Koch, Jacobus Hendrikus – Gemeentegeskiedenisargief
(BA (Honneurs); BTh)
Jacobus Hendrikus Koch is op 25 September 1939 in Kaapstad gebore, een van drie kinders. Sy ouers is Klaas en Magriet Koch, twee dierbare kinders van die Here, wat ‘n hoë premie op Christelike waardes en hegte familiebande gestel het. “By ma Magriet het ons prakties geleer wat liefde en diens is. Sy het terwyl sy haar kinders grootgemaak het ook ‘n oupa en ouma en ‘n oorlogsgestremde swaer in die huis versorg. Ten spyte van loseerders was daar altyd plek vir vriende wat kom kuier het. By pa Klaas, wat nie akademies gekwalifikaseerd was nie, het ons baie wysheid geleer.” Kobusse ouer broer is ds Christie Koch. Sy laaste gemeente was die NG Gemeente Vredelust in Bellville waar hy in 1996 emeriteer. Hy beklee steeds ‘n deeltydse predikantepos. Hulle suster Elize, is intens betrokke in haar tuisgemeente.
Kobusbegin sy skoolloopbaan by die Laerskool Bellville en matrikuleer in 1956 aan die Hoërskool Bellville waar hy hoofseun was. Sy vrou Louise skryfi “Op skool het hy meer in atletiek, krieket, rugby en tennis gepresteer as in die akademie en ook sy provinsie verteenwoordig in kompetisies. Hy het altyd gesê sy ma het hom deur die eksamens gebid!” Op skool neem Kobusgeestelike leiding en stel belang in sending, wat op Stellenbosch versterk word toe hy betrokke raak by Dorothea Sending. Na sy BA-graad werk hy twee jaar lank as faktotum op die Canzibe-sendingstasie in die Transkei saam met ds Kenny en Cinie O’Kennedy. Hierdie jongman het sy hart in die sending verloor.
Hy is terug Stellenbosch toe om predikant te word. Hieroor skryf Louise: “Dit is dan tydens hierdie jare wat hy, ten spyte van ‘n spraakprobleem, homself geroepe voel vir die bediening. Die Here het sy roeping bevestig deur hom mettertyd te help om die probleem te oorwin. Kobus het sy universiteitsjare benut, mensekennis opgedoen en diens gelewer in besture van die Afrikaanse Christelike Studente Vereniging, Christelike Studente Sendingbond en was voorsitter van die Studente Sendingweek. Hy speel vir die universiteit rugby, dien twee jaar in Dagbreek se huiskomitee en is die eerste primariusvan die koshuis Majuba.”
Kobusbehaal die BA (Admissie) – en BA (Honneurs) -graad aan die Universiteit van Stel- lenbosch. In 1965 word hy student aan die Teologiese Seminarium op Stellenbosch waar hy aan die einde van 1968 as proponent gelegitimeer word. In 1968 tydens sy finale jaar help hy in die NG Gemeente Rondebosch waar hy ook georden word vir sendingwerk in Transkei.
Hy trou in 1968 met mej Louise Theron, ‘n arbeidsterapeut en sendingkind uit Malawi. Saam begin hulle einde 1968 hulle bediening op Zithulele aan die Wildekus, ‘n jong gemeente wat twaalf jaar tevore deur ds Dolph Wentzel begin is. Louise skryf: “Ons verbintenis met Zithulele het tydens sy hele bediening behoue gebly, ook na sy aftrede is uitreikspanne deur sy toedoen daarheen geshmr.” Van 1973 tot 1978 is ds KobusKoch leraar van die NG Gemeente Parowvallei, dit was gelukkige jare.
In 1978 word hy leraar van die NG Gemeente Stellenberg. Dit was wonderlike jare van harde werk met oorgawe. In die twaalf jaar word die NG Gemeente Kenridge afgestig van Stellenberg, daar was toe ses voltydse predikante. In 1990 word hy leraar van die NG Gemeente Stellenbosch-Sentraal in die hart van die Eikestad, waar hy slegs vir drie jaar van 1990 tot 1993 werk. Louise skryf: “Kobuswas gou geliefd en het hy diep spore getrap. Hy het dit altyd as ‘n groot voorreg en geleentheid beskou om by mense in hulle lu-isistye betrokke te wees en het daarom moeite gedoen om deur gereelde huisbesoek en betrokkenheid mense se vertroue te wen. Dit is dan ook hoe mense hom ervaar het, as iemand wat jy kan vertrou en wat ‘n model is as gel owige.”
In sy hart en menswees bly ds KobusKoch altyd sendeling, daarom aanvaar hy in 1993 ‘n beroep in die plek van ds KobusThom as predikant in sinodale diens vir Getuienis vir Wes- Kaapland. Hiervoor was hy uiters geskik, want hy was dekades lank intens betrokke by die sinodale sendingkommissie. Oor hierdie besondere tyd in sy lewe skryf Louise: “Sy goeie menseverhoudings, positiewe gesindheid en mooi sin vir humor was ‘n bate in die bou van verhoudings met die susterkerke en sendelinge in die buiteland. Hy het ringsverbintenisse en vennootskappe tussen gemeentes genisieer vir ondersteuning van sendingprojekte. Daarom het hy maar dikwels agter die stuur ingeklim en graag leiers en gemeentes besoek en geneem om self te gaan kyk, lief te word vir mekaar en betrokke te raak en bande te smee. In sy dienstyd het die twee getuieniskommissies van die NG Kerk en die Verenigende Geref Kerk een geword en sô het hy hom beywer vir die hereniging van die kerke.”
Ds Christo Alheit, afgetrede saakgelastigde van die NG Kerk vertel: “1n die Kerksentrum was ons twee se kantore reg onder mekaar en as ek hom hoor aankom het in die gang terwyl hy die eerste 10 note van Kom dank nou almal God fluit (en altyd net die eerste 10!); het ek gewag vir sy glimlaggesig om in te stap en haastig te së: Ou Christo, net gou twee dingetjies’. En dit was altyd twee – soms net meer as een keer op ‘n dag. Daar was die beroemde dag toe hy dringend by my R35 000 gesoek het vir ‘n drukpers wat in Malawi die gees gegee het en waarvoor ons nie begroot het nie. Toe ek vra waar kry ons nou skielik so baie geld vandaan, was sy antwoord dat daar nog R100 000 van sy kommissie by my rond moet wees, want hulle het laasjaar begroot vir ‘n tekort van R200 000, en op die ou end was die tekort net R100 000!! Die Sinodale Fondsekommissie het die eienaardiae versoek toegestaan – dit het vir ons na uitstekende geloofsboekhouding geklink.”
In die winter van 2000 word kroniese limfositiese leukemia by ds Kobusgediagnoseer. Dit verhaas sy emeritaat om gesondheidsredes in Maart 2001. Hy bly steeds by die NG Gemeente Son- straal betrokke en bedien die atiree-oord Legato as “gemeentetjie” binne die gemeente. Na ses wonderlike jare waarin sy pastorale hart leef en seniors aktief deel van die kerk bly, “kry die siekte skielik die oorhand en sterf hy op 8 Mei 2007 nog as’t ware in sy boots’ soos hy altyd gewens het.”
Op 11 Mei 2007 word ‘n treffende dankdiens deur ds CW Alheit uit die NG Gemeente Stellenberg gehou. Ds KobusKoch word onthou as ‘n egte mens wat met sy deemis en lekker sin vir humor daarin geslaag het om, waar hy ook al gegaan het, mense aan te raak. Hy was ‘n besondere eggenoot vir Louise. Uit hulle huwelik is drie kinders gebore en daar is al ses kleinkinders: Nico Koch is getroud met Anine en hulle woon in die Paarl. Anelia is getroud met Lukas Wasserman en hulle woon in Bellville. Andrë Koch is getroud met Karin en hulle woon in Melbourne in Australië.