Verbruikersake: Hof verlig verbruikers se kredietpynArgieffoto Verbruikers wat jare lank ontevrede was met hul banke, wat geld wat hulle byvoorbeeld op hul kredietkaartrekeninge geskuld het, summier van hul tjek- of spaarrekening afgetrek en oorbetaal het sonder hul toestemming, hoef nie meer daaroor bekommerd te wees nie. Die Johannesburgse hooggeregshof het nou in ’n uitspraak banke verbied om dit te doen. Ina Opperman vertel meer. Artikel 124, wat handel oor heffings teen ander rekeninge, bepaal dat dit wettig is vir ’n verbruiker om magtiging aan ’n kredietverskaffer te gee of vir ’n kredietverskaffer om vir magtiging te vra om ’n bedrag te hef teen ’n rekening indien dit tot voordeel van die verbruiker gedeponeer en deur die kredietverskaffer gehou word en spesifiek deur die verbruiker in die magtiging genoem word. Die bedrag of bedrae kan ook net gehef word om ’n enkele verpligting kragtens die kredietooreenkoms of ’n reeks herhalende verpligtinge kragtens die kredietooreenkoms, wat spesifiek in die magtiging uiteengesit word, na te kom. Die kredietverskaffer kan ook net die bedrag hef vir ’n bedrag wat bereken word met betrekking tot die verpligting wat dit kragtens die kredietooreenkoms moet nakom en wat spesifiek in die magtiging uiteengesit word. Die bedrag mag ook net gehef word op of ná die datum waarop ooreengekom is en die datum moet ooreenstem met die kredietooreenkoms en spesifiek in die magtiging uiteengesit word. Enige magtiging wat nie skriftelik gegee word nie, moet elektromagneties opgeneem en daarna op skrif gestel word. Die kredietverskaffer moet, voordat enige bedrag afgetrek word, op die voorgeskrewe wyse en in die voorgeskrewe vorm jou in kennis stel van die heffing en jou toestemming vra om dit af te trek. Die Nasionale Kredietreguleerder (NKR) het ’n verklarende aansoek by die hof ingedien om duidelikheid te kry oor die toepassing van artikel 124 van die Nasionale Kredietwet nadat ’n verbruiker gekla het dat Standard Bank geld uit sy rekening gebruik het om ander skuld by die bank te delg. Standard Bank het aangevoer dat hy volgens die gemene reg die reg het om dit te doen, maar die NKR het van die bank hieroor verskil en die hof gevra vir duidelikheid oor artikel 124. Die hof se uitspraak verlede week was ten gunste van die NKR dat die gemene reg wat banke die reg tot verrekening gee, nie van toepassing is op kredietooreenkomste wat onderworpe is aan die Kredietwet nie. Die NKR het die hof gevra vir ’n hofbevel dat die reg tot verrekening nie swaarder weeg as artikel 124 nie. Banke gebruik die reg tot verrekening om geld uit verbruikers se rekeninge te gebruik om skuld op kredietooreenkomste met die bank te betaal sonder dat verbruikers daartoe instem. Die hof het bevind die doel van artikel 124 is om af te wyk van die gemene reg en die praktyk van reg tot verrekening te staak, aangesien die artikel die reg tot verrekening in die gemene reg uitsluit in alle kredietooreenkomste wat onderworpe is aan die Kredietwet. “Die NKR is baie bly oor die uitspraak omdat dit verbruikers beskerm teen finansiële probleme wat veroorsaak word wanneer banke lukraak geld uit hul bankrekeninge onttrek,” sê Nomsa Motshegare, uitvoerende hoof van die NKR. Jou bank moet dus nou jou toestemming kry om fondse uit jou rekening oor te plaas om jou skuld te dek. Die Nasionale Kredietreguleerder is ingestel deur die Nasionale Kredietwet om die Suid-Afrikaanse kredietbedryf te reguleer. Die NKR is verantwoordelik vir die registrasie en monitering van kredietverskaffers, kredietburo’s, skuldberaders, betalingsagente en agente wat klagtes oplos. Die NKR is ook verantwoordelik vir verbruikersopvoeding en verbruikersbeskerming om ’n kredietbedryf te skep wat billik, deursigtig, toeganglik en dinamies is. As jy wil kla oor jou bank wat sonder toestemming geld uit jou rekening oorplaas om jou skuld by die bank te delg, besoek die Nasionale Kredietreguleerder se webtuiste by www.ncr.org.za.