Verhoor kom vir ‘finansier’ van volksmoord in RwandaFelicien Kabuga. (Foto: Simon Wohlfahrt/AFP) Die beweerde finansier van die volksmoord in Rwanda byna 30 jaar gelede se verhoor sal Donderdag in Den Haag, Nederland, begin. Felicien Kabuga staan tereg op aanklagte van volksmoord en misdade teen die mensdom vir sy beweerde rol in die slagting van byna ŉ miljoen mense – die meeste van hulle van die Tutsi- etniese groep, maar ŉ aantal Hutu’s is ook in die proses vermoor. Die beskuldigde het destyds by sy eerste verskyning in 2020 onskuldig gepleit op die aanklagte teen hom. Kabuga sal na verwagting Donderdag om 08:00 voor ŉ tribunaal van die Verenigde Nasies (VN) verskyn. Aanklaers en die verdediging sal Donderdag en Vrydag hul openingsverklarings maak, waarna bewyse in die saak vanaf 5 Oktober voor die tribunaal gebring sal word. Aanklaers beweer dat Kabuga, wat eens op ŉ tyd in welvaart in Rwanda gelewe het, gehelp het om boodskappe van haat in die media te versprei wat tot die moord van die etniese Tutsi’s gelei het. Hy het glo ook burgermaggroepe, bestaande hoofsaaklik uit die meerderheidsgroep, die Hutu’s, in 1994 gefinansier. Kabuga, nou in sy 80’s, is in Mei 2020 in Frankryk in hegtenis geneem nadat hy die polisie in verskeie lande vir die laaste kwarteeu ontduik het. Hy is daarna na die VN se Internasionale Residuele Meganisme vir Kriminele Tribunale (IRMCT) in Den Haag oorgeplaas. Hierdie meganisme is ingestel om die werk van die nou ontbinde oorlogsmisdaadtribunaal van Rwanda voort te sit. Kabuga sou aanvanklik in die hof in Arusha verskyn het, maar regters het beslis dat hy in Den Haag sal bly “totdat anders besluit word”. Kabuga is glo sieklik en het in Augustus in ŉ rolstoel voor die tribunaal verskyn. Die regters het in Junie die verdediging se beswaar van die hand gewys en beslis dat Kabuga inderdaad medies geskik is om verhoor te word. Dit is nie duidelik of hy Donderdag in die hof sal wees nie, aangesien die tribunaal hom wel toelaat om die verhoor via ŉ videoskakel by te woon. Beweerde misdade blootgelê Kabuga is in 2020 in hegtenis geneem. (Foto: Simon Wohlfahrt/AFP) Die sowat 800 000 mense wat in 1994 in Rwanda vermoor is tydens ŉ 100 dae lange slagting het skokgolwe deur die wêreld gestuur. Kabuga, ŉ bondgenoot van Rwanda se destydse regerende party, het na bewering gehelp om Hutu- burgermaggroepe te stig, asook die Radio-Television Libre des Mille Collines (RTLM). Die uitsendings van dié stasie het mense aangehits om Tutsi’s op grootskaal te vermoor. Dit het ook die wegkruipplekke van Tutsi’s geïdentifiseer en talle van hulle is later in die einste gebiede vermoor. Aanklaers voer aan dat Kabuga RTLM se inhoud beheer en bevorder het, en boonop die stasie se uitsendings verdedig het toe die destydse minister van inligting dit gekritiseer het. Kabuga word ook daarvan beskuldig dat hy kapmesse aan volksmoordgroepe verskaf het “en hulle opdrag gegee het om Tutsi’s te vermoor”. Hy het later uit Rwanda gevlug en owerhede jare lank met behulp van vals paspoorte ontduik. Ondersoekers sê hy is deur ŉ netwerk van voormalige Rwandese bondgenote gehelp om geregtigheid te ontduik. Kabuga is een van die laaste grootkoppe wat nog verantwoording moet doen vir sy beweerde rol in die volksmoord. Ander, onder andere die man wat gesien word as die argitek van die volksmoord, Augustin Bizimana, en voormalige presidensiële wagbevelvoerder, Protais Mpiranya, is reeds dood. Slagoffers van die volksmoord het gevra dat die verhoor vinnig afgehandel word en gesê “as hy sterf voordat geregtigheid geskied, sou hy gesterf het onder die vermoede van onskuld.” Meer as 50 getuies sal na verwagting vir die komende verhoor teen Kabuga geroep word.