Klein Karoo Saad Bemarking 9 - Bestuur weiding
Bestuur weiding so na droogte
Wanneer hoëdrukbeweiding met geenbeweiding afgewissel word, kry grasplante die kans om te rus en is einig meer as natuurlike bemesting nodig.
Suid-Afrika beleef tans die gevolge van die ergste droogte in mense- heugenis en boere moet daarby aanpas, sê mnr. Rudi Kuschke, tegniese bestuurder: weiding, van Klein Karoo Saad Bemarking (KKSB). "Weiding het seergekry en is verniel hetsy deur die droogte of oorbeweiding. Ons hoop en vertrou die uitkoms is naby."
Maar hoe gemaak om weiding weer op die herstelpad te kry?
Natuurlike weiding wat beskadig is, moet minstens 'n hele groeiseisoen aan weiding onttrek word sodat dit genoeg tyd het om te herstel, sê Rudi.
"Die aanplant van voersorghums tydens die groeiseisoen is 'n hulpmiddel om die voervloei te oorbrug. Voersorghums groei vinnig en produseer 'n groot klomp materiaal. Dit stel die boer in staat om sy weidings te laat herstel."
Rudi sê voersorghums kan normaalweg agt tot tien weke ná aanplanting benut word. Dit benodig 'n grondtemperatuur van 16 ˚C en hoër.
Oorbeweiding van die grasplant gebeur as die plant vir te lank onderwerp word aan beweiding of ontblaring en nie genoeg tyd het om te hergroei, te herstel en reserwes op te bou nie.
Die grasplant gaan deur twee fases in die groeityd, naamlik die vegetatiewe en die reproduktiewe fase. Enige grasplant groei in die nag en fotosinteer in die dag, verduidelik Rudi.
"Fotosintese is niks anders as suikerproduksie nie. In die dag produseer die plant suikers of fotosintaat. Die plant gebruik hierdie suikers om te kan groei en dit dien ook as voedsel vir die mikro-organismes in die grond," sê hy.
Hoe groter die groen blaaroppervlakte, hoe meer fotosintaat kan die plant produseer. Wanneer die grasplant egter vir lang periodes baie kort afgewei word, raak die suikers wat die plant op 'n dag kan produseer, al hoe minder. Dit het stadiger groei en herstel tot gevolg.
Die enigste praktyk wat verseker dat weiding, droëlande en natuurlike weiding kan oorleef en verbeter, is hoëdrukbeweiding. Hoëdrukbeweiding is wanneer diere vir 'n vinnige, kort tydperk op die gras wei, waarna geenbeweiding vir 'n lang periode toegepas word sodat die grasplante weer kan herstel. Hoëdrukbeweiding het natuurlike bemesting tot gevolg.
"Geen bykomstige bemesting in die vorm van kunsmis is nodig indien dié praktyk gevolg word nie. Intense bemisting (diere wat op die weiding mis) en urinering is hier ter sprake, en dit beteken reusebesparings vir die boer," sê hy.
Die daaglikse misproduksie van 'n bees is soos volg:
■ 'n dier van 300 kg – 18 kg
■ 'n dier van 450 kg – 27 kg
■ 'n dier van 600 kg – 36 kg
Dit kom neer op die volgende hoeveelheid droë mis per jaar:
■ 'n dier van 450 kg – 1,21 ton per jaar
■ 'n dier van 600 kg – 1,58 ton per jaar
Rudi sê dit is ideaal dat die grasplant se direkte omgewing nie langer as drie dae in die groeityd bewei word nie. Daarna moet dit vir minstens ses maande rus en geen be weiding moet toegelaat word nie.
Hy beskryf die grasplant as 'n "ondergrondse plant". Dit beteken die groei vind plaas van die groeipunte af op die kroon van die grasplant. Hoëdrukbeweiding is nodig om ou materiaal plat te trap wanneer die diere dit nie gevreet het nie. Indien dit nie gedoen word nie, kan die jong, groeiende plant te min sonlig kry.
"Bemisting en urinering, of bemesting, vind dan op dieselfde tyd plaas," verduidelik Rudi. "Die hoë druk van 20 kg tot 50 kg lewende gewig per vierkante meter vreetspasie verseker hoë bemisting en urinering en dit oorkom dan oorbeweiding."
Gevolglik kry die weiding 'n kans om vir 'n minimum van ses maande (droëland) te herstel en te vernuwe voor dit weer deur die diere benut word.