Die ANC moet ŉ denkskuif maakANC se logo op ‘n muur in Soweto, Johannesburg. Foto: Ben Sutherland/Flickr.com Deur Jeannette Gnade Baie is al gesê oor pres. Jacob Zuma se vernedering in Bloemfontein tydens Cosatu se Werkersdagvieringe. Hy is vooraf gewaarsku dat talle vakbonde wat by Cosatu geaffilieer is hom nie daar wil hê nie, maar die premier van die Vrystaat, Ace Magashule, het blykbaar die president gerusgestel dat hy met ope arms verwelkom sou word. Dit het nie gebeur nie en die eerste keer in sy termyn moes mnr. Zuma die aftog blaas. Wat die voorval in ŉ vreemde en selfs simboliese lig plaas, is dat die ANC juis in die Waaihoek Wesleyaanse kerk net buite Bloemfontein in 1912 gestig is. Wie het ooit gedink dat die leier van die regerende party wat homself ewigheidswaarde toegeëien het, 105 jaar later so behandel sou word? Boonop het die land se grootste biddiens – Dis tyd – ook pas buite die Rosestad plaasgevind. Dit is tyd dat die ANC homself in oënskou neem en eerlik oor sy ware identiteit besluit. Die party se stigterslede het hoofsaaklik ŉ grondvisie gehad. Verskeie besoeke is aan Brittanje gebring omdat dié land die koloniale heerser in Suid-Afrika was. Die daaropvolgende ANC-leiers het ŉ soort burgerregte-organisasie bedryf wat alle voorregte en moontlikhede vir hulle eie ondersteuners wou opeis. Daarna begin die vryheidstryd wat vanuit die buiteland gevoer is en toe begin die gewapende offensief. Nóg later beding die ANC vir ŉ demokrasie sonder om te besef dat ŉ demokratiese bestel na alle kante toe werk. Daar word ŉ Grondwet aanvaar wat eiendomsreg verskans en gelyke behandeling voorsien vir die land se uiteenlopende volksgroepe. Nie lank nie, of die ANC word weer ŉ bevrydingsbeweging omdat hy nie aan die massa se eise kan voldoen nie. Terselfdertyd word sy stigters se grondvisie weer geïnkorporeer, behalwe dat dit nou deur middel van onteiening gedoen sal word. Die land se wit minderheid word andermaal verduiwel en as diewe, onderdrukkers en kapitaal-monopoliste voorgehou. Tans is dit die ANC se era van staatskaping, selfverryking, en grootskaalse magsmisbruik. Gevolglik is daar ŉ reuse-toename in die aantal mense wat onder die broodlyn moet lewe omdat al hulle vooruitsigte opgedroog het. Dit is asof die ANC al sy beginsels en waardigheid verloor het. Hoe meer die party se leiers daaroor vermaan word, hoe erger word die ondeursigtigheid en verontagsaming van vasgelegde reëls en regulasies. Hoe meer die ANC struikel en spartel, hoe meer word die skuld op buite-faktore en selfs die buiteland gepak. Die African National Congress sal drasties moet herbesin of aanvaar dat sy rakleeftyd nader kom. Daar is ŉ nuwe land aan die opstaan.