Versindaba » Blog Archive Die alfabet volgens Ron Silliman : Versindaba
Tuesday, November 24th, 2009 | Nuuswekkers. Louis.
3 Kommentare op "Die alfabet volgens Ron Silliman"
November 24th, 2009 at 05:28
My probleme met die axis wat hierbo beskryf word: Is alle poësie wat van sogenaamde "werklikheidsinsidente" gebruik maak as afspringplek potensieel noodwendig minder hermeties as poësie wat van talige eksperimentasie gebruik maak as wegsrpringplek? In poësie wat van verhalende aspekte gebruik maak kan jy net sulke ingrypende eksperimentasie kry as in talige eksperimentasie, selfs meer, en wel betreffende: assosiasie van verbeelding, visionêre postulasies, metaforiese spel, geimpliseerde rasionele betekenisontplooiings, en dies meer.
Wat ek wil sê is: Is Lucebert werklik meer hermeties as Anne Carson? Aikona!!! Dan verstaan jy nog nie Anne Carson nie. Hoegenaamd nie. Maar volgens bogenoemde postulasie, sou sy wel minder hermeties wees.
Talige eksperimentasie val net so dikwels vas in die minutiae van gegewe geluide maak of skommel, as wat 'n anekdotiese benaderinmg soms kan vasval in die minutiae van gegewe eenhede van waarneembare ervaring. Die geheim vir albei benaderings is om daardie gegewens te OORSKREI, te skommel op 'n wyse wat die gegewe ondermyn.
En myns insiens kan jy dit ewe goed doen met talige eksperimentasie as met die eenhede van verhaling. En liefs met 'n kombinasie van die twee.
Is Milosz die Nobelpryswenner, of Miroslav Holub, wat albei amper uitsluitlik fokus op 'n verbeeldingspel NIE op 'n talige spel nie, (so ook Szymborska, hoor!) dan minder eksperimenteel en hermeties as Celan? Kan nie wees nie! Ek sou sê hulle is so in gelyke mate.
Trouens ek sou so ver gaan om te sê Anne Carson is wesenlik een van die huidige tyd se MEES hermetiese digters. En die kategoriee wat sy skommel, is die kategoriee van waarneming en ervaringsprikkels en historiese VERHALING, NIE die eenhede van taal nie.
As bogenoemde axis waar was, sou dit beteken dat ook in die filosofie die groot innoveerder van Westerse denker nie Nietsche sou wees nie, maar die een of ander taallaboratoruimtegnikus, nie waar nie?
En KOM NOU, WIL EK Sê, kom tog nou … Dis kennelik nie die geval nie.
November 24th, 2009 at 08:24
Ek vermoed dat jy jou vinger hier op die knoop van die tou het, Charl-Pierre. En dit gaan oor die deurmekaarloop van terminologie. 'n Gedig is immers 'n taalkunswerk en soos ons almal weet, bestaan taal uit kognitiewe, emotiewe, analitiese, asook logiese komponente wat gesamentlik die toon van 'n gedig bepaal. Maar, let wel: hulle is nie altyd in gelyke maat teenwordig in 'n vers nie. Die verwarring tree egter in wanneer daar met die begrip "hermeties" soms na taalverwringing (of -ontginning)verwys word en dan weer na die toeganklikheidsvermoë van die vers. En soos jy tereg opmerk, oortree dit alle grense; 'n "anekdotiese" of verhalende vers kan hermeties wees, al dan nie. So ook enige ander digstyl. Verdermeer, uit 'n bepaalde oogpunt kan gesê word dat ALLE poësie hermeties van aard is aangesien dit 'n taalkonstruksie is wat die "dramatisering" van die taal as oogmerk het ten einde dit binne konteks van die vers met betekenis en/of suggestie te laai. Die graad van "verwringing" of ontginning wissel egter van gedig tot gedig.'n Vers soos Silliman se aangehaalde gedig hierbo ontgin myns insiens nié die hermetika van taal nie en is derhalwe nié 'n gedig nie. Net so sal 'n gedig wat uit en uit op taalverwringing gebaseer is sonder om die kognitiewe (en logiese) komponente van taal in ag te neem, waarskynlik 'n gebrabbel of dwaalvers wees. (Soos dit die geval was met Dada.) Myns insiens is al hierdie terminologieë nié wedersyds uitsluitend nie. ('n Vers kán immers sowel verhalend as hermeties wees …)Net soos krieket sowel die kolf as die bal benodig, het die poësie sy taalbasis (maak nie saak of dit in "praatritmes" of "retoriese" ritmes is nie), én sy assosiatiewe basis nodig. Weereens, die kwessie van konteks en resonansie; maak nie saak of dit verhalend, liries, satiries, betogend of wat ook al is nie. Sjoe, meteens besef ek dat ek pas teen die óú opvatting van "vorm" en "inhoud" gestuit het. En die verstrengeldheid daarvan. Of in Farmer Brown se woorde: "Jou verse LEES so lekker, want hulle KLINK so lekker." 🙂 'n Verhaal vrá immers om vertél te word; en dié vertelling kan volgens praatritme óf retoriese ritme wees. Maar indien dit nie resoneer nie (soos Silliman se gedig hierbo) is dit geen gedig nie. Net so kan prosa wél resoneer en dan word daar dikwels na "poëtiese prosa" verwys wat ook as gedig gekonstrueer kan word. Soos jy immers reeds met sukses in 'n vorige blog aangedui het. Is dit nie dalk tog maar net die verskillende gesigte van dieselfde ding nie, Charl-Pierre? Of wat praat ek alles?
November 24th, 2009 at 14:12
Louis, jou uiteensetting is in die kol. Ek het nie geweet dat die woord "hermeties" OOK kan verwys na hermetika en taalkonstruksie nie. (Nou ja, mens is nooit te jonk om nie te kan begin leer nie …)