Hoe helder is 'n ster? 'N planeet? 'N sterrestelsel? Wanneer sterrekundiges die vrae wil beantwoord, spreek hulle die helderheid uit deur die term "helderheid" te gebruik. Dit beskryf die helderheid van 'n voorwerp in die ruimte. Sterre en sterrestelsels gee verskillende vorms van lig af . Watter soort lig wat hulle uitstoot of uitstraal, vertel hoe energiek hulle is. As die voorwerp 'n planeet is, gee dit nie lig uit nie; dit weerspieël dit. Sterrekundiges gebruik egter ook die term "helderheid" om planetêre helderhede te bespreek.
Hoe groter hoe groter die helderheid van 'n voorwerp, hoe helderder lyk dit. 'N Voorwerp kan baie ligteloos wees in sigbare lig, x-strale, ultraviolet, infrarooi, mikrogolf, radio en gammastraling. Dit hang dikwels af van die intensiteit van die lig wat afgegee word, wat 'n funksie is van hoe energiek die voorwerp is.
Die meeste mense kan 'n baie algemene idee van 'n voorwerp se liggendheid kry deur bloot na dit te kyk. As dit helder lyk, het dit 'n hoër helderheid as as dit dowwe is. Hierdie voorkoms kan egter misleidend wees. Afstand beïnvloed ook die skynbare helderheid van 'n voorwerp. 'N Verre, maar baie energieke ster kan vir ons donkerder lyk as 'n laer-energie, maar nader een.
Sterrekundiges bepaal 'n ster se helderheid deur na die grootte en die effektiewe temperatuur daarvan te kyk. Die effektiewe temperatuur word uitgedruk in grade Kelvin, so die son is 5777 kelvins. 'N Quasar ('n verre, hiper-energetiese voorwerp in die middel van 'n massiewe sterrestelsel) kan soveel as 10 triljoen grade Kelvin wees.
Elk van hul effektiewe temperature lei tot 'n ander helderheid vir die voorwerp. Die kwasar is egter baie ver weg, en dit lyk dus dowwe.
Die helderheid wat belangrik is om te verstaan ​​wat 'n voorwerp dryf, van sterre tot kwasars, is die intrinsieke lig. Dit is 'n mate van die hoeveelheid energie wat dit eintlik in elke rigting uitstraal, ongeag waar dit in die heelal lê.
Dit is 'n manier om die prosesse binne die voorwerp te verstaan ​​wat dit helder maak.
Nog 'n manier om 'n ster se liggendheid af te lei, is om sy oënskynlike helderheid te meet (hoe dit vir die oog lyk) en vergelyk dit met sy afstand. Sterre wat verder weg is, lyk donkerder as dié wat nader aan ons is. 'N Voorwerp kan egter ook dowwe lyk, want die lig word geabsorbeer deur gas en stof wat tussen ons lê. Om 'n akkurate mate van die helderheid van 'n hemelse voorwerp te verkry, gebruik sterrekundiges gespesialiseerde instrumente, soos 'n bolometer. In sterrekunde word dit hoofsaaklik gebruik in radio-golflengtes - veral die submillimeterreeks. In die meeste gevalle is dit spesiaal afgekoelde instrumente tot een graad bo absolute nul om hulle sensitief te wees.
Luminositeit en grootte
'N Ander manier om 'n voorwerp se helderheid te verstaan ​​en te meet, is deur sy grootte. Dit is 'n nuttige ding om te weet of jy 'n sterrekyk het, aangesien dit jou help om te verstaan ​​hoe waarnemers na die helderheid van sterre ten opsigte van mekaar kan verwys. Die grootte nommer neem die lig en die afstand van die voorwerp in ag. In wese is 'n tweede grootte voorwerp ongeveer twee en 'n half keer helderder as 'n derde grootte een en twee en 'n half keer dimmer as 'n eerste grootte voorwerp.
Hoe laer die getal, hoe helderder die grootte. Die Son, byvoorbeeld, is grootte -26.7. Die ster Sirius is grootte -1.46. Dit is 70 keer ligter as die Son, maar dit lê 8,6 ligjare weg en is effens verlig. Dit is belangrik om te verstaan ​​dat 'n baie helder voorwerp op 'n groot afstand baie dowwe weens die afstand daarvan kan lyk, terwyl 'n dowwe voorwerp wat baie nader is, 'n helderder kan lyk.
Skynbare grootte is die helderheid van 'n voorwerp soos dit in die lug verskyn soos ons dit waarneem, ongeag hoe ver dit is. Die absolute grootte is werklik 'n mate van die intrinsieke helderheid van 'n voorwerp. Absolute grootte gee nie regtig 'sorg' oor afstand nie; die ster of die sterrestelsel sal steeds daardie hoeveelheid energie uitstoot, ongeag hoe ver die waarnemer is. Dit maak dit nuttiger om te verstaan ​​hoe helder en warm en groot 'n voorwerp werklik is.
In die meeste gevalle is helderheid bedoel om te bepaal hoeveel energie deur 'n voorwerp uitgestraal word in al die vorms van lig wat dit uitstraal (visueel, infrarooi, x-straal, ens.). Luminositeit is die term wat ons op alle golflengtes toepas, ongeag waar hulle op die elektromagnetiese spektrum lê. Sterrekundiges bestudeer die verskillende golflengtes van lig vanuit hemelse voorwerpe deur die inkomende lig te gebruik en 'n spektrometer of spektroskoop te gebruik om die lig in sy komponent golflengtes te "breek". Hierdie metode word "spektroskopie" genoem en dit gee 'n goeie insig in prosesse wat voorwerpe laat skyn.
Elke hemelse voorwerp is helder in spesifieke golflengtes van lig; Byvoorbeeld, neutronsterre is tipies baie helder in die x-straal- en radiobande (hoewel nie altyd nie, sommige is die helderste in gammastrale ). Hierdie voorwerpe het gesê dat hulle hoë x-straal- en radio-helderhede het. Hulle het dikwels baie lae optiese liggings.
Sterre straling in baie breë stelle golflengtes, van die sigbare tot infrarooi en ultraviolet; Sommige baie energieke sterre is ook helder in radio en x-strale. Die sentrale swart gate van sterrestelsels lê in streke wat groot hoeveelhede x-strale, gamma-strale en radiofrekwensies gee, maar kan redelik dowwe in sigbare lig lyk. Die verhitte wolke van gas en stof waar sterre gebore word, kan baie helder wees in die infrarooi en sigbare lig. Die pasgeborenes is redelik helder in die ultraviolet en sigbare lig.