Om te vas: Hoekom dit goed is en wat dit nié is nie - WelstandWelstand
Tuis / 2016-gesond / Om te vas: Hoekom dit goed is en wat dit nié is nie
Eet jou gunsteling-taboekosse, word skraal en leef langer.
Dié stelling klink dalk soos 'n bemarkingsfoefie vir 'n nuwe dieetproduk of na wensdenkery, beslis hopeloos te goed om waar te wees.
Dink weer want, so waar as vet, slim bemarking en leë beloftes het niks daarmee te doen nie!
Vooruitgang in voedingswetenskap het bewys dat weeklikse vastye beteken dat mens nie elke dag op 'n dieet hoef te wees nie. Dalk wil jy dié week net Maandag en Woensdag op 'n dieet wees, terwyl jy vir die ander vyf dae lekker eet en steeds op 'n gesonde manier maerder word. Volgende week kan jy jou dieet op twee ander dae beplan, as jy so voel. Verregaande? Glad nie.
Wêreldwyd is verskillende diëte wat gereelde vastye aanbeveel, besig om groot opspraak te wek.
Selfs die Banting-koning, professor Tim Noaks self, het onlangs in 'n berig in die Lose It!-tydskrif erken dat hy soms vas. Hy beveel ook vastye aan vir diegene wat 'n hoë-vet-lae-koolhidraat-dieet volg en steeds sukkel om die hardnekkige vetjies af te skud.
Om 'n vasdieet te laat werk, beteken ook nie dat mens op jou vasdae niks moet eet nie, net dat jy jou kalorie-inname drasties moet verlaag. Maar selfs meer indrukwekkend as suksesvolle gewigsverlies, is die gesondheidsvoordele wat dié leefstyl bied.
Annchen Weidemann, spesialis-dieetkundige van Pinelands wat binnekort 'n omvattende boek oor dié onderwerp uitgee, sê dat navorsing tot dusver getoon het dat 'n vastende leefstyl die doeltreffendste en veiligste manier is om die Westerse wêreld se gesondheidsprobleme te verlig.
Iemand wat gereeld vas, het 'n baie lae risiko om degeneratiewe siektes soos Alzheimers te ontwikkel aangesien vastye breinselle beskerm. Volgens Weidemann keer gereelde vastye dat dormante kankerselle aktief raak en dit is veral in gevalle van borskanker bewys.
Gedurende 'n vastydperk vind metaboliese veranderinge soos die styging van groeihormoonvlakke plaas en selfs by mense van normale gewig lei 'n vastende leefstyl tot 'n voordelige verandering in liggaamsamestelling, d.w.s. minder vet en meer spiere.
"Dit is heeltemal ongegrond om te dink dat vas 'n mens se metabolisme stadiger maak. Dis juis die teenoorgestelde wat plaasvind," sê Weidemann.
En alhoewel mens lekker mag eet en soms taboe-plesiertjies op jou nievastende dae mag geniet, waarsku Weidemann teen ongesonde ooretery. Wees billik.
Tog hoef mense wat 'n vastende leefstyl begin volg, nie bang te wees dat hulle ewe skielik op hulle nievasdae in vrate gaan verander nie want gereelde vastye herstel die versteurde eethormoonvlakke wat in vetsugtige mense ontwikkel.
Weidemann sê ook 'n gesonde vastende leefstyl moet nie met uithongering en wanvoeding verwar word nie.
Die meeste mense kan voordeel trek uit dié leefstyl, maar daar is tog 'n paar uitsonderings. Mense wat onder meer aan eetversteurings, bipolêre steuring tipe 1 en suikersiekte ly, moet liefs van dié lewenstyl af wegbly. Swanger vroue en kinders onder 18 word by dié uitsonderingslys ingesluit, terwyl daar verdere navorsing gedoen word.
Volgens Weidemann is die enigste nadeel van 'n vastende leefstyl 'n bietjie hongerte wanneer mens met die dieet begin. "Maar gelukkig is honger nie 'n mediese noodgeval nie," sê sy tong in die kies.
Prof. Amanda Salis, van die Universiteit van Sydney se Boden Instituut vir Vetsug, Voeding, Oefening en Eetversteurings, sê navorsing het getoon dat sekere vorms van vas ons regtig kan help om gewig te verloor. Sy sê daar is veral sterk bewyse ten gunste van die sogenaamde "onderbroke vas" – om sekere dae te vas en op ander weer normaal te eet.
"Sowat 30 studies het na hierdie soorte diëte by gesonde, vetsugtige of oorgewig volwassenes gekyk. Hulle het konsekwent bevind dat indien jy jou energie-inname periodiek beperk, jy mettertyd gewig sal verloor."