'PDF-diewe bedreig Afrikaans, talle se poste' | Netwerk24
Deur Hendrik Hancke 03 Mei 2020 00:05
Een van haar boeke is Oorlewingsgids vir 'n bedonnerde diva. Nou is Sophia Kapp self bedonnerd omdat haar oorlewing as Afrikaanse skrywer in gedrang is.
Sophia Kapp, wie se nuwe boek, Kanaän, in PDF-formaat op Whats­App-groepe gedeel word. Sy het nog nie eens 'n papiereksemplaar daarvan vasgehou nie. Foto: Alet Pretorius
Lesers deel haar 13de boek, Kanaän, reeds in PDF-formaat op WhatsApp-groepe, terwyl sy nog nie eens 'n papier­eksemplaar daarvan vasgehou het nie.
"My uitgewer het nie eens boeke nie. Dit lê nog in pakhuise om versprei te word wanneer boekwinkels weer mag aangaan met sake," sê Kapp.
"Daar is twee soorte PDF-diewe: Die een is die lede van WhatsApp-groepe met hul Robin Hood-houding van hulle steel by hierdie skatryk skrywers wat in huise met vier skoorstene bly en gee vir die armes. Die tweede groep is mense wat 'n boek in PDF-formaat oor Whats­App van iemand ontvang met 'n boodskappie van 'hier is vir jou ietsie om te lees in hierdie moeilike tyd' en dan besluit hulle dit regverdig die lees en aanstuur van ons boeke.
"Ons gaan nooit die mense in daardie WhatsApp-groepe kan verander nie. Die tweede groep mense is ál waar ons dalk die ketting kan breek. Ek vra daardie mense mooi: Wees asseblief die swak skakel en breek die ketting. Moenie die boek of tydskrif aanstuur nie."
Kapp, 'n taaladviseur, sê sy is nie ryk nie en nie in Afrikaans ryk geskryf nie. "Ek as enkelma skryf om gate toe te stop waar my salaris nie kan bykom nie."
Sy sê dit gaan nie oor haar boek nie, dis Afrikaans wat in gevaar is.
"Ek is bekommerd oor ál Afrikaans se elektroniese produkte: Rapport self, Beeld, Huisgenoot. Almal word so in PDF-formaat aangestuur. Besef hierdie mense nie hulle gaan Afrikaanse skrywers by dié publikasies óók uiteindelik hul werke kos nie? Dis almal bedrywe wat reeds spartel vir oorlewing."
Vroeër dié week het sy vir Rapport gesê Kanaän was haar laaste Afrikaanse boek. Haar seun, Jan Daniel, is 'n finalejaar-LLB-student en wil vir sy meestersgraad studeer. "Ek het gehoop om dit met my tantième te kan betaal."
Jan Daniel se studie is nie haar enigste uitgawe nie. "My bejaarde pa het net een werkende long waarvan hy 50% gebruik oor het. Hy is 100% afhanklik van suurstof en het 'n inwoon-helper. Ek sou graag hiermee wou help," sê Kapp.
Engels is dalk nie haar taal nie, maar dis 'n gedwonge moontlikheid.
"As ek in Engels skryf, is daar 'n groter mark en as die diewe klaar is met jou, bly daar dalk nog iets oor. Ek is Afrikaans en 'n Afrikaner. Daar is by my 'n pligsbesef vir Afrikaans. Ek het twee talente: Ek kan skryf en ek kan spel. Dit sal soos verraad voel om in Engels te skryf, maar as dit moet, dan moet dit."