PressReader - Beeld: 2016-05-16 - Ban­ke se plig om te sê oor Gup­tas
Ban­ke se plig om te sê oor Gup­tas
Beeld - 2016-05-16 - Kommentaar - Le Roux is ’n kom­men­ta­tor.
Wat weet KPMG, Ab­sa, S­tan­dard Bank, Ned­bank, FNB, en Sas­fin? Hier­die ses maat­skap­pye is on­der die glit­te­ra­ti van die sa­ke­ge­meen­skap wat son­der op­gaaf van re­des die ANC-bor­ge, die Gup­tas, by die deur uit­ge­stamp het.
Ek ju­bel saam met al­mal bui­ten die ANC-e­li­te dat die Gup­ta-klan soos ’n dief in die nag na Du­bai ver­kas het.
Die ses maat­skap­pye is fi­nan­si­ë­le in­stel­lings en be­hoort pre­sies te weet wat die nog on­be­ken­de om­vang van die Gup­ta-staats­greep was en bly.
KPMG was, tot sy e­wi­ge kre­diet, die eer­ste wat die Gup­tas die pad Du­bai toe ge­wys het.
Die res het eers ge­wag om te sien of KPMG po­li­tie­ke slae kry en toe die o­li­fant al skud­dend oor die brug ge­volg.
Mil­joe­ne Suid-A­fri­ka­ners met re­ke­nings en be­leg­gings by KPMG, Ab­sa, S­tan­dard Bank, Ned­bank, FNB en Sas­fin het die reg om te weet waar­om. Om ag­ter “ver­trou­li­ke kli­ën­te-in­lig­ting” te skuil, is bang­broe­kig.
Wat het dié maat­skap­pye ge­noop om skie­lik tot die on­ge­ken­de stap oor te gaan om hul ja­re­lan­ge ver­dien­ste uit kom­mis­sie uit die be­stuur van die Gup­ta-mil­jar­de af te skryf? Ook hul aan­deel­hou­ers sal wil weet.
Geen ant­woor­de laat ver­de­re vrae ont­staan, soos: Waar bank an­der “Gup­tas”? Wie skep kon­trak-ren­te vir staats­pro­jek­te wat ja­re sloer?
Wie bly voor in die tou vir nu­we staats­ten­ders?
Wie nog dik­teer ka­bi­nets­aan­stel­lings van bui­te?
Ek laat my nie ver­tel dat KPMG, Ab­sa, S­tan­dard Bank, Ned­bank, FNB en Sas­fin nie weet of en hoe die Gup­tas hul geld on­reg­ma­tig na en van in­di­vi­due in po­li­tie­ke mags­po­si­sies ge­skuif het nie.
In­dien nie, waar­om hul diens­te aan sul­ke waar­de­vol­le kli­ën­te op­skort?
In­dien wel, waar­om is die Gup­tas nog in geen hof aan­ge­kla nie?
Hier­die fi­nan­si­ë­le in­stel­lings is ant­woor­de ver­skul­dig aan ten min­ste die O­pen­ba­re Be­sker­mer.
Hul­le be­hoort dit vry­wil­lig en pro-ak­tief te doen en dit aan T­hu­li Ma­don­se­la en haar op­vol­ger oor­laat om te be­sluit wat in die o­pen­ba­re be­lang is en wat tot kli­ën­te-ver­trou­lik­heid be­hoort.
Dat fi­nan­si­ë­le mis­daad hand aan hand gaan met die smous van staats­ba­tes, het­sy in Suid-A­fri­ka of el­ders, is on­weer­leg­baar.
Dit is nie ge­noeg vir die pri­va­te sek- tor om op ’n ad hoc-grond­slag sy aan­sien­li­ke spier­krag ag­ter die skerms te ge­bruik om pres. Ja­cob Zu­ma te dwing om tot an­der in­sig­te te kom oor sy aan­stel­lings van mi­nis­ters nie.
Dis pre­sies wat die Gup­tas vol­gens ANC-ge­tui­es ge­doen het en waar­skyn­lik steeds uit Du­bai wil doen.
Die pri­va­te sek­tor, ver­al JSE-le­de, het ’n ver­plig­ting en deur­slag­ge­wen­de rol om ’n kor­rup­sie­vrye om­ge­wing te help ver­se­ker.
Die o­pen­ba­re me­ning dat daar nóg Gup­ta-klo­ne en -fron­te is wat hul be­denk­li­ke sa­ke ag­ter die ge­swo­re ver­trou­li­ke skans van eer­ba­re fi­nan­si­ë­le in­stel­lings be­dryf, sal ge­reg­ver­dig bly tot­dat pri­va­te geld­be­stuur­ders waar no­dig die fluit­jie blaas.
Die pri­va­te sek­tor – met KPMG, Ab­sa, S­tan­dard Bank, Ned­bank, FNB en Sas­fin met hul ge­deel­de, gu­re en on­ver­klaar­de Gup­ta-er­va­rings aan die spits – be­hoort daar­om die voor­tou te neem om sy eie ge­drags­ko­des te her­sien.
Dié maat­skap­pye “be­stuur” tans met reg die Gup­ta-be­smet­ting uit hul stel­sels en doen dit in be­lang van hul re­pu­ta­sie, tuis en in­ter­na­si­o­naal.
Hul­le het eg­ter ’n veel gro­ter ver­plig­ting tot dié land waar hul­le hul geld uit bo­na fi­de-kli­ën­te maak.
Al­le Suid-A­fri­ka­ners het ’n be­lang in ’n skoon en deur­sig­ti­ge pri­va­te sek­tor. )