In sy volgehoue bemoeienis met die praktyk van skryf, is T.T. Cloete se vers “Die gedig is 'n refleks”, opgeneem in Driepas (1989: 34) 'n belangrike kode & verlei my nogmaals tot die neerkrabbel van los kanttekeninge:
Die spanning wat in hierdie vers opgestel word, kan reeds uit die titel afgelees word: die “gedig” een die een kant – dit wat 'n maaksel is, berekend, & wat 'n emosionele respons in die hoorder veroorsaak; & 'n “refleks” aan die ander kant – 'n onwillekeurige senuweereaksie op 'n prikkel, maar ook 'n terugkaatsing. Kortom: 'n teenstelling tussen iets wat die produk is van die menslike wil, 'n artefak, & iets wat ónwillekeurig is, & natuurlik. Kuns vs. natuur.
In die eerste strofe lees ons “die gedig is 'n refleks” & daarmee wil die digter sê dat die kreatiewe proses, nes die refleks, 'n natuurlike proses is:
Treffend is die wyse waarop Cloete in die afspeel van “ineen” & “ineens” dieselfde spanning wat alreeds in die titel bestaan, voortsit. Met “ineen” verwys die digter na die wyse waarop woorde in die “versamelde gedig” inmekaar voeg, tot 'n hegte struktuur ineengevoeg is (dit wil sê mááksel is, artefak), terwyl “ineens” aansluit by die gedagte van die refleks: iets wat “met een slag, skielik, opeens, plotseling, eensklaps” (2000: 438) gebeur. Daarmee suggereer die digter dat wanneer die gedig gehóór word, 'n enkele woord die totale betekenis van die gedig plotseling in die gedagtes van die hoorder kan laat “ontplof”.
In strofes 2, 3 & 4 illustreer die digter as’t ware die sentrale gedagte van die gedig aan die hand van 'n aantal beelde. 'n Refleks is:
5. dit het selfs iets weg, sê digter, van die spontane uitbars in lag die oomblik wanneer 'n banale grap begryp word, 'n proses wat “die bomkrag van die taal” ontsluit.