'Digkuns snoer ons saam' | Maroela Media
Maretha Maartens. (Foto: Verskaf.)
Maretha Maartens, die bekende skrywer van Bloemfontein, het die Afrikaanse afdeling van die derde Avbob Poësiekompetisie met haar gedig, Peperboom, gewen.
Sy is saam met 10 ander digters bekroon vir hul digkuns in al 11 van Suid-Afrika se amptelike landstale by 'n seremonie wat Donderdagaand aanlyn gestroom is. Die eerstepryswenners het elk 'n kontantprys van R10 000 ontvang, asook 'n boekbewys ter waarde van R2 500.
Avbob se jaarlikse poësiegala-aand, met die immer sprankelende Rozanne McKenzie as gasvrou, het oor die afgelope drie jaar ontwikkel tot 'n byeenkoms van en welkome hawe vir geesgenote. Dit is 'n plek waar digters en lofsangers, gesprokewoord-kunstenaars en spesiale gaste, taalliefhebbers en woordaanhangers vir 'n viering van die digkuns kan saamkom.
"Dit is 'n kunsvorm, 'n medium vir verandering, en, ten diepste, as 'n onweerlegbare waarheid: woorde op 'n bladsy het die mag om ons saam te snoer. Terwyl wêreldpandemies en oppervlakkige verskille ons verdeel, bring poësie ons terug by mekaar. Dit ontknoop en herweef ons maatskaplike weefsel," het Carl van der Riet, Avbob se bestuurshoof, gesê.
Dié nuwe aanlyn formaat van die kompetisie het 'n radikale afwyking van die gewone agenda beteken. Die regstreekse musikale nommers van vorige jare moes plek maak vir die kragtoere van plaaslike uitvoerende digters. Gesprokewoord-kunstenaars Puno Selesho, Kedibone Mphethi, Loftus Marais en Given Masilela het lewe verleen aan hul eie werk, asook gedigte vanuit Avbob se gedrukte bloemlesing. Elke uitvoering – hetsy in Afrikaans, Engels, Sotho of Zoeloe – was genuanseerd en oortuigend.
Van der Riet, Engelse redakteur Douglas Reid Skinner, en digter en dosent Liesl Jobson was die gassprekers wat gepraat het oor die meriete van poësie as deel van die rouproses en die sosiale nut en waarde daarvan.
Douglas Skinner het vanuit Londen sy dankbaarheid uitgespreek teenoor al die digters wat gehelp het om die aanlyn biblioteek te bou, asook sy redaksionele ervaring van die projek gedeel. "Dit is soos om onder 'n waterval te staan met 'n teelepel in jou hand," het hy verduidelik.
Die Amerikaanse omgewingskundige, John Muir, het geskryf dat mense nie net brood nodig het nie, maar ook skoonheid.
"In ons land wil dit gedoen wees. Maar dit is juis waar Avbob in die prentjie pas. Hul volgehoue vrygewigheid oor 'n breë spektrum van maatskaplike inisiatiewe maak 'n groot verskil in ons land. Deur die kompetisie het Avbob 'n ruimte geskep waarbinne die digkuns vir ons almal toeganklik is. En dit is die wonderwerk: Al wat ons hoef te doen, is om die deur van die poësiebiblioteek oop te maak, om ons oë en koppe oop te maak, en te lees."
Om poësie te lees, is beslis een manier om 'n digter te word. 'n Digter is 'n digter danksy ander digters – dit is waar en waarom die drie volumes van die Avbob Poësiebloemlesing so waardevol is. Volume 3* is tydens die galageleentheid bekendgestel en is, soos sy voorgangers, die resultaat van 'n jaarlikse poësiepelgrimstog wat talle Suid-Afrikaners lok om hul woorde en waarhede in hul moedertale te deel.
De Lange glo dit is deurslaggewend belangrik om Suid-Afrika se inheemse tale te bewaar. "Geskiedenis op sigself vertel nie die hele verhaal van die mens nie; die kunste vorm die ander helfte, en taal is die menslikste ding wat ons het. Dit is ook deur en deur verweef met wie ons is en waar ons is. Taal is nie net hierdie deursigtige medium wat ons gebruik om dinge te sê nie; dit is die kwas, dit is die skilderdoek. Dit skep werklikheid. Daarom is poësie 'n kragtige medium."
Van der Riet het gesels oor die belangrikheid van die jaarlikse bundels. "Ons wil hê hierdie bloemlesings moet dien as 'n historiese rekord, 'n lewende bewaarplek van en vir al ons tale. Ons wil hê hierdie volumes moet 'n stem gee aan die komplekse, merkwaardige en veelfasettige land waarin ons woon. En, uiteindelik, wil ons hê dit moet dien as die geboekstaafde bewys van ons nimmerfalende geesteskrag."
Besoek gerus Avbob se aanlyn poësieversameling, wat vryelik beskikbaar is by www.avbobpoetry.co.za. Daar wag die werk van die digters wat ons help om ons weg deur ons wêrelde te vind deur die ritmes van hul verse, die krag van hul stemme en hul eie lied.
*Volume 3 van I Wish I'd Said kan bestel word by www.naledi.online of 078 648 8616, en is beskikbaar by toonaangewende boekwinkels. Of SMS die woord "poem" na 48 423 (teen 'n standaardkoste van R1,50 per SMS) om dit per pos te ontvang, teen 'n algehele koste van R240.