Covid-19: Die regte van gesondheidswerkers - Corona Krisissentrum
Tuis / COVID-19 / Covid-19: Die regte van gesondheidswerkers
Covid-19: Die regte van gesondheidswerkers
Gesondheidswerkers is in die voorste linie van enige reaksie op 'n uitbraak van Covid-19 en daarom word hulle geweldig blootgestel. Blootstelling behels nie net moontlike besmetting met die virus nie, maar ook blootstelling aan potensiële geweld; uiterse lang werksure; sowel as sielkundige kwessies soos moegheid, professionele uitbranding en die stigma wat met die virus gepaardgaan.
Volgens dr. Dirk Hermann, bestuurshoof van Solidariteit, gaan gesondheidswerkers 'n deurslaggewende rol in die stryd teen Covid-19 speel en hulle moet beskerm word.
Solidariteit se aanlyn leerplatform, S-leer, is in die proses om 'n breedvoerige kursus te ontwikkel wat daarop gemik is om gesondheidswerkers op te lei oor die gebruik en wegdoen van persoonlike beskermingsuitrustings (PPE); kliniese sorg vir pasiënte met Covid-19; infeksievoorkoming en -beheer; risikobestuur en kommunikasie sowel as beroepsgesondheid en veiligheid. Hou https://corona.org.za/ dop vir die jongste inligting.
Hierdie artikel in vraag-en-antwoord-styl het ten doel om gesondheidswerkers (dit sluit ook alle ondersteuningspersoneel in wat in 'n gesondheidsorginstelling werksaam is) in te lig en te bemagtig oor wat hul regte is met betrekking tot die koronavirus.
Vraag 1: Watter regsgesag is van toepassing vir my werksituasie?
Volgens Phil Davel, arbeidsregsadviseur by Solidariteit, het die president wye magte om maatreëls in te stel om die effek van enige ramp te beheer en te bekamp ingevolge die Wet op Rampbestuur, soos gewysig. Hierdie maatreëls sluit in "enige ander stappe wat nodig mag wees om die toename van die ramp te voorkom of om die effek van die ramp te verminder, te beheer en te minimaliseer". Ingevolge hierdie Wet kan die regering ingryp en regulasies instel soos dit nodig geag word.
Davel adviseer dat slegs bestaande regsgesag en arbeidswetgewing met die Grondwet as die opperste gesag van toepassing bly totdat enige dergelike stappe, wetswysigings of regulasies deur die president aangekondig word.
Bestaande arbeidswetgewing omvat die volgende:
Artikel 23(1) van die Grondwet bepaal dat elkeen die reg het op billike arbeidspraktyke.
Artikel 185 van die Wet op Arbeidsverhoudinge (WAV) gee aan werknemers die reg om nie onbillik ontslaan te word nie en om nie aan onbillike arbeidspraktyke onderwerp te word nie.
Die Wet op Basiese Diensvoorwaardes (WBDV) gee effek aan die reg vervat in artikel 23(1) van die Grondwet deur die instelling en afdwinging van, en deur voorsiening te maak vir, die regulering van basiese diensvoorwaardes soos werksure, verlof en diensbeëindiging (artikel 2).
Die Wet op Beroepsgesondheid en -veiligheid plaas 'n verpligting op die werkgewer om sover redelik en prakties moontlik 'n werkplek te verseker wat veilig en vry van enige risiko vir die gesondheid van die werknemers is (artikel 8(1)).
Vraag 2: Watter regte het ek as gesondheidswerker by my werkplek?
Volgens die Wêreldgesondheidsorganisasie behoort gesondheidswerkers oor die volgende regte te beskik:
Dit is die werkgewer se verantwoordelikheid om te verseker dat alle nodige voorkomende en beskermende maatreëls getref word om veiligheids- en gesondheidsrisiko's vir gesondheidswerkers te beperk. Dit sluit die volgende in:
die implementering van beroepsgesondheid- en veiligheidstelsels om gevare en risiko's te identifiseer en te analiseer;
die implementering van maatreëls om verspreiding van die virus te voorkom of te beheer; en
'n beleid van zero verdraagsaamheid teen geweld en teistering in die werkplek.
Die werkgewer behoort inligting, instruksies en opleiding te verskaf oor beroepsgesondheid en -veiligheid. Dit sluit die volgende in:
opleiding waar vaardighede opgeskerp kan word vir die voorkoming en beheer van infeksies; en
die gebruik en wegdoen van persoonlike beskermingsuitrustings (PPE).
Die werkgewer behoort voldoende en genoegsame hoeveelhede PPE-voorraad aan die gesondheidswerkers te voorsien.
Die werkgewer het 'n verpligting om gesondheidswerkers voortdurend in te lig oor verwikkelinge m.b.t. Covid-19 en voldoende instrumente daar te stel om pasiënte te assesseer, triage (noodsorgrisikobepaling) toe te pas, pasiënte te toets en te behandel.
Indien nodig is die werkgewer verplig om om gesondheidswerkers se persoonlike veiligheid te verseker met betrekking tot geweld wat moontlik kan uitbreek.
Werkgewers behoort maatreëls in plek te stel vir gesondheidswerkers om insidente te kan rapporteer soos byvoorbeeld in 'n geval waar hulle blootgestel is aan bloed of liggaamlike vloeistof van pasiënte.
Gesondheidsorginstellings behoort werknemers te adviseer om deurlopend selfassessering te doen, simptome te rapporteer en tuis te bly wanneer hulle siek voel.
Werknemers moet aangespoor word om 'n redelike hoeveelheid ure te werk met gereelde verposings tussen-in.
Werkgewers moet voortdurend met kenners oor beroepsveiligheid en -gesondheid in kontak wees en gevalle van beroepsiekte by die owerhede aanmeld.
Daar mag nie van werknemers verwag word aan te hou werk of om terug te keer na 'n gesondheidsorginstelling wat voortdurende lewensbedreiging inhou nie, tensy die werkgewer voldoende stappe gedoen het om die gesondheid en veiligheid van sy werknemers te verseker.
Werkgewers moet toegee aan die werknemer se reg om hom-/haarself uit 'n situasie te verwyder wat lewensbedreigend is.
Werkgewers moet die werknemer se reg tot vergoeding, rehabilitasie en genesende dienste toestaan indien 'n werknemer tydens die lewering van professionele diens met Covid-19 besmet is. Dit sal geklassifiseer word as beroepsblootstelling en gevolglike siekte daarvan sal geag word as beroepsiekte.
Gesondheidsorginstellings behoort werknemers toegang te gee tot dienste m.b.t. geestesgesondheid.
Werkgewers behoort 'n goeie samewerkingsooreenkoms met werknemers te handhaaf.
Vraag 3: Is ek daarop geregtig om die werkplek te verlaat indien ek simptome van die virus het?
Punt sewe van die gesondheidswerker se regte, soos deur die Wêreldgesondheidsorganisasie uiteengesit, toon aan dat gesondheidsorginstellings werknemers moet adviseer om deurlopend selfassessering te doen, simptome te rapporteer en tuis te bly wanneer hulle siek voel.
Siekverlof word gereguleer deur artikels 22 en 23 van die Wet op Basiese Diensvoorwaardes. Werknemers sal steeds afwesigheid sonder diens moet regverdig deur die indiening van 'n geldige mediese sertifikaat indien die werknemer vir meer as twee opeenvolgende dae afwesig is weens siekte. Indien 'n mediese dokter 'n werknemer in kwarantyn plaas, moet die werknemer 'n mediese sertifikaat bekom en geregtig wees op siekverlof.
Indien die werknemer nie siekverlof tot sy/haar beskikking het nie, sal dit geag word as 'n tydperk van onbetaalde verlof, buiten as jaarlikse verlof beskikbaar is en daar versoek word dat dit vir betalingsdoeleindes aangewend word.
Die eerste arbeidsverwante hofsaak oor Covid-19 kan binnekort in die arbeidshof voorkom. Dit volg nadat 'n gesondheidswerker 'n pasiënt behandel het wat simptome van Covid-19 getoon het, die gesondheidswerker verlof geweier is en gedwing is om aan te gaan om ander pasiënte te ondersoek.
Hierdie optrede van die werkgewer druis in teen die regte van die gesondheidswerker soos in hierdie artikel vervat.
In die lig hiervan moedig Solidariteit gesondheidswerkers aan om aanspraak te maak op hierdie regte, sodat die veiligheid van die groter gemeenskap wat gedien word, verseker kan word.