PressReader - Kuier: 2015-04-08 - Knys­na se Tie­kie trek glad nie aan die kort­ste end
Knys­na se Tie­kie trek glad nie aan die kort­ste end
Weens sy dwer­gis­me is hy Tie­kie ge­doop. Maar van­dag het hy ’n heg­te ge­sin en ten spy­te van sy ge­brek aan leng­te, trek hy be­slis nie aan die kort­ste end nie.
Kuier - 2015-04-08 - Inhoud - DEUR HEI­DI SONNEKUS
Die 61-ja­ri­ge Tie­kie Kapp van Knys­na in die Wes-Kaap staan 1,2 me­ter in sy sok­kies. Maar al is sy voe­te k­lein, trap hy reu­se-spo­re in ’n ge­meen­skap waar po­si­tie­we man­li­ke rol­mo­del­le nog­al skaars is.
Dié a­chondro­plas­tie­se dwerg se doop­na­me is eint­lik Hen­ry Ja­mes, maar ná die Bos­well Wil­kie-sir­kus des­tyds daar ge­draai het en Tic­key-die-hans­wors har­te ge­steel het, is hy ter­stond deur sy skool­maats her­doop.
Hy is ’n ge­sins­man met vier dog­ters en vyf klein­kin­ders. Van hier­die span­ne­tjie lyk dit op die oom­blik of net sy dog­ter Jackie (30) dwer­gis­me oor­ge­ërf het. Sy is op 1,11 m selfs kor­ter as haar pa.
Die ge­sin weet nie veel van die re­des vir dwer­gis­me nie. O nee, hul­le het vre­de met die hoe­koms en die waar­oms. Vir hul­le is Tie­kie net Tie­kie en Jackie net Jackie: dood­nor­maal, al is hul­le aan die kort kant.
Tie­kie is deur sy tan­nie“ge­vat en groot- ge­maak”toe hy d­rie maan­de oud was. Sy het hom la­ter ja­re ver­tel sy stief­pa kon hom nie aan­vaar nie. Maar dit was baie lank voor­dat daar e­ni­ge te­kens van ab­nor­ma­le groei was.
Hy ver­tel hy het eers“op 12, 13 jaar” ag­ter­ge­kom dat hy“an­ders”is en meer oor sy be­ne krom was as oor sy leng­te.“My klas­maats het my Bok­kel­be­ne ge­noem. Dis la­ter ge­breek en reg­uit ge­maak,”sê hy.
Tie­kie is in Knys­na ge­bo­re en het daar groot­ge­word en skool­ge­gaan. Op 16 het hy sy am­bag gaan doen en ka­bi­net­ma­ker ge­word.
Die lo­cals ken hom goed, want hy het vir ja­re stoe­le, ta­fels en rus­ban­ke aan­me­kaar­ge­sit by die dorp se be­kend­ste hout­han­de­laars.
“Die man­ne het die stuk­ke van die stoe­le ge­sny, dan moes ons dit aan­me­kaar sit, skuur, po­leer en o­lie voor dit na die s­ho­wroom is om ver­koop te word,”ont­hou Tie­kie.
’n Ge­luk­ki­ge ge­sin
Wan­neer ’n mens by die Kapps kui­er, let jy op hoe lek­ker hier­die ge­sin saam­lag. Vra jy uit oor hoe sy ge­brek aan hoog­te hom raak, bars Tie­kie se huis­vol vroue uit van die lag. Sy vrou, An­na, eers­ge­bo­re Jackie, die twee­ling Ni­co­le­ne en Nicolette (27), en Tessa (22).
“Nee! Dis oor hy so kan vloek as hy ge­frus­treerd is oor hy goe­ters nie kan by­kom nie,”ver­dui­de­lik An­na.“Dan sê hy:‘Hoe­kom is ek so f*** kort!’”
Die kin­ders en klein­kin­ders luis­ter saam na Tie­kie en An­na se vry­sto­rie: Dis waar­skyn­lik An­na se on­voor­waar­de­li­ke aan­vaar­ding van men­se, haar po­si­tie­we hou­ding en ge­aard­heid wat Tie­kie haar laat op­let het. Des­tyds het hy om mid­dag­e­te sy koe­rant, koel­drank, boe­re­wors en pak­kie Sim­ba-chips by haar gaan koop. Sy het by ’n win­kel ag­ter die toon­bank ge­werk, na­by sy eie werk­plek. Hul­le het be­gin ge­sels.
“Een­dag het hy op die deep-f­ree­ze gaan
sit en ge­kyk hoe ek werk. Toe be­gin ek na hom ook op­let,”ver­tel An­na.
Die t­wee het oor d­rie jaar ge­kui­er voor­dat Tie­kie gaan ou­ers vra het. Maar hul­le was lek­ker stout – en ver­tel hoe hul­le skelm gaan vry het as hul­le ver­on­der­stel was om vir voor­hu­we­lik­se be­ra­ding te gaan by hul pas­toor. Nor­ma­le jong­mens­din­ge, daar is nie spra­ke van ag­ter­kom dat hy an­ders was nie. In­teen­deel, hy het ’n goeie werk, ’n kar en ’n ga­we per­soon­lik­heid ge­had.
An­na se pa het da­de­lik ja ge­sê – en“pas haar net op!”Dit het Tie­kie ge­trou ge­doen.
Hul­le kyk met sag­te oë na me­kaar.“Hy was sterk, hoor! En maak geen fout nie, be­neuk! Dan stamp hy daai voet­jie en ons moet spring.”
Die he­le ge­sin, Tie­kie ook, s­ka­ter weer van die lag. Jy be­sef hul­le lag met me­kaar, nie vir me­kaar nie.
In hier­die huis is nie ho­pe geld nie, maar wel baie lief­de. En ’n sin vir hu­mor. Op die huis se bui­te­muur pryk Dis­ney se S­neeu­wit­jie en háár dwer­ge: Hap­py en Grum­py, Sleepy en S­neezy, Bashful, Doc en Do­pey.
Tessa (22), die jong­ste dog­ter, sit op die trap­pie en luis­ter. An­na ver­tel Tessa is haar kind wat die mees­te om­gee oor voor­koms.
Maar hoe het die kin­ders – ver­al in tie­ner­tyd, as ’n mens oor­be­wus is van jou an­ders­heid – daar­mee ge­de­al om saam met Tie­kie ge­sien te word?
“Ek was nooit skaam vir my pa nie,” sê Tessa.“Ek het ge­weet hy is vir my lief lank voor ek ge­weet het hy lyk an­ders as an­der men­se. Maar mens kan ook ver­staan ons as ge­sin lyk snaaks vir an­de­re. Jy aan­vaar dit maar, dis nie no­dig om seer­ge­maak te voel nie.”
Tie­kie en Jackie se vorm van dwer­gis­me ge­beur vol­gens dok­ters as die FGFR3-geen mu­teer. Dit lei daar­toe dat die har­de been be­gin vorm lank voor dit moet – kin­ders se ske­let­te be­staan groot­liks uit kraak­been juis so­dat hul­le kan groei. Met hier­die mu­ta­sie, be­gin die lan­ger be­ne in die lyf – ver­al dié in arms en be­ne – te vroeg ver­hard. Die kraak­been sit om in reg­te been en groei staak.
“Ons het ge­weet ons kin­ders kan ook dwer­ge wees, maar dis mos ou­kei. Kyk hoe goed het Tie­kie uit­ge­draai,”ver­tel An­na.
“Jackie se so­nars het niks vreemd ge­wys nie en haar ont­wik­ke­ling was dood­nor­maal tot sy skool toe is op se­we – toe be­gin haar maats vir haar weg­groei.”
Jackie suk­kel wel met ge­sond­heids­pro­ble­me, meer as Tie­kie wat selfs vir ’n ruk bos­kap­werk ge­doen het na­dat hul­le Ka­ra­ta­ra in Knys­na toe ge­trek het. Die trek hier­heen het ge­kom na­dat ’n vo­ri­ge werk­ge­wer sy be­sig­heid ver­koop het, maar be­kom­merd was oor die ge­sin se toe­koms. Die werk­ge­wer was be­wus dat ba­se soms teen voor­koms vas­kyk en wou die ge­sin­ne­tjie help be­skerm. Hy het ge­re­ël dat die Kapp-ge­sin in Ka­ra­ta­ra woon­plek kry, am­per reg­oor­kant die kerk.
“Sjoe, ons moes ge­woond raak aan die plek, ek was bang ek ver­dwaal,”ver­tel An­na en al­mal s­ka­ter weer – Ka­ra­ta­ra is vier stra­te lank en om­trent ses stra­te wyd. ’n Mens moet hárd suk­kel om hier ver­lo­re te raak.
Jackie ont­hou hoe sy op haar eer­ste skool­dag deur t­wee“god­de­lo­se”klas­maats in ’n vul­lis­drom ge­tel is. Sy was so k­lein dat die dek­sel nog kon toe­maak ook. Maar sy het die er­va­ring nie as ska­de­lik er­vaar nie. In­teen­deel, hul­le het haar beste maats ge­word.
Sy is ge­troud met Kon­rad Behr en Cor­né (7) is ná ’n nor­ma­le swan­ger­skap met ’n kei­ser­snee ge­bo­re.“Ek was net reg­tig groot die laas­te ruk,”ont­hou sy. Sy en Kon­rad is in­tus­sen uit­me­kaar.
So deur die ge­sels kom ’n mens ag­ter elk­een van ons kan maar by hier­die ge­sin kom leer: Hul­le het stel­sels in plek wat van­self­spre­kend klink, maar ’n ver­skil kan maak in e­ni­ge sa­me­le­wing.
“Die lan­ges kyk na die kor­tes, en maak se­ker hul­le kom by al­les. Ter wil­le van die kor­tes het ons ’n k­lein ys­kas­sie, die mi­kro­golf­oond is op ’n lae ta­fel­tjie en ons het ’n k­lein stoof. Jackie en Tie­kie en die klein­kin­ders kan nie hoog by­kom nie. As ie­mand iets no­dig het, sorg die eer­ste een wat ’n ek­stra geld­jie het, daar­voor. Ons staan saam. Ons is ’n me­an te­am,”ver­tel An­na.
Jackie suk­kel om werk te kry – men­se kyk teen haar bou vas – en help An­na dees­dae klein­kin­ders op­pas.
Tie­kie het ’n ruk as plaas­voor­man ge­werk by Bil­ly Ro­bert­son, ’n melk­boer. Hy ont­hou Tie­kie as“hard­wer­kend, pligs­ge­trou en met ’n mooi ge­sind­heid en ’n lek­ker sin vir hu­mor. Dit was lek­ker om saam met hom te werk”.
In daar­die tyd het Tie­kie sy rug seer­ge­maak en is ge­bo­ard. Dees­dae is hy op ou­der­doms­pen­si­oen, maar toe Kui­er hom soek het hy gaan uit­help by ie­mand wat siek is.
Dis ook ti­pies van hier­die ge­sin; hul­le help waar hul­le kan en bly be­sig met hand­wer­kies en mooi­maak­goed.
Op die oom­blik be­dryf An­na ’n snoe­pie van die huis af: Sy ver­koop room­ys, milks­ha­kes en ba­by ca­kes aan die dorp se skool­kin­ders, en kon al ’n af­dak oor haar voor­deur op­sit van die wins­te uit haar be­sig­heid.
Tie­kie sit sy ge­sin en ga­de­slaan. Sy oë lag saam as die twee­ling, Nicolette en Ni­co­le­ne, ver­tel hoe hul seuns kort-kort meet of hul­le al am­per so lank soos Ou­pa Tie­kie is.
Hy is min ge­pla, want hy ge­niet dit net om Ou­pa te wees.
HOOF­FO­TO: Tie­kie Kapp (links voor) van Knys­na ver­ruil sy ge­sin en hul goeie sin vir hu­mor vir niks nie. By hom staan sy oud­ste dog­ter, Jackie (wat sy dwer­gis­me ge­ërf het), sy vrou, An­na (mid­del, ag­ter) en sy twee­ling­dog­ters, Ni­co­le­ne en Nicolette. BO: Hy is baie trots op sy klein­kin­ders, wat al am­per net so lank soos hy is.