Beurtkrag: AfriForum het ŉ planKallie Kriel, uitvoerende hoof van AfriForum. (Foto: Reint Dykema) Hoe eet ŉ mens ŉ olifant op? Stukkie vir stukkie. Dít is die burgerregteorganisasie AfriForum se benadering tot die kragkrisis wat op almal se lippe is. Die organisasie het Dinsdagoggend die eerste fase van ŉ 3-fase-plan bekendgemaak om die ligte te probeer aanhou. Dié plan staan bekend as Projek AfriEnergie. “Ons glo nie dat Eskom óóit in staat gaan wees om die nodige elektrisiteit te verskaf nie. Nie een enkele party, hetsy die regering, Eskom óf AfriForum kan die volle oplossing bied nie. Ons glo daarom dat die land moet oorgaan na gedesentraliseerde kragvoorsiening,” sê Kallie Kriel, uitvoerende hoof van AfriForum. “Ons glo die oplossing lê daarin om die probleem in kleiner dele op te breek en dan verskillende rolspelers toe te laat om deel te neem aan die proses om die oplossings te vind.” AfriForum is bereid om met Projek AfriEnergie as fasiliteerder op te tree. Johan Kruger, AfriForum se hoof van gemeenskapselfstandigheid. (Foto: Reint Dykema) Fase 1 van dié projek fokus op korttermynoplossings en behels die bekendstelling van ŉ verslag om kragverbruikers van relevante inligting te voorsien en eindelik die regte besluite te help neem rondom kwessies soos sonpaneel-installering om meer onafhanklik van Eskom te word. “Die verslag sê in verstaanbare taal en uit ŉ betroubare bron vir jou waar jy moet begin wanneer jy alternatiewe oorweeg, ” verduidelik Johan Kruger, AfriForum se hoof van gemeenskapselfstandigheid. “Met fase 1 is dit vir AfriForum noodsaaklik dat verbruikers die basiese beginsels moet verstaan oor wat in die mark beskikbaar is. Hulle moet op ŉ verantwoordelike wyse te werk kan gaan om kostedoeltreffende oplossings vir hul kragprobleme te kry. Verskillende verbruikers in die residensiële, kommersiële en industriële sektor het almal verskillende behoeftes.” Die eerste fase van die plan behels ook voortgesette hofaksies teen die Nasionale Energiereguleerder van Suid-Afrika (Nersa) wat ondanks fase 6-beurtkrag ŉ elektrisiteitsverhoging vir verbruikers aangekondig het. Morné Mostert, AfriForum se bestuurder vir plaaslikeregeringsake, sê die eerste stap sal wees om redes te versoek om ŉ elektrisiteitsverhoging te regverdig. (Foto: Reint Dykema) Dorpe, stede en gemeenskappe moet as deel van fase 2 gehelp word om druk op plaaslike regerings te plaas om hulle vry te maak van elektrisiteit wat deur munisipaliteite verkoop word. Kriel sê die model wat die private maatskappy Rural Free State in die Mafube-distrik in die Vrystaat met sukses gebruik, sal verder nagevors word. Dié maatskappy het tien jaar gelede die bestuur van elektrisiteit in vier dorpe suksesvol oorgeneem. Fase 3 van die plan behels langtermynoplossings en kan tot tien jaar neem om uitgevoer te word. Die moontlikhede van kernkrag en die inspan van kernenergie-oplossings sal egter as deel van dié fase ondersoek word. Omvattende navorsing is egter nog hiervoor nodig. “Projek AfriEnergie is ŉ breë elektrisiteitsplan wat vloei uit die besef dat die staat en Eskom nie meer in staat is om krag aan die land te voorsien nie. Ons kan nie langer toekyk hoe die land weens die kragkrisis tot niet gaan nie. AfriForum gaan ŉ rol speel om beleggings en kundigheid byeen te bring om na ŉ veelheid van oplossings en modelle te kyk,” sê Kriel. “Die desentralisering van elektrisiteit is van kritieke belang en ons sal met alle rolspelers saamwerk om die doelwitte te bereik.”