Wie ore het, moet luister – Matteus 13:18-23 » Somerstrand Gemeente
Eendag het ’n boer saad in sy land gaan saai.
’n Deel van die saad beland toe op die pad. Die voëls het dit vinnig opgepik.
’n Ander deel het tussen ’n klomp klippe geval. Omdat daar ’n klein bietjie grond tussen die klippe was, het die saad gou begin groei. Maar die saad se wortels kon nie diep wortel skiet nie. Daarom het die son die plantjies gou dood gebrand.
Van die ander saad het tussen die dorings en die bossies beland. Dit het die plantjies verstrik en dood gegroei.
’n Ander deel van die saad het in goeie grond geval. Dit het begin groei en groot plante geword. Hierdie plante het baie meer graan gegee as wat almal gedink het.”
Die grond staan vir die mense, dit is ons.
Die saad wat gesaai word, is die Woord van God, die Bybel.
As die saad in goeie grond val, sal dit ontkiem en opkom en goed groei, sê die gelykenis.
Maar daar is soorte grond waar die saad nie kan groei nie, dié wat op pad beland, dié wat tussen die klippe val, en dié wat tussen die dorings en die bossies beland.
Kom ons luister na Jesus se verduideliking daarvan:
18 “Maar wat julle betref, luister nou na die gelykenis van die saaier.” 19 “Wanneer iemand die woord van die koninkryk hoor en nie verstaan nie, kom die Bose en roof wat in sy hart gesaai is. Dit is die saad wat langs die pad gesaai is. 20 Die saad wat op die rotsagtige plekke gesaai is, is hy wat die woord hoor en dit dadelik met vreugde ontvang. 21 Maar omdat hy nie wortel geskiet het nie, hou hy net ‘n rukkie; as verdrukking of vervolging vanweë die woord plaasvind, struikel hy dadelik. 22 En die saad wat tussen die dorings gesaai is, dit is hy wat die woord hoor, maar die bekommernis van hierdie wêreld en die verleiding van rykdom verstik die woord en dit bly sonder vrug. 23 Die saad wat egter op die goeie grond gesaai is, dit is hy wat die woord hoor en begryp. En hy dra vrug — die een honderd-, die ander sestig-, en die ander dertigvoudig.” (2020-vertaling)
Kom ons begin met die woord aan die einde van die gelykenis self, want dit gee ons die sleutel wat die gelykenis verklaar.
Dit verklaar hoekom dit so is dat sommige mense die Woord hoor, en dan daarop reageer, soos die goeie grond. En ander weer die Woord hoor, maar nie daarop reageer nie, dit ignoreer, soos die slegte grond.
Wat doen mense wat ore het EN luister?
Wel, dit is mense wat moeite maak met die voorbereiding van die grond. Dit is mense wat weet dat net voorbereide grond regtig ’n kans het om vrug te dra. Hulle sorg dus dat die pad omgeploeg word, dat dit skoongemaak word van klippe en onkruid, wat sorg dat daar geen kompetisie is vir die saad om te ontkiem en groei nie.
Anders gestel, dit is mense wat moeite doen met die beskerming van die grond teen ander invloede: teen die voëls wat pik, teen die klipbanke wat beperk, teen die onkruid wat verstrik, alles toestande wat ’n direkte impak op die draagbaarheid van die grond het.
Dit is hoe Jesus dit vir sy dissipels uitlê. Voorbereiding en beskerming.
Dit verklaar hoekom die grond op spesifieke maniere op die saad reageer. Soos Jesus dit uitlê:
1. Die grond van die pad dui op mense wat die Woord hoor en nie verstaan nie. Hoekom nie? Want hulle gee nie aandag daar aan nie, en die Bose roof wat in hulle harte gesaai is.
Dit gebeur wanneer ek nie moeite doen om by ’n beter begrip uit te kom wat die Woord van my vra nie. Die saad verdwyn eenvoudig. Ek verloor eenvoudig die vermoë om die Woord in te neem. My lewe raak “oppervlakkig”.
Ek leer nie om diep te dink oor wat God sê nie. En die duiwel sit nie stil nie. Die Bose kom roof die saad van die woord uit my hart, sodat dit onvrugbaar in my lewe kan bly.
Wanneer gebeur dit? Wanneer ek nie die moeite wil doen om te reflekteer en te reageer op die Woord wat ek hoor nie. In die erediens. In die sel. In my stiltetyd.
Waar ek dus nie myself inspan om die Woord te verstaan nie, verdwyn die Woord. Waar ek nie fokus op begrip en onderskeiding nie – en onthou dit is jou keuse, niemand anders gaan dit vir jou doen nie – verdwyn die Woord. Neem die Bose dit weg uit jou lewe. Is dit asof jy dit nog nooit gehoor het nie.
Ek kan dit nie sterk genoeg beklemtoon dat dit ’n uiters groot gevaar is nie. Dit kan met jou hier in die kerk, in die gemeenskap van die gelowiges gebeur. ’n Lewe wat nie fokus op nadenke en refleksie nie, is ’n lewe wat onvrugbaar bly. Die Bose roof die saad van die woord van God uit jou hart uit, as jy nie daarop fokus om dit te verstaan en die waarde daarvan te omhels nie.
2. Die grond op die klipbanke dui op mense wat die Woord met vreugde hoor, maar struikel as gevolg van verdrukking of vervolging.
Dit is die sogenaamde “mooiweer” mense. Hulle vreugde hou net ‘n rukkie. Belangrik, dit is niemand anders se skuld as hulle eie nie. Want, die rede daarvoor, sê Jesus, is: “Hulle laat nie toe dat die Woord wortel skiet by hulle nie!” Hoe tragies!
Dit gebeur wanneer jy sit in die kerk of by die huis met jou Bybel, en dit lees, selfs luister daarna, miskien selfs ’n kort gebed bid in reaksie op die boodskap wat jy hoor, maar nie doen wat die Bybel vir jou sê nie. Dan skiet die Woord nie wortel in jou lewe nie.
Die Woord is daar vir dink en doen, vir luister en leef. As jy nie doen wat jy gehoor het nie, bly jou luister onvrugbaar. As jy ook weer nie dink oor wat jy gedoen het nie, bly jou lewe eweneens onvrugbaar.
En dit vererger as daar verdrukking of vervolging is, as jou gehoorsaamheid iets van jou gaan kos, wanneer jy jou ware Christen kleure moet wys, maar die prys net te groot is.
As die donker wolke saampak en jy die swaarweer van die lewe moet trotseer en aan die Here getrou moet bly, en jy nie toegelaat het dat die Woord wortel skiet in jou lewe nie, sal jy dit nie maak nie. Sal jou lewe onvrugbaar bly.
3. Die grond met die onkruid dui op mense wat die Woord hoor, maar nie vrug dra nie as gevolg van die bekommernis van hierdie wêreld en die verleiding van rykdom.
Dit is die sogenaamde “materiële” mense. Dié waarskuwing slaan na twee kante toe. Dit raak die armes en die rykes, die sukkelaars en die suksesvolles, die ellendiges en die elite. Almal van ons kan potensieel hulleself bekommer oor allerlei. Almal van ons kan potensieel ons lewe om ons begeertes laat wentel. Materialisme kom voor onder die rykes sowel as die armes.
Die sug na welstand en welvaart kan egter, sê Jesus, die groei van die Woord van God in jou uitdoof. Dit uitkanselleer. Waar jy nie in afhanklikheid van God werk en jou bekommernisse en jou begeertes vir Hom gee nie – soos ons verlede week in Filippense 4 geleer het nie – raak die Woord stil in jou. Raak jou lewe onvrugbaar.
4. Die goeie grond dui op mense wat die Woord hoor, begryp en doen, en daarom vrug dra.
Hulle is die “vrugbare” kinders van die Here. Hulle doen natuurlik alles wat die ander nie gedoen het nie. Hulle reflekteer – hulle is nie net “oppervlakkige” mense nie. Hulle laat toe dat die Woord wortel skiet by hulle, al is dit vol uitdagings – hulle is nie net “mooiweer” mense nie. Hulle fokus nie op hulle bekommernisse nie, en ook nie op hulle begeerte na welvaart nie, maar op God. Hulle is nie net “materiële” mense nie. Maar, dieper nog as dit, hulle lewe afhanklik van God en vra van Hom dat Hy hulle sal voorberei, sal gereedmaak, sal skoonmaak, sodat hulle vrug kan dra. Hulle lewe wentel om die bewuste teenwoordigheid van die Here.
Hoe kan ek dus sorg dat ek goeie grond is?
Voorbereiding en Beskerming
Wel, jy moet rekening hou met die Bose deur met diep denke te leef. Jy moet nadink oor wat jy lees in die Bybel. Nie daardeur jaag net om dit op ‘n lysie af te merk nie.
Jy moet leer om met die verdrukkings en vervolgings van die lewe saam te lewe, op God te vertrou, en nie net te verwag dat alles mooiweer in jou lewe sal wees nie. Daarom is geloof so belangrik. Jy moet vasgryp aan God en nie in jou toewyding aan Hom verflou nie.
Jy moet leer om die bekommernisse en die begeerlikheid van die lewe op hulle plek te sit, sodat dit nie jou lewe beheer nie, en op God te fokus. Daarom is gebed rondom jou behoeftes so belangrik, soos ons in Filippense 4:4-9 leer.
En jy moet in die Here se teenwoordigheid lewe, elke dag, elke uur, elke oomblik. Dan kan Hy vrug dra deur jou lewe.
Daar is nie ’n ander pad nie. Daar is nie ’n ander manier nie. En dit geld almal van ons, die ellendiges en die elite, die rykes en die armes, die oues en die jonges.
Wat beteken dit nou prakties?
Ek wil fokus op die ruimtes wat jy kan skep in jou lewe dat jy vrug kan dra soos jy moet. Dit lê volgens die gelykenis op minstens vier plekke. Om dit agter te kom, kan jy jouself die volgende vrae vra:
1. Skep ruimtes waarin jy tot verhaal kan kom in jou lewe.
Dit sal keer dat die voëls die saad van God se woord wegpik nog voor dit kans het om grond te vat in jou lewe. Ons bestaan nie net uit ’n een-dimensionele behoefte aan prestasie nie. Ons het ook opwinding nodig. Ons het ook rus nodig. Die geleerdes noem dit ekstase en enstase. Dit moet ons prestase aanvul.
As jy dus te haastig begin lewe, nie tyd kry om tot rus te kom om te reflekteer en te geniet nie, sal jy noodgedwonge al hoe meer oppervlakkig begin lewe. Jy sal so dun soos ’n lekseltjie Marmite op ’n roosterbroodjie word.
Jy het dus ritmes nodig. Jy het ruimtes van opwinding EN afskakel nodig. Jy het avontuur nodig, en jy het stiltye nodig, tye waarin jy “unplugged” is.
2. Skep ruimtes waarin die Woord kan wortel skiet in jou lewe deur doelbewus te doen wat dit vra.
Dit sal keer dat jou lewe so min oplewer soos die grond oor klipbanke, en jy dinge beloof wat jy nie kan lewer nie. Ons gemeente se visie is om te luister en te leef. Albei is belangrik.
Daar moet die stiltye wees, die tye van refleksie. Maar, daar moet ook die tye wees van dienslewering. Luister en Leef.
Miskien is dit die een ding wat die Here vandag vir jou wil sê, dat jy moet begin doen wat jy lees, begin leef wat jy hoor. Dit kan wees dat jy net nie so ver kom om iets te doen aan wat die Here al só lank op jou hart druk nie. Dit beteken dat die Woord nie kans kry om wortel te skiet in jou lewe nie. Jy doen niks met dít wat jy hoor nie. Jy het dus kwaliteit tyd nodig met die Bybel.
Maar, jy het ook “first steps” van gehoorsaamheid nodig aan wat jy daarin hoor. Begin met iets eenvoudig – kleingroep, bediening, erediens, stiltetyd – dit sal jou lewe verander!
3. Doen iets aan jou bekommernisse en begeertes.
Dit is dinge wat jou verbintenis aan die Here kan verstik. Dit kan wees dat jy nodig het om saam met iemand te bid oor dié dinge wat jou lewe hel maak, dinge waaroor jy só bekommerd is, dat jy net nie op die Here kan fokus nie. Doen dit so gou as moontlik.
Dit kan ook wees dat jou lewe so wentel om wat jy kan doen en bereik in die lewe dat jy net nie meer tyd vir die Here en die dinge van die Here het nie. Dan het jy nodig om jou greep op sukses te laat skiet – gee iets weg, doen iets vir iemand anders – en die Here die fokus van jou lewe te maak.
4. Luister en Leef bewustelik in die teenwoordigheid van die Here.
Daar is eintlik niks meer belangrik as dit nie. Reg deur die eeue is dit die vanilla faktor in die geestelike lewe, die ding wat die grootste dividende oplewer (soos mense vir vanilla twee keer meer lief is as vir enige ander geur).
Jy hoef nie geleerd te wees hiervoor nie. Jy hoef selfs nie baie beweeglik te wees nie. Jy doen dit deur bewustelik alles wat jy doen en dink vir die Here te doen en dink.
Dit sal uiteraard altyd iets te doene hê met die geloofsgemeenskap – kleingroepe, eredienste – en die gemeenskap – bedieninge – maar die belangrikste is om dit as deel van jou eie persoonlike geestelike lewe te doen.
Dit is ook ’n lewenslange reis. Dit is iets waarvoor jy jouself moet gee: daagliks, volledig, voluit.
Só kom die woord van God in my lewe te lande. Op dié manier val die saad op vrugbare grond. Op dié manier dra dit vrug.
Hoe lees julle Bybel?
Lees Matteus 13:1-9 en 18-23.
Herken jy die vier soorte grond in mense rondom jou?
Die grond op die pad – “oppervlakkige” mense
Die grond op die klipbanke – “mooiweer” mense
Die grond met die onkruid – “materiële” mense
Die goeie grond – “vrugbare” mense
Hoe kan jy jou eie grond voorberei en beskerm?
Dink aan die volgende ruimtes:
Waar jy tot verhaal (tot rus) kan kom
Waar die Woord kan wortel skiet
Waar jy iets aan jou bekommernisse en begeertes kan doen
Waar jy bewustelik kan luister en leef in die teenwoordigheid van die Here
Oorweeg om by my Bybellees program in te skakel. Ek gee elke oggend ‘n Whatsapp boodskap oor die gedeelte wat ons daardie dag lees.
Lees die OT deur – 2 hoofstukke ‘n dag
Lees die NT deur – 1 hoofstuk ‘n dag
Lees die Psalms deur – ongeveer 10 verse ‘n dag
Lees Spreuke deur – ongeveer 5 verse ‘n dag
Lees die Bybel deur – 4 hoofstukke ‘n dag.
Maak ‘n lys van die verskillende groepe, gee vir my die naam, van en selnommer van elkeen, en ek stuur dit van volgende Maandag af vir die volgende jaar. Of nog beter, stuur eenvoudig jou naam, van en selnommer na my tot – Chris van Wyk 082 vyf sewe vier 9191 – stoor my selnommer en naam op jou selfoon en ek stuur dit vir jou. Sê net vir watter program: OT of NT of Psalms of Spreuk of die hele Bybel.
Onthou: Lees die Bybel as God se Woord aan jou.
* Wat staan daar? (oor God, mense, die wêreld)
* Wat beteken dit? (beloftes en opdragte)
* Wat beteken dit vir my? (luister en leef)
Written by Chris van Wyk on 16/02/2020 . Posted in Chris van Wyk