Onteiening: ‘Mislukking van diep immorele wetsontwerp ’n groot oorwinning’Die Nasionale Vergadering (Foto: ANA) Die burgerregteorganisasie AfriForum en die sakegroep Sakeliga het gesê hulle neem kennis van en verwelkom die uitslag van die parlementêre stemming oor die 18de grondwetlike wysigingswetsontwerp. Die ANC kon nie Dinsdag ’n tweederde-meerderheid in die Nasionale Vergadering kry om die voorgestelde wysigings aan artikel 25 van die Grondwet te aanvaar nie. Hierdie wysigings sou die onteiening van eiendom sonder vergoeding moontlik gemaak het. “Die mislukking van ’n diep immorele wetsontwerp wat staat goedgekeurde diefstal en menseregteskendings sou toelaat, is ’n groot oorwinning vir Suid-Afrikaners. Onteiening sonder vergoeding is ’n onmenslike beleid wat gemotiveer word deur ’n kombinasie van korrupte hebsug en wrok,” sê Ernst van Zyl, veldtogtebeampte vir strategie en inhoud by AfriForum. “Ons het die katastrofiese verwoesting gesien wat onteiening-sonder-vergoeding-beleide in lande soos Zimbabwe en Venezuela veroorsaak het asook die lyding wat hierdie beleide vir die deursneeburgers van daardie lande veroorsaak het. Daarom moet die nederlaag van ’n poging om daardie aaklige en vernietigende beleide hier in Suid-Afrika te herskep gevier word,” sluit Van Zyl af. AfriForum is bewus daarvan dat die stryd om eiendomsreg in Suid-Afrika te beskerm nie verby is nie en dat hierdie regte weer in die toekoms bedreig kan word. Daarom herbevestig die organisasie sy toewyding om as burgerregtewaghond op te tree teen sulke skendende beleide en om dit ten sterkste teen te staan sou dit weer oorweeg word. Piet le Roux, uitvoerende hoof van Sakeliga. (Foto: Reint Dykema) Sakeliga het ook gesê hy bly nietemin waaksaam vir die risiko dat ŉ soortgelyke wysiging van die Grondwet op die parlement se agenda bly, en dat die parlement steeds kan volhard in sy poging om die aparte onteieningswetsontwerp aan te neem. Die blote moontlikheid van voortgesette pogings om konfiskering te bewerkstellig, ondermyn regsekerheid en grondwetlike legitimiteit, en ontmoedig investering en ekonomiese ontwikkeling, het Piet le Roux, uitvoerende hoof van Sakeliga, gesê. “Die onmiddellike volgende stap moet wees dat die parlement enige verdere bespreking van konfiskering van private eiendom van sy agenda afhaal en ook weier om die onteieningswetsontwerp aan te neem. ” Die voorgestelde Onteieningswetsontwerp bevat bepalings wat konfiskering van eiendom (sogenaamde onteiening sonder vergoeding) sou operasionaliseer. Hierdie wetsontwerp is onbestaanbaar met artikel 25 van die Grondwet, wat vereis dat vergoeding aan eienaars betaalbaar is wanneer die staat wel private eiendom kan onteien onder beperkte, duidelik gedefinieerde omstandighede. “Ons kan nooit die voorgestelde veranderings aan die Suid-Afrikaanse Grondwet aanvaar nie, ongeag hoeveel parlementariërs daarvoor stem, of hoe bevredigend die formele en prosedurele aspekte daarvan behartig word. Die Grondwet kan nie gewysig word om voorsiening te maak vir die beoogde konfiskering, en terselfdertyd ŉ legitieme grondwet bly nie. Die Grondwet sal sy legitimiteit verloor in sover dit sodanig gewysig word [om vir konfiskering voorsiening te maak], en dit sal eers legitimiteit herwin nadat so ŉ wysiging ongedaan gemaak is.” Sakeliga staan onwrikbaar by hierdie stelling. “Ons sal voortgaan om pogings om konstitusionalisme te ondermyn, teen te staan en ons sal veg vir die eiendomsreg van alle huidige en voornemende eienaars, waarsonder daar geen kommersiële lewensvatbaarheid in Suid-Afrika kan wees nie.”