1, 2 en 3 Johannes • FaithEquip
Doel van die 1 Johannes brief
Die Evangelie volgens Johannes is geskryf ‘dat julle kan glo dat Jesus die Christus is, die Seun van God; en dat julle deur te glo die lewe kan hê in sy naam’ (20:31). Die vierde Evangelie is dus vir beide gelowiges en ongelowiges geskryf. Een van die redes waarom 1 Johannes geskryf is, word in 1 Johannes 5:13 genoem: ‘Dit het ek geskrywe aan julle wat glo in die Naam van die Seun van God, sodat julle kan weet dat julle die ewige lewe het en kan glo in die Naam van die Seun van God’. 1 Johannes is vir gelowiges geskryf en veral sodat gelowiges gemeenskap kan hê met God die Vader en met sy Seun, Jesus Christus en ander gelowiges (1 Johannes 1:3). Nog redes sluit in “sodat” ons blydskap volkome kan wees (1 Johannes 1:4), “sodat” ons nie moet sondig nie (1 Johannes 2:1) en “sodat” ons nie mislei word nie (1 Johannes 2:26).
Temas en inhoud
Die brief bevat verskeie gebruike van die woord “weet” (1 Johannes 2:3-5, 11, 13-14, 3:2, 5, 14, 16; 4:2, 6-8; 5:13, 15, 18-20, om net ŉ paar te noem). Dit gaan ook gepaard met herhaaldelike verwysings na om weergebore of “uit God gebore te wees” (1 Johannes 2:29; 3:9; 4:7; 5:1, 4, 18 (twee maal)). Jesus het gesê: ‘Voorwaar, voorwaar Ek sê vir jou, as iemand nie weer gebore word nie, kan hy die koninkryk van God nie sien nie’ (Johannes 3:3). ‘Die ewige lewe, die ware lewe is ŉ geskenk van God aan hulle wat sy Seun as hul Saligmaker vertrou’ (Wiersbe 2007:961, eie vertaling). ‘Gemeenskap met God is die essensie van die lewe’ (Constable 2017:4, eie vertaling). Johannes moedig gelowiges aan om ŉ meer standhoudende en intieme gemeenskap met God te geniet (1 Johannes 1:3-4; vgl. Bailey & Constable 1999:580). Die voorwaardes vir beter gemeenskap met God die Vader en sy Seun Jesus Christus sluit gehoorsaamheid (“om te sê” teenoor “om te doen”), liefde en waarheid in (Wiersbe 2007:963).
Kenmerkende eienskappe van God
Twee eienskappe of kenmerke van God word veral in 1 Johannes uitgelig. Die eerste een is: ‘God is lig, en geen duisternis is in Hom nie’ (1 Johannes 1:5). Gelowiges kan nie in die duisternis wandel (met ander woorde ongehoorsaam wees) en gemeenskap met God hê nie (1 Johannes 1:6). ‘Om in die lig te wandel beteken om hier op aarde te leef soos Jesus geleef het toe Hy hier was en soos wat Hy nou in die hemel is’ (Wiersbe 2007:968, eie vertaling). Voorwaardes vir ŉ lewe in die lig (1 Johannes 1:8-2:29) sluit die belydenis van sonde in (1:8-2:2), gehoorsaamheid aan God (2:3-11), die verwerping van wêreldsheid (2:12-17) en om die geloof te behou (2:18-29) (Bailey & Constable 1999:582-585). Gelowiges kan die duisternis nie meer liefhê as die lig nie, maar moet eerder eerlik en getrou wees en voortdurend die lig liefhê (1 Johannes 1:9; vgl. Johannes 3:19).
Die tweede kenmerk van God wat in 1 Johannes uitgelig word, is: ‘God is liefde’ (1 Johannes 4:8 vgl. 3:1-3). Dit is die liefde van God, dat die lewe wat ewig en werklik is – die Woord van die lewe – aan ons geopenbaar is sodat ons deur Hom kan lewe (1 Johannes 1:1-3; 4:9). Ons word die opdrag gegee om lief te hê (1 Johannes 2:7-11) omdat God se liefde in ons, as weergebore kinders van God, leef (1 Johannes 3:10-24) en dit alles omdat God ons eerste liefgehad het (1 Johannes 4:7-21). Wiersbe (2007:988, eie vertaling) benadruk dat liefde vir die broers ŉ kwessie van lewe en dood is: Hy wat sy broeder nie liefhet nie, bly in die dood (1 Johannes 3:14). Die een wat in die liefde bly, bly in God, en God bly in daardie persoon (1 Johannes 4:16).
God se liefde kan nooit van die waarheid geskei word nie en omdat Jesus die waarheid is, kan ŉ mens nie gemeenskap met God hê behalwe deur Jesus Christus nie (Johannes 14:6; 1 Johannes 4:9). 1 Johannes weerlê ketterye wat in Johannes se dag voorgekom het, soos byvoorbeeld vroeë Gnostisisme, Doketisme en Kerintianisme (vgl. Tenney 1985:375-376), maar soortgelyke ketterye bestaan vandag ook. Sommige sê dat Christus net God is maar hierdie kettery verloën die menslikheid wat Jesus aangeneem het: ‘Elke gees wat bely dat Jesus Christus in die vlees gekom het, is uit God; en elke gees wat nie bely dat Jesus Christus in die vlees gekom het nie, is nie uit God nie’ (1 Johannes 4:2-3; vgl. 2 Johannes 7). Baie ontken dat Jesus die Christus is (maar dit is kettery), ander beweer dat Jesus net ŉ mens is (maar hierdie kettery ontken Christus se goddelikheid) en baie ander ontken die Vader-Seun verhouding (ook kettery): ‘Wie is die leuenaar, behalwe hy wat ontken dat Jesus die Christus is? Dit is die Antichris wat die Vader en die Seun loën. Elkeen wat die Seun loën, het ook nie die Vader nie’ (1 Johannes 2:22-23). ‘As ŉ mens verkeerd is oor Jesus is jy verkeerd oor God, want Jesus Christus is die finale en volledige openbaring van God aan die mens’ (Wiersbe 2007:960, eie vertaling).
1 Johannes beklemtoon die temas van ewige lewe, lig en liefde. Tenney (1985:377) noem dat die apostel Johannes “simfonies” skryf, bedoelende dat sy brief ‘soos ŉ musiekstuk ontwerp is eerder as ŉ dokument vir ŉ debat’. Alhoewel dit Johannes se geskrifte uniek en baie mooi maak, is dit moeiliker om ŉ uiteensetting vir 1 Johannes te vind. Bailey & Constable (1999:580-581) stel die volgende voor:
Inleiding: Die doel van die brief (1:1-4)
Lewe in die Lig (1:5-2:29)
Lewe as kinders van God (3:1-5:13)
Gevolgtrekking: Christelike vertroue (5:14-21).
Een advertensie na die ander probeer om jou van die volgende te oortuig: ‘Dit bevredig!’. Dit is egter vals. Die wêreldsisteem onder Satan hou aan om mense te verslaaf deur die begeerlikheid van die vlees, die begeerlikheid van die oë en die trotsheid van die lewe (1 Johannes 2:16). Sonde mag genot en plesier verskaf, maar nét vir ŉ seisoen — daarna bring dit die dood voort. Die wêreldsisteem kan niemand bevredig nie, trouens dit gaan verby en so ook sy begeerlikhede (vgl. 1 Johannes 2:17). Het die Prediker nie gesê alles ‘onder die son’ (sonder God) is nietigheid nie? Maar God maak geen leë beloftes nie. Om van die straf van jou sonde gered te word moet jy jou vertroue en geloof in Jesus Christus plaas, in Hom wat op die kruis gesterf het, begrawe is en opgestaan het uit die dood om te betaal vir sonde. Dit is presies hoekom Johannes die Evangelie wat sy naam dra geskryf het (Johannes 20:31). God se aanbod is ewige lewe, lig en liefde deur die Woord van die lewe (vgl. 1 Johannes 1:1-3). Die ware, werklike lewe is die lewe in verhouding en gemeenskap met God. Dit is waaroor 1 Johannes werklik gaan: gemeenskap met God. Jesus Christus sê: ‘Ek is die Weg en die Waarheid en die Lewe; niemand kom na die Vader behalwe deur My nie’ (Johannes 14:6). Net God kan bevredig (vgl. 1 Johannes 1:3-4).
2 Johannes en 3 Johannes
Die apostel Johannes het 1, 2 en 3 Johannes waarskynlik in Efese in die jare 90-95 n.C. geskryf —ná die skryf van die Evangelie van Johannes maar vóórdat Openbaring geskryf is. Tenney (1985:375) dink 2 & 3 Johannes dien as “dekbriewe” vir die hoofbrief, 1 Johannes. Voordat hy na die eiland Patmos verban is, het die apostel Johannes die kerke in Klein Asië bedien, insluitende die 7 gemeentes waarna Openbaring 2 en 3 verwys.
Omdat dit beter is om die verwysing na die ‘uitverkore vrou en aan haar kinders’ (2 Johannes 1) op ŉ doodgewone en normale manier te lees, is hierdie persoonlike brief aan spesifieke mense gerig. 2 Johannes moedig gelowiges aan om in die waarheid te wandel (2 Johannes 2, 4) en om valse leraars teë te staan (2 Johannes 7). Verder, 2 Johannes moedig ŉ onderskeidende Christelike gemeenskap en gasvryheid aan. Die apostel waarsku sy lesers ernstig om nie gasvry teenoor valse leraars te wees nie.
Hodges (1983:905-906) verskaf die volgende uiteensetting vir 2 Johannes: Inleiding (1-3), Beoefen die waarheid (3-6), Bewaar die waarheid (7-11), Afsluiting (12-13).
Wat 3 Johannes betref, gee Bailey & Constable (1999:598) die volgende uiteensetting: Inleiding (1-4), Gajus se liefde (5-8), Diótrefes se gebrek aan liefde (9-11), Demétrius se bewys van liefde (12), Afsluiting (13-14).
3 Johannes is ŉ persoonlike brief aan Gajus (3 Johannes 1) en is moontlik deur Demétrius afgelewer (3 Johannes 12). Die ‘wedersydse belangrikheid van waarheid en liefde — geopenbaarde waarheid is die grondslag vir ware liefde — is teenwoordig in beide 2 en 3 Johannes. Terwyl 2 Johannes die waarheid beklemtoon, fokus 3 Johannes op die liefde’ (Bailey & Constable 1999:598, eie vertaling). Waar 2 Johannes gelowiges waarsku om nie gasvry teenoor valse leraars te wees nie (2 Johannes 7-11), spreek 3 Johannes die gebrek aan gasvryheid teenoor getroue bedienaars van die Woord aan.
Hodges, Z.C., ‘2 John’, in J.F. Walvoord & R.B. Zuck (eds.), The Bible Knowledge Commentary: New Testament, bladsye 905-909, David C Cook, Colorado Springs.
← Lees Judas Lees Openbaring →