'n Uitsig oor Lens
Lens se ligging in die oostelike gedeelte van die département Pas-de-Calais
Koördinate: 50°25′56″N 2°50′00″O / 50.43222°N 2.83333°O / 50.43222; 2.83333Koördinate: 50°25′56″N 2°50′00″O / 50.43222°N 2.83333°O / 50.43222; 2.83333
Lens-Noordoos, Lens-Noordwes, Liévin-Noord, Liévin-Suid
11,7 km2 (4,5 vk. myl)
Lens (Frans: [lɑ̃s] luister (hulp·inligting) is 'n stad in die Franse département Pas-de-Calais sowat 200 kilometer noord van Parys en 35 kilometer suid van Lille. Die snelweë ("autoroutes") A1 en A211 verbind Lens met hierdie twee metropole. Saam met sy buurstad Liévin vorm Lens 'n agglomerasie wat deel uitmaak van 'n metropolitaanse gebied (Frans: aire urbaine) rondom Douai met sowat 550 000 inwoners.
Die plaaslike steenkoolvelde wat vroeër Lens se ekonomiese basis gevorm het, speel al lank nie meer 'n belangrike rol nie. Lens was een van die gasheerstede van die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998, Rugbywêreldbeker 1999, Rugbywêreldbeker 2007 en die Europese Sokkerkampioenskap 2016.
1.1 Die Middeleeue
1.2 Die Spaanse tydperk
1.3 Die ontdekking van steenkool
1.4 Die twee Wêreldoorloë
1.5 Die steenkoolmynbou
1.6 Ekonomiese transformasie
1.7 Geweldpleging tydens die Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998
2 Kultuur en besienswaardighede
4 Ekonomie en onderwys
Die kerk Saint-Léger
Geldstukke wat van die Merovingiese tydperk dateer, verwys na 'n nedersetting met die naam Lenna Cas(trum). Terwyl die tweede woord daarop dui dat die stad versterk was, bly die naam se eerste bestanddeel raaiselagtig. Sommige navorsers glo dat dit van die Galliese woord onna afgelei is wat "rivier" of "oorsprong, bron" beteken.
Die Spaanse tydperk[wysig | wysig bron]
As gevolg van Spanje se magsuitbreiding in die 17de eeuse Europa is Lens by die Spaanse Nederlande ingelyf. Eers die heerskappy van Lodewyk II van Bourbon, prins van Condé, en ná die Slag van Lens op 20 Augustus 1648 het die agteruitgang van Spanje as 'n oorheersende mag in die gebied ingelui. As gevolg van hierdie slag was kardinaal Mazarin in staat om die Vredesverdrag van Wesfale te onderteken waardeur die Dertigjarige Oorlog beëindig is. Volgens die Pireneë-verdrag wat op 7 November 1659 onderteken is, is Artois by Frankryk ingelyf.
Die ontdekking van steenkool[wysig | wysig bron]
Tydens 'n proefboring in die woud van Lens in 1849 het drie nyweraars uit Lille, menere Casteleyn, Tilloy en Scrive teen 'n diepte van 151 meter steenkool ontdek. Volgens 'n dekreet, wat op 15 Januarie 1853 uitgevaardig is, het die Compagnie de Lens 'n mynkonsessie vir 'n oppervlakte van 6,051 hektaar ontvang. Die omgewing van Lens, Douai en Liévin het tot 'n beduidende mynboustreek begin ontwikkel.
Die twee Wêreldoorloë[wysig | wysig bron]
Lens het swaar onder die Eerste Wêreldoorlog gely. Ná die Duitse inval in Oktober 1914 is die stad tot in 1918 deur Duitse troepe beset. Groot dele van die stad is as gevolg van die oorlogshandelinge verwoes en Lens het teen die einde van die oorlog die helfte van sy bevolking verloor. Die heropbou ná die oorlog is deur die Tweede Wêreldoorlog onderbreek en Lens is weereens deur Duitse troepe beset en in 1944 ook deur bomaanvalle verwoes.
Die steenkoolmynbou[wysig | wysig bron]
Die ou steenkoolmynbedrywe is ná die Tweede Wêreldoorlog genasionaliseer. Danksy die mynbou het die streek se bevolking en veral die inwonertal van Lens aansienlik gegroei. In 1962 het Lens reeds 42 733 inwoners gehad. Die agglomerasie van myndorpe in die streek het onder meer Liévin, Carvin en Hénin-Beaumont ingesluit. Lens het danksy die steenkoolbekken tot 'n sentrum van die steenkool-gebaseerde chemiese en metallurgiese bedrywe (waaronder ketelmakery en draadtrekkery) ontwikkel.
Ekonomiese transformasie[wysig | wysig bron]
Nadat die agteruitgang van die steenkoolontginning reeds in die 1960's begin het, is die plaaslike mynboubedrywighede uiteindelik in 1990 gestaak. Lens het 'n ernstige ekonomiese krisis beleef. Die stad se ekonomiese swaartepunt het geleidelik na die tekstiel-, metallurgie-, motor- en voedselbedrywe verskuif. Intussen speel die tersiêre sektor ook 'n beduidende ekonomiese rol nadat Lens in 1962 'n onderprefektuur geword het, terwyl die stad ook die Universiteit van Artois huisves.
Geweldpleging tydens die Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998[wysig | wysig bron]
Lens het tydens die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998 internasionale bekendheid verwerf nadat Duitse straatboewe gedurende 'n wedstryd tussen die Duitse en Joego-Slawiese sokkerspanne op 21 Junie 1998 polisiemanne aangerand het. Een van die polisiemanne, Daniel Nivel, het ernstige hoofbeserings opgedoen en oor 'n tydperk van ses weke in 'n koma verval. Hy is as gevolg van sy beserings liggaamlik gestremd. Beelde van die aanranding is wêreldwyd op skerms vertoon.
Kultuur en besienswaardighede[wysig | wysig bron]
Die Stade Félix-Bollaert
Die Paryse Louvre-museum het in 2009 'n plaaslike filiaal, Louvre-Lens, met sowat 14 000 m2 se uitstalruimte, geopen.
Sokkerstadion[wysig | wysig bron]
Lens beskik oor 'n sokkerstadion met 41 233 sitplekke, die Stade Félix-Bollaert. Hier is wedstryde van die Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998, die Rugbywêreldbekers in 1999 en 2007, asook die Europese Sokkerkampioenskap in 2016 gehou.
'n Treinrit met die hoësnelheidstrein TGV van Parys na Lens neem sowat 70 minute.
Ekonomie en onderwys[wysig | wysig bron]
Sedert 1986 word dunlaagmodules vir sonenergiepanele plaaslik vervaardig. Die vervaardiger Free Energy Europe se produksieprogram sluit intussen ook lampe en vloeikristal-televisietoestelle in wat deur sonenergie aangedryf word.