‘Breinspoel’ van leerders by Vishoek-skool opnuut gekap(Foto: Unsplash) Die diversiteitswerksessie by die Hoërskool Vishoek in die Wes-Kaap wat oënskynlik geboemerang het in sy poging om rassespanning te ontlont, word steeds uit verskeie oorde gekritiseer. Die HNP het die DA geroskam oor sy poging om wit kinders te “breinspoel”, terwyl die VF Plus sê die DA kan nie sy hande was oor wat by die skool gebeur het nie. Die herrie wentel om ŉ kursus oor rassisme en geloof by die hoërskool wat deur die Wes-Kaapse departement van onderwys gefasiliteer is nadat ŉ beweerde rassevoorval vroeër vanjaar daar afgespeel het. Die DA het self vroeër gesê om “iemand te demoniseer op grond van hul velkleur is verwerplik”, maar dit het nie die storm van kritiek – waarvan heelwat op die DA gerig is – gestuit nie. Jan-Tinus Smuts, ŉ dagbestuurlid van die HNP, sê dit is oneerlik van die DA om voor te gee dat hy die voorval veroordeel en dat dit “duidelik ten doel gehad het” om wit kinders “te breinspoel en te mislei oor die werklikheid van swart rassisme”. Smuts sê daar was glo ook ŉ aanval op die Christelike geloof. Hy sê die HNP is nie verbaas dat die DA nou probeer voorgee dat hy die voorval veroordeel nie. “Die DA se soustreinryers is natuurlik nou bang hulle verloor stemme. Op ŉ klankopname wat in die HNP se besit is, kan byvoorbeeld duidelik gehoor word hoe die swart ‘diversiteitskonsultant’ wat die skandelike sessie aangebied het, vir die kinders sê dat swart mense onder meer wreed teenoor wit mense kan wees, ‘maar hulle kan nooit rassisties teenoor wit mense wees nie’.” (Foto: quicket.co.za) Smuts sê die aanbieder van die kursus, Asanda Ngoasheng, het ook aangevoer om rassisties te wees moet iemand eers mag hê en dat wit mense swart mense al 400 jaar lank onderdruk. “Dit kom verder voor asof die swart konsultant bietjie uit voeling met die werklikheid is, naamlik dat ŉ swart regering die afgelope 28 jaar die mag in Suid-Afrika het en dit juis wit mense is wat tans onderdruk word. “Die kinders was verplig om hierdie breinspoelingsessie by te woon en toe talle ontstelde kinders die saal wou verlaat, is hulle verhoed. Hiermee is hul regte heeltemal misken. Die kinders is ook geïntimideer dat hulle nie opnames van die ‘werksessie’ mag maak nie.” Smuts sê die optrede kan in ŉ kommunistiese staat verwag word waar mense nie toegelaat word om vir hulself te dink nie. Dr. Corné Mulder, VF Plus-LP en provinsiale leier in die Wes-Kaap, het ook gesê kinders mag nie “op hierdie Nazi-agtige wyse agter toe deure geboelie en getraumatiseer word nie”. Hy sê ewe erg is die DA wat nou sonder skroom voorgee dat hy die voorval veroordeel. “Dit is heeltemal oneerlik. Die aangeleentheid was die DA se eie maaksel.” Mulder sê David Maynier is die DA se LUR vir onderwys in die provinsie en die politieke hoof in beheer van die Wes-Kaapse onderwysdepartement en daarom kan nóg hy nóg die DA voorgee dat hulle nie geweet het van die werksessie nie. “Die tyd het aangebreek vir die DA om op te hou vals wees en te erken dat ŉ gruwelike vergryp begaan is deur ŉ skool waar vrede geheers het, nou volgens rasselyne te verdeel.” Die voorval herinner sterk aan die gebeure op Schweizer-Reneke in 2019 toe Elana Barkhuizen, ŉ onderwyseres, valslik daarvan beskuldig is dat sy rassisties optree teenoor die kleuters in haar klas. Die DA se destydse jeugleier, Luyola Mphithi, het Barkhuizen in die openbaar gekruisig en die DA het later ŉ verskoning daaroor aangebied. “En nou? Nou doen die DA presies waarvan hy me. Barkhuizen beskuldig het. Hy stuur konsultante na ŉ skool, dwing 800 jong mense van alle kleure in ŉ saal en verdeel hulle dan ‘volgens ras’. “Wit en bruin kinders moet hoor hulle is almal inherent bose rassiste terwyl hul swart maatjies wat saam in die klas sit, saam netbal en rugby speel en saam toebroodjies eet tydens pouses, edel en sonder fout is. Dit is ŉ resep vir rassekonflik en -skeiding.” Die jeugorganisasie Bittereinders het op Facebook ŉ gedeelte van die kursus, wat een van die leerders gemaak het, gedeel waarin Ngoasheng die gedig “Water”, deur Koleka Putuma, voorgelees het. Putuma het vantevore in ŉ onderhoud met PEN South Africa gesê die gedig is geskryf in reaksie op gesprekke wat sy met vriende gehad het, onder meer oor die betekenis van water vir swart mense en wat dit beteken om swart in Suid-Afrika te wees. Ngoasheng het vandeesweek aan CapeTalk gesê talle mense het ŉ ou definisie van rassisme en dat dit ŉ haat van een groep vir ŉ ander is. “Dit is institusioneel. My inhoud is ouderdomsgepas,” het sy aangevoer. Sy het ook gesê wanneer mense gesprekke oor die definisies van rassisme het, is hulle dikwels geskok en dat kinders nie die volle besonderhede het van wat tussen 1948 en 1994 gebeur het nie. “Dit is pynlik om vir die eerste keer te hoor dat jou voorgeslagte soveel mense seergemaak en skade berokken het.” Die opleiding is intussen opgeskort en ŉ hersiening van die inhoud, die manier waarop dit bestuur en oorgedra is, word gedoen.