Oor ons opinies en opinies oor ons - Fanie Os Oppie JasFanie Os Oppie Jas
Oor ons opinies en opinies oor ons
Dis altyd amuserend om te verneem dat iemand uit die Republiek in Londen kom aandoen het, drie nagte in ‘n hotel in Mayfair oorgebly het, en dan, wonderbaarlik, ontpop het in ‘n kenner van alle dinge Brits. Dít ten spyte daarvan dat die ‘Engelse poppie’ agter die hotel se navraagtoonbank eintlik in Bydgoszsz, Pole, grootgeword het, en die ‘Rooinek-knaap’ agter die kroegtoonbank maar eers ‘n maand gelede uit Istanbul gearriveer het.
Maar selfs al sou ons besoeker vir vyf jaar hier bly, en élke dag nét met volbloed-Britte te doen kry, sal dit steeds onmoontlik wees om aan te voer dat die Britte onbeskof / tegemoetkomend / altruïsties / onbetroubaar / astrant / hardwerkend is, want dis eenvoudig onmoontlik om die miljoene burgers waaruit ‘n nasie bestaan, oor só ‘n breë kam te skeer. Só ‘n veralgemening ignoreer die unieke karaktereienskappe van individue en behoort uit ‘n empiries-bewysbare oogpunt verwerp te word.
Nou ja, nou die dag nooi ‘n (Britse) kollega my om ‘n uur of twee saam met hom in ‘n pub te verwyl. Ná ‘n ruk sluit ‘n vriend van hom hom by ons aan, en na ‘n beleefde bekendstellingsgeselsie stuur ons gesprek toe onvermydelik in die rigting van sy persepsie van Suid-Afrikaners in Engeland. “Well,” sê hy nadat hy diep nagedink het, “I find South Africans to have an overblown sense of self-importance. They are extremely opinionated, and yet they’re incredibly intolerant of others’ opinions – especially the Afrikaners”
Ek was oorbluf deur dié analise. Ek wou natuurlik sommer dadelik op my perdjie spring en die foute in sy skreiend-onregverdige veralgemening uitlig, toe ek besef dat dít júís ‘n reaksie sou wees wat sy persepsie van ons sou regverdig, en inteendeel sou versterk. Ek het uiteindelik net geknik en die betroubare cliché dat ons nie almal so is nie, in sy rigting gegooi.
Hierdie enkele Brit se growwe veralgemening oor die ganse Afrikaanse nasie moes eintlik soos water op ‘n eend se rug gewees het, maar dit het ‘n rou senuwee in my binneste geraak. Sedertdien het my gedagtes gereeld in die rigting van sy opmerking gedwaal, en hoe meer ek daaraan dink, hoe groter raak die besef dat hy dalk ‘n punt beet het.
Want Afrikaners hét sterk opinies. Oor alles en nog wat. Daar is SEB en regstellende aksie, kerkaangeleenthede, rugby, homoseksualisme, gemengde verhoudings, die blyers/glyers-debat, doef-doef-musiek vs ‘regte’ musiek en FW de Klerk se nalatenskap – om maar net enkele netelige kwessies uit te lig.
En sóveel Afrikaners, sóveel opinies. Wat goed is. Want almal is geregtig op een. Maar dis die wyse waarop ons ons opinies verdedig wat straks ‘n bietjie skaafwerk nodig het, want ek beleef dit alte dikwels dat Afrikaners hul eie opinies op só ‘n wyse verdedig dat hulle in gebreke bly om hulself oop te stel om enigsins oorweging te skenk aan die opinie van die persoon wat teenoor hulle staan.
En jy sien, jy hóéf niemand van jou opinie te oortuig nie. En net so hóéf jy nie ander se opinies deel van jou selfkonsep en wêreldbeskouing te maak nie. ‘We agree to disagree’ is towerwoorde waarmee ‘n meningsverskil tot ‘n eerbare vergelyk vir beide partye gebring kan word. Dis nie beledigend nie, poog nie om die ander persoon aan jou opinie te onderwerp nie, en dit dui boonop respekvolle wederkerige erkenning aan. So probeer dít volgende keer, eerder as om iemand anders se sienings as belaglik af te maak.
Mens sou seker dink dat my teologiese studies onlangs ‘n aanvang geneem het met dié dat ek so prekerig is, maar net soos ware Vissers van Mense sal ek ook tevrede voel indien dié relaas inslag by net één persoon vind. Laat my daarom toe, broers en susters, om af te sluit met die volgende: jy verloën nie jouself deur na ‘n ander se opinie te luister nie. En jy is nie ‘n verloorder indien jy daarin faal om hom van jóú opinie te oortuig nie. ‘n Opgevoede, selfversekerde persoon kan ‘n nuwe idee ondersoek, en daaroor tob, sonder om dit van toepassing op sy eie lewe te maak. Amen.
*Hierdie inskrywing het oorspronklik as ‘n rubriek in The South African verskyn.
Wat sê jy? Vertel man, vertel!
Oor ‘n aand by die Grammys
Oor die evolusie van die sokkiedans
Oor die laaste wals
“As ons nou vis gehad het kon ons lekker vis en tjips geëet het, as ons net tjips gehad het.”
Alle Regte Voorbehou - Fanie Os Oppie Jas 2016