Britse verkiesing ’n voortsetting van politieke verskuiwing in WesteBoris Johnson. Foto: (Lindsey Parnaby/Pool via AP) Die uitslag van die onlangse verkiesing in die Verenigde Koninkryk bevestig ’n reeks patrone wat reeds die afgelope paar jaar in verkiesings in talle ander Westerse lande ontwikkel het. Die belangrikste daarvan is die opkoms van die gewone mense teen die politieke elite. Toe ’n joernalis in die noordooste van Engeland ’n vrouelike kieser in die Blyth Valley-kiesafdeling nader nadat sy haar stem uitgebring het, was hy verras oor haar kommentaar. Op sy vraag vir wie sy gestem het, was haar antwoord: “I’ve voted for Boris!” Geen verwysing na die Konserwatiewe Party of hul kandidaat in die kiesafdeling nie. Nee, sy het vir Boris, die Britse eerste minister, gestem, so asof hy ’n vriend van haar is. Blyth Valley is ’n kiesafdeling wat nog nooit ’n parlementslid van die Konserwatiewe Party verkies het nie. Dit lê in die wit werkersklas noordoos van Engeland – ’n gebied wat nog altyd as ’n hartland van die Arbeidersparty bestempel is. Aan die ander kant van die spektrum kry jy ’n kiesafdeling soos Putney in die suidweste van Londen waar die Konserwatiewes ’n groot swaai teen hulle beleef het terwyl die Arbeidersparty, in ’n verkiesing wat baie sleg vir hulle uitgedraai het, die setel kon afneem. Die rede? Putney is een van die kiesafdelings in Londen wat in 2016 die sterkste ten gunste van volgehoue lidmaatskap van die Europese Unie gestem het. Die Konserwatiewe Party het verlede week steun verloor in van die mees welgestelde kiesafdelings wat altyd hul hartland was, terwyl hulle steun in armer kiesafdelings bygekry het. Boris Johnson het duidelik die politieke en ekonomiese elite op hul senuwees gemaak, terwyl iets van sy eenvoudige, volksgerigte boodskap tot gewone-, werkersklas- en middelklaskiesers gespreek het. President Donald Trump waai vir verslaggewers nadat hy met hulle gepraat het by die Wit Huis in Washington. (Foto: Manuel Balce Ceneta, AP) Dit reflekteer natuurlik sterk op wat in 2016 in die VSA met Trump se verkiesing gebeur het. Heelwat ryker wit kiesers in voorstede het teen hom gestem, maar daarvoor is opgemaak met ’n groot swaai na Trump onder werkersklaskiesers in die ou industriële gebiede. Dieselfde tendense word in ’n mindere of meerdere mate in Australië, Italië, Frankryk, Hongarye, Pole en ander Westerse lande waargeneem. Die tendens wat vir lank as populisme afgemaak is, is besig om ’n algemene politieke stroming te raak. Die dominansie van die ekonomiese en stedelike elite in die beheer van politieke partye soos die Republikeine in Amerika en die Tories in Brittanje, is besig om deur leiers wat juis vir die gewone, weerlose mense opstaan, vervang te word. Daar is groot verskille tussen Donald Trump, Boris Johnson, Viktor Orban van Hongarye en Scott Morrison van Australië, maar hulle en talle ander opkomende politieke leiers word gebind deur ’n eenvoudige boodskap van nasionale soewereiniteit, immigrasiebeheer en ’n ekonomie wat in diens van die mense deur wie hulle as leiers verkies is, moet staan. Waarom het daardie dame in die noorde van Engeland vir Boris gestem? Of die staalwerker in Ohio vir Trump in 2016? Die rede is dat hierdie leiers op hul (soms onkonvensionele) manier tot juis dié kiesers wat vir lank agtergelaat is, spreek. Daar is genoeg rede om te glo dat die Boris-tendens in Engeland ook in komende jare in lande soos Nederland, Duitsland, Italië en verder kan versprei. Dit is nie gevaarlike populisme nie, maar eerder realistiese politieke leierskap in diens van die kiesers.