===Reis na die Kaap die Goeie Hoop=== Dié reis na die Kaap die Goeie Hoop is gedokumenteer in ‘n reisjoernaal deur die ene François Valentyn in DES SCHRYVERS TWEEDE UYT- en T’HUYS-REYZE in hoofstuk twee van die vyfde boek<ref name="VAL">Valentyn, François. Oud en Nieuw Oost-indiën vervattende een naaukeurige en uitvoerige verhandelinge van Nederlands mogentheyd in die gewesten. Dordrecht/Amsterdam: Joannes van Braam/Gerard Onder de Linden, MDCCXXIV</ref>. Ek het die dele van die reisjoernaal wat betrekking het op die reis as sulks (dié joernaal bevat ook breedvoerige aardrykskundige beskrywings) vertaal en die roete geherkonstrueer deur die verwysingspunte te identifiseer op kaarte en dit verder aan te vul met met die seil-instruksies an ander annotasies hier: [[Valentyn se Reisjoernaal van die 1705 Uitreis op die Hof van Ilpendam]]. ====Texel na Dover==== Jan Grobler het op 10 Mei 1705 vertrek vanaf [[Texel]] aan boord van die [[Hof van Ilpendam]] wat op pad was na Batavia toe via die Kaap die Goeie Hoop<ref>Die Kaap die Goeie Hoop, soos dit vandag bekend staan, het in die sewentiende eeu bekend gestaan as ''Cabo da Boa Esperança'' soos vernoem deur die Portugese wat eerste dié seeroete om die Kaap ontdek het. Die Portugese benaming is ook tipies gebruik op die VOC se kaarte wat in die sewentiende eeu geproduseer is. Onder andere genoem:<br clear=all> Cabo de Bonesperança<br clear=all> Cabo de bon ’esperance<br clear=all> Cabo de Bonn ‘Espe’rance’<br clear=all> C de Boa Esperanca<br clear=all> CABO de BONA ''S''PERANCA<br clear=all> </ref>. Hulle was deel van die Paasvloot bestaande uit die Abbekerk, Belvliet, Brandenburg, Driebergen, Hof van Ilpendam, Rijnenburg, Vrijburg en 15 oorlogskepe wat hulle sou vergesel tot by die Straat van Gibraltar. Die kaptein, David Codde het 'n drank probleem gehad. Valentyn spreek (retrospektiewelik) kommer uit oor die bevoegdheid van die senior offisiere, behalwe vir die opper-stuurman wat hy as bekwaam beskou. Hulle seil met die kus langs, 12 seemyl van die kus af. Op 12 Mei is hulle oorkant 's Gravezande omtrent 60 seemyl van Texel. Hulle tel 81 ander skepe in die omliggende vaarwater. Weens ongure weer moes hulle hier anker gooi. Net na middernag verloor hulle onwetend hul anker en dink die relatiewe beweging nader aan 'n ander skip is as gevolg van die ander skip wat dryf sonder anker. Dit was vir hulle 'n groot verleentheid toe hulle agterkom dit is hulleself wat dryf. Hulle gooi 16 Mei anker met die vasmeer-anker om 'n botsing te verhoed, maar dié anker breek die volgende oggend vroeg ook af, waarna hulle anker met die daaglikse-anker (ligte anker). Na 'n kajuitraad van die kapteins aan boord, kry hulle 'n nuwe anker van een van die ander kapteins op 20 Mei. Rondom middernag op 21 Mei strand hulle amper op die Vlaamse Banke deur die onversigtigheid van die onder-stuurman wat meer as 'n uur gesukkel het om die skip te draai. Die opper-stuurman moes ingryp om te verhoed dat hulle strand wat blykbaar 'n sekerheid sou gewees het as die onder-stuurman aan die stuur gebly het. Op 23 Mei seil hulle deur die "Hoofde" en bereik Dover net na 8 uur die oggend. Hulle seil die Engelse Kanaal<ref>In tye van oorlog met Engeland, sou hulle noord om Skotland geseil het, dus was daar in 1705 nie vyandelikhede tussen Engeland en Holland nie</ref> binne met goeie wind en weer. ====Deur die Engelse Kanaal==== Die 24ste Mei seil hulle verby die Isle of Wight, die 25ste verby die Hoek van Portland, die 26ste verby Plymouth, en die 27ste bereik hulle die Sorlings (Isles of Scilly) vanwaar hulle koers verander na suid-wes. ====Van die Sorlings na Madeira==== Die 29ste Mei kry hulle stormweer en verloor sig van hulle oorlogskepe, wat hulle eers die volgende dag in sig kry. Daardie middag neem die oorlogskepe ook afskeid. Die eerste Junie kry hulle stormagtige weer en 'n man val oorboord, wat met groot moeite gered word. Die 9de bereik hulle die Barlinges (Berlenga Grande eiland) se breedtegraad. Die 16de Junie sien hulle die eiland van Madeira en Porto Santo in die middag. ====Van Madeira na die Kaap Verdiese Eilande==== Die 17de Junie bereik hulle 28°14'N en kry hier die (noordoostelike) passaatwind. Die 18de Junie seil hulle 120 seemyl in een dag. Op 26°N neem die Wassenaar en Ysselmonde wat op pad was Guinea toe, afskeid van die vloot. Die 21ste gaan hulle oor die Kreefskeerkring en bereik hulle 22°N. Op 22 Junie verander hulle koers van suid-ten-weste na suid en ondervind daagliks stormweer. Hulle bereik die 24ste 16°58' N en ondervind rowwe see en swaar hitte vir dae aaneen. ====Kaap Verdiese Eilande na die Ewenaar==== In hierdie deel van die roete kry hulle te doen met veranderlike winde (in teënstelling met die passaatwinde wat bestendig noordoos waai) en moet gedurig die koers aanpas. Op 30 Junie vermis hulle die Bergvliet en Rynenberg op 11°N. Op 1 Julie kry hulle stormagtige weer en 'n man val oorboord, maar word gered. Op 3 Julie bereik hulle na raming 7°30'N. Op 4 Julie kry hulle 'n baie swaar storm - die gelyke waarvan hulle nog nooit ondervind het nie. Die vloot word verstrooi sodat hulle teen die middag die Brandenburg, Abbekerk, en Driebergen vermis. Op 8 Julie kry hulle weer stormweer, en Valentyn noem dat alhoewel hulle tussen 160 en 200 seemyl van die kus af is het 'n grasgroen sprinkaan op die bodek uit die lug uit geval. Hulle bereik 6°34'N. Op 16 Julie verskyn daar 'n skip in die verte, en toe dit naderkom sien hulle dit is 'n skip met Engelse vlae. Valentyn sê alles was in rep-en-roer want hulle het 'n aanval gevrees en was nie voorbereid daarop nie. Blykbaar het die soldate aan boord nie ammunisie gehad nie want dit is nie toegelaat deur die Skeeps Owerheid nie, alhoewel die Here Sewentien hulle ernstig daaroor gemaan het nie. Hulle besluit om nie hulle vlae te wys nie sodat die ander skip hulle nie kan identifiseer nie. Die ander skip het egter sonder voorval verbygeseil<ref>Dit is nie vir my duidelik waarom hulle so reageer het nie. Engeland en Nederland was nie in oorlog gewikkel nie. Valentyn noem glad nie die kannonne aan boord nie, wat die eerste linie van verdediging sou wees. Kleingeweervuur sou eers ter sprake kom in hand-tot-hand gevegte wanneer die vyand aan boord probeer klim.</ref>. Tussen 3°N en 4°N ondervind hulle daagliks stormweer en kry ook die suidoostelike passaatwind van voor af. By 3°N ondervind hulle byna geen hitte nie. Die 25ste Julie gaan hulle oor die ewenaar. ====Van die Ewenaar na die Kaap van Goeie Hoop==== Na hulle die ewenaar oorgesteek het 'n lek in die boeg al groter geword. Dit kon nie ter see herstel word nie, en dus was die bemanning genoodsaak om die water onverpoos met die hand uit te pomp. Met goeie weer was 600 pompslae per uur nodig, en gedurende onweer was 1000 tot 1200 pompslae nodig. Die ekstra werk het die bemanning baie vermoei. Die 31ste Julie bereik hulle 6°5'S. Op 9 Augustus vind die eerste sterfte op die reis plaas. Op 10 Augustus bevind hulle hulself 180 seemyl noord van die Abrolhos aan die kus van Brazil, en hier vind die tweede sterfte op die reis plaas. Op 15 Augustus gaan hulle verby die klein eiland ''Ilha da Trindade''. Daarna bevind hulle hulself op 20°37'S met 'n suid-suidoostelike koers. Op 23 Augustus vind die derde sterfte plaas op 26°24'S. Op 26 Augustus sien hulle die eerste Kaapse Seeduifstormvoëls. Hulle seil die dag 124 seemyle en in lengtegraad 3.5 grade. Valentyn noem dat hoe goed die wind ook al vir hulle was, dit was baie keer te sterk Die roete gevolg deur die Hof van Ilpendam, soos vervat in die reisjoernaal, is geherkonstrueer op die kaart hieronder. Van [[Texel]] het hulle geseil langs die kus af, deur die Engelse kanaal tot by die Sorlings. Van daar af suidwaarts verby Madeira na die Kaap Verdiese eilande. Van die Kaap Verdiese eiland het hulle binne die grense van die wagenspoor geseil om die ewenaar oor te steek. Na die ewenaar oorgesteek is seil hulle suidwaarts langs die kus van Brazil af tot by ongeveer 30 grade suid waar ulle die westelike passaat winde kry en oos draai vir die oorsteek van die Atlantiese oseaan tot by die Kaap. [[File:NL-HaNA_4_.jpg|thumb|center|640px|Roete gevolg deur die Hof van Ilpendam in 1705 aangedui op VOC kaart uit ''Grote Atlas van de Oost-Indische Compagnie deel V p. 34, 43º N.Br. - 40º Z.B''<ref>Nationaal Archief, Den Haag, Verzameling Buitenlandse Kaarten Leupe, nummer toegang 4.VEL, inventarisnummer 100</ref>]]