‘G’n blyplek hier’ vir gestremde seun en sy gidshondDie 12-jarige Jayden Pieterse en sy geliefde hond, Pepper. (Foto: Verskaf) Die ma van ŉ outismelyer in Kimberley sit hande in die hare nadat haar man se voormalige werkgewer die gesin sewe dae gegee het om uit die behuising wat die maatskappy voorsien het, te trek. Rozel Pieterse se man, Jaco, het verlede maand die trekpas by sy werkgewer gekry en het onlangs by ŉ nuwe onderneming aangesluit. Volgens Rozel is die gesin Dinsdagaand in ŉ brief wat per hand by hul huis afgelewer is, sewe dae gegun om die eenheid te ontruim of regstappe sal volg. Rozel sê vir dié gesin is dit egter makliker gesê as gedaan. Die egpaar se jongste seun, Jayden, is ŉ nieverbale outismelyer wat oral deur sy gidshond, Pepper, vergesel word. Rozel sê om ŉ troeteldiervriendelike woonplek wat boonop bekostigbaar is op sulke kort kennisgewing te kry, is ŉ opdraande stryd. Jayden was die eerste kind in die Noord-Kaap wat ŉ outisme-ondersteuningshond ontvang het. Die hond is sy permanente metgesel en is opgelei om “Jayden uit die moeilikheid te hou”. Die 12-jarige Jayden is vreesloos en die swart Labrador is geleer om alarm te maak as Jayden byvoorbeeld skielik die pad wil vat. “Pepper het ook my lewe verander. Ek is nie meer so gespanne nie en ek weet nou dadelik as Jayden byvoorbeeld deur ŉ venster probeer klim of oor die muur wil klouter. “As Jayden sommer wil begin hardloop, gaan sit Pepper en my kind is veilig. Waar Jayden gaan, daar gaan Pepper – maar mense het nie altyd vreeslike begrip vir ons situasie nie,” sê Rozel. Sy sê hulle is boonop al uit sommige winkels op die dorp verwilder wanneer Jayden en Pepper probeer ingaan. Selfs al dra Pepper die baadjie wat aandui dat hy ŉ dienshond is, beweer sommige mense omdat Jayden nie blind is nie, mag sy gidshond nie ŉ winkel binnegaan nie. Maar danksy Pepper het Jayden die afgelope paar maande selfs sy eerste woorde begin sê. “Hy praat nog nie in sinne nie, maar vir ons is dit die wonderlikste ding om hom ‘sit’ vir Pepper te hoor sê, en sy lag wanneer hy vir Pepper sy treat gee. “Jayden word sy eie klein mensie danksy Pepper wat in sy lewe is. Pepper het sy loopkussing geword, sy vriend, sy ondersteuning.” Danksy Pepper sê Jayden nou al selfs sy eerste woorde. (Foto: Verskaf) Rozel sê Jayden het veel meer vryheid vandat Pepper deel van hul lewe is. Die twee kyk saam TV – Paw Patrol, Mickey Mouse en prinses Sofia is van hul gunstelinge – en Jayden praat meer noudat hy ŉ permanente maat het. Vir die gesin is dit dus geen opsie om na ŉ plek te verhuis waar Pepper nie welkom sou wees nie. Rozel sê hulle het reeds alternatiewe blyplek geïdentifiseer, maar kan nie dadelik daarheen verhuis nie omdat die huidige huurders van die huis self ŉ kennistydperk gegee moet word. “Ons wil so vinnig as moontlik hier uitkom; hoe vinniger, hoe beter. “Die sewe-dae-tydperk verstryk Dinsdag, maar dit is hel om so vinnig ŉ ander blyplek te probeer kry. Ek is raadop. Ons het drie seuns en ek probeer net ŉ dak oor ons koppe hou,” sê sy. ŉ Prokureur by die Pretoriase firma Couzyn, Hertzog & Horak het by navraag aan Maroela Media gesê op sigwaarde is sewe dae ŉ onbillike tydperk om van mense te verwag om hul blyplek te ontruim. “Jy mag nie die reg in eie hande neem nie en dit sluit in om iemand sonder ŉ hofbevel uit ŉ huis te sit. “Die feit dat hulle ŉ kind met spesiale behoeftes het, maak dit nog meer uitdagend. Bejaardes, diegene met spesiale behoeftes of gesinne met kinders word verdere grasie gegun,” sê hy. Dit beteken egter nie dat ŉ huurder nie steeds aanspreeklik bly vir onkoste soos die huurgeld, onderhoud, diensterekening of selfs regskoste nie. “Dit is beter om eerder so gou as moontlik alternatiewe blyplek te kry,” sê hy. Residensiële uitsettings word ingevolge die Wet op die Voorkoming van Onwettige Uitsetting en Onregmatige Besetting van Grond hanteer – maar die regskenner benadruk dat ŉ uitsetting steeds net ingevolge ŉ hofbevel gedoen mag word. “Daar sal dus omstandighede wees waaronder jy ŉ uitsettingsbevel kan bekom.” Hy sê ook ŉ verhuurder kan byvoorbeeld nie onder die dekmantel van onderhoud ŉ huis se deure afhaal wanneer ŉ huurder nie teen ŉ gegewe tyd uitgetrek het, of summier met die polisie opdaag nie. “Almal het die reg op toegang tot behuising; dit beteken egter nie iemand moet jou leefstyl finansier nie – maar jy mag slegs iemand uit residensiële behuising sit met toestemming van die hof.”