PressReader - Finweek Afrikaanse Uitgawe: 2017-07-27 - Ken­ner kies: Sea Har­vest: Bil­li­ke waar­de vir vis­se­ry­groep
Ken­ner kies: Sea Har­vest: Bil­li­ke waar­de vir vis­se­ry­groep
Sea Har­vest is in ’n guns­ti­ge po­si­sie om voor­deel te trek uit ’n ver­wag­te toe­na­me in die in­ter­na­si­o­na­le vraag na vis.
Finweek Afrikaanse Uitgawe - 2017-07-27 - Inhoud - Deur Li­zel­le van Rooyen
sea Har­vest, wat in 1964 in Sal­dan­ha­baai ge­stig is, is van­dag een van die land se groot­ste en mees er­ken­de vis­se­ry­groe­pe en het van­jaar op die JSE ge­no­teer. Die on­der­ne­ming be­sit sy eie treil bo teen ver­wer­kings ge­rie­we. Hy ver­sprei be­vro­re see­kos­pro­duk­te on­der sy han­dels­mer­ke wê­reld­wyd.
Die mees­te van sy be­dry­wig­he­de is in Suid-a­fri­ka en is op die vang, ver­wer­king en be­mar­king van Kaap­se stok­vis in­ge­stel wat aan die suid­wes­te­li­ke kus van Sui­der-a­fri­ka voor­kom. Die groep het sy ge­o­gra­fie­se teen­woor­dig­heid ver­le­de jaar uit­ge­brei met die ver­kry­ging van ’n be­he­ren­de be­lang in Ma­re­ter­ram, wat in Aus­tra­lië ge­no­teer is en gar­na­le vang en be­mark. B­rims­to­ne In­ves­t­ment Cor­po­ra­ti­on be­sit ’n meer­der­heid s be­lang van 55% in Se a Ha r ves­te n dit dra by tot die groep se sterk swart be­mag­ti­ging sta­tus–wat be­lang­rik i som vis­se­ry reg­te in Suid-a­fri­ka te ver­kry.
Se a Har­vest be­dryf’ n vol­hou­ba­re vis­se­ryon­der­ne­min­ge n het die laas­te tyd be­dui­den­de ka­pi­taal­in­ves­te­ring ge­doe nom sy doel­tref­fend­heid en uit­voer­vo­lu­me te ver­groot. Ons meen dat die groep in ’n goeie po­si­sie is om voor­deel te trek uit die plaas­li­ke en in­ter­na­si­o­na­le vraag na see­kos wat wild ge­vang is.
’n Vol­hou­ba­re be­stuur­de hulp­bron
Stok­vis is ’n wit vis wat in kus­ge­bie­de in die At­lan­tie­se en Stil­le O­se­aan voor­kom. Kaap­se stok­vis ver­teen­woor­dig so­wat 29% van die in­ter­na­si­o­na­le stok­vis­voor­raad, met so­wat 50% van Suid-a­fri­ka en so­wat 50% van Na­mi­bië.
Suid-a­fri­ka se stok­vis­be­dryf word se­dert 2004 deur die Ma­ri­ne S­te­wards­hip Coun­cil (MSC) ge­ser­ti­fi­seer – ’n streng vol­hou­baarh eids­peil wat kri­te­ria in­sluit soos dat die jaar­lik­se vangs­vo­lu­me on­der ’n her­nu­ba­re drem­pel ge­hou word. Dit word met ’n jaar­lik­se her­sie­ne to­ta­le toe­ge­la­te vangs be­stuur wat op grond van we­ten­skap­li­ke rig­ly­ne toe­ge­pas word om vol­hou­baar­heid te ver­se­ker.
Suk­ses­vol­le aan­soe­kers om vis­vangreg­te kry ’n reg van 15 jaar op ’n pro­por­si­o­ne­le deel van die jaar­lik­se to­ta­le toe­ge­la­te vangs. Vis­vangreg­te word hoof­saak­lik op grond van die aan­soe­ker se trans­for­ma­sie sta­tus, ver­moë, vo­ri­ge ver­to­ning en ge­skie­de­nis van werk­skep­ping aan kom­mer­si­ë­le vis­se­ry­maat­skap­pye toe­ge­ken. Sea Har­vest het tans toe­gang tot 28% van die to­ta­le toe­ge­la­te stok­vis­vangs – wat sy sterk swart­be­ma gti­ging­sta­tus en ge­skie­de­nis van werk­skep­ping toon. Die vol­gen­de be­oor­de­ling vir die toe­wy­sing van vis­se­ry­reg­te sal in 2020 plaas­vind. Ons meen die groep is in ’n goeie po­si­sie daar­voor.
Be­dryfs­di­na­miek lei tot pre­mie­pry­se
Een van Sea Har­vest se bo­te.
In­ter­na­si­o­na­le vis­ver­bruik het ’n al­ge­he­le hoog­te­punt be­reik en die vraag na vis sal na ver­wag­ting bly styg. Dit is die ge­volg van be­vol­kings­groei, ver­an­de­ren­de eet­ge­woon­tes ten guns­te van meer pro­te­ïen ver­bruik, gro­ter ver­brui­kers keu­ses dank­sy in­ter­na­si­o­na­le han­del en toe­ne­men­de be­wust­heid van see­kos se ge­sond­heids­voor­de­le.
Ter­wyl die vraag toe­neem, was die aan­bod van vis wat wild ge­vang is eg­ter die af­ge­lo­pe drie de­ka­des be­sten­dig op so­wat 90 mil­joen ton per jaar, met 32% van die vis­bron­ne wat oor­be­nut word, ter­wyl die mees­te van die res op­ti­maal be­nut word.
Dié sterk groei in die vraag na ’n hulp­bron met be­perk­te aan­bod sal dit vir pro­du­sen­te moont­lik maak om sterk pry­se te bly be­haal. Sea Har­vest het goed ge­ves­tig­de lang­term yn­ver­hou­dings met’ n in­ter­na­si­o­na­le klan­te ba­sis e nis in ’n goeie po­si­sie om deur die prys­di­na­miek be­voor­deel te word.
Gro­ter wins­ge­wend­heid ver­wag
Se a Har­vest het die af­ge­lo­pe drie jaar be­dui­den­de ka­pi­taal­in­ves­te­ring sin wins­ge­wen­de pro­jek­te vir sy vloot en ver­vaar­di­ging s ge­rie­we ge­doen. Dit sluit die by­voe­ging van twee nu­we fa­briek v­ries trei­lers in wat die groep se ver­moë ver­groot van pro­duk­te wat ter see ge­vries word. Dié pro­duk­te is op die uit­voer­mark, hoof­saak­lik Eu­ro­pa en Aus­tra­lië, ge­mik en is wins­ge­wen­der dank­sy ho­ër pry­se in dié markte. Kaap­se stok­vis ge­niet wê­reld­wyd er­ken­ning en be­haal pry­se as ’n top­ge­hal­te­vis. Sea Har­vest voer tans so­wat 40% van sy vo­lu­me uit en het ’n tei­ken om dit tot 50% te ver­groot ter­wyl hy sy hui­di­ge deel van ver­ko­pe aan die plaas­li­ke voed­sel diens be­dryf ver­klein waar die mar­ges klei­ner is. Die oor­ska­ke­ling na uit­voer­ver­ko­pe met gro­ter mar­ges sal met gro­ter wins­ge­wend­heid ge­paard­gaan.
Groei­plat­form in Aus­tra­lië
Ma­re­ter­ram vang hoof­saak­lik gar­na­le – die ge­wild­ste see­kos in die Aus­tra­lie­se mark – aan die weskus van Aus­tra­lië. Die vis­se­ry is Msc-ge­ser­ti­fi­seer en an­ders as in Suid-a­fri­ka word Aus­tra­lie­se vis­se­ry­reg­te on­be­paald toe­ge­ken en soos ei­en­doms­reg ge­han­teer. Hy het ’n mark­aan­deel van 5% in die Aus­tra­lie­se be­dryf vir gar­na­le wat wild ge­vang is. Soos Sea Har­vest se plaas­li­ke be­dry­wig­he­de, het hys y eie voed­sel diens seg­ment waar­deur pro­duk­te wat Ma­re­ter­ram self vang, as­ook an­der in­ge­voer­de be­vro­re see­kos­pro­duk­te, op die mark ge­plaas word.
Dié ver­kry­ging maak dit vir Sea Har­vest moont­lik om sy pro­duk­aan bie­ding en ver­dien­ste te di­ver­si­fi­seer. Dit dien ook as moont­li­ke plat­form om die ge­frag­men­teer­de Aus­tra­lie­se vis­se­ry­sek­tor deur ver­de­re ver­kry­gings te kon­so­li­deer. Om­dat Aus­tra­lië na aan die groei­en­de A­sie­se markte is, is hy ’n aan­trek­li­ke mark vir be­dry­wig­he­de.
Ver­de­re sty­gings ver­wag
Sea Har­vest se on­lang­se in­ves­te­rings plaas hom in ’n po­si­sie van ver­de­re groei en gro­ter wins­ge­wend­heid. Die groep het op­win­den­de ge­leent­he­de vir or­ga­nie­se én ver­kry­ging sgroei in Suid-a­fri­ka en Aus­tra­lië en dank­sy sy sterk ba­lans­staat en er­va­re be­stuur­span sal hy hul­le kan be­nut. ■ te­rug­voer@fin­week.co.za
Li­zel­le van Rooyen is ’n me­de­ont­le­der by Ka­gi­so As­set Ma­na­ge­ment.