EMILE NOLDE – ekspressionis | Loer Toer
EMILE NOLDE – ekspressionis
Duitsland August 6, 2017 Leave a comment
Dit is die platste landskap wat ek nog gesien het, die pad Seëbull toe, op die grens tussen Duitsland en Denemark. Die paaie is pyle; die populierbome, orrelpype. Die Vrystaat, as ek vergelyk, is bergagtig. Hier, in Seëbull, is die Emile Nolde-Stigting, 'n gebou in die Bauhausstyl wat Nolde self in die twintigerjare as sy eie woning ontwerp het.
Emile Nolde-Stiftung, Seébull
Emile Nolde 1929
Vandag is dit 'n kunsgalery, omring met tuine, ook sy ontwerp. Die ruim vertrekke stal 'n hartlike aantal van sy werke.
Hy was 'n ekspressionis, deel van die beweging wat 'n parallel in Frankryk onder die Fauves gevind het, 'n beweging wat in die laat-dertigerjare deur die Nazi-bewind onderdruk is. In dié opsig is daar in Nolde se lewe 'n skreiende ironie.
Rooi en geel sonneblomme 1920
In die chaos en bitterheid ná die Eerste Wêreldoorlog het hy aanklank gevind by die nuwe politiese party van die Nazis, anti-semitisme inkluis. Maar nadat hulle in 1933 aan bewind gekom het, vind hy homself offisiëel verklaar as 'n "dekadente" kunstenaar, met oor die duisend van sy werke gekonfiskeer en van hulle op die Entartete "Kunst"-uitstalling van 1937 uitgestal is om uitgejou te word.
Poster vir die 1937-uitstalling
Die bewind het hom verbied om verder te skilder, maar hy het in die geheim voortgewerk. Dié werke noem hy sy "ongeskilderde skilderye".
"Die Argument" 1938 – 1945 "Ongeskilderde skildery"
Ná die oorlog sou die verdiende eer weer na Emile Nolde se werk toeswaai. Hy is in 1956 op die ouderdom van 89 oorlede.
Die Profeet, ets,1911
Sy werk, vir my, grens soms aan abstraksie, die kenmerkende vorm van modernistiese kuns. Die kleurvlakke verbaas. Sy mensfigure, meermale aards, selfs kinderlik primitief, sabel alle tradisie weg. Soms verskyn sy uitinge onder 'n swaar wolk.
Landskap met jong perde 1916
Hy skilder nie fyn nie; sy gees versplinter daardie hok. Sy wêreld is tot barstens toe vol. Sy kwas is breed, soos 'n landskap.