‘Steinhoff-hoof se uittrede kan vertroue herstel’Argieffoto: ANA Dit is hoog tyd dat Danie van der Merwe as Steinhoff se waarnemende uitvoerende hoof uittree, sê James-Brent Styan, skrywer van die boek Steinhoff en die Stellenbosse boys. “Dit sal help om vertroue in die beleërde groep te herstel,” sê Styan nadat Steinhoff Maandag aangekondig het dat Van der Merwe einde Desember sal uittree. Van der Merwe was eers Steinhoff se bedryfshoof en het as uitvoerende hoof oorgeneem toe Markus Jooste, voormalige uitvoerende hoof, in Desember 2017 midde-in die groep se finansiële ineenstorting bedank het. “Van der Merwe was vir jare Jooste se regterhand en het saam met hom op die bestuursdireksie van Steinhoff gedien. Hy was te na aan Jooste om nou beleggersvertrou te kan inboesem. “Dit is beter vir die groep dat hy gaan. As Steinhoff enige kans wil hê om hierdie ramp te oorleef, moet die groep alles doen om beleggersvertroue en die vertroue van die publiek te herwin,” meen hy. Styan, ŉ gekwalifiseerde rekenmeester en oudsakejoernalis, het in Steinhoff en die Stellenbosse Boys die eerste volledige ontleding van die grootse finansiële ineenstorting van ŉ topmaatskappy op die Johannesburgse aandelebeurs in die geskiedenis van Suid-Afrika gedoen. Die waarde van die Steinhoff-groep was in die middel van 2017 nog sowat R240 miljard maar 12 maande later het die maatskappy se waarde na R5 miljard getuimel. “Ons het eintlik almal belange in Steinhoff. Die meeste mense wat aandele in die maatskappygroep besit het, was pensioenfondse en pensioenfondsbestuurders.” Hy dink Jan Alleman besef steeds nie dat die Steinhoff-sage byna elke liewe Suid-Afrikaner geraak het nie. “Mense moenie dink hierdie is ŉ storie wat net van belang is vir die superrykes om mense, wat baie geld het om te verloor, in te doen nie. “Ek dink dit is veilig om te sê ons het almal minstens ŉ bietjie geld verloor toe die Steinhoff-ryk oornag verkrummel het en ons elkeen se pensioene het beslis ŉ knak gevat.” “Mense kan ook vra wat help dit om dit nou alles te weet. Wel, ek dink ons moet besef ons pensioenfondse word steeds in maatskappye belê waaroor ons self ŉ groter waaksame oog moet hou. Markus Jooste. Foto: Steinhoff International “Ek dink baie maatskappy op die aandelebeurs deel van die elemente wat kenmerkend van Steinhoff was: sterk dominerende leiers, groot posisies op die aandelebeurs en ingewikkelde, amper onverstaanbare maatskappystrukture.” Volgens Styan was dit van die grootste kritiek nadat Steinhoff inmekaargestort het. Talle finansiële kenners het in die nadraai erken hulle het nooit regtig dié groep se strukture verstaan nie. Styan sê dit is moeilik om te sê wat presies in Steinhoff verkeerd geloop het en hoekom niemand dit kon voorsien nie, maar dit is van die vrae wat hy deeglik in sy boek probeer uitpluis het. “Die eerste groot ondersoek in Steinhoff se sake, wat deur PWC gehanteer word, sal eers einde 2018 (op die vroegste) afgehandel word en tot dit gebeur, is daar nog talle onduidelikhede oor die hele saga.” Styan meen ook dit is moeilik om te sê watter soort stappe gedoen kan word om soortgelyke finansiële inploffings van maatskappye te verhoed. “Ek vermoed daar sal beslis in die toekoms nog soortgelyke gevalle wees. Hierdie ouens is nou uitgevang en dit sal vir my interessant wees om te sien watter soort lesse instellings uit die Steinhoff-sage leer.” Hy waarsku egter dat alle plaaslike sakelui nie oor dieselfde kam geskeer moet word na aanleiding van die verloop van sake by Steinhoff nie. “Ek dink ŉ mens kry net soveel eerlike sakemense as wat jy sakelui kry wat kanse vat. “Dit is veel belangriker dat ons lesse oor die bestuur van ons eie finansies uit Steinhoff leer. Ons moet weet waarheen ons geld gaan en weet die mense wat dit bestuur, verantwoordelik daarmee werk. “Baie mense, ek self ook, val maklik vir ŉ vinnig geldmaakskema. As ŉ mens sien ŉ aandeleprys styg aanhoudend, wil jy sommer net dadelik daarin belê. Ons moet meer verantwoordelik wees en kyk waar ons ons geld belê en waarop ons ons vertroue in maatskappye baseer.”