Andre De Ruyter bedankAndré de Ruyter. (Foto: Jhua-Nine Wyrley-Birch) Te midde van toenemende oproepe dat Eskom se hoof, André de Ruyter, uit sy pos verwyder word, het Maroela Media van ‘n betroubare bron verneem dat De Ruyter sy bedanking ingedien het. Eskom het nog nie op ŉ navraag hieroor gereageer nie. Mmusi Maimane, politikus en leier van die organisasie Build One South Africa (Bosa), het juis Woensdag op Facebook aangevoer De Ruyter gaan “vandag nog” uit die pos geskop word weens “sy versuim om ons kragkrisis op te los”. Maimane het by navraag gesê wie ook al in die pos aangestel word (indien dit nie meer De Ruyter is nie) moet hoofsaaklik op twee gebiede beoordeel word: bevoegdheid om nuwe kragsentrales te laat bou en ŉ oorgang na groen energie. Eskom moet nou ŉ dapper fase binnegaan, sê Maimane. “Kapasiteitbeperkings is duidelik ons probleem; ons kan nie die ligte aanhou nie. “Ons moet Eskom bevry van politieke inmenging van mense soos Pravin Gordhan [minister van openbare ondernemings] omdat hulle politieke oorwegings bo die oorweging van burgers stel,” sê Maimane. Hy sê dit maak nie saak wie die leisels by Eskom oorneem, indien politiek die hoofoorweging vir ŉ aanstelling bly nie. Eskom, wat verlede week in ŉ stadium selfs na fase 6-beurtkrag oorgeskakel het, handhaaf in hierdie stadium onbepaalde fase 5-beurtkrag. Die situasie het tot selfs meer oproepe gelei dat De Ruyter afgedank moet word. Almal stem egter nie saam dat De Ruyter die rede vir die Eskom-krisis is nie – inteendeel. “Die bedanking van André de Ruyter gaan die Eskom-krisis verdiep en nie verlig nie. Die verkeerde persoon het bedank,” sê dr. Dirk Hermann, bestuurshoof van Solidariteit. “Die probleem by Eskom is nie die bedryfswil van die uitvoerende hoof nie, maar die politieke wil van die regering. “Die politici het ŉ sondebok gesoek om hul eie onvermoë weg te steek en het ongelooflike druk op De Ruyter geplaas. In plaas daarvan om die regte ding te doen, het die politici De Ruyter ter wille van hul politiek geoffer.” Suid-Afrikaners het die afgelope jaar reeds byna 150 dae van beurtkrag agter die rug en verskeie groot metro’s – en private maatskappye en ondernemings – maak gebeurlikheidsplanne sou die situasie vererger en daar moontlik na fase 8-beurtkrag oorgegaan moet word. Eskom het ook nie meer geld vir diesel om sy oopsiklus-gasturbines aan die gang te hou nie en sy versoek aan die nasionale tesourie, om naastenby R19,5 miljard hiervoor te bewillig, is tot dusver verwerp. Dit lyk ook nie of die tesourie in die afsienbare toekoms hieroor van plan gaan verander nie. Die oopsiklus-gasturbines word gebruik om beurtkragfases laer te help hou wanneer die netwerk onder kwaai druk is. Intussen bloei die ekonomie miljarde rande – ŉ situasie wat talle mense voor De Ruyter se deur lê. Gwede Mantashe, minister van minerale hulpbronne en energie, het verlede week gesê dat beurtkrag nou erger as staatskaping is. Hy het Eskom ook daarvan beskuldig dat hy ŉ “aktiewe opstoker vir die omverwerp van die regering is” omdat hy nie die beurtkragkrisis na behore gepak het nie. Die minister het vantevore ook gesê De Ruyter moet vervang word met ŉ hoof wat tegniese vaardighede het en hy het die Eskom-hoof daarvan beskuldig dat hy ŉ “polisieman” is wat konsentreer daarop om misdadigers te jaag. De Ruyter het die pos as uitvoerende hoof van Eskom op 15 Januarie 2020 opgeneem nadat hy vantevore onder meer ŉ lid van Sasol se uitvoerende raad en die hoof van die verpakkingsmaatskappy Nampak was. Hy is aangestel ná die bedanking van Phakamani Hadebe, wat weens persoonlike en gesondheidsredes as hoof van Eskom bedank het. Hadebe het in 2019, ná sy bedanking, gesê “dit is geen geheim dat die rol met ondenkbare eise gepaardgaan nie”. Hy was minder as ŉ jaar lank in die posisie.