Gotiese alfabet - Wikipedia
Van ca. 350 tot 600's
Grieks, met ’n Latynse en rune-invloed
Die Gotiese alfabet is ´n alfabetiese skrif wat in die 4de eeu deur die Gotiese biskop Wulfila geskep is vir die skryf van Goties sodat hy die Nuwe Testament van die Bybel in Goties kon vertaal. Wulfila was ’n sendeling en Bybel-vertaler van Kappadosië. Die Gotiese vertaling van die Nuwe Testament was die eerste boek in ´n Germaanse taal. Die vertaling het in Nicopolis ad Istrum geskied (in die huidige Bulgarye). Nicopolis ad Istrum is dus die geboorteplek van die letterkunde in Germaanse tale.
2 Die letters
Woelfila het waarskynlik met opset nie die ouer rune-alfabet vir sy doel gebruik nie vanweë die Germaanse heidense gelowe en gebruike waarmee dit verbind is. Verder het die Grieks-gebaseerde skrif gehelp om die Gote te laat deel word van die hoofsaaklik Grieks-Latynse kulture van die Swartsee. Die individuele letters het egter steeds name wat afgelei is van dié vir hul rune-ekwivalente.
Die letters[wysig | wysig bron]
Die alfabet is hoofsaaklik ’n skryfstelsel van hoofletters van die Griekse alfabet, met ’n paar bykomende letters om tipiese Gotiese klanke weer te gee: die Latynse F, twee Rune-letters om /j/ en /w/ te onderskei van /i/ en /u/, en die letter "ƕair". Die letters het name - gewoonlik ´n woord wat met dieselfde klank begin. Hierdie beginsel is kenmerkend van die Runeskrif. Die letters van die Latynse en Griekse skryf-stelsels het name wat (soos "alpha", "beta" ens.) opsigself niks beteken nie. Die klanke, volgorde en name van die letters is opgeteken in die Alkuin-skrifstuk uit die 9de eeu.
Onder is ’n tabel van die Gotiese alfabet. Twee letters wat in die transliterasie daarvan gebruik word, kom nie in Afrikaans voor nie: þ en ƕ. Die letters het ook syferwaardes gehad wat gewoonlik tussen twee punte (•𐌹𐌱• = 12) of met ’n streep bo (𐌹𐌱 = 12) geskryf is. Twee letters, vir 90 en 900, het geen fonetiese waarde nie.
aza < ans "god" of asks "as"
bercna < *bairka "berk"
geuua < giba "geskenk"
daaz < dags "dag"
eyz < aiƕs "perd" og eivs "taksusboom"
quetra < *qairþra ? of quairna "meulsteen"
ezec < ezec?
haal < *hagal of *hagls "hael"
thyth < þiuþ "goed" of þaurnus "doring"
iiz < *eis "ys"
chozma < *kusma of kōnja "dennesap"
laaz < *lagus "see, meer"
noicz < nauþs "behoefte"
gaar < jēr "jaar"
uraz < *ūrus "oeros"
reda < *raida "wa"
sugil < sauïl of sōjil "son"
tyz < *tius "die god Týr"
uuinne < vinja "veld" of vinna "pyn"
fe < faihu "beeste, rykdom"
enguz < *iggus of *iggvs "die god Yngvi"
uuaer < *ƕair "ketel"
utal < *ōþal "erfgrond"
Die Gotiese alfabet is tot die Unicode-standaard gevoeg in Maart 2001, met die uitreiking van weergawe 3.1. Die Unicode-blok daarvoor is U+10330–U+1034F.
↑ Volgens die getuienis van die historici Philostorgius, Socrates van Konstantinopel en Sozomen. Cf. Streitberg (1910:20).
Jensen, Hans (1969). Die Schrift in Vergangenheit und Gegenwart. Berlyn: Deutscher Verlag der Wissenschaften.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Gotiese_alfabet&oldid=1512153"	Kategorie: Skryfstelsels	Navigasie-keuseskerm
AlemannischالعربيةБългарскиCatalàČeštinaDeutschEnglishEsperantoEspañolSuomiFrançaisGalegoGaelgעבריתՀայերենItaliano日本語ქართული한국어LatgaļuNederlandsNorsk nynorskNorsk bokmålPapiamentuPolskiPortuguêsRomânăРусскийSrpskohrvatski / српскохрватскиSlovenščinaСрпски / srpskiTürkçeУкраїнськаOʻzbekcha/ўзбекча中文	Wysig skakels	Die bladsy is laas op 22 November 2016 om 12:45 bygewerk.