SICLADIESE KUNS – marmer geheime | Loer Toer
SICLADIESE KUNS – marmer geheime
Griekeland December 11, 2016 Leave a comment
Ongehoorde melodie van 5,000 jaar gelede
Hy speel harp. Hy doen dit al nagenoeg vyf-duisend jaar. Hy het destyds so goed gespeel dat iemand marmer uit klip gebeitel het en 'n figuur van hom gemaak. Ek het foto's van hom gesien voordat ek by die glaskas in die Argeologiese Museum in Atene gestaan het en hom daar besigtig het. Maar hy was nie die enigste een uit daardie streek en daardie tye nie. Ek ontdek gou dat die harpspeler is nie tipiese nie, maar sy gelaat, ekstaties teruggegooi, is treffend, 'n weerklank van die ander figure wat oor die millennië meer nugter na my staar.
Hulle staar oor die jare …
Die Sicladiese Eilande lê oos van die Miceense skiereiland in Griekeland. Hierdie Egeiese kultuur, sê hulle, floreer vanaf 3,300 tot 1,100 jaar v. C. en kunsgewys, staan hulle afgesonder van Krete, Egipte, die Midde-Ooste en Griekeland. Vir hierdie rede wek hulle al 'n geruime tyd fassinering onder argeoloë, onder andere. Hierdie marmer figure is vanaf 10 cm tot amper lewensgroote en die styl is omiskenbaar Sicladies.
Die bespiegelings oor die rol wat hulle gevul het, is veel. Party meen dat die figure was beelde van godinne en word tydens rituele gebruik. Ander glo hulle is poppe. Ander redeneer weer dat hulle as votieffigure gebruik is, met bevrugtings- of begrafnisrituele.
Wat my tref, is hoe kontemporêr hulle voorkom. Die strakke eenvoud en geometriese formaliteit kon maklik deur 'n modernistiese beeldhouer in die vroeë-20ste eeu van stapel gestuur word. Constantin Brancusi, wat as die vader van moderne beeldhouwerk deur sommiges beskou word, het werke geskep wat nou aan die Sicladiese gees verwant is. Dit was 'n eienskap van modernisme (1890 – 1930) om tradisionele vorme te bevraagteken, verlaat en die primitiewe weer te wakker.
Godin, 2000 jaar v. C.
Constantin Brancusi, 1920
Wat vir my ook interessant is, is die totale kontras tussen die vroulike figure van die Sicladiese kuns en die prehistoriese vroulike figure wat breed, swaar en oordonderend is. Die Venus van Willendorf is 'n voorbeeld. Dit is amper asof die Sicladiese kunstenare die koms van groot verandering aangevoel het.
Aardse godin, 28,000 jaar gelede
Hulle spook by my, dié figure. Hulle is gesigloos, enigmaties. Die meerderheid is vroulik, elegant en suiwer in form. Dit is moeilik om te dink dat hulle hulle uit growwe klip voordoen. Die bespiegelings verdiep die misterie. Hulle kyk van 'n hoogte, ongeraak deur ons skarreling om hulle te verstaan. As ek hulle met musiek sou voorstel, sal dit met 'n enkele, sagte, ongebroke noot wees. Hulle doem uit 'n ander wêreld op.