IBBY SA - Teenagers
Review by Genevieve Hart
Vanaf ‘n rustige toneel waarin die toekomstige heersers van Monfiel insluitende die kroonprins Florin na sprokies sit en luister, ontwikkel hierdie lywige verhaal na ‘n boeiende meesleurende vertelling van die kroonprins se gevangeniskap in Vinland, die koningkryk wat met Monfiel in ‘n oorlog gewikkel was. Florin ontvang die tyding dat ‘n vredesverdrag gesluit is en gaan op uitnodiging na Vinland vir ‘n vredesfees. Daar ontdek hy dat sy pa , koning Philip , en sy gevolg gevange geneem is. Florin word verdoem deur Koning Theodo om as hofnar opgelei te word deur Mimus- die gemene raaiselagtige hofnar.
So word dit die verhaal van Florin die hofnar. Mimus leer hom lawwe toertjies doen, grappe vertel, rympies voordra terwyl hy soos Mimus onder haglike omstandighede in strooi slaap en gedurig honger lei. Vir selfbehoud doen hy mee; vermaak die koning en sy gevolg, ook sy bekoorlike dogter prinses Alix. Terselfdertyd probeer hy sy vader wat gevange gehou word besoek. Sal hulle ooit gered word uit hierdie gevangeniskap?
‘n Verhaal wat enduit boei. Die skrywer het ‘n meestersgraad in Middeleeuse geskiedenis. In 2004 is die boek met die Deutscher Jugenliteraturpreis ( Duitse jeug-literatuur prys) beoordeel. Om die uitgewer aan te haal:
“Mimus is ‘n verhaal van konings en narre, mag en vernedering, humor en hartseer, en in die middel ‘n enkele hofnar wat terselfdertyd lig en donker verteenwoordig.” Geskikvir jeug-12-18 jaar, maar ook vir volwassenes wat ‘n storie geniet waarin jy jou tande lekker kan inslaan. Hoogs aanbeveel.
In Afrikaans vertaal deur Amelia de Vaal
Graffiti teen ’n muur in Manenberg lees soos volg: “Family issie ding van die hart”.
Jay bly in n skakelhuis by Ma Koba in Manenberg. Hy het die Los$Boys “gedrop”,en hy weet Alpha ,die bendeleier, gaan baie ontevrede wees as hy hoor van sy voorneme om in Observatory te gaan bly en aan UCT te gaan studeer met die beurs wat hy gekry het vir maatskaplike werk. Hy moet kies, maar die drang bly sterk om ’n plek in ’n gang-familie te hê.
In ’n verwaarloosde Victoriaanse tweeverdiepinghuis huur hy ’n kamer by Michelle. Hy hoor dadelik ’n baba huil.
So begin ’n hele nuwe avontuur vir Jay Plaatjies. Want Michelle verdwyn spoorloos en Jay word agtergelaat met ’n baba wat versorg moet word. Sy vriendin Rasheeda probeer hom help met die versorging van die kind, maar die eienaar raai hom aan om die baba na die polisie of die welsyn te neem. Dan lees hy ’n koerantopskrif wat vertel dat ’n bendeoorlog dreig op die Kaapse vlakte. Hy weet Alpha en die Lo$Boys gaan betrokke wees. Hy besluit om te wag tot die baba se ouers terugkeer, maar dit gebeur nie. Waar sal die baba veilig wees? Die bendegeweld neem toe, en Alpha vra Jay om weer by hulle aan te sluit; hulle het iemand met verstand nodig in die groep. Maar Jay is vasbeslote om nie weer by die bende betrokke te raak nie. Maar ten einde die baba na veiligheid te bring moet hy verby die bendes tot by Ma Koba se huis kom.
Hierdie verhaal het my beïndruk want daar is ’n sterk gevoel van opregtheid aanwesig. Jay is as toekomstige maatskaplike werker oortuig dat hy die baba moet beskerm en selfs moet aanneem. Hierdie oortuiging spruit ook deels uit die feit dat hy self gevoel het soos ’n weggooi kind; hy wil dit nie aan hierdie onskuldige baba doen nie. Terselfdertyd het hy ’n mate van jojaliteit teenoor die Lo$Boys; Alpha was sy vriend en ook beskermheer. Daar is dus gedurigdeur ’n tweestryd in Jay.
Ek dink dat die verhaal tog ’n kykie gee in die lewe en omstandighede van gangsters, en ook hoe dit vriende raak wat emosioneel en vanwee lojaliteit betrokke is, hoewel hulle nie self wil deelneem aan bendegeweld nie. Die aanwending van die spesifieke dialek en taalgebruik werk ook, en in die geheel lees die verhaal lekker en word die spanningslyn goed gehandhaaf. Jay die mens oortuig; selfs as enige regsdenkende mens sy gedrag as uiters ongewoon sal sien en dalk ook nie as geregverdig nie. Nogtans is Van Manenberg met liefde vir my ’n boek met waarde en word hier ’n mooi lewensles geleer.
Oorspronklik gepubliseer in 1998 as Lost Boys. Hierdie publikasie is in Afrikaaans verwerk deur Willem van der Walt en Mike Oberholzer.