Konvokasie reageer op ‘slegs Engels’ by MatiesDie Universiteit Stellenbosch. (Argieffoto) Die uitvoerende komitee van die konvokasie van die Universiteit Stellenbosch (US) het voorvalle veroordeel waar studente glo deur studenteleiers verbied word om Afrikaans op die kampus te praat. “Die komitee doen ŉ beroep op die universiteitsbestuur om studenteleiers wat hulle hieraan skuldig maak, aan te spreek en studenteleiers op te lei om ŉ positiewe taalomgewing te vestig,” het die komitee Dinsdag gesê. Maroela Media het vroeër berig dat verskeie studente die afgelope paar dae by Maties se verwelkomingsweek glo voor stok gekry is wanneer hulle Afrikaans praat, na bewering selfs in informele gesprekke of wanneer almal in die groep Afrikaanssprekend is. Verskeie klagtes is ook reeds by die organisasie StudentePlein hieroor ingedien. Die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie (MRK) is boonop reeds in 2021 getaak om ondersoek na ŉ beweerde verbod op Afrikaans op die US-kampus in te stel nadat die DA ŉ klag by die kommissie aanhangig gemaak het. “Hoewel die komitee kennis neem dat die eerste sodanige geval waaroor tans berig word, plaasgevind het in ŉ koshuis [Isa-dameskoshuis] wat nie aan die universiteit behoort nie, neem studente van die koshuis ten volle deel aan die studenteleweprogramme van die universiteit. “Daarbenewens stem dié klagtes ooreen met vertroulike inligting wat komiteelede intussen oor soortgelyke insidente by ander koshuise ontvang het. Sulke voorvalle by die universiteit, gegewe die hangende ondersoek na soortgelyke beweringe sedert 2021 deur die MRK, moet in ŉ baie ernstige lig beskou word.” Die eerste voorval waarna die komitee verwys het op 4 Februarie plaasgevind toe die primaria van die Isa-dameskoshuis eerstejaars op pad na ŉ kampusaktiwiteit glo op ŉ “aggressiewe wyse” gewaarsku het dat hulle slegs Engels mag praat. “I don’t care if your mammie and pappie speaks Afrikaans at home, you’re in Isa now,” is daar glo aan die student gesê. Die komitee stem voorts saam met die standpunt van die MRK by monde van André Gaum, kommissaris van dié kommissie, dat sodanige verbod op tale benewens Engels ongrondwetlik is, en op ŉ skending van menseregte neerkom. Die komitee sê dit is “noodsaaklik en dringend dat studenteleiers wat hulle skuldig maak aan taaluitsluitende gedrag aangespreek word, en dat koshuis- en studenteleiers opgelei word om ŉ taalpositiewe omgewing te help skep eerder as ŉ eentalige omgewing af te dwing”. Die US-bestuur moet ook voor oë hou dat die studenteleiers ampsdraers van die universiteit is, meen die komitee. Hulle sê verder dat herhaaldelike bewerings en klagtes soos hierdie die universteit in ŉ slegte lig by alumni plaas, en die US se saak by die MRK aansienlik kan verswak. Die komitee versoek nou om op die hoogte gehou te word van verdere stappe wat deur die US gedoen sal word om die bewerings en klagtes te hanteer. AfriForum Jeug het intussen ook aangedui dat hy ŉ brief aan prof. Wim de Villiers, visekanselier van die US, gestuur het waarin antwoorde oor die jongste bewerings geëis word. “Hierdie bewerings oor Maties, asook die onlangse insident by die Noordwes-Universiteit (NWU) se Potchefstroom-kampus, spreek van die toksiese omgewing wat op Suid-Afrika se universiteitskampusse geskep word,” het René van der Vyver, woordvoerder van AfriForum Jeug, gesê. “Taalminderheidsgroepe word geboelie en studente word op grond van hul ras uitgesluit. Dit is ontstellend dat daar by Afrikaanssprekende studente ŉ vrees gesaai word om hul moedertaal te praat.” Die universiteit het onderneem om Maandag reeds op navrae te reageer, maar het teen Dinsdag laatmiddag nog geen kommentaar op die saak gelewer nie.