Opgaarders nie te verwar met versamelaars | Netwerk24
Deur Annemarie van der Walt 06 Mei 2021 05:10
Versamelaars laat my met verwondering: waar en wanneer word daardie vonk 'n vlam, wat laat iemand besluit om hierdie of daardie te versamel, en is daar ooit 'n versadigingspunt?
'n Opregte versamelaar moet nie met 'n opgaarder verwar word nie. O nee, vir die versamelaar is daar 'n duidelike missie. Hulle weet presies waar sus of so raakgeloop is en wat die storie daaragter is.
Om te versamel, aldus een van die definisies wat ek nalees, is die soeke, verkryging, organisering en/of kategorisering, die stoor en instandhouding van objekte wat vir 'n versamelaar van belang is.
Blykbaar is die topvyf-dinge wat mense wêreldwyd versamel antieke meubels, strokiesprente, vinielplate, munte en klassieke motors. Terloops, tik jy egter die woord "collectors" vir 'n internetsoektog, is die Suid-Afrikaanse Inkomstediens heelbo . . .
Ek ken nie juis versamelaars nie, maar die een wat ek ken, sit sweerlik die meeste ander behoorlik ore aan.
So loop kuier ek anderdag by dié vriend. Ek weet van sy comics en karretjies en vodka-bottels uit verre wêreldstreke, maar sedert ek hom laas gesien het, is daar ook: skilderye van olifante en als wat net dalkies met olifante te make het; lewensgrootte beelde ("Man, die ou is van Zimbabwe en het 'n bietjie gesukkel om 'n mark te kry"); Engelse bulhonde en DBV-specials; taksidermie van allerlei aard; skaalmodelle van motorfietse en nóg meer boeke as die derduisende wat reeds daar was.
Die enigste in my huis wat seker 'n versameling genoem kan word, is woordeboeke.
'n Mens kry jou skaars gedraai in die huis, en my bewondering vir sy duidelik lankmoedige huiswerker is mateloos.
Ek geniet my gate uit tydens die kuier; dis asof die ganse wêreld tegelyk in dié huis is, maar ook g'n niks daarmee uit te waai het nie. "Curiouser and curiouser," in die woorde van Alice in Wonderland.
Die enigste in my huis wat seker 'n versameling genoem kan word, is woordeboeke. Ek kan vir ure met my neus sit in die maritieme woordeboek (het al vergeet gehad loef beteken windkant), of die motorwoordeboek wat in 1973 ironies genoeg opgestel is deur die spoorwegtaal­buro (sal nou nie weet wat soek die woord gordynstok daar nie, maar hakketrap vir tail­gate maak my opgewonde), en Anton Prinsloo se eiesoortige Annerlike Afrikaans wat verduidelik kessa beteken baie praat, en veral deur 'n vrou.
In die Etimologiewoordeboek van Afrikaans is daar kwiksoties wat naïef, onprakties en idealisties beteken; afgelei van die Engelse quixotic wat verwys na die eienskappe van Don Quixote, die romantiese held in die Spaanse verhaal van Miguel de Cervantes. Ek beplan om dié woord voortaan in te span.
En ek sou nooit kon dink lakoniek beteken saaklik, bedaard en kragtig nie, uit die Frans laconique wat oorspronklik beteken het "op die manier van die Lakoniërs, bewoners van die Griekse eiland Lakonica", want hulle was bekend vir hul kort, kragtige manier van praat. En dat dit niks gemeen het met melancholie nie.
Gelukkig neem vermelde woorde nie plek op in 'n huis nie. Buiten dalk verlies, want niks is dit nié.