(Aangestuur vanaf Rugbyunie)
'n Rugbyspeler ontsnap 'n duik tydens 'n rugbywedstryd in Wilmington, VSA
'n Losskrum tydens die 2006 Super 14-seisoen
Rugby word hoofsaaklik in die lande van die Britse Statebond gespeel en is van die gewildste sportsoorte ter wêreld. Dit is 'n gewilde somersport in die Verenigde Koninkryk, Argentinië, Australië, Ierland, Japan, Frankryk, Georgië, Kenia, Namibië, Nieu-Seeland, Roemenië, Suid-Afrika, Zimbabwe en die eilandnasies van die Stille Oseaan. In lande soos Engeland, Georgië, Madagaskar, Namibië, Nieu-Seeland, Papoea-Nieu-Guinee, Suid-Afrika en Wallis word die een of ander rugbyvariant as 'n nasionale sport beskou. In die Cookeilande, Fidji, Nieu-Seeland, Samoa, Tonga en Wallis is rugby die hoofsport. In lande van die Britse Statebond met rugby as 'n tradisionele sport vir die wintermaande soos Australië, Engeland, Ierland, Namibië, Nieu-Seeland, Skotland, Suid-Afrika en Wallis dien krieket as 'n tradisionele sport vir die somermaande.
Wêreldrugby (tot in 2014 die Internasionale Rugbyraad, IRR) is in 1886 as die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR) gestig en publiseer ook die reëls van die spel. Internasionale wedstryde word al sedert 1871 gespel toe die eerste wedstryd tussen Engeland en Skotland op Raeburn Place in Edinburg beslis is. Die Rugbywêreldbeker, wat in 1987 vir die eerste keer uitgespeel is, word al om die vier jaar beslis en is van die gewildste sportkompetisies wêreldwyd. Die Sesnasies-toernooi (Noordelike Halfrond) en Die Rugbykampioenskap (Suidelike Halfrond) is ander bekende internasionale toernooie wat jaarliks beslis word. Rugbywedstryde is al tydens internasionale sporttoernooie soos die Olimpiese Somerspele 1900 in Parys, die Olimpiese Somerspele 1908 in Londen, die Olimpiese Somerspele 1920 in Antwerpen en die Olimpiese Somerspele 1924 in Parys beslis. Sewesrugby is in 1998 by die program van die Statebondspele opgeneem en vorm sedertdien deel van dié toernooi. Sewesrugby behoort ook sedert die Olimpiese Somerspele 2016 in Rio de Janeiro tot die Olimpiese sportsoorte en sal tydens die Olimpiese Somerspele 2020 in Tokio aangebied word.
Speltegniek[wysig | wysig bron]
Aanteken van punte[wysig | wysig bron]
Die Springbokke hul drie teen Engeland tydens die Rugbywêreldbeker 2007
Vastespel[wysig | wysig bron]
Afskoppe[wysig | wysig bron]
Duik[wysig | wysig bron]
'n Rugby-duik: duikslae moet onder die nek wees met die doel om die belemmering of gronding van die baldraende speler
'n Speler mag 'n opponent duik wat die bal dra deur hom vas te hou terwyl hy hom grond toe dwing. As 'n baldraer deur 'n opponent vasgehou word maar steeds voorwaartse momentum het, mag hy vorentoe oor die doellyn gly om 'n drie aan te teken. As 'n speler se knie of die bal die grond raak is dit genoeg om die speler as geduik te ag. 'n Geduikte speler moet die bal los en die speler wat die duikslag uitgevoer het moet hom ook uitlos en weg beweeg om sodoende die bal beskikbaar te stel sodat 'n losskrum kan plaasvind. Indien 'n baldraer vasgehou word maar nie op die grond vasgehou word nie, word dit nie as 'n duikslag beskou nie en word daar normaalweg 'n losgemaal gevorm.
Losskrum[wysig | wysig bron]
Losgemaal[wysig | wysig bron]
Skrum[wysig | wysig bron]
Lynstaan[wysig | wysig bron]
Wanneer die bal uit is ken die skeidsregter 'n lynstaan toe. Die voorspelers van elke span staan dan in twee lyne 'n meter uitmekaar, 5 tot 15 meter vanaf die kantlyn af, uit. As die bal vanaf 'n strafskop af uit is, word die ingooi aan die span wat geskop het toegeken, indien nie sal die ingooi aan die ander span toegeken word. Beide spanne kompeteer om besit van die bal en spelers mag ook hulle spanmaats oplig.
Spelerposisies[wysig | wysig bron]
'n Rugbyspan bestaan uit 15 spelers, agt voorspelers met nommers van 1 tot 8 en sewe agterspelers wie se truie van 9 tot 15 genommer is. Afhangende van die spesifieke kompetisie se reëls kan daar tot soveel as 7 plaasvervangers ook wees.
Rugbylande[wysig | wysig bron]
Dan is daar ook die "kleiner nasies" wat gekwalifiseer het vir die Rugbywêreldbeker: Kanada, Fidji, Georgië, Japan, Namibië, Roemenië, Samoa, Spanje, Tonga, Verenigde State en Uruguay. Vir verdere besonderhede sien die Lys van internasionale rugbyspanne. Rugby is die nasionale sport van Wallis, Nieu-Seeland, en die Stille Oseaanlande soos Fidji, Samoa en Tonga.
Internasionale spanne[wysig | wysig bron]
Toernooie[wysig | wysig bron]
Rugbywêreldbeker[wysig | wysig bron]
Die Rugbywêreldbeker vind al om die vier jaar plaas. Die Springbokke van Suid-Afrika is die huidige wêreldkampioen nadat hulle op 2 November 2019 vir Engeland 32–12 geklop het op die Internasionale Stadion Jokohama, Japan. Dit was die derde keer dat Suid-Afrika die Wêreldbeker omhoog kon hou. Die eerste keer was hul oorwinning oor Nieu-Seeland op 24 Junie 1995 in Johannesburg en later oor Engeland op 20 Oktober 2007 in Saint-Denis. Die komende Rugbywêreldbeker 2023 sal tussen 8 September en 21 Oktober in Frankryk gehou word.
Sesnasie-toernooi[wysig | wysig bron]
Rugbykampioenskap[wysig | wysig bron]
Die Rugbykampioenskap is 'n jaarlikse rugbykompetisie in die Suidelike Halfrond tussen die nasionale spanne van Argentinië, Suid-Afrika, Australië en Nieu-Seeland. In 2019 is die reeks vanaf 20 Julie tot 10 Augustus gespeel. Die lande se spanne word onderskeidelik die Pumas, Springbokke, Wallabies en All Blacks genoem. Voordat Argentinië bygevoeg is tot die kampioenskap in 2012, was die reeks bekend as die Drienasiesreeks. Sedert die aanvang van die Drienasiesreeks in 1996 is die wedstryde tussen Australië en Nieu-Seeland ook gebruik om elke jaar die wenner van die Bledisloebeker te bepaal. Australië en Suid-Afrika ding om die Mandela Uitdaagplaat mee, terwyl Nieu-Seeland en Suid-Afrika die Vryheidsbeker uitspeel.
Ander toernooie[wysig | wysig bron]
In hierdie kompetisie stuur Engeland nie hulle volle nasionale mansspan nie, maar eerder hul A-span. Hulle stuur egter wel hulle nasionale vrouespan na die toernooi.
Superrugby — 15 spanne vanuit Argentiet, Australië, Japan, Nieu-Seeland en Suid-Afrika.
Internasionale trofeë[wysig | wysig bron]
↑ (en) "British & Irish Lions Tours to South Africa". Besoek op 14 Januarie 2020.
Argentinië | Australië | Kanada | Engeland | Fidji | Frankryk | Georgia | Ierland | Italië | Japan | Namibië | Nieu-Seeland | Roemenië | Samoa | Skotland | Suid-Afrika | Spanje | Tonga | Uruguay | VSA | Wallis | Zimbabwe