Ramaphosa ‘teleurgesteld’ in De RuyterPres. Cyril Ramaphosa. (Foto: Siyabulela Duda/GCIS) André de Ruyter het ŉ kans verspeel om korrupsie by Eskom aan die groot klok te hang en moes die land se wetstoepassingsowerhede met sy inligting in sy vertroue geneem het. Só sê pres. Cyril Ramaphosa ná ŉ week van hoogdrama oor die voormalige Eskom-hoof se opspraakwekkende bewerings dat minstens twee kabinetslede nou betrokke is by korrupsie binne Eskom. In daaropvolgende media-onthullings die afgelope paar dae word daar spesifiek na vier misdaadkartelle by Eskom verwys, asook na die bedryf van ŉ sogenaamde moordbende – en dat minstens twee kabinetslede glo hierby betrokke is. Ramaphosa het Dinsdag die president van Uganda, Yoweri Museveni, op ŉ staatsbesoek in Pretoria ontvang. Hy is by die geleentheid gepols oor De Ruyter, voormalige uitvoerende hoof van Eskom, se bewerings en het sy “teleurstelling” te kenne gegee met De Ruyter se beweerde versuim om korrupsie aan te meld. “In sy geval is dit ŉ verspilde kans en ek doen ŉ beroep op hom om na vore te kom en aan te meld wat hy ook al weet, sodat die ondersoekproses kan begin en almal beter ingelig kan wees. “Deur dit nie te doen nie, is ons almal in ŉ wêreld van gerugte en hoorsê en begin ons met groot agterdog na mekaar kyk,” sê Ramaphosa. “Enigiemand met sulke inligting moet na die instellings gaan wat dit hanteer; hulle het die ondersoekende gesag en mag – en glo my, hulle kan baie deeglik en baie indringend wees. Hulle kan na alles kyk.” Anré de Ruyter, voormalige hoof van Eskom. (Argieffoto: Eskom) Die president sê iemand op De Ruyter se vlak – dié van uitvoerende hoof – moes na enige van die instellings gegaan het omdat hulle “onafhanklik” is en moes daar sy inligting gedeel het. “Daar sal geen vorm van inmenging, geen vorm van afleiding, versperring of slenters wees nie. [De Ruyter] moet enige ampsmisdrywe waarvan hy bewus is, aanmeld. Dit is die soort instelling wat hy moet vertrou, nes ek; ek het groot vertroue in hulle.” De Ruyter het verlede week summier die trekpas gekry ná die onthullings tydens ŉ onderhoud met eNCA. Hy het in Desember verlede jaar bedank, maar sou nog tot die einde van Maart by die kragvoorsiener aanbly. Die Eskom-raad het sy kennistydperk ná die onderhoud egter met ŉ maand verkort en hy is dadelik op spesiale verlof geplaas. Die polisie én die Valke ondersoek tientalle sake van misdaad by Eskom en na verneem word, het De Ruyter heelwat inligting hieroor reeds aan die polisie verskaf. Hy het ook sy kommer oor die beweerde betrokkenheid van invloedryke rolspelers met Pravin Gordhan, minister van openbare ondernemings, gedeel. Gordhan het die afgelope week gesê daar kan nie van hom verwag word om enige name te noem nie, omdat die inligting net bespiegeling is.