Suid-Afrika se mense weet te min van die verlede af en ons doen te min moeite om onsself in te lig. Ons lees te min en praat te min oor ons erfenis. Eintlik is die onderwerp van die ‘geskiedenis’ iets wat mense graag vermy in Suid-Afrika. Dit word gedoen omdat mense nie belangstel in mekaar se stories nie. Daarom is daar in baie Afrikaanse skole nie eens die vak ‘Geskiedenis’ as opsie nie. Die verlede word dus gerieflikheidshalwe geïgnoreer, omdat mense nie hou daarvan om na andere se stories te moet luister nie. Dit is so erg dat ’n invloedryke instelling soos die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns ingespan word in ’n poging om dinge stil te swyg.
Was dit nie vir president Mandela wat opgestaan het en gesê het hy aanvaar die verslag nie, dan kon die storie baie anders geëindig het. En sonder die WVK sou ek seker vandag moes oorlog maak teen mense wat ek liefhet – met ’n geweer in die een hand en ’n Bybel in die ander.
Maar terug by die Akademie vir Wetenskap en Kuns, in 2012 stel die Akademie mos toe nou ’n boek vry, ’n sogenaamde ‘Geskiedenis van Suid-Afrika: Van voortye tot vandag’. Daardie boek was ook maar niks anders as ’n mooi manier om te sê ‘bly liewer stil, hou asseblief julle monde nie’. Behalwe vir die hoofstukke wat die apartheidsbeleid verdedig, fokus die boek meestal op die geskiedenis van minderhede.
Maar toe gaan publiseer hulle ’n ‘Geskiedenis van Suid-Afrika’ waarin die naam ‘Charlotte Maxeke’ nie eens verskyn nie.
Mense ken nie die ANC se geskiedenis nie. Die ANC, en sy voorgangers, was vir die grootste gedeelte van sy bestaan besig met ’n proses van vreedsame verset binne die parlementêre perke. Dit het reeds al in die 19de eeu in die Kaap begin, en deurgeloop, verby die stigting van die Unie, en later, toe swart Suid-Afrikaners finaal van hul stemreg ontneem was. Die 1950’s was die glorie era van geweldlose verset binne die ANC. In Nelson Mandela se boek ‘Long Walk to Freedom’ (as ek reg onthou is dit in daardie boek of dan in ’n ander boek wat ek gelees het) word daar vertel hoe die pasifis en Nobelpryswenner doktor Albert Lithuli, gewelddadig deur die owerhede behandel was. Die ANC se vreedsame verset is telkens met geweld begroet. Oor, en oor, en oor.
Dit is jammer dat die ANC nie altyd daarin kon slaag om van bevrydingsbeweging tot goeie regering oor te gaan nie. Vir baie Suid-Afrikaners wat egter uit die land uitgejaag was en in reservate geprop was, of stilgemaak was deur geweld of sensuur, is die sogenaamde ‘nuwe’ Suid-Afrika ’n welkome plek.