ROBERTSON, WILLIAM - eCKE (betroubare christelike kernensiklopedie)
ROBERTSON, WILLIAM (1805–1879) het aan die King's College in Aberdeen (Skotland) gematrikuleer en is in 1821 deur dr George Thom as een van die Skotse pre­di­kante* en onderwysers gewerf. Hy en An­drew Murray* (sr) het hulle in Graaff-Reinet gevestig, waar Robertson aan die vrye Engelse skool en in 'n aandskool – die "Eve­ning Academy" – onderwys gegee het. Robertson het hier Sondagskool gehou vir slawe en vryswartes asook Hooghollands aan­geleer. Hy is in 1872 na Skotland vir ver­dere studie waar hy 'n MA aan die Uni­versiteit van Aberdeen verwerf en daarna teologie* in Edinburgh bestudeer het – benewens 'n kursus in Utrecht om sy kennis van Nederlands te verbeter.
By sy terugkeer was Robertson gedu­rende 1832 in die Clanwilliam-gemeente werk­saam voordat hy vir die volgende 38 jaar as leraar in diens was van die Swel­lendam-ge­meente. Hy was vir die laaste sewe jaar van sy bediening aan die ge­meen­te Kaap­stad verbonde – tot met sy aftrede in April 1867 vanweë hartprobleme. Robert­son was 'n stigter en trustee van die Goede Hoop-Seminarie vir Meisies (1873) en die Normaalkollege vir onderwysopleiding (1878), en bestuurslid van die Suid-Afrikaan­se Kollege (later die Universiteit van Kaap­stad). Sy droom oor teologiese opleidingsfasiliteite is in 1859 bewaarheid toe hy een van die eerste trustees van die Teologiese Seminarie op Stellenbosch geword het .
Robertson was teen die Groot Trek* ge­kant en het die Kaapse sinode* se pasto­rale brief van 1837, wat negatief was oor die Groot Trek, ondersteun. Hy en dr Philip Faure* is in 1847 en 1848 afge­vaardig om dié "emigrante" te besoek, wat tot die totstandkoming van verskeie ge­meentes in die Oranjerivier Soewereini­teit en Zuid-Afrikaansche Republiek bygedra het.
Dr Robertson is vier keer as skriba van die sinode verkies en was moderator* in 1842 en 1852. Hy was ná die herlewings­dienste van 1860 in Worcester betrokke by die werwing van nege buitelandse predikante, vier sendelinge* en twee onderwysers, en het teen 1855 bygedra tot die stigting van sewe nuwe gemeentes* in die uitgebreide Swel­lendam-gebied – een hiervan was op Robertson (1853) wat na hom genoem is, met die nabygeleë McGregor wat na sy Skotse skoonseun vernoem is. Vanweë sy prestasies is 'n eredoktorsgraad in Oktober 1840 deur die Universiteit van Aberdeen aan hom toegeken.
Vir verdere lees: WJ de Kock en DW Kruger 19682. Suid-Afrikaanse biografiese woordeboek, deel 2. Pretoria. RGN.