Sabinet | Die sing van "Vlaglied" in sommige wit Afrikaanse skole in die 1980&apos;s : geesteswetenskappe
oa Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe - Die sing van "Vlaglied" in sommige wit Afrikaanse skole in die 1980&apos;s : geesteswetenskappe
Article Title Die sing van "Vlaglied" in sommige wit Afrikaanse skole in die 1980&apos;s : geesteswetenskappe © Publisher: Litnet Journal Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe Author Carol Steyn1
Pages 263 - 292
"Vlaglied", Apartheid, Apartheidsideologie, Curriculum, FAK-Sangbundel, Ideology, Kurrikulum, Master symbols, Meestersimbole, Melodie, Melody, Music, Musiek, Pupils, Rhythm, Ritme, School, Skoliere, Skool, Teks and Text
Abstract Metrics Related Content Abstract Die teks en musiek van "Vlaglied" het my reeds in die 1980&apos;s gehinder, toe ek dit as deel van my pligte soggens by die skoolopening by &apos;n wit Afrikaanse Vrystaatse skool op die klavier moes begelei. Dit is egter eers onlangs dat ek oor die moontlike betekenisse en herkoms van die lied begin navorsing doen het. Ek het bevind dat die gebruik daarvan waarskynlik nie van owerheidsweë afgedwing was nie, maar dat dit tog by baie skole, veral in die eertydse Oranje-Vrystaat en Transvaal, as roetine in die oggende gesing is. Ek het ook bevind dat hierdie lied geskik was vir indoktrinasie in die apartheidsideologie. Dit was juis in hierdie tyd dat dit toenemend begin duidelik word het dat apartheid as &apos;n sisteem en ideologie nie volhoubaar was nie. Musiek kon dus kulturele werk doen waar die politiek nie langer kon bykom nie. Die teks van "Vlaglied" word in hierdie artikel ontleed, aan die hand van &apos;n boek wat in 1983 verskyn het en waarin die skrywer (J.M. du Preez) die "meestersimbole" in skoolhandboeke wat in 1980 en 1981 vir hoërskole in Suid-Afrika voorgeskryf is, uitlig en bespreek. Hierdie artikel toon aan dat meestersimbole, soos godsdiens, grond, nasie/volk, blanke oorheersing / nieblanke ondergeskiktheid, (ras-) suiwerheid, militarisme en manlikheid, ook in "Vlaglied" teenwoordig is. Die teks van "Vlaglied" word ondersteun deur die aard van die musikale begeleiding. Dit is &apos;n mars, maar in teenstelling met die feestelike "Die Stem van Suid-Afrika", ook &apos;n mars, is "Vlaglied" swaar en afgemete, met &apos;n sterk militêre karakter. Die "geweld" van hierdie musiek, so word in hierdie artikel aangevoer, herinner aan die argitektuur van die ideologie in wie se diens dit gestaan het. Hoewel die sing van "Vlaglied" (sover vasgestel kon word) nie deur die apartheidsregering afgedwing is nie, was daar sterk aanmoediging daarvoor, in sowel die parlement as in burgerlike publikasies. Die gevolgtrekking is dat die onderwyssisteem in die 1980&apos;s sangstukke soos "Vlaglied" in talle wit Afrikaanse skole as deel van die "verborge kurrikulum" gebruik het om skoliere in apartheidswaardes te indoktrineer.