Aanstelling van SAPD offisiere in spervuur | SAUK.co.za - Nuus.info
Die hoof van die bestuur, misdaad en regsafdeling van die Instituut van Sekekerheid Studies (ISS) het in ‘n persverklaring bevestig wat Die Vryburger menige kere aangeraak het nl, dat leiers in die SAPD aangestel word ten spyte van hul onvermoë om hul werk te verrig.
Gareth Newman van die ISS sê dat ‘n polisiekommissaris nie aangestel kan word weens sy politieke lojaliteit nie, maar op grond van ‘n deursigtige werwings proses gebaseer op meriete.
Newman sê voorts dat die vrystelling van die misdaadstatistiek twee kommerwekkende misdade uitlig nl. moord en gewelddadige roof. Moord het die afgelope 5 jaar met 22% toegeneem en 40 000 gevalle van gewapende roof is aangemeld die afgelope jaar.
Foto: Gareth Newman
« Zandspruit “inwoners” versper Beyers Naudeweg met brandende bande tydens protes optogte
Klapmuts: 2de inbraak in 2 dae » PressReader - Landbouweekblad: 2018-09-14 - Kun­dig­heid lê by pri­va­te sek­tor en Land Bank
Kun­dig­heid lê by pri­va­te sek­tor en Land Bank
Die pri­va­te sek­tor kan grond voor­sien op ’n ma­nier wat her­vor­ming sal laat werk. Twee e­ko­no­me gee kon­struk­tie­we voor­stel­le om grond­her­vor­ming te versnel.
Die bes­te ma­nier om vin­nig grond­reg­te aan die mees­te SuidA­fri­ka­ners te­rug te be­sorg, bly ’n doel­tref­fen­de grond­her­vor­mings­pro­ses met die mi­ni­mum staats­be­trok­ken­heid. Ons sie­ning daar­oor stem min of meer oor­een met dié van regs­ge­leer­des, soos ad­vo­ka­te Tem­be­ka Ng­cu­kai­to­bi en T­hu­li Ma­don­se­la, as­ook die ANC se eie stand­punt wat die par­ty op sy on­lang­se grondberaad aan­vaar het.
Dié stand­punt stel dit dat die hui­di­ge be­pa­lings van die Grond­wet wat ont­ei­e­nings­mag­te ver­leen, on­mid­del­lik toe­ge­pas moet word om die gren­se van die ver­goe­dings­klou­su­le te toets voor ’n wy­si­ging van die Grond­wet oor­weeg word.
Dit maak voor­sie­ning vir ’n om­vat­ten­de grond­her­vor­mings­pro­gram met dui­de­li­ke be­gin­sels wat in die Grond­wet ver­vat word. Die Grond­wet gee ook aan die staat ’n dui­de­lik ge­de­fi­ni­eer­de taak om grond­her­vor­ming, waar­on­der be­sit­reg­her­vor­ming, in die voor­ma­li­ge tuis­lan­de in wer­king te stel.
Die Grond­wet is dus nie die strui­kel­blok om grond aan die meer­der­heid van Suid-A­fri­ka se in­wo­ners te­rug te be­sorg nie, maar die be­lang­rik­ste be­mag­ti­gen­de in­stan­sie wat die Re­ge­ring in staat stel om dit te doen.
Ons wil dus pro­beer om ’n werk­ba­re plan vir die ver­ant­woor­de­li­ke, maar doel­tref­fen­de her­ver­de­ling van land­bou­grond ter ta­fel te lê.
Ons plan is ge­grond op die be­gin­sels wat in hoof­stuk 6 van die Na­si­o­na­le Ont­wik­ke­lings­plan be­klem­toon word. Ons voor­sien eg­ter ter­self­der­tyd ’n ge­leent­heid vir kom­mer­si­ë­le boe­re, land­bou-on­der­ne­mings en die pri­va­te sek­tor om be­heer van die pro­ses oor te neem.
VER­SE­KER REG­VER­DI­GE VERDELING
Op ’n on­lang­se pa­neel­be­spre­king by die U­ni­ver­si­teit van die Vry­staat het prof. Lun­gi­si­le Nt­se­be­za van die U­ni­ver­si­teit van Kaap­stad land­bou-u­nies uit­ge­daag om ty­dig grond vir die grond­her­vor­mings­pro­gram be­skik­baar te stel. Wat ons hier on­der voor­stel, kan as ’n plan be­skou word om pre­sies dít te doen. Dit sal eg­ter ook ’n rig­lyn aan boe­re, land­bou-on­der­ne­mings en fi­nan­siers ver­skaf om ak­tief en op ’n ver­ant­woor­de­li­ke en vol­hou­ba­re ma­nier tot grond­her­vor­ming en die ves­ti­ging van kom­mer­si­ë­le swart boe­re by te dra. Ons be­no­dig ’n om­vat­ten­de pro­ses wat op na­si­o­na­le vlak toe­ge­pas word en dui­de­li­ke kri­te­ria vir die kies van be­guns­tig­des stel.
Die pri­va­te sek­tor moet ’n pro­ses deur­voer waar­deur goed ge­leë plaas­grond ge­ï­den­ti­fi­seer en vir grond­her­vor­ming ge­oor­merk word, be­guns­tig­des moet ge­kies word en fi­nan­sie­ring, men­tor­skap en on­der­steu­ning moet daar­ge­stel word.
Die dis­triks­grond­her­vor­mings­ko­mi­tees, wat in hoof­stuk 6 van die Na­si­o­na­le Ont­wik­ke­lings­plan in die voor­uit­sig ge­stel is, sal met ’n kom­bi­na­sie van boe­re, land­bou-on­der­ne­mings, fi­nan­siers, do­na­teurs en be­guns­tig­des uit die ge­meen­skap tot stand ge­bring word, en sal die mi­ni­mum deel­na­me van die Re­ge­ring ver­eis.
Hoewel die dis­triks­grond­her­vor­mings­ko­mi­tees in 2015 tot stand ge­kom het, heers daar groot ver­war­ring oor hul rol, funk­sies en ver­ant­woor­de­lik­he­de. Meer as die helf­te van die deel­ne­mers is boon­op staats­amp­te­na­re.
Ge­volg­lik funk­si­o­neer die dis­triks­grond­her­vor­mings­ko­mi­tees nie op­ti­maal nie en baie raak on­ak­tief. In teen­stel­ling daar­mee voor­sien ons voor­ge­stel­de plan dat die pri­va­te sek­tor, met die sa­me­wer­king van be­guns­tig­des, be­heer van die pro­ses oor­neem. Staats­amp­te­na­re moet liefs nie in dié ko­mi­tees dien nie.
Die pri­va­te sek­tor be­hoort ver­nu­wen­de ma­nie­re te kan vind om die ver­kry­ging van grond te fi­nan­sier. Hul­le moet dus ’n deel van hul eie geld toe­wys om die land­bou-om­ge­wing te trans­for­meer om ’n reg­ver­di­ger verdeling van land­bou­grond te ver­se­ker.
’n Vin­ni­ge, vol­hou­ba­re grond­her­vor­mings­pro­gram vir land­bou­grond wat deur die
Daar is geen no­dig­heid om die wiel te her­ont­dek, nu­we stel­sels te ont­werp en nu­we a­gripar­ke te bou nie.
pri­va­te sek­tor aan­ge­dryf word, soos hier­bo be­skryf, be­no­dig vier “pi­la­re” om die her­ver­de­ling van grond deur te voer son­der groot staats­ma­sji­ne­rie of om wet­te te wy­sig: ■ Voor­sien aan­spo­rings vir die pri­va­te sek­tor (waar­on­der boe­re en land­bou-on­der­ne­mings) om grond­her­vor­ming pri­vaat in wer­king te stel deur die een of ander er­ken­nings­me­ga­nis­me via die A­griBEE-tel­kaart of ander maat­staw­we vir le­wens­lan­ge be­sit.
■ Ver­skaf by­ko­men­de aan­spo­ring om boe­re te be­loon vir pri­va­te po­gings tot her­ver­de­ling met die toe­ken­ning van nu­we wa­ter­reg­te aan die be­staan­de én nu­we on­der­ne­ming (wat aan die be­guns­tig­de be­hoort). Dit sal die be­staan­de boer in staat stel om van grond ont­slae te raak en ter­self­der­tyd die suk­ses­vol­le ves­ti­ging van klei­ner pla­se op be­sproei­de grond ver­se­ker.
■ Ve­s­tig ’n grond­her­vor­mings­fonds by ’n bank in staats­be­sit (soos die Land Bank) en s­tuur dit van sta­pel deur een­vou­di­ge pro­ses­se en “een­stop”-pun­te waar al­le tran­sak­sies en toe­gang tot in­set­sub­si­dies, be­kom kan word.
■ Ge­bruik die be­gin­sel van hef­boom­fi­nan­sie­ring deur toe­gang tot die grond­her­vor­mings­fonds om boe­re in staat te stel om van grond ont­slae te raak vir grond­her­vor­mings­doel­ein­des, maar ter­self­der­tyd hul be­staan­de be­sig­heid uit te brei en meer wer­kers aan te stel. R20 MIL­JARD REEDS BE­SKIK­BAAR
Die skep van ’n “grond­her­vor­mings­fonds” by die Land Bank kan help om die vin­ni­ge her­ver­de­ling van grond te ver­ge­mak­lik. Ons be­pleit ’n een­vou­di­ge pro­ses waar­ty­dens staats­by­dra­es, by­dra­es deur boe­re en le­nings in ’n al­les-in-een-win­kel saam­ge­voeg word.
Geld is be­skik­baar by die De­par­te­ment van Land­bou, Bos­bou en Vis­se­rye in die Re­ge­ring se om­vat­ten­de steun­pro­gram vir die land­bou (CASP; R5,6 mil­jard oor die me­di­um­ter­myn-uit­ga­wer­aam­werk­tyd­perk 2018-’21), in I­li­ma/Let­se­ma se voor­waar­de­li­ke toe­ken­ning (R1,6 mil­jard), en geld ge­oor­merk vir grond­ver­kry­ging (R4,2 mil­jard), grond­her­vor­ming (R8,7 mil­jard) en steun ná ves­ti­ging (R1,5 mil­jard) by die De­par­te­ment van Lan­de­li­ke Ont­wik­ke­ling en Grond­her­vor­ming. Saam is daar dus al so­wat R20 mil­jard oor die vol­gen­de drie jaar be­skik­baar wat in dié fonds ge­stort kan word.
Dit is staats­geld wat nie ren­te­dra­end is nie en wat sal help met die sub­si­di­ë­ring van le­nings aan be­guns­tig­des vir grond­ver­kry­ging, sub­si­dies vir ver­be­te­rings op die pla­se en ge­sub­si­di­eer­de sei­soe­na­le kre­diet, soos in die pro­ses hier­bo uit­ge­lig.
Dié fonds kan ook die plek wees waar sken­kers se by­dra­es tot die grond­her­vor­mings­pro­ses in­be­taal kan word. In we­se sal die “grond­her­vor­mings­fonds” die hoof­e­le­ment wees van ’n ver­meng­de fi­nan­sie­rings­mo­del vir grond­her­vor­ming. Deur dié mo­del sal staats­geld, sken­kers­geld en by­dra­es deur die pri­va­te sek­tor deur mid­del van le­nings teen la­er of voor­keur­ta­rie­we die fi­nan­sie­ring van grond­her­vor­ming op ’n baie vin­ni­ger ma­nier – son­der e­ni­ge by­ko­men­de fis­ka­le las – be­werk­stel­lig. Die FIGUUR hier­bo gee ’n kort uit­een­set­ting van die mo­del. KUN­DIG­HEID LÊ HIÉR GESETEL
Dit sal nou sin­vol wees dat die grond­her­vor­mings­af­de­lings van die De­par­te­ment van Lan­de­li­ke Ont­wik­ke­ling en Grond­her­vor­ming met die De­par­te­ment van Land­bou, Bos­bou en Vis­se­rye ge­ïn­te­greer word so­dat al­le geld, optrede en staats­on­der­steu­ning vir die suk­ses­vol­le ves­ti­ging van be­guns­tig­des be­reik word. Dit sal dus ’n uit­brei­ding van die man­daat van die De­par­te­ment van Mens­li­ke Ne­der­set­tings ver­eis om ste­de­li­ke en pe­ri-ste­de­li­ke grond­her­vor­ming in te sluit.
Dit im­pli­seer dat die grond­her­vor­mings­pro­gram weer – soos in die tyd­perk van 1999 tot 2009 – on­der die be­sker­ming van die De­par­te­ment van Land­bou, Bos­bou en Vis­se­rye sal wees. Dit sal in noue sa­me­wer­king met die Land Bank wees, maar in we­se ge­de­sen­tra­li­seer na dis­trik­grond­her­vor­mings­ko­mi­tees en toe­ge­pas deur die pri­va­te sek­tor.
Die Land Bank se streeks­kan­to­re kan, met die hulp van plaas­li­ke kun­dig­heid (die pri­va­te dis­trik­grond­her­vor­mings­ko­mi­tee) in ’n baie be­ter po­si­sie wees om be­guns­tig­des te keur en te kies, en só ’n vin­ni­ge en suk­ses­vol­le her­ver­de­ling van land­bou­grond mee­bring.
Daar sal be­slis men­se wees wat on­ge­neë daar­mee is om die pri­va­te sek­tor te ver­trou om die op­drag tot grond­her­vor­ming te ge­hoor­saam. Dit is eg­ter so dat die fi­nan­sie­rings­mo­del­le, die be­stuurs­ver­moë, die on­der­steu­nings­net­wer­ke, die mark­te, die in­set­voor­ra­de en die kun­dig­heid al­les bin­ne die pri­va­te sek­tor gesetel is.
Daar is geen no­dig­heid om die wiel te her­ont­dek, nu­we stel­sels te ont­werp en nu­we a­gripar­ke te bou nie. Ons moet die be­staan­de stel­sels en net­wer­ke ge­bruik om die meer­der­heid van ons men­se te bemagtig. As dit ’n bie­tjie aan­moe­di­ging, ’n paar aan­spo­rings en ’n bie­tjie er­ken­ning en ver­troue verg, sal dit Suid-A­fri­ka goed doen en maat­skap­li­ke sta­bi­li­teit skep.
Boe­re, saam met kom­mo­di­teits­or­ga­ni­sa­sies en land­bou-on­der­ne­mings, kan die taak aan­pak om grond te her­ver­deel met mi­ni­ma­le staats­be­trok­ken­heid. Meer spe­si­fiek sal land­bou-on­der­ne­mings en kom­mo­di­teits­or­ga­ni­sa­sies ná die oor­drag van die grond steun en men­tor­skap aan be­guns­tig­des bied. Só word ’n in­klu­sie­we deel­na­me­pro­ses in die kom­mer­si­ë­le land­bou-e­ko­no­mie ver­se­ker.
In daar­die gees het ons meer ven­noot­skap­pe tus­sen die o­pen­ba­re en pri­va­te sek­tor no­dig, soos die grond­her­vor­mings­mo­del van die land­bou­sa­ke­ka­mer en die Bank­ver­e­ni­ging van Suid-A­fri­ka (die so­ge­noem­de Ag­biz/ Ba­sa-mo­del), as­ook die mo­del van die Land Bank en Af­gri, no­dig. Dié ven­noot­skap­pe moet ge­toets word om sa­me­wer­king tus­sen die Re­ge­ring en die pri­va­te sek­tor te skep, en op hul beurt ver­troue te bou.
Die ar­ti­kel het oor­spronk­lik in Bu­si­ness Day ver­skyn as deel van ’n reeks oor grond­her­vor­ming. Wan­di­le Sihlo­bo is hoof van land­bou­sa­ke­na­vor­sing by Ag­biz en prof. Jo­hann Kir­sten is di­rek­teur van die Bu­ro vir E­ko­no­mie­se Na­vor­sing aan die U­ni­ver­si­teit S­tel­len­bosch.
Die A­fri­ka-mo­del van kom­mu­na­le boer­de­rye lei daar­toe dat die vas­te­land se pro­duk­sie­ver­moë sleg af­steek by die wê­reld s’n.