Pandemie skep nuwe vrae oor Europese integrasieFoto: Pixabay Oor die afgelope drie dekades het die Europese Unie (EU) homself beywer vir groter Europese integrasie. Die belangrikste maatstawwe wat ingestel is om integrasie te bespoedig, was die aftakeling van grense tussen lidlande en die ekonomiese integrasie met ’n gedeelde mark en een geldeenheid. Terwyl die koronakrisis in Europa afspeel en verskillende lande verskillend op die pandemie reageer, ontstaan ernstige vrae oor hoe volhoubaar Europese integrasie werklik is. Toe die Schengen-ooreenkoms op 14 Junie 1984 in die dorp Schengen in Luxembourg onderteken is, het dié ooreenkoms groot belofte vir Europese integrasie ingehou. Die ooreenkoms is uiteindelik gedurende die 1990’s geïmplementeer en het sedertdien van die oorspronklike vyf ondertekenaars tot 26 lande uitgebrei. In praktyk beteken dit dat daar geen interne grensbeheer tussen ondertekenaars van die ooreenkoms is nie. Dit het die beweging van mense en goedere tussen hierdie 26 lande wesenlik makliker gemaak. Saam met die aftakeling van grense tussen Europese lande, was ’n belangrike prioriteit vir Europese leiers monetêre integrasie met die oprigting van die Europese Sentrale Bank en die instelling van die euro as enkele geldeenheid vir Europa. Ten spyte van al die pogings om integrasie in Europa aan te moedig, het weerstand op verskeie terreine die afgelope paar jaar begin ontstaan, en met die uitbreek van die koronapandemie is dit duidelik dat die verskille tussen Europese lande ernstig genoeg is om moontlik tot ’n toekomstige herskikking te lei. Brittanje se besluit om uit die EU te tree nadat dié land in elk geval nooit deel van die Schengen-ooreenkoms óf die euro-sone geword het nie, het die vraag laat ontstaan of nog Europese lande nie dieselfde stap sal neem nie. Indien Brittanje se uittrede uit die EU suksesvol is en die Britse ekonomie uiteindelik sterker aan die ander kant uitkom, sal nog lande moontlik uittrede oorweeg. Verskeie lande soos Griekeland betaal ’n duur prys vir monetêre eenheid. Die migrasiekrisis van 2015 en 2016 het groot uitdagings vir die oopgrensebeleid geskep, veral toe verskeie lande tydelik hul grense in 2016 gesluit het of tydelike grensbeheer ingestel is. Die grenskrisis gaan egter nie net oor grense tussen lande in Europa nie, maar gaan veral ook oor die buitegrens van Europa. Lande soos Griekeland en Italië word uitermatig blootgestel aan onwettige immigrasie terwyl daar geen ooreenkoms in Europa bereik kan word oor ’n volhoubare versterking van die buitegrens van Europa en ’n gedeelde finansiële las om daarvoor te betaal nie. Die huidige krisis op die grens tussen Griekeland en Turkye beklemtoon dit. In die afgelope maande was daar ook ernstige meningsverskille tussen lidlande van die Europese Unie oor die begroting van die EU met sommige lande soos Nederland wat voel dat die las op party lidlande te groot raak en dat die EU eerder sy begroting moet sny as verder vergroot. Die Europese Volksparty, die grootste faksie van sentrumregse partye in die EU, het ook so pas gevra dat die implementering van die EU se groot groen nuwe ooreenkoms (Green New Deal [GND]) vir eers uitgestel moet word. Die grootste verskil is egter in die uiteenlopende wyses waarop verskillende Europese lande op die koronapandemie gereageer het. Die rede hiervoor is natuurlik dat elke land kultureel, ekonomies, geografies en op talle ander wyses van mekaar verskil. Die koronapandemie gaan waarskynlik Europese integrasie tot stilstand ruk en die noodsaak van grense herbevestig.