God se wet en die reg in eie hand neem :: Evangelie-voor-elke-dag
Startpagina > God se wet en die reg in eie hand neem
God se wet en die reg in eie hand neem
God se wet is vir Sy volk baie belangrik. 'n Mens kan geen kind van God wees, kan nie God se volk wees nie sonder om na die HERE se wil te vra nie. Wet en evangelie is geen teenstelling nie. Dit wat Moses en dit wat Paulus skryf is nie 'n teenstelling nie. Let ook op die prentjie by hierdie artikel. Hierdie prentjie is 'n gebrandskilderde raam in die Teologiese Skool van ons susterkerke in Nederland. Hier staan Moses en Paulus langs mekaar en nie teenoor mekaar nie. God se wil is belangrik, beteken dit ook dat 'n mens persoonlik geroep is om 'n ander by die oortreding van die HERE se wet te straf? Dis die vraag waarmee ons ons hierdie keer besighou.
Die handhawing van God se reg in die huis.
Ons moet onderskeid maak as ons op die vraag hierbo gestel, antwoord wil gee. 'n Mens kan nie net ja of nee antwoord nie. Sekere dele van God se wet vra om toepassing binne die gesin en daarby het pa en ma die bevoegdheid ontvang om by oortreding van die wet te straf. As 'n kind in die gesin brutaal is, as 'n kind 'n ander kind in die gesin terg is dit die ouers wat geroep is om hierdie kind te straf. Ons moet by die handhawing van die HERE se goeie wet altyd rekening hou met die plek waar ons is. Dit is in die gesin die ouers wat verantwoordelik is vir die handhawing van die HERE se wil in die gesin, dit is in die kerk die ampsdraers wat daartoe geroep is. Die vraag is in elke situasie wie is die gesagsdraers wat God in hierdie situasie aangewys het om Sy reg te handhaaf. Wat doen 'n mens as die gesagsdraers wat God se reg moet handhaaf dit nie doen nie. Is 'n mens dan persoonlik geregtig om die straf te voltrek? Om op hierdie vraag antwoord te kyk is dit goed om na die voorbeeld van die bloedwraak in die Ou Testament te kyk.
1. Nie elkeen mag as 'n bloedwreker optree. Dit mag net 'n naaste familielid van die persoon wees wat doodgemaak is. Dit was juis die losser wat as bloedwreker moes optree. 'n Losser het die plig gehad om sy naaste bloedverwant wat hom as slaaf moes verkoop, vry te koop. (Lev 25:47-49). Hy het ook die taak gehad om 'n naaste familielid wat sy grond moes verkoop te los en so daarvoor te sorg dat daardie familielid sy eie stuk grond kon behou en nie tot armoede sou verval nie. (Lev 25:23-28) Die derde verpligting wat 'n losser volgens die HERE se wet gehad het, was die plig tot bloedwraak. Dit is jammer dat ons dit in ons vertaling nie meer kan sien nie. Die Hebreeus gebruik die Hebreeuse woord vir losser, goël. Hierdie woord word in ons vertaling in die verband met bloedwraak nie met losser maar dadelik met bloedwreker vertaal. Die tekste waar die woord goël so gebruik word is: Num 35:12,19,21,24,25,27; Deut 19:6,12; Jos 20:3,5,9; 2 Sam 14:11; 1 Kon 16:11. Dit is dus duidelik dat nie elkeen as bloedwreker mag optree nie. Die inisiatief om die moordenaar te straf moet van 'n naaste familielid uitgaan. Dit kan ook wees dat hy net die aanklaer is en ander mense stuur om die moordenaar gevange te neem. Sien o.a: Deut 19:11,12.
2. 'n Volgende beperking om sommer in woede 'n ander dood te slaan was dat dit nie mog gebeur sonder dat getuies bevestig het dat daardie persoon die moordenaar is. 'n Bloedwreker mog nie op hoorsê getuienis afgaan nie. Dit was selfs so dat een getuie nie genoeg was om die doodvonnis aan die moordenaar te voltrek nie. Ons lees dit in Num 35:30: "As iemand 'n mens doodslaan, moet die moordenaar op verklaring van getuies gedood word; maar een getuie is nie genoegsaam om iemand tot die dood te veroordeel nie."
3. Elkeen wat 'n ander doodslaan was nog nie tot die dood skuldig nie. Selfs as getuies iemand aangewys het as die moordenaar mag die bloedwreker nog nie sommer die ander doodmaak nie. Dan moet ondersoek word of hy die ander opsetlik of onopsetlik gedood het. Hierdie onderskeid lees ons o.a. in Eks 21:12-14: "Hy wat 'n mens slaan, dat hy sterwe, moet sekerlik gedood word. Maar as hy dit daar nie op toegelê het nie, maar God dit sy hand laat ontmoet het, dan sal ek jou 'n plek aanwys waarheen hy kan vlug. Maar as iemand moedswillig teen sy naaste handel, om hom met lis dood te maak, moet jy hom van my altaar wegneem om te sterwe." Sien ook Num 35:19-19-25
4. Bloedskuld ontstaan nie as 'n mens in 'n oorlogsituasie 'n ander doodmaak nie. 'n Ander voorbeeld waarby geen bloedskuld ontstaan lees ons in Eks 22:2: "As 'n dief betrap word terwyl hy inbreek, en hy word geslaan, sodat hy sterwe, sal daardeur geen bloedskuld ontstaan nie."
5. Die laaste wette wat daarvoor sorg dat iemand nie onskuldig gedood word nie is dat 'n mens wat onopsetlik 'n ander gedood het na 'n vrystad of die altaar in God se heiligdom kan vlug. As iemand dit doen moet ondersoek word of sy daad opsetlik of onopsetlik was. As dit onopsetlik gebeur het, waarborg die vrystad sy veiligheid teenoor die bloedwreker. Sien Num 35:9-34; Deut 4:41-43; 19:1-13; Jos 20. Hierdie reël moes daarvoor sorg dat die bloedwreker nie deur die eerste emosie 'n verkeerde ding sou doen nie. Dit is dus ook om die emosionele bloedwreker te beskerm. Sien Deut 19:6.
Dit is duidelik dat in die loop van die heilsgeskiedenis die amptelike toesig op mense wat die reg in eie hande wil neem sterker word. Ook die voorskrifte ten aansien van die bloedwreker het tot doel dat alles gedoen word om werklik reg te laat geskied en dat mense nie die reg in eie hand kan neem nie. Die HERE gee wette wat daarvoor waak dat mense as eie regter begin optree.
As die owerheid dit op sekere punte nie doen nie mag ons nie self begin straf nie maar moet ons wel die owerheid op daardie punte tot verandering oproep.
Paulus roep mense in die brief aan die Romeine nie op om keiser Nero dood te maak omdat hy met groot plesier al so baie mense vermoor en laat vermoor het nie. Hy roep die gemeente op om selfs aan hierdie keiser gehoorsaam te wees. Paulus self het met sy toestemming moorde laat pleeg, (Hand 26:10) nogtans roep die apostels die lidmate van Christus se kerk nie op om hierdie vervolger van Christus se gemeente te dood nie. Daartoe het die kerk nie die reg nie. Die kerk het die taak om die owerheid op te roep om sy taak as God se dienaar uit te voer. Eie regter speel, hoe lief ons ook vir God se wet is, is sonde!
Hoe belangrik en goed is dit vir elke samelewing dat God se reg en wet in die samelewing geeerbiedig en toegepas word en dat dit amptlik beheer word.