Published: 2014-12-17 Views: 1356
HOEV: OPNAME VAN BESIENSWAARDIGHEDE Nr 001
HEHA: SURVEY OF HERITAGE SITES No 001
DATUM geologies/argeologies (1650?)
GPS data: X 27.45.60 / Y –25.50.46
PAD K 26
KONTAKPERSOON: Albrecht Holm - aholm@lantic.net
Die vulkaniese uitbarsting van 2000 miljoen jaar gelede in die groot binnelandse meer waar vandag die Bosveld is, het daar die Bosveld-Stollingskompleks, die grootste van sy soort ter wêreld veroorsaak. Daarmee saam het dit die rotslae van die meer se bodem laat kantel en so die Magaliesberge, en die Witwatersberge laat ontstaan. Die lawa het egter ook deur skeure in die rotslae van laasgenoemde bergreekse gedring en diabaaslae gevorm waarin die harder dele in groot ronde rotse verhard het. Waar hierdie lae aan die oppervlakte uitkom, is met latere verwering die sagter dele weggespoel en die ronde rotse het in hope bly lê wat lyk soos opgestapelde koppies. Sulke lae en koppies bestaan oor ‘n wye gebied in die vlaktes al langs die bergreekse.
Onder bepaalde omstandighede van temperatuur en beweging in die vormingsproses, kan die klippe die vorm van groot lense aanneem eerder as van ronde balle en dan lyk so ‘n koppie nog meer asof reusehande die klippe daar opmekaar gestapel het. Dit is die geval met “Stapelkoppie” en daardeur het hy ook sy naam gekry. Die verweringsproses gaan steeds voort en dit gebeur dan ook van tyd tot tyd dat van die klippe breek en/of afval.
Hierdie opvallende koppies het natuurlik vanaf oertye mense se aandag getrek en dikwels word argeologiese murasies naby die koppies aangetref. (Kyk ook HOEV opname 106). So is daar ook aan die voet van Stapelkoppie die redelik goed behoue bouvalle van ‘n nedersetting uit die Middelystertydperk.
Die twee hedendaagse “reuse” verskaf net skaal aan die foto. Hulle is te swak om een van die klippe te roer.
The two present day “giants” serve only to provide scale to the photo. They said they would not move one of the stones.
DATE geological/archaeological (1650?)
ROAD K 26
CONTACT PERSON: Albrecht Holm - aholm@lantic.net
Volcanic eruptions happened 2000 million years ago in the middle of a great inland lake, which at that time covered what is now the Bushveld. This eruption formed the Bushveld Igneous Complex, the biggest of its kind in the world. The Magaliesberg, the Witwartersberg and the “Black Reef” were formed when the rock layers of the lake’s bottom toppled. The lava also intruded through fissures in the above named mountains and formed diabase layers, the harder parts of which formed large ball shaped rocks. Where these layers are exposed on the surface, with time the softer parts washed away leaving round rocks behind which are stacked in kopjes. These kopjes can be found over a large area mostly in the valleys between and along the mountains.
Die lensvorm van die klippe is hier duidelik sigbaar.
The lens shape of the rocks is seen on this photo.
Under certain conditions of temperature and movement in the forming process, these rocks can take on the shape of huge lenses instead of round balls, which make it even more look like stones stacked by giant hands. This is what happened at “Stappelkoppie” (“Stack Hill”) and from there the name. Because of the ongoing weathering processes some of the rocks will break and fall down the kopje.
Since the beginning of time these prominent kopjes fascinated man and that is why old ruins of archaeological importance can be found around these kopjes. There are some Middle Iron Age ruins situated at the foot of “Stapelkoppie”. (See also HEHA survey 106.)
Aan die voet van die koppie is die ruïnes van die Middelystertydperk nedersetting tussen die bosse versteek. Die nedersetting het uit ‘n sentrale oop ruimte bestaan waar die beeskraal was en ronde hutte van min of meer 4m deursnee rondom. Aan die westekant van die kraal is daar ‘n groot natuurlike rots wat moontlik as ‘n sort verhoog vir hofsittings gedien het.
In the area north east of the koppie the ruins of the Middle Iron Age village are found. The settlement was grouped around a central open cattle pen, surrounded by round huts with plus minus 4m diameter stone walls. On the western side there is a large natural stone that could have served as platform for court hearings.
Die ruïnes van die ronde hutte vanaf die platformklip gesien.
The ruins of the round huts seen from the platform stone.