3 TLHAHISO YA POONE MADE POSSIBLE BY TSEBO KE MATLA! Tlhahiso ya poone dinakong tse sa tsitsang Dihla tsena tse mmalwa tsa komello, tse iponahaditseng ka dithemphereitjhara tse phahameng le pula e fokolang, di bakile ho tsilatsila dipelong tsa balemi e bile selemo seo dihekthara tse ngata di ileng tsa tlohelwa di sa lengwa e le ha re mamelletse komello e mpe haholo dilemong tse lekgolo tse fetileng. Dipula tse itseng di bile teng lebatoweng le ka bophirimela mathwasong a selemo, mme kgwe di ya Pherekgong e bonahetse ka sephethephethe se matla sa ho jalwa ha poone. E bile mohlolo hore poone ena e jetsweng nako e se e ile haholo, e fane ka kuno e ntle hakana ho feta poone e neng e jetswe nakong e ntle ya yona. Re bile lehlohonolo hore serame se be siyo, e leng ho bakileng hore dimela di be le nako e ntle ya ho tiya. Le ha ho le jwalo, ha ke kgolwe hore ke nna feela ya rapelang hore selemo sa 2017 e be sa dipaterone tse ntle tsa sehla, tse kgutlelang setlwaeding! A re se keng ra ba batho ba hlokang nnete. Afrika Borwa ke naha ya komello, mme ba bangata ba rona re jala poone mabatoweng a komello ao ho ya ka nalane a nnileng a ba le komello ya nako tse kgutshwane nakong ya sehla. Ka kakaretso re ka re Pherekgong e tsejwa e le kgwedi e boima ya dimela tsa poone. Ke hona moo hangata re nang le motjheso o atileng wa lehlabula kapa yona komello. Taba ya bohlokwa, hona ho etsahala nakong eo poone e leng boemong bo hlokolosi ba kgolo ya yona, e leng pele e etsa bolepo. Taba ya ho lahlehelwa ke mongobo le ho tiya ha yona ho etsahala nakong ena. Nnete ke hore, Pherekgong ke nako e boima! Hape Pherekgong e boetse ke kgwedi ya metlae. Ena ke nako eo mekgwa ya temo e behwang tekong. Bokgoni ba dimela ba ho jara kgatello ke bona bo bolelang pale le ditaba. Na mongobo wa rona o ile wa baballwa ho le hokae? Na taolo ya rona ya mahola e bile maemong a jwang? Mokgwa oo re ileng ra sebetsana le maemo ana a boima ka katleho ke ona a tla laola ka moo poone e tla ema e tsetsepetse mathateng a Pherekgong, e leng a motjheso o phahameng haholo le komello. Mme tse bohloko ke tsena ka bomadimabe mohau ke o monyane mabapi le molemi ya sa hlophisang ditaba tsa hae hantle kgweding ya Pherekgong! Nako ha e sa le yo ya ho leka ho phekola bothata bo seng bo le teng Taba ya ho laola maemo a qomatsi ha e sebetse tlhahisong ya poone! Bothata bo boholo ba lehola, kapa lekgapetla la mobu le sa lwantshwang ka nepo, le neng le tshwanetse ho pshatlwa pele ho jalwa, ke ntho e ke keng ya lokiswa ha dimela di se ntse di hola. Jwale, re itokisetsa jwang kgwedi ya Pherekgong ha re emetse ho jala poone? Bala, mamela, ithute Maemo a dipaterone tsa lehodimo a ke ke a leptjwa, mme a a fapana EMPA ka theknoloji e seng e le teng jwale re ka ba le setshwantsho se hlakileng sa kgwedi ya Mphalane hore re ka lebella dife. Balemi ba tshwanetse ho tseba hore bolepi ba maemo a lehodimo ke ba maemo a tlwaelehileng, a komello e sa tlwaelehang (El Niño) kapa a mongobo o sa tlwaelehang (La Niña), ao re yang ho ona. Ona ke mohlodi wa bohlokwa wa tlhahisoleseding mabapi le diqeto tsa rona ha re eya re shebile sehla se tlang. Mefuta ya dipeo Matsatsing ana re na le monyetla wa ho ntlafatsa dikuno tsa rona ha bonolo ka ho kgetha mefuta ya dipeo tseo re ilo di jala; le ho tseba ka ho shebela pele sehleng seo re yang ho sona. Tsena di re fa matla. Na re batla dimela tse tla nka nako e telele kapa e kgutshwanyane ho hola? Na re kgetha mofuta wa peo e loketseng dibaka tse Tataiso ya ARC mabapi le bophara ba mela Bophara ba mela (1,5 m - 2,1 m) Mela e mesesane (0,91 m - 1,0 m) Kuno e tlase le e mahareng Kuno e mahareng le e phahameng Pula e tlase le e mahareng Pula e mahareng le e phahameng Mathata a kgoholeho ya moya Methakala ya metsi le e sekameng Bothata ba mahola: Taolo ya ona ka dikhemikhale Taolo e ntle ya lehola mmoho le ho fafatsa ho phethahetseng Ho phethola feela pakeng tsa mela Ho phethola kaofela Tataiso ya ARC palong e nepahetseng ya dimela Kgonahalo ya kuno Dibaka tse Dibaka tsa motjheso Dibaka tse tjhesang (t/ha) phodileng o mahareng Dibaka tsa komello 2 (t/ha) (t/ha) (t/ha) (t/ha) (t/ha) (t/ha) Mekgwa e fosahetseng kgahlanong le ya Setshwantsho sa 2 moo ho latetsweng mekgwa e nepahetseng. 3