#JongStemme: Die vraagstuk oor leierskap in skoleFrans van Schalkwyk. Foto: Verskaf. Deur Frans van Schalkwyk Die poging om leierskap reg te definieer en praktiese modelle te genereer, is al ŉ eeu oue praktyk wat terugdateer tot ten minste die tye van Plato. Soos ons almal weet, is daar al ekstensiewe navorsing gedoen oor leierskap en selfs leierskap in skole, maar vir die doel van hierdie meningstuk, definieer ek leierskap as enige iemand wat invloed het. Hoewel dit beteken dat almal leiers is binne hulle eie invloedsfeer, weet ons ook dat sommige leerders ’n definitiewe groter invloedsfeer het en dus sterker leiers is. Om invloed te hê, is een ding. Maar om ander te kan beïnvloed om te help bou aan positiewe verandering… dít is leierskap. Ek glo die doel van leierskap in skole moet wees om die leiers van die toekoms te ontwikkel en met die regte vaardighede die “grootmenswêreld” in te stuur. Die probleem ontstaan egter wanneer leiers en die strukture rondom hulle te veel fokus op die korttermynvisie en wat die leerder op daardie oomblik vir die skool kan beteken. Ek weet ek kan gekruisig word vir die volgende stelling, maar ek waag nietemin: Word diensbaarheid nie dalk oorbeklemtoon as die belangrikste aspek van leierskap in skole nie? Die leierskorps van skole word daagliks daaraan herinner dat hulle die harde werkers van die skool moet wees, dat hulle dié moet wees wat by elke sportbyeenkoms of skoolfunksie die fisieke werk moet doen of moet agterbly om ná die tyd op te ruim. Moet my nie verkeerd verstaan nie: die leiers is, onder meer, daar om hulle medeleerders en die skool te dien. Diensbaarheid bly egter net een aspek van leierskap. Die vraag is: verkies jy die leier wat opdaag om die werk te doen of verkies jy die leier wat 10 mense kan motiveer om saam met hom op te daag om die werk te doen? Skole sit met die goue geleentheid om die boompie te kan buig terwyl dit nog jonk is en as ons meer daarop fokus om menseverhoudinge te bou sodat die invloedsfeer van skoolleiers kan vergroot en hulle sodoende medeleerders makliker kan oortuig om in die skool se visie te glo, leer ons dan nie juis die jong leiers hoe om die mense rondom hulle te begelei nie? Ek dink wanneer ons enige leier op hoërskool vra wat hul langtermyndoelwit ten opsigte van leierskap is, gaan ons sukkel om ŉ substansiële antwoord te kry, want hoërskoolleerders het definitief nog nie alles vir hulself uitgeklaar nie. Ek glo dus dat dit die skool se plig is om verkose leiers te help om hierdie visie en doelwit te begin vorm, sodat die pad ook vanself duideliker kan word. Ek sal graag wil sien dat skole vasstel wat die oorsaak is dat sommige mense meer invloed het as ander en dit dan begin inwerk by hul opleidingsprogramme vir die leierskorps. ŉ Leier met invloed en wat weet hoe om sy invloed te bestuur, is van onskatbare waarde vir ŉ skool. Leiers wat ontwikkel is tot ŉ invloedryke rolspeler, sal op die ou end ook tot voordeel van die breër gemeenskap wees. #JongStemme is ŉ projek deur Maroela Media en Solidariteit Jeug wat die jeug se stem in die openbare domein wil beklemtoon. Besoek Solidariteit Jeug se webblad by www.jeug.co.za vir hulp en advies met jou loopbaan!