’N PLUIM is ’n veer. En vee is natuurlik mak diere wat deur die mens aangehou word sodat hy hul produkte kan benut.
In ’n ander Mieliestronk-artikel word in taamlike besonderhede van die bekende hoender en sy herkoms vertel. Hieronder kom ’n paar van sy byna ewe bekende “neefs” aan die beurt.
REGS: Die kop van ’n mak kalkoen, wat afstam van ’n Mexikaanse subspesie van die wildekalkoen hierbo.
Partykeer sien ’n mens groot troppe deur die bos trek waar hulle kos soek. Hulle trek net bedags en slaap snags in die boomtoppe. Die mannetjies trop saam en die wyfies en jong voëls loop saam met hulle.
OFSKOON die mens wel ’n paar soorte eende min of meer kon mak maak, is daar slegs een soort wat werklik ’n huiseend genoem kan word. Sy wilde voorouer is die wilde-eend (Anas platyrhynchos) wat oor ’n uitgestrekte gebied voorkom—van die koue Noorde tot in Midde-Afrika, van Indië tot Noord-Amerika, en ook in Australië en Nieu-Seeland. Sy Engelse naam is die mallard.
Maar die wilde-eend verskil nogal baie van sy mak afstammelinge. Die verekleed van die mannetjie is baie opvallend in die broeityd. Hy spog met ’n donkergroen kop wat deur ’n smal wit kragie van die perskleurige bors geskei word. Sy rug en pens is wit-valerig en die sye is bruin. Die middelste vere van die vaal stert is donkergroen en gekrul. Die bek is geel en die pote rooi.
Ná al die eeue wat ons al die eend as ’n huisdier aanhou, het sy kleur en vorm so verander dat ons vandag ’n hele paar variasies van huiseende het. Maar almal se “oupagrootjie” is die mallard (uitgesonderd daardie klompie wat van die makou afstam).
Die makou se Engelse naam, die muscovy, moet ook op ’n misverstand berus wat vroeër oor sy herkoms bestaan het, want dié voël het geen verbintenis met Moskowië nie. Die naam Moskowië word óf gebruik vir Groothertogdom van Moskou, ’n staatkundige entiteit wat in die Middeleeue in Rusland bestaan het, of vir Rusland in die tyd van die tsare.
In die sestiende eeu is die makou uit die Amerikas na Europa gebring. Die makou en die kalkoen is die enigste teenswoordige mak voëls wat oorspronklik daar in die Nuwe Wêreld voorgekom het. Wilde makoue is meestal swart.
Soos met die mens en huiseende kom die mens en die mak gans ook al ’n lang pad saam. Vir die ou Romeine was ganslewer ’n smaaklike gereg, terwyl die ou Grieke bes moontlik ook reeds ganse geken het.