Vryheid deurmekaar geklitsFoto: Free-Photos/Pixabay.com Veranderende situasies in die VSA het verskeie van die VSA se voorste denkers die pen laat opneem tydens die onlangse onafhanklikheidsviering. Dit lyk of almal snuf in die neus het dat dinge net nie meer dieselfde is nie, en dat nuwe denke nodig is. Lawrence Kudlow, wat as konserwatiewe skrywer bekend is, trek ’n noue band tussen vryheid en onafhanklikheid. Die agtergrond is dat die inwoners van die destydse 13 Amerikaanse kolonies van Brittanje, baie sleg deur hul koloniale moondheid behandel is. Dit word as ’n tirannie beskryf. Die opkomende Amerikaners het bitter min sê in hul eie sake gehad. Die gevolg was die opstel van die Deklarasie van Onafhanklikheid. Kudlow wy uit oor die beskaafdheid van die dokument, met onder meer reg om gesprek te voer, en respekvol van mekaar te verskil. Hierdie vryheid, meen Kudlow, het die ruggraat van die wêreld geword. Vryheid is dus een van die VSA se beste uitvoerprodukte. John Stossel trek die lyn ’n bietjie verder tot die ontstaan van die Amerikaanse grondwet. Een van die gevolge van onafhanklikheid en ’n grondwet is dat die Amerikaners nie net hul ekonomiese agterstand teenoor die Britte gou kon inhaal nie, maar binne ’n eeu die welvarendste nasie ter wêreld kon word. Maar terwyl Kudlow opgewonde is oor die guns wat die VSA die wêreld aangedoen het, is daar ’n ander kant van die munt – en dit is dat dinge in die VSA self aan die verander is. Patric J Buchanan skryf ’n artikel onder die titel: “Is Amerika nog ’n nasie?” Hy verwys na die aanvanklike beskouing dat die Amerikaanse nasie, waarmee hy eintlik volk bedoel, aanvanklik almal dieselfde taal gepraat het, dieselfde godsdiens aangehang het, dieselfde waardes aan ’n regeringstelsel geheg het en baie eenders was in hul gebruike en gewoontes. Buchanan stel dit dat dit lank nie meer die geval is nie. Hy wys daarop dat die elite nou graag sê dat die VSA se krag in sy diversiteit geleë is, en betwis dit. Hy laat aan die einde van sy artikel die vrae en moontlike antwoorde in die lug hang. Dit laat ’n mens oor Suid-Afrika wonder. Ook hier, met oudpres. Nelson Mandela se vergelyking van die reënboognasie, is die konsep bevorder van krag wat in diversiteit opgesluit lê. Maar tydens die Kliptown-beraad, wat juis belê is om rassespanning te verlig, haal dr. Nkosazana Zuma vir dr. Pieter Mulder, destydse leier van die Vryheidsfront Plus, oor die kole oor hy minderheidsregte bevorder. Volgens haar moet die wit mense eenvoudig deel van die meerderheid word. Nugter weet hoe sy meen dis prakties moontlik met ’n regering wat die een rasdiskriminerende wet na die ander instel wat wit mense benadeel. Nugter weet hoe sy dit versoen met pres. Zuma se herhaalde verwysing na wit mense as “white supremacists” – nogal op ’n saamtrek teen rassisme. Die lysie is baie lank. Vryheid is ’n delikate voorreg wat baie maklik skade ly as dit veral in ’n heterogene gemeenskap nie reg hanteer word nie. En namate die VSA meer heterogeen word, besef al hoe meer Amerikaanse skrywers dit, en tas vervaard rond om antwoorde te kry.