🌿 Tuinmaak in Suid Afrika: Wat is 'n tuin sonder vygies?
Wat is 'n tuin sonder vygies?
Vygie - Lampranthus roseus
Ons as plantliefhebber is maar al te geneig om die wonderskone en die interessante in die natuur elders te wil gaan soek. En so word die juweeltjies rondom jou voete skoon misgekyk. Vandat ek my eerste Vygie bekom het, het ek inligting begin soek en hoe meer ek begin nalees het oor vygies, hoe meer het ek onder die betowering van hierdie magic gekom.
Baie lesers het êrens 'n verbintenis met vygies, al is dit kinderdaeherinneringe oor hul asemrowende lente-blommeprag. Daar is 127 genera in die vygiesoortige familie van plante en hulle alleen verteenwoordig 63% van ons algehele inheemse vetplante en 10% van ons inheemse blommeskat.
Alle kleure word in die vygie-familie verteenwoordig behalwe swart, grys en bruin. Só gewild is hulle oorsee dat 'n vygie-vereniging reeds in Engeland gestig is met lede oor die hele wêreld. Die vygie-familie (Mesembryanthemaceae) is die wêreld se grootste vetplantfamilie en is eg Suid-Afrikaans aangesien 98 persent van dié familie hier voorkom. Daar is min vygiesoorte wat nie tuinboukundige potensiaal het nie. Dié familie wissel van die dwerg- beeskloutjies (Lithops spp.) uit die Karoo en Boesmanland (gewild as potplante) tot die rooivyebos (Stoeberia arborea) van Namakwaland en die Richtersveld, tot 3,5m hoë struike.
Die grootste konsentrasies vygies kom in die winterreënvalstreke voor. Hul vrugkapsules is van die ingewikkeldstes in die plantewêreld en maak onder meer gebruik van die krag van vallende reëndruppels om die saad te versprei.
Die hoof-blomtyd van tuinvygies is in die lente. Dié vygies wissel van die plantgroeiende, grondbindende soorte tot struike van 1 m hoog. Party is weer dwerg- en polvormig. Hulle verkies 'n oop sonnige omgewing en goedgedreineerde grond. Groter soorte wat aanbeveel word, is die Lampranthus amoenus, 'n struikie met helderpers blomme in die lente wat tot 1m hoog word. Die L. watermeyeri het ligpienk blomme en blom weer in die vroeë lente. Mediumgrootte vygies is die appelkooskleurige roosvygie (Lampranthus roseus) en die L. multiradiatus van verskeie skakerings. Die L. glaucus het weer goudkleurige blomme, en die L. aureus helder-oranje blomme. Albei is mediumslagtig. Laasgenoemde blom in September. Die douvygie (Drosanthemum speciosum) is ook van ons mooistes met blomme wat varieer van rooi tot geel.
Die begin van 'n nuwe vygie
Wanner jy vygies plant, onthou om die groter soorte in die agtergrond te plant en die kleineres in die voorgrond. Die struikagtige vygies kweek seker van die maklikste en steggies kan regstreeks in die grond gedruk word. 'n Steggie van 5 cm tot 15 cm is voldoende. Die meeste tuinvygie-soorte is vinnig groeiende, kortlewende pioniersoorte en daarom moet steggies so elke drie jaar uitgeknip en ingelê word. Die steggies bewortel gou en blom weer in die lente.
Vygies kan ook maklik van saad gekweek word. Saai gedurende die somer of herfs in goed gedreineerde grond, en bedek met 'n dun lagie sand. Hou goed nat en die saad behoort binne sowat drie weke te ontkiem. Voeg 'n swamdoder by.
Vygies is besonders ten opsigte van hulle saadverspreiding. Die saadjies is kenmerkend vir elke genus en spesie in die ewe kenmerkende saadkapsule gehuisves. Dit is die struktuur van hierdie kapsule en die manier waarop die saadjies daarin gehuisves is wat plantkundiges gebruik om die spesies van mekaar te onderskei.
Die meeste genera se saadverspreiding hou verband met die oop en toegaan van hierdie kapsule in vogtige omstandighede. Die kielstrukture van die kapsule is hoogs gevoelig vir vog, swel uit en lig die kleppies op. Só spoel reëndruppels in die meeste gevalle die fyn saadjies uit die saadkamers van die kapsule. Merkwaardigerwys gebeur dit alles nie net met een enkele reënslag nie, maar kan 'n paar keer opeenvolgend gebeur. So verseker die plante hul saadverspreiding in die gunstigste omstandighede.
'n Mooi idee om vygies te vertoon - foto vanaf Pinterest
Posted by Maree Clarkson at 05:07
Labels: droogtebestand, lampranthus roseus, vygie, waterbestand
Medisyne uit jou tuin - Aloe ferox
Kweek 'n Laventelbos
Eet uit die tuin
Balsemkopiva - Bulbine frutescens
Kom kuier, Kom kuier in my vrolike tuin, Waar die krieke skuil, Die paddas in die dammetjie kwaak en ons, in die skemer gedagtes uitruil.
Kom sit hier naas aan my, Tel die Aronskelk se blare. Die wind ritsel deur die bome. Ek luister… Ek hoor jou sagte woorde.
Die tuin is in rep en roer - 'n Miertjie hier, 'n gogga wat loer, Die skoenlapper vladder oor die gras. Dis die tuin waar Adam en Eva was.
Ons het saam ‘n glasie pons geskink, die tuin in woorde gedrink. Ons gedagtes laat gaan oor die mooiste tuin waarin ons staan.
* Week ou koerante 'n paar uur lank in water en spit dan in jou tuingrond in vir bemesting. (Vanaf Groen Vingers se blog)
Giftige plante in jou tuin :
- Die selonsroos – of oleander – is een van die giftigste plante wat bekend is. En dit is ook een van die min plante waarvan alle bestanddele giftig is. Selfs as jy net een blaar kou, kan dit jou dood veroorsaak.
- Die blare van die rabarber (rhubarb) is giftig, maar die steel kan en word in kos gebruik.
- Die arum familie, wat die varkoor en olifantoor insluit, is giftig en as jou diere hieraan eet kan die keel toeswel en versmoring veroorsaak.
- Meeste gevalle van plantvergiftiging word deur die olieboom of stinkblaar veroorsaak. Die sade van hierdie plant word ook malpitte genoem, omdat hulle verskriklike hallusinasies veroorsaak.
- Plante wat naarheid veroorsaak, sluit in azaleas, olifantore, spinnekopblom, klimop en vingerhoedjies.
- Die saad van die broodboom kan dodelik wees en hierdie plante self is ook giftig.
Baie plante kan hulself voortplant deur die vorming van nuwe plante uit wortels, stingels en blare. Dis op dié gebied dat die groenvinger-mense so ’n slag het!
Het jy geweet tuiners kan ‘n noodsaaklike rol speel om die negatiewe uitwerking van klimaatverandering teen te werk?
Het jy geweet die lekker reuk van vars gesnyde gras is eintlik die reuk wat plante afskei wanneer hulle ly? Hier is die waarheid.
Ken jy die verskil tussen Hemp en Marijuana?