Boererate.com: Mediese woordeboek en gids: S
Mediese woordeboek en gids: S
S (S) <sien swael> Chemiese simbool vir swael.
SA (SA) <sien sinoatriaal>
saad (seed) <sien semen>
saccus lacrimalis (saccus lacrimalis, dacryocyst, lacrimal sac) (dakriosist, lakrimale sak, traansak) Boonste wye gedeelte van die traanbuis.
safena-aar (saphena, saphenous vein) (beenvlakaar, vlakaar) Enigeen van die twee groot, oppervlakkige are van die been.
safeneus (saphenous) (beenvlak-) M.b.t. die oppervlakkige bloedvate of senuwees van die been.
saliva (saliva, spit, spittle) (speeksel, spoeg, spuug) Kleurlose, slymerige, alkaliese vloeistof wat deur die speeksel- en slymkliere in die mond afgeskei word - bevat water, musien, organiese soute en die verteringsensiem ptialien.
sedimentasie (sedimentation) (besinking) Afsakking van 'n vastestof in ’n vloeistof.
sekresie (secretion) (afskeiding) - Die handeling van ’n klier om sekere nuttige stowwe af te skei; vrystelling van waterige, slymerige, bloederige of etterige vog.
sekresie (secretion) (afskeiding, sekreet) - Die afskeidingsproduk van 'n orgaan; die stof wat afgeskei word.
sekreteer (secrete) (afskei) - Om af te skei, meer spesifiek, om iets uit die bloed of liggaamsvog af te skei deur klierwerking.
seks (sex) (geslag) Klassifikasie as manlik of vroulik op grond van anatomiese en chromosomale eienskappe.
seks (sex) Om die geslag te bepaal.
seksuele omgang (sexual intercourse) <sien koïtus>
semen (semen, seed) <sien ook spermatosoë> (saad, saadvog) Die dik, witterige sekresie wat tydens ejakulasie deur die manlike voortplantingsorgane afgeskei word en onder andere spermatosoa bevat.
sentimeter (centimeter, cm) (cm) ’n Lengte-eenheid wat gelyk is aan een honderdste van ’n meter.
senuwee (nerve) <sien nervus>
septies (septic) <sien ook antisepties/cf asepties> (besmet) Teenwoordigheid van mikro-organismes wat bederf (verotting) bevorder.
serebraal (cerebral) M.b.t. die serebrum.
serviks (cervix) (baarmoedernek) Die gedeelte van die uterus wat in die vagina uitmond.
serviks (cervix, neck) (nek) Die liggaamsdeel wat die kop en romp verbind.
serviks (cervix, neck) (nek) Vernoude gedeelte aan die punt van ’n orgaan.
servisektomie (cervicectomy) Verwydering van die uteriene serviks.
sesium (caesium, Cs) (Cs) Metaalagtige element met ’n silwerwit kleur waarvan die radioaktiewe isotoop gebruik word vir bestraling.
sferies (spherical) (bolvormig) Met die vorm van ’n bol; wat op ’n bol betrekking het.
sikliese adenosienmonofosfaat (cyclic adenosine monophosphate, cAMP, cyclic AMP) (cAMP, sikliese AMP) 'n Verbinding wat die respons van selle teenoor hormone bemiddel.
silwer (silver, Ag) (Ag) ’n Sagte, wit edelmetaal.
sinartrose (synarthrosis, fibrous joint) (bindweefselgewrig, fibreuse gewrig, veselagtige gewrig) Onbeweeglike gewrig waar bene stewig aan mekaar geheg is deur getande nate met slegs 'n dun lagie veselagtige kraakbeen tussenin, bv die bene van die kranium.
sinergis (synergist) <sien ook agonis / cf antagonis> - 'n Orgaan, liggaamsdeel of stof wat die aktiwiteit van 'n ander orgaan, liggaamsdeel of stof versterk.
sinergis (synergist) <sien ook agonis / cf antagonis> - 'n Middel of orgaan wat samewerking met 'n ander middel of orgaan teweegbring.
sink (zinc, Zn) (Zn) - Harde, blouwit metaal.
sinoatriaal (sinoatrial, SA) (SA) Met betrekking tot die sinus venosus en die regteratrium van die hart.
sinus (sinus) 'n Liggaamsruimte of -holte wat gewoonlik gevul is met liggaamsvloeistof.
sinus (sinus) 'n Spesifieke golfvorm.
sinusitus (sinusitis) (sinusontsteking) Ontsteking van ’n sinus, veral een van die holtes in die kaak of voorkop.
sinusontsteking (sinusitis) <sien sinusitus>
sirkumfleks (circumflex, arcuate) (boogvormig) Bloedvate en senuwees wat boogvormig verloop.
sist (cyst) (ettersak) Enige sakvormige of blaasvormige struktuur wat vloeistof of halfvloeibare stof bevat.
sist (cyst) ’n Dik weerstandbiedende wand wat ’n struktuur omhul.
sitosien (cytosine) <sien ook pirimidien; purien; timien; urasiel> - Een van die pirimidienbasisse wat deel uitmaak van RNA en DNA.
skandeerelektronmikroskoop (scanning electron microscope, SEM) (SEM, aftaselektronmikroskoop) - 'n Tipe elektronmikroskoop wat die oppervlak van weefsel vergroot en uitbeeld.
skapula (scapula) (bladbeen) Groot, plat, driehoekige been wat deel van die skouergordel uitmaak en agter oor die ribbes gly.
skarlakenkoors (scarlet fever) Is 'n aansteeklike siekte wat veroorsaak word deur sekere vorms van die streptokokkus-bakterie.
skelet (skeleton) (beenstelsel, beenderestelsel, geraamtestelsel) Geraamte, veral van die hele liggaam.
skildklier (thyroid gland) <sien tiroïed>
skilfers (dandruff) 'n Algemene kopveltoestand wat voorkom wanneer dooie velselle afdop, sodat wit vlokkies vorm.
skimmel (mould) <sien ook fungus> Witterige, grys swamplantjie wat op lewendige of dooie organismes groei.
skisofrenie (schizophrenia) Gesplete persoonlikheid.
skok (shock) <sien ook anafilaktiese skok; kollaps> Abnormale fisiologiese toestand a.g.v. ontoereikende bloedvloei, en dus suurstofvoorsiening, na die weefsels - ontstaan a.g.v. hewige bloeding, oordosering, persoonlike tragedie ens.
skok (shock) <sien ook anafilaktiese skok; kollaps> Kliniese beeld van die liggaam a.g.v. 'n wanverhouding tussen bloedvatkapasiteit en bloedvolume.
skouerontwrigting (shoulder dislocation) 'n Verskuiwing van die boonste gedeelte van die arm wat ontstaan as die skouer aan 'n hewige slag blootgestel word.
skraping (curage) <sien kurettering>
skurfsiekte (scab) Veroorsaak deur parasiete wat deur velkontak van een mens na 'n ander oorgedra word.
slaap (sleep) Rustoestand gekenmerk deur verminderde bewussyn, verminderde aktiwiteit van skeletspiere en verlaagde metabolisme.
slaap (temple) Plat, effens ingeduikte gedeelte aan die kant van die kop net agter die oë en bokant die ore.
slaaploosheid (insomnia) <sien ook slaaploosheid; slapeloosheid > Sukkel om te slaap.
slapeloosheid (insomnia) <sien ook slaaploosheid; insomnia > Sukkel om te slaap.
slukderm (gullet) <sien esofagus>
slymbeurs (gullet) <sien bursa>
snork (snore) Wanneer lug die sagte verhemelte laat vibreer.
sonbrand (sunburn) Die beskadiging van die vel deur sonlig.
sooibrand (heartburn) 'n Brandgevoel in die maag en/of bors.
spastiese kolon (spastic colon) <sien ook prikkelbare-dermsindroom> (PDS) Persone met 'n spastiese kolon se ingewande is buitengewoon sensitief.
spataar (variks) (varicose vein, varix) 'n Permanente, abnormale vergroting en gekronkelde toestand van 'n aar, veral aan die bene en voete.
speeksel (saliva) <sien saliva>
speekselklier (salivary gland) Wanneer jy eet vloei daar speeksel uit die speekselkliere en maak eet makliker, wanneer jy slaap omtrent niks. Die res van die tyd hou dit die mond vogtig en maak dit praat makliker. Dit bevat ook stowwe wat skadelike bakterieë in die mond vernietig.
spier (muscle) <sien musculus>
spierrumatiek (fibrosis) Rumatiese toestand van die spierweefsel.
spierverrekking (sprain) 'n Spier kan verrek word as hy abnormaal gerek word.
spirometer ’n Toestel waarmee gemeet word hoeveel lug iemand se longe bevat.
spondilitis (spondylitis) (werwelontsteking) Inflammasie van een of meer werwels.
sproei (thrush) 'n Soort monduitslag, veral by kinders.
spysvertering (digestion) <sien digestie>
stapes (stapes, stirrup) <sien ook inkus; malleus; timpanum> (stiebeuel) - Die stiebeuelvormige gehoorbeentjie in die middeloor wat met sy voetstuk teen die ovale venster en sy kop teen die inkus geleë is.
steriel (sterile, barren) <cf fertiel> (onvrugbaar) Nie in staat om 'n nageslag voort te bring nie.
sterilisasie (sterilisation) Tegniek waardeur mikro-organismes vernietig word deur gebruik te maak van hitte, water, chemikalieë of gasse.
sterilisasie (sterilisation) Proses waardeur 'n individu onvrugbaar gemaak word.
sternum (sternum, chest bone) (borsbeen) Lang, plat been aan die voorkant van die borskas - bestaan uit 'n vergroeide boonste manubrium, middelste liggaam (gladiolus) en onderste xifoïedbeen.
stikstof (nitrogen, N) (N) 'n Kleurlose, reuklose, smaaklose gas wat ongeveer 80% van die gas in die atmosfeer uitmaak.
stres (stress, tension) (spanning) Enige emosionele, fisiese, sosiale, ekonomiese of ander faktor wat neig om die liggaamshomeostase te versteur.
stres (stress, tension) (spanning) Die gevolg van die inwerking van 'n stressor.
stuipe (seizure, convulsion) <sien ook konvulsie> 'n Skielike toeval; plotselinge sametrekking van die spiere wat dikwels met bewusteloosheid gepaard gaan - kom veral voor by klein kinders.
succus entericus (succus entericus, intestinal juice) (dermsap) Helder, betreklik slymerige, alkaliese afskeiding van die dunderm wat verteringsensieme bevat.
succus pancreaticus (succus pancreaticus, pancreatic juice) (pankreassap) Helder, waterige, alkaliese vloeistof wat ensieme bevat en afgeskei word wanneer voedsel die duodenum binnekom.
suikersiekte (diabetes mellitus) <sien diabetes mellitus>
supinasie (supination) <cf pronasie 1ste inskrywing> Die draaiing van die voorarm sodat die handpalm na vore en opwaarts wys.
supinasie (supination) <cf pronasie 2de inskrywing> (agteroorkanteling) - Die posisie waar op die rug gelê word, gesigkant na bo.
suur (acid) <cf alkali> Enige stof wat waterstofione (protone) afgee.
suur (acid) <cf alkali> 'n Vloeistof met 'n pH van minder as 7.
suur (acid) <cf alkalies> Een van die vier basiese smake, nl sout, suur, soet en bitter; eienskap van 'n vloeistof met 'n pH van minder as 7.
suurstof (oxygen, O) (O) Die kleurlose smaaklose reuklose gas wat lewe onderhou - een van die hoofbestanddele van organiese verbindings in die natuur.
swaminfeksie (fungal infections) Word veroorsaak deur mikroskopiese klein swamme.
swael (sulphur, sulfur, S) (S, swawel) 'n Niemetaalagtige, smaaklose, reuklose chemiese stof wat algemeen in vulkaniese areas aangetref word.
swanger (pregnant) 'n Baba verwag.
swangerskapsgeinduseerde hipertensie (pregnancy induced hypertension) <sien ook pre-eklampsie> 'n Toestand wat voorkom in swangerskap wat gepaard gaan met ´n verhoogde bloedruk, edeem en/of proteiene in die uriene.
sweer (sore) Etterende wond.
sweet (sweat) <sien perspirasie>
sweet (perspire) <sien perspireer>