Memorandamu uyu u na masiaṱari a 7.
Vho vha vha tshi i hola mundendeni.
Ndi Metse na Saintsi, ngauri ho pfi o wana dzoṱhe kha mulingo musi a tshi phasela kha maṱiriki.
Ndi u bebwa ha Masana/U fhelekedza Masana musi a tshi ya u ṱanganedza pfufho ya u phasa nga vhuswikeleli ha nṱhesa.
Vhabebi vha Masana vho vha vha sa shumi.
Vho ṱuṱuwedza Masana uri a vhale bugu nga maanḓa uri a phase.
Ndi ngoho, ngauri pfunzo yo thusa Masana uri a vhe na vhumatshelo havhuḓi vhune ha nga dzhielwi nga muthu.
Vhaholefhali ndi vhathu vhane miraḓo yavho ya vha i songo fhelela.
Masana u khou lugisa goloi/mutshini.
Ndi musidzana. Ri pfa vhaṱhannga vha tshi langana u mu ambisa/ Tshifanyiso tsho sumbedza muthu wa tshifumakadzini.
Hai, musi vhaṱhannga vha tshi mu ambisa o vha a sa tendi.
Musi a tshi bebwa muṱani wa hawe ho vha hu si na ṅwana,
Kha vhaswa, ngauri mafhungo a tholokanyonḓivho iyi a khou ambesa nga Masana ane a vha muswa.
Maraga dza 7 ndi dza mbuno dza 7.
Maraga 2 ndi dza luambo.
Maraga 1 ndi ya u sumbedza tshivhalo tsha maipfi nga nḓila yone.
Kha vhukhakhi ha 0 - 5 a hu na ndaṱiso.
Kha vhukhakhi ha 6 - 10 kha vha ṱuse maraga nthihi.
Kha vhukhakhi ha 11 kana u fhirisa ṱusani maraga 2.
U vhona uri khebuḽu dzo tibedzwa.
Vhathu vha songo fhaṱa philiphilini dza milambo na dzinngwani.
Vhathu vha songo reila goloi dzi tshi khou dubisa vhutsi vhunzhi.
Zwifuwo zwi songo fula kha gammba nthihi fhedzi.
Kiḽasirumu kha dzi vhe na gokoko ḽa u laṱela mashika.
Mahayani mashika kha a laṱwe hune ha laṱwa mathukhwi.
Ndi lwa tshiofisi.
Wavho a fhulufhedzeaho.
Zwirumbi zwanga zwi khou vhavha ngauri ndo gidimesa.
Uri: Ndi ḓo ḓa uri ri ye bolani.
Ngauri: A thi ḽi zwiḽiwa ngauri ndi khou lwala.
Arali: Arali mvula i sa na zwifuwo zwi ḓo fa.
Vhunga: Ndi ḓo nwa maḓi vhunga ndi na ḓora.
Hana: O hana ndi tshi mu ruma.
Khorondanguli ya tshikolo tshashu vhagudi vha a i vhenga.
Ndi ngani ndo ima tshifhinga tshilapfu ngaurali?
Ri nga kandela fhasi thambudzo ya vhafumakadzi na vhana.
Swina- A hu na muthu a si na swina.
Hu na. Hu na muthu ane nda mu funesa.
iṅwe. Ḽiṅwe fhungo ndi nga ḽi tenda.
Munna: Munna uyu u dzula kule.
Yanga: Bugu yanga yo xela.
Wanga: Mukhwama wanga wo kheruwa.
Vhanga: Vhabebi vhanga vho ya ḓoroboni.
Zwo vha zwi tshi leluwa.
O bva a i ṱoḓa nge a pfa mitsindo tshitumbani na u lila ha mbudzi.
U songo tswa/Ri tea u fhulufhedzea vhutshiloni (na dziṅwe dzo teaho).
Yo tswiwa i tshitumbani.
Zwa vhuvhava/u tswa.
Rudzani o rwa Vho-Gwedugwedu nga mulandu wa vhuvhava havho. Vha fhedza vha songo tsha ḽa ṋama yayo.
O vha o naka.
Ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe tshi tshi vhuya mushumoni.
Ho ḓa luvhiḓi lwa humbela u lidza mbila.
Tshiḓula tshi tshi lidza tsho vha tshi sa sasaladzi, ngeno luvhiḓi lwo vha lu tshi sasaladza tshiḓula.
Ndi u bikela luvhiḓi zwiḽiwa.
Ri guda u sa fulufhedzea ha musadzi siani ḽa lufuno.
Ee. Tshiḓula tsho fhedza tsho vhulaha luvhiḓi.
Ee. Tshiḓula tsho vha tshi tshi khou dzhielwa musadzi.
Hai. Tshiḓula tsho vha tsho tea tsho kaidza luvhiḓi.
Ha ṱanganedzei ngauri ha ngo fulufhedzea kha munna wawe/U pfana na luvhiḓi ngeno e na munna wawe wa tshiḓula.