PressReader - Baba & Kleuter: 2018-08-01 - Hy slaan net daar neer!
Hy slaan net daar neer!
Hoe­kom kry kin­ders woe­de­aan­val­le? Hier­die gids sal jou help om jou kind se ge­drag te ver­staan, te be­heer en uit­ein­de­lik te keer.
Baba & Kleuter - 2018-08-01 - CONTENTS - DEUR LIBBIE JOU­BERT
Selfs die soet­ste peuter kry die een of an­der tyd ’n woe­de-aan­val wat ’n mens se mond laat oop­hang. Dis e­mo­si­o­neel uit­put­tend en dik­wels ’n reu­se­ver­leent­heid, ver­al as dit op ’n o­pen­ba­re plek ge­beur. Daar is da­rem goeie nuus: Dis heel­te­mal nor­maal en nié ’n te­ken dat jou kind op die af­draan­de pad is nie.
Som­mi­ge kin­ders is meer ge­neig tot vloer­stui­pe as an­der. ’n Kind met ’n sterk wil en be­dry­wi­ge en in­tel­li­gen­te kin­ders wat graag ver­ken sal waar­skyn­lik meer en mak­li­ker vloer­stui­pe kry as jy hul­le in hul spo­re wil stuit. So ook sen­si­tie­we klein­goed wat vin­nig ge­frus­treerd voel.
Ma­de­lein Koen, ’n spel­te­ra­peut van Rus­ten­burg in Noord­wes, sê ’n kind se tem­pe­ra­ment be­paal sy re­ak­sie op si­tu­a­sies.
“Hoe meer in voe­ling jy met jou kind se tem­pe­ra­ment en per­soon­lik­heid is, hoe meer be­grip sal jy vir sy han­te­ring van die si­tu­a­sie hê,” sê Ma­de­lein.
Jou rol is om jou kind te lei om te leer om sy frus­tra­sies be­ter te ver­staan en dit op ’n meer aan­vaar­ba­re ma­nier uit te druk.
Dis ’n nor­ma­le deel van kin­ders se e­mo­si­o­ne­le ont­wik­ke­ling. Daar ís tye wan­neer jou k­l­ein­ding hom tot vloer­stui­pe wend om jou te ma­ni­pu­leer: Jy móét nou vir hom lek­kers koop, an­ders gaan hy aan­hou skop en skree. Hy toets sy gren­se en be­proef jou ge­duld. Dis deel van sy on­af­hank­lik­wor­ding: Hy wil self be­sluit, self kies, self be­paal wat in sy le­we ge­beur, al kan hy nie.
Maar vloer­stui­pe gaan oor veel meer: Jou peuter is be­sig om die wê­reld om hom teen ’n ver­bys­te­ren­de pas te leer ken en ont­dek, en dis on­ver­my­de­lik dat hy ta­ke sal aan­pak of hom in si­tu­a­sies sal be­vind wat heel­te­mal bo sy vuur­maak­plek is. Dan er­vaar hy net een oor­wel­di­gen­de e­mo­sie: frus­tra­sie. Selfs vol­was­se­nes se e­mo­sies kook soms oor weens frus­tra­sie, hoe­veel te meer nie klein­goed wat nog nie ge­leer het hoe om hul e­mo­sies te han­teer nie?
Ver­skeie fak­to­re ver­er­ger jou kind se frus­tra­sie en dís ’n kort­pad na vloer­stui­pe.
GE­BREK AAN WOORDESKAT Peu­ters en kleu­ters vind dit aan­vank­lik moei­lik om hul be­hoef­tes oor te dra om­dat hul woordeskat nog baie be­perk is. S­tel jou voor jy wil van­dag jou blou skoe­ne aan­trek, maar jy ken nie die woord blou nie en jou ma gee jou die pien­kes?
Kin­ders wat oor ’n e­mo­si­o­ne­le woordeskat be­skik kry dit ook be­ter reg om hul e­mo­sies te be­heer om­dat hul­le die ge­voel kan her­ken en be­noem: “Mam­ma ek is kwáád vir boe­tie!”
KEER VLOER­STUI­PE SO
Jy kan nie al­le frus­tra­sie uit jou peuter se le­we ver­wy­der nie. Dis ook no­dig dat hy soms ge­frus­treerd voel, want daar­son­der kan hy nie nu­we vaar­dig­he­de baas­raak soos om self aan te trek nie. Jy kan wel help om sy frus­tra­sie­vlak te be­perk. HOU SPEEL­GOED OUDERDOMS
TOEPASLIK Te moei­li­ke uit­da­gings sal hom frus­treer, maar te min sti­mu­la­sie kan weer tot ver­ve­ling lei en dus tot kon­fron­ta­sie en frus­tra­sie.
GEE KEU­SES Dit laat jou k­l­ein­ding in be­heer voel en ver­min­der ook frus­tra­sie.
“Keu­ses in jou kind se al­le­daag­se le­we be­mag­tig hom en gee hom ’n ge­voel van po­si­tie­we be­heer oor hom­self,” sê Ma­de­lein. “Laat hom self kies hoe hy ’n taak wil vol­tooi of wat hy wil aan­trek; dit laat hom be­lang­rik voel. Vra ge­reeld sy me­ning oor din­ge.” S­TEL MIN, MAAR DUI­DE­LI­KE GREN­SE
As jou kind weet jy gee nooit toe oor lek­ker­goed voor aand­e­te nie, is die kans vir ’n woe­de­bui daar­oor heel­wat skra­ler as wan­neer hy weet daar is ’n moont­lik­heid dat hy jou kan ma­ni­pu­leer. WEES KONSEKWENT Vol­gens Ma­de­lein moet jy al­tyd die­self­de re­ëls hand­haaf, want kin­ders leer ne­ga­tie­we ge­drags­pa­tro­ne vin­nig aan. “Dit wat jy as ou­er toe­laat – al is dit net
’n toe­ge­wing hier en daar, sal in jou kind se ge­drag na vo­re kom.” VOLG ’N VAS­TE ROE­TI­NE So weet jou kind wat om te ver­wag, en dit laat hom vei­lig voel. VERWOORD JOU KIND SE BE­HOEF­TES
VIR HOM Hoe gou­er hy die ver­moë ont­wik­kel om sy ge­voe­lens en be­hoef­tes in woor­de uit te druk, hoe min­der ge­frus­treerd sal hy word.
LEES SY LYF­TAAL As jy sien hy voel oor­wel­dig deur ’n si­tu­a­sie of is oor­moeg, ver­wy­der hom daar­uit of bied jou hulp sub­tiel aan (soos as hy kwaai met ’n taak suk­kel) son­der om oor te neem. MOE­NIE DA­DE­LIK NET NEE SÊ AS HY ’N VER­KEER­DE PAD INSLAAN NIE Trek eer­der sy aan­dag met iets an­ders af. As jy nee
sê, ver­dui­de­lik in kort en een­vou­di­ge taal hoe­kom: “Nee, moe­nie die kat se stert trek nie – sy gaan jou krap.” Ma­de­lein sê ook dat jy sy ne­ga­tie­we ge­voe­lens moet pro­beer ver­vang met po­si­tie­we te­rug­voer: “Vryf haar lie­wer, jy doen dit al­tyd so goed!” BE­STEE GE­NOEG GE­HAL­TE­TYD SAAM JOU KIND “So maak jy dit vir jou kind on­no­dig om aan­dag op ver­keer­de ma­nie­re te soek,” sê Ma­de­lein. Dis om­dat jy sy e­mo­sio­ne­le em­mer po­si­tief ge­vul hou. WEES ’N ROLMODEL IN HOE JY JOU EIE
E­MO­SIES HAN­TEER Vol­gens Ma­de­lein is kin­ders fyn waar­ne­mers en leer hul­le by hul ou­ers hoe om ui­ting aan hul e­mo­sies en ge­drag te gee. As jy dus jou hu­meur ver­loor, gaan jou kind dit ook doen.