Regering, nié burgers, is ‘roekeloos, onverantwoordelik’Pres. Cyril Ramaphosa tydens Woensdagaand se toespraak. (Foto: Kopane Tlape/GCIS) Terwyl pres. Cyril Ramaphosa Woensdagaand gemaan het dat talle Suid-Afrikaners oënskynlik vergeet dat die Covid-19-pandemie steeds nie iets van die verlede is nie, sê die DA en die VF Plus die ramptoestand moes opgehef word. Daar was die afgelope ruk heelwat bespiegeling én vrese oor die kwessie of Suid-Afrika weer na ŉ strenger vlak van inperking geskuif sou word. Dit het nie gisteraand ŉ werklikheid geword nie, maar Ramaphosa het wel aangekondig dat die ramptoestand met nog ŉ maand verleng is. Die president het weer eens ŉ beroep op mense gedoen om maskers te dra, om sosiale afstand te handhaaf en om gereeld hande te was of te ontsmet. “Om ŉ masker te dra elke keer wat ons die huis verlaat, is veel, veel beter as ŉ tweede vlaag. Dit is ook veel beter as ŉ terugkeer na [strenger] afsondering en beter as om die ekonomie te sluit,” het die president gewaarsku. Dr. Pieter Groenewald, leier van die VF Plus, het in reaksie op Ramaphosa se aankondiging gesê die afsonderingstyd moes heeltemal opgeskort word in die lig van die land se sukkelende ekonomie wat dit nie langer kan bekostig nie. “Die president het self erken dat sekere segmente van die sakesektor nog nie ten volle kan funksioneer met die bestaande inperkings nie en dit kan nie langer uitgerek word nie,” het Groenewald gesê. “Daar is weer eens talle onduidelikhede oor presies wat die president se aankondiging bepaal en daar sal gewag moet word vir die publisering van die regulasies om duidelikheid hieroor te kry. Een voorbeeld is die aandklokreël. Dit is nie seker of dit steeds van krag is nie. Die president het wel gesê die sake-ure vir drankverkope is terug na normaal, maar daar is nog onsekerheid oor ander bedrywe. “Wat die toerismebedryf betref is aangekondig dat internasionale vlugte weer toegelaat sal word, maar dit is onduidelik of daar enige beperkings gaan wees soos die toelating van mense uit lande met ’n hoë voorkoms van Covid-19.” Groenewald het die verlenging van die betaling van toelae deur die Werkloosheidsversekeringsfonds (WVF) se ramphulpfonds (Ters) verwelkom en sê dit is veral nodig vir die gastebedryf wat nog nie ten volle kan funksioneer nie. “Dié fonds dra daartoe by dat werkers nie in groot getalle afgelê word nie.” John Steenhuisen, leier van die DA, het op sy beurt die verdere verlenging van die ramptoestand as onbegryplik bestempel. “Die regering kan nie Suid-Afrika aanhou bestuur rondom ŉ enkele gevaar nie terwyl ons land in soveel gevaar is weens veel groter risiko’s soos armoede, hongersnood en werkloosheid. “Ons verwerp met minagting die bedekte bedreiging van ŉ terugkeer na hoë vlakke van afsondering.” Steenhuisen sê mense moet vryheid en vertroue gegee word om die ekonomie en hul lewe te herbou. “Die ramptoestand op sigself was rampspoedig en het nie net korrupsie aangevuur nie, maar ook onwettige grondbesettings en wetteloosheid.” Steenhuisen sê die regering moet regulasies vir ŉ sogenaamde nuwe normaal in werking stel sodat die ramptoestand opgehef kan word. “Die ramptoestand, die voortgesette afsondering en die bedreiging van ŉ strenger inperking wat steeds oor Suid-Afrika hang, gaan ons ekonomiese herstel groot skade berokken. Die enigste manier om werksgeleenthede en belasting te laat groei, is deur belegging in produktiewe ondernemings. “Ons herhaal ons oproep aan die regering om die afsondering en die ramptoestand te beëindig, grense oop te stel, die aandklokreël op te hef en Suid-Afrika toe te laat om terug te keer na normale ekonomiese bedrywighede. Die moontlikheid van enige verdere inperkings moet onomwonde verwerp word,” het hy gesê. “Ramaphosa se kabinet beskuldig Suid-Afrikaners daarvan hulle ‘roekeloos en onverantwoordelik optree, asof Covid-19 nie meer bestaan nie’. Mense besef Covid-19 bestaan, maar hulle besef dit bestaan tesame met talle ander gevare. Hulle weet dié gevare is veel erger, insluitend die gevaar van afsondering wat gewys het dit is veel meer dodelik as Covid-19 in laerinkomstelande weens die uitwerking op armoede, honger, werkloosheid, gesinsgeweld en openbare gesondheid in die algemeen. “Veel eerder as wat dit roekeloos en onverantwoordelik is, maak die pogings van miljoene Suid-Afrikaners om terug te keer na normale ekonomiese bedrywigheid heeltemal sin,” het Steenhuisen gesê.