Identiteitspolitiek en kritiek op liberale demokrasie in Tsjeggiese verkiesingAndrej Babis is die tweede rykste persoon in Tsjeggië en het daarin geslaag om 30% van die stemme in sy land te verenig. Foto: Twitter.com Die afgelope naweek se verkiesingsuitslag in die Tsjeggiese Republiek is die kersie op ’n koek wat reeds die afgelope paar jaar in Europa gebak word. Kiesers in dié Sentraal-Europese land het ’n harde boodskap na die ou sentrumlinkse en sentrumregse partye wat oor die afgelope paar dekades regeer het, gestuur. Die groot nuus uit Tsjeggië is dat Andrej Babis, ’n Trump-agtige populis wat ook die tweede rykste persoon in Tsjeggië is, daarin kon slaag om 30% van die stemme op sy onlangs gestigte politieke party te verenig. In ’n verkiesing waar nege partye, die meeste ooit, tot die parlement verkies is en waar die tweede party slegs 11% van die stemme op hom kon verenig, is ’n stemtotaal van 30% besonder goed. Die Sosiaal-Demokrate wat nog in 2013 met 21% van die stemme die verkiesing gewen het, kon in die naweek se verkiesing slegs 7% kry. Die sentrumregse Burgerlike Demokratiese Party kon slegs 11% van die stemme op hom verenig. Daarteenoor het kiesers benewens Babis se ANO-party, in Afrikaans vertaal as JA!, ook heelwat stemme vir ander populistiese partye uitgebring. Die Pirate Party, wat ’n direkte demokrasie voorstel, waar alle politieke besluite deur die volk in internetgebaseerde referendums gemaak word, het met 10% van die stemme derde geëindig. ’n Nuwe anti-immigrasieparty kon ook 11% van die stemme op hom verenig. Die uitslag van die verkiesing in Tsjeggië stuur reeds skokgolwe deur Europa. In Pole, Hongarye en Slowakye is daar reeds Euroskeptiese regerings aan bewind. Die kanse dat ’n heelwat meer Eurokritiese regering binnekort in Oostenryk gevorm gaan word, is ook baie goed. Die verdelingslyn tussen Wes-Europa en Sentraal-Europa word hierdeur sterker beklemtoon. Babis was tydens die afgelope Tsjeggiese verkiesingsveldtog sterk uitgesproke teen die burokrasie in Brussel en die wyse waarop besluite op EU-lidlande afgedwing word. Hy het onderneem om, sou sy party die verkiesing wen, ’n verbod op Moslem-immigrasie in te stel en om nouer bande met Rusland te smee. Hierdie aardskuddende gebeure in Tsjeggië is deel van ’n sterk stuk kritiek op die liberale demokrasie wat oor die afgelope paar dekades die Europese politieke landskap oorheers het. Babis se verkiesingsveldtog was uitgesproke teen die liberale demokrasie. Sy voorstelle sluit in die afskaffing van die senaat, die herskryf van Tsjeggië se verkiesingswette en die uiteindelike daarstelling van ’n kleiner, eenvoudiger, meer direkte, hoewel minder demokratiese regering. Gebeure die afgelope tyd in Pole en Hongarye dui op dieselfde kritiek teen die liberale demokrasie. Die belangrikste uitkoms van die verkiesing in Tsjeggië, soos in verkiesings vanjaar in onder meer Nederland, Duitsland en Oostenryk, is die herontdekking van identiteitspolitiek. Die Nederlandse verkiesingsveldtog in Februarie en Maart vanjaar het, anders as wat verwag is en wat gewoonlik die geval in Nederland is, uiteindelik sterk op Nederlandse identiteit gefokus. Selfs in die Duitse verkiesing was Duitse identiteit vir die eerste keer in meer as 70 jaar ’n algemene deel van die verkiesingsgesprek. Babis het tydens die veldtog in Tsjeggië sover gegaan om te sê dat dit noodsaaklik is om te veg vir die behoud van die kultuurgoedere wat deur vorige geslagte daargestel is. “Die belangrikste toegevoegde waarde van die Europese Unie is die nasionale identiteit van elke land. As daar meer Moslems as Belge in Brussel gaan wees, is dit België se probleem. Ek wil dit nie hier hê nie. Hulle sal ons nie vertel wie hier moet woon nie,” aldus Babis. Hoe Europa en die Europese Unie hierop gaan antwoord, is onduidelik. Tot nou toe is partye soos die PVV in Nederland en Front National in Frankryk en selfs regerende partye in lande soos Pole en Hongarye deur die Eurokrate in Brussel as ekstremiste, randfigure en tydelike verskynsels afgemaak. Hierdie soort reaksie is egter onvolhoubaar. Europa is besig om veral vanuit Sentraal- en Oos-Europese lande vir altyd te verander. Indien politieke leiers in Brussel dit aanhou ontken, sal die Europese Unie uiteindelik tot ’n val kom of selfs skeur.