'Wit grondeienaars het ook regte' | Maroela Media
Die ekonoom Dawie Roodt en Charles Castle tydens AfriSake se blitskonferensie oor die ANC se onwettig grondplanne, wat Maandag in Centurion aangebied is. Foto: Reint Dykema.
Die sakeregtewaghond AfriSake het vandag by 'n blitskonferensie in Centurion oor die ANC se grondplanne aangevoer dat dit al duideliker word dat die regering beplan om grond te onteien. Dit is slegs 'n vraag van wanneer en of dit met of sonder vergoeding gaan gebeur.
Dawie Roodt, hoofekonoom van die Efficient-groep, advokaat Johan Hamman, Charles Castle, bestuurder van AfriSake, en Armand Greyling, regs-en-beleidsontleder van AfriSake, het die wetsontwerp op die regulering van landbougrondbesit tydens die konferensie bespreek.
Die vier kenners het gesê die wetsontwerp sal nie net ekonomiese chaos in Suid-Afrika tot gevolg hê nie, maar ook die land se voedselsekerheid in gedrang plaas. "Dit sal die eiendomsreg van alle grondeienaars – ongeag ras of etnisiteit – beïnvloed in terme van plafonkategorieë vir grondbesit wat Gugile Nkwinti, die minister van landelike ontwikkeling en grondhervorming, mag vasstel," het Castle gesê.
Volgens hom bevat die wetsontwerp verskeie direk diskriminerende voorwaardes en bepaal dat landbougrond sonder vergoeding onteien kan word. Verder is die wetsontwerp vaag en so oop vir interpretasie dat dit die deur vir growwe ongeregtighede wyd ooplaat. "Politici se mees onlangse uitlatings oor grondonteiening is so kommerwekkend dat dit nou duidelik is dat daar geen dispuut meer bestaan oor die kwessie van onteiening nie. As 'n mens dié uitlatings en die toename in grondgryping in ag neem, is dit duidelik dat die regte van grondeienaars vertrap word bloot op grond van hul velkleur," het hy gesê.
Roodt het aangevoer dat die ANC-regering hom blind staar teen grond en nie kennis neem van die jongste tendense in die wêreldekonomie nie. "Wêreldwyd word plase groter en produseer meer, maar neem nie noodwendig meer mense in diens nie. Dit is omdat landbou verskuif na die dienstesektor waar tegnologie en spesialisvaardighede 'n groter rol as die stuk grond self speel. As die regering werklik mense wil bemagtig, moet hulle eerder die kar voor die perde inspan deur mense toe te rus met die soort vaardighede wat tans wêreldwyd hoog in aanvraag is."
Hy het ook gesê die idee van 'n plaas as eenmansaak is uitgedien. "In die toekoms sal grond en kommersiële plase deur maatskappye besit word. Individue sal steeds betrokke kan raak deur byvoorbeeld die grond vir die maatskappy te bestuur, maar 'n ou wat rustig op sy eie plaas boer terwyl hy oor die verte tuur, is beslis iets van die verlede. 'n Ou wat dit wil doen, moet maar vir hom 'n klein stukkie grond op 'n landgoed koop. Kommersieel suksesvolle plase gaan al meer soos ondernemings bestuur word."
Roodt meen boere kan steeds baie doen om hulle teen die wetsontwerp te beskerm, sou dit goedgekeur word. "Kyk waar jy werklike waarde kan toevoeg en fokus eerder op jou vaardighede as net jou grond. Bestuur jou grond sodat die risiko's die minimum is vir jou. Kry byvoorbeeld aandeelhouers, registreer jou boerdery as 'n maatskappy en kyk na ander maniere om jou finansies te bestuur en diversifiseer."
Hamman het gesê indien die wetsontwerp soos dit tans is goedgekeur word, sal dit verreikende gevolge vir landbou en vrye handel in Suid-Afrika inhou. "Dit is seker 'n geval van wat is, sal weer wees. Hierdie wetsontwerp bevat baie van dieselfde beperkings op grondbesit as in die destydse grondbesitwet wat deur die koningin van Engeland afgeteken is en sekere rasse van grondbesit ontneem het."
Volgens Greyling diskrimineer die wetsontwerp op grond van geslag, ras, vrye handel en teen buitelanders. AfriSake het 12 punte opgestel wat verduidelik waarom die sakeregtewaghond met die wetsontwerp verskil.
"Ons sal die konstitusionele hof nader indien die wetsontwerp deur die parlement goedgekeur sou word, want in sy huidige formaat sal die wetsontwerp nie 'n grondwettoets deurstaan nie," het Castle gesê. Intussen is AfriSake besig om kommentaar in te samel vir voorstelle van wysigings aan die wetsontwerp. Castle en Greyling het die publiek uitgenooi om hulle kommentaar vir die minister op AfriSake se webwerf te plaas sodat dit ingesluit kan word by hulle finale verslag. AfriSake het ook 'n versoek aan die minister gerig dat die tyd wat verskaf is om kommentaar te lewer met nog 60 of 90 dae verleng word.
Greyling het vier stappe voorgestel om te verseker dat grondeienaars oor 'n meer standvastige reg op privaat eiendom beskik:
Wees vertroud met voorgestelde wetgewing, beleidstellings en wysigings aan wetgewing, en maak seker dat jy kommentaar lewer waar en wanneer nodig. Neem deel aan die demokratiese prosesse van die Republiek van Suid-Afrika.
Diversifiseer jou ware regte oor jou eiendom binne die grense van bestaande wetgewing. Win regs- en finansiële raad in dié opsig in.
Word deel van jou plaaslike gemeenskapstrukture en organisasies soos AfriSake of soortgelyke organisasies. 'n Gesamentlike, verenigde front is veel sterker as individuele pogings.
Ondersteun en neem deel aan aksies wat gedryf word deur organisasies wat die grondwetlikheid van onregverdige en diskriminerende wetsontwerpe soos die onderhawige toets.
AfriSake spoor die publiek aan om kommentaar aan die minister by [email protected] of [email protected] te stuur, of kommentaar per hand by Jeff Masemolastraat 184 in Pretoria af te lewer. Die openbare deelnameproses sal op 16 April 2017 sluit. Vir gerief het AfriSake 'n brief voorberei waarby die publiek bloot hul name kan voeg en aan die minister kan stuur. Dié brief en die bygaande kommentaar is op AfriSake se webwerf by www.afrisake.co.za beskikbaar of volg die direkte skakel http://afrisake.co.za/does-white-landowners-also-have-rights/
Ja ek verstaan nie hoekom word WITTES se eiendomsreg vertrap en ontneem word nie. Die ANC gaan tekere oor Apartheid (waar mense van eiendomsreg ontneem is) en so wragtie gaan doen hulle dieselfde. AS jy kla oor Apartheid waar mense sekere regte ontneem is, HOEKOM is dit nou reg as dit met blankes gebeur 20 jaar NA 'n demokratiese bestel? Verstaan glad nie hoekom dit vir een kleur REG en vir 'n ander kleur VERKEERD was nie. Daar is so min blankes nog in SA, hoekom mag hulle nie eiendom besit waarvoor hulle GEWERK het nie? Hoekom moet dit weggeneem… Lees meer »
Dis tyd dat wit mense wat so kla oor onteiening, miskenning van Afrikaans ems and, bitter vinnig stilbly. Hulle gee alle wit mense 'n "sleg naam". Uiteindelijk word ons dan almal gestraf omdat ons "reaksionêr is en "gekant teen transformasie". Die wit mense in Zimbabwe het vir 20 jaar lank stilgebly en lekker gelewe. Toe begin net 'n paar Hulle stemme dik te maak in die MDC. En wat gebeur toe: Mugabe vat hulle grond af en jaag hulle weg. Hulle kon nog wegkom: maklik 3 miljoen wittes in SA kan nie wegkom nie. So bly net stil. En ASSEBLIEF… Lees meer »
Dankie julle, julle is die enigstes wat iets doen(met ons Afrikaners se steun).
AFRIKANERS SAL OORWIN EN BOU!!!! ONS SAL AANHOU VEG!!!!
Jaco, ek hoor Swede is wonderlik!
Wat is daar nie te verstaan ni? Die ANC is tans die mees rassistiese organisasie in die wêreld, waarvan ek weet.
Daar is geen ander regering in die wêreld wat ek van kennis dra wat diskriminneer gebasseer op ras nie. Hierdie rassisste gaan ons land nog verder in die grond in bestuur.