Wat beteken eie kultuur? – Hartlander
Wat beteken eie kultuur?
On Desember 3, 2013 By Sebastiaan BiehlIn WAT IS DIE STORIE?
Afrikaners word dikwels daarvan beskuldig dat ons ‘n rassistiese agenda het wanneer ons sê dat ons “ons kultuur wil bewaar”. Daar word beweer dat ons eintlik bedoel “ons wil nie saam met swartmense wees nie”.
Persone soos Jonathan Jansen, rektor van die Universiteit van die Vrystaat, is tipies iemand wat alle pogings om Afrikaans as onderrigmedium te bewaar op so ‘n manier afmaak. Hier en daar mag dit wel die geval wees dat kultuur gesê en wit bedoel word, maar die meerderheid Afrikaners, so aanvaar ek, is trots op hulle kultuur en wil dit graag behou.
Gewoonlik word die vraag gevra: “Wat is Afrikaner-kultuur?”, nie uit werklike belangstelling nie, maar om elke aspek weg te redeneer en om dan by die uiteinde uit te kom dat ons almal dieselfde is en die beste gediend is met ‘n individuele, geglobaliseerde samelewing met materialistiese waardes.
Met my onlangse besoek aan verskeie Europese lande kon ek kultuur ervaar in hoogs geglobaliseerde, moderne en ook multi-kulturele samelewings.
Om kultuur as iets af te maak wat agterlik, plattelands en pre-modern is, soos stedelike joernaliste dit graag doen en wat by kultuur hoogstens aan Zoeloe-danse vir oorsese toeriste dink, vat die saak vêr mis.
Kom ek vertel van ‘n paar voorbeelde:
In Nederland was hierdie jaar op 31 April die kroning van Willem Alexander en sy vrou Maxima as die nuwe koningspaar van Nederland. Alhoewel die kroning self ‘n formele geleentheid was en net hoogwaardigheidsbekleërs in die paleis en die katedraal vir die seremonie toegelaat was, was dit ‘n Nederlandse volksfees.
Orals in die hoofstad Amsterdam en ook in ander stede oor die land heen was geboue met oranje vlae en simbole van die koningshuis versier, op die pleine het die mense, geklee in oranje of met die Nederlandse vlag op hulle gesigte geverf, bymekaargekom en op groot skerms die verrigtinge van die kroningseremonie gekyk en saamgejuig, gesing, komentaar gelewer of stemmig stil gebly toe die eed op die grondwet en die parlement afgelê is.
Dit was ‘n multi-kulturele menigte, behalwe die etniese Nederlanders ook mense van Marokkaanse afkoms of uit die Karibiese streek, waar Nederland kolonies gehad het en nog steeds vier eilande het wat met Nederland verbonde is.
Daar was natuurlik ook toeriste soos ek wat die spektakel wou meemaak, maar dit was ‘n uit en uit Nederlandse gebeurtenis en het natuurlik in Nederlands plaasgevind, nie in “internasionale” Engels nie. Dat ek een van die min nie-Nederlanders was wat dit kon verstaan danksy Afrikaans, het my ‘n bietjie nader aan die gebeure laat voel.
As ek ‘n Nederlander was, sou ek beslis hoendervleis gehad het. Selfs so, as waarnemer, het die gebeure my meegesleur. Die koning is die tydlose simbool van Nederland. Al beskik hy oor geen uitvoerende magte nie, is die kroning van ‘n koning of koningin, iets wat omtrent een keer in 30 of 40 jaar plaasvind, iets baie groter as die inhuldiging van n nuwe premier elke 4 jaar.
In Suid-Tirole is die opset heel anders as in Nederland: ‘n klein volk oftewel volksgroep van sowat 500 000 mense, eerder behoudend en godsdienstig en etnies homogeen, maar in die posisie van ‘n minderheid binne Italië en dus met ‘n sterk taal- en kultuuridentiteit.
Die kulturele belewenis van Suid-Tirole was ‘n gesellige saamkuier met ons vriende, wat ons op eg Suid-Tiroolse manier onthaal het in die rustieke opset van die “Schuetzenverein”, met bier, “Kaminwurz” (‘n soort gerookte salami), gerookte ham en Knoedel, daarby het ‘n jong man volkswysies op die trekklavier gespeel en meeste van die mense was in die Suid-Tiroolse drag geklee.
Anders as die Nederlanders met hulle uitwaartse kyk en hulle inklusiwiteit was hierdie aards, knus, tradisioneel. Suid-Tirolers is egter nie agtertangers nie, maar dit is ‘n ekonomies hoogs welvarende en dinamiese streek met ‘n hoë opleidingsvlak en geringe werkloosheid.
In Spanje het ek die voorreg gehad om die fiesta in Almeria in Andalusië by te woon. Elke stad of dorp het sy feesweek waarin die plaaslike beskermheilige gevier word, maar wat in die eerste plek ‘n viering van die streek se kultuur is.
Daar is talle musiek- en dansvertonings, mense wat in tradisionele klere rondloop en hulle Spaansheid vertoon, optogte met sierwaens en reuse en ter afsluiting ‘n prosessie van die katolieke kerk waar die beskermheilige rondgedra word, voorafgegaan deur die stad se burgermeester, biskop, hoof van die militêre eenhede ens.
Die hoogtepunt van die fiesta is egter die corida, die tradisonele bulgeveg wat vir ‘n week elke dag plaasvind. Die mense staan vir ure tou om kaartjies te kry. Ek wou dit ook een keer beleef.
Toe ek in die arena inloop kon ek nie glo hoeveel mense hierdie kultuurfees bywoon nie. Daar was selfs vroue in die Spaanse tradisionele klere. As die torreros, pikadores en dan die held, die matador inkom, gaan ‘n opwelling deur die arena wat selfs ek as nie-Spanjaard kon aanvoel en wat my hoendervleis gegee het.
Ek het vir n oomblik gewens ek was nou ‘n Spanjaard: hier word ons kultuur gevier, uniek en soos ons dit al vir eeue doen, ongeag of ander volke ‘n bulgeveg as barbaars of outyds beskou. Net ons verstaan dit, net ons voel aan wat hier gebeur.
Ek as buitestaander (en so ver ek kon sien die enigste nie-Spanjaard) is vriendelik deur die mense opgeneem, hulle het vir my die matadors se name gesê en kommentaar gelewer en hulle peuselkos en wyn uit die leersak met my gedeel. Dit was egter iets vir die Spanjaarde, m.a.w. nie vir toeriste nie. Juis omdat ek hoog opgee vir my eie kultuur kon ek met hierdie mense vereenselwig en die gevoel van hulle kultuur aanvoel.
As ek op 16 Desember op Orania is, en Geloftefees vier, met ‘n stemmige erediens, ‘n feesrede, mense in Voortrekkerklere, volkspele-vertonings, gemmerbier en koeksisters en saamkuier met piekniek in die familiekring na die tyd, dan weet ek dat ons in geen opsig moet terugstaan agter Nederlanders, Suid-Tirolers of Spanjaarde wat eie kultuur betref nie.
As kultuur net nog vir toeriste bedryf word is dit ‘n leë dop. Dit moet deur die groep en vir die groep wees en mense moet dit geniet. Dit moenie gedoen word omdat dit op mense afgedwing word nie, of uit pligsbesef of om ‘n punt te bewys nie.
In al die genoemde gevalle is dit ‘n kulturele gebeurtenis.
In al die genoemde gevalle is dit nie ‘n vertoning vir besoekers nie, soos wanneer sekere volke ter wille van toeriste wat foto’s neem en daarvoor betaal, tradisioneel aantrek en n paar danspassies uitvoer.
Dit is iets deur en vir die groep, waarby besoekers ook welkom is om dit by te woon. Kultuur is dus nie iets wat in isolasie plaasvind nie (‘n hoofbeskuldiging van diegene wat Afrikanerkultuur verafsku), maar wat wel aan ‘n volk of groep behoort, nie aan almal nie.
Die poging om ‘n “wêreldkultuur” te skep om almal te akkommodeer eindig noodwendig op die kleinste gemene deler en is in meeste gevalle eintlik ‘n veramerikanisering van kultuur: Engels as taal, denimbroek as kledingstuk, Coke en burger as kos, Hollywoodflieks as vermaak, sekularisme as wêreldbeskouing, en geld as enigste faktor wat bepaal of jy iets mag bywoon of nie.
As jy die gebeure analities uitmekaarhaal om kultuur te ontdek, dan gaan jy nie veel vind nie. Net so min soos wat jy ‘n mens kan verstaan deur ‘n lyk op te sny en dan te sê, ‘n mens is ‘n oor, ‘n hand, ‘n been ens., net so min kan kultuur verstaan of verklaar word deur n reeks “doen-dinge” en clichés wat ten beste folkloristies is: rugby en braaivleis by Afrikaners, matjieshering en oranje kleure by Nederlanders, bulgeveg en gerookte wors by Spanjaarde, Tiroolse hoed en bier by Suid-Tirolers, Zoeloedanse en pap en kaaiings by Zoeleos ens.
Die mens bestaan uit liggaam, gees en siel. ‘n Volk se kultuur is ook iets in die lyn, ‘n samespel van faktore wat eerder aangevoel as geanaliseer kan word.
Grondhervorming kan ons bevoordeel
Laat ons minder oor selfbeskikking kibbel
12 thoughts on “Wat beteken eie kultuur?”
Briljant gestel!! Ons probeer altyd om ons kultuur te definieer, maar dis die eerste keer dat ek sien iemand verduidelik dit as iets wat eerder gevoel moet word. En dis heeltemal reg!
Dis ironies dat die wereldburgers wat min liefde vir hul eie kultuur het, dikwels oor hul voete sal val om ander volke se kulture te ervaar. Dit is die groep wat hardkopping weier om konsepte soos moedertaalonderrig, selfbeskikking en volkstrots vir hul eie te aanvaar…
Al hoe mens kulturele selfmoord kan hokslaan is deur die kunste – en op hierdie terrein het Afrikaners die afgelope dekade baie grond gewen.
Op die einde van die dag kom wereldburgerskap neer op oppervlakkigheid. Mens kan mos trots Afrikaner wees en steeds ‘n groot waardering en selfs liefde vir ander kulture he.
Desember 3, 2013 at 4:46 NM	 Antwoord
Jou en Sebastiaan se stellings ding om die eerste prys mee! Kultuur sit in die weefsel.
Nasiebou in die nasiestaat, of erger, gelykmaking in die globale-staat, is die mikrobes wat daarop uit is om dié weefsel te beskadig en te vernietig!
Desember 3, 2013 at 6:06 NM	 Antwoord
Ek stem. Kultuur is baie meer subtiel as tradisionele klere en volksdanse wat op een dag ‘n jaar ten toon gestel word. Ons leef elke dag ons kultuur uit al besef ons dit nie altyd nie. Die manier hoe ons praat, hoe ons aantrek, hoe ons met ander mense en die omgewing om ons handel, ons waardes en lewensbeskouing, dit is kultuur wat tel.
Desember 3, 2013 at 7:24 NM	 Antwoord
Ek gee op die oomblik Engels by ‘n universiteit in Suid Korea. Hier was nou die dag ‘n kok van ‘n universiteit uit Australië (oorspronklik van Ierland) wat hier met die kookkuns studente kom werk het vir ‘n week, meestal blootstelling aan westerse kookkuns. Dit klink na iets so eenvoudig, maar hy se die idee wat ons in die weste het van jou eie voorgereg, hoofgereg en nagereg (jou eie bord kos) bestaan nie by Koreane nie. As mens in Korea gaan uiteet kry almal aan die tafel dieselfde gereg, en almal deel. Daar is natuurlik niks fout met enige een van die twee nie, dit is net kultureel verskillend. Kultuur gaan natuurlik oor meer as net eet, maar kulture verskil in ander opsigte ook.
Daardie kok was hier oor die tyd wat Jaco Kleynhans op Kyknet se Debat was. Daar is die perfekte voorbeeld van mense wat dink omdat jy van jou eie kultuur hou en wil uitleef jy reken jy “superieur” is aan ander. Dink Koreane hulle superieur is omdat hulle eet soos hulle eet?
Ek het ook al gehoor dat een van die baie probleme met die Europese unie is, is dat mense met verskillende kulture, ander werksetiek en benaderings tot spaar ens ens het onder andere dieselfde geldeenheid moet gebrui. Ek dink ook dat meeste spanning tussen verskillende kulture veroorsaak word omdat state kultuur en allerhande regulasies op mense wat verskil probeer afdwing.
Mense hou daarvan om met mense te assosieer en te bly wat soos hulle is, en handel te dryf met mense wat van hulle verskil oor ‘n afstand. Ek dink dat ‘n multi-kulturele wêreld ‘n goeie ding is, maar ‘n multi-kulturele politiese eenheid is nie.
Desember 4, 2013 at 5:59 AM	 Antwoord
Die nasionaal sosialisme kultuur is besig om uit te sterf – vra die Duitsers self want dis basseer op bedrog.
Nou na 60 jaar na die grootste oorlog ooit moet jy nou uithaal en wys dat jy beter oorlewingspotensiaal is as net jou wit vel – waansinnige selfaanbidding.
En ek is oortuig die Boere Afrikaners besit die vaardighede wat nodig is om die hele Afrika te oorheers. [‘ We got what it takes’] om wêreldinspirasie en leiers te wees.
Maar dan moet ons minder praat en begin doen met ons eie hande. Soos Orania.
Ons sal verseker ons vyande sommer doodLEEF.
Dit is ons kultuur van dankbare Calvinsitiese doelgerigte lewens tot eer van ‘n genadige God.
Desember 4, 2013 at 8:23 AM	 Antwoord
Jan, die admins op die blog vervang die gebruik van die woord “nazi” met “nasionaal sosialisme”. Ons verban die woord op ons blog omrede ons glad nie daaraan gekoppel wil wees nie. Gebruik asb. in die vervolg die term nasionaal sosialisme.
Desember 4, 2013 at 8:52 AM	 Antwoord
Nasionaal-sosialisme was juis nie kultuur nie, maar barbarisme. Daar is ‘n Duitse kultuur wat baie ouer is as nasionaal-sosialisme, ‘n idelogiese dwaling wat net weens buitengewoon slegte ekonomiese omstandighede so sterk veld kon wen. Dis juis een van die uitdagings vir die Duitsers om te besef dat hulle geskiedenis nie 1933 begin het nie. Die ewige assosiasie van Duitsers met nasionaal-sosialisme maak juis dat meeste Duitsers liewers wêreldburgers of Europeërs wil wees. Verder was nasionaal-sosialisme ook n anti-Christelike ideologie en belydende kerkmanne was in konsentrasiekampe.
Desember 4, 2013 at 1:10 NM	 Antwoord
Uitstekende nuus oor daai ‘N***’ -vloekwoord van Vorster.
Elders op Praag is die Wit Olifante in ons kultuur bespreek.
Ek reken dat ons twee Wit Olifante het en een Pienk Olifant.in ons kultuur vertroetel of verdra.
Die Afrikaner is ontvang en gebore uit Calvinisme en die hervorming uit die Roomse teokrasie.
Die Ingelse Elitisme kom van die ABO projek van die Bokryers: Eksklusief Wit mans elitisme by uitstek wrede gewapnede rower mentaliteit. van 1900. Maar die Afrikaner Boere het darem legitimiteit gewen met die ABO.
In reajksie op onvergelykbare barbarisme van die ingelse Elitisme het die Afrikaners na die Duitse weergawe gevlug wat nog erger was indien moontlik. Want dit was maar dieselfde poeding met ‘n ander vrot wit sous. Met die Duiste weergawe van Elitisme het ons alle legitimiteit verloor – selfs as misdaad teen die mensdom verklaar
Maar die Pienk Olifant in ons kultuur het ontstaan uit hul mentor/got Tsafendas en word hoofsaaklik gedryf deur psy-ops van die NP deur die multimedia. Tot vandag toe.
Die Afrikaanse Christen demokrasie van Verwoerd is die ware karakter in ons gene.
Desember 4, 2013 at 3:42 NM	 Antwoord
Sebastiaan, ek vind dit tog interesant dat die hoogtepunt van Nederlandse kultuur gevier word deur n ‘multi-kulturele menigte’. Hierdie menigte beskou hulself sekerlik nie slegs as Nederlands nie maar behou verseker ook gedeeltelik hul karibiese en Marrokaanse kultuur (en ander). Word die eiesoortigheid van Nederlandse kultuur as gevolg van hierdie inklusiwiteit nie tog daardeur afgewater nie?
Desember 6, 2013 at 10:53 AM	 Antwoord
Interresante stukkie Sebastiaan.
Desember 6, 2013 at 2:42 NM	 Antwoord
Dante, jy is reg dat die term Nederlander heel inklusief geword het en dat die oorspronklike kultuur daardeur afgewater word. Ek sou ‘n homogene opset verkies (soos die Suid-Tirolers), maar die feit is dat die Nederlanders al van lankal af roem op hulle inklusiwiteit en mense wat nie-etniese Nederlanders is probeer akkommodeer. In my blog word net verskeie kulturele gebeurtenisse beskryf, party inklusief, ander meer eksklusief. Dit is nie eers sedert die grootskaalse immigrasie in die laaste paar dekades dat nederland n inklusiewe en uitwaartse uitkyk het nie. Ek verkies die meer tradisionele, eksklusiewe kultuur. My punt is egter dat kultuur nie altyd eksklusief hoef te wees nie en dat groot volke soos Nederlanders, Duitsers, Franse weens hulle talle immigrante geen keuse het as om ‘n inklusiewe kultuur te bebesig. Seker het nie almal op die groot plein voor die koningspaleis uit patriotisme gekom nie, maar dalk uit nuuskierigheid of omdat daar n partytjiegees aanwesig was, maar dit is wel so dat daar ook heelwat immigrante (soms in die derde generasie) is wat met Nederland vereenselwig.
Desember 6, 2013 at 2:55 NM	 Antwoord
Ope brief aan JM wat ek raakgelees het. Geniet die humor. Wonder wat die “kultuur gaan wees oor 10jaar.
“Dear Right Honourable Excellency Julius Sello Malema the First, Commander in Chief of the Economic Freedom Fighters, Ruler of all the Beasts of the Earth and Fishes of the Seas and Conqueror of Colonialism in Africa in General and South Africa in Particular.
Anyway. Good luck, commander. If your dreams come true, we will all be living in one hell of a state.”
Desember 9, 2013 at 3:44 NM	 Antwoord