Teleurstelling oor regering vasklou aan ‘e-tol-mislukking’Argieffoto van ‘n betoging teen die e-tolstelsel. (Foto: Twitter/@ANCJHB) Die Organisation Undoing Tax Abuse, oftewel Outa, sê hy is verbysterd oor die minister van finansies se vasberadenheid om vas te klou aan die mite dat die e-tolstelsel ŉ doeltreffende finansiële gebruiker-betaal-oplossing is. “Die tolhekke gaan dalk bly, maar nie die e-tol-invorderings nie,” het Wayne Duvenage, uitvoerende hoof van Outa, gesê. Tito Mboweni het Woensdag in sy mediumtermynbegrotingsrede gesê die gewraakte e-tol-projek sal voortgaan en gebruikers gaan verantwoordelik gehou word vir die koste. Betaling gaan ook voortaan sterker afgedwing en gereguleer word. Net nagenoeg 20% van gebruikers vereffen hul e-tolrekeninge. Uitstaande skuld aan die Suid-Afrikaanse Nasionale Padagentskap (Sanral) beloop nagenoeg R11 miljard. Duvenage het gesê dit is onverstaanbaar dat die regering klou aan ŉ stelsel wat wêreldwyd as van die duurste beskou word, vrot is van bewerings van korrupsie en waarvan die wins ŉ buitelandse maatskappy verryk. Die minister in die presidensie, Jackson Mthembu, gaan na verwagting later vandag by die ná-kabinetsvergadering meer inligting oor die besluit bekend maak. Die minister van vervoer, Fikile Mbalula, gaan na verwagting daarna ook ŉ aankondiging doen. “As die onlangse opmerkings deur verskillende ministers ŉ aanduiding is, verwag ons allermins dat hy die stelsel gaan skrap. Dít, al het die burgerlike samelewing en sakeondernemings in bykans alle vergaderings met die regering gevra dat die stelsel laat vaar word.” Outa sê egter hy gaan ook nie nou bes gee nie. Pres. Cyril Ramaphosa het Mbalula, Mboweni en David Makhura, die Gautengse premier, vroeër vanjaar beveel om met ŉ oplossing vir die e-tolstelsel vorendag te kom. Hulle moes al sowat twee maande gelede terugvoer hieroor gegee het. Die minister van finansies, Tito Mboweni, tydens Woensdag se mediumtermynbegrotingstoespraak. (Foto: GCIS) Duvenage het gesê hulle verwag dat die regering wanbetalers nou op die een of ander manier gaan probeer aanspoor om te betaal. “Outa meen dit gaan ŉ groot fout wees, veral omdat die burgerlike samelewing en sakeondernemings reeds die stelsel veroordeel het en veel eerder ŉ doeltreffende finansieringsmodel sou wou sien wat in bestaande wetgewing ingesluit word.” Die VF Plus het intussen gesê die regering hou Suid-Afrikaners steeds in die duister oor wat presies sy planne met die stelsel is, met die enigste versekering dat maatreëls verskerp gaan word om agterstallige e-tol-skuld in te vorder. “Die ANC skep sodoende groot verwarring oor die aangeleentheid en is besig om kiesers te mislei. Die laaste aankondiging oor e-tol was van premier David Makhura wat aangedui het dat e-tol afgeskaf sou word,” het adv. Anton Alberts, VF Plus-leier in Gauteng, gesê. Alberts sê in sy toespraak Woensdag het Mboweni van sy oorspronklike, geskrewe toespraak afgewyk en gesê Mbalula sal later ŉ aankondiging oor die aangeleentheid maak. “Dit maak dit duidelik dat die ANC nog geen finale besluit oor e-tol geneem het nie. Oënskynlik wil die ANC e-tol behou, maar hy ervaar groot druk van die publiek om dit af te skaf. Sou die ANC wel e-tol behou, sal dié party finaal inplof in Gauteng. Die VF Plus bly intussen steeds daartoe verbind om e-tol te beveg totdat dit finaal afgeskaf word,” het Alberts gesê. Die ANC in Gauteng het in reaksie gesê hy verwelkom die feit dat die kabinet, ná verskeie opsies oorweeg is om die dooiepunt rakende die e-tolstelsel te besleg, hom verbind het tot ŉ aangepaste plan. (Foto: City Press) “Die ANC in Gauteng bly verbind tot die vind van alternatiewe maniere om padinfrastruktuur te finansier op ŉ manier wat inwoners van die provinsie nie oorlaai nie.” Die Automobiel-Assosiasie (AA) het gesê hy is teleurgesteld in die aankondiging dat “e-tol hier is om te bly”. “Ons vind dit moeilik om te glo, gegrond op voorleggings aan die regering, dat enigiemand behalwe Sanral die behoud van die huidige stelsel voorgestaan het. Ons het data wat wys dat gebruikers gaan aanhou om nie te betaal nie en dat die stelsel gedoem is tot mislukking as dit in sy huidige formaat behou gaan word,” het die AA in ŉ verklaring gesê. Volgens die AA is die huidige voldoeningskoers hopeloos te laag vir enige kans op sukses. “Toe ons met die minister van vervoer in Augustus byeengekom het, het ons gesê dat geen dreigemente van regstappe of stroop om die mond wanbetalers van plan gaan laat verander nie. Motoriste het genoeg gehad en dis vir hulle moeilik genoeg om hul boeke te laat klop. “Die behoud van die huidige stelsel is na ons mening die verkeerde opsie.” Die AA sê hy voorspel dat die meeste motoriste enige verduideliking oor hoekom die stelsel behou moet word, weer gaan verwerp.