PressReader - Beeld: 2016-05-14 - TRANS­FOR­MA­SIE
Jeug­li­ga, gaan toi­toi by Lof­tus en El­lis­park óók
Die ANC-jeug­li­ga se be­to­ging van­dees­week voor die Suid-A­fri­kaan­se Rug­by­u­nie (Sa­ru) se kan­toor ge­tuig van hoe po­pu­lis­tie­se voor­stan­ders van trans­for­ma­sie steeds ver­keerd na dié turks­vy kyk.
N­ja­bu­lo N­zu­zu, se­kre­ta­ris-ge­ne­raal, glo die S­pring­bok­span is steeds ’n “sim­bool van wit oor­heer­sing” en het ook ge­waar­sku hul­le sal wed­stry­de ont­wrig.
Maar die jeug­li­ga dans en oor­han­dig grief­skrif­te by die ver­keer­de plek.
Toe Fi­ki­le M­ba­lu­la, die sport­mi­nis­ter, ’n paar we­ke ge­le­de die wê­reld aan die gons ge­had het deur Suid-A­fri­ka se voor­ste sport­soor­te te ver­bied om in­ter­na­si­o­na­le toer­nooie aan te bied, het al­mal ’n be­lang­ri­ke stuk­kie in­lig­ting ge­ïg­no­reer.
Wil­lie Bas­son, ’n sleu­tel­fi­guur in die op­stel van die jaar­lik­se E­mi­nent Per­sons Group (EPG) se ver­slag oor trans­for­ma­sie, het uit­ge­wys hoe pro­vin­si­a­le span­ne trans­for­ma­sie eint­lik knie­hal­ter deur steeds be­perk­te ge­leent­he­de aan spe­lers van kleur te bied.
Die druk wat op u­nies ge­plaas word om meer ver­teen­woor­di­gen­de span­ne te kies, is baie ma­tig.
Daar is el­ke dan en wan ’n sto­rie of t­wee waar par­ty kok­ke­do­re kla oor die “on­ge­wil­lig­heid” van span­ne soos die Leeus en C­hee­tahs om te trans­for­meer.
Jo­han Ac­ker­mann en kie het vyf ge­kleur­de spe­lers uit ’n groep van 23 vir van­dag se wed­stryd teen die Blu­es ge­kies.
Reg of ver­keerd, dit is ’n po­we­re sa­me­stel­ling in die hui­di­ge po­li­tie­ke kli­maat. Hoor ons e­nig­ie­mand kla? Ver­staan die jeug­li­ga dit is eint­lik die ver­ant­woor­de­lik­heid van die u­nies om spe­lers van kleur te ont­wik­kel wat uit­ein­de­lik dalk vir die na­si­o­na­le s­pan kan uit­draf? Dui­de­lik nie.
Na­tuur­lik sal die ANC be­ter bloot­stel­ling kry as hy oor die Bok­ke be­toog, maar ’n mens moet ook nie ver­geet nie dat die be­to­gers se ver­wy­sings­raam­werk dalk ook be­perk is.
Die meer­der­heid van my ge­ne­ra­sie se po­li­tie­ke kamp­veg­ters – ek is 29 jaar oud – het nie groot­ge­word met pro­vin­si­a­lis­me nie. Hul ou­ers en se­ni­ors het ty­dens a­part­heid teen na­si­o­na­le sim­bo­le ge­veg.
Die S­pring­bok was in daar­die tyd die sim­bool van on­der­druk­king, nie Naas Bo­tha en die Blou Bul­le se Bar­ber­ton dai­sy nie. Ja, swart men­se on­der­steun pro­vin­si­a­le span­ne (die Bul­le se on­der­steu­ners­pro­fiel is oor­we­gend swart), maar in die ge­heel is na­si­o­na­le be­lang al­les.
Dit is die na­la­ten­skap van ons vo­ri­ge po­li­tie­ke be­stel.
Wit men­se het pro­vin­si­a­le be­lan­ge ho­ër ge­ag om­dat die Bok­ke se in­ter­na­si­o­na­le bloot­stel­ling be­perk was.
Men­se van kleur het na­si­o­na­le be­lang op die hart ge­dra, want hul­le wou aan­vaar word as ’n deel van die bre­ër Suid-A­fri­kaan­se sa­me­le­wing.
Maar dees­dae kan dit nie meer so werk nie.
Pro­vin­si­a­le u­nies is na­si­o­na­le span­ne se voer­bron.
As jy ’n kamp­veg­ter vir trans­for­ma­sie wil wees, is dit hoog tyd dat jy ’n bie­tjie voor El­lis­park of Lof­tus ook be­toog.