Müller is korrek in sy aanvoeling dat ons nie meer 'n drieverdieping-wêreldbeeld kan handhaaf nie. In 'n nuwe verstaan sal ons egter meer van die kennende subjek moet maak, en tyd en ruimte word dan 'n funksie van die bewussyn. Ek wil Müller gelyk gee dat die panenteïsme as konstruk dalk bruikbaar en funksioneel in ons verstaan van God en die wêreld kan wees, maar ek wil dit graag fyner kwalifiseer.
Tot watter mate is die begrip panenteïsme hoegenaamd bruikbaar of selfs net rehabiliteerbaar? Al handhaaf ons nie meer die drieverdieping-wêreldbeeld nie, het ons dalk net die tussenin vloere afgebreek en sit ons nou in 'n ruim huis sonder 'n solder of kelder. Panenteïsme sal nog meer radikaal moet wees en nie net die argiteksplanne moet wysig nie. Dit gaan om 'n nuwe paradigma wat 'n tyd-ruimtelike transformasie veronderstel. Solank as wat ons die Grieks-filosofiese veronderstellings van ruimte as 'n houer (container) en tyd as objektief (Newton) handhaaf, is ook Panenteïsme gedoem. Dieselfde geld vir ontologie. Solank as wat ons die werklikheid essensieel en substansieel beskou en die dinamika van wording by ons verbygaan, sal hierdie begrip nie deug nie.
Hierdie verstaan lê ook nie net op een vlak nie - sistematiese teologie óf praktiese teologie of teologie óf wetenskap - maar in 'n epistemiese gemeenskap van teoloê én natuurwetenskaplikes wat saam tot ons werklikheidsverstaan bydra. Ek pleit dus dat teologie sal put uit wetenskaplike insigte oor die werklikheid en uiteraard ook vice versa. Waarheid wat alles verklaar, word dan eerder vervang met begrip of die poging om 'n greep op die werklikheid te kry. Ons soek nie die waarheid nie, ons probeer om saam met ander te verstaan en te deel. Dit is 'n kollektiewe, induktiewe aksie en die proses is konvergerend. Hierin kan panenteïsme 'n funksionele en versoenende rol speel. Dit bly egter 'n ontluikende onderneming wat met beskeidenheid en dialoog voortgesit moet word. Müller (2008):
Werklikheidsverstaan is onvolledig en altyd 'n proses. Eerder 'n reis as 'n bestemming. Die werklikheid is nie, maar wórd. 'n Reis waarin taligheid van kardinale belang is. Om in narratiewe taal gesê, nie net 'tot verhaal te kom' nie, maar 'tot verwondering'. Dit is 'n ontluikende, induktiewe onderneming en die belewenis van 'n misterie. Hierin speel die konstruktiewe empirisme asook die sosiaal konstruksionisme uiteraard 'n rol. Dalk dra panenteïsme tog by tot ons woordeskat (en grammatika) om as teoloê saam met natuurwetenskaplikes te groei in ons verstaan van wat dit beteken dat God in alles is, maar altyd ook meer as alles.
Ek vra bloot die vraag of die konsep van panenteïsme nie moontlik kan help om vir die mens van vandag wat met 'n integrale wêreldbeeld funksioneer, taal te voorsien om sinvol en Bybelgetrou oor God en wêreld te dink en te praat nie? (bl. 6)