Sahpra sê nee vir Russe se Sputnik-entstofTwee entstofproewe het gewys die gebruik van dié soort entstof hou verband met verhoogde MIV-vatbaarheid onder mans. (Argieffoto: Unsplash) Die Suid-Afrikaanse Reguleringsowerheid vir Gesondheidsprodukte (Sahpra) het die gebruik van die Sputnik-entstof teen Covid-19 in Suid-Afrika afgekeur. Dr. Boitumelo Semete, hoof van Sahpra, sê ná oorlegpleging met plaaslike en internasionale wetenskaplikes en nadat alle beskikbare data oorweeg is, is besluit dat die gebruik van die Sputnik V-entstof nie in hierdie stadium goedgekeur word nie. “Sahpra is bekommerd dat die gebruik van die Sputnik V-entstof in Suid-Afrika, met ŉ hoë MIV-voorkoms, die risiko kan verhoog dat mans wat ingeënt is, MIV opdoen,” sê Semete. Die entstof is in Rusland ontwikkel en Lamar International in Suid-Afrika is die lisensiehouer wat die aansoek by Sahpra ingedien het. Die entstof maak gebruik van twee afsonderlike adenovirus-oordragbouselle. Een daarvan maak staat op adenovirus tipe 26 (Ad26) en die ander op adenovirus tipe 5 (Ad5) as die manier om die antigeen [ŉ stof wat in bepaalde omstandighede ŉ spesifieke immuunreaksie in die liggaam kan ontlok] te vervoer. Daar is egter kommer oor die veiligheid van Ad5-bousel-entstowwe in bevolkings met ŉ risiko van MIV-infeksie. Een van die uitdagings met die entstof is die teenwoordigheid van voorafbestaande Ad-spesifieke neutraliserende teenliggaampies in die algemene bevolking. Twee entstofproewe – die Step-proefneming en die Phambili-proefneming – het gewys die gebruik van dié soort entstof hou verband met verhoogde MIV-vatbaarheid onder mans. Semete sê Sahpra het die aansoekers dus gevra om data, waarin die veiligheid van die Sputnik V-entstof in gebiede met ŉ hoë voorkoms van MIV bevestig word, aan die owerheid voor te lê. “Die aansoeker kon nie voldoende aan Sahpra se versoek voldoen nie.” Semete sê die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) het tot dusver ook nie die entstof vir noodgebruik aangedui nie en die jongste bywerking van die WGO dui daarop dat die proses tydelik gestaak is. “Onlangse mediaberigte het bevestig dat daar voortgesette gesprekke tussen die WGO en die Russiese owerhede is.” Semete sê hersiene veiligheidsdata kan egter steeds by Sahpra ingedien word om die aansoek te steun. Die owerheid sê ook hy het kennis geneem van berigte dat aansoek gedoen is vir goedkeuring van die sogenaamde Sputnik Light-entstof, hoewel hy nog geen sodanige aansoek ontvang het nie. Die EFF het in Junie vanjaar tydens ŉ betoging die strate van Pretoria ingevaar en geëis dat die Sputnik V-entstof, asook die Chinese Sinovac-entstof, vir gebruik in Suid-Afrika goedgekeur word.