Witdoodshaai spoel in Hartenbos uitDie haai is Sondag op die strand van Hartenbos gewaar. (Foto: Christiaan Stopforth/Drone Fanatics SA) Inwoners van Hartenbos in die Wes-Kaap het Sondag kop gekrap nadat ŉ witdoodshaai op die strand uitgespoel het – boonop met sigbare wonde aan die buik. Mariene bioloë, natuurliefhebbers en lede van die gemeenskap het om die karkas van die haai saamgedrom in ŉ poging om die oorsaak van die vis se stranding uit te pluis. Kenners vermoed dat die haai deur ŉ orka, of sogenaamde moordvis, gedood is. Nico Booyens, mariene bioloog en hoofnavorser aan die Shark Research Unit in Mosselbaai, het aan Maroela Media gesê dat hy die oggend ŉ oproep van ŉ lid van die publiek ontvang het van ŉ haai wat op Hartenbos se strand uitgespoel het. “Ek was eerste op die toneel en het die res van my span, wat spesifiek met witdoodshaaie werk, ontbied om die haai se toestand te ondersoek,” sê hy. “Ons het die haai ondersoek om te kyk of dit een van die haaie is waarmee ons werk, en kon ongelukkig vasstel dat dit die einste haai is wat ons vier dae vantevore gesien het. Dit was nie ŉ aangename bevinding om te maak nie.” Die haaiwyfie is 3,74 m lank en weeg sowat 800 kg. “Ons het by nadere ondersoek gesien dat daar ŉ groot gat in haar maag is en dat haar lewer weg is,” sê hy. Booyens het ŉ sterk vermoede dat die afwesigheid van die haai se lewer daarop dui dat ŉ orka haar bygekom het. “Orkas gaan net vir haaie se lewers omdat dit vol van ŉ ryk olie is. Wanneer haaie robbe eet, vervaardig hul liggame die ryk olie wat in die lewer gestoor word. Hierdie olie is al waarna die orkas op soek is,” sê hy. “Dit is hartseer dat so ŉ groot dier moes vrek vir die klein bietjie wat gevat is.” Hoewel Booyens al by verskeie geleenthede so ŉ geval teëgekom het, sal die departement van bosbou, visserye en die omgewing eers die amptelike oorsaak van die haai se dood kan bevestig nadat ŉ nadoodse ondersoek afgehandel is. Die gemeenskap het ingespring en gehelp om die haai van die strand af te kry. (Foto: Verskaf) Die haai is met behulp van die gemeenskap nog dieselfde dag van die strand af verwyder. “Dit is nie al dag wat jy ŉ haai op ŉ bakkie deur die dorp sien ry nie,” skerts Booyens. “Maar ons is nietemin dankbaar vir elkeen wat bereid was om ons by te staan. Dit was bemoedigend om te sien hoe die gemeenskap saamgekom het om te help. Die brandweer het gekom en die Nasionale Seereddingsinstituut (NSRI) het hul dienste aangebied en op die ou end kon ons die haai na ŉ veilige gebied neem om ons navorsing voort te sit.” Christiaan Stopforth, ŉ natuur foto- en videograaf wat op die toneel was, sê hy het maande lank daagliks minstens 10 witdoodshaaie aan die kus van Mosselbaai gewaar. Sowat twee dae voor die aanval kon hy egter nie ŉ enkele een opspoor nie. “Voor Sondag was geen haai op hul gewone plekke nie – nie eens een nie. En toe spoel die karkas uit.” Booyens sê hy het sedert die aanval ook nog nie weer ŉ witdoodshaai gewaar nie. Die vermeende orka-aanval het skynbaar elke haai vir kilometers aan die kus verwilder. “Ons gaan vandag weer uit om te kyk of ons hulle by ŉ nabye eiland kan opspoor, maar ek is nie hoopvol om iets te kry nie.” Vanuit die Shark Research Unit se navorsing blyk dit dat die verskynsel van orkas aan Mosselbaai se kus sedert 2017 toeneem. “Dit lyk asof die kus ŉ gunsteling vir orkas geraak het. Vantevore was dit nooit so ooglopend nie, maar nou het ons al twee aanvalle in vier maande in Hartenbos gehad wat met orkas verband hou.” Orkas is kragtige roofdiere wat veral vis en ander seelewe teiken. Daar is egter min navorsing dat dié roofdiere in die natuur ŉ bedreiging vir mense inhou.