Iraanse medisyne - verlede en hede - Holistiese medisyne - 2022
Iran het 'n lang geskiedenis van byna 3000 jaar waarin medisyne baie belangrik was. Die geskiedenis van medisyne in Iran is so oud soos die Iraanse beskawing en strek ver terug na die pre-Islamitiese tyd.
Geskiedenis van Iraanse medisyne
Voor die oprigting van die twee beroemde mediese skole in antieke Griekeland gedurende die sesde eeu vC, in Cnidos in Klein-Asië en op die Egeïese eiland Cos, het mediese genesingskuns in Mesopotamië, Indië en Iran tot 'n hoë vlak versprei. Die oudste geskrewe bronne wat ons oor Iraanse medisyne ken, is die Avesta en ander godsdienstige tekste van Zoroaster, waaronder Denkart en Bundahishn. Dit toon die belangrikheid van ou mediese oortuigings wat gefokus het op persoonlike higiëne, openbare gesondheid en die voorkoming van aansteeklike siektes.
Die ou Perse het in 'n wilde gebied gewoon met 'n groot verskeidenheid klimaat en plantegroei; dit het hulle vertroud gemaak met verskillende medisinale plante. Verskeie medisinale plante soos basiliekruid, sigorei en peperment word in die Avesta genoem, en die Bundahishn noem 30 medisinale plante.
Persië was 'n sentrum van akademiese kennis in antieke tye. Persiese wetenskaplikes het gelei in sterrekunde, geneeskunde, wiskunde, letterkunde en filosofie. Onder Cyrus II het die Persiese Ryk die eerste wêreldryk in die geskiedenis geword; dit strek van die Donau tot Pakistan en van Egipte tot die Kaukasus. Die kennis van Griekeland, Egipte, Babilon, Indië en selfs China het in Persiese medisyne gevloei en het meer as 4000 jaar ontwikkel.
Millennia verowerings en buitelandse heerskappy kon hierdie kennis nie vernietig nie. Die Persiese wetenskaplikes het aanhou werk onder hul nuwe meesters, onder die Arabiere sowel as onder die Mongole - en die heersers was afhanklik van hierdie kennis. Selfs in die Middeleeue, wat 'n belangrike stap terug in die geneeskunde in Europa was, het Persië die beste onderwysers in verskillende wetenskappe opgelewer. Persiese dokters was 'n rolmodel in Europa, en Persiese medisyne het in die 13de eeu in die Europese genesingspraktyk gevloei.
Iraanse universiteite soos dié van Jundsihapur in die derde eeu was teelaarde vir samewerking tussen wetenskaplikes van verskillende beskawings. Hierdie sentrums het die leer van hul voorgangers suksesvol gevolg en hul wetenskaplike navorsing in die geskiedenis voortgesit. Iraanse wetenskaponderwysers het 'n groot rol gespeel in die bewaring, konsolidasie, koördinering en ontwikkeling van idees en kennis van antieke beskawings.
Sommige Iraanse Hakim (algemene praktisyns) soos Abu Bakr Mohammad Zakariya Al-Razi, in die Weste bekend as Yazes en Abu Ali-Hussain ibn Abdullah Ebn-e Sina, beter bekend as Avicenna, was nie net verantwoordelik vir die bestaande inligting van die tyd nie. Versprei medisyne, maar ontwikkel ook kennis deur hul eie waarnemings, eksperimente en vaardighede. "Qanoon fel teb" van Avicenna (die kanon) en "kitab al-hawi" deur Razi was van die elementêre tekste in die Westerse medisyne vanaf die 13de tot die 18de eeu.
Die mediese wetenskappe in die Avesta
Volgens die antieke tekste het Jamshid, die vierde Pishdadi-koning, die vereiste vasgestel om met koue en warm water te bad. Die kronici het hom geprys dat geen plant onder sy bewind verdwyn het en dat geen lewende wesie gesterf het nie. Dit kan beteken dat die mediese wetenskappe gedurende Jamshid se regering tot so 'n vlak ontwikkel het dat plante en diere 'n lang tyd sonder siekte kon leef.
Die medisinale eienskappe van baie plante was onder die mense van antieke Iran bekend, wat blyk uit die tekste van die Avesta. Die Avesta merk op dat Ahura Mazda Zarathustra 10.000 genesende plante gegee het: "En ek, Ahura Mazda, stuur vir hom kruie wat groei by die honderde en duisende en tienduisende rondom Gaokerena" (Gaokerene of White Hom was die koning van medisinale plante).
Die Avesta noem Faridun die eerste wyse geneser om "siekte terug te stuur na die siekte en die dood na die dood toe terug te stoot en die punt van die swaard weg te stoot as die vuurkoors van sterflike liggame."
Ons lees ook in hierdie bronne dat sommige van die genoemde plante algemeen voorkom; die Avesta stel ernstige boetes op vir diegene wat henbane vir aborsie gebruik. Met die hulp van Soma, 'n narkotiese plant, het Ardaviraf na die wêreld van die dooies gereis en teruggekeer aarde toe nadat hy die onder- en die boonste wêreld besoek het om oor sy ervaring in Ardaviraf name te skryf.
In Garshab-naam vertel Garshab hoe 'n walvis doodgemaak word en die brein daarvan vir mediese doeleindes gebruik word. Hy beskryf verskillende eilande en noem plante wat daar groei met 'n medisinale waarde, byvoorbeeld deur die oues kleintjies te maak, of blomme waarvan die geur lag.
Die basis van die anatomie is figuurlik beskryf in Bondahishn, 'n Pahlavi-teks wat hoofsaaklik handel oor die oorsprong van die skepping. Die menslike liggaam word behandel as 'n beeld van die wêreld: die bene is die berge, die maag, die oseaan, die vel die lug, die vlees van die aarde, die are van die riviere, die bloedstroom van die water van die riviere, en die hare van die woude. In Bondahishn word 'n boom die 'boom van baie sade' genoem en word gesê dat dit die sade van alle voordelige en medisinale plante dra.
In die Zoroastriese godsdiens was dit verbode om water, aarde, vuur en plante te besoedel. Die Zoroasters het nie in lopende water gebad of vuil voorwerpe daarin gewas nie; Urinering of spuug in die water word as 'n groot sonde beskou. Sterk ruikende dinge is nooit in die vuur gegooi nie.
Lyke word as heeltemal onrein beskou en niemand mag aan hulle raak nie. Netheid in die huis en die woonkwartiere word as 'n godsdienstige plig beskou, en ten minste een maal per jaar was die lenteskoonmaak 'n openbare plig voor die Nuwe Jaar. Wilde kruie is altyd in die huis verbrand om insekte dood te maak - 'n tradisie wat tot vandag toe voortduur.
Die pre-Islamitiese periode
In 'n gedeelte in die Vendidad, een van die oorlewende tekste van die Zandavesta, word drie soorte medisyne onderskei: medisyne van die mes (chirurgie), medisyne met plante en medisyne met heilige woorde; medisyne met heilige woorde is as die beste medisyne beskou. Soos in die Vediese Indië, was die mantriese medisyne die belangrikste, en siektes was die gevolg van 'n daad van bonatuurlike magte, veral demone. Dit is die rede vir die tienduisend medisinale plante wat Ohrmazd geskep het om die tienduisend siektes wat die bose god Ahriman geskep het, af te weer.
Die tweede tydvak val in die era bekend as Pahlavi-letterkunde. Gedurende hierdie tyd is die hele veld van medisyne stelselmatig behandel in die ensiklopediese werk van Dinkart, wat 4,333 siektes bespreek.
Die derde era begin met die Achaemenidiese dinastie en strek Darius I aan, waarvan die belangstelling in medisyne so groot was dat hy die mediese skool in Sais, Egipte, wat voorheen vernietig is, herbou het.
Die eerste onderwyshospitaal, waar studente metodies opgelei is onder pasiënte onder toesig van dokters, was die Akademie van Gundishapur in die Persiese Ryk. Sommige kenners meen selfs dat 'n groot deel van die hele hospitaalstelsel na Persië terugkeer.
Volgens die Vendidad moes dokters drie pasiënte genees om hul professionaliteit te bewys, en as hulle misluk, mag hulle nie medisyne gebruik nie. Met die eerste oogopslag klink dit diskriminerend en gebaseer op menslike eksperimente. Maar sommige skrywers merk op dat dokters van die begin af geestelike hindernisse afgebreek en vyande sowel as vriende behandel het. Die betaling vir die dokter se dienste was gebaseer op die inkomste van die pasiënt.
Lank voor Islam het die Persiese wetenskap die Griekse filosofie beïnvloed. Die eerste pre-Sokratiese denkers het in Persiese bewind in Klein-Asië gewoon. Thales of Miletus en Heraclitus van Efese het Persiese wetenskap bekendgestel aan 'n liberale Griekse samelewing wat die nuwe invloede geredelik aanvaar het.
Die tydperk van die kulturele welvaart van Griekeland is nie net 'n plaaslike prestasie nie, maar is ook ondersteun deur 'n lang tradisie van wetenskaplike oordrag van Persië na Griekeland van 600 tot 300 vC.
Die Universiteit van Gundishapur
Die presiese datum waarop die Gundishapur-skool gestig is, is onbekend, maar die meeste navorsers vermoed dat dit ten tyde van Shapur II (309-379 nC) gestig is. Die negende koning van die Sassanids, Shapur II, het die stad as sy hoofstad gekies en het die oudste bekende mediese sentrum ter wêreld gebou, wat ook 'n universiteit en 'n biblioteek met 400,000 boeke bevat.
Gundishapur was waarskynlik die eerste onderwyshospitaal ter wêreld. Volgens die Christen-kronikus Georgy Zeidan het Khosrow Anushiravan 'n instelling opgerig waar dokters metodies na die siekes omsien en waar studente onder leiding van onderwysers uit Griekeland en Indië geleer het.
Die skool was 'n belangrike sentrum van medisyne en het bekend gestaan ​​as die 'Stad van Hippokrates' (Cuitus Hippcratica). By hierdie mediese instelling is die Hippokratiese (460-377 vC) en Galeniese tradisies (130-199 n.C.) geleer - gekombineer met die ontwikkelde sowel as die ryk Persiese en Indiese erfenis, het dit die Islamitiese wêreld oorgeneem.
Die mediese studente het geleer dat hulle in praktiese medisyne die optimale kundige advies ernstig moes neem om die pasiënt in sy lyding te verstaan, dat hulle die tyd moes neem om te luister en dan hul kennis van die mediese wetenskap op individuele siekteprobleme en die gesondheidsituasie toe te pas. . Hulle het geleer om die siekte by hul pasiënte te diagnoseer en besluite te neem oor suksesvolle terapieë.
Die universiteit was ook 'n sentrum vir verbode wetenskaplikes uit ander wêrelddele. Filosowe van die School of Athens, wat in hul vaderland vervolg is, het hier hul toevlug gevind en veeleisende posisies beklee. Hulle is toegelaat om Griekse filosofie te onderrig - as gasdosente.
'N Mediese kongres het in 261 nC aan die Gundishapur Universiteit plaasgevind. Benewens Iraanse dokters het ook talle dokters uit Griekeland, Rome en Indië deelgeneem; Joodse geleerdes het ook die bespreking oor diagnoses en behandeling van siektes verryk. Die resultate van die besprekings is skriftelik opgeteken, sodat daar na die kongres 'n kongresboek gepubliseer kon word wat alle wesenlike punte bevat.
Die Islamitiese tydperk
Iranse wetenskap het 'n insinking gehad as gevolg van die inval in die Arabiere in 630 nC. Die veroweraars het skole, universiteite en biblioteke vernietig, boeke verbrand en onderwysers doodgemaak. Nietemin het die Iraanse wetenskaplikes voortgegaan en die wetenskap van Persië het in die Islamitiese periode weer na vore getree. Om die boeke teen die Arabiere te vernietig, is baie van hulle uit die Pahlavi-periode in Arabies vertaal, en gedurende die Islamitiese tydperk het Iran dokters en wetenskaplikes soos Avicenna en Rhazi vervaardig.
Die eerste direkte kommunikasie tussen die Universiteit van Gundishapur en die Islamitiese Bagdad het in die tyd van die tweede Abassid-kalief, Abu Jaafar Mansour (755-774 nC), begin. Al-Mansour het Bagdad as hoofstad gebruik. Hy was die eerste kalief wat sterrekundiges na sy hof toe geneem het en hulle as raadgewers in alle aangeleenthede gebruik het - en hiervoor vertrou hy op die kennis van die Iraniërs.
Die direkteur van die universiteit, Jirjis, was ook betrokke om die kalief te adviseer. Baie dokters van Gundishapur het belangrike rolle in die ontwikkeling van Islamitiese medisyne en farmaseutiese wetenskap gespeel. Baie van die medisinale plante wat in Islamitiese mediese boeke genoem word, dra die name waarmee hulle in Gundishapur verwys is.
In 810 nC het Kalif Harun el Rashid 'n hospitaal in Bagdad gebou om met die beroemde Gundishapur-hospitaal mee te ding, en dokters van die ou sentrum is na die nuwe hospitaal gebring. Nadat die dosente, filosowe en onderwysers van Gundishapur in Bagdad bymekaargekom het, was die Abbasid Court in Bagdad gebaseer op 'n doeltreffende infrastruktuur.
Baie hospitale is in die vroeë Islamitiese tydperk gestig. Die ou Persiese woord Bimaristan beteken hospitaal. Middeleeuse Islam het die term aangeneem, met verwysing na amptelike hospitale met professionele personeel.
Die eerste Islamitiese hospitaal is in 707 in Damaskus gestig met die hulp van Christene. Die belangrikste mediese fasiliteit het egter sy oorsprong in Bagdad; dit het tydens die regering van Harun al-Rashid in die agtste eeu geopen. Hy het dit volgens die Persiese model laat bou en dit Bimaristan genoem. 'N Bayt al-hikmah (House of Wisdom) is verbind, waarin professore en gegradueerdes uit Gundishapur onderrig gegee het. Die eerste direkteur was die Christelike dokter Jibrael ibn Bukhtishu uit Gundishapur; latere leiers was Moslems.
Islamitiese hospitale was die eerste om verslae oor pasiënte en die verloop van mediese behandeling te skryf. Studente was verantwoordelik vir die byhou van hierdie verslae; toe het dokters dit nagegaan en in toekomstige behandelings na hulle verwys.
Abu Bakr Mohammad Ibn Zakariya al-Razi, bekend aan die geleerdes van Europa in die Middeleeue as Rhazes, Razi of Rasis (865-925), was 'n Persiese alchemikus, chemikus, dokter, filosoof en onderwyser. Hy staan ​​bekend as 'n universele geleerde en word gesê dat hy die grootste en oorspronklikste van alle dokters van die Islamitiese tydperk is en een van die mees gesiene skrywers.
Abu Bakr Muhammad ibn Zakariya al-Razi is in Ray gebore, 'n stad naby die huidige Teheran in die noordooste van Iran. Daar word geglo dat hy sy vroeë jare aan medisyne en filosofie bestudeer het.
Razi het fundamentele kennis opgedoen op die gebied van geneeskunde, alchemie, musiek en filosofie, wat hy in meer as 184 boeke en artikels gepubliseer het. Hy was goed vertroud met die mediese kennis van die Perse, Grieke en Indiërs en het deur sy eie waarnemings en ontdekkings verskillende vooruitgang in die geneeskunde moontlik gemaak. Veel meer: ​​in sy eerste werke het hy die wisselwerking tussen geestes- en liggaamlike siektes behandel en psigosomatiese medisyne aan akademiese geneeskunde bekendgestel.
Maar hy was alles behalwe 'n 'sieldokter'. Hy het die geskrewe kennis gewaardeer en afleidings afgewys wat die tradisionele ervarings geïgnoreer het. Hy het stelselmatig sy eie kennis op die tradisies gebou. Daarom het hy Galen se uitgebreide werk bestudeer en 'n kurrikulum vir mediese studies opgebou wat eeue lank geldig sou bly. Hy het sy eie hipoteses beproef totdat hulle duidelike stellings moontlik gemaak het - met ander woorde, hy het die grondslag gelê vir die empiriese metode van die moderne tyd.
Hy het hierdie skerp ontleding selfs op filosofiese vrae gehandhaaf en die onkreukbaarheid van godsdienstige tekste ontken wanneer hul inligting onvoldoende was. Hy het die Koran gekritiseer op 'n manier wat hom ten minste in die gevangenis sou plaas onder die hedendaagse mullah-regime: 'Hulle beweer dat die voor die hand liggende wonderwerk in die vorm van die Koran vir almal toeganklik is. Hulle sê 'wie dit ontken, moet iets vergelykbaar weergee'. In werklikheid kan ons duisend soortgelyke produkte uit die werke van retorici, welsprekende sprekers en dapper digters weergee, waarvan die formulering meer geskik en korter is. Hulle kan hul voornemens beter kommunikeer en hul rymprosa het ook 'n beter ritme. God, wat U ons vertel, verbaas ons! U praat van 'n boek wat ou mites tel en terselfdertyd vol teenstrydighede bevat en geen waardevolle inligting of verduidelikings bevat nie. Sê dan 'Probeer iets vergelykbaars!' "
Hy was 'n pionier in oogheelkunde en was die eerste om masels en pokke as verskillende siektes te onderskei. As alchemis is Razi bekend vir sy studies oor swaelsuur en die ontdekking van alkohol; hy was 'n uitstekende chirurg en gebruik opium as narkotikum. Al-Razi het 'n metode bespreek om lyke te bewaar. Die ingewande is verwyder, die liggaamsholtes is met asyn en wyngees uitgespoel, en dan is die liggaam met sout gevul. Hierdie metode is tot in die moderne tyd toegepas.
Razi het die hoofdokter van die hospitale in Bagdad en Rey geword. Hy het veral klem gelê op genesing en voorkoming deur gesonde eetgewoontes, wat op sy beurt sy geestestoestand beïnvloed het.
Abu Ali al-Husayn ibn Sina is in Europa onder die naam Latyn Avicenna bekend. Hy is in 980 nC in Afshaneh naby Bukhara gebore. Avicenna het ongeveer 450 werke geskryf, van fisika en filosofie tot sterrekunde, wiskunde, logika, poësie en medisyne, waaronder die 'Canon of Medicine', 'n ensiklopedie wat ons begrip van die menslike liggaam en sy innerlike prosesse vir altyd verander. Hierdie meesterstuk van wetenskap en filosofie - of metafisika - was ses honderd jaar lank die standaardwerk in mediese studies.
Sy kanon vir medisyne is 'n geweldige studie van meer as 'n miljoen woorde. Dit gee 'n uiteensetting van die oorsake van siektes asook die oorsake van goeie kuur. Die kanon bevat 'n groot aantal bydraes wat destyds uniek was, byvoorbeeld oor die aansteeklike aard van siektes soos tuberkulose. Dit lyk vandag vanselfsprekend; Europese medisyne het egter nog nie geweet dat epidemies van persoon tot persoon oorgedra is nie, selfs tydens die plaaggolf 300 jaar na Avicenna se dood. Avicenna gaan voort om te bespreek hoe siektes deur water en aarde versprei. Ander hoofstukke van die kanon word byvoorbeeld aan geneesmiddelbehandeling, anatomie, sielkunde en chirurgie gewy.
Benewens filosofie en medisyne, bevat die werk tekste oor sterrekunde, alchemie, geografie en geologie, Islamitiese teologie, logika, wiskunde, fisika en poësie.
Avicenna word beskou as die vader van moderne medisyne omdat hy waardevolle pogings aangewend het om kliniese toetse en toetsmedisyne eksperimenteel in te stel. Hy het ook 'n praktiese handboek ontwerp vir praktiese eksperimente om die effektiwiteit van natuurlike medisinale stowwe te ontdek en te toets. Hy het die vier temperamente opgesom: twee van die elementêre eienskappe, warm en koud, was aktief, twee was passief, naamlik droog en klam. Gesondheid beteken dat die sterkte van alle temperamente in balans is. Op grond hiervan het die dokters van sy tyd verskillende metodes ontwikkel om siektes te genees.
Avicenna het nie net die bloedsomloop ontdek nie; dit het ook die interne organe presies weergegee - byvoorbeeld die baarmoeder. Volgens die Koran was dit 'n sterflike sonde om die menslike liggaam oop te maak, omdat dit die mens met die Skepper gelyk sou stel. Avicenna het waarskynlik die verbod van die hand gewys en die lyke in die geheim ontleed.
Daar groei duisende plante in Iran, en baie daarvan is endemies. Avicenna het baie van hulle geken: Iranse laventel het gehelp teen siektes van die spysverteringskanaal; die arum genees longontsteking en jig; die hars van die Astágalusboom het teen verkoue gehelp; die Persiese ui het 'n antibakteriese effek. Avicenna het die bitter amandel teen nierstene gebruik.
Avicenna se werk, wat in Latyn vertaal is, het die mark vir Iranse medisinale kruie in Europa laat groei. Hulle het Venesië via Sirië bereik en van daar na Sentraal-Europa. Toe hulle hier was, was hulle meer waardevol as goud.
Stagnasie onder die Safavids
Iranse medisyne was beter as Europese medisyne in die Middeleeue en word as 'n rolmodel beskou. Dit het die politieke omwentelinge oorleef en selfs verder ontwikkel. Die belangrikste rol van die Persiese geneeskunde (en die wetenskap) sedert die oudheid het twee hoofredes gehad: Zoroastrianisme en die infrastruktuur van die Persiese ryk. Die Zoroastres het betekenisvolle higiëne en wetenskaplike navorsing tot die rang van godsdiens gebring; die Persiese Ryk het unieke toegang tot ouwêreldse kennissentrums gehad: Egipte, Mesopotamië en Indië - met kontak met China en Griekeland.
Die Arabiese veroweraars het Islam ingevoer en hul Islamitiese bewind het die Persiese tradisie begin onderdruk. Nadat hulle aanvanklik die Zoroaster-rituele vervolg het en biblioteke vernietig het, het hulle, nadat hulle hul heerskappy gevestig het, van die Persiese wetenskap gebruik gemaak - onder die Islamitiese seël en in Arabies.
Die Persiese kennisstradisie blyk uiters moeilik te wees. Daar was die gewelddadige verandering van verskillende dinastieë, en die kaliefe was net so afhanklik van Persiese geleerdes as hul ou voorgangers. Onder Islamitiese bewind is die Persiese tradisie dus behoue ​​gebly en die kennis van antieke Griekeland, Mesopotamië en selfs Egipte, wat in Europa verlore gegaan het in die warboel van die migrasie van die volk en onder die Katolieke dogma. Onder die regering van die Mongole was dit nie anders nie; die nuwe heersers uit die steppe van die ooste was genadeloos toe hulle die Islamitiese wêreld binnekom; Hulle het destyds waarskynlik die grootste volksmoord in die geskiedenis gepleeg - maar hulle was verdraagsaam op kulturele gebied, en die Persiese geleerdes het spoedig die intellektuele onderbou geplaas.
Persiese medisyne het egter in die vroeë moderne periode gestagneer. Die Safavids het in die 16de eeu aan bewind gekom en het aan die Sjiïete behoort. Om hulself van hul Ottomaanse vyande te onderskei, het hulle die Twaalf Schia tot staatsgodsdiens gemaak. Vroeë Islam het reeds teen die Zoroastriese tradisie geveg en daarmee saam die tradisionele medisyne wat onlosmaaklik verbind is. Maar sy kon haarself weer opbou onder die nuwe teken.
Nou het Moslems egter nie net die Zoroastres (sowel as Jode en Christene) na hul ondergeskikte posisies verwys nie, maar die een Islamitiese skool, die Sjiïete, het die ander, die Sunnies, onderdruk. Iranse Sunniërs het daarom in groot getalle geëmigreer, veral wetenskaplikes en baie mediese kundiges. Van toe af het hulle gewerk vir die Grand Mogul van Indië, wat liberaal was in vergelyking met die Sjiïtiese regsgeleerdes. Gedurende die Safavid-periode het Hakim voortgegaan om in Iran te werk, terwyl die Iman Reza-hospitaal floreer het, en hul dokters het die gevolge van ontelbare medikasie beskryf.
Die geografiese ligging bied nie meer die voordeel dat dit 'n koppelvlak is tussen die hoë kulture soos in die oudheid en die Middeleeue nie: die Sjiïete was ook 'n minderheid in Islam, en die fokus op die politiek geïsoleerde Iran van Sjiïese en die oordrag van kennis opgedroog. Terwyl Avicenna en Razi die sienings van die Verligting vertoon het, waarteen Europa destyds ver agtergebly het, het die 18de-eeuse Verligting uit Europa gekom en slegs op sekere punte na Iran gesypel.
Iran het in die 19de eeuse imperialisme soewerein gebly, maar was terselfdertyd geïsoleer. Die Britte regeer Indië en die kus van die Persiese Golf; die Russiese Ryk het in die noorde gestaan, en Iran is van die modernisering afgesny. Iraniërs het nou na Europa gereis en die nywerheidsondernemings daar vergelyk met "agterlike" Iran.
Moderne medisyne in Dar al-Fonun
Die vierde koning van die Quajar, Naser-ad Din Shah, regeer van 1848 tot 1896. Hy wou Iran moderniseer en sy minister Amir Kabir moet die nodige maatreëls tref. Amir Kabir stig in 1851 die eerste moderne instituut vir hoër onderwys, die sogenaamde "Dar al-Fonun", die Huis van Tegnologie.
Een van die vakke was medisyne; Vandag is die destydse gevestigde kursus die belangrikste stap in die rigting van die bekendstelling van moderne medisyne in Iran. Aanvanklik is die studente by Dar al-Fonun hoofsaaklik deur Oostenrykers opgelei met behulp van plaaslike tolke. Reeds in 1860 was die dosente van die mediese fakulteit multinasionale. Europese dokters het dus onderrig gegee aan die Haus der Technik, en so het Iranse dokters westerse medisyne geleer en boeke geskryf oor moderne medisyne, wat toe in die weste beoefen is.
Onder die dokters in Dar al-Fonun was dr. Johan Louis Schlimmer, 'n Nederlandse dokter. Hy is gebore in 1819 en studeer aan die Leiden Mediese Skool. In 1849 het hy na Iran gekom en is na Talesh gestuur. Daarna het hy in Rashat, in die Guila-provinsie in die noorde van Iran, gewerk, waar hy jare lank melaatses behandel het. In 1855 word hy die afgevaardigde van dr. Jacob Eduard Polak (1818-1891) in Dar al-Fonun; die Oostenryker het daar as mediese dosent gewerk.
Schlimmer het tot 1864 aan die universiteit gewerk, eers Frans, later Persies geleer en die studente in hul moedertaal onderrig. Hy het siektes soos melaatsheid en cholera nagevors en was verantwoordelik vir die kliniese opleiding van mediese studente aan die staatshospitaal wat in 1852 opgerig is.
Die Iraanse Mirza Reza Mohandes het die instituut beplan, en die argitek Taqi Khan Memar-Bashi het dit onder toesig van die Quajari-prins Bahram Mirza gebou. Dit sluit in 'n teater, 'n biblioteek, 'n kafeteria en 'n uitgewery. Maar in 1930 het Mirza Yahya Khan Qaragozlu dit vernietig en herbou - in 'n Russiese ontwerp.
Vandag se medisyne in Iran
In 1849, toe Dar-al-funun gestig is, het 'n nuwe era in Iraanse medisyne begin. Totdat Teheran Universiteit gestig is, was Dar-al-funun die enigste moderne mediese sentrum in die land. In 1925 het 650 Hakim daar geoefen wat in Iran geoefen het. Die Tehran University School of Medicine is in 1938 gestig en Iraanse gegradueerdes het teruggekeer van Europese mediese skole. Iran het dus 'n skakel gevind na moderne spesialisasies en praktyke wat reeds op 'apparaat' gebaseer was. Die Pahlavi-hospitaal (nou Iman Khomeini-hospitaal) het kamers gebou vir endokrinologie en metabolisme.
In die dekades na die Islamitiese Revolusie in 1979 het die bevolking van Iran verdubbel, terwyl die aantal universiteite en studente tienvoudig toegeneem het. Al die buitelandse dokters in die klinieke is deur jong Iraanse gegradueerdes vervang. Ondanks die moeilike omstandighede, 'n agt jaar lange oorlog met Irak, politieke breinspoeling, die uitsluiting van Iraanse wetenskaplikes uit internasionale vaktydskrifte, en die sanksies van die Westerse wêreld, wat veroorsaak het dat die nodige tegniese toerusting ontbreek het, het die mediese wetenskap in Iran ontwikkel.
In die hedendaagse Iran is 'n dokter 'n baie erkende beroep. Dit is deels te danke aan die historiese grootte van die Persiese medisyne en deels as gevolg van die geweldige sosiale probleme in vergelyking met Wes-Europa. Om 'n dokter te wees, beteken die veiligheid van 'n goed betaalde werk en terselfdertyd tot die opvoedkundige elite behoort. Slegs die beste word toegelaat om medisyne te studeer, en elkeen wat hom / haar gaan vestig as dokter het ook uitgebreide opleiding ondergaan. Die universiteit in Iran is hoog en baie Iraniërs studeer in die buiteland.
Die getal dokters onder burgers met 'n Iraanse migrasie-agtergrond is baie groot: in Oostenryk, byvoorbeeld, is elke 13de Austroiran 'n gegradueerde in geneeskunde.
Baie internasionaal bekende dokters kom uit Iran, byvoorbeeld professor Samii in Hanover, wat mikroskyfies aan senuweeselle vasgemaak het en dit dus vir dowes moontlik gemaak het om dit te hoor. Nou ondersoek hy metodes wat veronderstel is om paraplegie te genees. Dr. werk ook in Hannover Azmi en Dr. Rahimi, wat nuwe chirurgiese metodes ontwikkel het wat amputasies kan voorkom. Die Iranse dokters het in 1961 die 'Vereniging van Iraanse dokters en tandartse in die Bondsrepubliek Duitsland' (VIA) gestig.
Boekresensie "Kennispaaie as kulturele brûe"
"Paths of Knowledge as Cultural Bridges" belig hoe die wetenskap in die Midde-Ooste floreer het, terwyl Sentraal-Europa in die Middeleeue agtergebly het. Soos die skrywers bewys, het dit gewissel van kritiese historiese navorsing tot staatsteorieë tot gevorderde mediese metodes. Islamitiese dokters het byvoorbeeld nie primêr geloofsgebaseerde medisyne beoefen nie, maar het verwys na die antieke Griekse benaderings wat destyds rasioneel was.
Johannes Gottfried Meyer toon aan dat Ibn Sina se verdienste was om alle medisyne in 'n logiese stelsel te verteenwoordig. Afgesien van die Persiese soort, sou die sentrums van mediese wetenskap van Islam in Al Andalus, Spanje en veral in Cordoba geleë gewees het. Die geskrifte daar, soos die van Ibn Rushd, wat in 1198 in Marrakech oorlede is, is vinnig in Toledo in Latyn vertaal.
Islamitiese geskrifte oor voorkoming van gesondheid, soos Ibn Butlan se Taqwim as-sihha, wat sy bronne getabuleer het, het ook belangrik geword. Hy het voedsel in warm, koud, klam of droog geklassifiseer, het die optimale toestand daarvan as vars, gebak, gedroog of rou geklassifiseer, en die onderskeie gesondheidseffekte van 'n gereg en die negatiewe gevolge daarvan genoem, asook teenmiddels en spesiale effekte.