Vlugtelingkrisis: Is 2020 ’n herhaling van 2015?Duisende vlugtelinge is haweloos ná brande hulle vlugtelingkamp verwoes het. (Foto: Petros Giannakouris, AP) Die jaar 2015, reeds vyf jaar gelede, was ’n waterskeidingsjaar vir Europa, maar veral vir Duitsland. Dit was die jaar van die instroming van vlugtelinge en migrante op massiewe skaal, nadat die Duitse kanselier, Angela Merkel, sonder enige besluit daaroor deur die parlement of kabinet, die grense vir Siriese vlugtelinge, wat in Hongarye vasgekeer was, oopgestel het. Dit is verkoop as eenmalige noodhulp en ŉ gebaar van menslikheid. Die mag van beelde, naamlik foto’s van menslike lyding (en joernalistieke seleksie, om eerder hulpelose vroue en kinders as fris jong mans te wys) was vir Merkel blykbaar bepalend en het ’n massiewe vermeerderingseffek gehad deurdat (praktiese gesproke) almal wat wou, na Duitsland kon immigreer omdat grensbeheer tersyde gestel is. So veel soos 2 miljoen migrante het sedert September 2015 onbeheers na Duitsland (asook Swede, wat eweneens verwelkomend was) gestroom. Die massatrek is eers verlangsaam nadat die lande langs die Balkan-roete, by name Hongarye en Oostenryk, die grense vir die deurbewegende migrante gesluit het. ’n Halfgebakte ooreenkoms wat Merkel met Turkye onderhandel het, het ook meegebring dat talle vlugtelinge daar teen finansiële vergoeding vasgehou is. Die instroming het egter op kleiner skaal voortgeduur. Ná die aanvanklike euforie oor die immigrante wat as heilsbringers deur die media en talle politici geprys is (“Ons kry mense geskenk!”) was byvoorbeeld die opgewonde uitspraak van die destydse leier van die Groenparty, Karin Göring-Eckardt) het daar ontnugtering ingetree in 2016 en daarna, toe daar al hoe meer voorvalle van aanranding, verkragting, moord en selfs terreur deur die einste migrante gepleeg is. In 2017 se algemene verkiesing het ’n swaai na regs plaasgevind, met die intog van die regsgesinde Alternative für Deutschland (AfD) vir die eerste keer in die nasionale parlement. Die regerende Christen-Demokratiese Unie (CDU) het beklemtoon dat gebeure soos in 2015 hulself nie moet herhaal nie, sonder om egter Merkel se fatale blaps te erken. Die vlugtelingevraagstuk het egter in die volgende jare weer meer in die agtergrond getree, met die klem nou sterk op klimaatverandering en ander omgewingskwessies en later op veral die koronavirus. Migrante bly in tente op straat in Lesbos, Griekeland. (Foto: Petros Giannakouris, AP) Middel September het daar, toevallig (of dalk nie so toevallig nie), ná ’n betoging ten gunste van die inbring van die vlugtelinge van die Griekse kamp Moria, in die einste kamp ’n brand uitgebreek wat dit totaal verwoes het. Weer, soos in 2015, het die media en politici gepoog om deur middel van beelde en berigte van ellende die harte van die Duitsers sag te maak om so veel as moontlik migrante uit Moria in te neem. Die feit dat die brand deur migrante selfs gestig is om daarmee op die Europese gewete te speel, is egter in meeste gevalle verswyg. In die parlement was die slagordes opgestel: Die Linke-party en Groenes het geëis dat al die sowat 13 000 migrante uit Moria asook van ander Griekse kampe om menslikheidsredes en weens Europa se verbintenis tot menseregte en demokrasie, ingebring moes word, ongeag of hul aanspraak op asiel het of nie. Die AfD het gewaarsku teen die gevaarlike boodskap wat dit uitstuur, naamlik dat brandstigting beloon word en dat Europa manipuleerbaar is deur beelde. In die regerende koalisie uit CDU en Sosiaal-demokrate (SPD) was daar ’n toutrek oor hoeveel migrante ingeneem moet word. Daar is uiteindelik ’n kompromis van 2 750 bereik – almal na bewering gesinne en hulpbehoewendes en mense wat aanspraak op asiel het. Ook die koalisieregering het saamgestem dat 2015 homself nie mag herhaal nie, iets wat Die Linke en Groenes blykbaar doelbewus wil doen om Europa se demografie vinnig en ingrypend te verander. Vlugtelinge het skuilings langs die pad gebou. (Foto: Petros Giannakouris, AP) Anders as in 2015 is Duitsland, wat die inname van vlugtelinge betref, in Europa nou geïsoleerd. Nadat destyds eers gepoog is om as deel van ’n sogenaamde Europese oplossing vlugtelinge tussen die lidlande van die EU te versprei, wat misluk het weens die weerstand van veral Oos-Europese lande, het Merkel en die Franse president Emanuel Macron ’n “alliansie van die gewilliges” uit lidlande, wat bereid was om vlugtelinge in te neem, gesmee. Toe Merkel egter nou weer met die voorstel kom dat die gewillige lande moet help met die migrante uit Moria, moes sy agterkom dat sy alleen staan. Oostenryk se kanselier, Sebastian Kurz, het (ten spyte van ’n koalisie met die Groenparty) kategories geweier om selfs net een vlugteling in te neem, en ook uit ander, voorheen gewillige lande soos Frankryk, Denemarke, Swede, Italië en Spanje, het daar net stilswye gekom. Trouens, amper geen Europese land was bereid om nog meer migrante in te neem nie (Italië het wel onlangs aangebied om 300 Moria-migrante in te neem). Meer nog, Griekeland, anders as in 2015, nou onder ’n konserwatiewe regering, het voet by stuk gehou dat mense wat geen aanspraak op asiel het nie, nie ’n gratis kaartjie na Duitsland sal kry nie, veral nie as hulle betrokke was by brandstigting en plundering nie. Realpolitiek en die ervarings sedert 2015 het die idealisme en die bloeiende harte getroef en gekeer dat die foute van 2015 herhaal word.