PressReader - Beeld: 2017-08-08 - Nu­we gas­aan­leg by Sal­dan­ha ‘sal te­kort ver­lig’
Nu­we gas­aan­leg by Sal­dan­ha ‘sal te­kort ver­lig’
Beeld - 2017-08-08 - KUNS & VERMAAK - Fin24
Die nu­we in­voer­eind­punt vir vloei­ba­re pe­tro­le­um­gas (VPG) na­by Sal­dan­ha sal die te­kort aan gas in die land help ver­lig, het Sun­ri­se E­ner­gy, ont­wik­ke­laar van die pro­jek, Maan­dag ge­sê.
Sun­ri­se E­ner­gy het die R1,2 mil­jard-aan­leg Maan­dag amp­te­lik be­kend ge­stel in ’n stap wat die be­skik­baar­heid van VPG in Suid-A­fri­ka sal ver­hoog.
Die eer­ste vrag gas is al in Mei van ’n VPG-skip ont­vang en Wil­li­am Bo­pa­pe, be­stuur­der van die aan­leg, sê sy in­voer­punt was se­dert­dien baie be­sig.
Dié gasin­voer­ge­rie­we is die eer­ste toe­ge­wy­de VPG-in­voer­eind­punt in die Wes-Kaap. Suid-A­fri­ka het net een an­der soort­ge­ly­ke in­voer­ge­rief, naam­lik by Ri­chards­baai.
Pie­ter Coet­zee, uit­voe­ren­de hoof van Sun­ri­se E­ner­gy, sê dit was nie mak­lik om die ge­rief te ves­tig nie want die be­dryf in Suid-A­fri­ka is nog in sy kin­der­skoe­ne. Hy sê Sun­ri­se moes die vol­le mark­ri­si­ko neem, maar hy glo die ge­rief sal die VPG-mark, ver­al in die Wes-Kaap, oop­maak.
Wê­reld­wyd be­staan lan­de se e­ner­gie­ver­bruik ge­mid­deld 20% uit gas, maar Suid-A­fri­ka se ge­mid­deld is net 3%.
M­ma­mo­lo­ko Ku­bayi, mi­nis­ter van e­ner­gie, was ook by die be­kend­stel­ling van die eind­punt en het ge­sê VPG word nie vol­doen­de in SuidA­fri­ka in­ge­span nie.
Sy sê daar was van­jaar geen nood­ver­ga­de­rings in Suid-A­fri­ka oor ’n te­kort aan VPG nie. “Ek glo hier­die ge­rief het daar­toe by­ge­dra dat daar nie ’n te­kort was nie.”
Vol­gens Ku­bayi be­hoort die ge­bruik van VPG tot die­self­de vlak as an­der e­ner­gie­bron­ne be­vor­der te word. Sy sê die re­ge­ring on­der­soek die de­re­gu­le­ring van VPG-pry­se na­ma­te dié be­dryf in­fra­struk­tuur soos Sun­ri­se se in­voer­ge­rief ont­wik­kel.
Sun­ri­se se aan­sien­li­ke uit­brei­ding van die mark sal gro­ter me­de­din­ging in die gas­mark te­weeg bring en prys af­dwing, sê E­bra­him Pa­tel, mi­nis­ter van e­ko­no­mie­se ont­wik­ke­ling.
“Hier­die ge­rief kan huis­hou­dings en on­der­ne­mings help om hul be­ste­ding aan e­ner­gie te ver­min­der.”
Pa­tel sê die aan­leg gee die e­ko­no­mie ’n in­spui­ting van R1 mil­jard.
“Daar is nou e­ko­no­mie­se ge­leent­he­de vir an­der on­der­ne­mings om toe­gang tot die gas te kry en dit te ver­sprei.”
Die aan­leg sal die groot­ste in­voer- en ber­gings­ge­rief in A­fri­ka wees met oop toe­gang vir al­mal. Die ont­wik­ke­laars voel dié mo­del sal die toe­tre­de van nu­we deel­ne­mers aan die VPG-be­dryf moont­lik maak en gro­ter me­de­din­ging in die mark skep.
Sun­ri­se E­ner­gy be­stuur bloot die aan­leg.
Coet­zee sê Suid-A­fri­ka­ners ge­bruik steeds meest­al on­doel­tref­fen­de e­ner­gie­bron­ne soos e­lek­tri­si­teit of hout vir kook­of ver­hit­tings­doe­len­des, ter­wyl VPG ’n goed­ko­per en sko­ner e­ner­gie­bron is.
Al­ber­ti­nah Ke­ke­na, voor­sit­ter van Mi­ning Oil and Gas Ser­vi­ces (MOGS), be­heer­groep van Sun­ri­se E­ner­gy, glo die sa­ke­mo­del van ’n o­pen­ba­re­pri­va­te-ven­noot­skap sal die be­skik­baar­heid van VPG ver­hoog en die mark sti­mu­leer om te groei. Sy sê el­ders in A­fri­ka word die ge­rie­we óf deur die pro­du­sent self be­sit óf deur die re­ge­ring.
“Om­dat ons ’n on­par­ty­di­ge o­pe­ra­teur is, sal ons s’n oop wees vir e­nig­ie­mand en dus vry van be­lan­ge­bot­sings.”
MOGS be­heer 60% van Sun­ri­se E­ner­gy ter­wyl die In­dus­tri­al De­ve­lop­ment Cor­po­ra­ti­on (IDC) ’n 31%-be­lang het. Roy­al Ba­fo­keng Hol­dings be­sit 51% van MOGS ter­wyl die O­pen­ba­re Be­leg­gings­kor­po­ra­sie (OBK) die res van die maat­skap­py be­sit.
Sun­ri­se E­ner­gy se ge­rief vir die in­voer van vloei­ba­re pe­tro­le­um­gas (VPG) na­by Sal­dan­ha.