Kerk Archives - Gereformeerde Kerk Potchefstroom
Category Archives: Kerk
Hy het onlangs afgestudeer aan die Teologiese Skool. Hy sal DV aan die begin van Augustus by Klassis Molopo ondervra word met die oog op beroepbaarstelling. Die kerkraad het intussen vir Josef genader om behulpsaam te wees met bedieningswerk in die gemeente tot aan die einde van hierdie jaar, in ag genome die feit dat hy wel intussen beroep kan word. Die kerkraad het hom gevra om veral te help met huisbesoeke by ons ouer lidmate, en met siekebesoeke en jeugaksies.
Selfoon: 074 172 7297
Posted in Kerk
DIE SEWENDE KRUISWOORD
VAN KINDERGEBED TOT OORWINNINGSKREET
Lukas 23:46: “Vader in u hande gee ek my gees oor!”
Kort nadat Christus van die kruis op Golgota af uitgeroep het “Dit is volbring!” praat Hy weer – die sewende en laaste maal.
Die evangeliste lê nadruk daarop dat Christus se laaste kruiswoord ’n besonder harde uitroep was. Ook hierdie keer moes almal duidelik hoor wat hy sê. Die omstanders wat gehoor het hoe Hy in benoudheid uitgeroep het dat Hy van God verlate was, moet nou verneem dat Hy weer die heerlike nabyheid van sy Vader geniet. Waar Hy ‘n rukkie tevore net “My God…” kon sê, kan Hy nou weer “Vader” sê.
Nadat Hy die swaarste deel van die versoeningswerk volbring het, het die gevoel van vaderlike guns en toegeneëntheid teruggekeer. Daarom kan Hy nou hard uitroep: “Vader in u hande gee Ek my gees oor!”
Hierdie uitroep van Christus toon duidelik aan dat Hy nie op passiewe wyse gesterf het uit kragteloosheid nie, maar dat sy sterwe in die volle sin van die woord ‘n aktiewe daad van Homself was. Die dood het nie die laaste asem uit Hom uitgepers nie, maar Hy het dit uit eie wil self uitgeblaas. Of om dit anders te stel: Hy is nie passief die dood ingeruk nie, maar het as ‘n kragtige held die vesting van die dood ingestap om die dood in sy eie woning te oorweldig.
Hierin sien ons die bevestiging van Christus se eie woorde toe Hy in die gelykenis van die goeie herder gesê het: “Niemand neem my lewe van My af nie, maar Ek lê dit uit Myself af. Ek het mag om dit af te lê en Ek het mag om dit weer te neem” (Joh. 10:18).
Omdat Jesus gedoen het wat Hy tot op daardie stadium moes doen, mag Hy sy gees nou in die hande van sy Vader toevertrou.
Om egter die volle betekenis van hierdie uitspraak van Christus te verstaan, moet ons daarop let dat Hy hier woorde uit die Ou Testament en wel uit Psalm 31 gebruik. Net soos Hy met die uitroep: “My God, my God waarom het U My verlaat?” woorde uit die Ou Testament, naamlik van Psalm 22 gebruik het, gebruik Hy hier ook ’n sinsnede uit die Ou Testement, maar hierdie keer Psalm 31:6. En om nou die betekenis van die sewende kruiswoord goed te kan verstaan, is dit nodig om aan die gelykluidende woorde uit Psalm 31 aandag te gee.
Dawid het hierdie lied geskryf toe hy in groot nood verkeer het. Sy vyande is op sy spoor; hulle soek sy lewe; hulle maak die lewe vir hom benoud en bitter. En tot wie anders kan hy dan sy toevlug neem as net tot die Here?
Dit doen hy dan ook.
Daarom sê hy in volle geloofsvertroue aan die Here: “In u hand gee ek my gees oor”. Daarmee bedoel Dawid dat hy sy lewe, wat hy van God ontvang het, nou ook, terwyl hy omring is deur talle gevare, in die hande van die Here toevertrou en weet dat die Here dit ook sal bewaar en beskerm. God sal hom beskerm teen die dood. God sal hom red uit die strikke wat die vyand vir hom span.
Hierdie woorde van Dawid : “In u hand gee ek my gees oor” het vir die Joodse volk in later jare egter ‘n heel besondere betekenis verkry. Dit is naamlik deur die Rabbyne voorgeskryf as ‘n kort aandgebed vir die Jode en veral vir die kinders.
Dit is so ‘n eenvoudige gebed en klein kindertjies kan dit so maklik leer. Waarskynlik het Maria self hierdie gebed aan haar eersgebore Seun geleer toe Hy kon praat. En hoe uitnemend pas dit nie as aandgebed nie! Want as ons gaan slaap, is dit tog asof ons gees losraak van die liggaam. Die gelowige Jood en veral die kindertjies het, as hulle gaan slaap, nadat hulle dagtaak volbring was, hulle gees, hulle lewe toevertrou in die hand van God en geweet dat Hy hulle te midde van al die gevare van die donker nag sal beskerm en die volgende môre weer sal laat wakker word.
In dié lig moet ons Christus se laaste kruiswoord sien.
Hoe wonderlik is dit nie om te weet dat Christus gesterf het met ‘n kindergebed op sy lippe nie! – ’n gebed wat Hy seker baiekeer gebid het voordat Hy gaan slaap het en nou ook bid voor Hy ontslaap.
Hierdie betekenis wat die woorde uit Psalm 31 vir Dawid en vir die Jode in die later jare gehad het, help ons nou ook om Christus se laaste kruiswoord in die regte perspektief te sien.
Toe Christus dit uitgespreek het, was sy werk in ‘n sekere sin ook volbring. Kort tevore het Hy immers uitgeroep: “Dit is volbring!” Sy versoeningswerk is afgehandel vir sover dit op daardie stadium moontlik was. Sy “dagtaak” – so kan ons byna sê – is afgehandel. Hy het nou by die ”aand” van sy lewe gekom en Hy gaan die “nag” binne met die gebed: “Vader, in u hande gee Ek my gees oor?
Maar as Dawid, toe hy dié gebed gebid het, omring was deur allerlei gevare en deur vyande, dan is dit veel meer met hierdie “groot Seun” van Dawid die geval. En dan weet ons dat sy vyande nie maar net die Jode en die Romeine is deur wie se toedoen Hy gekruisig is nie, maar dat dit die Satan self is wat Hom hier aanval. Dit kan ons in die beskrywing van Lukas wel nie duidelik sien nie, maar as ons dit wat hier gebeur, bekyk in die lig van Openbaring 12, sien ons dit baie duidelik.
Ons lees daar immers van die groot draak, naamlik Satan, wat voor die vrou gestaan het wat op die punt was om ’n kind in die wêreld te bring sodat hy die kind kon verslind sodra hy gebore is. En nou lees ons van die kind wat gebore is hierdie woorde: “En haar kind is weggeruk na God en sy troon”. Hierdie woorde sien nie net op die hemelvaart van Christus nie, maar ook daarop dat God die gees van Christus, wat Hy nou by sy dood in die hande van sy Vader toevertrou, wegruk voor die groot, vuurrooi draak wat dit wil gryp.
Te midde van hierdie bedreigde situasie gee Christus in volle geloofsvertroue sy gees in die hande van sy Vader teen wie Satan totaal magteloos is. Bowendien weet Christus dat sy Vader, in wie se hande Hy sy gees oorgee, dit na drie dae aan Hom sal teruggee en dat Hy dan sal opstaan uit die dood.
Nou is dit ook vir ons duidelik dat Christus ’n baie dieper betekenis gegee het aan Dawid se woorde wat Hy uit Psalm 31 oorgeneem het. Dawid en die Jode na hom het, toe hulle gebid het: “In u hande gee ek my gees oor”, dit gesê met die oog op tydelike gevare. In geloofsvertroue was hulle dan seker dat God, in wie se hande hulle hulle gees toevertrou het, hulle sal beskerm en red van die dood en môre weer sal laat wakker word en opstaan. Maar as Christus hierdie woorde gebruik, gee Hy daaraan ’n dieper betekenis, want dan gee hy daarmee te kenne dat God ook in die dood sy gees veilig sal bewaar en dit weer aan Hom sal teruggee sodat Hy sal opstaan uit die dood.
So kondig Christus met sy laaste kruiswoord reeds sy oorwinning oor die dood aan. Hy verkondig daarmee dat Hy gewis en seker sal opstaan uit die dood.
Maar in die mond van Christus aan die kruis kry hierdie woorde uit Psalm 31 nog ’n omvattender betekenis.
Christus het gekom om ons te verlos deur Satan, sonde, dood en hel te oorwin. En in die evangelie lees ons nou hoe Christus se lyde al hoe smartliker word totdat dit die diepste dieptepunt bereik as Hy deur God verlaat word. Toe het die hel, wat in die boek Openbaring die tweede dood genoem word, met al sy smarte, kwellings en pynigings op Christus toegesak om Hom te oormeester.
Maar dit kon nie. Christus het die hel, die tweede dood, oorwin, en die uitroep: “Dit is volbring”! bevestig dit ook. Dit was die smartlikste deel van Christus se lyde. Maar nou is dit verby.
Daarmee is egter nie alles afgehandel nie. Nou moet die eerste dood, die dood soos ons dit hier op aarde ken, nog oorwin word. En dit is wat Christus nou ook wil en gaan doen as Hy sê : “Vader, in u hande gee Ek my gees oor!”
Met hierdie sewende kruiswoord sê die Here Jesus eintlik: Vader, U het My die taak opgelê om die eerste en die tweede dood te oorwin. Die tweede dood, die hel, het Ek klaar oowin. Dit is volbring. Nou gaan Ek om ook die eerste dood te oorwin. Neem dan nou my gees, my Vader, sodat Ek die eerste dood kan ingaan, en ek weet dat U my gees na drie dae aan My sal teruggee. Dan sal Ek opstaan uit die dood en dan sal ook die eerste dood ten volle oorwin wees.
Met sy laaste kruiswoord kondig Christus dus ook sy verdere werksprogram aan: Hy sê wat Hy nou wil en gaan doen. En ook hieruit kan ons sien dat Jesus se sterwe nie iets is wat Hy passief ondergaan het nie, maar dat dit ’n daad, ’n doelgerigte daad van Homself was.
So sien ons hier dat Christus die pad tot ons verlossing enduit wil loop. Al het Hy reeds so swaar gely, hou Hy nie op nie. Hy sê nie dit is genoeg nie. Nee, Hy wil volkome versoening en verlossing bewerk. Die sewende kruiswoord is nog ’n openbaring van sy grenslose liefde vir ons. In die lig van hierdie uiteensetting kry die sewende kruiswoord vir ons van Christus vir ons ’n ryk en heerlike betekenis. Ter wille van sy soenverdienste kan ons Christus hierdie woorde nou nasê, nie maar net in die betekenis wat dit vir Dawid en die Jode met die oog op tydelike gevare gehad het nie, maar ook in die betekenis van beskerming teen die mag van die dood en die smarte van die hel.
Elke gelowige kan nou ook om Christus ontwil met vrymoedigheid by sy of haar sterfbed sê: “Vader in u hande gee ek my gees oor.” Christus het immers die dood om ons ontwil vrywillig ingegaan; op die derde dag het Hy sy gees van God terugontvang en die eersteling geword van die wat opgestaan het uit die dood. Daarom mag ons nou ook, as ons die dood ingaan, ons gees of siel aan God toevertrou en weet dat Hy dit om Christus ontwil veilig sal bewaar tot op die dag van die opstanding wanneer liggaam en siel weer verenig sal word.
Christus het gesê: “Moenie bang wees vir die wat dié wat die liggaam doodmaak maar die siel nie kan doodmaak nie. Nee, vrees Hom eerder wat sowel die liggaam as die siel in die hel kan laat vergaan” (Matt. 10:28). Maar hoe wonderlik is dit dan om te weet dat die Een wat dit kan doen juis die Een is wat my siel of gees veilig sal bewaar tot by die wederkoms van Christus.
Daarom moet die sewende kruiswoord van Christus ook ons aandgebed, ja, die gebed van ons hele lewe wees. Ons moet ons gees, ons liggaam en ons hele lewe voortdurend, elke dag, in die hande van ons Vader oorgee en aan sy sorg toevertrou. In sy hande is dit inderdaad veilig, want Christus sê van die wat aan Hom behoort, dat niemand hulle uit sy hand of uit sy Vader se hand sal ruk nie (Joh. 11:28, 29). En Paulus sê dat ook die dood ons nie van God se liefde kan skei nie (Rom. 8:38, 39).
Wie in hierdie gesindheid die dood tegemoet gaan, is by die sterwe reeds seker van sy of haar opstanding uit die dood – om Christus ontwil, en kan ook sterf met die woorde; “Vader, in u hande gee ek my gees oor.”
P. J. DE BRUYN
DIE SESDE KRUISWOORD
Lees: Johannes 19:17-30
Teks: Joh. 19:30a: Nadat Jesus die suur wyn gekry het, het Hy gesê: “Dit is volbring!”
Sing: Ps. 146:1, 5; Sb. 6:4-7 (T5-1); Sb. 8:1, 2 (T5-3)
“Dit is volbring!” – so ’n kort uitroep met so ’n magtige inhoud.
Hierdie sesde kruiswoord van Christus wat in ons Bybel met drie woorde weergegee word, was in die mond van Christus net één woord. Maar die inhoud van hierdie een woord is so geweldig groot dat daar geen menslike brein is wat ooit die volle omvang en betekenis daarvan kan omvat of deurgrond nie. In hierdie een woord kom al die lyne van die Skrif saam. Hierdie een-woord-uitroep van Christus met die betekenis wat daaraan verbonde is, vorm die fondament van die verlossing van die kinders van God; dit is die grondslag vir die finale triomf oor Satan; dit is die teken dat die eer van God wat deur die sonde geskend is, weer volmaak herstel sal word; dit is die versekering vir die kind van God dat sy sonde vergewe is en dat hy nou met vrede in die gemoed kan rus in die voltooide werk van Christus.
Hoe dit met hierdie sesde kruiswoord gesteld is, kan ons met die woorde van Job verduidelik.
As Job die groot dade van God in die natuur sien, hoe Hy magtige wolkgevaartes tot stand bring, hoë golwe in die see opjaag, weerligte laat neerknetter op die aarde, dag en nag so reël dat hulle in vaste orde mekaar opvolg, dan sê Job: Al hierdie dinge is nog maar net ’n fluisterstem van God wat ons hoor. En dan stel hy die vraag: “Wie kan dan die donder van sy magtige dade verstaan?” (Job 26).
So groot as wat die verskil is tussen ’n fluisterstem en ’n donderslag, so groot is die verskil tussen wat ons sien en verstaan van God se dade én alles wat God in werklikheid doen – dinge waarvan ons sondaarmense hier op aarde nooit ’n idee of begrip kan kry nie.
So is dit eintlik ook met hierdie sesde kruiswoord van Christus. So groot as wat die verskil tussen ’n fluisterstem en ’n donderdslag is, so groot is die verskil tussen dit wat ons van hierdie sesde kruiswoord kan verstaan en wat die werklike inhoud en betekenis daarvan is. En al wat ons in die verklaring van hierdie een woord uit die mond van ons Heiland moet doen, is om dit wat ons van hierdie fluisterstem kan opvang en verstaan, so helder en duidelik as moontlik te laat weerklink en weer te gee. En dan doen ons dit met die hoop en verwagting dat God ons eenmaal in die ewigheid iets meer sal laat hoor van die donder van die magtige dade van ons Here Jesus Christus wat in hierdie kruiswoord vertolk word.
Hierdie kruiswoord: “Dit is volbring!”, het skynbaar geen adres nie. Dit is nogal opvallend, want daarin verskil dit van al die ander kruiswoorde. Almal het ’n duidelike adres en is gerig tot ’n bepaalde persoon of persone. So is die eerste kruiswoord gerig tot sy Vader, die tweede tot die misdadiger aan die kruis, die derde tot sy moeder en Johannes, die vierde tot God, die vyfde tot die soldate en die sewende weer tot sy Vader. Net by die sesde kruiswoord is daar nie ’n direkte en duidelike aanduiding tot wie Hy Hom rig nie.
Maar juis hierin word iets van die geweldige inhoud van hierdie kruiswoord geopenbaar, want dit het skynbaar geen adres nie omdat dit alles en almal: die drie-enige God, die ganse skepping die ganse heelal met alles wat daarop of daarin is tot adres het. Hierdie woord het ’n groot betekenis vir Jesus self, maar Hy rig dit verder tot sy Vader en die Heilige Gees, tot sy kinders, tot die duiwel en al sy trawante, tot die wêreld, tot die sondaar – ja, tot alles en almal!
In alle ore moet dit weerklink: “Dit is volbring!”
En watter effek moes hierdie een-woord-uitroep aan die adres van alles en almal nie gehad het nie! Dit het die duiwel laat sidder en beef, dit het die engele laat juig en die kinders van God laat jubel en dank. Weldra sou dit ook die voorhangsel van die tempel in twee laat skeur, die aarde laat bewe en dooies uit die grafte laat opstaan.
Maar as Christus sê: “Dit is volbring!” wat is dit nou wat volbring is?
Is dit miskien sy middelaarswerk? Nee, dit kan nie wees nie, want tot sy middelaarswerk hoort ook die oorwinning oor die dood, en dit het ten tye van die uitspreek van hierdie sesde kruiswoord nog nie plaasgevind nie. Is dit miskien sy vernedering? Nee, want sy dood en die ingaan in die graf was vir Hom nog ’n verdere vernedering.
Wat volbring is, is sy lyde: daardie verskriklike lyde na liggaam en na gees toe Hy die toorn van God oor die sonde van die ganse mensdom gedra het – dít is volbring. Hierdie lyde wat beteken het dat Hy in sy liefde vir ons die smarte van die hel in Godverlatenheid moes verduur om ons daarvan te verlos – dít is volbring.
Ons kan dit ook verduidelik met woorde uit die boek Openbaring. Daar word die hel die tweede dood genoem, en die dood soos dit hier op aarde aan ons bekend is, ons kan sê die liggaamlike dood, kan dan die eerste dood genoem word (Op. 20:6, 14, ; 21:8). En nou kan ons sê: Hy het die tweede dood, die smarte van die hel, wat die regverdige straf op die sonde is, deurworstel en oorwin. Van dáárdie deel van sy middelaarswerk het Hy in sy sesde kruiswoord uitgeroep: “Dit is volbring!”
Dat hierdie lyde vir Hom iets verskrikliks moes gewees het, blyk daaruit dat die angs daarvoor Hom reeds bloed laat sweet het in Getsemane. Daarom het hy ook gesmeek: “Vader, as dit moontlik is, laat hierdie drinkbeker by my verbygaan”. Maar dan betoon Hy Hom direk daarna weer as die gewillige Kneg van die Here as Hy sê: “Laat nogtans nie my wil nie maar u wil geskied.”
Maar in hierdie sesde kruiswoord kondig Hy nou aan dat hierdie beker nie by Hom verbygegaan het nie; Hy het dit gedrink en tot die bodem toe geledig. Hierdie allerswaarste deel van sy lyde waarteen Hy ook die meeste opgesien het – dit het Hy deurly en deurworstel. Hy was van God verlaat en het tog die geloof behou.
Daarom hoor ons in hierdie sesde kruiswoord ’n triomfkreet – wat in die monde van sy kinders ’n verlossingskreet geword het.
Omdat hierdie woorde: “Dit is volbring!” daarvan getuig dat Hy die swaarste deel van sy lyde tot ons verlossing reeds deurgegaan het, lê hierin die versekering opgesluit dat Hy sy hele middelaarswerk ook heeltemal sal voltooi. Omdat Hy die tweede dood, die smarte van die hel, oorwin het, weet Hy ook met sekerheid dat Hy die eerste dood, die liggaamlike en aardse dood, ook sal oorwin. Hy was van God verlaat maar Hy het nou weer tot die gemeenskap met God teruggekeer. Daarom is Hy daarvan seker dat Hy nooit weer deur God verlaat sal word nie.
Christus sou nooit so juigend en met soveel sekerheid kon getuig van dit wat Hy volbring het, as Hy nie daarvan seker was dat Hy die verlossing van sondaars nog verder sou voltooi nie.
Christus juig nooit te vroeg nie; Hy doen dit ook nie hier nie. Maar nou nadat Hy die swaarste deel van sy lyde deurgegaan het, nou juig Hy tog omdat Hy met sekerheid weet dat Hy op die derde dag sál opstaan uit die dood en die verlossing van die wêreld, waarvoor Hy Homself gegee het, sal voltooi.
Maar met die uitroep: “Dit is volbring!”, gryp Christus nie net vooruit na sy opstanding uit die dood nie, maar ook na sy wederkoms wanneer sy verlossingwerk in al sy fasette voltooi sal wees en sy duurgekoopte bruid saam met Hom sal aansit aan die bruilofsmaal van die Lam.
Omdat Christus die tweede dood reeds oorwin het, het Hy die fondamente onder die hele bouwerk van Satan uitgeruk. En nou mag die mure van sy gebou ten tye van die uitspreek van hierdie woord nog staan, dit staan reeds wankelend, en straks, op Paasmôre, val ‘n groot deel daarvan plat, en met die wederkoms van Christus sal die hele bouwerk van Satan inmekaar stort en ‘n groot puinhoop word. En oor die Babilon van Satan en die Antichris sal dan alleen maar die klaagstem gehoor word: “Hoe vreeslik, hoe vreeslik! Die groot stad, Babilon, die sterk stad! In een oomblik het die oordeel oor jou gekom!” (Op. 18:10).
Maar hierdie verwoesting van Babilon is reeds gewaarborg in die sesde kruiswoord van Christus: “Dit is volbring!”
Om nou nog meer van die fluisterstem van die sesde kruiswoord te verstaan, moet ons dit ook beskou in die lig van die Skrif as geheel en die wêreldgeskiedenis as geheel.
Hierdie woord kom, al is dit nie na die letter nie dan tog na die betekenis, eintlik drie maal in die Skrif voor, of ons kan ook sê: drie maal in die wêreldgeskiedenis.
Die eerste keer vind ons dit aan die einde van God se skeppingswerk waarvan ons in Genesis 2 lees: “So is dan voltooi die hemel en die aarde met hulle ganse leërmag.” Toe het God van sy skeppingswerk gesê: Dit is volbring.
Die tweede keer vind ons dit teen die einde van die verlossingswerk van God deur Christus as Hy aan die kruis sê: “Dit is volbring!”
Die derde keer vind ons dit aan die einde van die heiligende werk van God deur sy Woord en Gees, wat ook die einde van die wêreldgeskiedenis beteken. Ons lees daarvan in Openbaring 16: “En die sewende engel het sy skaal uitgegooi in die lug en ‘n groot stem het uit die tempel van die hemel gekom wat sê: Dit is verby!” (Op. 16:17). En verder: “En Hy wat op die troon sit, het gesê: Kyk, Ek maak alles nuut… En Hy het vir my gesê: Dit is verby!” (Op. 21:6).
Deur hierdie drie inhoudelik ooreenstemmende uitsprake word die wêreldgeskiedenis in drie dele verdeel. Die eerste staan aan die einde van wat ons kan noem, die tydperk van God die Vader en ons skepping. Die tweede aan die einde van die typerk van God die Seun en ons verlossing; die derde aan die einde van die tydperk van God die Heilige Gees en ons heiligmaking. Maar dan moet ons in gedagte hou dat die werk van die drie Persone nooit van mekaar geskei mag word nie.
God het sy heerlike skeppingswerk voltooi. Hy het dit volbring. En Hy was – as ‘n mens so menslik van God mag spreek – tevrede daarmee want ons lees aan die einde van Genesis 1: “Toe sien God alles wat Hy gemaak het en – dit was baie goed.”
Toe het die sonde gekom en hierdie mooi skepping van God kom ruïneer. Maar direk daarna het God die verlossing van sonde aangekondig. En as Christus die sesde kruiswoord uitroep, kondig Hy aan dat sy verlossingswerk tot ’n einde gekom het. Met die kruiswoord hoor ons Hom dus eintlik uitroep: Toe sien God alles wat Hy gedoen het en – dit was baie goed.
Maar die verlossing wat Christus vir ons verwerf het, moes tot ons eiendom gemaak word. En dit is veral die werk van God die Heilige Gees. En as daar in die boek Openbaring aangekondig word: “Dit is verby!”, beteken dit dat ook hierdie werk tot ‘n einde gekom het. Dan het die tyd gekom van die volmaakte “herskepping”: ‘n nuwe hemel en ‘n nuwe aarde waar God alles sal wees en in almal.
So sien ons dat die twee punte: die aan die begin en die aan die einde van die wêreld­geskiedenis, saamgebind word deur hierdie kruiswoord van Christus: “Dit is volbring!” Maar so gesien, kondig hierdie kruiswoord van Christus ook aan dat wat God eenmaal begin het, Hy ook sal voltooi en voleindig. Hy laat nie vaar die werke van sy hande nie! (Ps. 138:8). As sy skepping deur die sonde geskend word, kondig Hy die herskepping aan en voltooi dit ook.
Werklik hierdie sesde kruiswoord is geweldig ryk aan inhoud en betekenis – al kan ons net ‘n fluisterstem daarvan opvang en begryp.
In hierdie triomfwoord van ons Heiland aan die kruis hoor ons sy oneindige liefde vir ons arme sondaars. Ons hoor daarin die versekering dat ons skuld versoen is, ons ongeregtigheid weggeneem is en dat die ewige lewe vir ons verwerf is.
Nou kan elke gelowige jubelend sê: Ek weet dat ter wille van die voltooide werk van Christus niks my meer van God se liefde kan skei nie – ook nie die boosheid van my eie hart nie. Christus het uitgeroep: “Dit is volbring!” – ook vir my.
En as dit dan gebeur dat ons in sonde val en daaroor voor God berou het, moet ons nie daaraan twyfel of ons ook dan nog deel het aan die verlossing deur Christus nie, want ons moet onthou dat hierdie sesde kruiswoord ook aan ons verkondig dat wat God eenmaal begin het, Hy sekerlik sal voleindig – ook in my versondigde lewe.
Daarom kan ons uitsien na die dag wanneer ons hierdie sesde kruiswoord van Christus nie net ten dele nie maar werklik ten volle sal verstaan, as ons nie net ‘n fluisterstem daaruit opvang nie maar die donder van die magtige daad van Christus waarheen dit verwys. Dan sal ons ons Here Jesus Christus ewig loof en prys vir dit wat Hy vir ons volbring het.
DIE VYFDE KRUISWOORD
Christus se borgtogtelike lyding aan die liggaam
Johannes 19:28 en 29:
Hierna het Jesus, met die wete dat alles klaar volbring is en sodat die Skrif vervul kan word, gesê: “Ek is dors.” Daar het ’n kan vol suur wyn gestaan. Die soldate het toe ’n spons vol suur wyn op ’n hisoptakkie gesit en dit teen sy mond gehou.
“Ek is dors”!
Hierdie woorde getuig van die ontsettende liggaamlike lyding wat Christus aan die kruis moes verduur, veral in die drie uur waarin Hy die smarte van die hel moes dra. Waar die vierde kruiswoord by uitstek getuig van sy verskriklike geestelike lyding toe God Hom verlaat het, daar kom in hierdie kruiswoord sy bomenslike liggaamlike lyding na vore.
By die behandeling van die vierde kruiswoord, het ons gesien dat die Here Jesus in die drie uur duisternis met wat daar gekom het die smarte van die hel gedra het om ons daarvan te verlos. Maar hierdie lyding van Hom was nie net ’n innerlike, geestelike lyding nie, maar dit was ook ’n liggaamlike lyding, want Hy moes sy volk nie net na die siel nie maar ook na die liggaam van die sonde en sy gevolge verlos. En een van die felste smarte van die hel, sover dit die liggaamlike lyding betref, is dors. In ’n sekere sin kulmineer die liggaamlike lyding in die hel in dors.
In die gelykenis van die ryk man en Lasarus lees ons ook dat die ryk man in die hel so ontsettend dors was. Daarom het hy ook gesmeek dat Lasarus tog die punt van sy vinger in water moes steek en dit op sy tong moes plaas om dit te verkoel, “want” het hy gesê “ek ly verskriklik in hierdie vuur” (Luk. 16:24).
Aangesien Christus nou, om ons volkome van sonde en sondeskuld te verlos, al die smarte van die hel moes deurmaak, moes Hy ook liggaamlik tot die uiterste punt daarvan gaan, naamlik daardie ontsettende dors. Dit het Hy ook inderdaad gedoen. Daarom is die eerste wat Hy gesê het nadat die drie uur duisternis en helse smarte verby was: “Ek is dors!”
En hoe dors moes Hy nie gewees het nie!
Dink maar net aan die deel van sy dors aan die kruis wat ons kan verstaan. Vir nagenoeg 16 uur het Hy ’n bitter lyding deurgemaak. Dit is inderdaad moontlik dat Hy in die tyd niks te drinke gehad net nie. En juis in dié tyd is die vog uit sy liggaam uitgepers: in Getsemane in sy benoudheid toe sy sweet selfs geword het soos bloeddruppels wat op die grond val; op Gabbata met sy verhoor en geselslae; op Golgota aan die kruis met sy ontsettende pyn en koors en helse smarte.
Eers dan kom die uitroep uit ’n hees-droë keel: “Ek is dors!”
Hierdie uitroep getuig van die onbeskryflike liggaamlike smarte wat ons Heiland om ons ontwil gedra het. So wou Hy sy geliefdes verlos, nie net van die geestelike lyding van die hel nie, maar ook van die liggaamlike lyding daarvan.
As ons dit besef, dan word dit ook vir ons duidelik waarom Christus die drank wat hulle Hom kort na die kruisiging aangebied het, nie wou drink nie. Ons lees immers dat hulle Hom toe ’n mengsel van wyn en gal gegee het om te drink, maar toe Hy dit proe, wou Hy dit nie drink nie.
Nou ontstaan die vraag: Hoekom wou Jesus toe nie drink van die drank wat hulle Hom aangebied het nie maar nou kla Hy dat Hy dors is? Gee hy dalk met hierdie vyfde kruiswoord van Hom te kenne dat hy ’n fout gemaak het deur nie van dié drank te drink wat Hom aangebied is nie?
Nee, beslis nie. Hy het toe doelbewus daardie drank geweier net so doelbewus as wat Hy nou iets te drinke vra.
Die saak staan so: Daardie drank wat hulle Hom kort na die kruisiging aangebied het, die mengsel van wyn en gal, was ’n soort verdowingsmiddel. Deur die toediening van hierdie drank wou die soldate of hulle offisiere die ontsettende pyn en lyding van die gekruisigdes darem enigsins verlig. Op die wyse wou hulle darem ’n bietjie menslikheid teenoor die gekruisigdes openbaar.
Maar toe Jesus daardie drank proe, wou Hy dit nie drink nie.
Waarom nie? Waarom weier Hy dit?
As Jesus op daardie stadium van die verdowingsmiddel gedrink het, sou dit beteken het dat Hy nie die volle lyding wat die straf op die sonde is, sou gedra het nie, want Hy sou te verdoof gewees het om die vreeslike pyn, angs en smart daarvan ten volle te voel en te ervaar. En dit sou beteken het dat Hy sy kinders nie ten volle sou verlos het nie.
Om waarlik ons Verlosser te wees, moes Hy die lydingsbeker tot die laaste druppel toe leegdrink. Daar moes nie as gevolg van verdowing ’n paar druppels oorbly wat Hy nie drink nie of wat Hy drink sonder dat Hy dit voel nie. Nee, Hy moes die lyding van die hel deurmaak presies soos die veroordeeldes dit eenmaal sonder verdowing sal moet deurmaak en soos ons dit sonder verdowing sou moes deurmaak as Hy ons nie daarvan verlos het nie.
Dit is die rede waarom Jesus die drank wat Hom direk na die kruisiging aangebied is, nie wou drink nie. Hy moes kom tot die uiterste punt van die liggaamlike lyding van die hel wat sy hoogtepunt bereik in die ontsettende dors, en daartoe kon Hy nie kom as Hy die verdowingsmiddel ingeneem het nie. Daarom het Hy geweier. Daarom kom Hy ná die drie uur duisternis uit die smarte van die hel uit met die hees uitroep: “Ek is dors!”
Wat Jesus dáár ook na die liggaam gely het, het vir ons ’n geweldige betekenis.
Die belangrikste betekenis van daardie lyding is dat Hy ons op die wyse van die liggaamlike helse benoudheid, pyn en dors verlos het. En ook daarvoor sal ons Hom nooit genoeg of nooit na behore kan dank nie.
Maar daardie borgtogtelike lyding van Christus kry nie eers vir ons betekenis op die dag as ons te sterwe kom nie, maar dit het nou al, terwyl ons nog hier op aarde is, reeds ’n groot betekenis vir ons. Dit beteken natuurlik nie dat gelowiges hier op aarde geen lyding meer sal hê nie. Wat dit wel beteken, is dat Christus op die wyse die krarakter en betekenis van die liggaamlike lyding van die wat in Hom glo, verander het. Ons kan dit so stel: Christus het deur sy borgtogtelike lyding die elemente van die hel uit ons aardse en liggaamlike lyding weggeneem en ons daarvan verlos.
So ’n verandering van karakter het Christus ook ten opsigte van die dood bewerk. Sy oorwinning oor die dood beteken nie dat die gelowiges verder nie meer sal sterwe nie, maar dit beteken dat die dood vir hulle nou nie meer ’n poort na die hel is nie maar ’n poort na die ewige lewe.
So is dit nou ook gesteld met ons aardse en liggaamlike lyding. As Christus nie vir ons die smarte van die hel na die liggaam gedra het nie, dan sou ons elke keer as ons met siekte, pyn, wonde, ensovoorts te doen gekry het, iets van die hel daarin moes voel. Ek sou moes voel hoe God my elke keer verder van Hom af wegdruk tot Hy my uiteindelik met my dood in die ewige smarte met sy ontsettende dors instamp.
Maar danksy Christus se borgtogtelike lyding in die smarte van die hel ook na die liggaam, is dit nou met die kind van God andersom gesteld. Nou voel die gelowige as hy lyding en pyn verduur, nie hoe dat die Here hom verder van Hom af wegdruk nie, maar juis hoedat die Here met dié lyding en pyn hom nader aan Hom wil trek en vaster aan Hom wil bind. Daarom kan Paulus ook sê dat die Here alles ten goede laat meewerk vir die wat Hom liefhet (Rom. 8:28).
Nou verstaan ons ook wat Jesaja bedoel het toe hy profeties van Christus gesê het dat Hy ons lyding op Hom geneem het en ons siektes gedra het (Jes. 53:4). Hy het dit verander sodat ons nou nie meer die oordeel van God daarin voel nie maar die liefde van God.
Danksy die liggaamlike borgtogtelike lyding van Christus kan ek nou die karakterverandering, die koerswysiging daarvan in my lewe as gelowige sien en ervaar: dit stoot my nie verder van God af weg nie, maar bind my vaster aan Hom met bande van liefde en trou.
Maar nou is die vraag: As Christus aan die begin na die kruisiging die drank wat Hom aangebied is, geweier het, waarom vra Hy nou nadat Hy die smarte van die hel verduur het, iets te drinke?
Die antwoord op die vraag stem tot ’n groot mate ooreen met die verduideliking wat reeds gegee is oor die drank wat Hy geweier het. Hy vra nou iets om te drinke weer om verdowing te voorkom.
Nadat Hy in die drie uur duisternis die smarte van die hel verduur hê het, was hy ontsettend dors. Nou het die gevaar bestaan dat Hy as gevolg van die uitputting en dors in gehele of gedeeltelike bewusteloosheid kon insink voordat Hy die borgtogtelike lyding heeltemal voltooi het en … dit mag nie gebeur nie!
Hy het nog ’n taak gehad om te verrig. Hy moes nog die sesde en sewende kruiswoorde uitspreek tot troos en bemoediging van sy volk. Bowendien moes Hy nog sterwe, en sy sterwe mag nie iets passief wees soos ons gewoonlik sterwe nie, maar dit moes ’n aktiewe daad van Homself wees. Hy moes nie bewusteloos in die huis van die dood ingetrek word nie, maar Hy moes welbewus en doelbewus by die deur van die dood instap om die dood as vyand in sy eie huis te gaan oorwin. Om dit te kon doen het Hy krag nodig gehad, ook liggaamskrag, en dáárom vra Hy nou iets te drinke. Daarom hyg Hy dit uit: “Ek is dors!”
In sy versoek om iets te drinke op hierdie stadium sien ons dus dat Hy weer verdowing of bewusteloosheid wil voorkom sodat Hy helder en welbewus die pad van lyding tot die einde toe kan loop en die lydingsbeker heeltemal leeg kan drink.
Net soos God eeue tevore aan Simson, wat ook deur ’n geweldige dors oorval is, water gegee het sodat hy kon lewe en die taak wat hy besig was om te verrig nog verder kon uitvoer en afhandel, so moes Christus se dors ook geles word sodat Hy in staat kan wees om sy versoeningswerk te voltooi en ons ten volle van ons sondes te verlos.
Dit gebeur dan ook.
Ons lees dat, ondanks proteste, die soldate ’n spons vol suur wyn gemaak het en dit op ’n hisoptakkie gesit het en Jesus laat drink het.
Nou moet ons goed daarop let dat Jesus nie nou dieselfde drank aangebied word as direk na sy kruisiging nie. Toe is aan Hom ’n mengsel van wyn en gal aangebied. Nou word aan Hom net suur wyn gegee.
Hierdie suur wyn was een of ander soldatedrank van dié tyd en dit gee hulle Hom om te drink. Dit was dus geen verdowingsmiddel nie maar iets wat sy dors moes les en Hom so krag moes gee om sy verdere taak te volbring. Hy wil die prys wat Hy vir sy bruidskerk moet betaal ten volle betaal. Daarom vra Hy iets te drinke om dit inderdaad te kan doen.
So het Christus, ons Bruidegom, gely om ons, sy bruid, te verlos. So het Hy ook die Skrif vervul, want in Psalm 69:22 lees ons: “Vir my dors het hulle my asyn laat drink”. Hierdie profesie gaan by die vyfde kruiswoord van Christus in vervulling. Sy lewe en lyding in geheel was immers niks anders as ’n vervulling van die Skrifte nie.
Dit is die betekenis van die vyfde kruiswoord van Christus. Ook daarin kom sy groot liefde vir ons tot openbaring.
Hy het één kom word met ons dors soos dit uit die sonde gegroei het – om ons daarvan te verlos sodat ons uiteindelik nooit meer dors sal kry nie. Hy het tog self verklaar: ”Wie van die water drink wat Ek hom sal gee, sal in alle ewigheid nooit dors kry nie” (Joh. 4:14).
Ter wille van sy versoeningsdors kan die Bybel afsluit met die heerlike uitnodiging aan ons as ons in die laaste verse van die boek Openbaring toegeroep word: “’Kom!’ En elkeen wat dors het, moet kom; elkeen wat die water van die lewe wil hê, moet dit kom kry, verniet!”
HY IS DEUR GOD VERLAAT – ONS NOOIT!
Matteus 27:46: Teen drie-uur het Jesus hard uitgeroep: “Eli, Eli, lemá sabagtani” Dit is: My God, my God, waarom het U my verlaat?
Met die behandeling van die vierde kruiswoord van Christus kom ons by die diepste dieptepunt van sy swaar en bitter lyde.
Tot dusver is sy lyde tot ’n groot mate veroorsaak deur die toedoen van mense, hoewel Hy natuurlik ook daarin gedurigdeur die swaar drukking van die toorn van God oor die sonde gevoel het. Maar as dit dan vir drie ure oor Golgota en die hele land donker word, dan is dit asof alle mense op die agtergrond geskuif word sodat God alleen met Hom te doen het as Hy sy toorn en woede oor die sonde op sy Seun uitgiet.
Nou moet ons dit heel aan die begin baie duidelik stel dat ons die volle inhoud en betekenis van hierdie kruiswoord nooit sal kan deurgrond nie. Hier duik vrae op waarop geen mens, ook nie die knapste en skerpsinnigste geleerde binne of buite die teologie, bevredigende antwoord kan gee nie. Hier word in ’n sekere sin alle menslike gedagtes verwar.
Tog is daar in hierdie vierde kruiswoord genoeg wat ons wel kan verstaan en dit bied aan ons ’n heerlike troos en bemoediging.
Christus spreek hier sy vreeslike nood uit met die woorde van Psalm 22. In hierdie psalm is Dawid aan die woord. Hy voel eensaam en verlate, nie net deur mense nie, maar veral deur God. So voel Dawid, en tog blyk dit baie duidelik uit die psalm dat hy nie werklik deur God verlaat is nie. God het Dawid vir ’n oomblik sy heerlike, vertroostende en versterkende nabyheid maar net nie laat voel en ervaar nie, maar tog is God nog by hom.
Met Christus is dit egter heeltemal anders gesteld. As Hy die woorde van Psalm 22 uitroep: “My God, my God, waarom het U my verlaat?” dan voel dit nie maar net vir Hom of God Hom verlaat het nie, maar dan het God Hom werklik verlaat. Hy spreek dan ’n konkrete werklikheid uit.
Hoe moet ons dit verstaan dat Christus wat nie net waaragtige mens is nie maar ook waaragtige God, kon kla dat God Hom verlaat het? Sou hierdie uitspraak miskien beteken dat sy goddelike natuur van sy menslike natuur geskei het sodat Hy slegs as mens die vreeslike lyde moes deurworstel?
Nee, so moet ons dit nie verstaan nie, want sy goddelike natuur en sy menslike natuur kan nie van mekaar geskei word nie. Bowendien sou Hy nooit die versoening vir ons kon bewerk en die smarte van die hel kon deurworstel as Hy net as mens gely het nie – al was Hy ook ’n sondelose mens. Sy godheid moes Hom juis in staat stel om die swaar toorn van God oor die sonde te dra. Ook in hierdie donker ure was Hy Immanuel: God by ons. Ook toe was Hy: God geopenbaar in die menslike natuur. Ook toe was Hy waaragtige God en waaragtige mens.
Hoe moet ons dit dan verstaan dat Christus deur God verlaat is?
Ons moet die negatief en positief verstaan.
Negatief het dit daarin bestaan dat die Vader Hom in sy liefdevolle gemeenskap van Christus teruggetrek het. Al die gunste en gawes waarin God die mens laat deel, het die Vader Hom ontneem. Die son is weg. Hy word tot skande gemaak. Mense het teenoor Hom soos dierlike monsters opgetree en Hom met vreesaanjaende wreedheid behandel en … God het hulle daarin nie verhinder nie maar hulle laat begaan. Die engele is teruggehou om Hom nie te versterk nie. Die Heilige Gees het Hom nie vertroos nie.
Watter mens sal ooit kan beskryf of verduidelik wat dit sou beteken as God sy gemeenskap en al sy seëninge geheel en al van iemand terugtrek? Geen pen kan dit beskryf nie. En juis dit het hier met Christus gebeur. Die terugtrekking van sy Vader het die diepste geestelike vereensaming en verskriklikste innerlike pyniging vir Hom veroorsaak.
Niemand, selfs nie die grootste goddelose, is hier op aarde so geheel deur God verlaat soos Christus aan die kruis was nie. Selfs oor sulke goddelose mense laat God nog sy son skyn. God gee nog aan hulle vreugde. God gee gewoonlik ook aan hulle krag en gesondheid sonder liggaamlike pyn. God laat hulle deel in die gemeenskap met mense. Maar dit alles en baie, baie meer moes Christus mis toe die Vader Hom en al sy liefde van Christus teruggetrek het.
Hy wat eintlik net kon lewe in die liefde en gemeenskap met die Vader – Hy moet nou ondervind: my Vader onttrek Hom met al sy seëninge en liefde aan My. My Vader wil My nou nie ken nie. My Vader stoot My van Hom af weg.
Maar die feit dat Christus deur God verlaat was, het nie net ’n negatiewe betekenis nie. Dit was baie erger. Dit het ook ’n positiewe betekenis gehad.
Positief het dit daarin bestaan dat God al sy woede en toorn oor die sonde van die ganse mensdom op Christus uitgegiet het. God ontbind Satan vir hierdie oomblik sodat Hy en al sy duiwels met al hulle woede van alle kante af op Hom aanstorm. Dieselfde Christus wat gesê het dat Hy die Satan soos ’n weerligstraal uit die hemel sien val het (Luk. 10:18), moet hom nou as’t ware sien opkom uit die hel … na Hom toe om Hom te versoek en te pynig en Hom van God te probeer losskeur.
Die negatiewe en positiewe betekenis van die feit dat Christus deur God verlaat was, laat ons sien dat Hy werklik aan die kruis die smarte van die hel verduur het. Diegene wat in die hel is word immers enersyds alle guns, genade, liefde en hulp van God ontneem. Andersyds is God wel daar teenwoordig, maar dan in sy toorn en woede wat oor hulle brand sodat hulle ’n verskriklike benoudheid en pyn ervaar.
Dit alles het Christus deurgemaak tydens die drie uur duisternis wat Hy aan die kruis gehang het. En iets van hierdie ontsettende lyde vertolk Hy as Hy uitroep: “My God, my God, waarom het U My verlaat?”
Dit is opvallend dat Christus hier sê “my God” en nie “my Vader” nie.
Met sy eerste kruiswoord het Hy nog gepraat van sy Vader toe Hy gesê het: “Vader, vergeef hulle, want hulle weet nie wat hulle doen nie! (Luk. 23:34). Ook in die laaste kruiswoord, as die gemeenskap van met God weer herstel is, noem Hy Hom sy Vader as Hy sê: “Vader, in u hande gee Ek my gees oor” (Luk. 23:46). Maar hier waar Hy die liefde en gemeenskap met sy Vader moet ontbeer, hier kan Hy net God sê: “My God, my God”.
Tussen Hom en die Vader is die berg van ons sonde en ongeregtigheid ingeskuif en Hy sou sy Vader eers weer as Vader kon aanspreek as Hy hierdie skuld betaal en die straf daarvoor gedra het.
En tog bly Jesus te midde van die helse smarte wat Hy ervaar en ondanks die feit dat die Vader Hom van Hom teruggetrek het, tog nog van sy kant aan sy Vader vashou, want Hy roep uit: “My God, my God.” God verstoot Hom oor ons sondes, maar Hy laat God nie los nie. En so toon Hy dat hoewel Hy helse smarte verduur, Hy tog nie in die hel hoort nie, want daar word beslis nie aan God vasgehou nie. Daar praat niemand van God as my God nie.
Maar omdat Hy selfs te midde van die helse smarte in daardie drie uur duisternis aan God bly vashou het, het Hy oorwin. So het Hy die geloof tot sy hoogste hoogtepunt gevoer en daarom die Voorloper en Voleinder van die geloof geword (Heb. 12:2).
So was Christus aan God getrou – nie maar net tot die dood toe nie, maar tot die smarte van die hel toe.
Verstaan u iets van hierdie vierde kruiswoord van Christus? En begryp u veral dat Christus die verskriklike lyde ter wille van ons verduur het – om ons daarvan te verlos?
As u dit in die geloof verstaan en aanvaar, sal u ook besef dat hierdie ontsettende lyde van Christus, soos vertolk in die vierde kruiswoord, vir ons ’n groot bron van troos is. Hierdie troos word op kostelike wyse saamgevat in ons Kategismus as daar op die vraag oor die helse lyde van Christus geantwoord word: “Sodat ek in my swaarste aanvegtinge verseker kan wees en myself volkome kan vertroos dat my Here Jesus Christus deur sy onuitspreeklike angs, smarte en verskrikking wat Hy ook aan sy siel deur sy hele lewe, maar veral aan die kruis gely het, my van die helse angs en pyn verlos het” (HK 16:44).
As ek deur die geloof aan Christus behoort, hoef ek die smarte van die hel nie meer te vrees nie. Ek hoef nie verskrik te word of met angs vervul te word as ek daarvan hoor nie, want ek weet: Christus het dit alles vir my en in my plek gely om my daarvan te bevry. Daarvan is sy vierde kruiswoord vir my die sekere waarborg.
Hy het deurgegaan wat ek moes deurgaan en daarom is ek nou vry. Maar daarom moet ek ook voortaan met my hele lewe toon dat ek Hom daarvoor wil dank en eer.
Die tweede betekenis wat ons in die vierde kruiswoord leer, is dat Christus hier aan ons die voorbeeld stel en duidelik toon dat ook ons in ons grootste angs en benoudhede steeds in die geloof aan God moet bly vashou. Dit gebeur so dikwels dat gelowiges wat deur rampe en teëspoed getref word, gefrustreer raak en begin twyfel en dan in moedeloosheid of selfs in opstandigheid begin vra: is daar werklik ’n God? Hoe kan Hy ’n God van liefde wees as dit so met my gaan?
Maar dit is ’n verkeerde houding.
Ook in donker dae van swaarkry moet ons kan sê – al kry ons swaar om dit te sê:
Dié God is onse God en Hy
sal tot die dood toe ons gelei.
God is my God en Hy sál my help en my uiteindelik bring na die ewige vreugde.
Die derde betekenis wat hierdie kruiswoord van Christus vir ons het, is dat dit aan ons die heerlike en vertroostende versekering gee dat, omdat Hy deur God verlaat was, ons as vrug van hierdie versoeningswerk van Hom, nimmer en nooit deur God verlaat sal word nie. Daarom kan ons dankbaar en met sekerheid saam met Dawid in Psalm 9 sê: “En hulle wat u Naam ken, sal op U vertrou, omdat U die wat U soek, nie verlaat nie, o Here.”
Nooit deur God verlaat nie!
Weet u wat dit beteken?
God is by my al die dae van my lewe: in die jeug as ek my voorberei vir die lewe wat voor lê; in die volwassenheid met al sy verantwoordelikhede; maar ook in die ouderdom met sy aftakeling van liggaamlike en geestelike kragte.
God is by my as ek gesond en lewenslustig my werk doen, maar ook as ek siek en swak is en pyn verduur.
God is by my op my huweliksdag, maar ook as ek by die oop graf van ’n geliefde staan.
Al sou ander mense my verlaat en in die steek laat, is ek tog nie werklik eensaam nie, want om Christus ontwil is God altyd by my. Omdat Christus ook in my plek deur God verlaat was, sal ek nooit deur Hom verlaat word nie en daarom altyd kan vashou aan die versekering wat die Here in Jesaja 41 aan my gee: “Moenie bang wees nie, Ek is by jou, moenie bekommerd wees nie, Ek is jou God. Ek versterk jou, Ek help jou, Ek hou jou vas, met my eie hand red Ek jou” (Jes. 41:10). Ook in die moeilikste dae en donkerste nagte hoef ek nie soos die Jode in ballingskap te sê: “Die Here sien nie raak wat van my word nie, my reg gaan by my God verby “ (Jes. 40:27). Ook dan kan ek sing:
God ken die pad waarop sy volk moet gaan;
sy oog is dit wat hulle gadeslaan
en met sy lig hul lewenspad bestraal het.
Is dit vir u ook tot troos? Maak dit u ook bly?
Altyd by die Here; niks kan ons van sy liefde skei nie.
Die betekenisse van Christus se versoeningslyde soos dit uit sy vierde kruiswoord na ons toe kom, is absoluut wonderlik!
Kyk dan in die geloof na Christus wat deur God verlaat was en verkry so die sekerheid en die troos dat u nooit deur God verlaat sal word nie.
DIE DERDE KRUISWOORD
CHRISTUS SE VERSORGENDE LIEFDE
Johannes 19:26, 27: Toe Jesus sy moeder sien en die dissipel vir wie Hy baie lief was, wat by haar staan, sê Hy vir haar: “Daar is u seun.” Daarna sê Hy vir die dissipel: “Daar is jou moeder.”
Die kruis van Christus is die teken van sy geweldige liefde vir ons, die skuldige sondaars.
In die eerste drie kruiswoorde word drie verskillende fasette van hierdie liefde van Christus geopenbaar:
In die eerste kruiswoord: “Vader, vergeef hulle, want hulle weet nie wat hulle doen nie”, sien ons sy kruisliefde as vergewende liefde.
In sy tweede kruiswoord aan die berouvolle misdadiger langs Hom : “Vandag sal jy saam met My in die paradys wees”, word sy kruisliefde geopenbaar as reddende en verlossende liefde.
In die derde kruiswoord sien ons dat sy kruisliefde ook versorgende liefde is, want Hy sê aan sy moeder: “Vrou, daar is u seun”, en aan Johannes: “Daar is jou moeder”.
Ons lees dat die volgende persone by die kruis gestaan het: Jesus se moeder en sy moeder se suster, die vrou van Klopas, en Maria Magdalena; verder ook die dissipel wat die Here liefdgehad het, naamlik Johannes.
Vir Maria sou dit ’n bitter pyn en smart beteken het om haar Seun daar aan die kruis te sien hang, al wagtende op sy smartlike dood. Nou word die profesie vervul wat Simeon by die geboorte van Christus uitgespreek het, naamlik dat dié Kindjie die oorsaak sal wees dat daar eendag ’n swaard deur haar siel sal gaan, en dit is presies wat nou gebeur (Luk. 2:35).
As Jesus egter van die kruis af sy moeder en Johannes, sy geliefde dissipel, daar sien staan, praat Hy met hulle – die laaste woorde wat Hy in sy vernedering tot mense sou spreek, want die res van sy kruiswoorde was nie tot mense gerig nie. Terwyl Hy self hewige pyn en smart verduur, giet Hy oor hierdie twee persone die heerlike vertroosting van sy versorgende liefde uit.
Aan Maria sê Jesus: “Vrou, daar is u seun.” Daarmee sê Hy eintlik aan sy moeder: Johannes sal voortaan vir u ’n aardse seun wees wat u sal versorg en beskerm. Gaan woon van nou af in sy huis en hy sal u tot hulp en steun wees.
Terwyl Jesus vir die berouvolle misdadiger ’n woning in die hemel beskik het, beskik Hy vir sy moeder, terwyl sy nog lewe, ’n woning op aarde.
As Jesus daarna aan Johannes sê: “Daar is jou moeder”, gee Hy hom opdrag om Maria in sy huis te neem en vir haar te sorg. Boonop kan Maria en Johannes mekaar nou ook in hulle droefheid vertroos oor die kruisiging en dood van Jesus. Hulle teenwoordigheid by mekaar sal juis in hierdie verband geweldig baie vir elkeen van hulle beteken, want hulle verstaan mekaar se leed en smart.
So sorg Jesus vir Maria, maar ook vir Johannes. Hy wil dat hulle vir mekaar tot hulp en steun sal wees in hierdie tyd van droefheid en rou. Aan Maria se moederliefde gee Hy ’n voorwerp waaraan sy dit kan verbind. En Johannes, wat self verder die persoonlike omgang met Jesus soos voor sy kruisiging moet mis, kan nou die deure van sy hart vir haar as moeder oopmaak.
So sorg Jesus vir hulle deur hulle daartoe te bring om vir mekaar te sorg.
Hierdie versorging van Jesus vir sy moeder en sy geliefde dissipel is egter veel meer as ’n blote historiese gebeurtenis ver in die verlede. Dit het ook vir ons ’n groot en heerlike betekenis. Dit sê aan ons dat soos Jesus destyds vir sy geliefdes gesorg het, so sorg Hy altyd, ook vandag, vir die lede van sy geestelike familie: die lidmate van sy kerk. Christus het self gesê wie hierdie geestelike familie van Hom is, naamlik almal wat die Woord van God hoor en dit doen (Luk. 8:21). Vir hulle almal wil Hy ’n versorgende Vriend en Broeder wees wat hulle, in die besondere omstandighede waarin hulle verkeer, wil versorg, nie net met die oog op hulle ewige behoeftes nie, maar ook wat hulle tydelike, liggaamlike en aardse behoeftes betref. Hy sal hulle op hulle lewensweg nooit alleen en sonder sorg laat nie.
Dit moet ons altyd onthou.
As ons Christus waarlik in die geloof aanneem as die Gesalfde van God wat vir ons in sy onpeilbare liefde gely en gesterf het, en ons Hom van harte dien, kan ons seker wees dat ook u ’n voorwerp van sy versorgende liefde is.
Vir die eensame is Hy ’n metgesel.
Vir die treurende is Hy ’n barmhartige vertrooster.
Vir die sieke is Hy ’n geneesheer.
Vir die weduwee en weeskind is Hy ’n eggenoot en vader.
In die storms van die lewe hou Hy die wag oor ons.
Al is die toekoms vir ons een groot vraagteken, vertrou maar net op Hom. Hy wat vir Maria en Johannes na liggaam en na siel gesorg het, Hy sal ook vir ons sorg.
Wat ook al oor ons lewe kom, kyk maar net in die geloof na die versorgende Heiland aan die kruis en sê in die geloof: Die Here sal voorsien. Christus sal sorg. Die Here is my herder, niks sal my ontbreek nie.
Ons moet onsself aan Hom en sy versorgende liefde oorgee. Ons moet dit doen in die gesindheid van Dawid wat in Psalm 37 verklaar: “Laat jou weg aan die Here oor en vertrou op Hom, en Hy sal dit uitvoer” (Ps. 37:5). Hy self leer ons tog in sy Woord: “Werp al julle bekommernisse op die Here, want Hy sorg vir julle” (1 Pet. 5:7).
Nooit begewe en verlaat Hy sy kinders nie. Daarby lei Hy op sy tyd sulke mense soos Johannes na ons toe om ons te help en te troos.
Natuurlik plaas hierdie liefde van Christus ook ’n groot verpligting op ons. Christus het die wat aan Hom behoort, liefgehad tot die einde toe. Daarom vra Hy ook van ons dat ons Hom met ’n opregte wederliefde moet liefhê tot die einde toe. Hy vra van ons dat ons na sy Woord moet luister en moet doen wat Hy sê, want alleen hulle wat dit hoor en doen, is sy broer en sy suster vir wie Hy wil sorg.
Hierdie derde kruiswoord van Christus hou egter nog meer in as wat in die voorgaande stel is. Ons sien hier trouens ook hoedat Christus die gemeenskap van die heiliges tot stand bring.
Eintlik is die versorgende liefde waarmee Christus Maria en Johannes aan mekaar verbind alreeds die vrug van sy lyde en sterwe aan die kruis.
Ons lees in die Nagmaalsformulier dat Hy van God verlaat was sodat ons nooit meer deur Hom verlaat sou word nie. Net so kan ons sê dat Christus alle bande waardeur Hy aan mense gebind was, moes verbreek om alleen, sonder die hulp en troos van mense te kon ly, sodat Hy die gevolge van die sonde wat ook in liefdeloosheid teenoor mekaar geopenbaar word, kon dra maar dan met die doel om vir ons weer die onderlinge liefde vir mekaar en die gemeenskap van die heiliges te verwerf. En die onderlinge hulp van Maria en Johannes aan mekaar was eintlik niks anders as die gemeenskap van die heiliges nie.
Om dit egter te kon bereik, moes Jesus ook alle liefdesbande wat Hom aan mense gebind het, afbreek sodat Hy die smarte van die hel, wat ook in verskriklike eensaamheid bestaan, ten volle kon dra. En juis in hierdie derde kruiswoord sien ons hoe Hy alle bande losmaak wat Hom aan mense bind. Daarom spreek Hy Maria hier ook aan as “vrou” en nie as “moeder” nie. Op die wyse doen Hy afstand van die bloedband, die vleeslike band wat Hom aan Maria gebind het.
Ons weet dat die dood altyd bande verbreek, bande met man, vrou, kind en familie. Maar omdat Jesus se dood nie iets was wat Hy passief ondergaan het soos ons as ons sterwe nie, maar ’n aktiewe daad van Homself, daarom breek Hy self die bande wat Hom bind.
Deur aan Maria as “vrou” aan te spreek, beëindig Hy die moeder-kind-verhouding waardeur Hy gebind was. Van nou af sal Maria vir Jesus niks anders wees nie as net ’n vrou, ’n gelowige vrou wat op gelyke voet staan met enige ander gelowige vrou. En Jesus sal vir haar nie meer ’n kind wees nie, maar haar Borg en Saligmaker net soos die vir enige ander gelowige.
So breek Jesus deur hierdie kruiswoord alle menslike bande af waardeur Hy gebind was en waardeur Hy troos en bemoediging kon ontvang. Hy breek die moeder-kind band en stuur Johannes saam met sy moeder weg van die kruis sodat Hy in die vreeslike eensaamheid van helse smarte die gemeenskap van die heiliges, die gemeenskap van onderlinge liefde vir sy kinders kon verwerf, en… in hierdie gemeenskap van die heiliges kon Maria en Johannes nou al deel.
Wat is die gemeenskap van die heiliges nou eintlik?
Volgens ons Kategismus het ons hier met twee sake of eintlik met ’n twee-eenheid te doen: dit beteken allereers om aan Christus gebind te wees met ware geloof en liefde. Maar verder beteken dit dat die wat so aan Christus gebind is, ook aan mekaar gebind word sodat hulle hulle talente en gawes tot nut en saligheid van die ander moet aanwend. En dit is ook presies wat tussen Maria en Johannes gebeur. Beide van hulle was reeds op ’n heel besondere wyse aan Jesus verbind en daarom bind Jesus hulle nou ook aan mekaar om in die gemeenskap van die heiliges mekaar te help, te ondersteun en te versorg.
Hieruit is dit ook duidelik waarom Jesus die sorg van sy moeder nie aan een van sy broers na die vlees opgedra het nie, want uit die Skrif weet ons dat hulle op hierdie stadium nog nie in Jesus geglo het as die Messsias, hulle Redder en Saligmaker nie (Joh. 7:5). Eers later het hulle in Hom geglo.
As Jesus op hierdie stadium dit aan hulle opgedra het om vir hulle moeder te sorg, sou dit ’n verbintenis buite die gemeenskap van die heiliges gewees het en daarom het Hy dit nie gedoen nie. Daarom verbind Hy in sy sorgende liefde vir Maria en Johannes aan mekaar, want hulle moes mekaar nie slegs liggaamlik versorg nie maar ook geestelik. So sou Johannes Maria veral moes help om die Gekruisigde nie meer as haar kind Jesus te sien nie maar as Jesus Christus, die Gesalfde van God, haar Verlosser en Heiland. Hy moes haar dus geestelik help om Jesus as haar kind los te laat en Jesus Christus in die geloof aan te neem.
In hierdie derde kruiswoord kan ons nou sien hoe Christus die gewigtige en belangrike roeping op ons lê om die gemeenskap van die heiliges te beoefen. Dit beteken dat ons as gelowiges met die middele en talente tot ons beskikking mekaar moet help, opbeur, vermaan, vertroos en bemoedig. Die Here eis hier van ons dat ons mekaar tot hulp en steun moet wees soos Johannes en Maria mekaar moes help en ondersteun op hulle verdere lewensweg.
Paulus herhaal hierdie selfde opdrag ook as hy aan die Galasiërs skrywe: “Dra mekaar se laste en vervul so die wet van Christus (Gal. 6:2). Dit is die taak wat Christus Johannes en Maria teenoor mekaar opgelê het. Dit is ook die roeping wat op ons as gelowiges teenoor mekaar lê: Dra mekaar se laste! Sien om na mekaar! Help mekaar!
En onthou dan: Christus het die laste waaronder ons ewig moes versink het in ons plek gedra. En as dieselfde gesindheid nou in ons is wat daar ook in Christus Jesus was (Fil. 2:5), sal ons ons ook verplig en gedwing voel om mekaar se laste te dra en vir mekaar ’n Maria an ’n Johannes te wees.
Die probleem is dat die gemeenskap van die heiliges waarin ons om Christus ontwil na mekaar se belange moet omsien sodat ons mekaar in stoflike en geestelike opsig help, dikwels so dof en vaag is onder ons. Ons leef gewoonlik maar net vir onsself en verder vir ’n baie klein kringetjie rondom ons. Maar dan moet ons ook besef dat die rede vir hierdie liefdelose leefwyse alleen daaraan toegeskryf kan word dat ons ver van Christus af lewe. Die roeping tot die gemeenskap van die heiliges verstaan en vervul ons immers eers reg as ons naby ons Heiland en sy versoeningswerk lewe. Want by sy kruis en in sy gemeenskap word ware liefdesbande en lewensbande gebind wat nooit meer gebreek kan word nie – soos by Maria an Johannes.
Nou kan ons die heerlike troos maar ook die heilige roeping sien wat in die derde kruiswoord tot ons kom.
Dit is ’n troos, want dit verseker ons dat almal wat deur die geloof waarlik broers en susters van die Here is, sy versorgende liefde na liggaam en siel nooit sal ontbeer nie.
Maar dit is ook ’n roeping, want dit eis van ons om, aangedryf deur die liefde van Christus vir ons, na mekaar om te sien en mekaar se laste te dra in die gemeenskap van die heiliges.
DIE TWEEDE KRUISWOORD
“MET MY IN DIE PARADYS”
Lukas 23:42 en 43: Verder sê hy: “Jesus, dink aan my wanneer U in u koninkryk kom.” Jesus antwoord hom: “Ek verseker jou: Vandag sal jy saam met My in die paradys wees”.
Jesus Christus en sy kruis bring altyd skeiding in hierdie wêreld teweeg. Hy verdeel die mensdom in twee groepe. Dit het geskied die hele tyd van sy omwandeling hier op aarde tot aan die kruis. Selfs aan die kruis skei Hy nog. So gaan in vervulling wat Simeon reeds by sy geboorte gesê het, naamlik dat Hy bestem is tot ’n val en opstanding van baie in Israel. Jesus self het ook gesê dat daar by sy wederkoms twee mense saam op ’n land of saam in die bed sal wees: die een sal aangeneem en die ander verlaat word (Vgl. Luk. 17:34-36).
Hierdie skeiding wat Christus in die wêreld bring, sien ons nou ook op Golgota. Christus hang in die middel met aan die een kant ’n misdadiger wat gered word en aan die ander kant ’n misdadiger wat verlore gaan.
Van die een misdadiger lees ons dat hy, terwyl hy aan die kruis hang, met Christus gespot het en aan Hom gesê het: “As U die Christus is, verlos Uself en ons”.
Ons staan hier eintlik by ’n sterfbed. Die man het so ’n groot misdaad begaan dat die swaarste vonnis, naamlik die kruisdood oor hom uitgespreek is. Nou hang hy daar om te sterwe. Onder hewige pyne wag hy sy dood af.
Maar wat doen hy in sy laaste lewensure? Hy laster, hy spot met Christus wat die ware Lewe en Bron van alle lewe is. Hy spot met die Lewensvors in die aangesig van die dood, in die aangesig van die hel.
Terwyl pyne van alle kante af deur sy liggaam skiet, spot hy. Hy spot met God.
Dit moet ons hier leer en onthou: pyn en smart bring ’n mens nie altyd tot bekering nie; trouens, dit kan mense soms juis daartoe bring om die Naam van die Here te laster. In Openbaring 16 lees ons ook dat God in die laaste dae swere en pyn oor die mense sal bring wat so verskriklik sal wees dat hulle hulle tonge van pyn sal kou. En dan word van hierdie mense dit gesê: “En hulle het die God van die hemel gelaster oor hulle pyne en oor hulle swere en hulle nie bekeer van hulle werke nie”.
Hier sien ons wat gebeur met iemand wat in sonde lewe en hom nie bekeer nie: uiteindelik word hy so deur die sonde oormeester dat hy ook in sy sonde sterf. Dit moet vir elke mens ’n ernstige waarskuwing wees om sy/haar bekering nie uit te stel tot die lewenseinde, met die gedage dat ek my in die aangesig van die dood sal bekeer nie, want dan kan dit met ’n mens miskien net so gaan soos met hierdie misdadiger.
Hy is so naby aan Christus en tog ook so oneindig ver van Hom verwyder.
Dit kan ook met ons gebeur. Christus is immers naby ons deur sy Woord wat in ons huise is en in die kerk verkondig word; Hy is by ons deur ons medebroeders en –susters wat ons uit die Woord vermaan, vertroos en bemoedig; Hy is by ons deur sy Gees wat aan ons en in ons getuig. Maar as ons nie daarop ag gee nie, kan ons lewenseinde dieselfde wees as die van hierdie misdadiger.
By die ander misdadiger wat saam met Christus gekruisig is, kry ons ’n totaal ander gesindheid. Sy woord getuig van erkenning van sy sonde en die smeking om genade.
Toe die ander misdadiger met Christus gespot het, het hierdie een hom bestraf en aan hom gesê: “Vrees jy ook God nie, terwyl jy in dieselfde oordeel is? – ons tog regverdiglik, want ons ontvang die verdiende loon vir ons dade, maar Hy het niks verkeerds gedoen nie”.
As ons lees wat Matteus in hierdie verband meedeel, lyk dit baie waarskynlik dat hierdie man aanvanklik ook met Christus gespot het. Maar later het hy opgehou met spot – miskien nadat hy gehoor het hoe Christus in sy eerste kruiswoord gebid het juis vir hierdie mense wat Hom kruisig. Daarna het hy die gespot van die Jode swygend aangehoor. Hy het toe so skuldig gevoel oor sy eie lewe en optrede, ook nog daar aan die kruis, dat hy hom nie waardig gevoel het om die spottende Jode te bestraf of aan hulle iets te sê nie. Maar nou dat sy mede-gekruisigde Christus bespot, nou het sake verander, want nou het hy sy gelyke teenoor hom. Daarom sê hy eintlik aan hom: Jy, mede-gekruisigde, is daar dan geen vrees vir God in jou nie, terwyl God reeds begin het om jou te straf vir jou goddelose lewe? Waarom voeg jy by al jou ongeregtighede nog dit by dat jy spot met hierdie Regverdige? Hy het niks verkeerds gedoen nie, maar ons kry wat ons verdien het, ons is werklik skuldig.
Hierdie man bely sy skuld onomwonde. Alles wat hy sê, getuig van ’n diep en opregte skuldbesef en daarom ook ’n besef van die regverdigheid van sy kruisvonnis. Hy ken homself en hy weet dat hy net so skuldig is soos die ander misdadiger. Dit is beslis regverdig dat albei van hulle nou aan die kruis hang. Hulle straf is hulle verdiende loon omdat hulle nou maai wat hulle in hulle vrye lewe gesaai het.
Hoe ’n egte boetvaardigheid hoor ons nie her nie! Onverbloemd bely hierdie misdadiger sy skuld.
Daarby het dit egter nie gebly nie. Nadat hy sy eie skuld bely het, het hy die totale onskuld van Jesus verkondig, want hy sê: hierdie Man het niks verkeerds gedoen nie. Terwyl die mense rondom die drie kruise Jesus geterg en gespot het, kom hierdie misdadiger openlik op vir die reg en onskuld van Jesus.
Maar erkenning en belydenis van sonde gaan altyd gepaard met ’n verlange na en ’n gebed om genade. So was dit ook met hierdie gekruisigde misdadiger. Daarom bid hy ook tot Christus: “Jesus, dink aan my wanneer U in u koninkryk kom”.
Waarskynlik het die misdadiger met hierdie gebed van hom ongeveer dieselfde in gedagte gehad as wat Josef in gedagte gehad het toe hy die skinker van Farao versoek het om aan hom te dink as hy weer in sy eer herstel is. Daarom vra hy dat Jesus op ’n soortgelyke wyse maar net aan hom moet dink en, al is dit ook ver in die toekoms, sy naam moet noem.
Hy pleit nie op grond van enige verdienste aan sy kant nie, want daar is nie so iets nie. Die feit dat hy regverdiglik aan die kruis hang, toon dat sy hele lewe een groot misdaad was. Daarom bid hy na sy skuldbelydenis dat die Here uit genade maar net aan hom moet dink.
Die geloof van hierdie misdadiger is werklik verbasend. Die omstandigehde om te kom tot geloof in Christus was immers nooit ongunstiger as juis nou nie, want dit was, uit menslike oogpunt beskou, op daardie oomblik die tyd van die grootste swakheid van Jesus Christus. Juis toe die kruis waaraan Jesus Christus gehand het die grootste struikelblok was vir die geloof in Hom as Redder en Verlosser van die mensheid, het die geloof van hierdie man hom verhef tot ’n hoogte waar dit alles twyfel ver benede gelaat het.
Uit hierdie gebeurtenis op Golgota moet ons leer dat as ons Christus werklik wil vind, ons soos hierdie berouvolle misdadiger moet word wat sy sonde bely en bid om genade.
Hier het ons in werklikheid te doen met die verlore seun wat met berou en smart in sy hart na die Vaderhuis terugkeer en dan ondervind dat hy nie verafsku of weggestoot word nie – altans nie deur die Hoof van die huis nie – maar met blydskap en dankbaarheid in die huis ingeneem word.
So moet ons ook al ons sondes en misdade waarmee ons God terg en Christus bespot voor ons Here en Heiland oopsprei en dan bid: Here, dink ook aan my in genade, want ek het niks waarop ek kan pleit nie. Ek weet ek verdien ’n regverdige en daarom ’n ewige straf. Maar, o Here, my Voorspraak en Advokaat, bid tog uit genade ook vir my soos U vir u moordenaars gebid het. So moet ons tot God nader omdat ons weet dat Hy ’n gebroke en verslae hart nie sal verag nie.
Nadat hierdie berouvolle misdadiger gepraat het, ontvang hy die mooiste antwoord wat ’n mens in die omstandighede seker kan ontvang: “Voorwaar, Ek sê vir jou, vandag sal jy saam met My in die paradys wees”
Uit hierdie woorde merk ons dat die Here Jesus nie net die man se gebed verhoor het presies soos hy tot Hom gebid het nie. Nee, Hy het dit op ’n veel heerliker wyse verhoor. Daarom bied Christus hom ook baie meer as waarvoor hy gevra het. Die misdadiger bid om ’n druppel en dan word hy begenadig met strome van seën.
Dat Christus hom baie meer gebied het as waarvoor hy gevra het, sien ons veral in drie opsigte:
Hy het gebid dat die Here net aan hom moet dink. Maar Christus antwoord hom dat Hy nie net aan hom sal dink nie maar dat Hy daadwerklik iets vir hom gaan doen: Hy sal hom, die gekruisigde misdadiger, saam met Hom na die ewige en salige paradys neem. Boonop sê Christus dit nie net aan hom nie, maar Hy bevestig sy belofte eintlik met ’n eed: “Voorwaar, Ek sê vir jou…”. en vir die woord voorwaar gebruik Christus hier dieselfde woord as vir amen, en dit beteken: dit sal waar en seker wees.
Christus sê dus eintlik aan die man: Jy vra dat Ek maar net aan jou moet dink. Maar Ek bied jou baie meer, duisendmaal meer, want Ek sal gewis en seker toesien dat jy met My in die paradys sal wees. En jy sal daar wees saam met my. As daar in die paradys vir My plek is, dan ook vir jou.
Ook in ’n tweede opsig het Christus die man op ’n veel heerliker wyse verhoor as wat hy gevra het. Hy het immers gebid: “Dink aan my wanneer U in u koninkryk kom”. … Wanneer – al is dit ver in die toekoms, ver in die verskiet, soos die skinker aan Josef gedink het lank nadat hy uit die gevangenis was.
Maar Jesus antwoord: Vandag, op hierdie selfde dag waarop jy saam met My soveel pyn en smart verduur … vandag sal jy saam met My in die paradys wees.
Daar is egter nog ’n derde opsig waarin die verhoring baie heerliker is as wat in die gebed gevra word. In sy gebed het die misdadiger iets gevra van ’n koninkryk – dat die Here Jesus aan hom moet dink as Hy in sy koninkryk kom. Maar Jesus antwoord dat hy met Hom sal wees in die heerlike paradys.
Hoe wonderlik en heerlik skitter die verlossingswerk van Christus nie in en deur hierdie misdadiger nie! Christus verlos hom op daardie oomblik nie uit sy liggaamlike lyde nie, maar Hy bevry hom van skuld en misdade en ken aan hom ’n hemelse saligheid toe in sy eie teenwoordigheid.
Hierdie antwoord van Christus het ook vir ons, gelowiges van vandag, ’n heerlike betekenis.
Hier leer ons dat hoe groot en hoe baie ons sondes ook al mag wees, as ons met opregte berou daaroor na Christus gaan, dan is daar altyd vergewing.
Hier kry ons ook die versekering dat ons swak en sondige gebede wat met skuldbelydenis en berou oor ons sondes in die Naam van Christus tot God gebid word, op ’n veel heerliker wyse verhoor sal word as wat ons maar ooit kan dink.
Ook kry ons hier inligting wat met die siel van die gelowige gebeur na die dood. Die woord vandag in die antwoord van Christus sê aan ons dat op dieselfde oomblik as die gelowige sterf sy siel gelukkig en behoue by die Here is. As die kind van die Here hier op aarde sy asem uitblaas, gaan sy siel na die paradys waar dit by Christus is en ’n voorlopige geluk en vreugde sal geniet tot by die wederkoms van Christus. Dan sal liggaam en siel verenig word en daarna deel kry aan die volle saligheid wat die Here beskik het vir alle berouvolle sondaars.
Hierdie dinge moet ons goed in gedagte hou wanneer gelowige familielede of vriende deur die dood van ons weggeneem word. Dan moet ons oor hulle nie treur soos die mense wat sonder Christus lewe en daarom geen hoop het nie. Want terwyl ons treur is hulle gelukkig by Christus in die paradys.
Hoe geweldig ryk is hulle wat in Christus sterwe!
Dit geld egter slegs vir hulle wat waarlik in en met Christus sterwe. Vir hulle wat Christus met woord of daad verwerp, soos die ander gekruisigde misdadiger, wag die ewige oordeel – al was hulle miskien ook net soos hy andersins baie naby aan Christus.
Maar vir hulle wat waarlik berou het oor hulle sondes en Christus in hulle gebede smeek om tog ook uit genade aan hulle te dink – vir hulle wat daar ’n heerlikheid wat groter is as wat ’n oog gesien, ’n oor gehoor en in die hart van enige mens ooit opgekom het, wat God deur Christus berei het vir hulle wat Hom liefhet.
DIE EERSTE KRUISWOORD
DIE UITSTEL VAN DIE OORDEEL
Lukas 23:34: “Vader, vergeef hulle, want hulle weet nie wat hulle doen nie”.
Die eerste kruiswoord verplaas ons in die gees na ’n klein klipkoppie buite Jerusalem. Dit is ’n aaklige plek waar doodvonnisse voltrek word oor ongewenste persone wat met veragting uit die samelewing uitgestoot word.
Daarheen is Jesus ook gebring om gekruisig te word. Daarheen is Hy gebring soos ’n lam wat na die slagplek gelei word en soos ’n skaap wat stom is voor sy skeerders. En tog, as die Romeinse soldate Hom kruisig, dan praat Hy. Maar Hy vloek nie soos sommige miskien verwag het nie. Nee, Hy bid. En Hy bid nie vir Homself vir verligting van pyn nie. Hy bid vir hulle wat Hom kruisig en veral vir die Joodse owerstes wat die oorsaak is dat die pyn Hom aangedoen word.
In hierdie gebed sien ons die ondeurgrondelike liefde van Christus vir sondaars. Daarom openbaar Hy Hom hier as die vervuller van die wet van God in die volste sin van die woord.
God se wet eis tog dat ons ons naaste moet liefhê soos onsself, en dit het ook vir die lydende Jesus gegeld. En op hierdie moment was sy moordenaars sy naaste. En daarom het Christus ook, ondanks die leed wat hulle Hom aandoen, sy geweldige naasteliefde teenoor hulle geopenbaar deur vir hulle te bid.
Dit is die triomfantelike vervulling van die deur God geëiste liefde
tot die naaste dat Christus vir sy moordenaars gebid het.
Sal ons dit ooit kan verstaan? Ons wat dit gewoonlik nie eers kan verdra om die minste te wees of onreg te ly nie, wat staan nog om op so ’n wrede wyse mishandel te word – kan ons dit verstaan?
En tog, as ons ware navolgers van Christus is, moet hierdie liefde tot die naaste of ten minste iets daarvan ook by ons gevind word soos dit by Stefanus gevind is toe hy vir die wat hom gestenig het, gebid het: “Here, reken hulle hierdie sonde nie toe nie” (Hand. 7:60).
Daarom moet ons hierdie besinning oor die eerste kruiswoord ook nie hier laat bly nie. Maar as u tuis neerkniel om te bid, dink dan ook aan die mense met wie u oorhoops lê, die mense wat u beledig en benadeel het. Bid vir hulle dat God hulle tot inkeer moet bring, aan hulle rein harte moet gee en ook die sondes wat hulle teenoor u begaan het, moet vergewe. Dan sal u iets van die beeld van Christus vertoon soos dit in hierdie eerste kruiswoord tot openbaring kom.
Om hierdie gebed van Christus in sy eerste kruiswoord reg te kan verstaan, moet ons weet vir wie Jesus hier bid. Uit die Skrif is dit duidelik dat Hy hier besonderlik bid vir die Jode wat Hom beskuldig het en vir die Romeine wat hom veroordeel en die vonnis voltrek het.
As ons dit besef, kom daar noodwendig verskeie vrae by ons op: Beteken dit dat Jesus hier vir die vyandige wêreld bid, terwyl Hy tog in sy hoëpriesterlike gebed gesê het: “Ek bid nie vir die wêreld nie”? (Joh. 17:9). Ons weet tog dat Christus net vir sy vriende gesterf het, en smeek Hy hier tog om vergewing vir sy vyande. Vra Hy nie die onmoontlike van die Vader nie?
Ons kry ’n antwoord op al hierdie vrae as ons die woord vergewe in hierdie kruiswoord reg verstaan.
Die woord vergewe beteken hier nie, soos op so baie ander plekke in die Bybel, dat God die sonde van die Jode en die Romeine moet kwytskeld en hulle dit nie moet toereken nie, maar dit beteken dat God die oordeel en die vonnis wat hierdie mense verdien, voorlopig nie aan hulle moet voltrek nie. Hy vra dus vir uitstel van die voltrekking van die vonnis oor hierdie mense. Christus bid dus dat sy Vader sy toorn oor hierdie moordenaars tydelik moet inhou en dit nie nou oor hulle moet laat losbars nie, sodat hulle nog ’n laaste geleentheid kan kry om hulle te bekeer.
Hierdie gebed om uitstel van God se straf was absoluut noodsaaklik. Trouens, wat gebeur hier op Golgota? Hier vind die grootste gruwel plaas wat nog ooit op hierdie sondige aarde plaasgevind het, want hier word die heilige Seun van God deur sondige mense aan die kruis gespyker. Hier slaan die wêreld sy vuil sondaarshande aan die Geliefde van die Vader.
En nou dat Christus so verskriklik ly, nou moet die oordeel van God oor hierdie boosdoeners kom. Die Vader moet nou vir sy geliefde Seun opkom teen al die onreg en smart wat Hom aangedoen word. Want as God die manne wat sy dienskneg, Elia, oneerbiedig behandel het met vuur uit die hemel laat verteer het; en as God die seuntjies wat met Elisa, sy ander dienskneg, gespot het, deur bere laat verskeur het, hoeveel te meer moet ’n mens te wagte wees dat sy oordeel sou kom oor die mense wat hulle vergryp aan sy eniggebore Seun? En as Jesus dan ook, al was dit maar net met een woord, die hulp van die Vader ingeroep het, sou sy Vader vir Hom opgekom het en al die aanwesige pynigers van sy Seun verdelg het en Hom bevry het. Maar … dan was Christus se verlossingsarbeid ook tot niet. Dan sou Hy ons nie kon verlos van ons sondes nie.
Daarom bid Jesus. Hy bid – menslik gesproke – om God te verhinder om nou in al sy toorn die oordeel oor hierdie sondaars te voltrek. Hy vra uitstel vir God se regverdige straf.
Maar terwyl Hy God om vergifnis smeek vir sy moordenaars en uitstel vra vir hulle regverdige straf, vra Hy eintlik dat die volle troon van God op Hom moet neerkom. Hy bid dus eintlik: Vader, vergeef hulle, spaar hulle sodat u toorn in al sy felheid op My kan neerkom. Hy vra opskorting en uitstel van God se straf oor hulle sodat die volheid van God se straf op Hom kan neerkom. So isoleer Hy Homself onder die straf van God: terwyl Hy in die grootste liefde sy moordenaars onder die oordele van God wegtrek, skuif Hy Homself in hulle plek onder God se oordele in.
Die vraag is nou: Waarom vra Jesus vir uitstel van God se straf oor hierdie mense?
Jesus self antwoord die vraag as Hy sê dat hulle nie weet wat hulle doen nie. Hulle besef nie wat die volle implikasie van hulle dade is nie.
Miskien sal ons geneig wees om te vra: Maar het hulle werklik nie geweet wat hulle doen nie? Die profete het tog van Hom getuig. Johannes die Doper het Hom aangewys as die Lam van God. Christus self het deur sy prediking en wonders getoon dat Hy die Seun van God is. Hoe kon hulle nog nie geweet het dat hulle hulle vergryp aan die Seun van God nie?
Tog sê juis hierdie gebed van Christus in sy eerste kruiswoord aan ons dat hulle nie werklik besef het wat hulle doen nie. Hulle het gedink dat hulle aan God ’n guns bewys deur Jesus te kruisig, soos Paulus ook later gedink het toe hy die gemeente van Christus vervolg het.
Daarom vra Christus vir uitstel van God se straf oor hulle.
Maar dan moet ons goed onthou dat Christus hier om uitstel van God se straf vra en nie om afstel nie. En die uitstel beteken dat Christus aan hulle die geleentheid bied om ’n regsgrond, ’n rede te vind op grond waarvan God hulle in genade sal aansien en hulle sal vryspreek. As ’n regsgrond gevind word, is hulle vry. Maar as dit nie gevind word nie, kom die regverdige oordeel van God oor hulle.
En nou het Jesus geweet dat daar weldra so ’n regsgrond gevind sal word in die versoening van sondes wat Hy toe juis besig was om te bewerk. Dat hulle vergewing van sondes deur die geloof in Jesus Christus, die Gekruisigde, kon vind, dit het hierdie beskuldigers en moordenaars van Hom ten tye van sy kruisiging nog nie besef nie. Maar na sy opstanding uit die dood en die uitstorting van die Heilige Gees sal dit deur die prediking van die apostels aan hulle bekendgemaak word sodat hulle bevry sal word van die strenge oordeel van God as hulle glo in Christus as Verlosser. As hulle dan daartoe kom om in Hom te glo, dan het hulle ’n regsgrond gevind op grond waarvan God hulle sal vryspreek van hulle regverdige straf. Maar as hulle selfs dan, nadat Christus op die wyse aan hulle verkondig is, nie in Hom en die verlossing deur Hom wil glo nie, sal daar geen moontlikheid van vryspraak vir hulle wees nie. Dan sal die oordeel van God waarvoor Christus nou uitstel vra, in al sy felheid oor hulle kom.
Verstaan u nou wat die betekenis van Christus se gebed in hierdie eerste kruiswoord is? Hy vra uitstel van God se oordeel sodat aan hulle die geleentheid gebied kan word om later, veral na Pinkster, onder die prediking van die apostels tot bekering te kom. As hulle dan ook nie tot bekering kom nie, kan God se oordeel oor hulle maar voltrek word.
Nou weet ons dat baie van die Jode wat skuldig was aan die kruisiging van Christus, later werklik tot bekering gekom het. Op Pinksterdag alleen het 3000 mense tot bekering gekom en die getal het gou aangegroei na 5000. As die oordeel van God direk ten tye van die kruisiging voltrek is, sou hierdie mense nie tot bekering gekom niet nie. Maar hulle het die geleentheid waarvoor Christus in sy eerste kruiswoord gevra het, aangegryp en is gered.
Maar die grootste deel van die Jode het selfs van hierdie geleentheid nie gebruikgemaak en hulle bekeer nie. Daarom is die oordeel van God oor hulle in die jaar 70 n.C. voltrek toe Jerusalem en die Joodse land op gruwelike wyse deur die Romeine verwoes is. Toe was die groot hope opgestapelde lyke ’n aangrypende getuienis dat God nie met Hom laat spot nie. So gaan dit met almal wat die geleentheid wat God hulle bied om tot bekering te kom, nie benut nie.
Hierdie gebed van Christus in sy eerste kruiswoord is ook vir ons wat vandag nog lewe van groot betekenis. Trouens, die feit dat die eindoordeel van God nog nie aangebreek het nie, is in werklikheid nog die vrug van hierdie gebed van Christus. Die finale oordeel word vandag nog uitgestel om aan mense die geleentheid te gee om tot bekering te kom en in Christus se verlossingsarbeid ’n regsgrond te vind op grond waarvan hulle deur God van die ewige straf vrygespreek sal word. Daarom het die apostel Petrus ook van die wederkoms van Christus gesê dat God dit in sy lankmoedigheid uitstel omdat Hy “nie wil hê dat sommige moet vergaan nie, maar dat almal tot bekering moet kom” (2 Pet. 3:9).
Christus sê self ook in Matteus 24 dat eers as sy evangelie oor die hele wêreld verkondig is en almal die geleentheid gekry het om in Hom, Christus, voor God vryspraak van sonde te vind – eers dan sal die einde kom, want dan sal van niemand meer gesê kan word dat hy nie geweet het wat hy doen nie. Wie Christus dan nog teen hulle beterwete verwerp, gaan willens en wetens die ewige oordeel van God tegemoet.
En nou moet ons goed begryp dat ons nog lewe in die tyd van genade, in die tyd waarin die oordeel uitgestel word sodat ons die geleentheid kan hê om ons van harte te bekeer. Verder moet ons onthou dat elke keer as ons ons Bybel gelees het en elke keer nadat ons in die kerk was, daar des te minder van ons gesê sal kan word dat ons nie geweet het wat ons doen nie. Ons weet dit goed. En as ons nogtans in hierdie uitsteltyd, in hierdie genadetyd ons nie bekeer nie, gaan ons met oop oë die oordeel van God tegemoet.
Dit geld van ons individueel, maar dit geld ook van ons as volk. As ons volk Christus ken, van Hom kan lees en kan hoor, en Hom tog verwerp, staar ons ’n gewisse ondergang in die gesig.
Christus het in sy eerste kruiswoord gepleit vir uitstel van God se oordeel om genadetyd en bekeringstyd aan ons te bied. Maar as ons van daardie tyd nie gebruik wil maak en ons bekeer nie, sal die uitstel opgehef word en kom God se oordeel gewis.
Ons moet steeds in gedagte hou dat elke dag wat die son oor ons opgaan aan ons verkondig: God luister nog na Christus se gebed om uitstel van die oordeel – ook vir my, want ek lewe nog. Maar eenmaal word die gebed van Christus vir my stil: die dag wanneer ek tot sterwe kom. Dan is my genadetyd verby.
En die dag kan wees vandag of môre of aanstaande week – niemand weet nie, net God alleen. Daarom sê hierdie gebed van Christus aan ons: Nou leef ons nog in die tyd van die uitstel van die oordeel. Gebruik dit reg. Bekeer jou. Dien die Here. Weldra is die tyd miskien verby en … wat sal ons dan by God vind – vryspraak of veroordeling?
Hierdie magtige liefdesgebed in die eerste kruiswoord van Christus roep ons almal dus met dwingende erns toe: Vandag is nog die tyd van God se genade oor jou . Vandag is nog uitstel tyd vir jou. En daarom: Vandag as jy die stem van die Here hoor, verhard jou hart nie maar bekeer jou.
Vir die dooplidmate van ongeveer 5 – 17 jaar is daar katkisasie na die oggenddiens in die skooltermyne. Graad 8-11 het ook op ‘n Woensdag katkisasie by die pastorie.
Woensdagaande om 18:30 is daar Bybelstudie in die Jeugkamer. (Die Jeugkamer is die bovertrek bo die saal. Die trappe aan die agterkant van die saal lei daarheen.) Gereelde uitstappies word gereël vir skoolgaande jeug en studente. Die Jeug word ook betrek by verskeie gemeenteaktiwiteite waar hulle spesifieke take het.
Die Susters vergader die eerste Dinsdagaand om 19:00 in die maande Februarie, Maart, Mei, Augustus, September en Oktober. Behalwe vir die Septembervergadering wat in die saal van Huis Eikelaan plaasvind, geskied al die vergaderings in ons kerksaal. Tydens vergaderings is daar ‘n gas wat die Susters kom toespreek en een van die bestuurslede tree as gasvrou op.
Ons bestuur bestaan uit: Nellie van der Spoel, Karin Bain, Jana Jansen van Rhyssen, Ina Steyn, Hanlie Jordaan, Marie Coetzee, Leana Mostert. Ons gemeente het ‘n aktiewe groep wyksusters. Hulle doen al die skakeling in die gemeente en is nou betrokke by elke lidmaat se wel en weë. Die bestuur, ouderlinge en diakens steun baie op die werk van die wyksusters.
Jaarliks is daar ‘n paar hoogtepunte:
Sustersaamtrek word gewoonlik in Maartmaand gehou. Ons woon die geleentheid as ‘n groep by en dit word deur die bestuur gekoordineer. In Oktober vind die jaarlikse verkoping plaas. Die fondse wat hier ingesamel word, word aangewend vir ons gemeente, die diakonie en buite instansies ontvang ook ‘n bydrae. In November is Potchefstroom se gesamentlike afsluiting. Die gasgemeente word per rotasiebeurt bepaal.
DS. COETZEE BOEK
GESKIEDENIS VAN DIE KERK
GK POTCHEFSTROOM ORRELIS