Dr. M.J. du Plessis Gereformeerde Kerk Bellville Datum: 17 Julie 2006 (aand).
Sing vooraf: Psalm 105:5.
Lofpsalm 103: 1
Skriflesing: Genesis 17 en Lukas 18:15, 16.
Teks: Genesis 17:4. Kategismus Sondag 27.
Wat My aangaan, kyk, my verbond is met jou, en jy sal die vader van 'n menigte van nasies word. (Genesis 17:4 AFR53)
Dink net aan die atmosfeer van die oomblik: 'n Nege en negentig jarige man wag al vir vier en twintig jaar lank dat die Here 'n belofte moet waar maak.
Toe Abram vyf en sewentig jaar oud was het die Here hom belowe dat hy en sy vrou Sara 'n kind sou hê.
Die Here het hom destyds ook belowe dat hy 'n baie groot nageslag sou hê.
Intussen verloop die tyd so lank, en hy moet net vertrou op die Here se uitspraak dat Hy die Almagtige is.
Nou verskyn die Here vir die vierde maal aan hom en verseker hom:
kyk, my verbond is met jou, en jy sal die vader van 'n menigte van nasies word.
Ons gaan in die preek aandag gee aan die volgende dinge:
1. Die versekering van God.
2. Die teken by die doop.
3. Die genadeverbond.
Die HERE is die Oprigter van die verbond – Hy sê tog duidelik dat sy verbond met Abraham is en sal wees.
Die verbond kan baie kort beskryf word as die Here se voorneme om genade aan sondige mense te bewys.
In die Nuwe Testament word dit so beskryf:
Kyk wat 'n groot liefde die Vader aan ons bewys het, dat ons kinders van God genoem kan word! Om hierdie rede ken die wêreld ons nie, omdat dit Hom nie geken het nie. (1 Johannes 3:1 AFR53)
Die verbond van die Here word deur tekens aan ons geopenbaar - en terselfdertyd dien dit as openbaring dat die Here elke oomblik by ons is.
In die Nuwe Testament is die doop die teken en seël van God se verlossende liefde en alomteenwoordigheid oor ons.
Let ook op die volgende twee Bybelgedeeltes:
Markus 16: 16
Galasiërs 3: 27
Die Here verseker met hierdie woorde redding en verlossing.
Dit gaan nie oor 'n uitwendige saak nie, dit gaan oor 'n inwendige saak.
Dit is ook waarop die woorde met Christus beklee sien. God belowe iets, en ons moet dit wat die belofte bevat, aanneem.
Kom ons noem dit anders: Ons moet glo.
Maar nou moet ons oppas. Dit gaan beslis nie oor 'n beslissing wat die sondaar maak nie! Daar staan in Titus 3: 5 die volgende geskryf:
.. nie op grond van die werke van geregtigheid wat ons gedoen het nie, maar na sy barmhartigheid het Hy ons gered deur die bad van die wedergeboorte en die vernuwing deur die Heilige Gees."
Hier word van die doop gepraat (dis ook waar die Kategismus die vraag vandaan kry).
Let op dat in hierdie gedeelte niks staan van wat die dopeling doen nie. Hier word duidelik gesê dat die mens niks doen nie.
Hier word net vermeld wat God alles doen.
Hier word 'n goddelike bewys aan die sondaar gegee dat dit nie die water is wat saak maak nie, maar wel die inwendige werking van die bloed en Gees van Jesus Christus.
Met nadruk: nie op wat die mens doen, val die klem nie, maar op wat God doen.
As ons moes staat maak op die mens se oortuiging, sou ons geen mens doop nie.
Geen mens kan seker wees dat 'n ander mens nie huigel wanneer hy belydenis van sy geloof doen nie. Net God alleen ken die harte van mense.
Die Here verhoed juis hierdie saak, en daarom verskuif Hy die klem weg van die sondaar af na Hom toe, en na wat Hy doen tot ons verlossing.
Die doop is bloot die teken daarvan dat God genade werk - Hy verseker dit deur die doop.
In die lig daarvan dat die Bybel aan ons openbaar wat die teken by die doop moet wees, kyk ons na die rol wat die water in die doop speel.
Die water simboliseer die bloed en die Gees van die Here Jesus Christus.
Daarom het die Roomse kerk lankal begin oordeel dat die doop onmisbaar is vir die saligheid.
Hulle het (verkeerdelik) geleer dat iemand wat nie gedoop is nie, nie in die hemel kan kom nie, omdat 'n belangrike element van sy saligheid ontbreek.
Die dwaling wat ons hier het, bestaan daarin dat hulle aan die water, wat eers deur hulle geheilig word, "toorkrag" toeken, waarmee die water dan die sonde van die mens wegneem, en die genade oor hom aanbring.
Dit is natuurlik nie waar nie. Jesus Christus maak ons salig.
Die doop is nie saligmakend nie, want as dit saligmakend is, vervang dit Jesus Christus.
Die verwarring wat op hierdie punt aan die gang is, is dat die teken (water) met die betekende saak (teken van verlossing deur die bloed en Gees van Jesus Christus) deurmekaargemaak word. Dit is dieselfde soos wanneer jy 'n werksman met sy gereedskap deurmekaarmaak.
Dit is waarom ons voorouers deeglik op hierdie saak ingegaan het, en die bevindinge uit die Bybel in vraag 72 van Kategismus neergeskryf het. Die doop was geen sondes af nie, net die bloed van die Here Jesus Christus, en die Heilige Gees kan dit doen.
Die feit is dat nêrens in die Bybel aan die doopwater enige krag toegeken word nie.
Net soos die bloed van die bokke en bulle in die Ou Testamentiese offers hoegenaamd geen sondes kon wegneem nie, net so min kan die doopwater dit doen.
Maar die bloed van die offers het almal gewys na die bloed van Christus ? net so wys die water na sy bloed toe en na die reiniging wat daaruit voortkom.
Die saak is duidelik: net God alleen kan sondes wegneem.
Daarom word die doop oorskat as mens te veel waarde aan die seremonie heg. Dit is nie waar dat die doop betrekking het daarop of die dopeling oud of jonk is, en of hy ondergedompel of besprenkel word nie. Die waarde van die doop is geleë in die verdienste van die Here Jesus Christus.
As jy die kinderdoop minag of verwerp, lê jy die nadruk verkeerd. Dan gaan dit nie oor die liefde van God nie, maar oor die "bekwaamheid" van die mens.
In Genesis 17 stel God sy genadeverbond met Abraham in.
'n Paar belangrike dinge word deur die Here gesê:
Abraham en sy nageslag moet die verbond onderhou.
Die teken van die verbond is die besnydenis.
Die teken van die verbond moet op die agste dag toegeken word.
Dadelik val dit mens op dat dit nie oor volwassenes gaan nie, maar oor kinders, want die verbond word deur God op die geslagte oorgedra, en nie deur mense nie.
Dit is ook waar Kolossense 2: 11, 12 inpas wat leer dat die besnydenis en die doop dieselfde inhoud het.
Albei is verbonde van genade. Die doop is net 'n vervulling van die besnydenis.
Albei die sakramente is uitwendig, maar verseker van die inwendige genade wat God beloof het, en toe bewerk het, en nou aan ons toeken.
Daarom is dit voor die hand liggend dat, omdat die besnydenis op die agste dag moes plaasvind, die doop ook op die agste dag bedien moet word. Dit is waarom ons die doop bedien sodra die moeder in staat is om saam met haar man voor God te verskyn om die doopsbelofte af te lê.
Mens moet altyd onthou dat die doop ook die uitverkiesing raak.
God verkies nie net grootmense nie.
Hy verkies mense nog voordat hulle gebore is ? selfs voor die skepping van die hemel en die aarde. Die Here het bv. vir Jeremia gesê: Voordat Ek jou in die moederskoot gevorm het, het Ek jou geken; en voordat jy uit die liggaam voortgekom het, het Ek jou geheilig; Ek het jou tot 'n profeet vir die nasies gemaak.
Kom ons som alles op: 'n Sakrament is 'n heilige, sigbare teken en seël. God het dit self ingestel, en die doel daarvan is dat ons die evangelie beter moet verstaan.
Ons word almal in sonde ontvang en gebore, en daarom het ons ook geestelike gebreke:
Ons insig skiet tekort - Almal s'n, klein en groot.
Ons word ook in Christus verlos: klein en groot.
Laat ons daarom aan die sakramente die erkenning verleen wat hulle toekom:
Dat hulle slegs dien om ons aan ons verlossing deur die Here Jesus Christus te herinner, sodat ons dit beter kan verstaan.
Laat ons ook erken dat die sakramente heilig is omdat God hulle ingestel het.
Laat ons dan dadelik onthou dat dit God is wat sondes vergewe, sonder dat 'n mens iets verdien in hierdie saak.
Kom ons kyk hoe verwoord ons belydenisskrifte hierdie dinge in die Heidelbergse Kategismus Sondag 27: