Om in die teenwoordigheid van die Here krag, wysheid en vervulling te vind vir ons roeping as gelowiges sou 'n moontlike lyn kon wees wat deur die diens loop.
Die sleutelteks uit Efesiërs fokus hierdie Sondag op die wapenrusting wat God vir ons as Christene gee vir die lewe in hierdie wêreld. Die simbool hierdie week (sien basisliturgie) is 'n hokkiedoelwagter se uitrusting.
1 Konings 8:(1, 6, 10-11) 22-30, 41-43;
6Toe het die priesters die verbondsark van die Here na sy plek toe gebring onder die vlerke van die gerubs in die binneste heiligdom van die tempel, dit is die Allerheiligste.
Vir die koorleier: met musiek. Van die Koragiete. 'n Psalm.
hulle hou nie op om U te prys nie. Sela
Oproep tot geestelike bewapening
10 Ten slotte: Vind jou sterkte in die Here en in sy geweldige krag. 11 Trek die volle wapenrusting van God aan, sodat julle staande kan bly teen die listighede van die Duiwel. 12 Vir ons is die stryd immers nie teen vlees en bloed nie, maar teen die owerhede, teen die magte, teen die wêreldheersers van hierdie duisternis, teen die bose geeste in die hemelruim. 13 Neem daarom die volle wapenrusting van God op, sodat julle op die dag van onheil weerstand kan bied en, nadat julle alles uitgevoer het, staande kan bly. 14 Staan dan vas, deur julle heupe te omgord met die waarheid, julle te bedek met die borsplaat van geregtigheid , 15 en deur die bereidheid vir die evangelie van vrede as skoene aan julle voete aan te trek, 16 en by dit alles die skild van die geloof op te neem, waardeur julle in staat sal wees om al die vurige pyle van die Bose te blus. 17 Dra ook die helm van verlossing en die swaard van die Gees – dit is die woord van God. 18 By elke geleentheid wanneer julle bid en smeek, moet julle telkens deur die Gees bid. Daarom moet julle waaksaam wees, deur volhardend te pleit vir al die heiliges. 19 Bid ook vir my sodat, wanneer ek my mond oopmaak, die gepaste woord vir my gegee mag word, om met vrymoedigheid die geheimenis van die evangelie bekend te maak – 20 hiervoor is ek 'n gesant in kettings – sodat ek vrymoedig daaroor kan praat soos ek moet. (2020-vertaling)
Waarheid – in die lig van 5:6-20 het dit te make met die vasstaan in die lig van die waarheid, teen dieonwaarhede wat mense verkondig (5:6) sowel as om die vrugtelose praktyke van die duisternis aan die kaak te stel (5:11). In ons toewyding aan die waarheid, ervaar ons God se krag wat ons vol maak van Homself. Die waarheid is soos 'n gordel waarmee 'n soldaat sy jurk opgebind het, sodat hy makliker kon beweeg. Dit maak ons vry in ons binneste van verslawing en weerbaar teen versoeking in die publiek.
Vryspraak (geregtigheid) – dit het te make met die feit dat in Christus ons in die regteverhouding met God gekom het, en dat ons nou vrye toegang tot die Vader het. In ons blydskap oor God wat ons aangeneem het, volledig uit genade, ervaar ons die krag om standvastig te bly in die wêreld.
Toetrede: Flam 293 of VONKK 58 of Lied 512
Seëngroet: Efesiërs 1:1-2
Votum: Efesiërs 1:3
Lofsang: Flam 61 [bekend] of Lied 212
Toewyding Ef. 2:1-10
Skriflesing: Efesiërs 6:10-20
Flam 293 My Hulp of
Aan almal in [gemeente] wat aan God behoort en in Christus Jesus glo.
Flam 61 (a) Verlustig Jou In Hom (b) Staan Vas [bekend]
Die Efesiër-brief begin met 'n wonderlike lofgebed, wat deurgaans bevestig dat gelowiges deur God uitverkies is, aan God behoort – deur Christus, beseël deur die Gees. Die hele brief Efesiërs spel eerstens die realiteit uit van ons verlossing in Christus en bedink dan die implikasies van die verlossing vir die lewe. Maar alles wat in die hele brief staan – wat in ons hele lewe gebeur, kom uit hierdie realiteit:
Nav Jeremia 17:7 Teks: Neelsie van Zyl 2007 © Melodie: NEELSIE – Neelsie van Zyl 2007 © Orrelbegeleiding: Albert Troskie 2009 (Pro Deo) Klavierbegeleiding: Anton Esterhuyse 2009 © 2009 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media)
(RUBRIEK: Flam – Geloof en Vertroue) Teks en musiek: Marina du Toit © 2008 Urial Publishing
hou alles in sy hand.
ons Hoop ons Rots ons vesting, want …
Heer ons God, U bly altyd getrou.
As die skadu's kom bewys dit die son.
dis ons kreet.
Heer, ons bring U eer.
(End: U ons Koning, U ons Vader heers.)
Hy wat hemel, aarde maak,
die Woord's ons wapen, geloof ons skild,
die waarheid spreek ons vry, dat …
(RUBRIEK: Flammikidz – geloof en vertroue, diens en getuienis) Teks en musiek: Louis Brittz © Brettian Publishers
en vir altyd die geloofskild
Hier is 'n lekker patroon waar seuns en dogters wapenrusting kan uitknip en plak.
John Stephens van Dollar Store Children's Sermons beklemtoon dat 'n mens nie die wapenrusting wat Paulus as voorbeeld gebruik, selfs sou kon aantrek nie. Jy sou iemand nodig hê om jou te help. Hy gebruik ook die simbool van 'n superhero "cape". Ek sou nie presies sy lyn volg nie, maar eerder die gedagte dat die regte "uniform" ons transformeer in "superheroes". Sy klem dat mense nie self die wapenrustings kon aantrek nie, is 'n goeie perspektief – dat die wapenrusting, of die "super power" van die Gees af kom.
Dit het my laat dink aan alles wat geskryf is oor die ontwerp van die kostuums in die verskillende "Wonder Woman" (en Justice League) flims. [Hierdie is nie gepas vir 'n familie-oomblik nie, maar is 'n die gronlegging vir die punt wat volg…] Die kostuum vir die aanvanklike Wonder Woman in die 1980's TV program is geïnspireer deur vroue-onderklere. Dis 'n onsinnige uniform vir Wonder Woman. In die onlangse Wonder Woman flieks, was ontwerpers opgewonde om te sien dat Wonder Woman en die Amasones se klere deur werklike (Romeinse) wapenrusting geïnspireer is. Dit het natuurlik weer tot groot teleurstelling aanleiding gegee toe Justice League uitkom – en die Amasones skielik weer bikini's dra.
Die punt: die bron van ons wapenrusting, ons uniform, is belangrik. Om seker te maak dat ons die regte wapenrusting aantrek. Veral in Vrouemaand kan hierdie 'n goeie aansluitingspunt wees – wat is die dinge waarin ons normaalweg ons krag prober vind, of waarin ons vertel word ons krag lê – vs wat Efesiërs sê oor waar ons krag vandaan kom.
Hier is oulike inkleurprente en idees vir crafts en ander aktiwiteite.
Die wapenrusting soos dit in Efesiërs gegee word, is gegrond op 'n Romeinse soldaat se uitrusting – iets wat baie bekend was vir Paulus se lesers, maar nie noodwendig vandag meer bekend is nie. Die idee van 'n soldaat en 'n wapenrusting is ook baie nou verwant aan oorlog en geweld wat in sommige kontekste traumaties kan wees. Daarom is die voorstel om dit te vervang met die hedendaagse beeld van 'n hokkiedoelwagter se uitrusting en hierdie voorstelling te gebruik om die waarheid vas te lê wat die beeld van die wapenrusting probeer oordra. Die ideaal sal wees om 'n hoërskoolleerder (of ouer) te vra om die volle uitrusting aan te trek sodat die kinders dit kan sien, maar die beeld kan ook op die skerm vertoon word.
Dit is soms moeilik om in hierdie wêreld te leef, maar God los ons nie alleen nie. God gee vir ons 'n uitrusting met die volgende dinge om ons te help om God se liefde uit te leef in die wêreld, al is die wêreld nie altyd aan ons kant nie. God gee vir ons hierdie dinge om ons te help:
Beenbeskerming (belt) – waarheid
Borsbeskerming – geregtigheid
Voetbedekkings – bereidheid om die evangelie van vrede te verkondig
Helm – verlossing
Hokkiestok (skild en swaard) – geloof en die Woord
Net soos 'n hokkiedoelwagter wat hierdie uitrusting aan het nie bang is vir balle wat na hom of haar toe geslaan word nie, hoef ons ook nie bang te wees vir enigiets wanneer ons hierdie uitrusting wat God vir ons gegee het, aantrek nie.
In 'n preek van prof. Flip Theron skryf hy:
Wie kies vir Christus, moet onder geen illusie verkeer nie: Hy is 'n spesiale skyf vir 'die vurige pyle van die Bose' (v 16); hy meld hom aan vir oorlog 'teen die wêreldheersers van die duisternis van hierdie eeu teen die bose geeste in die lug' (v 12).
Broos teenoor 'n monster
Gelowiges is dikwels juis brose mense. Hulle staan nêrens sommer net vas nie. In hierdie uiters ongelyke stryd, is gelowiges besonder kwesbaar. Hierdie stryd is immers nie "teen vlees en bloed nie" (v 12). Die vyand is nie ons portuur nie. Ons knieë knak maar maklik.
Paulus ontken nie die bestaan van die duiwel of bose magte nie:
Sy aanslae is boos (6:12).
Hulle is slinks en metodies (methodeia).
Die duiwel is 'n konkelaar.
Daar is geen beginsels en norme nie.
Ons hoor sy grofgeskut op strukture om God daaruit te weer. Ons sien dit in politieke ongeregtigheid. Ons sien sy brandpyle teen die kerk van Jesus Christus wanneer eenheid tussen gelowiges verbreek word (Ef 2 en 4) en liefdeloosheid in huwelike, gesinne en arbeidsverhoudings gedy (Ef 4-6). Geweld, versoekings, stryd, dood, depressie, magsmisbruik en siekte het die vermoë om ons geloof te knak.
Agter alles, sê Paulus, is daar een outeur: die duiwel! Hy is 'n wolf in skaapsklere wat verkies om in die donker te kom. Soms is hy 'n leeu wat brul (1 Pet 5:8), soms 'n listige slang (Gen 3:1). Hy doen hom voor as engel van die lig (2 Kor 11:13, 14). Hy is nie oorspronklik nie, Hy is God se groot na-aper (2 Kor 2:11).
'n Monster wat oorwin is
Die werklikheid van die stryd moet egter nie dat ons ons teen die vyand laat blindstaar nie. Saam met prof. Adrio König kan ons ook sê dat die gemeente wat eerder na die waarskuwings teen die mag van Satan luister, nie besonder vroom is nie. Hulle bederf die blye boodskap se goeie nuus van die oormag en heerskappy van Jesus oor Satan. Diegene wat so agter die brullende leeu skuilgaan, ontneem Christus die eer wat Hom toekom, omdat hulle nie op sy oorwinning roem nie.
Die Bose is klaar op sy plek. Karl Barth skryf die vernaamste ding wat ons van die Bose moet weet, is dat hy oorwin is. Dié veldslag het op die koppie by Golgota plaasgevind.
Dit het gelyk of die Bose oorwin, maar Jesus in die graf was God se tydbom in die dood. Op Paassondag is dood en hel die lug in geblaas. Vir die een wat verloor het, is dit net die laaste stuiptrekkings, beseringstyd. Dit is finaal te laat. Sy brul is die laaste geroggel van 'n verslane vyand.
Staan daarom vas
Die kernwoord in ons Skrifgedeelte is: Staan op jou plek. Bly waar jy reeds is (6:11,13,14).
Iemand skryf die beeld in hierdie verse is nie dié van 'n opmars of aanval nie, maar een van beskerming van die fort van die hemelse koning. Om hierdie stryd tot die einde te voer en nie 'n sentimeter af te staan nie – daarvoor het God reeds alles geskenk! Paulus sê dat ons deur die Here bekragtig word (6:10). Ons hoef nie die oorlog van meet af aan te voer nie.
Om die oorwinning te beleef moet ons net vasstaan in Christus se oorwinning.
Wanneer Paulus aan die wapenrusting van die gelowige aandag gee, neem hy 'n hele paar temas op wat hy reeds in die brief bespreek het:
Die gordel wat die soldaat se klere opgebind en hom makliker laat beweeg het, is die waarheid.
Evangelie van verlossing
Die evangelie van verlossing is die waarheid. Dit maak ons vry van die aanvalle van die Bose, aangesien dit ons verlossing vasmaak aan God se genade.
Die borsharnas het die soldaat se hart beskerm. Die vurige pyle van die Bose op ons sê: Julle is skuldig! Julle is sondaars wat die dood verdien!
Maar nee, die borsharnas van vryspraak deur God beskerm my teen hierdie gedurige beskuldigings van die Bose. Ek is uit die dood na die lewe oorgebring (2:1-5). Ek is iemand wat reeds 'n plek in die hemel het (2:6,7). Ons is nuwe mense (4:24) wie se sondeskuld deur die bloed van Christus afgeskryf is (1:7).
Geloof is die skild wat die pyle van die bose afweer. Geloof is God se gawe aan mense wat ons ook in tye van stryd beoefen. Geloof is om van jouself af weg te kyk in die stryd wat ons moet voer. Dit is om te sê dat Christus die stryd vir jou gewen het. Die helm wat die soldaat se kop beskerm, is die verlossing. Dit is God se gawe. Ons is vry van die slawerny van die Bose.
Die swaard van die Gees herinner ons aan die wyse waarop Jesus die vurige pyle van Satan in die woestyn met hierdie swaard afgeweer het: "Daar staan geskrywe …" (Matt 4:1-11). Die vurige pyle van die Bose kan slegs deur die swaard van die Gees afgeweer kan word.
Luther het dikwels met die duiwel gespot. Hy sê dat ons met die duiwel moet maak soos 'n arm man wat net 'n leë huis het en 'n inbreker daarin betrap. Dan lag hy die inbreker uit en sê:
Jou onnosel dief, wil jy hier in die donker nag iets vind wat ek nie eens in die dag kan vind nie? Al my mag is in die Here. Waarteen veg jy, duiwel? My mag is nie my mag nie. Ek het niks nie. Die Here is my mag. Jy tel geld in 'n leë beursie. Hier is net die mag van die Here. En dié mag verklaar dat jy kapot is. Ek weet nóg van sonde en nóg van heiligheid, van niks weet ek nie, behalwe van God se mag.
Paulus sluit die gedeelte oor die wapenrusting van gelowiges af en voeg die gees en gesindheid by waarin ons ons wapenrusting, ons godgegewe uniform moet dra. Dit is 'n gesindheid van gebed. Dit is die gesindheid waarvan Luther praat: Ek kan niks self regkry nie. Al my mag lê in die Here. Ek is totaal van Hom afhanklik.
Dit is die gesindheid wat gedurig in die lewe van gelowiges moet heers. Elke geleentheid moet gebruik word om vir mekaar te bid (18) vir hulle wat te midde van die stryd draers van die evangelie teen die Bose moet wees, gesante van Christus.
Op ons pos
Ons taak is om op ons pos te bly met die wapens wat die Here vir ons gegee het. Die Lewende Bybel vertaal 6:13 pragtig: "Gebruik dan al die wapens wat God ons gegee het, sodat julle julle kan verdedig as julle aangeval word, en as die geveg verby is, sal julle nog onoorwonne wees." Laat ons nie ons pos verlaat nie. Dit is ons posisie van krag in die Here. Geloof is 'n eienaardige stryd. Al wat ons moet doen, is om te bly glo dit is klaar gewen!
Ons het in die onlangse verlede 'n geweldige aanslag in Suid-Afrika beleef teen die goeie orde in die land. Verwoestende magte wat ons onverwags betrap het, is losgelaat op winkelsentrums, besighede en sakepersele in sekere dele van ons land.
Hoewel mense altyd verantwoordelik is vir hul optrede, is hierdie wandade ook deel van 'n groter aanslag wat verwoesting en vernietiging saai. Die Bose is aan die werk. Gelukkig het mense in die krag van die Here bly staan, en die kwaad met doe goeie oorwin. Ons kon beleef die oorwinnig behoort aan die Here.
Dit is nou die tyd om vanuit die oorwinning wat in die wapenrusting aan ons gegee is te gaan leef. Daar is oveel siekte en ekstreme armoede in die land. Laat ons dit takel in die wete dat die Here met ons is. Niks kan ons skei van God se liefde nie. Die oorwining is aan ons gegee.