Moontlike korrupsie met kwarantynfasiliteite onthulDie gebou by die Polisie-opleidingsentrum in Pretoria-Wes word glo opgeknap om as kwarantynfasiliteite gebruik te word (Foto: Maroela Media) Deur Elaine Krige en Anja van der Merwe Al meer vrae ontstaan oor die koste en gehalte van die regering se kwarantynfasiliteite en daar is selfs sprake van korrupte staatsamptenare wat geld vir duur kwarantynfasiliteite in eie sak steek en tweederangse, onvoldoende fasiliteite aanskaf. Die regering weier boonop om ŉ volledige lys van kwarantynfasiliteite landswyd bekend te maak. Patricia de Lille, minister van die departement van openbare werke en infrastruktuur, het aangedui dat sy ŉ “slenter” ondersoek waar beamptes van haar departement reisigers na terreine skuif wat nie goedgekeur is vir kwarantyn nie en die geld wat vir hotelle geoormerk is, in hul eie sakke druk. Dit volg nadat verskeie groepe Suid-Afrikaners wat op pad was huis toe, ure lank op lughawens moes wag omdat daar skynbaar verwarring was oor waar hulle in kwarantyn geplaas moes word. “Daar blyk grootskaalse verwarring en wanbestuur te wees,” het Samantha Graham-Maré, DA-skaduminister vir openbare werke en infrastruktuur, gesê. Philip van Staden, die VF Plus se woordvoerder vir gesondheid, stem saam. “Iets is beslis nie pluis nie; ons is nog net nie seker wat nie.” Toiletgeriewe is vuil by die Zithabiseni-kwarantynkamp (Foto: Verskaf) Maroela Media het die afgelope paar weke berig oor haglike toestande by kwarantynfasiliteite in Limpopo en Mpumalanga, waar Suid-Afrikaners wat van buurlande gerepatrieer is, noodgedwonge moes tuisgaan. Dié geriewe was vuil, onveilig en klaarblyklik nie gereed om ŉ groot groep reisigers te akkommodeer nie. Die departement van openbare werke en infrastruktuur het Maandag tydens ŉ komiteevergadering onder kritiek deurgeloop toe hy bekend gemaak het dat hy tussen R850 en R1 050 vir ŉ enkelkamer in ŉ een-, twee- of driesterfasiliteit opdok. “As ons soveel betaal, hoekom is van die fasiliteite in so ŉ haglike toestand?” wou Van Staden weet. “Daarom wil ons graag ŉ lys van fasiliteite hê sodat ons self kan ondersoek instel, maar die departement weier dit.” Departementele woordvoerders het aan Maroela Media gesê dié bedrae is bloot vooruitskattings en is deur tesourie goedgekeur. Luidens die departement se voorlegging, wat Maroela Media onder oë gehad het, het die departement al R28 miljoen spandeer aan die huur van privaat fasiliteite soos City Lodge, Birchwood Hotel en Emperors Palace. Birchwood Hotel het egter Woensdagaand in ŉ verklaring gesê dat hulle nie ŉ kontrak met die departement het om as kwarantynfasiliteit te dien nie, maar wel die departement van tyd tot tyd uithelp omdat hulle so naby aan die OR Tambo-lughawe geleë is. ŉ Groep Suid-Afrikaners moes egter Maandag vir ure lank op die lughawe wag nadat verblyf by dié hotel glo ter elfder ure gekanselleer is. Hulle is later in alternatiewe fasiliteite geakkommodeer wat inderhaas gereël moes word. De Lille het in daardie stadium gesê dit is omdat sy nie vroegtydig ingelig is oor die vlug nie en dus nie betyds die verkryging van ŉ fasiliteit kon finaliseer nie. Maar Graham-Maré sê dié verskoning is “belaglik”. “Hierdie persele moes lankal gereed gewees het, aangesien hulle vir geen ander doel gebruik word nie. De Lille se versoek dat sy 72 uur voor die tyd in kennis gestel word, sal boonop verdere uitdagings veroorsaak aangesien nog vlugte vol Suid-Afrikaners binnekort verwag word.” City Lodge het aan Maroela Media gesê drie van hul fasiliteite is wel die afgelope maand vir kwarantynfasiliteite gebruik, maar hul kontrak met die departement verval binnekort. Esselen Park School of Rail Campus dien as kwarantynfasiliteit (Foto: Maroela Media) ŉ Groep Suid-Afrikaners se vlug vanaf Doha in Katar is Dinsdag op die nippertjie gekanselleer en hulle moes ook vir ure lank op die lughawe vertoef. Passasiers is ingelig dat hulle nie kan vlieg nie, aangesien daar geen kwarantynfasiliteite vir hulle beskikbaar is nie. Woordvoerders van die departement het egter aan Maroela Media gesê daar is nie ŉ tekort aan fasiliteite nie en dat 331 fasiliteite, wat 24 568 persone kan akkommodeer, tot dusver deur die departement nagegaan en goedgekeur is. Van dié fasiliteite is 116 (wat 11 369 beddens bevat) tot dusver geaktiveer. Die departement het dit egter nodig geag om ŉ verdere R5 miljoen beskikbaar te stel vir die opknap en toerus van bykomende fasiliteite by die Suid-Afrikaanse Polisiekollege in Pretoria-Wes en Salvokop in Pretoria se middestad. Dit is ondanks fasiliteite wat deur Transnet beskikbaar gestel is en nog nie volkome gebruik word nie, het Maroela Media se ondersoek aangedui. Die gebou by die Polisie-opleidingsentrum in Pretoria-Wes wat glo op die oomblik opgeknap word om in die toekoms as kwarantynfasiliteite gebruik te word (Foto: Maroela Media) Volgens die departement se voorlegging Maandag kan fasiliteite in Pretoria-Wes en Salvokop saam ongeveer 100 persone in kwarantyn huisves. Maroela Media het die betrokke fasiliteite in Pretoria-Wes besoek en gesien dat voorbereiding voortduur om persone, wat in kwarantyn moet bly, in te neem. Niemand word nog hier gehuisves nie, maar die fasiliteite lyk skoon en netjies. Eskom en Transnet het in Maart bekendgemaak dat hulle van hul fasiliteite in Midrand, Kempton Park en Johannesburg aan die departement as kwarantynfasiliteite beskikbaar sal stel. Maroela Media het ook van dié persele besoek. Beamptes by Eskom se Academy of Learning in Midrand het Maroela Media nie toegelaat om die perseel te betree nie, aangesien daar tans mense in kwarantyn in dié fasiliteit gehuisves word. Die ander fasiliteite waar joernaliste wel toegelaat is, was egter skoon en behoorlik toegerus om mense wat in kwarantyn moet bly, te huisves. Transnet se fasiliteit by Park Hill in Germiston word volgens beamptes daar nog nie gebruik nie, hoewel dit beskikbaar is as kwarantynfasiliteit.