Kwanalu wil van Mooirivier-tolplaza ontslae raakVragmotors is tydens onluste in Kwa Zulu-Natal aan die brand gesteek (Julie 2021) (Foto: Rob Beezy, Twitter) Die KwaZulu-Natalse landbou-unie Kwanalu versoek dat die Mooirivier-tolplaza op die N3 tussen Durban en Johannesburg verwyder word weens die risiko wat die ligging daarvan plaas op die volgehoue ekonomie van die provinsie. Kwanalu het die versoek gerig aan Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling tydens ŉ vergadering op 16 Julie met belanghebbendes in die provinsie. Die versoek is gerig in die lig van verwoestende ekonomiese gevolge wat die sluiting van die tolplaza gehad het op die landbou-waardeketting en die gevolglike risiko van voedseltekorte in die provinsie. Die organisasie, wat boere, landelike lede, kommoditeitsgroepe en landbou-ondernemings in KwaZulu-Natal verteenwoordig, het aanbeveel dat die regering ŉ ekonomiese sekerheidsrisiko-ontleding oor die ligging van die tolplaza doen. “Ons glo dat die bevindings sal regverdig dat die tolplaza geskuif of in sy geheel verwyder moet word,” het Sandy la Marque, uitvoerende hoof van Kwanalu, gesê. “Ons doen ŉ beroep op die regering om die risiko te herken wat die ligging van die tolplaza inhou.” Die versoek word ondersteun deur die landbousakekamer Agbiz. “Buiten die verskuiwing [van die tolplaza] moet ŉ hoë veiligheidsheining ook opgerig word om die roete deur die hele Mooirivier- munisipale gebied te beveilig,” sê dr. John Purchase, uitvoerende hoof van Agbiz. “Agbiz het begrip vir die probleme van werkloosheid en armoede in die provinsie, maar ander oplossings vir dié probleem kan gevind en ontwikkel word – onafhanklik van die beveiliging van die N3.” La Marque sê dit is ŉ voortslepende probleem. “Die sluiting van die tolplaza tydens oproer is iets wat ons al vantevore ervaar het. Die ligging van die tolplaza is ŉ gevaar en ŉ katalisator vir onrus. Dit is ŉ sagte teiken – ŉ geïdentifiseerde risiko vir enigiemand wat goedere of dienste wil vervoer.” La Marque het ook gewys op die drastiese ekonomiese gevolge wat die sluiting van die tolplaza inhou vir die landbouwaardeketting in die provinsie. “Dit is hoekom boere melk moes stort – nie omdat hulle dit wou doen nie, maar omdat hulle nie hul goedere veilig deur die tolplaza na die res van die land kon vervoer nie. Ons weet nou dat 25% van melk wat in KwaZulu-Natal vervaardig word, bestem is vir die res van die land. Hoe vervoer jy eiers, melk en ander bederfbare goedere wat mense daagliks verbruik wanneer dit nie veilig is om dit te doen nie?” La Marque sê Kwanalu se lede het die reg om met hul dag-tot-dag ekonomiese aktiwiteite voort te gaan om kos te verskaf sonder dat hulle lewens in gevaar gestel word en sonder die finansiële implikasies wat die gebruik van die Mooirivier-tolplaza vir hulle en hul werknemers inhou.”