Haïti (Frans: Haïti, [a.iti]; Haïtiaanse Kreools: Ayiti, [ajiti]), amptelik die Republiek Haïti (Frans: République d'Haïti; Haïtiaanse Kreools: Repiblik Ayiti), is 'n eilandnasie met 'n oppervlakte van 27 750 vierkante kilometer en 'n bevolking van 10 847 334 (2016) wat die westelike gedeelte van Hispaniola, een van die eilande van die Groot Antille in die Karibiese See, beslaan. Dit grens in die ooste aan die Dominikaanse Republiek.
Repiblik Ayiti (Haïtiaanse Kreools)
Nasionale leuse: Liberté, égalité, fraternité (fr)
Libète, Egalite, Fratènite (Haïtiaanse Kreools)
(Afrikaans: "Vryheid, Gelykheid, Broederskap")
Inite se fòs (Haïtiaanse Kreools)
(Afrikaans: "Eenheid is krag")
Volkslied: La Dessalinienne (fr)
Desalinyèn (Haïtiaanse Kreools)
(Afrikaans: "Die Dessalinienne-lied")
Amptelike tale Frans en Haïtiaanse Kreools
27 750 km2 (143ste)
10 847 334 (85ste)
382 / km2 (32ste)
989,4 / myl2
MOI (2017) 0,498 (168ste) – laag
Gini (2012) 41,1 – baie hoog
Die landsnaam het sy oorsprong in die taal van die Taíno, die indigene bevolking van Hispaniola, en beteken "bergagtige land". Die huidige bevolking is merendeels nakomelinge van swart Afrikane. Die hoofstad en grootste stad is Port-au-Prince. Haïti is die tweede mees bevolkte land van die Karibiese gebied, net ná Kuba en nog voor die buurland Dominikaanse Republiek.
Haïti is die enigste staat in Noord- en Suid-Amerika wat by die minste ontwikkelde lande (LDC) gereken word. Naas sy onderontwikkelde ekonomie word Haïti se onstabiele politieke klimaat en veiligheidssituasie as sorgwekkend beskou. Daar het onder meer voorvalle van onluste oor hoë voedselpryse voorgekom – die plaaslike landbousektor kan nie in die land se basiese voedselbehoeftes voorsien nie sodat groot bedrae aan buitelandse valuta aan agrariese invoere bestee moet word (waaronder jaarliks sowat 800 miljoen VSA-$ vir rys). Sowat drie miljoen Haïtiane was reeds genoodsaak om 'n heenkome in die buiteland te vind.
'n Kaart van Haïti
Die Republiek Haïti beslaan die westelike derde van die Karibiese eiland Hispaniola asook 'n aantal eilande langs sy kuslyn soos die Île de la Tortue en die Île de la Gonâve. Die land bestaan hoofsaaklik uit twee lang gestrekte skiereilande wat deur die Golf van Gonâve van mekaar geskei word. Die twee skiereilande word deur 'n aantal bergreekse en valleie oorheers.
Die pad na onafhanklikheidWysig
Diktatuur en korrupsieWysig
Sowat 'n derde van die bevolking (35 persent) is kleurlinge, terwyl blankes 'n klein minderheid vorm. Ander statistieke toon afwykende proporsies met tot 95 persent swartes en vyf persent kleurlinge en blankes.
Haiti word as die armste land in die Westelike Halfrond beskou – die jaarlikse per capita-inkomste het in 2007 sowat 600 VSA-$ beloop. Sowat tagtig persent van die bevolking moet met minder as 2 VSA-$ per dag oorleef, die helfte van alle Haïtiane het selfs minder as 1 VSA-$ per dag.
Op die Verenigde Nasies se Menslike-ontwikkelingsindeks (MOI) word Haïti as die 146ste van 177 lande geranglys. Die land is tot 'n groot mate afhanklik van finansiële en tegniese steun uit die buiteland. Sowat tagtig persent van alle staatsbeleggings en veertig persent van die nasionale begroting word tans uit buitelandse bronne gefinansieer. Haïti se infrastruktuur, openbare dienste, onderwys- en gesondheidsstelsel is nog onderontwikkeld.
Geldeenheid en bruto binnelandse produkWysig
Die bruto binnelandse produk (BBP) het in 2008 tot 6,7 miljard VSA-$ gestyg (in vergelyking met 6,1 miljard VSA-$ in 2007, 5,0 miljard VSA-$ in 2006 en 4,2 miljard VSA-$ in 2005). Sowat 'n vyfde van Haïti se BBP (meer as 1 miljard VSA-$) is afkomstig van geld wat Haïtiaanse burgers uit die buiteland huis toe stuur. In 2004 het die landbousektor (waarin sestig persent van die ekonomies aktiewe bevolking werksaam is) 27 persent tot die BBP bygedra, die nywerheidsektor 17 persent en die dienstesektor 55 persent.
↑ (fr) "Artikel 4 van die Haïtiaanse Grondwet". Haiti-reference.com. Besoek op 7 Augustus 2019.
↑ (en) "After The Group Of G8, Now Come G30 Headed By Louko Desir". Haiti Observer. Besoek op 7 Augustus 2019.
↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 (en) "Haiti". Internasionale Monetêre Fonds. April 2019. Besoek op 7 Augustus 2019.
↑ (fr) "Konstitisyon Repiblik Ayiti 1987". Ufdc.ufl.edu. Besoek op 7 Augustus 2019.
↑ (en) "Hispaniola". Encyclopædia Britannica. Besoek op 7 Augustus 2019.
↑ (de) Der Fischer Weltalmanach 2009. Frankfurt am Main: Fischer Taschenbuch Verlag 2008, bl. 211
↑ (de) Der Fischer Weltalmanach 2009, bl. 211
↑ (en) "Haiti". CIA World Factbook. Central Intelligence Agency. Besoek op 7 Augustus 2019.
↑ (de) Duitse Departement van Buitelandse Sake: Haïti – Ekonomie
Wikimedia Commons bevat media in verband met Haïti.
(en) Toerisme-inligting oor Haïti op Wikivoyage
(en) "Haiti". Encyclopædia Britannica. Besoek op 7 Augustus 2019.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Haïti&oldid=2025551"
Last edited on 7 Augustus 2019, at 19:00