy aan­vaar die woon­een­he­de in Wol­we­ri­vier kwa­li­fi­seer as ge­skik.
Die kla­ers sê nie pre­sies waar hul­le nou werk en wat die af­stand daar­heen is nie. Hul­le sê ook nie op wat­ter ma­nier hul­le gaan swaar­kry as hul­le Wol­we­ri­vier toe trek nie.
Hul­le dwing die hof dus om ’n waar­de­oor­deel te doen oor wat bil­lik en reg­ver­dig is.
Die me­tro noem dié woon­een­he­de van 26,5 m² nood­be­hui­sing­struk­tu­re. Dis ’n lig­te staal­struk­tuur met sink­mu­re. Die hui­se het twee ver­trek­ke, ’n bin­ne­toi­let en ’n was­bak.
By Wol­we­ri­vier is die wa­ter- en kragin­fra­struk­tuur vol­tooi, gruis­paaie ge­lê en dit sal om­hein word, lui die uit­spraak.
Daar kan nie van Clay­ti­le ver­wag word om hul­le gra­tis te huis­ves ter­wyl sy hui­di­ge wer­kers be­na­deel word nie.
Die hof het ge­sê Clay­ti­le het die af­ge­dank­tes ja­re lank ge­huis­ves. Hul­le het se­dert 8 De­sem­ber 2012, toe hul ver­blyf­reg be­ëin­dig is, gra­tis daar ge­woon.
As hul­le nie gaan nie, mag die bal­ju hul­le ver­wy­der, in­dien no­dig, met die po­li­sie se hulp.
Clay­ti­le het aan­ge­bied om tot ein­de van­jaar die af­ge­set­te wer­kers se kin­ders tus­sen Wol­we­ri­vier en hul skool te ver­voer.
LHR sê hy het ge­hoop die hof sou die reg ont­wik­kel oor wat “ge­skik­te al­ter­na­tie­we ver­blyf” be­hels vir plaas­be­wo­ners so­dat dit pro­gres­sief is en ’n bil­li­ke las op grond­ei­e­naars plaas om te help om al­ter­na­tie­we ver­blyf te verskaf.
Die uit­spraak ver­plet­ter e­ni­ge hoop dat die Wet op die Uit­brei­ding van Se­ker­heid van Ver­blyf­reg (Es­ta) ge­bruik kon word vir ra­di­ka­le lan­de­li­ke trans­for­ma­sie. LHR sê die im­pli­ka­sies van die uit­spraak is dat daar wei­nig ver­skil is tus­sen ver­blyf wat verskaf moet word vir die mees­te ka­te­go­rieë Esta­be­set­ters ver­ge­le­ke met die on­wet­ti­ge be­set­ters on­der die Wet op die Voor­ko­ming van die On­wet­ti­ge Uit­set­ting van Plak­kers. Dié is meest­al van toe­pas­sing op on­wet­ti­ge be­set­ting in ’n ste­de­li­ke ge­bied.
Dis te­leur­stel­lend dat die hof ver­blyf wat so­wat 30 km van die plaas is, be­skou het as re­de­lik. Die ver­skui­wing na Wol­we­ri­vier maak dit vir dié men­se on­moont­lik om werk te kry, sê LHR.