PressReader - Finweek Afrikaanse Uitgawe: 2017-12-14 - Voor­uit­sig: ’n Oor­le­wings­gids vir 2018
Voor­uit­sig: ’n Oor­le­wings­gids vir 2018
Waar om te be­lê in die nu­we jaar E­ni­ge ver­an­de­ring in die po­li­tie­ke lei­er­skap van die land kan ver­lig­ting bring vir die Suida­fri­kaan­se e­ko­no­mie. Nie­te­min, waar­sku die ken­ners, sal be­leg­gers in 2018 ’n ‘goeie do­sis ge­son­de ver­stand’ moet hê.
Finweek Afrikaanse Uitgawe - 2017-12-14 - Inhoud - Deur Ja­na Ma­rais
be­rei jou voor op ’n moei­li­ke 2018, wat deur ho­ër be­las­ting, ren­te­koer­se, pe­trol- en e­lek­tri­si­teits­pry­se, ’n lae groei­koers, ver­de­re kre­diet­gra­de­ring­ver­la­gings en ’n moei­li­ke ar­beids­mark ge­ken­merk sal word – on­ge­ag wie as die ANC se vol­gen­de pre­si­dent ver­kies word.
Aan die po­si­tie­we kant sal die plaas­li­ke e­ko­no­mie steun uit sterk wê­reld­groei en lae ren­te­koer­se in A­me­ri­ka, Eu­ro­pa, Ja­pan en C­hi­na ont­vang – wat by­dra tot die “ri­si­ko­ge­rig­te” be­leg­ger­sap­tyt vir aan­de­le en ont­lui­ken­de­mark-ba­tes wat die rand en die plaas­li­ke ef­fek­te- en aan­de­le­mark on­der­steun, sê e­ko­no­me en fonds­be­stuur­ders aan fin­week. Daar­by word Suid-a­fri­ka be­voor­deel deur die her­stel in kom­mo­di­teits­pry­se en die land­bou­sek­tor, wat aan­staan­de jaar bo­ge­mid­del­de re­ën­val kan ver­wag.
Ter­wyl plaas­li­ke be­leg­gers waar­skyn­lik deur ’n voort­ge­set­te lo­pie in die aan­de­le­mark­te be­voor­deel sal word, gaan daar uit ’n ver­brui­kers­oog­punt “ver­skeie ja­re lank ’n moei­li­ke e­ko­no­mie heers”, waar­sku War­ren In­gram, uit­voe­ren­de di­rek­teur van Ga­li­leo Ca­pi­tal. “Die vol­gen­de jaar of t­wee gaan dalk e­ko­no­mies niks be­ter wees nie.”
Moody’s voor­spel ’n ef­fen­se ver­be­te­ring in die e­ko­no­mie­se groei van die ver­wag­te 0,7% vir van­jaar tot 1,2% aan­staan­de jaar en 1,7% in 2019, maar die groei sal op ’n per ca­pi­ta-grond­slag ne­ga­tief bly (sien gra­fiek). Suid-a­fri­ka sal aan­hou om aan­sien­lik swak­ker as die wê­reld­groei (3,2% aan­staan­de jaar; 3,1% in 2019) en ont­lui­ken­de­mark-groei (5,4% aan­staan­de jaar; 5,3% in 2019, vol­gens Moody’s) te vaar.
“Dit maak heel­te­mal sin om in só ’n si­tu­a­sie by die ba­sie­se be­gin­sels te bly. Jy moet jou skuld ag­gres­sief af­be­taal, ver­al jou duur­der kor­ter­ter­myn-skuld, soos kre­diet­kaar­te en per­soon­li­ke le­nings. En jy moet be­plan vir wa­re skok­ke wat kan voor­kom, soos ’n sty­ging in die o­lie­prys en ’n ver­swak­ken­de rand, wat een­vou­dig by­ko­men­de pyn vir ver­brui­kers sal be­te­ken,” sê In­gram.
“Be­plan om met 20% tot 30% min­der geld te leef as wat jy ver­dien, en ge­bruik dit ag­gres­sief om skuld­vry te word, as dit hoe­ge­naamd moont­lik is. Moet be­slis nie nu­we skuld aan­gaan met die i­dee dat jy dalk oor 12 maan­de ’n ma­nier sal kry om dit te­rug te be­taal nie – dít sal ’n reu­se­fout wees.”
Ja­son Mus­cat, se­ni­or be­dryfs­ont­le­der by FNB, stem saam: “Die bes­te ding om te doen, is om aan te hou om nie goed on­no­dig te koop nie. En klou vas aan jou werk – dís waar­skyn­lik die bes­te raad wat ek vir e­nig­ie­mand kan gee. On­ge­ag hoe vaar­dig jy is, gaan dit baie moei­lik wees om werk te kry.” Van die sleu­tel­ont­wik­ke­lings wat na ver­wag­ting in die ko­men­de maan­de ’n be­dui­den­de uit­wer­king op die plaas­li­ke e­ko­no­mie sal hê, is:
■ Die ANC se ver­kie­sings­kon­fe­ren­sie, met die mark wat ’n Cy­ril Ra­map­ho­sa-oor­win­ning in die al­ge­meen as ’n mark­vrien­de­li­ke uit­slag be­skou (lees die kas­sie op blad­sy 29).
■ Die pre­si­dent se staats­re­de vroeg in Fe­bru­a­rie vir te­kens oor die e­ko­no­mie­se be­leid, ver­al oor die be­plan­de kern­bou­pro­gram en re­ge­ring­steun vir on­der­ne­mings in staats­be­sit.
■ Die na­si­o­na­le be­gro­ting laat in Fe­bru­a­rie waar Ma­lu­si Gi­ga­ba, mi­nis­ter van fi­nan­sies, sal moet ver­dui­de­lik hoe hy be­plan om die in­kom­ste­te­kort van R50,8 mil­jard aan te vul. Daar moet dui­de­lik­heid ge­gee word oor die staats­diens se loon­re­ke­ning, be­las­ting­ver­ho­gings, moont­li­ke be­ste­dingsin­kor­tings en die voor­uit­sig vir staat­skuld en -waar­bor­ge vir on­der­ne­mings in staats­be­sit.
Moody’s se kre­diet­gra­de­rings­be­sluit kort ná die na­si­o­na­le be­gro­ting, met die mark wat ’n ver­la­ging ver­wag. Dit sal die land se skuld in die plaas­li­ke geld­een­heid on­der be­leg­gings­graad plaas en ver­oor­saak dat hy uit Ci­ti­group se wê­reldin­deks van staats­ef­fek­te (WGBI) weg­ge­laat word – wat na ver­wag­ting tot die uit­vloei van $10 mil­jard sal lei. (Lees ook blad­sy 8.)
E­ni­ge ont­wik­ke­lings wat wê­reld­groei kan be­lem­mer, kan ook ’n be­dui­den­de in­vloed op die land hê, waar­sku die ken­ners. Van die sleu­tel­ri­si­ko’s is:
Toe­ne­men­de ge­o­po­li­tie­ke span­ning, ver­al tus­sen A­me­ri­ka en Noord-ko­rea.
’n Reg­stel­ling of in­een­stor­ting op A­me­ri­kaan­se aan­de­le­mark­te.
Skuld­vlak­ke en e­ko­no­mie­se groei in C­hi­na. Die pas waar­teen be­lang­ri­ke sen­tra­le ban­ke ren­te­koer­se ver­hoog en mo­ne­tê­re be­leid stren­ger maak (so­ge­naam­de Qex­it).
Po­li­tie­ke ri­si­ko in Eu­ro­pa en B­rex­it.
Ja­son Mus­cat Se­ni­or be­dryfs­ont­le­der by FNB