PressReader - Kuier: 2015-03-11 - WERK­PLEK:
Dink mooi voor jy aan­lyn post
Kuier - 2015-03-11 - INHOUD - DEUR Illana frantz
So­ci­al me­dia soos Fa­ce­book en T­wit­ter is al deel van ons le­we. Men­se ge­bruik dit om kon­tak te be­hou met vrien­de oor­see, ou skool­maats op te soek of om aan groe­pe in hul ge­meen­skap te be­hoort. Dis ook lek­ker om el­ke dag fo­to’s te post van waar jy was en ook om te sê wat op jou mind is.
En as jy ge­dink het jy deel net jou ge­dag­tes met die men­se wat jou ken, moet jy weer dink, want die wê­reld van so­ci­al me­dia is gro­ter as wat jy be­sef. As jy nie t­wee keer dink voor jy iets post nie, kan dit jou in die sop laat be­land of selfs jou werk kos.
Só het Ma­ry­ke L­öt­ter (44), ’n ad­mi­nis­tra­tie­we k­lerk van die Ger­mis­ton-po­li­sie­kan­toor, in groot moei­lik­heid be­land na­dat sy bruin men­se as“ron­de­kop huis­die­re”op haar Fa­ce­book-blad be­skryf het, het Die
Burger be­rig. Ook kapt. Wal­ter Prins van die po­li­sie se o­pen­ba­re or­de-een­heid in Kaap­stad, moes ver­dui­de­lik hoe­kom hy vol­gens be­rig­te op Fa­ce­book ge­spog het oor die ma­nier waar­op hul­le EFF-le­de ty­dens die s­taats­re­de uit die par­le­ment ge­gooi het.
am­per die­self­de fout
Me­lis­sa Mor­kel* (23) van Kuils­ri­vier bui­te Kaap­stad, het self am­per ’n blou­tjie ge­loop by haar werk. Me­lis­sa is in die me­di­a­be­dryf waar hul­le ge­reeld up­da­tes oor sto­ries moet tweet wan­neer hul­le in die veld is. Sy ver­dui­de­lik die moei­lik­heid hier­mee kom ge­woon­lik in om­dat jy toe­gang het tot bei­de jou eie, per­soon­li­ke T­wit­ter-pro­fiel as­ook die werk se pro­fiel.
“Daar het een­dag ’n baie streng e-pos van ons ba­se deur­ge­kom oor een van die werk­ne­mers wat ver­keer­de­lik ’n snaak­se fo­to op die werk se T­wit­ter ac­count ge­t­weet het, in plaas van hul eie. Die e-pos het ’n screens­hot van die ver­keer­de tweet be­vat en al­mal is ge­waar­sku om dub­bel se­ker te maak wat hul­le tweet en op wat­ ter ac­count hul­le dit doen,”ver­tel Me­lis­sa.
’n Ge­deel­te uit die e-pos lui:“This is u­naccep­ta­ble and acti­on shall be ta­ken a­gainst this in­di­vi­du­al. Be ca­re­ful w­hat you tweet or post as this could da­ma­ge the com­pa­ny’s na­me”.
Die skul­di­ge het ’n skrif­te­li­ke waar­sku­wing ont­vang.
Maar kort hier­na het Me­lis­sa ook am­per die­self­de fout be­gaan. Sy ont­hou op dié be­trok­ke dag by die werk het sy skaars grond ge­vat met al­les wat sy moes doen. Sy het al­twee T­wit­ter ac­counts (ha­re en die werk sin) op haar re­ke­naar oop­ge­had en toe sy iets snaaks sien, het sy dit ret­weet om­dat sy ge­dink het dit is op haar eie ac­count.
“Ge­luk­kig het een van my kol­le­gas dit da­de­lik raak­ge­sien, my daar­van ge­sê en ek kon dit bin­ne se­kon­des de­le­te. Ek was so ge­stres, want ek het ge­dink hul­le gaan my af­dank, ver­al om­dat dit so kort ná die an­der in­si­dent ge­beur het. Dit was baie sca­ry om dink hoe vin­nig ’n mens jou werk kwyt kan wees en dit oor iets wat jy op so­ci­al me­dia ge­sê het.”
Me­lis­sa het nou haar les ge­leer en sê sy
tweet maar nou eer­der haar per­soon­li­ke tweets van haar foon af.
In ’n in­ter­na­si­o­na­le voor­val, waar die na­draai baie meer erns­tig was, is ’n PR­kon­sul­tant van Lon­den, Jus­ti­ne Sac­co (31), haar werk en re­pu­ta­sie kwyt.
Vol­gens die web­werf www.dailymail. co.uk was Jus­ti­ne in De­sem­ber 2013 op pad van New York na Suid-A­fri­ka om vir fa­mi­lie te kui­er. Maar voor sy op die vlieg­tuig ge­klim het, het sy dié tweet die ku­ber­ruim in­ge­stuur:“Going to A­fri­ca. Ho­pe I don’t get AIDS. Just Kid­ding. I’m whi­te”.
Ty­dens die vlug was sy on­be­wus van hoe haar le­we be­sig was om uit­me­kaar te val as ge­volg van die tweet. Jus­ti­ne het haar werk ver­loor en nou, meer as ’n jaar ná die voor­val, spook die na­ge­vol­ge steeds by haar.
In ’n on­der­houd ver­le­de maand met die B­rit­se skry­wer Jon Ron­son vir sy boek So
You’ve Been Pu­bli­cly Shamed, het Jus­ti­ne die ne­ga­tie­we im­pak van haar tweet ge­deel.
“Ek het vir die eer­ste 24 uur ná die tweet my vol­le ge­wig in tra­ne ge­huil. Dit was ver­skrik­lik trau­ma­ties. Jy slaap nie. Jy skrik in die mid­del van die nag wak­ker en jy ver­geet waar jy is.
“Ek het ’n goeie loop­baan ge­had en ek was lief vir my werk, maar al­les was van my af weg­ge­neem. En al­mal het hul­le hier­in ver­lek­ker, baie men­se was bly hier­oor,”het Jus­ti­ne ge­sê en er­ken sy be­rou die tweet.
Sy het ook by­ge­voeg nie­mand wil haar da­te nie, want die skan­daal is die eer­ste ding wat mans sien wan­neer hul­le haar naam Google.
re­ëls vir so­ci­al me­dia
C­han­tal A­pril, ’n maat­skap­li­ke wer­ker wat ook men­se oor so­si­a­le me­dia oplei, waar­sku men­se moet t­wee keer dink voor hul­le e­nig­iets in die ku­ber­ruim in­stuur.
“’n Mens ver­geet soms wie jy op die so­si­a­le me­di­a­plat­forms be­vriend. Die men­se share of ret­weet dit wat jy ge­sê het en so sien hon­der­de, en selfs dui­sen­de oë dit en dan word dit uit ver­band uit­ge­ruk. Jy kan nou wel ag­ter­na om ver­sko­ning vra, maar die ska­de is dan reeds ge­doen.”
En dis nie net wat jy in jou vrye tyd tweet of post wat jou in die warm wa­ter kan laat be­land nie. C­han­tal waar­sku ook daar word re­ke­ning ge­hou met jou di­gi­tal foot­print, ver­al wan­neer jy by die werk is.
“Jy post nou wel van jou sel­foon af en nie met die maat­skap­py se toerusting nie, maar as daar na die tye ge­kyk word wan­neer jy ak­tief is op so­si­a­le me­dia, kan jou ba­se sien dat dit ty­dens werks­u­re was. En dit be­te­ken om­dat jy op jou foon be­sig is, is jy nie pro­duk­tief be­sig met dit waar­voor jy be­taal word nie.”
Nog ’n voor­beeld waar so­si­a­le me­dia jou ook op die rooi ta­pyt kan laat be­land, is wan­neer jy jou baas laat weet jy is siek en kan nie kom werk nie, maar dan check jy in by ’n re­stau­rant saam met jou vrien­de. Jou baas mag dalk nie saam met jou op Fa­ce­book wees nie, maar men­se comment en share goed en voor jy weet, ver­skyn dit voor die ver­keer­de oë en dan moet jy ple­a­se ex­plain.
Vol­gens C­han­tal, wat ook werk­ses­sies oor jou ge­drag op so­si­a­le me­dia aan­bied, ge­bruik baie maat­skap­pye ook so­si­a­le me­dia om na po­ten­si­ë­le kan­di­da­te te kyk wat vir ’n werk aan­soek ge­doen het.
“Jou CV is d­rie blad­sye lank, maar dit wys geen per­soon­lik­heid nie. Dit kom eers na vo­re wan­neer jy vir ’n on­der­houd gaan, dus gaan doen maat­skap­pye eers na­vor­sing voor hul­le ’n kort­lys op­stel.”
Dink aan wat­ter beeld jy uit­straal as jy met ’n dran­kie in die hand op el­ke fo­to of half­kaal ver­skyn.
• Vra heel eer­ste jou­self af hoe­kom jy op ’n se­ke­re so­si­a­le me­di­a­plat­form wil wees en moet ook nie by al­mal aan­sluit nie. In die ku­ber­ruim is daar nie iets soos pri­vaat­heid nie, so wees ver­sig­tig en dink ver­al aan wat jy wil hê men­se se eer­ste in­druk van jou moet wees.
• Google jou­self en gaan kyk self wat op­kom. Dan sal jy sien wat ’n po­ten­si­ë­le werk­ne­mer sal sien as hul­le na­vor­sing oor jou gaan doen.
• Wees waak­saam van wat jy sê, want e­nig­iets kan ge­track word. En wan­neer jy vir die eer­ste keer jou e-pos a­dres op­stel, dink aan die toe­koms voor jy een kies, want die e-pos a­dres gaan vir ja­re saam met jou bly en wat po­ten­si­ë­le werk­ne­mers gaan dit sien en moet ge­bruik.
• Van­dag se sel­fo­ne gee ook soms jou lig­ging weg van waar jy post. Dis sul­ke k­lein din­ge­tjies wat baie in­lig­ting be­kend maak wat jou in die moei­lik­heid kan laat be­land, ver­al wan­neer jy lieg of dros.
• Jou maat­skap­py het al­le reg om op e­ni­ge sta­di­um jou re­ke­naar te deur­soek, so wees ver­sig­tig wat jy in jou e-pos­se sê. Lees jou kon­trak reg, want daar mag dis­si­pli­nêr teen jou op­ge­tree word.
• Men­se be­sef nie hoe hul ver­skil­len­de aan­lyn­pro­fie­le me­kaar weer­spreek nie. Jy mag dalk jou­self op ’n so­si­a­le ma­nier op T­wit­ter en Fa­ce­book uit­beeld en dan heel pro­fes­si­o­neel op ’n an­der net­werk soos LinkedIn, maar ’n wer­wings­maat­skap­py kyk na die al­ge­he­le prent­jie.
• Wees ver­sig­tig met wie jy op so­si­a­le me­dia be­vriend raak. Selfs al word jy net get­ag in iets wat an­der men­se sê, kan jy ook hier­voor aan­spreek­lik ge­hou word.
• Waak ook daar­teen om kwa­de ge­voe­lens of fa­mi­lie­twis­te te o­pen­baar, want el­ke ding kom teen ’n prys. Din­ge kan selfs in die si­vie­le hof draai.
• Dis lek­ker om dui­sen­de vrien­de op Fa­ce­book te hê, want dit lyk as­of jy baie be­kend is. Maar dis be­lang­rik om el­ke nou en dan jou lys van vrien­de te be­kyk en dit ’n bie­tjie skoon te maak. Vra jou­self af hoe en van waar jy ’n spe­si­fie­ke per­soon ken en of jul­le e­nig­sins e­ni­ge kon­tak aan­lyn of op ’n per­soon­li­ke vlak het en vat dit van­daar.
Dit was baie sca­ry om te dink hoe vin­nig ’n mens jou werk kwyt kan wees oor iets wat jy op so­ci­al me­dia ge­sê het.