Leer hulpeloosheid - Wat dit is en waarom dit gebeur
Wanneer slegte dinge gebeur, is ons daarvan oortuig dat ons sal doen wat nodig is om die situasie te verander. Navorsing oor wat bekend staan ​​as geleerde hulpeloosheid, het getoon dat wanneer mense voel dat hulle nie beheer het oor wat gebeur nie, hulle geneig is om bloot te gee en hul lot te aanvaar.
Wat word geleer hulpeloosheid?
Geleerde hulpeloosheid kom voor wanneer 'n dier herhaaldelik aan 'n aversive stimulus onderwerp word wat dit nie kan ontsnap nie.
Uiteindelik sal die dier ophou om die stimulus te vermy en op te tree asof dit heeltemal hulpeloos is om die situasie te verander. Selfs wanneer geleenthede om te ontsnap aangebied word, sal hierdie geleerde hulpeloosheid enige optrede voorkom.
Terwyl die konsep sterk gekoppel is aan dieresielkunde en -gedrag, kan dit ook van toepassing wees op baie situasies waarby mense betrokke is.
Wanneer mense voel dat hulle nie beheer oor hul situasie het nie, kan hulle ook op 'n hulpelose manier begin optree. Hierdie onaktiwiteit kan mense lei om geleenthede vir verligting of verandering te ignoreer.
Die ontdekking van geleerde hulpeloosheid
Die konsep van geleerde hulpeloosheid is per ongeluk deur sielkundiges Martin Seligman en Steven F. Maier ontdek. Hulle het aanvanklik hulpeloos gedrag in honde waargeneem wat klassiek gekondisioneer was om 'n elektriese skok te verwag nadat hulle 'n toon gehoor het.
Later is die honde in 'n pypkas geplaas wat twee kamers bevat wat geskei is deur 'n lae versperring.
Die vloer is aan die een kant geëlektrifiseer, en nie aan die ander kant nie. Die honde wat voorheen aan die klassieke kondisionering onderwerp is, het geen pogings om te ontsnap gemaak nie, alhoewel die skok eenvoudig nie oor 'n klein versperring gespeel word nie.
Om hierdie verskynsel te ondersoek, het die navorsers 'n ander eksperiment uitgedink.
In groep een is die honde vir 'n tydperk in die harnas vasgemaak en dan vrygelaat.
Die honde in die tweede groep is in dieselfde selle geplaas, maar is blootgestel aan elektriese skokke wat vermy kon word deur 'n paneel met hul neuse te druk.
Die derde groep het dieselfde skokke as dié in groep twee gehad, behalwe dat diegene in hierdie groep nie die skok kon beheer nie. Vir die honde in die derde groep was die skokke heeltemal ewekansig en buite hul beheer.
Die honde is dan in 'n pypboks geplaas. Honde van die eerste en tweede groep het vinnig geleer dat die hindernis gespring en die skok uitgeskakel het. Diegene van die derde groep het egter geen pogings probeer om weg te kom van die skokke nie. As gevolg van hul vorige ondervinding het hulle 'n kognitiewe verwagting ontwikkel dat niks wat hulle gedoen het die skokke sou voorkom of uitskakel nie.
Leer hulpeloosheid in mense
Die impak van geleerde hulpeloosheid is getoon in verskillende diersoorte, maar die effekte daarvan kan ook by mense gesien word.
Oorweeg een dikwels gebruikte voorbeeld: 'n Kind wat swak presteer op wiskunde toetse en opdragte, sal vinnig begin voel dat niks wat hy doen, 'n uitwerking op sy wiskundeprestasie sal hê nie. Wanneer hy later met enige tipe wiskunde-verwante taak gekonfronteer word, mag hy 'n gevoel van hulpeloosheid ervaar.
Geleerde hulpeloosheid is ook geassosieer met verskeie verskillende sielkundige afwykings. Depressie, angs, fobies , skaamte en eensaamheid kan almal vererger word deur geleerde hulpeloosheid.
Byvoorbeeld, 'n vrou wat skaam voel in sosiale situasies, kan uiteindelik begin voel dat daar niks is wat sy kan doen om haar simptome te oorkom nie. Hierdie sin dat haar simptome uit haar direkte beheer is, kan haar laat ophou om te probeer om haarself in sosiale situasies te betrek, waardeur haar skaamte selfs meer uitgespreek word.
Navorsers het egter bevind dat geleerde hulpeloosheid nie altyd oor alle instellings en situasies veralgemeen nie.
'N Student wat ervare hulpeloosheid met betrekking tot die wiskunde-klas ervaar, sal nie noodwendig dieselfde hulpeloosheid ervaar as hy met die berekeninge in die werklike wêreld uitgedaag word nie. In ander gevalle kan mense geleerde hulpeloosheid ervaar wat oor 'n wye verskeidenheid situasies veralgemeen.
So, wat verduidelik waarom sommige mense geleer hulpeloosheid ontwikkel en ander nie? Hoekom is dit spesifiek vir sommige situasies, maar meer globaal in ander?
Baie navorsers glo dat toeskrywing of verklarende style 'n rol speel in die bepaling van hoe mense beïnvloed word deur geleerde hulpeloosheid. Hierdie siening dui daarop dat 'n individu se kenmerkende styl van gebeurtenisse verduidelik help om te bepaal of hulle geleerde hulpeloosheid ontwikkel of nie. 'N Pessimistiese verklarende styl word geassosieer met 'n groter waarskynlikheid om geleerde hulpeloosheid te ervaar. Mense met hierdie verduidelikende styl is geneig om negatief as onafwendbaar en onvermydelik te beskou en is geneig om persoonlike verantwoordelikheid vir sulke negatiewe gebeure te neem.
So, wat kan mense doen om geleerde hulpeloosheid te oorkom? Kognitiewe gedragsterapie is vorm van psigoterapie wat voordelig kan wees om die denkpatrone en gedragspatrone te oorkom wat bydra tot geleerde hulpeloosheid.
Geleerde hulpeloosheid kan 'n groot impak hê op geestesgesondheid en welsyn. Mense wat geleer hulpeloosheid ervaar, sal ook simptome van depressie, verhoogde stresvlakke en minder motivering ervaar om hul fisiese gesondheid te versorg.
As jy voel dat geleerde hulpeloosheid dalk 'n negatiewe impak op jou lewe en gesondheid het, oorweeg dit om met jou dokter te praat oor stappe wat jy kan neem om hierdie tipe denke aan te spreek.
> Chang, EC, Sanna, LJ. Affektiwiteit en sielkundige aanpassing oor volwasse geslagte: sleep die pessimistiese verklarende styl steeds uit ?. Persoonlikheid en individuele verskille. 2007; 43: 1149-1159.
> Christensen, AJ, Martin, R, & Smyth, JM. Ensiklopedie van Gesondheidsielkunde. New York: Springer Science & Business Media; 2014.