PressReader - Weg! Platteland: 2015-09-01 - Tuin­dag­boek
As die veld ’n spog­tuin word...
Weg! Platteland - 2015-09-01 - Inhoud - Len­te 2015 DEUR MA­JA PALM
As Na­ma­kwa­land sy blom­me­ta­pyt oor die vaal vlak­tes van die Noord- en Wes-kaap be­gin uit­rol, be­te­ken dit die len­te is hier. Maar iets wat ons as so van­self­spre­kend aan­vaar, voer ’n stryd met kli­maats­ver­an­de­ring.
Dr. Caroli de Waal (bo) doen die af­ge­lo­pe vier jaar na­vor­sing oor die e­ko­lo­gie van Na­ma­kwa­land se veld­blom­me. Dié streek vorm deel van die suk­ku­len­te­ka­roo-bi­oom, een van die wê­reld se bi­o­di­ver­si­teits­brand­pun­te. Caroli het ge­kyk na die stra­te­gieë van die plan­te om aan te pas by on­­­voor­­spel­ba­re om­ge­wings­toe­stan­de, waar­on­der saad­­ver­­sprei­ding, dor­man­sie, be­stui­wing en voort­plan­ting.
“Een jaar op pad na die Na­ma­kwa­land- na­si­o­na­le park moes ek heel­wat plan­te langs die S­kil­pad­pad ver­sa­mel. Die toe­ris­te was om­trent ont­steld – hul­le het som­mer ge­toet en vin­ger ge­wys as hul­le ver­by­ry!” lag Caroli. “Maar oor die al­ge­meen stel men­se be­lang en doen moei­te om uit te vind waar­mee ek be­sig is. En baie van die Na­ma­kwa­lan­ders het ons toe­ge­laat om op hul­le ei­en­dom da­ta te ver­sa­mel.”
Vol­gens haar help dié na­vor­sing om die uit­da­gings te ver­staan wat plan­te weens kli­maats­ver­an­de­ring moet trot­seer, en hoe hul­le moont­lik daar­by kan aan­pas of nie. Die bes­te tyd vir blom­me­kyk? “Dit hang groot­liks af wan­neer en hoe­veel dit ’n spe­si­fie­ke win­ter ge­re­ën het,” sê Caroli. “Die blom­me is ook nie el­ke jaar ewe mooi op die­self­de plek­ke nie. My er­va­ring is dat ’n mens teen die laas­te twee we­ke van Au­gus­tus en be­gin Sep­tem­ber ê­rens blom­me gaan sien.
“Ons ver­moed die blom­me gaan van­jaar weens die laat re­ëns ef­fens la­ter wees. Klim ge­rus uit jou mo­tor en be­kyk die blom­me van na­by. Dan eers waar­deer jy dit rég­tig.” Die blom­dok­tor se guns­te­ling­plek­ke vir ’n skou­spel? • Ry ’n paar grond­pad­pas­se “Die ru­we S­tu­ders­pas (tus­sen Ga­ries en Le­lie­fon­tein), S­pek­ta­kel­pas (tus­sen S­pring­bok en Kom­ma­gas, en 400 m bo see­spie­ël), en Wil­de­per­de­hoek­pas (tus­sen S­pring­bok en die Na­ma­kwa­na­si­o­na­le park) het al­mal prag­ti­ge uit­sig­te oor Na­ma­kwa­land se blom­vlak­tes. Let ver­al op na die piep­klein ma­griet­jies ( Ur­si­nia ant­he­moi­des, fo­to on­der).” • Skil­pad “Volg uit Ka­mies­kroon die aan­wy­sings na die Na­ma­kwa- na­si­o­na­le park – dis 23 km met ’n grond­pad langs – en gaan die park by die S­kil­pad­hek bin­ne. In blom­me­tyd ver­wel­kom ’n see van o­ran­je glans­oog­berg­ma­grie­te ( Ur­si­nia ca­ki­le­fo­lia) jou, ’n to­neel wat my tel­kens stil het.” • Bie­douw­val­lei “Ry uit Clan­wil­li­am met die R364 oor die Pak­huis­pas tot in die Bie­douw­val­lei en weer te­rug na Clan­wil­li­am. In die len­te is die val­lei ’n see van sag­te blom­me­kleu­re. Die lig­te ap­pel­koos­kleur van Mo­ra­ea mi­ni­a­ta maak my hart warm. Dié sir­kel­roe­te is on­ge­veer 140 km lank.” • Ka­mies­berg­pas “Ry van Ka­mies­kroon af oor die
Ka­mies­berg­pas na Le­lie­fon­tein (on­ge­veer 30 km). Daar is ge­woon­lik prag­ti­ge pla­te geel, o­ran­je, wit en pers blom­me langs die pad. Net ná die pas draai ’n grond­pad links na S­pring­bok – die blom­me hier is be­son­ders. Wees op die uit­kyk vir die berg­ma­griet ( Ur­si­nia ca­len­du­lif­lo­ra, fo­to links) wat eint­lik eers be­gin blom na­dat al die an­der blom­me ver­by hul­le f­leur is. Ka­mies­kroon self is ook prag­tig in die blom­tyd, met vy­gies en ma­de­lie­fies wat o­ral in tui­ne en op die sy­paad­jies pronk.”
Die pla­te blom­me wat jy in die veld sien, is nie al­mal die­self­de blom­me nie: Die Di­mor­phot­he­ca cu­ne­a­ta op die hooffoto is by­voor­beeld nie die­self­de as die Ur­si­nia ca­len­du­lif­lo­ra op die in­las­fo­to bo nie.