WOORDE WAT WEEG: August 2014
Henry Jack Cloete - Draalnoot vir 'n Janfiskaal (2014)
Henry Jack Cloete, Draalnoot vir 'n Janfiskaal. Quellerie, 2014. ISBN 978 0 7958 0083 2
Vir die gebruikers van die webwerf Fermata.com is selfmoordvideo's iets om gedeel en gevier te word – die mees egte ervaring wat hulle kan beleef, en ook wat hulle kan skep. Daniël Roberts, eienaar en bestuurder van dié besonder gewilde webwerf, verkoop dit ook so aan sy gebruikers, maar wanneer hy vir die eerste maal in die openbaar oor Fermata.com praat op 'n televisiekletsprogram, gee dit aanleiding tot 'n reeks verstommende gebeure wat sy en ander se lewens onherroeplik verander.
So word hierdie debuutroman van Henry Cloete, musiekresensent en lid van die Skynmaagde – bemark. Op die voorblad is daar 'n kursor of pyltjie en die impak van e-posse en die internet word in hierdie roman ondersoek. Fermata word op bladsy 49 as volg beskryf: "'n Noot wat langer aanhou as wat die gewone notasie sou aandui. Die lengte van die volhoude noot word oorgelaat aan die diskresie van die dirigent of die kunstenaar wat dit uitvoer."
Deesdae verwys ons eerder na selfdood as selfmoord en nou onlangs is die wêreld geraak deur die selfdood van die komediant en akteur Robin Williams. (Versindaba » Blog Archive » Joan Hambidge. Robin Williams. Besoek 21 Augustus 2014)
(In 'n endnota verduidelik die outeur waarom hy selfmoord bó selfdood verkies; waarskynlik omdat in die gemoed van die karakters die begrip selfmoord duideliker resoneer. Daar word selfs 'n noodlyn verskaf vir diegene wat dit oorweeg om so te gaan. Die skrywer ontken ook dat dit die hooftema van die roman is ...)
Wanneer mense aan hul eie hand sterf, laat dit vrae nie net oor die sin van die lewe nie, maar ook vrae oor waarom het mense na aan hierdie persoon nie die tekens raakgesien nie. Nou onlangs is daar op Beeld se voorblad twee selfdode van jong skoolmeisies wat hul self geskiet het met die vader se wapen, aangemeld. Hoe kom dit? Wat gaan in die jong mens se gemoed aan om so dramaties op te tree?
In hierdie roman word daar op die grieselige en die makabere gelet. 'n Oog wat uitgesteek word asof jy na 'n grufilm kyk en dink dit is tog nie werklik nie; 'n beskrywing van 'n mesaanval. 'n Mens dink onder andere aan die verskillende rekenaarspeletjies waarin uitwissing die botoon voer. Al Alvarez se handleiding The savage god karteer die verskillende interpretasies van selfdood in die geskiedenis en hoe verskillende kulture daarop reageer. Hy begin ook sy studie met 'n verslag oor sy vriendskap met die digter Sylvia Plath en sy vriendskap met die egpaar Hughes.
Hierdie roman ondersoek die impak van die virtuele wêreld op die werklikheid en hoe mense dikwels iets aanpak op 'n webwerf wat die lewe dramaties kan verander. Daniël Roberts se kletskamer word binnegedring met ontoelaatbare besoeke en sy fisiese adres word verskaf sodat mense hom wat die "record and upload"-funksie geskep het op die webwerf waar jy jou selfmoord kan registreer, dit dan in die werklikheid kom uitspeel. (Hieroor wil ek nie te veel verklap nie, want die spanning hieromheen, dra die verhaal.) Die vyf minute wat die selfoon of video-opname toelaat van die geregistreerde lid van die webwerf, word in die werklikheid iets langer: inderdaad 'n draalnoot!
Die verhouding met Megan Oosthuizen - as teenspeler - skep eweneens 'n ander belangrike teenpool, naamlik die rol van die pers en die etiek van so 'n proses.
Die roman lewer skerp kommentaar op die rol van moderne tegnologie en ons vind ook talle ikone in die teks - wat 'n mens terugneem na Thomas Pynchon se roman The crying of lot 49. 
Die Van Stadensbrug, die Aokigahara-woud in Japan, die Golden Gate, die George Washington Memorial Bridge, en ander selfmoordruimtes, word geaktiveer rondom die kultuur van selfdood.  Bladsy 174 bevat die sentrale moment van die roman wat handel oor die "swaard van vergelding" en hoe hy 'n gevangene geword het van die pyltjie op sy skerm: "Dan skree hy. 'n Primordiale, enkele, diep uitgerekte A-vokaal. Hy skree teen sy eie, allesomvattende impotensie. Hy skree teen sy selwe wat mekaar kniehalter ..."
Dit is 'n belowende debuut met 'n goeie sin vir komposisie en struktuur. Dit vra belangrike en tersaaklike vrae oor die impak van sosiale media op ons lewens, en les bes, hoe ons werklike self van 'n internet-konstruksie kan verskil.
Hierom die ikoon waarmee die roman eindig: 'n draalnoot, omdat jy lank gaan nadink oor die implikasies van hierdie roman. Musiekkenners sou eweneens relevante temas kon inlees, maar hierdie leser is dit so in navolging van die Latynse aanhaling ("Sapiens vivit quantum debet, non quantum potest", 241), 'n roman wat soos 'n playstation-speletjie sy eie reëls neerlê.
Die boek het my weer geneem na Jeanne Els se As die stroom jou vat oor depressie en selfdood wat in 2011 by Tafelberg verskyn het en die raaisel van selfdood ondersoek.
. Oor Kerneels Breytenbach se Piekniek by hangklip het ek in Stilet uitgebreid hieroor geskryf. Stilet 2012 (2) 1.
. Aokigahara - Wikipedia, the free encyclopedia. Besoek 24 Augustus 2014:
. Die gesprek met Thomas Pynchon
Vir 'n duidelike aanwysing van al die karakters in hierdie komplekse roman, is die wikipedia handig (The Crying of Lot 49 - Wikipedia, the free encyclopedia. Afgetrek 19/1/2012).
Sy is getroud met Wendell "Muncho" Maas, 'n platejoggie in Kinneret en 'n LSD-verslaafde. Hy is gaande oor die musiek van Sick Dick o.a. Sy het 'n verhouding met Metzger, 'n prokureur wat haar help met die testament. Sy regsfirma heet "Warpe, Wistfull, Kubitschek and McMingus". Daar is 'n "band", The Paranoids en deur hierdie name lewer Pynchon satiriese kommentaar. Oedipa se shrink heet Dr. Hilarius en in aansluiting by Nabokov, wie se minagting vir psigoanalise bekend was, skryf hy LSD aan haar voor. 4. Verder blyk dit dat hy 'n Nazi-dokter in Buchenwald was. Hier het hy deelgeneem aan 'n program om Jode tot waansin te dryf. John Nefastis en Stanley Koteks is twee wetenskaplikes wat iets weet oor die Trystero, wat Oedipa probeer ontfutsel. Randolph Driblette is die regisseur van die drama The courier's tragedy, die drama wat Oedipa meemaak, omdat sy weet dat Driblette haar van inligting kan voorsien. Hy pleeg egter selfmoord. Mike Fallopian wat sy in 'n kroeg ontmoet, blyk wel oor inligting te beskik oor die Peter Pinquid-vereniging. Genghis Cohen, 'n filatelis, verskaf leidrade oor die ontslapene se seëlversameling. Dit is 'n belangrike kode, omdat in die gesprekke tussen hom en Oedipa die kwessie van vervalsing na vore kom, wat die roman plaas binne die postmodernisme as 'n vervalsing van die werklikheid. Professor Emory Bortz, is 'n dosent aan San Narciso ('n samestelling van San Francisco en narcisme), wat 'n kenner is van Wharfinger se werk, die drama wat Oedipa sien. Hy blyk ook iets te weet oor Trystero, wat verdere onsekerheid oor die misterie in die hand werk.
Die roman wentel rondom misverstande en opsetlike foute. REPORT ALL OBSCENE MAIL TO YOUR POTSMASTER, sic. (1982: 30) aktiveer die onbestendigheid van alles. Selfs die poskantoor maak 'n fout, seëls word vervals en daar is telkens verwysings na hiërogliewe wat die leser (en karakters) moet ontsyfer. Die Trystero kan nie vertrou word nie ("trust") (1982: 70) Verder word absurde insidente gebruik om die gegewe te ontluister soos 'n snotgooi-kompetisie en sarkastiese opmerkings word gemaak oor homoseksualiteit (1982: 50) en psigoanalise wat politiek korrektheid ondermyn. In die slot van die roman is Loren Passerine 'n poppemeester; die verteller in hierdie roman en by Breytenbach, is eweneens 'n soort poppemeester.
Labels: 2014, Draalnoot vir 'n Janfiskaal, Fine Music Radio, Henry Jack Cloete, Joan Hambidge, Queillerie Uitgewers, Thomas Pynchon
Harry Kalmer - 'n Duisend stories oor Johannesburg (2014)
Harry Kalmer : 'n Duisend stories oor Johannesburg. Queillerie, 2014. ISBN 978 0 7958 0080 1
Wat kom na postmodernisme?, is die vraag by vele literatuurteoretici. Nie dat modernisme en postmodernisme so eenvoudig geskei kan word nie, maar ek is van mening dat Harry Kalmer se jongste roman, 'n Duisend stories oor Johannesburg hierdie vraag ten dele beantwoord. Daar kom 'n terugbeweeg na die belangrikheid van die storie.
Hierdie roman is 'n simfoniese roman wat die leser aanspoor om die teks in enige volgorde te lees, soos Julio Cortázar se Hopscotch (1963/1966). Hiermee wil die teks dus die chronologie van die roman met opset ondermyn. Hierdie leser het inderdaad die boek begin by Deel sewe wat heet Die digbundel. Bosman Hiemstra se blik-op-sake.
Maar die roman begin letterlik by die Anglo-Boereoorlog en die belangrike interteks van hierdie roman wat tipeer word as stadsroman, is Totius se Trekkerswee. Daardie belangrike e-pos in Afrikaans wat deur D.J. Opperman herdig word in sy voortreflike gedig "Ballade van die grysland" en waar Opperman Totius as motto gebruik:
Die leser kan die teks van Totius se gedig Trekkerswee op die Gutenberg.org-webwerf aflaai. Met die Pierneef-etse daarby.
Die titel aktiveer uiteraard die beroemde 1001-en-een-Nagte met die vertel van stories wat die dood uitstel. Hierdie stadsroman bekyk die invloed van Le Corbusier en die veranderende argitektuur van Johannesburg / Egoli / Jozi, wat in hierdie roman 'n skiso-stad beskryf word, met ander woorde, wat sowel die oue as die nuwe berg. Die roman lewer ook kommentaar op die periode van tagtig toe Kalmer op die toneel verskyn het, die invloed van Stet, Koos Prinsloo, grensliteratuur en hoe almal in hierdie tydperk deur die postmodernisme beïnvloed is. Daar is tersydes - in die mond van 'n karakter, uiteraard - oor Prinsloo se onoorsponklikheid en hoe mense in hierdie tydperk deur aanhalings en geykte tekste gevorm is. (Kalmer was weer op sy beurt dalk 'n karakter in 'n Koos Prinsloo-verhaal in Jonkmanskas.)
Die implisiete outeur in hierdie roman haal eweneens uit vele bronne aan - en Italo Calvino se epogmakende Invisible cities (1972) - wat weer 'n bepalende invloed gehad op Opperman tydens die skryf van Komas uit 'n bamboesstok - is 'n ander sleutel tot die leesaksie. Boonop is daar in 'n skrywersnota belangrike erkennings na invloede en wat op 'n karakter se boekrak staan! (Vide bladsy 315 en 316). Die boek moet ook as 'n pendant gelees word van Ivan Vladislavic se Portrait with keys - 'n boek met 138 genommerde verhale oor Johannesburg wat in 2006 verskyn het. Ons verneem ook dat stories opgeteken word en dat mense nie die waarheid vertel in Kalmer se roman (139). Hierdie roman is 'n storie-projek met verwysings na Ferris Malouf, die drag queen, wat opdress en verskillende historiese karakters vertolk.
En 'n roman mag die waarheid buig of verdraai, merk 'n ander karakter op. Hayden White sou hierdie roman as besonders ervaar en die optrede van 'n amateur-digter sorg vir humor. Net soos die grappies dat iets "semioties diep" is (187). 'n Bloedskendige verhouding sorg vir onrustigheid en die roman beweeg tussen grap en erns en die Vlieger-rubrieke indertyd in Rapport was goeie vingeroefeninge vir hierdie roman. Clive Chipkin, David Goldblatt en Charles van Onselen se werk as biograwe word ook vermeld in die nawoord, soos ander jonger stemme.
Die roman maak van jou as leser 'n stadsbeplanner. Wat jy saamplaas, verraai hoe jy hierdie boek lees en waardeer. Vir my handel dit o.a. oor die betekenis van taal, die oplet van taalfoute en die hou van 'n joernaal om trauma te verwerk (33). Die hantering van 'n traumatiese dood van 'n geliefde en die terapeut se aanwysing om alles in die hede op te teken, is op die roman van toepassing: alles word nou beleef, selfs die dood van sy grootouers, en dus ook, die geskiedenis van sy land.
Zweig wat die seun van 'n boekhandelaar is wat boeke moet neem vir Bram Fischer. Die ander belangrike aspek van hierdie roman is die politieke verloop (ABO, die struggle, die bevryding, die nuwe Suid-Afrika en slopende geweld) wat soos myntonnels gevolg kan word.
Moby Dick, Waiting for the barbarians, die toespelings op Jeanette Winterson, die uitmuntende hanteerder van die simfoniese teks, is stutte wanneer jy in hierdie boek se myntonnels ingaan. Elke leser sal 'n ander storie "foreground". Daar is Jakob se verhaal, Cherie s'n; dié van Richard, Bosman, Dubček, e.a. Daar is "in"-grappies: 'n digbundel word genoem Die irritasie van simboliek in 'n roman vol simbole.
Le Corbusier speel 'n uiters belangrike rol, nes Ovidius se Metamorfoses en hoe ironies dat Le Corbusier ook sý naam verander het!
Daar is 'n sirkelgang te bespeur en die verwysings na die Arabiese wêreld word slim geaktiveer met 'n ikoon (die teken as teiken!) wat die vertellings opbreek. Dalk 'n ewigheidsteken ten slotte?
Soos Le Corbusier se Oop Hand-monument, moet hierdie boek gelees word as 'n teks wat sý hand oophou vir verskillende betekenisse en interpretasies.
Dalk te veel slimmighede? Te veel verwysings? Uiteindelik werk dit vir hierdie leser.
Is Johannesburg 'n nuwe Ninevé? En so is ons terug by Totius en Opperman.
Johannesburg jy's waarlik ja
die glorie van Suid-Afrika (Trekkerswee).
Le Corbusier - Wikipedia, the free encyclopedia. Besoek 11 Augustus 2018.
LE CORBUSIER Charles-Édouard Jeanneret-Gris. Besoek 9 Augustus 2014:
MARTIENSSEN was the leader of what LE CORBUSIER dubbed 'le Groupe Transvaal', the so-called Transvaal Group on receipt of a copy of zerohour in 1933 from MARTIENSSEN who was again in Europe, where in Paris he visited LE CORBUSIER. LE CORBUSIER introduced MARTIENSSEN to the work of Leger which influenced MARTIENSSEN's attitude to modern European art. In December 1937 MARTIENSSEN married Heather Bush, a talented student at the School of Architecture. Together they spent about six months in Europe, enjoying further meetings with LE CORBUSIER and with Leger. In 1936/1937 FASSLER visited Europe and met LE CORBUSIER in Paris in 1937, where he acquired one of his paintings. LE CORBUSIER dedicated the second volume of the Ouevre Complet to the Transvaal Group. The sketch book, "LE CORBUSIER" of Ken BIRCH lodged at the UNISA Library, contains a sketch made by the architect when they met for the first time in Paris, 1936.
In 1939 le Corbusier wrote to MARTIENSSEN from a threatened Paris enquiring about possible work for him in Johannesburg and Martienssen had to discourage him from any such hopes, proposing instead a three week lecture tour by Le Corbusier in South Africa, sponsored by subscription in South Africa. Nothing was to come of this proposal, partly due to the outbreak of the Second World War.
Labels: 'n Duisend stories oor Johannesburg, 2014, Harry Kalmer, Joan Hambidge, Queillerie Uitgewers
Irvine Welsh - The sex lives of Siamese twins. Jonathan Cape / Jonathan Ball, 2014. ISBN 978 0 224 08789 6
Daar is twee skrywers wat morele grense uitdaag, te wete Irvine Welsh en Michel Houellebecq. Beide laat jou ril en maak jou dikwels uiters onrustig, maar is terselfdertyd meesleurende storievertellers en uitdagende stiliste. Die een Skots, die ander Frans. Toe Welsh gedebuteer het met Trainspotting (1993) kon niemand voorsien dat hy die pas sou volhou nie en met Filth (1998) - wat nes sy debuut verfilm is - het hy hom as die meester van die transgressiewe gevestig, dit wat ons waarskynlik kon beskryf as "hiper-realisme" of selfs "dirty realism".
Met sy jongste roman klim hy kaalvuis in onder die Amerikaanse obsessie met die lyf en voorkoms. Die verhaal begin - en hier is die satiriese Welsh natuurlik aan die werk - wanneer Lucy Brennan, 'n "personal trainer", vir Lena Sorensen, 'n "small fat chick" ontmoet. In Miami. Toevallig. In 'n geweldstoneel wat Lena afneem. Reeds in hierdie kort gegewe maak Welsh 'n skerp analise van die moderne Amerikaanse samelewing: lyfobsessie, geweld, die oralaanwesige, priemende, kliekende moderne media ...
En dan besluit Lena om gewig te verloor en Lucy word haar "trainer". En presies die teenoorgestelde gebeur, tipies Irvine Welsh, wanneer Lucy meer besete raak met Lena as wat die leser sou verwag. Welsh laat hom nooit deur "lesersverwagtinge" voorskryf nie. Hy fnuik dit van ammelee se dae. En presies dít maak hom so 'n goeie skrywer. Jy onthou die dooie babatjie in die kot na 'n nag van dwelmroesemoes en hoe hy uitstel oor die gevolge hiervan in Trainspotting?
In sy jongste roman is Lena van Boston en Lucy van Minnesota en hulle ontmoet in Miami. Sadomasochisme is onderliggend aan hierdie verhouding, wat teen die meeste lesers se morele grein sal ingaan. Gemorskos en "fast food sex" word in jou keel afgedruk. Reeds die titel aktiveer die fantasie van die ongerymde: hoe sou 'n siamese tweeling se sekslewe daar uitsien? Dis 'n roman so reg in die Jerry Springer-kraal: 'n verheerliking van die afwykende en grillige. Trouens, as jy oorgewig is in die sonvelde van Miami word jy hanteer as 'n melaatse, vertel hierdie roman. En ja, die vetste mense het ek in die VSA gesien.
Welsh is tans woonagtig in Chicago en hy verstaan dus die verpletterde Amerikaanse droom ten volle. Hierom dat terme soos Amerika, demokrasie, Vryheid en God vandag alleen spottend en ironies gebruik word, mymer 'n verteller. Die slot is skokkend en sinies oor die rol van kuns en letterkunde in ons samelewing. Uiteraard sou die kritiese leser ook die uitsprake op Welsh se skryfwerk van toepassing kon maak; of dalk dink hy die uitsprake oor "crappy novels" en "fake asses" is nie op hóm van toepassing nie?
Die boek is veelstemmig: notaboeke, oggendmeditasies, e-posse, vertellings in kursief aangebied. Hierdie tegnieke is eweneens aanwesig in Sarah Lotz se onlangs verskene roman The three en hierom lyk dit bykans na 'n nuwe modegier binne die moderne romankuns. Dalk kommentaar dat daar soveel stemme is dat geen styl meer baas speel oor 'n ander nie? Dat selfs skyfsels op Facebook deesdae paradeer as skryfwerk?
Op 'n keer het Houellebecq opgemerk: "I admit that invective is one of my pleasures. This only brings me problems in life, but that's it. I attack, I insult. I have a gift for that, for insults, for provocation. So I am tempted to use it." 'n Mens kan hierdie opmerking eweneens van toepassing maak op Irvine Welsh.
Welsh, soos sy Franse skryfvennoot, hou jou aandag; bykans soos by 'n motorongeluk waar jy teen wil en dank kyk na die lyke. Beide weet watter knoppies om te druk sodat jy verder lees aan 'n mistroostige, opgefoeste bestaan
Maar skryf kan hy skryf. Dis nou maar wors. Ek moet bely ek is reeds besig met Porno (2002), terwyl Lars von Trier se Antichrist knor in die dvd-speler. Moreel staan dit my egter nie aan; ek bewonder wel hierdie uitinge as siniese kunswerke.
(Hierdie resensie word geplaas met vriendelike vergunnning van Beeld.)
Posted by Johann de Lange at 7:37 AM
Labels: 2014, Irvine Welsh, Joan Hambidge, Jonathan Cape, The sex lives of Siamese twins
Clinton V. du Plessis – Rangeer. Ama-Coloured Slowguns, 2014. ISBN 978 062055604 0
Clinton V. du Plessis hou hom buite die kanon. Hy het onder meer pertinent geweier om deel te wees van Groot verseboek en hiermee 'n literêr-politieke stelling gemaak. Een wat 'n mens kan begryp, maar tog is dit jammer dat die digter homself buite die bloemlesing hou. En die mag van bloemlesings is nou onlangs bewys met Die gewildste Afrikaanse gedigte: Afrikaanse lesers hou by bekende verse – dit wat reeds in die ou verseboeke staan.
Nou onlangs het Luc Renders, 'n gesiene Vlaamse kritikus, by die ALV-kongres gewys op die unieke posisie van Du Plessis binne die Afrikaanse letterkunde. Rangeer is 'n selfpublikasie, met ander woorde, dit is nie deel van die bemarkingsproses van hoofstroomuitgewers nie. Sulke digters kan dikwels buite in die koue bly. Of tog relevante kontrastemme wees. Bykans soos sommige filmmakers – ek dink hier aan Jim Jarmusch, wat waarskynlik sy beste werk as selfvervaardiger gelewer het.
Die voorblad is van twee treine (tussen stasies?) met 'n verweerde geboutjie in die agtergrond. Dit blyk die Hilton-spoorwegstasie in KwaZulu-Natal te wees. Op die agterblad word die bundel aangeprys deur Fanie Olivier, self 'n digter wat hom verkeerdelik buite die kanon bevind, weens 'n lang verblyf in Pole. Olivier word onderskat.
Du Plessis se sewende bundel word opgedra aan sy vader. In die tyd van stoom, steenkool, stasies en stories. Met ander woorde, daardie tyd vóór die internet, Facebook, sms'e – toe mense nog in lewende lywe kontak met mekaar gehad het.
Dit is gedigte van onvervuldheid en nostalgie, na 'n verlange om soos 'n losskakel "knap vir die kantlyn (te) kon skop" (21).
Die verse is grinterig en rou. Dikwels handel die gedigte oor 'n persoon wat terugkyk na die onregte van apartheid en die daarmee gepaardgaande ellendes. In "Surplus" (77) word die lotgevalle van die swart migrasiewerker ondersoek, met die leuens van vakbonde en mynbase wat net die helfte van 'n salaris inbetaal:
'n man sonder 'n werk
is 'n arend sonder 'n vlerk
hierdie keer is hy
deur die skerpkant van die lewe besny. (78)
Hierteenoor gaan "Heelal in my tuin" (79) oor die misterie in die eenvoud van die natuur:
Die tuinslak gaan, sonder verset, sy gang.
Die verse werk in die algemeen met 'n beeld-en-toepassing-konstruksie.
Sommige verse sou waarskynlik met 'n tweede en derde snoeiingsproses meer vaartbelyn kon wees. Maar 'n handvol verse, soos "Smeul" (wat volledig aangehaal word), vergoed hiervoor:
Die digter ondervang waarskynlik baie van die struktuur-besware van 'n kritikus soos die uwe. Hy noem homself "die minor poet met geen major literary ambitions" ("Aan die gatkant van die maan", 44).
Die skryfproses word deur die digter gesien as 'n dobbel met 26 letters (34) en die liefde word dikwels vanuit 'n siniese posisie besigtig.
Die digter het ook 'n sterk satiriese blik op die "nuwe tye" waarbinne ons leef, soos beskryf in "Durban" (36):
ons land is 'n bomgeskokte troepie
met post-traumatic stress disorder.
In "Spare parts", 'n ars poëtiese vers, voel 'n mens dat die digter waarskynlik self die beperkinge van sy digterskap insien?
maar die digter bly die ewige appy
en die volmaakte vers luier onhoorbaar ver
bly buite bereik, soos die verruklike vy-ryp Miss November
teen die muur, op Pirelli-tyres se kaalbaskalender. (87)
'n Mens moet die spore in die bundel noukeurig volg. Treinspoor en die spore van herinnering word teenoor mekaar geplaas.
'n Hoogs vermaaklike vers is die satiriese gedig oor Antjie Krog se voorlesing op Stellenbosch en hoe haar gebruik van kragwoorde die toehoorders ontstig het. Krog die dramatiese performer word hier vanuit 'n buiteblik beskou en raak opgesom:
jy vergeet dat jy nog geraak en geroer kan word,
sy het unlady anne like, voortgefok
soos 'n (k)aktivis van formaat
voortgevers, die moer
op daardie kampus tot in sy fondamente geroer
met woorde, soos met kak,
die taalbulle ontstig, verloopte dogmas oopgebeitel:
"Nuwe alfabet" (128) praat terug met Antjie Krog en Dan Roodt se aftelverse, en die praatvers "Korporatiewe Joernaal(Inskrywings)" (134) gee 'n blik op die impak van kapitalisme op die psige – en eindig:
die hemel is 'n maatskappy sonder winsbejag.
En in "E-pos aan Ulrike Meinhof & Andreas Baader" (139) word hierdie twee figure 'n ikoon vir die spreker:
kapitaal is 'n belegger sonder 'n gewete
kom laat die bomme blom! (139)
Daar is 'n aweregse gesprek met Koos Kombuis wat heet: "(Nie) almal wil 'n huisie by die see hê (nie)" (132) en op romantiese versugting dui:
& elke serious digter wil tussen alles net nog 'n laaste stunning
wat sal bly voortbestaan lank na die onafwendbare aftakeling
van hierdie lyf.
Romantiek bruis onder nihilisties-siniese verse. Ingrid Jonker se "Die kind" word herdig in "Die taal" (119) en "'n Nag in die winter" (112) is 'n pastiche van "Winternag".
Daar is eweneens 'n speelse aanslag:
daddy is op cat
mammie dink sy is hopeloos te vet
sussie is op die pil
& boetie wys braaf op mxit sy tril. (122)
In "Oor gedigte" (120) word die invloed van die digkuns debunk en bevestig. Koos Kombuis en Bukowski is kennelik twee ghoeroes vir die digter ("Digter incorporated", 105). Nes Bruce Springsteen. In die nawoord, "Gedigte, talk show hosts & reality shows", karteer hy die digkuns vanuit die postmodernisme.
Soos dit ongelukkig dikwels gebeur in selfpublikasies, is daar 'n paar hinderlike foute wat uitgestryk kon gewees het:
Hempde in plaas van hemde (17)
'n spasie voor die komma (81)
Kulturatti in plaas van kulturati (115)
Brummer in plaas van Brümmer (131).
Wanneer die digter wél "windgat sy sê met 'n spin en dice (te) kan sê" (87), soos in 'n handvol verse hier bo uitgesonder, raak hy 'n mens. Party verse kon gebaat het by nog 'n afwerking of herdigting.
Versindaba » Onderhoud met Clinton V. du Plessis
Kort biografie afgetrek van Versindaba
Clinton V. du Plessis publiseer verskeie dig- en kortverhaalbundels, waaronder geloofsbelydenis van 'n kluisenaar, curriculum vitae, in god's country: no 2–21, Tussentydse verslag, Kort van draad en Brunch met twee.
Van sy werk is ook in 'n hele aantal plaaslike en oorsese bloemlesings opgeneem en hy lees gedigte voor by kunstefeeste, insluitende die Twee tot Twaalf-fees in Nijmegen, Nederland.
Nadat hy drie en 'n half jaar as rekenmeester in Johannesburg gewerk het, is hy terug op Cradock, waar hy voltyds skryf en ook optree as rubriekskrywer vir Rapport en LitNet.