Swivilelo leswi tisiweke hi vanhu ha unwe unwe kumbe hi mintlawa swi fanele ku tekeriwa enhlokweni. Hi ku tihlanganisa na vanhu lava khumbekaka na ku humela erivaleni eka swilo leswi swi nga nghenisa xandla swinene eka ku amukela swiyimo na swirilo swa vanhu? Phephahungu lere ri gandlisiwe no haxiva kwalomu ka malembe ya nkombo kusukela hi lembe ra 1931 kuya eka 1937, naswona ari tsariwa hi ririmi ra Xinghezi na Xitsonga. Marivate utirhile tani hi muhleri na muhumelerisi wa phepha-hungu leri kusukela loko risimekiwa, kufikela loko rita yimisiwa Kucunga u sukile a yima, a n'wayitela bya mbyana leyi lavaka ku luma munhu yi nga vukulangi, a qhavula Pakanisa, kutani va vukarhana. Endzhaku va khomanile hi mavoko va kongoma etlilasini. Zwelakhe Sisulu u sungule ntirho wa yena wa vutsari bya mahungu ku nga journalism hi 1975 loko a sungule ku tirha tani hi mudyondzi wa ntirho eka va South African Associated Newspapers. Endzhaku ka sweswo u ve mutsari wa mahungu (journalist) eThe Rand Daily Mail laha a tsala ngopfu hi timhaka ta mpfukelo wa mfumo wa vana va xikolo wa Soweto uprising hi lembe ra 1976 na swona u tirhe kwalaho ku fikela hi lembe ra 1978. A a ri muhleri wa mahungu wa phepha ra Sunday Post (South Africa) ku fikela laha a nga pfariwa nomu (ku beniwa) hi lembe ra 1980. Loko a ha tirha eSunday Post, u ve a gweviwa ku ya ejele hi ku ala ku paluxa xihlovo xa vutivi xa mahungu ya wun'wana wa vaviki va mahungu, na swona u ve murhangeri wa xitereka xa vaviki va mahungu hi lembe ra 1980 kasi xitereka lexi xi endle leswo a beniwa no siveriwa ku endla ntirho wa journalism malembe yo hlayanyana. Endzhaku ka ku va a khotsweriwe endlwini yakwe, u ve a kuma basari ya Nieman Fellow. Endzhaku ko heta fellowship hi lembe ra1985, u ve a tirhela Sowetan. Hi lembe ra 1986, u sungule nyuziphepha ya New Nation (leyi yi nga tshika ku tirha hi ti 30 Meyi 1997), loko a nga si khomiwa hi maphorisa na swona a hoxeriwa ejele handle ko tengisiwa nandzu, tani hi xiyenge xa nawu wa nkarhi wolowo wo bohetela vanhu handle ko tengisiwa, lowu a wu vuriwa emergency laha ku nga khotsiwa vanhu vanyingi swinene hi mfumo wa xihlawuhlawu eAfrika Dzonga hi nkarhi wolowo. Nyuziphepha leyi a nga yi sungula, a yi fambisana swinene na nhlangano wa African National Congress, na swona eka mashead ya yona a yi ri na marito lama nge: "The media of the powerless." (Midiya ya lava va nga hava matimba). Eka nkarhi wolowo, a ku ri nyuziphepha yikulukumba ya vantima eAfrika Dzonga hi nkarhi wa kona. Endzhaku ka ku ntshunxiwa ekhotswene endzhaku ka malembe mambirhi ya ku khotsiwa handle ko tengisiwa, na la ndzhaku ka loko ANC yi pfumeleriwile, Sisulu u ve a tirha ehansi ka Nelson Mandela tani hi matsalani wa mahungu wa yena, na swona u ve mudayirektara wa swa mahungu wa African National Congress.