Groot hofsake oor verpligte inenting winkDirk Hermann. Solidariteit gaan minstens vier groot hofsake voer sodat daar regsekerheid verkry kan word rakende verpligte inentings teen Covid-19. “Dit is absoluut noodsaaklik om regsekerheid hieroor te kry en dit sal tot almal se voordeel wees,” sê Dirk Hermann, bestuurshoof van Solidariteit. Solidariteit het in Desember meer as 300 navrae oor verpligte inenting gehad. “Die eerste dissiplinêre stappe en selfs uitsluitings het begin. Ons kan nie 300 plus hofsake voer nie, maar ons kan strategiese sake voer wat presedente skep en regsekerheid vir almal gee.” Die eerste groot saak is teen die Universiteit van die Vrystaat (UV) oor sy inentingsbeleid wat op 14 Februarie in werking tree. Dié beleid is reeds in November deur die universiteit se raad goedgekeur. “Die beleid impliseer dat die universiteit niemand dwing om ingeënt te word nie, maar dat die instansie die reg het om inenting te vereis as jy toegang tot die instansie se persele wil hê om ons personeel en studente te beskerm,” het prof. Francis Petersen, UV-rektor en visekanselier, destyds gesê. Solidariteit sal Woensdag tydens ’n mediakonferensie meer inligting bekend maak oor die saak teen die UV se inentingsbeleid. Volgens Hermann doen werkgewers tans elkeen wat hulle wil wanneer dit by inentings kom. “Van die mees skreiende voorbeelde is dat dit al hoe duideliker begin word dat daar sommige werkgewers is wat die pandemie en inentings misbruik as ŉ verskoning om personeel af lê sonder om die regte prosedures te volg. Dit is onaanvaarbaar – veral in hierdie land wat die hoogste werkloosheidskoers ter wêreld het. Een van die groot redes hiervoor is dat daar groot onsekerheid oor die werklike regsposisie is.” Wanneer dit by die staat kom, is dit nie goed as presedente van dwang geskep word nie, sê Hermann. “Veral in Suid-Afrika moet ons staatsdwang absoluut beperk. Ongelukkig is daar sekere werkgewers wat selfs die staat met dwang wil troef. Dit gaan dus nie bloot oor inent of nie inent nie, maar ook oor die beskerming van die reg om self te kan besluit. Vandag is dit inentings, môre is dit iets anders.” Solidariteit se Navorsingsinstituut het omvattende navorsing gedoen en bevind dat entstowwe wel risiko’s afbestuur. “Ons verslag hieroor is beskikbaar en algemeen bekend. Ons is ook deurlopend besig om ons verslae by te werk en seker te maak dat wanneer nuwe variante opduik of ander veranderlikes vorendag kom, dit ingesluit word.” Volgens Hermann is daar egter groot verskille hieroor onder hul lede. “Ons verwelkom robuuste debat, solank dit gesonde debat is en die verdeeldheid van die samelewing oor hierdie debat nie weerspieël word binne ons gemeenskap nie. (Argieffoto ter illustrasie: Unsplash) “Solidariteit het ook bevind dat verpligting teenproduktief vir enige entstofveldtog is. Dit skep weerstand, skaad vertroue en verbreek verhoudings. Internasionale tendense wys ook dat lande wat suksesvol met hul inentingsprogram was, nie inentings verpligtend gemaak het nie, veral nie in die werkplek nie. “Selfs voorstaanders van entstowwe stem saam dat verpligting eerder negatief vir die entstofprogram sal wees. Enigeen wat pro-inenting is, moet dus anti-verpligting wees. Covid-19 en entstowwe gaan nog lank met ons wees. Entstofverpligting is ŉ kort pad, maar gaan op die lang pad teenproduktief wees. Die antwoord lê eerder in baie minder staat en veel meer desentralisering tot op huisdoktervlak. Hoe verder van die staat, hoe groter die vertroue en hoe meer sal die opname wees.” Solidariteit glo aan vryheid van keuse en ŉ eenvoudige oorkoepelende benadering deur werkgewers sal nie reg wees nie, sê Hermann. “Die departement van arbeid se direktiewe oor verpligte inentings bevestig dit. Werkplek-analises moet gedoen word en alternatiewe moet gesoek word. Verpligting is die uitsondering. Solidariteit se regsopinie bevestig dit ook. Ons glo dus dat dit die regsposisie is. Baie werkgewers steur hulle egter nie aan die reg nie en het hul eie interpretasies. “Om die hele debat oor immuniteit tot entstowwe te verskraal, is ŉ totale vereenvoudiging van die hele kwessie. Natuurlike immuniteit speel ook ŉ groot rol wat in ag geneem moet word. Omikron het dit weer duidelik gemaak. Tienduisende mense, baie meer as wat in dieselfde tydperk ingeënt is, is deur Omikron geïnfekteer, wat Suid-Afrika baie nader aan kudde-immuniteit gebring het. Dit moet in ag geneem word. ŉ Eenvoudige entstofverpligting ignoreer die belangrikheid van natuurlike immuniteit.”