Chris – Hoofstuk 8 | SkalkSkryf
« Sport en al daai jazz
Tetanus; die geval van die stokstywe lammertjie »
Chris – Hoofstuk 8
Julie 20, 2013 deur Louwie Hoofstuk 8
THURISAZ – Deurgang
Kyk na die verlede: dit wat geleer is en dit wat lekker was, die oorwinnings en die swaarkry, neem dit alles waar, seën dit en laat dit gaan.
`n Onheilige onthaal
Nadat die dominee die tweetjies tot man en vrou verklaar het, het die gaste na die kerksaal beweeg waar die tafels gedek was en die kos en wyn gereed was om geniet te word.
Voor die gaste na die saal beweeg het, het ek speurder sersant Hendrina ongesiens die saal sien binne gegaan en homself agter `n gordyn versteek. Hy was vas van plan om gesprekke af te luister en so op die moordenaar se spoor te kom.
Zelda die hoer
“Bizar, dom, gek. ‘n Kis met ‘n regte lyk daarin by ‘n huweliksonthaal!” sê iemand met ‘n mond vol kos.
“Dis net soos hy was, altyd anders as enige iemand anders in die ganse wêreld. Dit sal my nie verbaas as die kis nou oopgaan en hy daar uitklim met daardie verskonende glimlag van hom op sy bakkies nie,” sê ‘n meisie met ‘n glas wyn in die hand.
“Ja,” sê die man met die mond vol kos. “En dan sal die swaap na die mense toe buig, so meerderwaardig soos altyd, en dan sal hy by die deur uit loop met daardie skewe lyf van hom sonder om ‘n woord met iemand te praat.”
“En verdwyn hy weer vir tien jaar in die niet soos destyds met die ding van Zelda en Jean-Piere,” sê ‘n ouerige dame wat te rond van lyf is vir die verslete pienk hippie uitrusting wat sy iewers uit ‘n solder moes gaan opdiep het.
“Zelda,” sug PP ingedagte waar hy met sy skouer teen die muur aangeleun staan. “Zelda, daardie klein slet van ‘n buurdogter van julle wat nie uit mans se broeke kon uitbly nie. Sy het ook maar net gekry wat sy gesoek het, nie waar nie Neef?” Hy kyk Chris sameswerend aan. “Die werk van ‘n maniak, ‘n mal mens. Geen normale mens kan so wreed met iets so mooi wees nie.”
“Tag,” sê Izak, “ons is weer op ons stukke met etikette om mense se nekke. ‘n Slet! Die kind was ‘n dood normale tiener, en ‘n goeie vriendin van jou eie dogter. Jy wil tog nie maak of jy nie weet wat vertel word oor wat die twee saam alles aangevang het nie? Volgens stories pryk daar meer fyn onderkleertjies van die twee op vreemde plekke as wat ons as ouers hoegenaamd wil weet. So, miskien moet ons maar versigtig wees om ander mense name te noem. Dit reflekteer terug op ons eie reine bloedjies wat ons so graag as maagde wil voorhou tot lank na hulle getroud is!”
“Nou wat was die ‘ding met Zelda’ dan?” vra die bleskop man – die sewende man van die verslete hippie vrou. Die ander ses het een vir een stilweg verdwyn, sommige in die middel van die nag hulle tas gepak en gee pad, een of twee het sy self by die deur uit gegooi.
“Vermoor met ‘n jagmes op pad huis toe. Hulle het haar lyk eers die volgende dag gekry, vol steekwonde, die hele kar vol bloed, teen die vensters, teen die dak, oral bloed,” sê die bejaarde hippie afgetrokke terwyl sy na haar leë wynglas staar. “En genoeg LSD in die kar om Oudominee se ganse gemeente vir ‘n maand lank ekstaties met die engeltjies en die gode te laat kommunikeer,” sê die verslete hippie vrou.
By die aanhoor van die woord vermoor, verstik speurder sersant Hendrina byna in sy eie spoeg waar hy agter die gordyn skuil. Van die skrik laat val hy sy notaboek. Hy gryp daarna maar besef dan dat hy besig is om sy teenwoordigheid te verraai en versteen onmiddelik. `n Paar van die gaste hoor die geluid van die notaboek wat die vloer tref en kyk in die rigting van die geluid. Al wat hulle sien is die notaboek op die grond, een voet met `n blink gepoleerde skoen en een roerlose hand wat agter die gordyn uitsteek.
Dit was op nuwejaarsdag, het mense wat daar was my later vertel. Al die jongmense van die omliggende plase en sommige van die dorp was daar. Chris se Ma se verskoning was dat die kinders dit verdien om te ontspan voor die nuwe skooljaar begin, terwyl daar ook terselfde tyd afskeid geneem word van die wat na die eindeksamens die skool verlaat om te gaan werk of verder te gaan studeer. Heimlik het sy dit geniet om van die jong, ontluikende seuns in die grootmenswêreld van seks en leuens te inisieer.
Zelda was ook daar; mooi, jonk, onweerstaanbaar. Chris ( en so ook al wat ‘n man was) het onbeskaamd na haar kort rokkie en lae hals gestaan en staar, en sy het, ten aanskoue van almal, spottend tot voor hom geloop, haar rok voor opgelig en vir hom gesê; “kyk, jou mismaakte idioot, kyk tot jy genoeg het.” Sy het hom teen die bors gestamp en spottend in sy gesig gelag voor sy omgedraai en weggeloop het.
Hy het die nag in gevlug, het hy my later self vertel. Hy was verneder en hy was woedend. In die donker, langs die skuur het hy op sy hurke gesit en met die jagmes wat hy vir kersfees gekry het, bykans onbeheersd maar onbewus, in die grond sit en kap terwyl hy nikssiende voor hom uitstaar. Die mes was ‘n meesterstuk met ‘n egte ivoor hef waarop ‘n wolwekop aan weerskante met goud ingelê was. Die wolf se oë was egte robyne.
Toe hy Zelda se opgewekte stem hoor aankom, het hy roerloos bly sit en gesien hoe sy en Jean-Piere vlak teen hom verby loop na haar motor, wat weg van die ander motors, in die donker geparkeer staan. Hy het gesien hoe sy met haar rug teen die motor gaan staan terwyl hulle mekaar omhels en vurig begin soen. Jean-Piere se hande het stadig teen haar sye afbeweeg tot op haar heupe terwyl hy sy onderlyf in stadige sirkelbewegings teen haar sagte vroulikheid vasdruk.
In die donker het hy asof vasgenael bly sit en kyk na die liefdesspel wat voor hom afspeel. Hy het gesit en kyk hoe Jean-Piere Zelda se rok oplig en haar broekie aftrek, hoe hy op sy knieë gaan staan en die koekie met soene bedek voordat hy met sy tong die nat-warm heiligdom betree. Hy het gehoor hoe Zelda snak na haar asem, gesien hoe sy haar kop agteroor gooi en haar bene wyer oopmaak terwyl sy haar pelvis stadig op en af beweeg. Sagte kreune van genot het op die aandlug na hom toe aangesweef.
Jean-Piere het opgestaan en Zelda se rok uitgetrek terwyl sy sy belt losmaak en sy broek aftrek. Sy het saggies gegiggel terwyl sy oor sy ereksie streel. “Sê nou iemand sien ons!” het Jean-Piere bekommerd gesê.
“Moet jou nie bekommer nie, ek het nie verniet so ver van die huis af parkeer nie. Hier sal niemand kom nie,” het Zelda hom gerus gestel. “Maar ek wonder waar is daardie gebreklike swaap wat my die heel aand so staan en aangaap? Hy gee my die kreeps.”
“Vergeet van hom,” het Jean-Piere gesê terwyl hy saggies met sy vingers oor haar sagte bors streel. Sy het speels haar een been om sy lyf geslaan en hy het haar stadig binnegedring.
“Ek wonder wat wil hy van my hê?,” het sy uit die bloute gevra.
“Wat wil wie hê?,” het Jean-Piere gevra en haar speels met ‘n oop mond gesoen.
“Daardie idioot, jou swaap,” het sy geantwoord, en haar heupe stadig in sirkels beweeg.
“Moet jou nie dom hou nie. Jy weet tog wat al die mans van jou wil hê,” het hy gesê. “Hy is nou wel gebreklik, maar hy is nog steeds ‘n man!”
Sy het gegiggel en hom van haar af weg gestoot. “Miskien moet hy maar weer vir hom ‘n hond kry,” het sy spottend gesê terwyl sy omdraai en die kar se deur oopmaak. Sy het op haar knieë op die agterste sitplek gaan staan en oor haar skouer vir hom gesê; “Die keer moet hy net sorg dat dit ‘n teef is!”
Jean-Piere het haar van agter aan die heupe nader getrek, in die donker oor haar sagte rondings gestreel tot hy haar sagte nattigheid voel, en haar driftig van agter binnegedring. “Kom hier jou teef,” het hy speels gesê.
Elke penetrasie word driftiger, en elke keer wat hy haar nog dieper binnedring sê hy “Teef, Teef, Teef,” terwyl sy sy naam al harder uitroep tot hulle gesamentlik ‘n klimaks bereik.
Chris het in die donker bly sit lank nadat Zelda en Jean-Piere terug was by die partytjie. Ingedagte, emosieloos. Na ‘n lang tyd het hy hom weer by die party gangers aangesluit. Hy het doelbewus naby Jean-Piere gaan staan en sy nuwe jagmes tydsaam en opsigtelik blink gevryf met ‘n sagte doek. Almal het van die bedorwe rykmanskind, Jean-Piere, se passie vir mooi messe geweet en dit was nie lank voor hy nader gestaan het om die mes te bekyk nie. Soos gewoonlik het hy nie toestemming gevra om na die mes te kyk nie maar die mes bruusk uit Chris se hande gevat, dit noukeurig bekyk, die inskripsies op die blink lem gelees en die mes toe met groot gebaar na ‘n ou eikehout wakis gegooi waar dit trillend vasgepen het.
Jean-Piere het afgebuk en uit ‘n enkelskede onder sy langbroek, ‘n bykans identiese mes te voorskyn gehaal. “Daardie is goedkoop gemors,” het hy gesê en sy mes speels teen Chris se keel gedruk. “Hierdie is kwaliteit.” Hy het met sy vinger oor die helder-rooi oë van die wolf-inleg se kop gestreel en spottend gelag.
Toe hy buk en die mes weer in sy skede wegsit, het hy uit die hoek van sy oog gesien hoe Zelda saam met ‘n ouer man in die donker in die rigting van haar kar stap. “Bitch,” het hy woedend gekners en vir homself ‘n halwe glas Vodka gaan skink.
Chris het sy mes met die sagte doek in sy hand uit die wakis losgemaak en dit versigtig in die doek toegedraai.
“En die volgende dag het hulle die bebloede lyk van Zelda naby haar huis in haar motor gekry, meer as vyftig steekwonde oor haar kaal lyf, ‘n jagmes in haar bors,” voltooi PP die verhaal.
“Het hulle die skuldige opgespoor?” vra die bleskop man.
Sersant Hendrina kon sy nuuskierigheid nie meer bewing nie en het ongesiens agter die gordyn uit beweeg en hom so ongesiens soos net `n polisieman in volle uniform dit kan, by die groep aangesluit.
“Van die kinders het onthou dat hulle deur die loop van die partytjie in die donker rondgedwaal het en dat hulle seker was dat hulle Jean-Piere en Zelda se stemme gehoor het,” sê die verbleikte hippie-vrou. “Zelda het glo aanhoudend Jean-Piere se naam benoud geroep, terwyl Jean-Piere haar aanhoudend ‘n teef genoem het. Hulle het glo vreemde geluide gehoor en was seker daar was ‘n worsteling, maar hulle was te bang om te gaan kyk.”
“Van daar af was dit nie moeilik nie. Jean-Piere se vingerafdrukke was oral op die mes en in die kar, sementoetse het bewys dat hy haar verkrag het voor hy haar vermoor het. Daar was ook krapmerke aan haar rug en dye, en die bloed en velmonsters wat hulle onder sy naels gekry het, het ooreengekom met die van Zelda.”
“Maar voor hy verhoor kon word, pleeg hy toe selfmoord, of is hy dalk vermoor soos sommige mense beweer het?” sê PP amper uitgelate. “En jy verdwyn soos ‘n groot speld, tien, of was dit twaalf jaar lank?” sê hy aan Chris. “Geen woord, geen brief, geen oproep, geen niks. Net weg, sonder om selfs jou ouers te groet!” Hy kyk Chris lank en met ‘n sweem van minagting aan. “Jy was maar altyd ‘n bliksem!” sê hy uiteindelik en loop weg, met Oudominee wat haastig agterna draf.
“Fantasties!” sê die man met die lang jas aan niemand in die besonder nie. Hy vat ‘n sluk uit ‘n wynbottel wat hy uit sy jas se sak te voorskyn haal, wat hy dan ook terstond aan elkeen in sy onmiddellike omgewing aanbied. “Absoluut fantasties,” gaan hy voort toe niemand van sy aanbod wil gebruik maak nie. “Ek het waaragtig lanklaas ‘n begrafnis so geniet!”
“Toe kom hy terug, twaalf jaar later,” sê die verbleikte hippie-vrou. Sy staar depressief na die half gerookte sigaret in haar hand. “En toe is hy een of ander heilige, so mal soos ‘n haas.”
“Komende van iemand wat so onvanpas lyk soos ‘n pienk malvalekker in ‘n boks smarties,” sê die man met die jas uit die bloute uit en baie aggressief, “is dit nogal ‘n bekvol om iemand hoog en laag af te maak asof hy nie reg wys is nie! As die instrument waarmee gemeet word van meet af aan verdag of defektief is, is daar geen gronde om te glo dat dit wat gemeet is en defektief verklaar is, wel defektief is nie. Tel eers jou eie marbles ou vettie, voordat jy ‘n ander daarvan beskuldig dat hy van syne verloor het.” Vir die eerste maal vandat hy by die kerk aangekom het, lyk die man met die jas nugter en bewus van wat om hom aangaan.
“Ek dink Zelda se dood het hom van sy kop af laat raak.” sê iemand. “Hy het dit wel nooit gesê nie, maar ek dink hy was dol verlief op haar. Wie’t nou weer gesê; “And the people became mad, and they started talking to God?”
“Het hy Zelda vermoor, of het hy nie?” vra PP aggressief toe hy en Oudominee weer by Izak en Chris aansluit.
“Jean-Piere?” vra Izak ingedagte.
“Moet jou nie onnosel staan en hou nie!” skreeu Oudominee kort by Izak se linker oor. “Jy weet wie hy bedoel. En jy kan dit nou maar erken, dit was hierdie mismaakte misbaksel van ‘n kind van jou, almal weet dit. ‘n Godslasteraar van kleins af en ‘n wilde seksmaniak by dit ook nog. Geen wonder sy eie ma het hom gehaat nie! Die ding was nie ‘n mens nie, daar was demone in hom, nee die vervloekte onding was self ‘n demoon, die verpersoonliking van die Satan self!”
Oudominee staan en hyg na sy asem, sy gesig is rooi en opgehewe van opgewondenheid en sy oë staan wild in hulle kaste. Dit is asof Oudominee skielik besete geraak het.
“Daar is altyd die moontlikheid dat hy dit kon gedoen het,” sê Izak. “Die hemel weet, hy het genoeg rede daartoe gehad. Voor ander mense het sy altyd `n bespotting van hom gemaak, hom met minagting behandel, maar as hulle alleen was kon sy nie haar hande van hom afhou nie.” Hy bly vir ‘n lang ruk stil en kyk aandagtig na die bruid voor hy voortgaan.
“Daar was ‘n voorval waarvan niemand weet nie en wat ‘n bewys kan wees dat hy dit nooit sou kon doen nie, of …” en hy lag effens by die gedagte, “of wat deur ander dalk juis as verswarende omstandighede vertolk sal word.”
“Ons was ‘n dag of twee voor daardie noodlottige partytjie in die veld tussen die beeste en het oor die draad gestaan en kyk na my jong stoetbul, Archimedes, wat ek toe net onlangs aangekoop het. Die bulletjie was pragtig maar parmantig. Geen mens het dit ooit gewaag om in sy kamp te gaan sonder ‘n ordentlike slaanding in die hand nie. En toe kom Zelda aangestap, so uitlokkend aangetrek soos altyd, uitdagend en selfversekerd, die ewige verleidster. En soos altyd, as daar ander mense in die omtrek is, was hy weer die teiken van haar spot.
“Haar rok was deurskynend en onder dit het sy net `n klein deurtrekkertjie van `n broekie aangehad. Sy het wydsbeen teen die son voor ons gaan staan en spottend aan hom gevra; ‘Toe boontjiebrein, hou jy van wat jy sien?’
“Hy het sy kop skaam laat sak en met sy skoen se punt in die grond gewoel. Sy het gelag en tot voor hom geloop. ‘Jy kan kyk soveel jy wil, maar jy mag nie vat nie my skatlam. Nie dat jy sal weet wat om te vat nie,’ het sy gesê en begin wegstap in die rigting van die huis.
“Maar ongelukkig vir haar was sy aan die verkeerde kant van die draad en dus ‘n maklike teiken vir Archimedes se ongeduld.” Izak staar onsiende na die mense voor hom. Dit is asof hy dinge weet wat Oudominee en ander predikers nog nie eers aan gedink het nie.
“Ek dink nie sy het geweet van die bul se streke nie,” gaan hy voort. “Sy was mos maar altyd ‘n bondeltjie voortvarendheid, ‘n regte huppelkind met ‘n hormoon probleem!” lag hy.
“‘n Hoerkind sonder sedes!” skel Oudominee weer driftig. “Dit lyk my jy was ook een van die ou mans wat kwylend agter die teef op hitte aangeloop het!”
“Die bul was op haar voor ons iets kon doen,” sê Izak sonder om hom aan Oudominee te steur. “Hy het haar bobeen met sy skerp horings deurboor en haar die lug in gegooi. Bloed het by haar been uit gespuit en haar rok bevlek. Toe sy grond vat was hy by en het sy een horing deur haar maag gaffel. Ons het versteen staan en kyk na die bloedige tragedie. Maar skielik het Chris soos blits deur die draad gespring en het hy die bul met sy kaal hande beetgepak. Daar was ‘n stofwolk soos hulle gestoei het, die bul het rond gesteier en skielik in sy spore neerslaan. Chris het Zelda in sy arms opgetel en met haar huis toe geloop. Daar was bloed aan haar klere en sy was so slap en leweloos soos ‘n verflenterde lappop, ek het nie gedink dat sy nog lewe nie.
“By die huis het hy haar op sy bed gaan neerlê en ek het iemand aangesê om ‘n ambulans te laat kom. Daarna is ek terug om na die arme Archimedes te gaan kyk, ek het verbrands baie geld in daardie twee teelballe belê. Daar was bloed aan sy horings en bloed het by sy neusgate uitgeloop, dit was al. Die bul was baie duidelik baie dood.
“Om te sê ek was redelik die duiwel in oor die skade, is om dit sag te stel. Maar Zelda was natuurlik die groter bekommernis en ek het my weer huis toe gehaas om te gaan kyk of sy die aanval oorleef het.”
“Ek’t mos gesê jy was soos al die ander ook maar agter die tert aan.” smaal Oudominee.
Izak verbleek van woede. Dit is met moeite wat hy homself bedwing om nie die dominee te lyf te gaan nie. “Luister nou mooi vir my, Prediker,” kners hy deur sy tande. “Nog een woord uit jou bek uit en ek ruk jou strot vir jou uit. Ek moes jare lank sit en luister na die stront wat jy van die preekstoel af staan en verkondig het, en buite die kerk toekyk hoe ruggraatloos jy jou mantel draai. Daardie tyd is verby, nou hou jy jou bek en bly uit my lewe uit, vir altyd en ewig, verstaan jy my mooi?”
Oudominee ruk hom op en wil Izak iets toesnou, maar hy bedink hom en storm tussen die mense deur die saal uit.
“Zelda,?” sê vra PP versigtig. “Wat het toe met haar gebeur?”
“Dit kan ek jou nie regtig sê nie,” sê Izak. “Toe ek weer by die huis kom, toe sit sy en lag en gesels asof niks ooit gebeur het nie. Nie ‘n merk op haar nie, geen wond, geen bloed, geen niks. Sy het een van Chris se hemde en ´n kortbroek wat heeltemal te groot was vir haar aangehad. Voor ek iets kon sê kom Maria daar ingestap, so opgewonde soos ‘n kind wat dink sy het Kersvader op sy slee gesien.”
Speurder sersant Hendrina het homself nou tuisgemaak aan die voete van die man met die jas. Hy sit plat op die grond en maak aantekeninge in sy notaboek.
“Dit was sy grootste begeerte, eintlik ‘n obsessie, om God van aangesig tot aangesig te ontmoet,” sê die man met die jas. “Soos Siddharta lank voor hom, wou hy weet waarom al die lyding en swaarkry nodig is. Soos die vroeë Gnostisisme, het hy op ‘n stadium tot die gevolgtrekking gekom dat die skeppergod irrasioneel, of dalk selfs mal was. Hoe anders, het hy gevra, kan ‘n wêreld geskep word waar mens teen mens en dier teen dier, en mens teen dier, so wreed en genadeloos is. In die natuur word diere lewend verslind deur ander diere, in die menslike samelewing is massamoord, aanrandings en verkragtings ‘n algemene verskynsel. Daar is net een oplossing; of die god wat die wêreld geskep het, het dit met opset so beplan, wat hom dan meer van ‘n demoon as ‘n god sou maak, of die skepping het buite beheer van sy eie skepper geraak, wat die skepper dan noodwendig nie so almagtig maak as wat al die jare aan ons voorgehou word nie. Daarom het hy geglo dat net die ware God, of die Logos, aan hom die waarheid sou kon openbaar, en daarvoor was ‘n ontmoeting tussen hulle so ‘n dringende noodsaaklikheid.”
Die pienk antie giggel senuweeagtig agter haar glas wyn. Onder die begrafnisgangers is daar weer ‘n onrustigheid. Hulle wil nie herinner word aan die oorledene nie, hulle wil nie herinner word aan hulle skuld en aandadigheid nie. Die bruilofsgaste omring die man met die jas gemoedelik en luister aandagtig terwyl hulle op die maat van die jazzmusiek in die agtergrond suggestiewe bewegings uitvoer.
“Een mal mens besing die lof van ‘n ander mal mens,” sê PP wrewelrig. “Jy was besig om te sê?” vra hy vir Izak.
“Maria het teen die deurkosyn geleun en met ‘n wynglas omhoog triomfantlik uitgeroep; ‘So, jy kan dit doen! Al my harde werk was toe nie verniet nie, jy kan dit doen!’ Dit was vir my duidelik dat sy te veel gedrink het en nie geweet het waarvan sy praat nie. Maar sy het aangehou praat terwyl sy op die twee kinders afgeloop het. ‘Mamma se misbaksel het toe ontwaak, ook net in tyd om die onskuldige maagd se lewe te red! Wat ‘n held is hy tog nie’ het sy spottend gesê.
“Hy het net daar gesit en na haar gekyk, en nie ‘n woord gesê nie. Toe sy by hom kom het sy sy gesig in haar een hand gevat en met haar gesig teen sy gesig het sy gesis; ‘Dan is dit tyd dat ons doen waarvoor ons jou, my misgewas, in die lewe gebring het! My dag van wraak en triomf het aangebreek. Nog vannag sal die teef weet wie ek is!’
“Sy het soos ‘n mal mens gelag, ‘n lag wat koue rillings oor my hele lyf laat uitslaan het. Ek het nie ‘n idee gehad waarvan sy praat nie, weet tot vandag toe steeds nie waaroor dit gegaan het nie.
“Maar hy het geweet, hy het presies geweet waarvan sy praat, en vir die eerste keer in sy lewe hardloop hy nie weg vir haar nie. Vir die eerste maal kyk hy haar reg in die oë en sê vir haar om uit sy lewe uit pad te gee. ‘Jy is niks, was dit nog altyd gewees, en jy sal ook nooit iets word nie. Jou haat vir haar het jou verteer, en van jou gewaande skoonheid het niks oorgebly nie. Jy is afstootlik,’ het hy vir haar gesê sonder om die geringste teken van emosie te toon.
“Sy was kwaad, sy was buite haarself van woede. Met ‘n gil het sy die wynglas teen die muur stukkend gegooi en op hom toegesak. Van waar dit gekom het weet nugter, maar skielik het sy ‘n mes in haar hand gehad. En ek is oortuig daarvan dat sy hom daar voor ons sou doodgemaak het. Sy was blind van woede. Hy het sy hand voor hom uitgehou, wat hy aan haar gedoen het weet ek nie, dit het gelyk of hy haar met die oop hand voor die bors stamp. Sy het soos ‘n lap deur die lug getrek en met ‘n harde slag teen die muur agter haar geval. Vir ‘n oomblik was sy geskok en uit die veld geslaan, daar het ‘n dun straaltjie bloed by haar neus afgeloop. Sy het stadig opgestaan, dit was asof sy skielik baie bang was, maar ook baie kwaad. ‘Dit was die grootste fout van jou lewe, jou vreksel,’ het sy hom toegesnou. ‘Jy sal boet, jy sal voor my kruip en smeek om genade. Jy sal wens dat my pogings om van jou ontslae te raak voor jou geboorte meer suksesvol was. Jou lewe van hel het nou eers begin ….. hoerkind!’
“Sy het by die deur uit gestorm en weer bloedstollend begin lag. Ek dink sy was toe reeds heeltemal van haar verstand af, sy het nooit weer regtig bygekom nie, al het dit vir ander gelyk asof sy niks makeer nie. Dit was ‘n vernietigende konfrontasie waaruit nie een van die twee heel kon uitstap nie, nie een sou ooit weer dieselfde wees nie,” sluit Izak sy verhaal ingedagte af.
“Die probleem met sulke ontmoetings,” gaan die man met die jas peinsend voort, “is dat dit kennis en insigte wat diep in die onderbewussyn begrawe lê, Jung se argetipes en kollektiewe ras en spesie geheue, na die oppervlak bring. En vir die mens se klein verstandjie kan hierdie konfrontasie ‘n vernietigende ondervinding wees. Of dit kan ‘n helende Damaskus ervaring word. Die tragedie is dat die normale, kerkgaande mens gewoonlik die gevolge van ‘n Damaskus ondervinding ook as geestes versteuring beskou. Ons vriend en meester het die Lig gesien. Dit is vir elkeen van ons om self te besluit of dit hom vernietig of genees het.”
Die pienk marshmallow giggel weer senuweeagtig omdat sy nie weet wat om van die betoog te maak nie. Sy vermoed dat sy iets belangriks meegedeel is en daarom sê sy dat sy ook ‘n wedergebore Christen is en dat sy weet dat die Skepper leef. Die mededeling word gevolg deur ‘n geskokte stilte waartydens die man met die jas die pienk verskynsel voor hom vir ‘n lang tyd uitdrukkingloos aankyk.
“Maar het hy haar doodgemaak?” gil Oudominee skielik weer langs Izak en PP, donderend in die doodse stilte wat deur die pienk verskynsel geskep is.
“Jy het die gawe om nooit te luister nie Dominee, en dis wat van jou so ‘n uitmuntende predikant gemaak het,” sê Izak sonder enige drif en stap nader om na die man met die jas te gaan luister. Sommige van die bruilof gaste het `n tou gevorm en dans vrolik agter die bleskop man al om die kis.
“Ons het naweke saam met hom berge toe gegaan, soms selfs vir ‘n week of meer,” sê die man met die lang jas wat nou op die vloer sit met die bottel wyn voor hom op die grond. “Dan het ons gemediteer, of sirkedanse gedans, en hy het met ons gepraat, vir ons vertel van die lewe …. en die dood.”
“Op `n keer het hy vir ons gevra; Hoe speen jy ‘n gesoute Christen van die idee van ‘n persoonlike God; die ou man met die wit baard met ‘n sambok in die een hand en ‘n donderblits in die ander; die God geskep deur die mens, vir die mens, na die beeld en gelykenis van die mens? Die God wat jy kan beskuldig van dit wat verkeerd loop in jou lewe, wat jy kan prys vir die goed in jou lewe, en by wie jy kan smeek om dinge na jou sin en wens te laat verloop soos die begeerte jou mag beetpak! En Sy antagonis, die ou duiwel, die Christen se persoonlike sondebok by uitstek wat moet pa staan vir al jou wandade. ‘n Traumatiese gedagte vir elke ware gelowige; om sonder hierdie twee getroue, skrikwekkende steunpilare deur die lewe te moet gaan.”
“En wie is die Pienk Malfa wat ons so kwistig trakteer op haar duidelik gewaande mensekennis?” vra PP geïrriteerd. “Enige mens het seker die reg om ‘n spektakel van hom of haar self te maak, maar om die dwaas in jou so luid te adverteer is effe kranksinnig sou ek dink.”
“Sy is die self aangestelde doemprofeet, siener, spiritualis of wat ook al van ‘n buurdorp. Kommunikeer glo met geeste en dien as mondstuk vir ‘gestorwe meesters’, wat dit ook al mag beteken,” sê Izak. “Sy het op ‘n kol voorspel dat die Rand der mate gaan verstewig dat dit teen tien Britse pond en vyf Dollars (VSA) sal verhandel, bid jou aan! Sy het ook voorspel dat ‘n ene Nelson die land eendag gaan regeer. Dit is ook sy wat die Polisie gaan sê het dat hulle die verkeerde man in hegtenis geneem het vir die moord op Zelda. Die teeblare het vir haar die skuldige uitgewys. Sy het vir hulle ‘n prent geteken van hoe die skuldige lyk, maar hulle het vir haar gesê sy mors hulle tyd, die tekening lyk soos ‘n kruising tussen liewe Jesus en liewe Heksie as altwee ‘n slegte dag beleef het.”
Die man met die jas onderbreek sy monoloog vir ‘n oomblik om sy dors uit die bottel te les en die pienk antie boos aan te gluur. Sersant Hendrina vat die bottel by die man met die jas en drink dorstig daaruit.
“God is lig, en die lig is in alles, het hy ons geleer. Ons is uit God en sal weer terugkeer na waar ons vandaan kom, net soos ‘n druppel water terugkeer na die rivier, en die rivier terugkeer na die see. Tyd en ruimte is ‘n illusie, die wêreld en alles wat daarin is, is ‘n illusie. Die werklikheid is baie vreemder as wat ons in ons wildste drome kan dink. Dit kan net beleef word deur dood te gaan, of deur tyd en ruimte te transendeer, en dít is die ware wedergeboorte, nie die emosionele, kwasi intellektuele, ‘me too’ verbale diarree van die moderne juigkommando’s nie. ‘Die mens se geestelike lewe,’ het hy altyd gesê, ‘is te belangrik om godsdiens-godsdiens mee te speel. Godsdiens word beoefen deur mense wat bang is dat hulle hel toe sal gaan. `n Hoër geestelike lewe word geleef deur mense wat reeds in die hel was.’ Marx se stelling dat godsdiens die opium van die volk is, was ongemaklik naby aan die kol en daarom nog nooit baie gewild by veral die Calviniste nie.”
“Jou doelwit in die lewe is om terug te keer tot die Bron van alle dinge; jy moet wakker word en huis toe gaan, maar voor jy kan wakker word moet jy eers bewus word daarvan dat jy vas aan die slaap is. Deur elke Sondag een of selfs twee maal kerk toe te gaan, is eenvoudig nie genoeg nie, dit sus die meeste mense net meer aan die slaap. Die kerk is ‘n wonderlike instelling, en dien ‘n baie belangrike doel, net soos ‘n kleuterskool ‘n belangrike funksie verrig vir kleuters se opvoeding. Dit is egter net dit: ‘n kleuterskool. Jy kan nie die res van jou lewe daar deurbring nie, al is jy hoe lief vir die juffrou. En die oorgang na laerskool en later hoërskool, en nog later Universiteit is soms meer as wat sommige studente kan hanteer.”
“Somtyds het van die ouens gedurende die uitstappies in die berge so ‘n bietjie snaaks geword, dan het hulle met God begin praat. Een of twee het selfs op ‘n slag beweer dat God met hulle gepraat het. Maar dis nie asof hulle ooit met een of ander groot boodskap terug gekom het nie, nee, hulle het meestal net gesit en huil, vir dae aanmekaar. Dan het die mense gesê hulle is mal. Een is in ‘n gestig gestop, hy was so dankbaar,” sê die man met die jas en vee die trane wat stil teen sy wange afloop, met die agterkant van sy hand af en vat ‘n lang sluk uit die wynbottel uit en gee dan weer die bottel aan die sersant wat dit gretig neem en diep daaruit drink.
“Sê my,” vra die man met die jas aan niemand in die besonder nie, ” sou ou Jakob na sy worsteling by die Jabok, en Moses met sy storie oor die vreemde bos, en Josef met sy drome en gesigte, sou hierdie pêre vandag toegelaat gewees het om vry rond te loop, en,” fluister hy saggies aan die speurder, ” dink jy hierdie klomp sentimentele idiote sou die Christus sy lewe gespaar het as hy vandag, soos toe, teen die kerk se dwaasheid gepreek het?”
Derde prediking in die bos.
Twee voete het eendag deur die veld geloop. Die veld was rof en vol skerp klippe en dorings. Die voete het baie seer gekry. Op ‘n stadium is die Groottoon Stuurboord teen ‘n klip gestamp dat die bloed so spat. Die toon was baie seer en het sy lot by die ander tone bekla.
‘Daar is geen genade in hierdie wêreld nie,’ het hy gesê. ‘Daar is niks en niemand wat vir ons omgee nie. Selfs die gode kan of wil niks vir ons doen nie. ‘n Lewe van soveel swaarkry is nie die moeite werd nie.’
‘Ons voel dieselfde aan hierdie kant,’ het die Groottoon Bakboord laat hoor. ‘Middeltoon Bakboord is as’t ware permanent prostraat soos hy bid om hulp, maar niks gebeur nie. Dis ‘n sonde soos die velle waai die laaste tyd. Dis asof die laaste dae aangebreek het. Ons sal dit nie meer lank kan uitstaan nie.’
‘Ons het al bondel-bidure probeer,’ sê Groottoon Stuurboord. ‘Stompie Stuurboord sê ons moet in die toekoms net bid as ons in ‘n Oostelike rigting beweeg, dis waar die hulp vandaan sal kom. Waarom juis Oos, weet hy self ook nie. Sê dis een of ander gevoelte wat hy het, ‘n voorbode as jy wil. Ringtoon Stuurboord was ontsteld oor die Ooste storie, mompel iets van ‘new age’ wat ek nie mooi begryp nie. Hy sê ons behoort almal te weet dat ons hulp van bo af kom. As daar gebid moet word, moet dit na bo wees. Miskien moet ons dan maar almal saam ons stemme na bo verhef, dit kan nie slegter met ons gaan as wat dit reeds gaan nie.’
‘Julle mors julle tyd,’ het Wystoon Bakboord stuurs gesê. ‘Daar is niks behalwe ons nie. Daar is geen god wat ons kan help nie, ons moet die verantwoordelikheid vir ons eie welsyn self aanvaar en kyk waar ons loop. As jy jou bloedbek loop teen ‘n klip is dit jou saak, jy is veronderstel om te kyk waar jy loop. Dit is bloot onnosel om te verwag dat iemand of iets anders klippe en dorings uit jou pad moet hou.’
Die bloed het nog geloop en die gesprek was nog aan die gang, toe die wonderwerk gebeur. Groottoon Stuurboord is gewas, hy is gesalf, en hy is verbind. Om alles te kroon is die tien tone binne ‘n beskermende skoeisel geplaas sodat die dorings hulle nie meer gesteek het, en die klippe hulle nie meer gesny het nie.
‘Ek het julle mos gesê,’ het Groottoon Stuurboord gejubel. ‘Ek het dit nooit geglo nie maar nou het ek dit self beleef en kan ek daarvan getuig. Hy het ons gehoor, hy het hom oor ons ontferm en aan ons genade betoon. Ek is aangeraak en is genees, en ons is bedek sodat ons nie weer seer sal kry nie! Daar is ‘n god van genade. Ons is nie alleen nie!’
‘En ek het hom gesien, met my eie oë het ek hom gesien,’ sê Middeltoon Bakboord opgewonde. ‘Hy het van bo gekom, soos ‘n donker skaduwee het hy neergedaal en Groottoon Stuurboord aangeraak. Ek kon sy teenwoordigheid voel, ek het amper flou geword.’
‘Nee, jy is verkeerd,’ het Wystoon Stuurboord hom in die rede geval. ‘Dit was nie ‘n donker skaduwee nie, dit was soos ‘n verblindende lig. Vir ‘n tyd lank was ek totaal verblind in sy aanskyn. Ek weet want hy was hier reg langes my, hy het my selfs aangeraak en sy aanraking was so sag soos die oggendbries, en so verfrissend soos ‘n koel bergstroom. Niks sal ooit weer dieselfde wees nie, ek het die lig gesien!’
‘En het julle gesien,’ sê Ringtoon Stuurboord, ‘ons is sy ewebeeld. Hy lyk net soos ons, behalwe dat hy slank en volmaak is en omgewe is van ‘n stralekrans wat blink van heerlikheid. Kom laat ons almal saam ‘n loflied sing. Dit is vir ons ‘n dag van groot blydskap!’
Uit die donkerte het Stompie Bakboord driftig gekerm; ‘jy noem dit genade? Ek is besig om in my eie bloed te stik, en jy noem dit genade! Hierdie vervloekte bedekking van genade is besig om my skuins oor Ringtoon hier neffens my te druk en dit skaaf my dat ek byna geen vel meer aan my lyf het nie. Hy haat ons en hy gaan ons nog almal uitmoor!’
‘Hy is reg,’ kreun Ringtoon Bakboord saggies. ‘Stompie se bloed is besig om my te versmoor. Geen toon kan die soort behandeling as genade beskou nie. En buitendien is dit nou permanent so donker soos die nag, en bedompig, ek het al begin dink Groottoon Bakboord is dood en besig om te ontbind na die stamp so ruik dit hier!’
‘Julle babbel soos ‘n klomp ouvrouens wat nie weet waarvan hulle praat nie,’ verbreek Middeltoon Stuurboord sy swye. Hy is bekend as die denker onder hulle, sommige dink selfs hy is effens van lotjie getik maar almal luister wel aandagtig as hy die dag iets op die hart het. ‘In my meditasies het ek dit reeds gesien: alles is een, en die een is alles. ‘n Toon is maar ‘n klein deeltjie van die geheel. Wat ons beleef het is ‘n deel van die geheel wat ‘n ander funksie as ons het, wat gekom het om ons te help omdat ons beproewing ook deur die res van die geheel beleef is en dus die werking daarvan beïnvloed het. Ons is nie spesiaal nie, ons het geen genade ontvang nie, die sisteem het na homself omgesien en die irritasie wat sy werking belemmer het, verwyder sodat hy met sy lewe kan aangaan. Daar is geen god nie ….. daar is net god.’
Chris en sy pa loop by die saal uit en vind PP waar hy op die trappe voor die gebou sit.
“En toe jy terug kom, toe is jy skielik een of ander heilige, of die duiwel self,” sê PP sonder om op te kyk.
Chris draai sy rug op hom en loop terug die saal in. Hy wil terug na die kis, hy wil weet wat aan die gang is. Sy aandag word egter getrek deur die meisie met die rooi broekie en die swart rok wat kaalvoet met die bruid dans. Die twee dans styf teen mekaar en soen mekaar openlik en met oorgawe. Hy gaan staan eenkant om die ongewone gesig dop te hou.
“Los die kind nou uit,” sê Izak geïrriteerd aan PP. “Jy kan tog nie stry nie, daar was iets anders aan hom toe hy terug gekom het, iets half onbegryplik. Hy was nog net so stil soos altyd, maar dit was ‘n ander soort stilte, meer rustig maar ook half onheilspellend. En miskien was dit nog altyd jou probleem: dat jy hom nie haat nie, maar dat jy bang is vir hom.”
“Waarom sal ek nou bang wees vir ‘n kind, en nog ‘n gebreklike, dom kind daarby?”
“Miskien,” sê Izak, “omdat jy geweet het dat hy geweet het van jou en sy ma Maria?”
Vir ‘n lang tyd sit PP stil voor hom en uitstaar. “Dan het jy al die tyd geweet van my en …?”
“Wie het nie daarvan geweet nie? Wie in hierdie dorp weet nie van ou Benjamin se bruin kind wat hy by een van die bediendes gehad het nie? En tog is hy verkies tot hoof ouderling in jou plek. En almal het geweet, of het vermoed wat die ou vreksel met sy eie dogters aanvang, en niemand het `n vinger verroer om die kinders te help nie. Ons samelewing is `n siek samelewing.”
“En jy sê niks!” roep PP geskok uit. “My god man, dit was tog jou vrou!”
“Sy was dit, en jy is my broer. Ek het gehoop dat jy vir jouself sou uitvind wie sy werklik was. Buitendien was jy nie die enigste ou waarmee sy haarself vermaak het nie, maar dit het jy ook geweet al wou jy dit nie aan jouself erken nie. Jy sien, eintlik het ek jou jammer gekry. Jy het jou soos ‘n dwaas gedra en die mense het agteraf vir die hoofouderling gelag. En toe sy moeg word vir jou, daardie self-aktualiseerder by uitstek soos jy haar flus genoem het, het sy met jou gemaak soos sy later met my gemaak het…”
“Die glasie wyn die dag in die hotelkamer,” voltooi PP die sin vir hom. “Ek het dit nooit verwag of vermoed nie. Die een oomblik was sy nog vol passie en hartstog, raak sy stadig en sensueel van al haar klere ontslae, streel sy uitlokkend oor al die intiemste plekke oor haar lyf, en dan bring sy poedelnaak die glasie wyn voor die “hoofgereg” bedien sou word!”
“Sy het geen gewete nie, sy het ook geen genade met enige iets of iemand wat in haar pad staan nie,” sê Izak afgetrokke. “Jy sien, as jy jou Maslow beter geken en verstaan het, sou jy geweet het dat selfsug gevoed word deur gebreksbehoeftes en niks te doen het met self-aktualiseringsbehoeftes nie. Jy maak dieselfde fout as daardie Professor wat in haar intreerede as dekaan so te velde getrek het teen die vloek van die huidige samelewing, wat volgens haar geleerde opinie die self-aktualiseerders is. Skiet sy haarself in haar geleerde dinges as sy voort borduur op die “Ek-teks” van waar hierdie self-aktualiseerders dan sou opereer. Sou sy Maslow mooi lees sal sy weet dat die Ek prominent figureer by esteembehoeftes, dus ego aangedrewe al die pad, soos by ons liewe jappie geslag wat niks en niemand ontsien in hulle soektog na rykdom en mag nie, en inderdaad die vloek is van ons selfgesentreerde Westerse samelewing. Sou jy en ons Professor en daardie jappie dominee met sy gereelde rubriek in die glanstydskrif wat ook so ‘n kleintjie dood het aan selfgesentreerde “self-aktualiseerders” verder lees, sal julle sien dat die Ek, die ego, juis dit is wat die ware self-aktualiseerder reeds afgelê het. Sy lewe sentreer om hoër dinge, die self het grootliks van die toneel verdwyn. Hy soek nie mag nie, vra nie om rykdom nie, en bedink beslis nie planne van vergelding nie.”
“Wees dit dan maar soos dit moet,” sê PP. “Maar wat ek nie kan verstaan nie is dat jy die koffie gedrink het. Ek het nooit eens vermoed wat sy met die glasie wyn in die mou voer nie, maar jy, jy het presies geweet wat sy doen, en tog het jy die beker koffie by haar gevat en dit gedrink asof jy dankbaar was!”
Intussen het daar ‘n fotograaf by die kerksaal opgedaag. Die man was half uitasem. “Is dit die plek waar die bruid en die lyk in die eg verbind gaan word?” het hy aan die eerste persoon wat hy by die deur raakgeloop het gevra. Ongelukkig vir hom was die persoon die pienk vet vrou in die hippie drag wat toe reeds erg aangeklam was. Sy het hom met ‘n “Fok jou” inderhaas van haar af laat wegstorm die saal in.
Binne het die musiek opgehou speel en die kaalvoet meisie het by die bruidspaar gaan sit en gesels. Sy was opgewek en was besig om vir hulle van ‘n partytjie te vertel. Dit was in ‘n restaurant waar daar ook baie ander mense was. Sy het ook onthou dat daar baie gedrink is.
Speurder sersant Hendrina het van mens tot mens deur die saal geloop met `n bottel wyn in die hand. Hy het elkeen se naam en telefoon nommer gevra en dit in sy notaboek aangeteken. Hy het met die bruid gedans en met haar gesimpatiseer oor die dood van haar bruidegom. Hy het nog meer gedrink en met die bruidegom gedans en hom met `n soen vol op die mond geluk gewens met die voortreflike begrafnis. Speurder sersant Hendrina was nie meer nugter nie.
Na Sy opstanding uit die dood en Sy verskyning aan Sy dissipels, het die Christus aan hulle die mag gegee om siekes gesond te maak, om blindes te laat sien en om ander wondertekens te kan doen. Hierna is die Christus in die hemel opgeneem en sit Hy aan die regterhand van God, van waar hy weer eendag, na die laaste geveg tussen die Goeie en die Bose by Armageddon, na die aarde sal terugkeer om te oordeel oor die wat lewe en ook oor die wat reeds dood is, en om te heers oor die nuwe aarde vir ewig en vir altyd.
Nadat Isis weer al die stukke van Osiris bymekaar gemaak het, het sy hulle aanmekaar gesit. Sy het die lyk gebalsem en dit gaan versteek op ‘n plek waar net sy van weet sodat Set dit nie weer sou vind nie. Hierna het die gees van Osiris na die doderyk afgedaal waar hy oor die siele van die dooies regeer tot die dag van die groot geveg wanneer Horus die bose Set sal doodmaak. Op daardie dag sal Osiris weer na die aarde terugkeer om vir ewig en vir altyd oor die mens te kom regeer.
Net toe ek totaal moed opgegee het met die nikswerd van ‘n misbaksel, toe slaan hy die bul met kragte waarvan selfs die Grootmoeder nog maar net kon droom! Hy storm op die bul af, lig sy hand op en die bul slaan in sy vier spore neer, so asof dit die maklikste en natuurlikste ding op aarde is! En Zelda, sy was vol bloed en leweloos, geen asemhaling en geen teken van ‘n pols nie. Maar toe ons in die kamer kom waar hy haar gaan neerlê het, toe is sy springlewendig, geen wonde, geen kneusplek en geen teken van bloed nie! En dit is wat my so woedend gemaak het. Hy kon kragte loslaat wat kon heel of wat kon vernietig en hy het dit geweet, anders sou hy dit nie so moeiteloos en sonder inspanning gedoen het nie. Maar vir my sê hy niks, hou hom onnosel, so bot soos die bul wat hy asof terloops platgeslaan het.
Miskien was hy nog altyd meer dier as mens, iets wat die ou spul Grootmoeders geweet het en waarom hulle van hom ontslae wou raak.
Maar ek het my wraak gesweer en hy sou nie wegkom deur hom dom te hou nie. Maar toe ek hom konfronteer, toe raak die mannetjie sommer rammetjie uitnek. Jy en jou my asof ek sy maat is, sê my sleg, beledig my reg voor sy Pa en daardie teef van ‘n Zelda. Noem my ‘n hoer en ‘n slet. Sê ek is ‘n nikswerd teef. Na alles wat ek vir hom gedoen het!
Ek was woedend, ek wou die bliksem vermoor, en sou dit ook gedoen het. Die mes was teen sy keel, ek kon die bloed al sien spuit uit sy slagaar, oor sy liewe slet van ‘n Zelda. En toe slaan hy my soos hy die bul geslaan het, sy gesig so uitdrukkingloos soos dié van ‘n moroon. Daardie krag! Die absolute beheer. ‘n Meester van die kuns. Goddelik!
Hy het geen greintjie respek vir my nie. Hy haat my soos ek wou hê dat hy die Grootmoeder sou haat.
As dit is hoe hy dit wil doen, dan is dit die einde van die pad vir hom. Ek laat nie met my mors nie. In ‘n direkte konfrontasie sal ek duidelik nie teen hom opgewasse wees nie. Swakkeling wat hy is, het hy my nie dood gemaak soos hy die bul dood gemaak het nie, en diè kon hy tog beslis gedoen het. Dit was ‘n fout, ‘n fatale fout. Hy sal vrek! Daar is meer as een manier om ‘n idioot dood te maak.
Posted in Louwie | Tagged Chris | 2 Kommentaar	2 Responses
op Julie 20, 2013 at 10:04 nm brieweuitdievreemde
“Kyk na die verlede: dit wat geleer is en dit wat lekker was, die oorwinnings en die swaarkry, neem dit alles waar, seën dit en laat dit gaan. Dit is verby.” Dit is toevallig ‘n tema waarmee ek myself op die oomblik desmoers sukkel.
Jy ken Joseph Campbell se werk, Louwie? Ek vra nav die mites en dinge wat jy aanhaal.
Ek het baie lanklaas iets van hom gelees, maar onthou dat ek baie gehou het van Myths to Live By.
op Julie 24, 2013 at 8:48 vm Louwie
Dalene, meditasie kan jou help om die dinge wat verby is te laat gaan. Gaan besoek `n retreatsentrum in jou omgewing vir `n naweek (of as jou kerk van die verligte soort is, vra die priester/predikant/leeraar/rabi om jou te help). dit doen die gees goed om die stoeigeveg te laat staan en soms stil te raak. Joh sal jou hier meer raad kan gee.
Ek het Joseph Campbell gou gaan Google. Vreemd dat ek nooit met die perd paaie gekruis het nie! Klink baie interessant. Is moontlik omdat ek nog altyd meer belangstel in die ontwikkeling sielkunde en Ken Wilber en Maslow intens bestudeer het.
Gaan beslis campbell se Myths to live by aanskaf.
WordPress.com	Inloerders	170,627 Eintlik is die lewe te min om van te lewe, ...