Die Voortrekkermonument en die ringmuur van waens - FAK
deur Eben Meets
Rondom die Voortrekkermonument staan die simboliese 64 waens wat mens terugroep na Bloedrivier, waar gebede en smekinge 178 jaar gelede so tasbaar verhoor is.
Hierdie waens, ontwerp deur Frikkie Kruger wat een van die vier beeldhouers van die historiese Fries in die Heldesaal was, is deur Italiaanse vakmanne gebou – eintlik aanmekaargesit. ’n Mengsel van stukkies marmer, graniet en sement, bekend as terrazzowerk, is vir die doel gebruik. Dit is in 1949 gedoen, self al ’n leeftyd gelede. Wind en weer, reën en son het oor dekades hulle tol geëis en die struktuur het begin verweer. Die verwering is hoofsaaklik te wyte aan vogindringing in die struktuur.
Vog is altyd in ’n meerdere of mindere mate in enige struktuur teenwoordig. Dit word egter ’n probleem wanneer die vog in ’n struktuur vasgekeer word om nie op natuurlike maniere, soos die dag se hitte, te ontsnap nie. Dan beur die vog uit, en in die proses ontstaan klein krakies, wat op hulle beurt later groot krake word.
Die realiteit hier in 2016 is dat ’n aantal waens met “oop wonde” byna letterlik om hulp roep en nou dringende restourasie verg. Gelukkig het die Voortrekkermonument se bestuur die taak van dringende fondswerwing van stapel gestuur en kon die projek ’n aanvang neem. Dit word gedoen onder leiding van Eben Meets, ’n bewaringspesialis en ’n aantal baie bevoegde werkers in diens van die Voortrekkermonument en die Erfenisstigting wat hierdie taak vol entoesiasme aanpak.
Die werk word kragtig ondersteun deur die Besturende Direkteur, Direksie van die Monument, en moontlik gemaak deur goedgesinde skenkers wat die projek deels befonds.
Die herstelwerk sal volgens beplanning oor die volgende twee jaar geskied. Die oorspronklike oprigting van stellasies en toerusting het baie tyd en dinkwerk vereis. Dit word weer eens bewys dat korrekte restourasie uiters tydrowend is.
Hierbo is een paneel wat uit die muur gelig is, met Suid-Afrikaans-vervaardigde gereedskap. Op die foto kan een van die kramme gesien word waarmee die paneel in die hart van die betonmuur geanker was. Die ander
drie ankers het as gevolg van die vogindringing weggeroes. Die staal in die herstelwerk word nou met koper vervang.
Baie werk, sweet en tyd lê nog voor. Ook vereis die werk toewyding en deeglikheid. Die vordering kan in die elektroniese media gevolg word, of ook deur ‘n besoek aan die werksplek te bring.