PressReader - Landbouweekblad: 2018-09-14 - ‘PO­LI­TIE­KE GERAAS’ IS TOT 2019 SA SE VOORLAND
‘PO­LI­TIE­KE GERAAS’ IS TOT 2019 SA SE VOORLAND
Landbouweekblad - 2018-09-14 - Aktueel - JOHAN COETSEE
‘Lê klem op die ge­heel en op pro­duk­sie, on­danks die po­li­tie­ke on­se­ker­he­de.’
ON­SE­KER­HEID sal in SuidA­fri­ka heers en baie po­li­tie­ke geraas sal plaas­vind tot die ver­kie­sing vol­gen­de jaar – en dit be­ïn­vloed die e­ko­no­mie­se wis­sel­val­lig­heid van die land. Geen be­leid­se­ker­heid en min e­ko­no­mie­se groei kan ver­wag word tot met die ver­kie­sing.
Dié waar­sku­wing kom van mnr. Da­wie Ma­ree, hoof­e­ko­noom van Eer­ste Na­si­o­na­le Bank (FNB), op ’n teg­nie­se in­lig­tings­dag na­by Ro­bert­son. Die in­lig­tings­dag is deur Dro­ë­vrug­te Teg­nie­se Diens­te (DTD) en die In­maak­vrug­te-pro­du­sen­te­ver­e­ni­ging (IPV) aan­ge­bied.
Ma­ree sê die wê­reld­e­ko­no­mie lyk op pa­pier guns­ti­ger as wat dit werk­lik is, en daar is heel­wat on­se­ker­heid. “Ra­ma­fo­ria”, die eu­fo­rie ná pres. Cy­ril Ra­map­ho- sa se be­ë­di­ging, het Suid-A­fri­ka aan­vank­lik be­ter laat voel ná die Zu­ma-era, maar neer­druk­ken­de e­ko­no­mie­se werk­lik­he­de be­staan steeds. Hoewel die A­me­ri­kaan­se e­ko­no­mie goed groei, is tal­le ander ont­wik­kel­de e­ko­no­mieë be­sig om af te plat.
Die o­lie­prys klim, wat risiko’s vir die land­bou in­hou.
“Dit is ’n ek­ster­ne fak­tor waar­voor die Suid-A­fri­kaan­se Re­ge­ring nie ver­ant­woor­de­lik is nie. Ons ver­wag dat die o­lie­prys die res van die jaar tus­sen $72 en $78 per vat sal bly.” Ook die brand­stof­prys sal na ver­wag­ting met 20c/l tot25c/ l oor die vol­gen­de vier maan­de styg. So­wat 60% van dié sty­ging is weens bui­te­land­se fak­to­re waar­aan Suid-A­fri­ka min kan doen.
Die Suid-A­fri­kaan­se e­ko­no­mie het ver­le­de jaar met 1,3% ge­groei, maar in die eer­ste kwar­taal van­jaar met 2,2% ge­krimp.
“Die land­bou speel ’n groot rol in hier­die groei en ons ver­wag uit­ein­de­lik ’n ge­mid­del­de groei in die bru­to bin­ne­land­se pro­duk (BBP) van 1% tot 2% vir van­jaar,” het Ma­ree ge­sê. Die ver­brui­kers­ver­troue-in­deks is aan die daal, groot­liks weens on­se­ker­heid oor grond­be­sit.
Voed­sel­pry­se sal na ver­wag- ting steeds in die vol­gen­de 12 maan­de styg weens die na­draai van die droog­te, en kernin­fla­sie is be­sig om te styg as ge­volg daar­van, as­ook weens e­ner­gie­kos­te en die wis­sel­koers.
Die wis­sel­koers word baie be­in­vloed deur in­ter­na­si­o­na­le han­dels­oor­loë, B­rex­it, as­ook Tur­kye en Ar­gen­ti­nië se ver­swak­ken­de e­ko­no­mieë. “Die ver­wag­ting is dat die rand-dol­lar­ver­hou­ding tot 2020 ge­mid­deld R14,50 sal wees,” sê Ma­ree.
Dit al­les plaas die ver­brui­ker on­der druk en on­se­ker­he­de word meer. “Die wis­sel­koers be­voor­deel uit­voer, maar knel in­voer.”
Ma­ree het ge­vra dat die land­bou nie fo­kus moet ver­loor nie – “lê klem op die ge­heel en op pro­duk­sie, on­danks die po­li­tie­ke on­se­ker­he­de”.
“FNB glo steeds in die land­bou en bly op­ti­mis­ties, en werk nou saam met A­gri SA om op­los­sings te soek.”