Dr MJ du Plessis Gereformeerde Kerk Bellville Datum: 8 Februarie 2004 (aand)
Lofpsalm 8:1, 8
Psalm 20:1, 5
Skriflesing: Spreuke 27
Teks: Spreuke 27:12; Kategismus Sondag 36
'n Verstandige mens sien onheil kom en sorg dat dit hom nie tref nie, onervare mense loop oop oë daarin en boet daarvoor. (NAV)
As 'n skrandere die onheil sien, verberg hy hom; maar die eenvoudiges gaan verder en word gestraf. (OAV)
Die verstandige mens van wie die Bybel hier praat, is nie noodwendig 'n mens met 'n hoë IK nie.
Dit is 'n mens wat kennis van God het.
Iemand met wysheid wat altyd die beste maniere soek om tot die Here se eer te lewe.
Dit beteken dat so 'n mens die kwaad betyds kan sien en dan sorg hy dat dit hom nie tref nie. Hy het verstand om te weet hoe die wil van die Here werk, en hy het 'n begrip van hoe om dit toe te pas.
Teenoor hierdie verstandiges is die onervarenes (OAV: eenvoudiges).
Dit is mense wat onverskillig staan teenoor die Here.
Hulle ken Hom nie.
Hulle is baie onversigtig en beplan en dink baie aards en tydelik.
Die ewigheidsgerigtheid ontbreek by hulle, daarom is die lewensdoel en lewenseinde tussen gelowiges en ongelowiges so groot.
Hierdie verskil in lewenstyl tussen Godvresende mense en onverskillige mense kom veral skerp uit in hulle hantering van die derde gebod. Ons gaan in hierdie preek kyk na die volgende:
1. Die regte gebruik van die Here se Naam in die geloof
2. Die versigtige gebruik van die Here se Naam
3. Die gebruik van die Here se Naam tot behoud
Die Naam van die Here moet met groot versigtigheid gebruik word, want die Here vertoorn Hom oor mense wat sy Naam laster. Ware gelowiges kan die heerlikheid van God self in sy Naam sien en hoor. Hulle kan ook die geweldige toorn van God verstaan wat Hy in sy Naam openbaar.
'n Verstandige mens "sien" wyer as 'n onverskillige mens.
Hy het ook die vermoë om die heerlikheid en die majesteit van God te kan raaksien.
Daarom kan hy die Here se Naam ook in die geloof reg gebruik.
Ongelowiges vloek met die Naam van die Here omdat hulle nie in Hom glo nie, en omdat hulle nie besef dat daar na die dood 'n hele toekoms is wat met of sonder die Here deurgebring moet word nie.
Vir die ware gelowige is hier beginsels ter sprake.
Hy kan sien en verstaan dat lelike dinge wat hy nou doen, nie net vir nou gevolge het nie.
Dit het ook gevolge vir die later tyd wanneer hy God die Here in die oë moet kyk.
Daarom gebruik hy die Here se Naam in die geloof om die Here te verheerlik, en nie om daarmee te vloek of vals te sweer nie.
'n Ware gelowige se geloofsverhouding met die Here is so dat hy betyds deur die wet van die Here gewaarsku word.
Hy kan verkeerde dinge sien naderkom soos wat weerlig vooruit vertel dat donderweer op pad is.
Hy kan dan betyds wegkom uit die sonde se pad uit.
Iemand wat 'n kind van God is, word wys deur die Woord van God (sy wet) te ken en na die stem van die Heilige Gees te luister.
Dit gebeur so dat mense met 'n swak geloof in swaar tye weggebreek word van die Here en sy Naam af. Met die ware gelowige gebeur dit anders:
Selfs onder spanning groei die kind van God se geloof nog steeds,
en aanbid hy nog steeds die Naam van die Here in waarheid.
Hy ken nog steeds sy roeping,
en eerbiedig met vrees die Naam van die Here.
Hy glo steeds in die Naam van die Here deur die krag van Jesus Christus.
Dink maar net aan mense met wie dit presies die teenoorgestelde gegaan het, byvoorbeeld Agab onder sy woeste vrou Isebel se invloed. Dink ook aan Lot se skoonseuns. Hulle almal het die Here geken, maar het in hulle menslike wysheid en verwaandheid die Naam van die Here verloën en uiteindelik die ewige dood gesterf.
Die Here is wesenseen met sy Naam, want die Here word soms in die Bybel net "die Naam" genoem.
Wanneer ons dus die Naam van die Here gebruik, doen ons daarmee belydenis van Wie Hy is.
Die Here is vir ons 'n God van genade wat Hom in sy genade oor ons ontferm.
Hy gee vir ons 'n ewige vreugde na hierdie lewe.
'n Verstandige mens is versigtig wanneer hy die Here se Naam gebruik, want Spreuke 18:10 leer dat die Naam van die Here vir ons 'n toevlug is.
Ons versigtigheid moet baie sigbaar wees, want ons moet die Naam van die Here met eerbied en met vrees gebruik.
Iemand wat nie die Here se Naam met hierdie versigtigheid gebruik nie, kan maklik in die noute kom by die Here omdat hy swaar teen die Here kan oortree.
Die Here straf die misbruik van sy Naam so erg dat die ou Jode glad nie eers die Naam van die Here wou gebruik nie. Hulle was bang dat die Here hulle sou doodmaak.
Daarom moet ons 'n groot saak daarvan maak om die Naam van die Here reg te bely.
Hierdie belydenis moet begelei word deur die regte optrede in onder andere die erediens.
Ons kan nie op verhoring aanspraak maak as ons in ons gebruik van die Here se Naam teen sy wil ingaan nie.
Die Here se Naam moet nie net in ons eredienste geprys word nie; dit moet in ons hele lewe geprys word.
Daarom moet hierdie versigtigheid rondom die gebruik van die Here se Naam in ons daaglikse lewe ook sigbaar wees.
Daar moet byvoorbeeld die versigtigheid wees om nie deel te neem aan 'n gevloek en 'n gelaster nie.
Maar daar moet ook die versigtigheid wees dat ons nie die Naam van die Here doodswyg waar ons 'n plig het om Hom te bely nie.
Toe Koning Josia die verskriklike sondes van die volk sien, het hy sy toevlug tot die Here geneem.
Hy het byvoorbeeld al die voorwerpe vir Baäl en die voorwerpe wat vir sterreaanbidding gemaak was, uit die tempel laat uitdra en laat verbrand.
Hy het die Naam van die Here in die tempel herstel.
Die vraag is: Waarom het hy dit gedoen? Omdat hy besef het die volk se behoud lê in hulle terugkeer na die Here toe. Die Naam van die Here moet weer in sy volk herstel word.
Presies so is daar vir ons veiligheid en behoud in die aanbidding van die Naam van die Here.
By die Here is behoud teen sonde, want daar is vergewing by die Here.
By die Here is beskerming teen die duiwel, want die duiwel is verslaan.
By die Here is vryspraak van straf, want Christus het die straf gedra.
By die Here is opstanding uit die dood, want Jesus het die dood oorwin, en aanbidding van die Naam van die Here verskoon ons van die dood en gee aan ons die ewige lewe.
Die Here se Naam is dus inderwaarheid 'n plek waar ons kan wegkruip teen magte wat veel groter is as ons, en waar ons ook beskerming kry teen dinge wat dreig om ons vir ewig te verwoes.
Ons lewe daagliks tussen mense wat die Naam van die Here swaar misbruik. Ons mag nie daaraan gewoond raak nie en ook nie deel word daarvan nie.
Die Here Jesus het ons wat glo, vernuut.
Hy het versoening gedoen vir die dinge wat ons verkeerd bely.
Sy versoening het veral betrekking daarop dat ons met begrip belydenis van die Here se Naam moet doen.
Ons moet die Here op sy Naam aanbid. Ons moet onder die leiding van die Heilige Gees die Naam bely en verkondig aan alle mense.
Oortreding teen die Naam van die Here is 'n soort van vergiftiging wat in jou wese intrek en wat jou verhouding met die Here doodmaak.
Dit maak dat jy jou respek vir die Here verloor.
Dit maak dat jy jou vrees vir die Here verloor.
Dit maak dat jy die Naam van die Here veragtend gebruik wanneer jy vloek en vals sweer.
Dit maak dat jy vir ewig hel toe gaan – na al die mense toe wat met hulle taalgebruik en hulle belydenis die Here geminag het.
Antwoord: Ons mag die Naam van God nie laster of misbruik deur te vloek (a), deur 'n valse eed (b) of deur onnodig te sweer nie (c). Verder mag ons nie deur stil te bly of dit toe te laat ons aan sulke verskriklike sondes skuldig maak nie (d). Kortom, ons mag die heilige Naam van God nie anders as met vrees en eerbied gebruik nie (e), sodat Hy deur ons reg bely (f), aangeroep (g) en in al ons woorde en werke geprys word (h).
Vraag 100: Is dit dan so 'n groot sonde om die Naam van God te laster deur te sweer en te vloek dat God Hom ook oor elkeen vertoorn wat hierdie sonde nie sover moontlik teëgaan en verbied nie?