Soek die lig | Slaai Sonder Blare
Oom Piet →
Soek die lig
Ek wag by die groot, swaar ysterhek. Honderde swart oë kyk na die wit vrou wat wag. Die sosiale werker kom my haal. My handsak word in ’n kluis toegesluit. Ek word bevoel deur twee growwe, swart hande. Die vloere is hard, koud en ek verbeel my ek hoor die woede en aggressie uit die sement opslaan met elke voetval. Slotte kraak, traliedeure swaai oop en weer toe. Met elke klap en draai van die sleutel, word vryheid agtergelaat. Dis ’n eensame plek die. Al is hy vol mense.
Ek wag in ’n leë vertrek.
Ek word by die naam geroep.
Soos ek om die hoek stap, sien ek hom sit. Hy kyk op.
Sy gesig vertrek. Ek is nie seker of dit blydskap, vrees, twyfel, liefde, haat of skok is nie. My hart breek oop en ek kan nie keer dat my bene begin hardloop nie. In sy arms in. Die trane kom net. Dit vloei sonder snik of ruk oor my wange. Sy arms bewe, ek voel sy hartklop teen my bors. Ek druk hom stywer vas soos ons in die gang staan en huil. Hy is my pa.
En hy is in die tronk.
Ek het myself gister die hele dag geestelik probeer voorberei vir die ontmoeting. Ek het die ergste verwag. Ek moet onthou dat ek nie vandag ’n kis gaan uitsoek om my Pa in te begrawe nie, maar ’n oplossing gaan moet vind om hom hier uit te kry. Ek moet die lig soek. Aan die positiewe bly vasklou. Sterk wees vir hom. Hom wys dat liefde groter is as alles. Ek moet, moet, moet…
Ek vat aan sy gesig. Sy baard. Sy hande. Ek sien sy wasige oë. Ek is dankbaar hy is in sy eie klere, sy eie skoene en dat hy nie daai geel of oranje oorpakke aanhet nie. Hy lyk verwese. Armblank. My hart ruk. My kop skree ek moet sterk wees. Ek sluk die trane en kyk hom in die oë. Ek fokus op liefde. Innerlike krag. Ek vertel hom hoe lief ons hom het, hoe die familie saamtrek om hom te ondersteun. Ek sê oor en oor dat ons weet hy is onskuldig. Ons glo in sy naïewe aandeel in die gemors. Hy moes nie daai dokument geteken het nie. Ek dra boodskappe van geloof en hoop oor. Ek voel swak en nietig en magteloos, moedeloos, hulpeloos… my woorde is nie genoeg nie. My pa het vryheid nodig.
“Ek wil nie oor die wetlike aspekte van die saak praat nie. Die prokureur sien Pa later. Vertel my net van Pa. Is Pa ok? Fokken stupid vraag. Natuurlik is Pa nie ok nie. Het hulle Pa fisies seergemaak? Geslaan? Aangerand? Moenie met enigiemand praat nie, onthou, almal hier is skelm. Fok Pa, jammer, ek weet Pa is ook hier en Pa is nie skelm nie. Pa weet wat ek bedoel. Ons het ’n Whatsapp groepie gestig vir Pa. Die kinders is by Ma. Ma is hartseer en emosioneel, maar ok. Die hond slaap saam die kinders op die bed.” Ek het verbale spuitpoep. Ek haal een keer diep asem. Nog ’n keer. Ons het net twintig minute. Laat elke sekonde tel.
Hy wys my die bed waar hy slaap. In die tronk se kliniek. Gelukkig het Pa ’n hartkondisie, so hulle word wetlik verplig om hom in die kliniek te hou. Daar is 8 beddens in die saal. Dalk twaalf. Die adrenalien bruis te hard deur my are om regtig te kan tel. Weermagmatrasse wat op staalpype lê. Koud en hard. Maar skoon. Ek herhaal my mantra: “Soek die lig”. Ek moet positief bly. Aan elke krummel van hoop moet ek kleef. Sodat ek die familie kan gerusstel as my twintig minute verby is.
Pa het die eerste dag in die koue selle saam massas ander kriminele deurgebring. Yskoud en honger het hy vir byna 12 uur op die vloer gesit en bid. Toe spandeer hy die nag in ’n bussie wat hom aanry Durban toe. Nog ’n dag in die selle. Geen kos, kombers of woord van sy familie nie. Ons het nie geweet waar hy was nie. Ons het begin dink hy is dood.
Hy het gekla oor sy hart… gevra vir bloeddrukpille… en dit is toe wat ’n engel hom uit die selle lig na die koue weermagmatras in die kliniek. Daar is ’n tralie voor die deur, die meubels is oud, die plek ruik soos Dettol. Ek haat die reuk van ontsmettingsmiddel, maar dis beslis beter as ontlasting, braak en uriene wat in die selle aan jou klou.
“Soek die lig” herinner ek myself.
Die sosiale werker stap nader. Nee, ons tyd kan nie verby wees nie. “Stap saam” beveel sy. Ek kyk na Pa. “Jy ook”, wys sy vinger na hom. My lyf bewe. Ons stap deur die gange, verby rye en rye mans in geel oorpakke waarop staan “Correctional Services: Prisoner”. Ek is dankbaar Pa het sy eie klere aan. Sy eie skoene. Ons word gevra om op ’n bankie te wag. Ek voel hoe die minute verby tik… ek bid dat die vrou haar tyd sal vat. Ons praat. Ek vat aan sy hande. Ek weet nie wie bewe meer nie: ek of hy. Die wag by die hek druk ’n kerkblad in my hand: ek moet vanaand sewe uur vir my pa gaan bid by sy kerk. Hy preek maar vir al die tronkvoëls. “Nee, nee, nee” skree elke vesel in my lyf, “my pa is nie ’n tronkvoël nie!”
“Dankie” is al wat ek kan sê toe die hekwag klaar vir ons gebid het. Ons gesels droog op. Ek hoor Pa se maag grom. Soek die lig. “Pappa, ons sal saam deur hierdie aakligheid kom”
Pa se oë raak vol trane. Soek die lig. “Pa leef nog. Pa haal asem. Ons is lief vir Pappa.”
Pa se lyf bewe. Soek die lig. “Gelukkig het Pappa Pa se eie klere aan. Pa se eie skoene”
Die sosiale werker neem ons na haar kantoor toe. Ons moet op stukkende stoele sit. Ons tyd is verby. Ek mag vir my Pa gaan kos koop. “Mag ek haar vir ’n laaste keer vashou?” bewe my Pa se stem. Soek die lig. Ek druk kom styf vas. Voel sy hartklop. Hy haal nog asem. Ek voel sy trane teen my nek afloop. Ek hou my eie trane terug. Ek is sterk. Ek soek die lig.
Ek stap na my kar. Ek bewe toe ek die sleutels in my handsak soek. Ry na die naaste winkelsentrum, hardloop verby duur horlosiewinkels en winskopie-borde. By Woolworths gooi ek Coke-bottels, witbrode, vrugte, heel gebraaide hoenders, seep en ’n waslap in my mandjie. “Waar is die KFC?” vra ek vir Sithembe wat oplui. Hardloop met swaar pakkies. Bestel hoenderstukke. Hardloop terug na my kar. Jaag terug na my pa toe.
Ek moet in ’n ry staan. Vorms invul, mooi praat, vrae beantwoord. Hierdie keer sien ek hom deur dubbelglas en saam met oranje en geel oorpakke in hokke. Skelm haal ek my selfoon uit my sak. Ek druk my selfoon teen die interkom en druk record as hy ’n boodskap vir my ma stuur. “Vir nou is ek ok. Ek lief jou my darling.” Sy stem huil en ek bid dit word nie vasgevang nie. Ons het net vyftien minute. Die mans aan die ander kant begin hom dadelik uitvra wat ek vir hom gebring het. Hulle verloor belangstelling toe hy verduidelik dat hy nie rook nie. Die interkom gaan dood. Ons tyd is op. Deur hekke, tralies, nog vrae.
Ek sien hoe twee pare hande die hoender oopbreek, sy brood plat druk, die Coke bottel toets. sy kos word bevoel, betas, aangerand. Soek die lig. Hy kry kos vir die eerste keer in 4 dae. Ek sien hoe hy om die hoek verdwyn en ’n stuk verkragte hoender in sy mond sit. Soek die lig. Sy maag gaan nie meer grom nie.
Ek stap na my kar. Haal diep asem. Ontmoet die prokureur. Bel my ma. Stuur boodskappe dat hy ok is aan die familie. Ek kyk in my truspieël as die tronkhek agter my toegly en skielik is die pad vorentoe nie meer vir my een van vryheid nie. Die oopte druk my vas. Ek trek van die pad af. Braak langs my motor se linkervoorwiel. Ek weet nie wat ek opbring nie, want ek het nog niks geëet of gedrink nie. Gal. Spanning. Woede. Ek dink ek braak tot trane. Maar ek huil nie.
Dit is Dinsdagmiddag en al wat ek kan doen is om die lig te soek, want ons bevind onsself in ‘n baie donker tonnel.
*Teen Vrydagmiddag is my Pa vrygelaat. Hy was ‘n totaal van 10 dae in aanhouding. Die korrupsie en onmenslikheid agter tralies, asook die vrees, spanning en onsekerheid is die ergste wat ons nog beleef het. My pa wil jongmense bewus maak van die skrikbewind wat agter die hekke gevoer word, sodat hulle versigter trap op die pad van die lewe. Ons familie staan verstom oor die omgee en liefde van vriende. Dankie klink klein en nietig, maar ons dankbaarheid is opreg.
One thought on “Soek die lig”
Julie 25, 2016 at 6:13 vm