Geskryf deur Nick Dunn
Namate die koronavirus-pandemie wêreldwyd beweeg het, het stede toegesluit en mense is aangemoedig om tuis te bly. Op baie plekke is aandklokreëls ingestel.
In die lente onder die eerste Britse uitsluiting het ek talle nagwandelinge in my tuisstad Manchester onderneem. Ek was getref deur verskeie dinge. Sonder verkeer of treine het die voëlgesang die oorhand gekry in hierdie eienaardige stilte. Die lug was vars en kraakvars sonder die gewone besoedeling. Tog het die kunsmatige liggies van die stad in die nag steeds vir niemand gevlam nie.
Nou, toe Engeland 'n tweede nasionale uitsluiting begin, bly stedelike landskappe net so helder. Dit is 'n soortgelyke situasie regoor die wêreld, 'n kragtige herinnering aan die verkwistende maniere waarop ons so gewoond geraak het dat ons nie eers daaraan dink nie.
Nightingale Hospitaal Noordwes, middestad Manchester, 8 November 2020. Nick Dunn @ darkskythinking / instagram
Ligbesoedeling is 'n Groot probleem, nie net as gevolg van die onnodige energie en geld wat dit verteenwoordig. Lig is oral, 'n dikwels ongenooide byproduk van ons hedendaagse lewens, wat skyn vanaf die toestelle wat ons gebruik en deur die omgewings waarin ons woon.
Duisternis lyk intussen ongewens. Hoe het ons die punt bereik dat as 'n stedelike landskap nie met lig verblind nie, dit kommerwekkend, selfs bedreigend, moet wees?
Van donker tot lig
Sedert die Verligting is die Westerse kultuur nou verbind met idees van verligting en duisternis as verteenwoordigend van goed en kwaad. Om alles te lig, het die strewe na waarheid, reinheid, kennis en wysheid beteken. Duisternis het daarenteen gepaard gegaan met onkunde, afwyking, kwaadwilligheid en barbaarsheid.
Tussen die 16de en 18de eeu in Europa, byvoorbeeld, was veranderinge in houdings en oortuigings teenoor die nag belangrik om die persepsies van die duisternis wat deurstaan, in te stel. Transformasies in samelewings het aanleiding gegee tot nuwe geleenthede vir arbeid en ontspanning - wat, tesame met die evolusie van kunsmatige beligting en straatbeligting, die nag herskep het as 'n uitbreiding van die dag. In plaas van omhels te word, word duisternis beskou as iets wat met lig verban moet word.
Maar ander kulture het nie noodwendig hierdie siening gedeel nie. Byvoorbeeld in sy klassieke uit 1933 In Praise of Shadows, het die Japannese skrywer Jun'ichirō Tanizaki op die absurditeit van groter en groter hoeveelhede lig gewys. In plaas daarvan het hy die delikate en genuanseerde aspekte van die alledaagse lewe gevier wat vinnig verlore gegaan het toe kunsmatige beligting oorgeneem het:
Die progressiewe Westerling is vasbeslote om altyd sy lot te verbeter. Van kers tot olielamp, olielamp tot gaslig, gaslig tot elektriese lig - sy soeke na 'n helderder lig hou nooit op nie, hy ontsien geen moeite om selfs die kleinste skaduwee uit te wis nie.
In die konteks van baie stadsentrums van vandag is duisternis ongewens - gekoppel aan kriminele, immorele en sinistere gedrag. Tog onlangse navorsing deur die ingenieursfirma Arup het getoon dat sommige van hierdie probleme misplaas kan word. Verder navorsing het getoon dat stede 'n beter begrip van lig benodig om ongelykheid aan te pak. Dit kan gebruik word om die burgerlike lewe te bevorder en om stedelike ruimtes te skep wat lewendig, toeganklik en gemaklik is vir die uiteenlopende mense wat dit deel.
Intussen word waardes van lig, helderheid, netheid en samehang in stedelike landskappe wyer oorgedra na die wêreldwye ervaring van kultuur, wat 'n wêreldwye verdwyning van die naghemel.
Die koste van lig
Dit is nie 'n klein probleem nie. Wetenskaplikes verwys dit toenemend as 'n wêreldwye uitdaging. Die Internasionale Dark-Sky Association het getoon dat die vermorsing van energie en geld enorm is - net in die VSA beloop dit $ 3.3 miljard en 'n onnodige vrystelling van 21 miljoen ton koolstofdioksied elke jaar. Van groter kommer is die verwoestende gevolge oorbeligting en besoedeling deur die mens, ander spesies en die ekosisteme van die planeet.
Die sirkadiese ritmes van mense word onderbreek deur blootstelling aan kunsmatige lig in die nag, wat diegene wat op diens is, lang ure of in skofwerk laat werk. geneig tot siektes soos kanker, kardiovaskulêre siektes, diabetes, vetsug en gastro-intestinale afwykings. Brittanje se nagwerkers is nou verantwoordelik een uit nege werknemers, so dit is 'n belangrike saak.
Miljoene trekvoëls word gedisoriënteerd deur elektriese ligte, wat veroorsaak dat hulle in geboue vasval terwyl hulle migreer seeskilpaaie en kewers dat maanlig gebruik gedisoriënteerd raak.
Dit is duidelik dat ons alternatiewe nodig het - en vinnig. In plaas daarvan om beligtingsbesoedeling te verminder, is nuwe LED-tegnologieë eintlik het dit verhoog. Dit is omdat hulle uitgerol is met die klem op ekonomiese besparings in plaas van onder die loep geneem en toegepas met die nuanse waartoe hulle in staat is in terme van skikking, kleur en krag. Die verskuiwing van die klem van hoeveelheid na kwaliteit is van kardinale belang, sodat ons verskillende soorte beligting kan waardeer wat geskik is vir verskillende kontekste, soos die beligtingskema vir Moskou. Zaryadye Park, ontwerp deur die Amerikaanse ontwerpstudio Diller Scofidio + Renfro, wat bestaande ligbronne weerkaats.
Zaryadye Park, Moskou. Ekaterina Bykova / Shutterstock.com
Waardering van die duisternis
Donker lug het waarde. Dit is 'n uiters wonderlike, maar tog baie bedreigde natuurlike bate. Dit is nie verbasend dat mense die vreugde van saans loop al hoe meer herontdek nie stede of die platteland.
Ons het 'n nuwe opvatting nodig van die donker en nuwe visioene vir plekke wat ons in staat stel om weer met die naghemel kontak te maak deur meer verantwoordelike en minder omgewings skadelike beligting. Hoewel dit bedoel is as kuns, is Thierry Cohen s'n Villes éteintes (Darkened Cities) fotografiese reekse is kragtig in die manier waarop dit oordra hoe toekomstige stede kan wees met 'n meer verantwoordelike en ekologiese benadering tot stedelike verligting. Sy foto's is 'n herinnering aan ons verbintenis met die kosmos en die donker lug wat baie mis.
Onder die ingewikkelde en omstrede kwessies wat klimaatsverandering bied, is dit betrokke by die potensiaal van duisternis in ons stede is belangriker en dringender as ooit tevore. Stedelike ontwikkeling regoor die wêreld bly ongelyk en dit sal maklik wees om die probleme wat ons al met ligbesoedeling veroorsaak het, te herhaal en te verhoog. Dit is tyd dat ons die duisternis omhels.
Nick Dunn, professor in stedelike ontwerp, Lancaster Universiteit
Jy is hier: Tuis > Sosiale en Politieke > omgewing > Insekspesies wat verkies dat gewasse voorspoedig is terwyl meerderheidsdaling verlaag word