Zuma: ‘SA verander in grondwetlike diktatuur’Oudpres. Jacob Zuma tydens ‘n mediakonferensie in Nkandla (Julie 2021) (Foto: Emmanuel Croset/AFP) Suid-Afrika verander tans van ŉ grondwetlike demokrasie na ŉ grondwetlike diktatuur. Só voer oudpres. Jacob Zuma in ŉ verklaring aan nadat die Konstitusionele Hof verlede week sy aansoek om sy skuldigbevinding en vonnis van 15 maande tronkstraf vir minagting van die hof te herroep, met koste van die hand gewys het. “Baie van ons mense is in dié stadium blind vir dié werklikheid omdat hulle suksesvol gehipnotiseer is deur die jare lange teen-Zuma-narratief. Dit is miskien gerieflik of selfs gepas vir ander dat die wette van die land herhaaldelik gebuig en gemanipuleer word wanneer dit met Zuma te doen het.” Volgens Zuma kan daar drie voorbeelde opgenoem word om sy punt te bewys. Die eerste is dat die kommissie van ondersoek na staatskaping uit ŉ anomalie ontstaan het deurdat Thuli Madonsela, voormalige Openbare Beskermer, aanbeveel het dat sodanige kommissie ingestel moet word om ŉ ondersoek voort te sit wat sy begin het terwyl haar ampstermyn tot ŉ einde gekom het. “Dit was ŉ afwyking aangesien die Openbare Beskermer veronderstel was om die ondersoek aan haar opvolger te oorhandig, net soos met al die ander ondersoeke van haar kantoor wat nie afgehandel is toe haar ampstermyn geëindig het nie. Aangesien dit egter ŉ saak was wat met Zuma te doen gehad het, is ŉ ander proses gevolg om ŉ kommissie van ondersoek in te stel dermate dat presidensiële prerogatief en bevoegdhede om ŉ kommissie van ondersoek aan te stel, vir die eerste keer eensydig deur die Openbare Beskermer oorgeneem en aan die hoofregter oorhandig is.” Rakende die Zondo-kommissie van ondersoek se aansoek by die Konstitusionele Hof, meen Zuma hy het destyds nie die aansoek teengestaan nie omdat hy “werklik daarvan oortuig was” dat die regters van die Konstitusionele Hof nie regstreekse toegang sou verleen rakende ŉ kwessie soos minagting van ŉ kommissie van ondersoek nie. Oudpres. Jacob Zuma. (Foto: Emmanuel Croset/AFP) Zuma meen die Wet op Kommissies is die primêre wetgewing wat gevolg moes word in dié geval, soos dit die geval was toe oudpres. PW Botha geweier het om voor die Waarheid-en-versoeningskommissie te verskyn. “Ek sou die geleentheid verwelkom het om voor ŉ onafhanklike regter te getuig of om aan ŉ onafhanklike regter te verduidelik hoekom ek gevoel het Zondo is bevooroordeeld en in stryd met die aanhoor van my getuienis voor die kommissie.” Volgens Zuma het die Konstitusionele Hof besluite geneem en stappe gedoen wat nog nooit in Suid-Afrikaanse reg gedoen is nie. “Ek voel geregverdig omdat dit steeds die stelling van die minderheidsregters is dat alles wat sedertdien gebeur het, ongrondwetlik was.” Dit is volgens Zuma belangrik om te onthou dat sy eie en sy regspan se pogings in die sake teen hom deel is van die stryd om geregtigheid, waardigheid en respek vir die swart Afrikaan teweeg te bring. “Ek was tien jaar lank ŉ politieke gevangene onder die apartheidsregime, wat nie omgegee het vir my regte nie. Ek het die houding van die apartheidsregime verstaan omdat hulle inderdaad my onderdrukkers was. Nou was ek ŉ gevangene sonder ŉ verhoor in ŉ Suid-Afrika wat na bewering vry is en die regte van sy burgers eerbiedig, waar ek nooit gedink het dat dit met my of iemand anders sou gebeur nie.”