Karel Combrinck: Weimar 1918/2018 – praag.co.za
Daar is vele wat glo dat die geskiedenis hom herhaal. Kom ons hoop maar dit is nie so nie, want daar is weinig in die geskiedenis wat ons herhaal wil sien, veral die verhaal van die twintigste eeu, sekerlik die donkerste blad in die geskiedenis van die mensdom. As dit so is dat die geskiedenis hom herhaal, is dit miskien omdat die mensdom nie wil leer nie.
Die oorsake van die Tweede Wêreldoorlog is menigvuldig en kompleks, maar die hoofoorsaak is die ineenstorting van die Duitse geldeenheid in die twintigerjare van die eeu.
Ná die afgryslike menseslagting van die Eerste Wêreldoorlog wat in 1918 met die Duitse nederlaag beëindig is, het Frankryk, Engeland en Amerika ontsaglike reparasies van Duitsland geëis. Terselfdertyd het die sg. Geallieerdes die Duitse produksiemiddele, industrieë, grondstowwe ens. afgetakel en weggery. Die Franse het bv. die Swartwoud uitgekap en die hout na Frankryk gekarwei. Die gevolg was dat Duitsland reusagtige skulde opgestapel het wat hulle net nooit sou kon betaal nie.
Die President van die Duitse Reichsbank, oftewel die Duitse sentrale bank onder die Weimar regering, Rudolf Havenstein, het die probleem probeer aanpak deur steeds meer en meer Marke te druk wat die Duitse ekonomie op sy knieë gedwing het en die algemene bevolking in die diepste ellende gedompel het.
‘n Paar syfers oor die gevolge van Havenstein se besluit volg, tesame met, tussen hakies, die parallelle groei van Hitler se Nasionaal Sosialistiese (Nazi-) Party:
Maart 1915 1$ = 4,85 Mark (Hitler totaal onbekend)
Feb 1920 1$ = 100 Mark (Hitler begin klein groepies toespreek)
Maart 1921 1$ = 260Mark (Hitler hou toespraak voor 6000 mense)
Des 1922 1$ = 6,800 Mark
Jun 1923 1$ = 193,000 Mark (Die Nasionaal Sosialiste wen 6,5% van die setels in die Reichstag.
Nov 1923 1$ = 3,4,000,000,000,000 Mark
Sept 1930 Die Nazi’s wen 18,3%van die setels in die Reichstag.
Jul 1932 Nazi’s wen 37, 4% van die setels.
Maart 1933 Nazi’s wen 48% setels. Hitler word Rykskanselier.
Sept 1939 Tweede Wêreldoorlog breek uit.
Die Weimar-regering het geglo dat hulle geen ander keuse gehad het nie as om hulle geldeenheid te kelder ten einde aan die oorlogskuld te ontkom.
Vandag sit ons weer met ‘n situasie van astronomiese private en staatskuld. Daar is egter geen verskoning soos oorlog of oorlogskuld nie. ‘n Land soos Frankryk bestee die totaliteit van die inkomstebelasting wat sy burgers betaal aan die vereffening van die rente op staatskuld. L.W. die rente alleen. En die ander Westerse lande is nie juis beter daaraan toe nie, sommige selfs veel slegter.
In die private sektor gaan die banke steeds voort om maar te leen en te leen, dermate dat dosyne banke wêreldwyd die afgelope paar jaar bankrot en gesluit is. Talle ander banke, veral die heel grotes, is tegnies ook bankrot, maar dit is aanvaarde wysheid dat hulle “te groot is om bankrot te laat gaan”.
Hoe is dit dus moontlik dat reusebanke nie “toegelaat” kan word om in duie te stort nie? Die verklaring is tweërlei: Aanvanklik het die Westerse regerings probeer om die banke uit die verknorsing te help deur die bevolking (die middelklas) te belas. Die stadium is nou bereik dat die middelklas wêreldwyd belastingvoos is en nie verder uitgemergel kan word nie, wat maak dat Westerse regerings nou hulle toevlug neem tot … die druk van rommelnote, of soos dit ook genoem word, monopoly money.
Die Europese geldstelsel, nl. die euro, was uit die staanspoor gegrond op die Duitse Mark. Dit was trouens ‘n voorwaarde vir die toetrede van Duitsland tot die Europese Unie en die oogmerk was Duitse beheer oor die stelsel. Die Europese sentrale bank (ESB) is dus eintlik die Duitse sentrale bank met ‘n ander naam.
Vir baie jare het die Duitse sentrale bank met ‘n arendsoog gewaak oor die ESB en dus oor die lotgevalle van die euro. Die angswekkende gevolge van ‘n gepeuter met hul geldeenheid was nog te vars in hulle geheue om weer so-iets toe te laat.
Maar ongelooflik soos dit is, het Duitsland oor die afgelope paar jaar begin om, gebuk onder ‘n ondraaglike skuldlas van die staat en die groot banke, weer die druk van rommeleuros toe te laat. Die afgelope twee jaar druk die ESB 80 miljard rommeleuros per maand, so te sê in sy geheel bestem om die bodemlose put van die groot banke te probeer vul. Soos die Weimar-regering glo hulle dat hulle geen ander keuse het nie. (Die groot banke kan nie “toegelaat” word om te vou nie.)
Die Duitse nasionale skuldlas beloop tans 2, 064, 623, 120, 800 euro. Of liewer, dit was die posisie ‘n paar minute gelede, want die Duitse skuld groei teen 92,040 € per minuut. Minstens is dit ‘n syfer waarvan ons ‘n begrip kan vorm. Die jaarlikse rente op Duitse skulde beloop 48,396,856,438 euro. En, soos gesê, dis die algemene patroon in die Westerse nywerheidslande.
Die wesentlike vraag is: Wat doen die derduisende “demokraties verkose” politici wêreldwyd om die katastrofe te beredder? Hulle doen net niks, enersyds omdat die soustrein nog te lekker loop — vet salarisse en toelaes van allerlei aard, motors met bestuurders, gratis huise, ens. — en andersyds omdat hulle niks kan doen nie. Dis die groot banke wat die opdragte gee. Parlemente is niks meer nie as rubberstempels vir die banke en “demokratiese” verkiesings is weinig meer as sleutels tot die soustrein. En verder hou hulle hulle besig met die oplegging en invordering van belastings.
In skrille teenstelling met die fabelagtige rykdomme van ‘n handjie vol oligarge lewe dermiljoene mense in die Westerse wêreld vandag in armoede. Ons hoor net selde daavran. Netsoos die Weimar-regering in Duitsland in die twintigerjare, verkies “demokraties verkose” regerings om dit net te ignoreer. En so ook die fatsoenlike media, by uitstek die lakeie van die geldmagte. Hoeveel ruimte wy Die Burger bv aan die derduisende mense wat in Suid-Afrika in ellende verkeer? Ek lees die ding nie, maar my indruk is hulle bestee meer tyd aan die swangerskappe in die Britse koningshuis as aan die nood van hulle eie mense.
Dit moet vir enigeen met oë en ‘n bietjie verstand in sy kop duidelik te wees dat die situasie nie onbepaald kan voortduurtnie. Dis nie meer ‘n vraag van of die kaartehuis in duie gaan stort nie, maar wanneer en wat die gevolge gaan wees. Tog net nie weer ‘n wêreldoorlog nie, maar dis nie uitgesluit nie, helaas.
Skrywer Karel CombrinckGepubliseer op 5 Januarie 2018 Kategorieë Karel Combrinck, RubriekeSleutelwoord euro, hiperinflasie, Hitler, Nazi, skuld Duitse mark, tweede wêreldoorlog, Weimar
Vorige Vorige artikel: Leon Lemmer: Oor ‘vryheidsvegters’ en eksistensialisme (Deel 1)
Volgende Volgende artikel: H&M vra verskoning vir ‘oulikste apie in die oerwoud’-advertensie met swart kind