Verhoogde koste kniehalter boere(Foto verskaf deur die DA) Die Demokratiese Alliansie het ŉ oorsigtelike besoek afgelê aan Addo en Kirkwood in die Oos-Kaap om die omvang te bepaal van uitdagings wat deur boere in die gesig gestaar word. “Inligting is ontvang dat boere hul sitrusvrugte stort weens verhoogde koste en ander faktore, terwyl tonne vrugte aan die bome nog gepluk moet word,” sê Noko Masipa, die DA se skaduminister van gesondheid, grondhervorming en landelike ontwikkeling. “Die veranderlike boerderykoste en ander faktore wat tot die storting van onder andere sitrusvrugte lei, sluit in die koste van vervaardiging, vervoer en arbeid en die gebrek aan toegang tot die mark.” Masipa sê die lang en onnodige staking deur die werkers, onder leiding van Sanco vroeër vanjaar, het skade van ongeveer R500 miljoen aan infrastruktuur berokken en bygedra tot die huidige uitdagings. “Dorpe soos Kirkwood en Addo maak grootliks staat op die sitrusboer-ekonomie en word nou deur ŉ droewige ekonomiese vooruitsig en grootskaalse werksverliese in die gesig gestaar.” (Foto verskaf deur die DA) Ondanks dié uitdagings het die departement van landbou versuim om die situasie te takel. “Die departement is bewus van die uitdagings, maar het versuim om voorsiening te maak vir hierdie tipe ramp of toekomstige kommersiële vooruitsigte.” Boere het ook die gebrek aan marktoegang in die VSA bekla. Die VSA het in die verlede sitrus van Suid-Afrika geweier weens ŉ fungus genaamd Guignardia citricarpa. “Nou is daar ook gevalle [van dié fungus] in Kalifornië en Florida. Ná die bedryf die gaping in 2017 raakgesien het, het hulle met die departement saamgewerk en protokol-onderhandelingsdokumente voorberei. Tot dusver het die bedryf egter nog nie enige terugvoer ontvang nie.” Alhoewel die departement op hoogte gehou is wat betref die toename in die aanplant van sitrus in die land, het die departement nie sy pogings verskerp om nuwe protokol vir marktoegang af te handel nie. “Die huidige vragkoste en brandstofpryse het dit ook nie ekonomies regverdig om vrugte na die mark te vervoer nie. Boere het dus besluit om eerder die vrugte te stort. Alhoewel die koste om die vrugte te pluk, bemestingskoste, brandstofkoste en vragkoste verdubbel het, het die prys vir sitrusvrugte halveer.” Die DA benadruk sy versoek aan die regering om brandstofheffings te verminder en die las op die koste van voedselvervaardiging te verlig.