Nuwe wet sal ‘afskuwelike porno maklik toeganklik maak’Argieffoto (Foto: Pexels, Pixabay) Die omstrede wysigingswetsontwerp op die film- en publikasiewet is hierdie week by die Nasionale Raad van Provinsies ingedien. Dit word deur verskeie organisasies verwelkom wat ten gunste van vryheid van spraak en teen sensuur is, maar terselfdertyd veroordeel deur verskeie organisasies wat teen toegang tot pornografie gekant is. Die wetgewing is baie omvattend en vervat verskeie veranderings in die bepalings oor pornografie in Suid-Afrika. Die doelwitte van die wetgewing is om die definisie van kinderpornografie op te dateer om tred te hou met hofuitsprake, om die verspreiding van pornografie waarin slegs volwassenes voorkom op die internet te dekriminaliseer, om die klassifikasiestelsel van die film- en pubikasieraad te verander, om definisies van pornografie ook op digitale en rekenaarspeletjies van toepassing te maak en om sogenaamde “wraakpornografie” op sosiale media onwettig te maak. Dit word gedoen deur kinders meer eksplisiet teen kinderpornografie te beskerm en die magte in hierdie verband deur die film- en publikasieraad uit te brei deur die instel van ’n strafkomitee. ’n Belangrike bepaling is die algehele verbod wat geplaas word op uitbeeldings van gewelddadige seks, bestialiteit, bloedskande, verkragting, eksplisiete geweldsuitbeelding of spesifiek erge gesinsgeweld. Uitbeelding van gedwonge seks in enige verband sal voortaan aan ’n spesifiek streng ouderdomsperk onderhewig wees. Nuwe bepalings oor hoe die publiek klagtes en versoeke om hersienings van klassifikasies by die film- en publikasieraad aanhangig kan maak, word in besonderhede in die nuwe wetgewing uiteengesit. Die ander belangrike nuwe klousule van die wetgewing handel oor sogenaamde “wraakpornografie” – waar beelde of video’s van ’n persoon sonder sy of haar instemming versprei word. Dit gebeur veral dikwels waar iemand onwetend opgeneem of afgeneem word in ’n naakte of seksuele posisie, of waar ’n verhouding eindig en die ontevrede party dan sulke materiaal, hetsy dit met of sonder die instemming van die ander party opgeneem of afgeneem is, uit wraak versprei. Die straf hiervoor is vasgestel op ’n maksimum van twee jaar tronkstraf, of ’n boete van R150 000, of beide. Dieselfde straf kan opgelê word vir opsweping tot oorlog, geweld of ander haatspraak, of die uitsending daarvan. Die organisasie Cause for Justice, wat teen pornografie gekant is, meen die wetgewende proses moet van voor af begin omdat sekere veranderings aangebring is in die wetgewing sedert dit aanvanklik by die Nasionale Vergadering ingedien is. Volgens Liesl Stander, regsadviseur van Cause for Justice, is hul hoofbesware teen die inhoud van die wetsontwerp dat dit “gruwelike vorme van pornografie, wat tans onwettig is, wettig deur die XX-definisie van verbode pornografie af te water, en die aanlynverspreiding van pornografie te wettig, wat pornografie makliker bekombaar sal maak. “Die voorgestelde wysiging van die XX-definisie sal toelaat dat die uitbeelding van eksplisiete seksuele gedrag wat, alhoewel dit nie gepaardgaan met eksplisiete geweld nie, steeds die menswaardigheid van ’n persoon skend of daardie persoon se reg tot menswaardigheid nie respekteer nie, gedrag of handelinge wat ’n persoon verneder, en gedrag of handelinge wat skadelike gedrag aanmoedig of bevorder, wettig sal wees,” aldus Stander. “Daar is ’n argument dat persone wat nie pornografie wil sien nie, bloot moet kies om dit nie self te gebruik nie en eerder ander moet uitlos om hul eie keuses ten opsigte hiervan te maak. “Navorsing wys egter dat selfs mense wat nie self pornografie gebruik nie se lewens steeds deur die pornografie-gebruik van ander geaffekteer word. ’n Analogie wat gebruik kan word is: ’n persoon kan kies om nooit self te drink en bestuur nie, maar kan nog steeds ernstig of selfs noodlottig beseer word wanneer hulle betrokke is in ’n botsing wat veroorsaak word deur ’n ander persoon wat wel gekies het om te drink en bestuur,” het Stander aangevoer.