Lelewel se familie, die Lölhöffels, was oorspronklik uit Oos-Pruise afkomstig en het later na Pole geëmigreer waar hulle hul naam gepoloniseer en 'n belangrike rol in die openbare lewe gespeel het.
Joachim Lelewel word as een van die belangrikste geskiedkundiges van Pole beskou. Hy het sy akademiese opleiding aan die Universiteit van Vilnius ontvang waar hy vanaf 1814 ook self as dosent en later as professor vir geskiedenis werksaam was, met 'n kort onderbreking tussen 1818 en 1821 toe hy 'n leerstoel aan die nuutgestigte Universiteit van Warskou beklee het.
Weens die nasionale geesdrif, wat sy lesings by Poolse studente gewek het, is Joachim Lelewel deur die Russiese owerheid uit sy pos onthef, en hy het na Warskou teruggekeer. Hier het hy naas sy hoofwerk Polska, 'n geskiedenis van Pole in twintig boekdele, ook talle grondleggende historiese, geografiese en muntkundige werke gepubliseer. Lelewel was aan die voorpunt van 'n nuwe Romantiese skool van geskiedskrywing en het met sy wetenskaplike publikasies - net soos sy vriend, die Poolse digter Adam Mickiewicz, met sy literêre werke - 'n belangrike bydrae tot die Poolse opstand van 1830 gelewer. Lelewel het sy beduidende talent aan die patrioties-demokratiese beweging beskikbaar gestel en met sy navorsing op alle gebiede van die geskiedenis en aardrykskunde baanbrekerswerk gedoen.
Lelewel is in 1829 as afgevaardigde tot die parlement van die konstitusionele Koninkryk Pole ("Kongres-Pole") verkies - 'n staat wat destyds 'n personele unie met Rusland gevorm het. In die stryd teen die Russiese onderdrukking, wat met die Novemberopstand van 1830 sy hoogtepunt bereik het, het Lelewel as een van die mees uitstaande persoonlikhede in die openbare lewe van Pole 'n lid van die Poolse nasionale regering, minister van kultuur en voorsitter van die radikale "Patriotiese Genootskap" geword wat aan die begin van die opstand in die lewe geroep is.