Volume 43, Issue 2, 2009
In die Skriflig - Volume 43, Issue 2, June 2009
Volume 43, Issue 2, June 2009
Source: In die Skriflig 43, pp xi –xii (2009)
Die redaksie is dankbaar om nog 'n uitgawe van In die Skriflig aan ons lesers te bied. Hierdie uitgawe bied 'n artikel van Fritz de Wet wat handel oor 'n pneumaties-bepaalde teoretiese raamwerk vir 'n navorsingsmetodologie in Praktiese Teologie. Hy wys op die unieke aard van prakties-teologiese wetenskapsbeoefening en toon aan hoe 'n pneumaties-bepaalde teoretiese raamwerk binne hierdie proses diensbaar kan wees. Hierdie artikel is 'n belangrike bydrae vir navorsingsmetodologie in 'n tyd waarin sodanige metodologie weer in Teologie aan die orde gestel word. Hannes van der Walt vra die vraag of "Spiritualiteit" die nuwe godsdiens van ons tyd geword het? Hierdie vraag het belangrik geword in die postmoderne geestesklimaat waar, in verset teen die dominansie van die rede, weer gesoek word na "ervaring" en "gevoelsbelewing" binne 'n religieuse verband. Sy konklusie is dat hoewel "Spiritualiteit" nie werklik as 'n nuwe religie gesien kan word nie, dit tog waar is dat mense entoesiasties soek na nuwe geestelike ervarings. Daarom draai baie mense hulle rug op die hoofstroomkerke waarin hulle meen hulle nie sulke ervarings kan beleef nie. Benno Zuiddam ondersoek die teologiese verskuiwing in die denke van David Faure, die negentiende-eeuse Kaapse predikant. Aanvanklik het Faure sy teologie in die lyn van die rasionalisme bedink, maar het daarna sy toevlug tot spiritisme geneem. Op grond van hierdie historiese gebeurtenis vra Benno die vraag of dit nie ook die lot gaan wees van die Nuwe Hervormingbeweging in Suid-Afrika nie.
Source: In die Skriflig 43, pp 227 –250 (2009)
In die tweede deel van die studie word 'n saak uitgemaak vir 'n intradissiplinêre benadering tot die aansluiting by navorsings-metodologie van die menslike wetenskappe in prakties-teologiese navorsing. Die outeur dui aan dat die vertrekpunt in 'n pneumatologies-bepaalde teoretiese raamwerk reoriëntasie en fokusverskuiwings noodsaaklik maak in die manier waarop metodologie aangewend word in die deskriptiewe, hermeneuties-strategiese sowel as strategiese fases van 'n prakties-teologiese navorsingsprojek.
Spirituality : the new religion of our time?
Source: In die Skriflig 43, pp 251 –269 (2009)
Mainstream religions and their institutions have since the 1960s been gradually bleeding to death because of their members leaving them in search of rather more inspirational experiences elsewhere. Christian educationists are concerned about this development, because it means that these churches have been losing their capacity for entering into meaningful tripartite pedagogical partnerships with family and school. A description of the problem of churches losing members is followed by a brief depiction of spirituality, something that can be experienced both within Christianity and elsewhere. The inability of mainstream churches to let their members experience true Christian spirituality compels the latter to go elsewhere in search of it. It is concluded that spirituality is no "new" religion after all as far as Christianity is concerned. It is in fact the quintessence of Christianity, but has through the ages become deeply buried in the mainstream religions and churches under thick layers of dogmatic and other superficialities.
Spiritualiteit : die nuwe godsdiens van ons tyd?
Hoofstroomgodsdienste en hulle inrigtings is sedert die sestigerjare aan die doodbloei as gevolg van die feit dat lidmate hulle verlaat in hulle soeke na meer inspirerende ervarings elders. Christen-opvoedkundiges is diep besorg oor hierdie verskynsel, aangesien dit tot gevolg het dat hierdie kerke die vermoë aan die verloor is om in 'n betekenisvolle opvoedingsvennootskap met die gesin en skool te tree. 'n Beskrywing van die probleem word opgevolg met 'n bondige uiteensetting van spiritualiteit - iets wat sowel binne die Christelike godsdiens as daarbuite ervaar kan word. Die onvermoë van die hoofstroom-kerke om hulle lidmate die ware Christelike spiritualiteit te laat ervaar, dwing die lidmate om elders daarna te gaan soek. Die konklusie word getrek dat spiritualiteit eintlik geen "nuwe" godsdiens is sover dit die Christelike godsdiens aangaan nie. Dit is, om die waarheid te sê, die diepste essensie van die Christelike godsdiens, maar dit is deur die loop van die eeue in die hoofstroomkerke toegegooi onder dik lae dogmatiese en ander oppervlakkighede.
Reason's dead end in David Faure : why the Cape's earliest liberal minister embraced spiritualism
Author B.A. Zuiddam
Source: In die Skriflig 43, pp 271 –289 (2009)
Die doodloopstraat van die rede by David Faure : waarom die eerste liberale predikant wat aan die Kaap gebore is sy toevlug tot spiritisme geneem het
Source: In die Skriflig 43, pp 291 –313 (2009)
This article tries to offer an alternative to the theology-based approach to Christian scholarship, which I have critically presented in a previous contribution. A demarcation criterion between science and non-science is provided, then attention is drawn to a few other distinctions which are often missing or neglected in the theology-based approach. Furthermore, an alternative view of theology is sketched, and the role of the Bible in Christian scholarship is discussed. Finally, a few characteristics of the proposed approach to Christian scholar-ship are clarified and a few advantages of this model are highlighted.
Hierdie artikel poog om 'n alternatief op die teologie-gebaseerde benadering tot Christelike wetenskap, wat ek krities aangebied het in 'n vorige bydrae, voor te stel. 'n Grenslyn tussen wetenskap en nie-wetenskap word getrek, waarna die aandag gevestig word op 'n paar ander onderskeidings wat algemeen uitgelaat of nagelaat word in die teologie-gebaseerde benadering. Verder word 'n alternatiewe perspektief van teologie geskets en die rol van die Bybel in Christelike wetenskap word bespreek. Ten slotte word 'n paar karakteristieke van die voorgestelde benadering tot Christelike wetenskap verhelder en 'n paar voordele van hierdie model word uitgelig.
Source: In die Skriflig 43, pp 315 –340 (2009)
Daar word vandag deur bioetici en juriste aangevoer dat die begrip "menswaardigheid" geen bedrae lewer tot die bioetiek nie en in wese 'n nuttelose begrip is. Teenoor hierdie vooronderstelling word uitgegaan van die standpunt dat die begrip "menswaardigheid" tot die hart van die Bybel behoort en daarom as 'n vrugbare begrip in die bioetiek gebruik kan word. Menswaardigheid word gefundeer in die feit dat die mens na die beeld van God geskape is. Die feit dat die mens as beeld van God geskape is en dus menswaardig is, het ongetwyfeld implikasies vir die bioetiek. Menswaardigheid deur en teenoor die mens binne die bioetiek beteken dat genesing van siekte nagestreef moet word; dat die mens as psigosomatiese eenheid moet handel en behandel word; dat voortplanting eksklusief vanuit die huwelik mag plaasvind; en dat alle menslike lewe maksimaal beskerm moet word. Waar laasgenoemde nie gebeur nie, word die godgegewe waarde van die mens aangetas.
The worth of human dignity in bioethics
Bioethicists and jurists put forward that the notion of "human dignity" adds nothing to the field of bioethics and is essentially a meaningless term. Against this presupposition the view is put forward that the notion of "human dignity" belongs to the heart of the Bible and can therefore be used as a valuable notion in bioethics. Human dignity is founded in the fact that man is created in the image of God. The fact that man is created in God's image, and therefore has human dignity, undoubtedly has implications for bioethics. Human dignity by and towards man in bioethics has the meaning that one must strive for the healing of disease; that man must act and be treated as a psychosomatic unit; that reproduction may occur exclusively within marriage; and that all human life has to be maximally protected. Where the aforementioned does not occur, God-given human dignity is impinged upon.
Ethical decision-making : the doctrine of sin and grace
Author S.P. Giles
Source: In die Skriflig 43, pp 341 –359 (2009)
Ethical decision-making presupposes the possession of a free will. Central to a discussion on reformed ethics is the question of the bounds of freedom of the will. The reformed tradition, along with the wider Christian tradition, affirms that the will is not free in the Pelagian sense of being absolutely free, but is constrained by the effects of humanity's fall from original righteousness. This ariticle considers the nature and extent to which the will is considered free, or no longer free at all. The question posed here, within the reformed theoretic ethical framework, is whether the will is so vitiated that a person is incapable of any effective choice of action or inaction in the face of any moral dilemma, or does fallen humanity still possess some ability to make a free choice, albeit under conditions of impaired freedom of the will?
Etiese besluitneming: die leer van sonde en genade
Etiese besluitneming vooronderstel die besit van 'n vrye wil. Die kernvraag van die gereformeerde etiek behels die grense van sodanige vrye wil. Sowel die gereformeerde as die breër Christelike tradisies bevestig dat die wil nie in die Pelagiaanse sin van absolute vryheid vry is nie, maar dat dit bedwing word deur die mensdom se val van sy oorspronklike regskapenheid. Hierdie artikel ondersoek die aard en omvang waarin die wil as vry geag word en of die wil hoegenaamd nog vry is. Die vraag wat hier binne die gereformeerde teoreties-etiese raamwerk gestel word, is of die wil sodanig besmet is dat die besmetting die mens sy vermoë ontneem het om enige doelmatige keuse van optrede, of gebrek daaraan, uit te oefen; en of die gevalle mens nog steeds in 'n mate die vermoë beskik om 'n vrye keuse uit te oefen, selfs onder die voorwaardes van 'n beskadigde vryheid van die wil.
Source: In die Skriflig 43, pp 361 –395 (2009)
At the conclusion of the TRC, Desmond Tutu stated that the Commission's task was to promote, not to achieve, reconciliation. Reconciliation, he maintained, is the responsibility of all South Africans, and expressed the hope that the Christian churches would be in the forefront of this healing process. This article explores how the Christian church can be in the forefront of binding up the wounds, facilitating the healing process, and living as a people and a sign of hope. The answers it seeks to offer fall under three interrelated themes, namely the church's :
spirituality of reconciliation;
ministry and mission of reconciliation; and
resources for its ministry and mission of reconciliation.
The church's mission is primarily to proclaim the good news of God's Kingdom that is already here, but not yet fully here and therefore still to come. This proclamation is the message of reconciliation between God, others and the self, and anticipates the unity of all creation in Jesus Christ. The resources given to the church to fulfil this apostolic ministry include prophecy, evangelism, pastoral care and teaching, as well as its liturgical and sacramental life, its ministry of presence, its people and its commitment to social justice.
Aanvaar verantwoordelikheid vir rekonsiliasie : 'n Christelike benadering tot die uitdagings en gevolge deur die Waarheid- en Versoeningskommissie nagelaat
Hierdie artikel ondersoek maniere waarop die Christelike kerk op die voorpunt kan wees as dit kom by die verbinding van wonde, die fasilitering van die genesingsproses, en die daarstelling van 'n lewende voorbeeld van eenheid en hoop. Die antwoorde wat voorgestel word, val uiteen in drie verwante temas, naamlik die kerk se :
gees van versoening;
bediening en missie van versoening; en
hulpbronne vir die bediening en missie van versoening.
Tithing : an evaluation of the Biblical background
Author L. Moretsi
Source: In die Skriflig 43, pp 397 –411 (2009)
Die Ou Testament beklemtoon die gee van tiendes, maar die Nuwe Testament beklemtoon eerder die houding van die gewer. Die gee van geld gaan oor verhoudings en toegeneëntheid. Dit is belangrik dat lidmate begaan moet wees oor hulle kerke en dat hulle gereelde bydraers moet word. Spore van die gee van tiendes word telkens in die Ou Testament en ook in die Nuwe Testament gevind (vgl. Heb.). Hierdie artikel begin met 'n inleiding wat die praktiese situasie verduidelik, gevolg deur 'n Bybelse agtergrond en 'n verduideliking van die produkte onderworpe aan tiendes. Dit word verder gevolg deur 'n ondersoek aangaande die Ou-Testamentiese siening oor tiendes. Dit sluit in die eerste vrugte of die eerstelinge van die oes, die offers en die teologiese implikasie daarvan. Hierna kry die Nuwe-Testamentiese perspektiewe ook aandag. Die NIV-vertaling word hier gebruik, aangesien dit as 'n goeie en 'n betroubare vertaling aanvaar word.
The church and climate change, Ernst Conradie : book review
Source: In die Skriflig 43, pp 415 –429 (2009)
The author of this publication, Prof. E.M. Conradie, is a systematic theologian lecturing at the University of the Western Cape. He is internationally acknowledged for his research in the field of eco-theology. In this publication in the new and aptly named Cluster series "Signs of the times" Conradie offers a lucid discussion on the immense challenges facing the church with regard to the burning environmental issue of climate change. Despite daily media coverage the environmental crisis is often seen as far away and someone else's problem - especially not that of the church. The author succeeds in bringing this problem into the home of every Christian believer. This he does in a non-alarmist manner, which sometimes typifies publications of this nature, and the reader cannot do otherwise but take him seriously.
Een kijk op de kerk in Handelingen : de visie van Hugo de Groot op de relatie kerk en synagoge, T.M. Hofman : boekresensie
Hierdie publikasie bevat die openingsrede van die akademiese jaar van die Theologische Universiteit Apeldoorn op 10 September 2007. Die fokus in die rede val op die visie van die Christen-humanis Hugo de Groot op die verhouding tussen kerk en sinagoge.
Schleiermacher en de Bijbel: de function van het Woord van God in de zogenaamde praktische theologie van F.D.E. Schleiermacher, T. Brienen : boekresensie
Source: In die Skriflig 43, pp 417 –419 (2009)
Hierdie boek vorm deel van die reeks Apeldoornse Studies uitgegee deur die Theologische Universiteit Apeldoorn in Nederland. In die reeks verskyn akademiese beredenering, die hooflyne van doktorale navorsing en ander akademiese werk. Die reeks dek die hele spektrum teologiese studie en debat soos dit by dié Universiteit beoefen word. Hierdie publikasie bevat verwerkings van gaslesings wat die outeur by die Universiteit gelewer het. Die outeur stel die doel van die publikasie met die volgende vraag : "In hoever is de 'praktische Theologie' bij Schleiermacher bijbels georiënteerd?" (p. 7). Ten einde hierdie vraag te beantwoord, ondersoek die outeur die volgende aspekte: Die Bybel in die lewe en vorming van Schleiermacher (deel 2), die funksie van die Bybel in Schleiermacher se publikasies op die terrein van die praktiese teologie (deel 3), en by wyse van ekskursie, die preke van Schleiermacher. Op grond van hierdie ondersoek kom die outeur in deel 4 tot sekere gevolgtrekkings.
Between Pentecost and consummation: a guide to the second half of the New Testament for dedicated students, Tjaart van der Walt : book review
Author T.C. Rabali
Source: In die Skriflig 43, pp 421 –423 (2009)
This book is offered as a follow-up for the earlier book of the same author entitled, The Messiah has come! In Between Pentecost and consummation, the focus is on Acts, the letters of the New Testament and the book of Revelation whereas in the earlier volume the attention is on the four Gospels. The intended approach in both these works is more or less redemptive historical. It can therefore be suggested or anticipated that an attempt should in future be made to publish the two books as one volume in the study field of New Testament History of Revelation. The current title used, namely, Between Pentecost and consummation, will certainly have to be adjusted somewhat when and if the two books are brought together.
Prediker : 'n studie in wysheid, Marius Nel : boekresensie
Source: In die Skriflig 43, pp 423 –425 (2009)
As die boek Prediker jou nie skok nie, het jy dit nie verstaan nie. Ongelukkig is die meeste populêre literatuur in die Christelike media wat oor Prediker iets te sê het geneig om die teks op 'n Prokrustus-wyse te laat buikspreek vir hulle eie spiritualiteit en dogmas. Hoe verfrissend is dit nie om te sien dat in hierdie studiegids van professor Marius Nel dit nie die geval is nie. Die gids se skrywer is een van die minderheid populêre Christelike skrywers wat begryp het dat die prediker nie, soos dikwels beweer word, wou aantoon hoe sinneloos 'n lewe sonder God is nie. Inteendeel, hy wou wys hoe sinneloosheid ook vergestalt word juis wanneer 'n mens God en realiteit op hulle eie terme aanvaar.
Efesiërs : 12 studies oor die boek, Eddie Rasnake : boekresensie
Author W. Vergeer
Source: In die Skriflig 43, pp 425 –428 (2009)
Eddie Rasnake, leraar van die Woodland Park Baptiste Kerk, het sedert 2000 'n wye leserspubliek opgebou met sy Following God series (AMG Publishers), 'n reeks wat hy saam met medewerkers Wayne Barber en Rick Shepard geskryf het. Die verskillende boeke in die reeks is afgestem op die ontginning van Christelike lewens-beginsels uit die Bybel. Danksy die inisiatief van CUM en 'n uitstekende vertaling deur Rosalie van Aswegen is Rasnake se Following God: the book of Ephesians (2003) nou ook in Afrikaans beskikbaar. Die Afrikaanse weergawe is ook met verwysings na Die nuwe lewende vertaling (CUM, 2006) en Die multivertaling Bybel (CUM, 2004) verryk.
The church and same-sex marriage, Ronald Nicholson : book review
Author P.H. Botha
Source: In die Skriflig 43, pp 428 –429 (2009)
There are a multitude of books on homosexuality, especially with regard to the Bible and homosexuality. Increasingly the church finds herself being challenged for relevant answers in response to the demands of a post-Christian society for the recognition, rights and privileges claimed by minority groups. It is indeed a challenge to meet such an issue with a book that would like to bring fresh answers to an old problem within contemporary church society where homosexual relations are becoming increasingly acceptable. At the very least the author would like to describe both sides of the current debate on same-sex marriage and the church.