Ek was op ‘n dag verby kwaad vir my skoolhoof. Onregverdigheid het my nog nooit aangestaan nie en sy onregverdigheid het alle perke van redelikheid oorskrei. So laat ek eers die storie vertel.
Die rugby nuwelinge se hare is vir hulle afgeskeer. Dan stap hulle met sulke spierwit koppe by die oefenkamp aan op die eerste dag.
So is ons Potchefstroom toe. Die eerste dag kom die hokkiemeisies by die veld aan, trots op die ooghare van die nuwelinge wat gewaai het. Vertel vir my die rugbyseuns wat in die Kaap gaan toer het, se hare het ook gewaai. Die netbalmeisies is ook trots op hulle dade. Word vir my seuns vertel.
Ek is kwaad. My hokkieseuns het vir my geluister, geen haar het gewaai nie. Ek bel die hoof, laat weet die hare het wel gewaai. Hy beloof straf soos niks as die skool begin. En ek verplig my seuns om nie ook te ontgroen nie.
Die eerste dag terug by die skool, staan die leerders met hulle afhare by opening buite. Die son blink op hulle pankoppe. En geen haan kraai nie. Ek wag. Dit is onmoontlik om dit mis te kyk, hulle sit soos bandiete in die saal. Kaalkop geskeer. Koppies nie meer so wit nie, die son het hulle gelooi. Die tweede dag gaan ook verby. So gaan die week verby. Geen straf nie.
Ek gaan vra, hy sê hulle gaan nog gestraf word. Soos wat mens maak as ‘n klikkiebek nuus aandra. Niks gaan daarvan kom nie.
My opdrag was wel ongewoon. Elke nuweling in die span het ‘n keuse of hy sy hare gaan laat waai of nie. Enigste voorwaarde is dat hulle dit self moet doen. Die woord ‘ontgroen’ mag op geen manier by die saak betrek word nie. Niemand van die span mag hulle hare vir hulle skeer nie. Eie besluit. Geen vinger mag na ‘n ontgroen kan wys nie.
Ek staan ook op en stap van die verhoog af. Saam met my seuns wat gehoorsaam was. Hier sal nie vandag gestraf word nie. Hy moet verby my kom om my seuns te straf. Hy roep terug “Mevrou van Staden” en ek ignoreer hom soos ‘n stopstraat. [Waar kom dit vandaan? Ek stop by elke liewe een]. Hulle gaan my seuns nie sonder my spreek nie.
Wel, dit het. Ek het nie, soos wanneer ek voel dat ek onregverdig behandel word nie, aan die tjank gegaan van kwaadgeit nie. Ek was so koel soos die spreekwoordelike komkommer.
Ek maak nie eers voor die deur seker dat hulle self geskeer het nie. Ek en die groep seuns was reeds vier jaar lank ‘n span. Hulle sou nie vir my lieg nie.
Die seuns is nie ontgroen nie. Dit was elkeen se besluit. So word die seuns ingeroep, een vir een. Met my en die kaptein wat binne moet staan. Niemand word uitgelaat om die boodskap oor te dra nie. Want sien, ons hoef nie te gaan waarsku om saam te lieg nie.
Een vir een word gevra wie sy hare geskeer het. En een vir een sê hulle hulle ma, pa of hulle self. Niemand het gaan betaal vir die maklike snit nie.
As meneer die ander gestraf het soos jy beloof het, was daar nie vandag seuns om te verneder voor die hele saal nie.
Hulle het geluister, ons het na die tyd opgetree toe niks gebeur nie. En toe word hulle verneder. Ek soek bloed.
Die hele liewe naweek het ek aan die brief geskryf. Oor en oor begin. Weer en weer geredigeer. Tot al my punte netjies gestel is. Oor onregverdigheid, onnodige vernedering, die hokkieseuns suip elke keer aan die agterste speen. Want in die skool word die rugbyseuns verafgod.
Maandag kan ek nie wag om dit vir haar te gaan gee nie, net na saal staan ek voor haar deur. Sy gaan die hokkieseuns se saak vir hulle baklei.
Sy wil nie die brief vat nie, sê vir my ek het my saak nou goed deurdink, genoeg daaroor getob. Ek moet dit opskeur en weggooi.
Nou kyk, ek het groen oë. En hulle spat vonke wanneer ek baie kwaad is. Die keer was ek baie, baie kwaad.
As sy nie die brief vir die hoof gaan gee nie, doen ek dit myself. Soos wat ek klas toe stap, het ek egter besef dat sy reg is. Hierdie saak gaan nie gewen kan word nie. Ek gaan elke keer ongelukkig uit die skermutseling stap. Want die rugbyseuns en die ander spanne gaan nie gestraf word nie.
Ek het verlede Vrydag vir die eerste keer sedert daardie dag weer so aangevat gevoel dat ek my hart moes uitskryf. Toe skryf ek op hierdie aanlyndagboek. Om die kwaad uit te praat. Dit sou agter slot en grendel met ‘n wagwoord wees. Soos die brief wat ek nooit vir die skoolhoof gaan gee het nie.
Ek trek nie my emosies of gevoelens terug nie. Dit het my die hele naweek gevat om oor en oor aan die stuk te skryf tot my hart die saak kon hanteer.
Ek wil sommer oor die rugby skryf wat oral so opgehemel word. Ek kom uit die mysiekkringe wat mos heeltemal aan die agterspeen suig. Ek het gesien hoe juffrouens hulleself moeg baklei.