Dr. M.J. du Plessis Gereformeerde Kerk Bellville (oggend) Datum: 27 Junie 2004
Skriflesing: Jeremia 31 en Esegiël 18 : 1 – 9
Teks: Jeremia 31:29, 30
In dié dae sal hulle nie meer sê nie: die vaders het groen druiwe geëet, en die tande van die kinders het stomp geword. Maar elkeen sal weens sy eie ongeregtigheid sterwe; en elke mens wat die groen druiwe eet, sy tande sal stomp word.
Die Here HERE sweer dat daar 'n dag sal kom wanneer die mense nie meer hulle verantwoordelikhede op ander mense sal kan afskuif nie. Elkeen sal in sy volle verantwoordelikheid voor Hom staan.
Wat gaan dan van diegene word wat die regverdigheid van God betwis? En van ons wat weet wat die regverdigheid van die Almagtige van ons vra, maar dit nie doen nie?
In die boek Esegiël is die gevolg van die sonde van Juda en Jerusalem baie helder in die lig gestel. Die oordeel wat aan die kom is, is onafwendbaar, want die volk wou nie hoor toe die tyd daar was om te luister na die prediking van die profete, en na die wet die Here nie.
Nou was dit nie so dat al die Jode 'n nuwe geloof aangeneem het nie! Glad nie.
Dit is wel waar dat baie van hulle allerhande afgode begin dien het, en dat hulle toe nie meer in die HERE geglo het nie.
Maar daar was ook baie van hulle wat net die saak van hulle godsdiens en geloof laat vaar het. Hulle het net niks gedoen nie. Laksheid en traak-my-nie-agtigheid het hulle gekenmerk.
Hieroor het die HERE toe baie vertoornd geword, en Hy het die hele volk gestraf.
Toe hulle reeds klaar in die ellendes was, het die mense eers besef dat die saak van diens aan die HERE 'n baie ernstige saak was, en dat dit nie iets is wat mens maar net sommer tersyde kan laat lê nie!
Maar hulle het nog steeds geweier om self die skuld vir hulle onverantwoordelikheid te aanvaar. Iemand anders moet die skuld kry.
Net so het dit met die volk van die Here in die Ou Testament gegaan.
Die vraag oor wie die skuld moet kry vir hulle ellendes was meteens aan die orde van die dag.
Hulle eie onverantwoordelikheid kon dit tog nie wees nie. Al wat toe oorgebly het, was die voorgeslagte.
Dit is tot vandag toe nog die gewoonte onder die mense in die omgewing van Sirië om groen druiwe, of druiwe wat nog suur is, te eet. Dit het natuurlik tot gevolg dat die tande onmiddellik stomp word.
Toe het die Israeliete hierdie beeld gebruik om die onregverdigheid van hulle toestand te beskryf: Hulle vaders het groen druiwe geëet, en nou sit hulle met die stomp tande.
Inderwaarheid het hulle nou hiermee beweer dat God onregverdig is, want Hy straf die verkeerde mense. Dit is hulle voorgeslagte wat die groen druiwe geëet het, en nie hulle nie!
Dit staan ook so geskryf in Esegiël 18 : 25:
Die Here se weg is nie reg nie.
En hier het die groot fout gelê wat ons vandag nog maak. Ons besluit vir die Here wat Hy moet doen en wat nie. Dan rus ons besluite ook op dìt wat ons pas – soos wat Israel gedoen het.
God is so magtig dat hierdie soort van ding net nie kan gebeur nie. Daarom antwoord die Here hulle ook dadelik:
Hoor tog, o huis van Israel! Is Mý weg nie reg nie? Is julle weë nie onreg nie?
In vers 26 veral word dit nou baie skerp gestel dat die regverdige as gevolg van sy ongeregtigheid sterf as hy die regverdige weg verlaat.
Dit was vir die volk 'n baie harde woord om te hoor, want dit het beteken dat net hulle alleen skuldig is vir hulle sondes en niemand anders nie.
Hulle moes nou verstaan dat hulle met hulle spreekwoord, dat hulle tande stomp is omdat hulle ouers groen druiwe geëet het, die straf van die Here probeer verydel en omseil het.
Hulle het hulle eie gewete afgestomp deur hulle verantwoordelikheid weg te skuif na iemand anders toe. En die Here wou juis hulle gewetens opskerp! Hy wou met die straf hulle tot besinning bring, sodat hulle berou kan hê oor hulle sondes en hulle bekeer.
Die profeet Jeremia profeteer dat daar eendag herstel sal kom. Die HERE sal al die ellendes wegneem. Die volk wat nou in ballingskap versmag en verkwyn, sal weer lafenis ontvang. Die Here sê in Jeremia 31 : 28:
Die straf van die Here gaan verby.
Maar dit beteken nie dat die straf omseil sal word nie. Nee, die HERE is wakker om te straf waar dit moet.
Maar wanneer die straf volbring is, dan bou die HERE ons self.
Dan het die Here klaar uitgeruk wie Hy nie onder sy volk wil hê nie, en die onregverdiges is klaar omgegooi en verwoes. Dan bly net die volmaaktheid van die ewige lewe oor.
Daar sal die verwyt van die groen druiwe wat deur die ouers geëet is, nie weer voor die Here genoem word nie.
Want dié wat daar sal wees, sal verstaan dat hulle vir hulle eie sondes gestraf is. En omdat hulle hulle skuld besef het, het hulle waarlik berou betoon en hulle bekeer. Hulle is gered.
Dié wat nie berou gehad het nie, en hulle nie bekeer het nie, is daarvoor gestraf. Vers 30:
So word elkeen vir sy eie dade verantwoordelik gehou.
Nou moet ons egter die sake in die Bybel in verband sien.
Dit is so dat die Here elkeen vir sy eie sondes verantwoordelik hou.
Maar dit is ook waar dat ouers vir hulle kinders die toorn van die Here kan verwerf. Hierdie uitspraak in Jeremia is heeltemal in ooreenstemming met die tweede gebod, naamlik dat die HERE straf tot in die derde en vierde geslag van dié wat Hom haat!
Dit is dus nie net die geslag want nou in die lewe is met wie die HERE sal twis nie, dit is ook met hulle nageslagte.
Dink nou net hoe prakties is dit. Die HERE het die Israeliete gestraf oor hulle geloofsondes deur hulle in ballingskap weg te voer.
En die kinders wat toe in Babel gebore is? Wat van hulle? Dit is juis omdat die straf van die Here verder gaan dat hulle ook buite hulle land gebore is.
Maar daarom het die plig tot bekering ook weer op hulle gerus. Hulle moes hulle bekeer van die sondes van hulle ouers. Hulle moes reg glo, bid en leef, want hulle sien wat is die gevolg van sondes en verharding.
Ons lees dat hulle nie tot bekering wou kom nie. Hulle wou niks daarvan weet dat hulle hulle ook moes bekeer nie. Al die skuld was hulle ouers s'n. Hulle het groen druiwe geëet. En nou sit die kinders met stomp tande.
Die Christusprediking van hierdie teks is dit wat ons lees in Jeremia 31:28.
Die Here se straf het sy hoogtepunt bereik in die straf wat oor Jesus gekom het. Hy is gebreek en vernietig, sodat die Here sy volk kan bou. Want Jesus is vernietig ter wille van die sondes van die volk.
Nou is die straf uitgedien. Dit is waarom die Here dan nou sy volk kan oprig en bou en plant. En dit is ook waarom ons moet besin oor ons sondes.
Ons moet ophou protesteer. Ophou kla oor alles wat hier en daar nie reg loop nie. Ophou om so laks te wees soos wat baie van ons is.
Ons sal vir ons eie sondes gestraf word. Ander mense kan nie groen druiwe eet, en ons dan daarmee van God vervreem nie.
Elke mens wat die groen druiwe eet, sý tande sal stomp word, so sê die HERE!
As ons verwaandheid ons weer oor ander mense wil laat heers, dan dink ons aan ons eie sondes. Daar is nie klein en groot sondes nie. Sonde is ongeregtigheid leer die Bybel ons. Moenie dat iemand anders jou van die Here vervreem nie - dit werk nie so nie. Jy het 'n verhouding met die Here of jy het dit nie.
Maar ons moet onthou dat die Here Hom op die nageslagte wreek van die wat nie getrou is nie - Hy straf inderdaad tot in die derde en die vierde geslag van die wat Hom haat.
Die troos lê ook in die wet van die Here: Sy straf is maar net drie of vier geslagte ver - maar sy liefde gaan duisend geslagte ver!
Here, U is ons Rots en Vesting by Wie ons altyd veilig skuil. Here, verlos daarom ons siel van die kwaad waarin ons vasgevang is, en lei ons tot geloofskrag en sterkte. Here, ons smeek omdat ons waardig wil lewe aan U beeld in ons. Verhoor ons om Christus ontwil.