is digter, teoretikus, kritikus en romanskrywer. Haar po�sie is bekroon met die Eug�ne Marais-, Litera- en Poetry Institute of Africa-pryse en daar het al sestien bundels uit haar pen verskyn. Sy het ook drie romans gepubliseer. Lykdigte is reeds in die tweede druk en was sowel Beeld as Die Burger se boekklubboek van die kwartaal. Haar jongste bundel, Ruggespraak, verskyn in November 2002. Sy is professor in Afrikaans en Neerlandistiek aan die UK. Sy bied onder meer 'n kursus in kreatiewe skryfwerk aan, en ook 'n MPhil in kultuurstudies. Sy is tans besig met 'n vertaling van haar verse in Engels: The Coroner's Wife.
Die bestaan van die internet het 'n verregaande uitwerking op ons denke. Kennis kan verkry word deur op 'n enkel knoppie te kliek (search) en van webruimte na webruimte — so dansend tussen die verskillende planetestelsels — word inligting binne 'n ommesientjie aan die leser / ondersoeker bekend gestel.
Daar bestaan eweneens vele tekste wat as sogenaamde rigtingwysers fungeer vir die ondersoeker wat dikwels te staan kom voor die uiteenlopende en problematiese kwessie van hibriditeit. Op LitNet, byvoorbeeld, 'n tydskrif van die internet, word hierdie kwessie uiters goed ge�llustreer. In die briewe-afdeling, S�net, word lesers se griewe / menings / wyshede uitgestal.
Dit is dus nou gouer, selfs makliker om te "debuteer" op LitNet. Die ou-w�reldse snobisme van D J Opperman en ander hekwagters het plek gemaak vir 'n loslit, s�-sommer-aanslag. Die implikasies van die postmodernisme, naamlik die verdwyning van grense tussen ho� en popul�re letterkunde, het aangebreek. Daar word dikwels ook 'n nuwe skrywer aangekondig en by die lees van die verhaal wonder 'n kritiese leser of die verhaal werklik so goed was. Maar volgende week is daar 'n nuwe inval, 'n ander stem.
So word tydsgrense eweneens opgehef. Ek hoef nie te wag totdat ek in Suid-Afrika is nie. Ek kan vanuit Cambridge, Massachusetts my siening oor hibriditeit versend. So hibridies is hierdie ruimte dat my siening van die VSA — voorheen was jy in die vreemde, ver van huis en haard — opgehef word deur in te gaan op e-pos. Sodoende kan ek onmiddellik (die ses ure tydsverskil daargelaat) bewus wees van die jongste polemieke, skandale, rugstekery, et al.
Dieselfde geld die implikasies van hibriditeit. As ego-grense verskuif, privaatheid opgehef word, alles hier reg voor jou sit, moet dit implikasies h� op ons definisie van self, letterkunde, privaatheid, teks.
Maar daar is kere wat hierdie boodskap nie verder wil gaan nie en dat my kodewoord nie die rekening wil oopmaak nie. Dan lei dit tot vertraging, frustrasie — dus presies die omgekeerde proses waarvan Lacan praat, maar met presies dieselfde effek op die psige van die analysand voor die rekenaar.
Hibridies beteken in die oorspronklike sin van die woord ook iets soos tweeslagtig. Die verskillende personas wat die spreker op die (inter)net kan aanneem in die sogenaamde "chatrooms" bewys dit verder en Camille Paglia se Sexual personae (1991), terwyl Byatt en Sordr� eweneens skryf oor rolspel in Imagining characters (1995). Ons kan 'n genderrol konstrueer wat ons begeer en in wese nie is nie. Hiermee beweeg ons buite die voorskrifte se eng sieninge van die genderrole wat aan ons toegeken is. In hierdie opsig bevry die internet die deelnemer van sy / haar eie beperkinge.
Sou daar ander (implisiete) re�ls bestaan?
Of gaan ons voortaan net in tekste (inter-tekstualiteit) reis? In The Boston Globe verwys alle strokiesprente op een dag na Peanuts in 'n unanieme huldeblyk. Virginia Woolf het vir haar tyd 'n opspraakwekkende roman soos Orlando gelewer waarin gender-verandering voor die leser se o� ontvou. Hoe gaan die internet dit verander of verbreed?
Po�sie is af te lees uit treinroosters
- die rymdwang misgekyk — slaan die digterlike ritme
word daar gekyk na die visuele po�sie. Ook 'n nies
("Bless you!") po�ties verwoordbaar. 'n Parano�a-
herleibaar na ��n insident of indruk.
so ver of woes gele�"? Die majesteit?
Nou moet ek hierdie teks versend na my kollega Etienne van Heerden by etiennev@mweb.co.za sodat hy die internet-kongres se eerste bydrae kan takseer. Stellig sal ek hom ook moet vertel dat ten spyte van die feit dat ons deesdae alles via die internet kan doen, is die menslike faktor steeds belangrik. In 'n ontmoeting met Barbara Johnson by Harvard meen sy dat 'n mens die liter�re teoretikus se persoonlike lewe ook moet in ag neem ten einde sy werk te begryp. Beteken dit iets dat Roman Jakobson se vrou sy redakteur was? Dat Roland Barthes die strate van Parys in vroueklere ge-cruise het?
3 Junie 2000, geskryf in Cambridge, Massachusetts
Barthes, Roland: "The death of the author" in David Lodge (red): Modern criticism and theory — a reader. Longman, Londen. 1988.
Byatt, A S & Sodr�, Ign�s: Imagining characters. Six conversations about women characters. (red Rebecca Swift). Vintage, Random House, Londen. 1995.
Lacan, Jacques: �crits — a selection . Vertaal deur Alan Sheridan. Tavistock, Londen. 1966/1977.
Paglia, Camille: Sexual personae — Art and decadence from Nefertiti to Emily Dickinson. Penguin, Londen. 1991.