KZN-vloedslagoffers jaar later nog dakloosNokwanda Gumede se verwoesde huis. (Foto: Manqulo Nyakombi/GroundUp) Deur Nombulelo Damba-Hendrik en Tsoanelo Sefoloko, GrounUp Byna ŉ jaar nadat oorstromings die lewe van meer as 400 mense in KwaZulu-Natal geëis het, sê gesinne wat hul huise in Inanda verloor het, hulle het nog nooit enige hulp van die regering ontvang nie. Inanda is ŉ informele nedersetting buite Durban. Byna 50 van dié inwoners sit boonop steeds sonder behoorlike behuising, terwyl die plaaslike munisipaliteit spog dat almal geholpe is. Ngiphile Luthuli, ŉ gemeenskapsleier, het destyds 46 vloedslagoffers in Inanda vir hulp deur die eThewini-munisipaliteit geregistreer. Nie een van hulle het egter hulp van regeringsamptenare ontvang nie. Die munisipaliteit ontken egter dié bewerings. Volgens Luthuli is slegs diegene wat in die township Emaplasini woon gehelp. Sommige inwoners van Inanda wie se huise verwoes is, het elders ŉ huis gaan huur of woon nou saam met familielede. Die tussentydse verblyf is egter nie volhoubaar nie. Nokwanda Gumede is een van die slagoffers wat sê die plaaslike regering het nog niks gedoen om haar te help nadat die vloedwater haar huis meegesleur het nie. Die oorstromings het die tweeslaapkamerhuis verwoes wat sy met haar man en drie kinders gedeel het. Die gesin huur nou ŉ kamer in die township vir R1 500 per maand. Gumede is tans werkloos en haar man kry af en toe deeltydse werk. Gumede sê mense wat in die townships woon is destyds na gemeenskapsale geskuif en het daarna ander verblyf gekry. “Ons het nog niks ontvang nie. “Mense in die omliggende dorpies maak net saak wanneer dit tyd is om te stem,” sê sy. Die huis waar Gumede en haar gesin gewoon het, is heeltemal verwoes en moet van die grond af opgebou word. “Nadat ek op TV gesien het dat mense van die townships huise ontvang, het ek na die eThekwini -plaaslike munisipaliteit gegaan om vir hulle te sê dat ek ook my huis verloor het. Die amptenare het na Inanda toe gekom, maar hulle kon nie my verwoeste huis bereik nie. Hulle het gevra dat ek foto’s neem en vir hulle stuur, maar niks het daarvan gekom nie. Dit was al agt maande gelede,” sê sy. “In ander gebiede het ons gesien hoe mense kospakkies gegee word. Sommige het komberse gekry, maar ons het niks ontvang nie.” Gumede sê sy en haar gesin is nog erg getraumatiseer oor die dag toe hulle huis byna heeltemal onder hulle meegegee het. “Die erge reën het die aand begin en die agterkant van die huis is meegesleur terwyl ons nog binne-in was. Ons almal het in ŉ hoek gestaan terwyl my man ons probeer beskerm het. Die kinders het gehuil en ons kon hoor hoe mense van buite ons probeer help,” sê sy. “Dit was ŉ baie slegte ervaring en ek kry steeds nagmerries daaroor. Nie een van ons het berading ontvang nie, selfs diegene wat gesien het hoe hulle geliefdes tydens die oorstromings meegesleur word.” Nelson Makhathini, ŉ inwoner van ŉ nabygeleë nedersetting, Emansheni Amhlophe, sê hy kon wel daarin slaag om een kamer van sy drieslaapkamerhuis – wat deur die oorstromings verwoes is – reg te maak. Terwyl hy in dié kamer slaap, huur hy elders ŉ slaapkamer vir sy kinders. “As dit reën, maak ek nie my deur toe nie sodat ek maklik kan ontsnap as daar oorstromings is,” sê hy. Makhatini het destyds by die departement van menslike nedersettings in KwaZulu-Natal aangeklop om hulp, maar is meegedeel die regering het nie geld om te help nie. Die eThekwini-munisipaliteit het belowe om sy huis te besoek om die skade na te gaan, maar niks het daarvan gekom nie. Mbulelo Baloyi, woordvoerder van die departement, sê die munisipaliteit is deur sy rampbestuurspan, nie die departement nie, verantwoordelik vir mense wat deur die oorstromings geraak is. Msawakhe Mayisela, woordvoerder van die departement, het op sy beurt gesê die munisipaliteit het skuilings beskikbaar gemaak vir almal wat deur die oorstromings geraak is. Warm maaltye is voorsien en alle gesinne wat geraak is, is uit die skuilings in gemeenskapsale na verskeie huise verskuif. “Die bewyse is daar vir almal om te sien,” het hy bygevoeg.