Redakteursbrief: Oor veiligheid, flieks en Fees van die OngenooidesSusan Lombaard Foto: Burger Meyer, Maroela Media Die land is geskok oor die nuus dat die bekende ekonoom Dawie Roodt en sy gesin gisteraand die slagoffers van ŉ gewapende roof was. Die Maroela-span gesels vanoggend in die kombuis daaroor, en ook oor Karen Zoid en Francois van Coke se optrede wat ŉ klomp van ons gisteraand in die Atterbury-teater in Pretoria bygewoon het. Net eergisteraand nog het ons by ŉ ander funksie met Dawie Roodt gestaan en gesels. Toe was sy lewe nog onontwrig en doodnormaal. Ons gesels oor die vreemdheid daarvan dat ŉ mens deesdae, selfs in die plekke waarheen jy ontvlug om van die werklikheid te ontkom, nie meer veilig is nie. Of jy in ŉ teater sit en na ŉ musiekproduksie luister, of ŉ kunstefees bywoon, of ŉ fliek kyk, of selfs in ŉ kerkdiens sit – jou veiligheid is nie gewaarborg nie. Respek vir plekke soos kerke en teaters bestaan daar lankal nie meer onder dié wat wil roof of sommer net wil skiet nie. Dis ook lankal nie meer net plaaslik die geval nie: internasionaal is jy lankal nie meer jou lewe of veiligheid seker as jy op ŉ lughawe wag, ŉ eilandvakansie onderneem, ŉ universiteitsklas bywoon of ‘n restaurant-ete geniet nie. En, les bes, in jou huis is jou veiligheid allermins gewaarborg. In sy roman Fees van die ongenooides skryf PG du Plessis hartroerend oor die Van Wyk-familie se laaste ete tydens die Anglo-Boereoorlog, die aand voor hulle weggeneem sou word na ŉ konsentrasiekamp en hulle huis en besittings afgebrand sou word. In ŉ bisarre sameloop van omstandighede eet die Britse kaptein Brooks saam met hulle, en die tafel word gedek vir ŉ laaste feesmaal: Magrieta en Gertruida het die disse self tafel toe gebring. In die middel het die kraffie rooiwyn gestaan, die servette en tafeldoek was gestyfde damas, die eetgerei silwer, die borde Delft, die glase fyn en korrek. Die hanglamp het sag, geel en huislik neergekyk op ŉ maaltyd goed genoeg vir die beste, maar die oë rondom die tafel was bevreemd, soos huiwerende vensters aan huise van vertoon. In die kamer het oupa Daniël, wat geweier het om saam met die vyand aan tafel te sit, op sy bed gelê. Die ou man het niks gesê nie, net omgedraai muur toe en met oop oë gelê. Hy het na die pleister gestaar wat sy eie paar hande soveel jare gelede daar aangetroffel en gladgevryf het – maar dit nie gesien nie, net gewonder of die gretige vlamme uit die plankvloer en die meubels sy noukeurigheid sal laat bars, afdop en afspring soos dié in die brandmurasies wat hy al gesien het. Die ontneem van dít wat jy as kosbaar beskou, is nie nuut nie. Maar as so ŉ ingrypende gebeurtenis oor jou pad kom, verander jou definisie van dit wat vir jou kosbaar is. Dikwels in ons geskiedenis, en dié van ander nasies, raak al dié wêreldse kosbaarhede in die hitte van die oomblik onbelangrik, en is dit skielik net vryheid en die veiligheid van jou geliefdes wat swaar weeg. Selfs in Bybelse geskiedenis is daar baie verhale van families en volke wat moes oppak en padgee, en moes besluit watter van hulle besittings is kosbaar genoeg om in te pak. Ek wonder soms hoe Abraham se vrou gevoel het toe sy hoor dis tyd om in te pak, of hoe die Israeliete gemaak het met alles wat hulle moes agterlaat toe hulle uit Egipte moes trek, of hoe Maria besluit het wat om te gryp en wat om te los toe sy en Josef in die nag met hul pasgebore baba moes vlug. Soms kyk ek na my eie huis, en ek wonder: Sal ek ŉ foto-album gryp? Sal ek my klavier voor die vlamme probeer uitstoot? Of sal ek my boks met sentimentele goetertjies onthou? Maar ek weet as ek régtig moet kies, sal ek ŉ kind onder elke arm vasknyp, en my man sal daar wees, en miskien sal ŉ hond agternadraf. Want dis al wat regtig kosbaar is. Die groot troos is dat God nie verander nie, en dat Hy nie agterbly of verdwyn as ons moet vlug, of moet trek, of in die moeilikheid beland nie. En ek het nie ŉ los hand nodig om Hom saam te sleep nie. Mag jy en dié vir wie jy lief is, veilig wees en voel in die week wat voorlê. Groetnis Susan Lombaard Redakteur: Maroela Media