Waarnemings oor die kerk en geloof in Spanje | Orania Blog
08 Augustus 2013 ~ 2 Kommentare
Waarnemings oor die kerk en geloof in Spanje
Die opskrif sê van meet af dat ek nie meer kan doen as waarneem nie, en wel hier en daar ´n bietjie subjektiewe inligting van mense wat hier woon en werk kan gebruik. Daar is seker doktorsgrade op die internet beskikbaar vir diegene wat in diepte op die onderwerp wil ingaan.
Die meerderheid Spanjaarde behoort tot die Katolieke Kerk, seker naastenby 90%. Die oorgrote meerderheid van hulle is egter nominale Katolieke wat selde kerk toe gaan. Die Katolieke Kerk was van lankal af ‘n groot magsfaktor in Spanje en alhoewel dit geleidelik sy invloed begin verloor, is dit nog steeds ‘n magtige instelling. Trouens, die Katolieke Kerk en Spanje was amper sinoniem. Die Katolieke Kerk in Spanje was aan die voorpunt van die Inkwisisie, die Spaanse konings was die groot verdedigers van die Katolieke godsdiens en diegene wat Protestantisme beveg het. In die meer onlangse Franco-era (1939-1975) was die Katolieke Kerk een van die steunpilare van die bewind en ‘n behoudende mag.
Spanje is vandag egter redelik ewe gelyk verdeel tussen die konserwatiewe element (wat tans regeer met die Partido Popular of Volksparty) en die linkse, anti-kerklike element (polities verteenwoordig deur die Partido Socialista de Orbreros, PSOE, asook kleiner vêrlinkse partye en die vakbonde). Die Katolieke Kerk se vereenselwiging met die regse deel van Spanje het gemaak dat die PSOE-regerings (die mees onlangse een van 2004 tot 2012 onder Jose Luis Zapatero) die Katolieke Kerk se vlerke geknip het en wetgewing ingevoer het wat lynreg in stryd met Bybelse sienings is (vergemakliking van egskeiding en aborsie, aanvaarding van gay-huwelike, ens). Spanje het in die laaste 30 jaar meer en meer sekulêr geraak, ‘n tendens wat orals in Europa voortduur en die Katolieke Kerk se invloed het daarmee saam gekwyn. Die talle pragtige kerke in elke Spaanse stad en dorp wys egter die geweldige mag wat die Katolieke Kerk gehad het en nog steeds gedeeltelik het. Nog is dit nie so ver soos in Nederland nie, waar kerke as stoorplekke gebruik word.
Ek het ‘n paar kere ‘n Katolieke mis bygewoon, in die week (elke aand behalwe Maandag is daar ‘n mis) en ook op ‘n Sondag, selfs met die biskop van Almeria wat gepreek het en in volle ornaat sy opwagting gemaak het, met die mitra op sy kop en die silwer herderstaf in sy hand en voorafgegaan deur wierrookswaaiende misdienaars. Die bywoning van die mis is egter maar net effens, dit is hoofsaaklik vroue bo 50 jaar en selde meer as sowat 50 mense. Die verrigtinge is formeel en dit verskil in wese nie veel van die gereformeerde, formele dienste nie wat die liturgie betref, met Bybellesing, geloofsbelydenis, preek en seën. Natuurlik het die Katolieke Kerk allerhande byvoegings en tradisies wat onbybels is en maak dat ek my afstand handhaaf, al beïndruk hulle pragtige kerke en hulle geordendheid en waardigheid my wel.
Spanje het die hervorming in die kiem gesmoor en daar is nie iets soos ‘n “amptelike” Protestantse Kerk nie. Die mense wat tot die Protestante in die wyer sin behoort is slegs om en by 1%, dit is dus ‘n amper weglaatbare minderheid as dit bloot gaan oor getalle. Meer nog, hulle is verdeel in talle klein kerke wat almal op die oog af Charismaties of Pinkster is. Blykbaar is daar egter wesenlike verskille tussen hulle, wat maak dat selfs so ‘n klein groep mense nie een kerk kan vorm nie. Dit was, so sleg soos wat die situasie is, in ‘n sekere troos vir my om te besef dat die kerkverdeling geen Afrikaner-eienskap is nie, maar blykbaar iets wat saamgaan met die Protestantisme. Mense uit Finland het dieselfde tendens by hulle bevestig: ‘n Groot “amptelike” maar dooie en polities-korrekte Lutherse Kerk en talle klein evangeliese kerke.
Ek het verskeie van die evangeliese dienste bygewoon, met bywoningsyfers van so min as 10 tot so baie as 100, maar met groot entoesiasme en meelewing, en gewoonlik meer as twee ure lank. Dit begin gewoonlik met sang met orkesbegeleiding wat ‘n uur kan aanhou en meer en meer tot ‘n hoogtepunt kom wat dan direk oorgaan in algemene bid wat hier en daar in geskreeu ontaard. Dan volg gewoonlik ‘n goeie, suiwer preek en dan weer saamsing en daarna nog saamkuier en saameet in die kerk. Al verkies ek die formeel-gereformeerde opset, het ek vrede gemaak met hoe dit hier gedoen word, dit pas immers by die Spaanse, meer emosionele geaardheid.
Die Protestantse kerke hier is feitlik almal nog kerke in wording, of pionierkerke en die lidmate is meesal arm, anders as in Suid-Afrika se voorstede, waar die charismatiese kerke intussen by uitstek die kerke vir die welvarende middelklas is. Dienste word gehou in gehuurde store of sale wat die sjarme van ‘n fabrieksgebou het, in totale teenstelling van die Katolieke Kerke met hulle prag en praal van eeue gelede. Wat egter tel is die Gees wat teenwoordig is. Verder is dit opvallend dat die lidmate baie divers is, met aansienlike getalle mense uit die immigrantegemeenskap (mense uit Afrika en Latyns-Amerika). Evangeliese Spanjaarde is werklik iets wat nogal skaars is, seker nie verbasend as ‘n mens die algemene tendense in Europa in ag neem. Dit wil voorkom asof die godsdiens in Europa net meer en meer verval en geen omdraai in uitsig is nie, terwyl buite Europa meer en meer herlewing plaasvind.
Tags: Inkwisisie, Katolieke kerk, protestantisme, Spanje
2 Reaksies op “Waarnemings oor die kerk en geloof in Spanje”
Faan 8 Augustus 2013 at 21:28 Permalink
Sebastiaan, ek werk vir ‘n Spaanse maatskappy. So tong-in-die-kies, wil dit my tog lyk of die Jode en Romeine Paulus se voorneme om na Spanje te reis, verongeluk het!
Revat = HY KOM ('n verbuigde vrom vna my naam) 14 Augustus 2013 at 11:36 Permalink
Sebastiaan, ek haal die volgende uit jou skrywe aan: “Dit was, so sleg soos wat die situasie is, in ‘n sekere troos vir my om te besef dat die kerkverdeling geen Afrikaner-eienskap is nie, maar blykbaar iets wat saamgaan met die Protestantisme.”
Met my insig en inligting wat ek met die tyd bymekaar kon sit, lyk dit vir my dat jy bly is dat wat die geloofsake betref, die wanorde waarin dit plaaslik verkeer, darem op die lysie van onenighede wat ons ou volkie met verloop van tyd opgebou het, geskrap kan word.
Dit is ongelukkig so dat Oom Siener juis hierdie onenigheid wat onder ons mense heers en ons verdeel, bejammer het. Trouens, hy het ons onvermo-e om dinge te kan sien vir wat dit is, vergelyk met ‘dat ons pe^rels op ons o-e het’ wat veroorsaak het dat ons in stikke donker duisternis vasgevang sal wees totdat die Tweevoudige Magtige van Waarheid en Lig Sy uitverkorenes onder die reinigende effek van ‘n smeltkroes sal bring. Dan mag moontlik waar word wat hy onder andere ook gesien het: Die Tweevoudige Magtige van Waarheid en Lig is bereid om Sy deel te doen, maar dan verwag Hy van ons om ‘n gelowige volk te wees (sekerlik met die bedoeling van een geloof). So het hy ons ook baie met Isra-El (Prins of regeerder saam met El[ohim]) vergelyk. Hy het byvoorbeeld gese^: Die Ewig-Lewende het Isra-El gewaarsku om nie so wederstrewig te wees nie, want as straf sal Hy hulle dan in ballingskap wegvoer. Maar hulle het hulle nek verhard en wou nie luister nie.
Hierop het oom Klasie gevra: Is ons dan beter as Isra-el? As die Ewig-Lewende hulle gestraf het, sal Hy ons ook nie verskoon nie, en daarom sal Sy hand vorentoe nog baie swaar op ons druk.
Daar gaan nog baie dinge met hierdie volk gebeur, en “hoe minder kans daar vir ons volk is om by onsself te dink hoe hierdie dinge nog kan gebeur, hoe groter wonderwerk verrig die Ewig-Lewende, om weer van ons ‘n gelowige volk te maak en die Sterk Arm te wys wat die Isra-Eliete in die woestyn kos en water gegee het.”
Daarom het oom Niklaas selfs sover gegaan as om te se^: Dat hierdie volk hulle geheel en al sal moet lossny van hierdie we^reld. En hy het bygevoeg dat daar in sy eie kerk(daardie tyd al) baie verkeerde dinge is, tradisies en gewoontes waarvan hulle eers ontslae van moet raak. Dan haal hy Jer. 9:1 aan: Daarom, so se^ die Ewig-Lewende van die le-erskare; Kyk, Ek smelt hulle en toets hulle, want hoe sou Ek anders handel vanwe-e die dogter van my volk.
Ook daarom se^ ek, neem lering aan uit Jer. 24:5 ….. So spreek die Magtige van Isra-El: Soos hierdie goeie vye, so sal Ek ten goede aansien die ballinge van Juda …. En Ek sal hulle ‘n hart gee om My te ken …..en hulle sal vir My ‘n volk wees, en Ek sal vir hulle ‘n Tweevoudige Magtige van Waarheid en Lig wees.
Dan kan ons ook gerus lering aanneem soos dit spreek uit Hand 7:47:51 …..En Salomo het ‘n huis vir Hom gebou. Maar die Allerhoogste woon nie in tempels wat met hande gemaak is nie …..(buitendien) Watter soort huis sal julle vir My bou, se^ die Ewig-Lewende …..Het My hand nie al hierdie dinge gemaak nie. (EN HIER VOLG DIE LERING) Julle hardnekkiges en onbesnedenis VAN HART en ORE julle weestaan altyd die Gewyde Gees Wie gewyd afsonder!
Mag ons spoedig daartoe kom en mag die gebed van elke geroepene dit eggo: Ons was te dom om mens te wees. Vergewe ons en al ons voorgeslagte, want ons het booslik teenoor U oortree en U het ons regverdiglik aan al die gruwels wat ons getref het, oorgegee omdat ons U ewige Tien Woorde versmaai het. Kom gou o Meester Jahh-ho^-shua (DIE EWIG-LEWENDE IS VERLOSSING) en vernuwe U ons tot die eer en welbehae van U Ewige Vader. Amein, en amein, en amein. (Deur die geloof in U Naam sal dit waaragtig so wees)