Egipte: tussen Islamistiese protes en post-Islamisme - Nuut
Egipte: tussen Islamistiese protes en post-Islamisme
In die laat 1970's het die Camp David-onderhandelinge uitgeloop op vrede tussen Egipte en Israel. Sadat se beleid, sowel intern as ekstern, is nog lank nie eenparig nie, en protes neem toe, veral van die Islamiste. Dit het uitgeloop op die sluipmoord op die Egiptiese president in Oktober 1981 en die opkoms van Hosni Mubarak.
Die radikale Islamistiese protes
'N Deel van die Egiptiese politieke Islam in die 1970's word sterk gekenmerk deur die tesisse van Sayyid Qotb, 'n radikale Moslem-broederskap wat in 1966 onder Nasser tereggestel is. Die Moslem-broederskap is sedert die 1950's verbied, maar hulle is steeds baie aktief. binne die bevolking en beywer hulle vir 'n doodsgeveg (veral die qotbists) teen die mag in plek, terwyl hulle breek met die amptelike Islam wat Al-Azhar vergestalt. Hulle is Sadat se grootste interne vyande, selfs as hy hulle probeer isoleer deur Islamitiese verenigings te ondersteun. Die Islamiste blameer die president vir vrede met Israel en te veel verwestering van die land.
Radikale groepe word gevorm: eers die Islamitiese Jihad, in 1979. Geskep deur kolonel Abud al-Zumur, het 'n sekere Ayman al-Zawahiri, toekomstige regterhand van Osama bin Laden, onder sy lede. Dit was die Islamitiese Jihad wat agter die sluipmoord op Sadat in Oktober 1981 en die poging tot opstand in Midde-Egipte in Assiut gestaan ​​het. Die onderdrukking is hewig, en die meeste lede van hierdie groep verlaat Egipte om in Afghanistan jihad te voer.
'N Ander radikale beweging kom egter na vore uit die Islamitiese Jihad: die Gama'a Islamiyya. Sy verskyn al in 1982 en beweer die invloed van 'n dissident van Al-Azhar, Omar Abdel-Rahman. Ons vind hom betrokke by die eerste aanval op die World Trade Center, in 1993. Die teikens van Gama'a Islamiyya is eers die Egiptiese amptenare, soos die hoof van die parlement Rifaat al-Mahgoub, wat in 1990 vermoor is; die ander teikens is buitelandse toeriste, met die Luxor-bomaanval (1997), en die kopte.
Die Gama'a Islamiyya wil die mag op alle maniere ondermyn, maar sy gewelddadige metodes verhoed dat dit steun van die Egiptenare verkry. Mubarak se onderdrukking marginaliseer hulle verder, en dit blyk dat die meeste van sy lede by Al-Qaida aangesluit het.
Die wettige opposisie van die Moslem-broederskap
Die Moslem-broederskapvereniging is in 1954 amptelik ontbind, in opdrag van Nasser, na 'n aanval. Dit het egter 'n spesiale, onwettige maar geduld status by 'n gemagtigde pers. Gedurende die 1970's en 1980's het die Egiptiese regime gewissel tussen verdraagsaamheid en onderdrukking teen die broers, maar in 1993 het Mubarak alles onderdrukkend gekies (terloops nie net teen hulle nie).
Gedurende al hierdie jare het die Moslem-broederskap 'n stewige netwerk van verenigings ontwikkel wat gesondheid, opvoeding en kultuur bied aan 'n wesenlik arm bevolking, wat vir hulle ware simpatie onder die mense bied.
Op politieke vlak is die situasie ingewikkelder: in die 1980's het die broers by die lyste van ander partye, soos die Arbeidersparty, aangesluit. In die negentiger- en twintigerjare, met die eerste verlede en 'n etiket van onafhanklikes, het hulle sanksiestemme teen Mubarak se PND gesteun.
Die beweging self ontwikkel. As die beginpunt van die Moslem-broederskap nogal heterogeen is, vanaf die hoër middelklas tot klein ambagsmanne en staatsamptenare, sien ons vanaf die negentigerjare 'n sekere gentrifikasie. Die broers verwerp nie meer 'n sekere pragmatisme en wettisisme nie, en ons sien hoe die jongste in 1996, toe 2004, tevergeefs probeer om 'n politieke party (Wasat al-Jadid) te stig. Die broers publiseer tekste en voer 'n veldtog vir republikeinse, demokratiese, grondwetlike, parlementêre stelsel, maar wat ook aan die beginsels van Islam voldoen. Hulle is ook ten gunste van burgerregte vir alle Egiptiese burgers, insluitend vroue en kopte. In 2005 wil hulle 'n beperking hê op die president se magte, bemagtiging van Al-Azhar en groter skeiding van magte. As die Moslem-broederskap egter 'n politieke demokrasie verdedig, is dit nie die geval op sosiale vlak nie: hulle weier die vryheid van individue as individue, en glo dat politiek moet ingryp in die morele gedrag van die individu, ook deur sensuur. Die Broers wil 'n Islamitiese sosiale orde vorm, institusionaliseer hisba (die reg en die plig vir elke Moslem om teen die bose te veg deur goed aan te spoor).
Sedert die 2000's sit onafhanklike verkose verteenwoordigers in die parlement (ongeveer twintig adjunkte). Maar in 2005 was dit 'n ware sukses, met 88 verkose adjunkte, steeds onder 'n onafhanklike etiket, terwyl hulle nie amptelik deel van die Moslem-broederskap was nie.
Die konserwatiewe rewolusie, post-Islamisme
Alhoewel die Moslem-broederskap nie aan bewind is nie, word die Egiptiese burgerlike samelewing geïslamiseer. Olivier Roy praat van 'post-Islamisme' om hierdie paradoksale situasie aan te dui van die versuim om aan bewind te kom, maar van 'n sukses vir die Islamisering van die samelewing, en selfs van die moderniteit. Die konsepte van Islamitiese feminisme, Islamitiese ekologie, Islamitiese anti-globalisering, Islamitiese bestuur (vgl. P. Haenni, Market Islam: die ander konserwatiewe revolusie),…
Daar is dan 'n sekere ontpolitisering van Islam, in die liberale wêreldtendens van state se onttrekking van privaatheid; 'n mens kan praat van 'Islamitiese neoliberalisme', beliggaam deur mense soos Husan Badrawi, 'n miljoenêr wat ergetisme beoefen. Skole, hospitale en openbare tuine word geskep. Televisie moet nie oortref word met die voorkoms van predikers, soos evangeliste in die Verenigde State nie. Dit is 'n verwerping van gewelddadige Salafisme en die waardering van 'n Islam wat persoonlike ontwikkeling deur Islamitiese, of "geislamiseerde" waardes sou bevorder; individuele sukses word dus gesien as 'n teken van God. Dit moet die wraakinstrument teen die Weste wees, terwyl dit beëindig word met 'n geassisteerde mentaliteit en voorbeskikking met pessimistiese neigings.
Die debat bly egter moeilik en beperk in 'n Egipte wat regeer word deur die outoritêre Mubarak-bewind, wat neig om manifestasies van politieke of sosiale Islam na te spoor. Hierdie post-Islamistiese pogings word hoofsaaklik deur individue (soos Nasr Hamid Abu Zayd ', wat in Julie 2010 oorlede is), nie deur partye aangewend nie, en die impak daarvan is nog steeds moeilik aan die einde van die 2000's.
- H. Laurens, Vrede en oorlog in die Midde-Ooste. Die Arabiese Ooste en die wêreld van 1945 tot vandagA. Colin, 2005.
- G. Kepel, Die profeet en die farao, The Discovery, 1984.
- N. Picaudou, Islam tussen godsdiens en ideologie (Opstel oor Moslem-moderniteit), Gallimard, 2010.