28 BO-JI LE TLHAHISO LI ETSOE KA BOIKARABELO HO ETSA BONNETE BA HORE BO-JI LE TLHAHISO HA LI QETE LISEBELISUOA TSA TLHOLEHO EBILE HA LI SILAFATSE TIKOLOHO Hobaneng ho le bohlokoa Lilemong tse 20 tse tlang, tebello ke hore moruo oa batho ba bangata lefatšeng o tla be o eketsehile. Phetoho ena ea khothatsa, leha ho le joalo, e tla etsa hore ho sebelisoe lihlahisoa tse ngata tsa tlholeho. Haeba re sa fetole mokhoa oa rona oa ho ho ja le ho hlahisa, re tla iphumana re entse tšenyo e kholo tikolohong Re lokela ho fetola mekhoa ea rona ea ho ja le ho hlahisa joang? Ho na le mekhoa e fapakaneng ea bo-ji me ha mekhoa eo e ka fetoha, e ka tlisa phapang e kholo sechabeng. Mohlala, selemo le selemo ho lahloa lijo tse etsang litone tse li-billion tse 1.3, tse jang chelete e lidolara tsa Amerika tse 1 trillion. Lijo li lahloa ka mabaka a latelang: ha li bolla malapeng a baji le mabenkeleng; ha li tsamaisoa ho tloha sebakeng se seng ho ea ho se seng li ka bola; li bile li senyeha nakong eo li kotuloang. Taba ena, e lokela ho lokisoa ke bo-ralikhoebo le bohle ba amehang. Baji ba sebelisa 29% ea motlakase ohle oa lefatše. Motlakase ona, o hlahisa 21% ea mosi o silfatsang leholimo/sepaka-paka. Haeba batho bohle lefatšeng ba ka sebelisa mabone a jang motlakase o monyenyane, lefatše le ne le tla boloka chelete e li-billion tse 120 tsa lidolara tsa Amerika selemo le selemo. Tšilafatso ea metsi ke bothata bo bong bo tšoanelang ho lokisoa. Re silafatsa metsi a mangata a linoka le matša, empa ha re na mekhoa e lekaneng ea ho hloekisa metsi ao. U ka fokotsa toti ea hao ka mekhoa e mengata e kenyeletsang e latelang: ho qoba ho lahla lijo, ho qoba ho sebelisa mekotlana ea polasitiki e tla nkuoa ke linoka me e qetelle e fihlile maoatleng, moo e bakang tšilafalo ea maoatle. Batho ba sebelise mekotlana e sa lahloeng, ba sebelise libotlolo tsa polasitiki tse ka khutlisetsoang ho barekisi kamora ho sebelisoa. Ithute ka thepa pele u e reka. Hoo ho tla u thusa ho etsa liqeto tse nepahetseng. Mohlala: lifeme tsa masela li etsa tšilafalo e kholo metsing ebile bongata ba tsona li lefa meputso e tlase. Ha u ka reka feela liphahlo tsa lifeme tse sa silafatseng tikoloho, hoo ho tla etsa hore lifeme tse ling li fetole mekhoa ea tsona ea ho hlahisa thepa kg Linaha tse ntseng li hola moruong 23.6 kg Linaha tse tsoetseng pele moruong Menyetla ea basali ea ho hiroa e tlase ho feta ea banna Asia Bophirima le Afrika Leboea Papiso ea tlhahiso ea lithole tse kotsi tikolohong le tlholehong ka selemong sa 2010 Likhoebo li ka thusa joang? Likhoebo li etse bonnete ba hore thepa eo li e hlahisang le eo li e rekisang ha e senye tikoloho. Sechaba se lokela ho ba le kutloisiso e hlakileng ea litla-morao tsa lihlahisoa holima tikoloho. Ho hlahlojoe sehlahisoa ka seng, ho ithuta hore na se senya tikoloho joang, me sehlahisoa seo se nkeloe bohato bo potlakileng. Likhoebo li qape mekhoa e mecha ea ho etsa lihlahisoa tse sa silafatseng le ho senya tikoloho. Basel Stockholm Rotterdam Baji ba ka thusa joang? Ho na le mekhoa e meli eo batho ba ka thusang ka eona: 1. Ho fokotsa bongata ba toti e tsoang malapeng a bona; 2. Ho ba hlokolosi ka seo ba se rekang mabenkeleng ka ho khetha thepa e sa senyeng tikoloho. 24