Gansbaai is 'n klein dorpie in die Overberg-distriksmunisipaliteit in die Wes-Kaapprovinsie van Suid-Afrika, sowat 40 km vanaf Hermanus. Dit lê in dieselfde baai as Hermanus (nl. Walkerbaai), bekend vir sy walvisse, soos die noorkappers, wat vanaf Junie tot November gesien kan word. Die naam is afkomstig van die wilde ganse wat volop in die omgewing was. Die name van die vistreilers wys die verbintenis: Berggans, Sneeugans, Stormgans, Vleigans en Wildegans.
Die dorp se ontstaan gaan saam met die HMS Birkenhead wat 1852 by Danger Point vergaan het. 'n Paar van die oorlewendes het hulle hier gevestig en 'n sukkelbestaan gevoer. Die groot probleem was die groot afstande na die vismark. Daar het verligting gekom tydens die Tweede Wêreldoorlog toe die vraag na vitamien A groot was. Die vaalhaai, wat volop was in Gansbaai, is 'n bron van dié vitamien en 'n verwerkingsfabriek is gebou. Na die oorlog het die aanvraag gedaal en die vissers het weer 'n sukkelbestaan gevoer. In 1952 het die skoolhoof, JR Barnard, gehelp met die vestiging van 'n koöperatiewe vissery. Markte is gevind vir haaivleis en die haaivinne is uitgevoer na die Verre Ooste. Die hawe is ook groter gemaak en 'n vismeelfabriek is in 1963 gebou.
Gansbaai se munisipale raad het in 1963 'n wapen by die Kaapse Provinsiale Administrasie geregistreer: In blou, in die skildvoet 'n vuurtoring en in die skildhoof 'n vlieënde seemeeu van natuurlike kleur, die kante rond uitgesny van silwer elk belaai met 'n regopgeplaaste rooi vis.