Shoba, F. M. (Feziwe Martha) (2001-12)
AFRIKAANSE OPSOMMING: Fonetiek en fonologie is die studie van die spraakklanke van tale. Fonetiek sien om na die beskrywing en klassifikasie van spraakklanke. Fonologie daarenteen is verantwoordelik vir die klankpatrone van spraakklanke in 'n gegewe taal nl. die klankinventaris, die toelaatbare sekwensies en hoe die klanke omvorm word in wisselende omstandighede, dit wil se die fonologiese proses. Hierdie studie ondersoek die manier waarop foneties-fonologiese inligting in Suid-Afrikaanse woordeboeke, veral die van die Nguni-tale, vergestalt word. Woordeboeke word gesien as gesaghebbende linguistiese werktuie en die foneties-fonologiese aspekte van taal kom as 'n vername informasiekategorie daarin voor. Die woord as linguistiese eenheid bestaan uit spraakklanke wat op hul beurt beide as fonologiese eenhede sowel as fonetiese entiteite beskou word. Die foneties-fonologiese komponent van die leksikale eenheid speel 'n betekenisvolle rol in die toegang tot die gesproke vorm van die opgetekende taal. Die kritiese analise en evaluasie van Nguni-woordeboeke oorweeg die huidige benaderings wat betrekking het op die aanbieding van beide segmentele en suprasegmentele kenmerke van spraakklanke. Tweedens toon dit ook die tipes uitspraakinformasie wat leksikografies relevant is vir die deeglike uiteensetting van die inligting. Alhoewel foneties-fonologiese inligting die mees algemene verskynsel in alle woordeboektipes is, is daar nietemin probleme met die aanbieding daarvan. Uit die evaluasie van Nguni woordeboeke blyk dit dat ontoereikendhede en inkonsekwensies voorkom. Dit is toe te skryf aan die gebrek aan leksikografiese beplanning en die tekort aan deeglike toepassing van leksikografiese beginsels. Dit blyk uit die ondersoek dat uitspraakinformasie 'n essensiele komponent van die woordeboekinskrywing bly. Die insluiting van foneties-fonologiese inligting verg leksikografiese beplanning wat gebaseer is op 'n linguistiese teorie primer gefokus op praktiese leksikografie. Die algemene riglyne wat in hierdie studie aangebied word dwing leksikograwe om innoverende maatreels toe te pas by die hantering van uitspraak. Die voorgestelde benaderings vir woordeboeke van die toekoms sal die toeganklikheid tot hul inhoud verhoog indien die benaderings harmonieer word. Die slotsom is dat leksikografiese produkte in die veeltalige Suid-Afrika die gesproke vorm van die verskillende tale moet dokumenteer beide as 'n algemene rekord en ook vir pedagogiese doeleindes. 'n Goeie fonologiese en fonetiese beskrywing van die amptelike tale is ook van belang veral in die ontwerpstadium van die woordeboek. Die leksikogafiese benaderings wat gevolg word in die behandeling van enige linguistiese informasie moet gegrond wees op (a) funksionele kriteria van die saamgestelde woordeboek en (b) ook op die vaardighede van die voorgestelde gebruiker.
Please refer to this item in SUNScholar by using the following persistent URL: http://hdl.handle.net/10019.1/52562