Psalm 110 – U volk is gereed vir die dag waarop u u magte monster – Bybelskool
Written by Chris van Wyk on Sep 4, 2015 . Posted in Psalms 107-150.
Die volgende nege Psalms, Psalm 110-118, is bedoel om die geloofsgemeenskap te help om te fokus in gebed op God se beloftes van die vestiging van sy heerskappy. Dit word in Psalm 110 verwoord in die gebed vir die vestiging van die Dawidiese koningskap, waarna die volk in die toekoms kan uitsien. Dit dra dus 'n Messiaanse karakter.
Op 'n eerste vlak kan dié Psalm uitgelê word as 'n gebed uit die verlede van Dawid vir Salomo by die aanwysing van Salomo as die nuwe koning (vgl. 1 Konings 1-2 – Salomo word koning te midde van groot intriges). Dawid praat immers van iemand wat: "my heer die koning" is. Dit sou daarna by enige volgende troonopvolgingsgeleentheid gebruik kon word. Daarom word dit ook 'n troonbestygingspsalm genoem.
Binne hierdie uitleg daarvan was die eerste helfte van die Psalm 'n gebed tot die Here dat die koning se heerskappy sal slaag. Dit is ook 'n verbintenis aan die koningskap van dié nuwe koning: "U volk is gereed vir die dag waarop u u magte monster. U jongmanne is u krag as hulle teen dagbreek aantree, geklee vir die heilige stryd." – vers 1-3.
Die tweede helfte van die Psalm was dan 'n belofte aan die koning dat Hy in 'n besondere verhouding met God sal wees: "Jy sal altyd priester wees in die priesterorde van Melgisedek." Doelbewus nie as deel van die Aäronitiese en Levitiese opeenvolging nie, maar as deel van die enigmatiese priester-koning tradisie uit Genesis van Melgisedek. God sal die koning die oorwinning laat behaal oor al sy teenstanders – vers 4-7.
Die skrywer sluit in hierdie tweede deel aan by die verhaal van Melgisedek soos ons dit in Genesis 14 aantref. Ek het meer geskryf daaroor in my lees van Hebreërs.
Om jou gedagtes te verfris: in Genesis 14:18-20 lees ons dat Abram met sy terugkoms, ná sy oorwinning oor Kedorlaomer en die konings by hom om Lot en sy mense te bevry, deur Melgisedek, die koning van Salem (Jerusalem) en priester van God die Allerhoogste, geseën is. Hy het brood en wyn gebring vir Abram en gesê: "Mag Abram geseën word deur God die Allerhoogste, Skepper van hemel en aarde. Geloof sy God die Allerhoogste! Hy het jou vyand in jou mag oorgegee." Abram se reaksie was betekenisvol. Hy het vir Melgisedek 'n tiende van alles gegee. Daarmee is Melgisedek se voorrang bó die aartsvader Abraham bevestig.
Die Hebreërskrywer lê natuurlik die bestaande teks in Genesis 14 verder uit en verduidelik benewens die verklaring van sy naam as "Koning van Geregtigheid" ook sy naam as "Koning van Salem" dit is "Koning van Vrede". Dit is egter die volgende aansprake oor hom wat 'n mens tot stilstand laat kom: "Hy was sonder vader, sonder moeder, sonder stamboom; sy lewe was sonder begin en sonder einde." Dit is beskrywings wat net op 'n hemelse ongeskape wese van toepassing kan wees.
Die toppunt van die Hebreërskrywer se aanspraak is dat Melgisedek daarbenewens: "soortgelyk aan die Seun van God" geteken word, d.w.s. dat hy 'n voorafskaduwing van Jesus as Seun van God is. Dit is merkwaardig! Melgisedek as 'n gestalte uit die OT het dus in die NT 'n realiteit in Jesus geword. Die enigmatiese misterieuse hemelse figuur Melgisedek vind vervulling in Jesus as die Seun van God.
Daar is dus 'n dieper band tussen Melgisedek en Jesus. Ek is uiteraard versigtig om 'n direkte identifikasie van Jesus terug na die OT figuur van Melgisedek te maak. Ek sal verseker sê Jesus is in aanhalingstekens die "Melgisedek" van die NT, soos die skrywer van Hebreërs dit sê. Ek sal egter versigtig wees om te sê Melgisedek is die "Jesus" van die OT. Dit sou misleidend kon wees met geen eksegetiese basis in die Bybelteks nie. Ons weet net te min van die OT figuur Melgisedek om só iets kwyt te raak. (Vgl. vir 'n volledige bespreking Hebreërs 7:1-28 – Jesus Christus is Hoëpriester volgens die orde van Melgisedek.)
'n Messiaanse Psalm
Op 'n tweede vlak is die Psalm in die ná-ballingskap konteks 'n gebed vir die koms van die Messiaanse koning, omdat die koninklike tradisie op die agtergrond geskuif is en hulle uitgesien het na 'n tyd waarin die koninkryk van Dawid in ere herstel sou word, soos ons veral in die Twaalf Kleiner Profete sien.
Dit is dan ook vanuit hierdie betekenis dat die Psalm op 'n derde vlak 'n rol in die NT kerk speel waar dit van toepassing gemaak word op die verwagtinge rondom die Here Jesus Christus.
Daarom word Psalm 110 'n paar keer in die NT aangehaal. In 'n gesprek met die Fariseërs gebruik Jesus Psalm 110:1 om Sy goddelikheid te bevestig: "Die Here het vir my Here gesê: Sit aan my regterhand totdat Ek jou vyande aan jou onderwerp het." (Matt. 22:41-45). Die Hebreërskrywer gebruik twee verse uit hierdie Psalm om Jesus se priesterlike koningskap te bevestig: Psalm 110:1 – "Sit aan my regterhand, totdat Ek jou vyande aan jou onderwerp het." (Hebr. 1:13) en Psalm 110:4 – "Jy is priester vir ewig volgens die priesterorde van Melgisedek." (Hebr. 5:6).
Die apostels het ook Jesus se hemelvaart verklaar as 'n aanvulling van die uitspraak in hierdie psalm (Hand. 2:34). Jesus se oorwinning aan die kruis is ook aan hierdie psalm verbind (Hand. 2:35).
Hierdie gebed is in NT konteks 'n belangrike gebed om te bid. Dié Psalm herinner ons aan die Here Jesus wat alreeds koning is op grond van sy kruisdood, opstanding en hemelvaart, maar waarvan die volledige verwerkliking en erkenning daarvan nog in die toekoms by sy wederkoms lê.
Ons vra dus in die taal van die Psalm met reikhalsende verlange van God: "Heers dan oor u vyande! U volk is gereed vir die dag waarop u u magte monster." Ons wag vir die finale bekendmaking van God se heerskappy oral en oor almal. Dit is dieselfde gebed as wat die Gees en die bruid in Openb. 22 bid: "Kom! En elkeen wat dit hoor, moet sê: 'Kom!'"