By Molly Lancaster, PhD, CHES | Maart 20, 2019
Oor Molly Lancaster, PhD, CHES
Sien alle plasings deur Molly Lancaster, PhD, CHES →
Tuis » Doelwitte » Die 9 beste tipes proteïen poeiers om te oorweeg om te koop Suid-Afrika se nasionale rugbyspan
(Aangestuur vanaf Suid-Afrika nasionale rugbyspan)
Bynaam(e) Springbokke, Bokke of amaBokoboko
President Mark Alexander
Afrigter(s) Rassie Erasmus
Kaptein(s) Siya Kolisi
Meeste toetse Victor Matfield (127)
Meeste toetspunte Percy Montgomery (893)
Meeste drieë Bryan Habana (67)
Suid-Afrika 4–0 Britse en Ierse Leeus
(30 Julie 1891)
Uruguay 5–134 Suid-Afrika
(11 Junie 2005)
Nieu-Seeland 57–0 Suid-Afrika
Verskynings 6/8 (Eerste in 1995)
Beste uitslag Kampioen, 1995, 2007
Die Springbokke speel in groen-en-goud truie en speel reeds sedert 1891 internasionale rugby toe 'n span van die Britse Eilande 'n toer na Suid-Afrika onderneem het waartydens die Springbokke hulle eerste toets op 30 Julie gespeel het. Die Springbokke word as een van die toprugbyspanne ter wêreld beskou. Die vorige afrigter was Allister Coetzee. Rassie Erasmus is die afrigter vanaf 2018 en die kaptein is Siya Kolisi.
1.9 2007 en die 2007-Wêreldbeker
Daar is in omtrent 1875 begin om Rugby in die Kaapkolonie te speel. Die volgende jaar is die eerste rugbyklub (teenoor Winchester voetbal) gevorm. Die voormalige internasionale speler William Henry Milton het in 1878 uit Engeland in Kaapstad aangekom. Hy het by die Villagersklub aangesluit en rugby begin speel en verkondig. Teen die einde van dié jaar het Kaapstad die Winchester-spel so te sê ten gunste van rugby laat vaar. Britse koloniste het gehelp om die spel in die Oos-Kaap, Natal en langs die goud- en diamantroetes na Kimberley en Johannesburg te versprei. Britse troepe sou ook 'n leidende rol in die uitbreiding van die spel oor die hele land speel.
In 1883 is die Stellenbosch-klub gevorm in die boerderydistrik buite Kaapstad. Rugby is entoesiasties deur die jong Boere aangeneem. Die spel was teen daardie tyd sterk genoeg in die Wes-Kaap vir die Westelike Provinsie Rugbyvoetbalunie om gevorm te word. Griekwaland-Wes het in 1886 gevolg, Oostelike Provinsie in 1888, en Transvaal in 1889. Die Suid-Afrikaanse Rugbyunie is ook in 1889 gestig.
Die eerste landswye toernooi is in 1889 in Kimberley gehou met die Westelike Provinsie wat Griekwaland-Wes, die Oostelike Provinsie en Transvaal geklop het.
Eerste internasionale wedstrydeWysig
Die eerste Britse Leeutoer na Suid-Afrika het in 1891 plaasgevind. Die toer is hoofsaaklik deur die Westelike Provinsie en die Eerste Minster van die Kaapkolonie, Cecil Rhodes, befonds. Dit was die eerste verteenwoordigende wedstryde deur Suid-Afrikaanse spanne wat nog besig was om die spel aan te leer. Die besoekers het altesaam twintig wedstryde gespeel wat hulle almal gewen het en waarin slegs een drie teen hulle aangeteken is. Drie wedstryde wat teen streekspanne gespeel is, is as toetse beskou, alhoewel "Suid-Afrika" in 1891 nie as 'n politieke eenheid bestaan het nie. In 'n noemenswaardige gebeurtenis tydens die toer het die Britse span die Currie Beker aan Griekwaland-Wes toegeken, die provinsie wat tydens die toer na hulle mening die beste gepresteer het.
Die Leeus se sukses het voortgeduur op die opvolgtoer van 21 wedstryde in 1896. Die Leeus het drie uit vier toetse teen Suid-Afrika gewen. Suid-Afrika se spel het egter heelwat verbeter sedert die 1891-toer. Die voorspelers het veral beïndruk en die span se eerste sege was 'n teken van wat die toekoms sou inhou. Suid-Afrika se span het vir die eerste keer mirtegroen truie gedra wat die kaptein, Barry Heatlie, by sy Old Diocesian-klub geleen het. Die wendrie is deur die Transvaalse losskakel, Alf Larard, gedruk. Rugby in Suid-Afrika het 'n groot hupstoot gekry deur die besoeke deur die Leeus wat belangstelling in die Suid-Afrikaanse pers uitgelok het.
Skaars 'n jaar na die Vrede van Vereeniging gesluit is om 'n einde te maak aan die Boereoorlog het die Britse Leeus in 1903 vir hulle derde besoek in Suid-Afrika aangekom. Die Leeus sou vir die eerste keer 'n reeksnederlaag in Suid-Afrika lei nadat hulle gelykop gespeel het in die eerste twee toetse en die laaste op 5 September 1896 op Nuweland 8-0 verloor het. Op die toer kon die Leeus slegs 11 van hulle 22 wedstryde wen. Die Suid-Afrikaners sou in teenstelling hiermee tot in 1956 nie weer 'n reeks verloor nie – tuis of weg. In die finale toets het Suid-Afrika se span weer die groen kraaglose Old Diocesan-truie gedra wat hulle in hulle eerste oorwinning in 1896 gedra het. Die sukses wat die span in die toets in die groen trui behaal het, het gelei tot 'n besluit om voortaan altyd in groen te speel.
Daar is reeds voor die 1903-besoek deur die Leeus besluit om 'n groen trui met 'n springbok as embleem vir Suid-Afrika se nasionale span te gebruik. Die embleem kon egter nie betyds borduur word vir die reeks nie. Dit is dus oorgelaat aan die eerste Suid-Afrikaanse span wat oorsee getoer het in 1906/1907 om die eerste Springboktruie te dra. Die 1906/7 span het groen truie met wit krae gedra met swart broeke en blou kouse.
Paul Roos was die kaptein van dié eerste Springbokspan, wat oorheers is deur spelers van die Westelike Provinsie. Die eerste toer na Brittanje het in 1906/7 plaasgevind en het 29 wedstryde ingesluit. Engeland het daarin geslaag om gelykop te speel, maar Skotland was die enigste van die Britse tuisunies wat teen die Springbokke kon wen.
Die Springbokke het ook die Engelse Kanaal gekruis om 'n nie-amptelike wedstryd teen 'n Franse span te speel wat saamgestel was uit lede van twee Paryse klubs: Stade Français en Racing Club de France. Die amptelik Franse span was op daardie stadium op besoek aan Engeland. Die Springbokke het 13 drieë aangeteken in hulle oorwinning van 55-6.
Die 1903-Leeutoer en die Springbokke se eerste toer word gesien as belangrike gebeurtenisse in die versoening tussen die blanke groepe in Suid-Afrika na die verwoestende effek van die Tweede Vryheidsoorlog. Paul Roos se toerspan het spelers soos Billy Millar, wat ernstig gewond is in die oorlog, A.F.W. Marsberg en W.C. Martheze wat aan die Britse kant geveg het ingesluit sowel as burgers wat die Boererepublieke ondersteun het, soos W.S. Morkel wat 'n krygsgevangene in Sint Helena was. Paul Roos het hom as volg oor die saak uitgespreek:
Die toer het ook die beeld van Afrikaners en Suid-Afrikaners in Brittanje verbeter, nadat oorlogspropaganda die Boere as agterlik beskryf het. Tydens 'n dinee na die gelykopwedstryd teen Engeland het Paul Roos die saak volgens die Sportsman as volg beskryf:
Die 1910-Leeutoer na Suid-Afrika was die eerste wat verteenwoordigers van al vier Britse tuisunies ingesluit het. Die toerspan het gemiddelde sukses teen nie-toetsspanne behaal met oorwinnings in net meer as die helfte van hulle wedstryde. Kaptein Tom Smyth van Ierland se besoekers kon slegs een van hulle drie toetse wen, die tweede toets in Port Elizabeth met 'n telling van 8-3. Die Springbokke het die eerste en laaste toetse 14-10 in Johanneburg en 21-5 in Kaapstad gewen om die reeks 2-1 te beklink.
Na die oorlog het die stryd tussen die Springbokke en Nieu-Seeland se All Blacks begin met 'n Springboktoer na Nieu-Seeland. Die strawwe toer het heelaas gelykop geëindig.
In 1924 het die Britse en Ierse Leeus Suid-Afrika vir die eerste keer sedert 1910 besoek. Die Leeuspan is deur beserings geteister en swak skopwerk het die span verder in die steek gelaat. Die 1924-Leeus kon slegs nege van hulle 21 wedstryde in Suid-Afrika wen en hulle het al vier die toetse verloor. 'n Wedstryd teen die Westelike Provinsie het ook toetsstatus geniet.
Die All Blacks het Suid-Afrika vir die eerste keer in 1928 besoek. Die reeks het weereens gelykop geëindig. Eers in 1937 het Suid-Afrika daarin geslaag om die dooie punt te verbreek met 'n 2-1 reeksoorwinning in Nieu-Seeland. Die reeksoorwinning oor Nieu-Seeland het gevolg op 'n 2-0 reeksoorwinning teen Australië se Wallabies. Die All Blacks kon eers in 1956 daarin slaag om Suid-Afrika tuis in Nieu-Seeland te klop en het selfs langer geneem om die Springbokke in 1996 in Suid-Afrika te klop.
Met die Springbokke se 1931/32-toer na die Britse Eilande behaal hulle hul tweede "Grand Slam". Die span het 'n magtige pak voorspelers gehad, wat gebaat het by die skopskoen van die losskakelkaptein Benny Osler. 'n Sterk Walliese span is met 8-3 verslaan by St Helen's met Danie Craven wat 'n uitstekende debuutvertoning gelewer het.
Tydens hulle 1955 besoek aan Suid-Afrika het die Leeus 19 van hulle 25 wedstryde gewen en in een gelykop gespeel. Die toetsreeks van vier wedstryde het gelykop geëindig. Die span onder Ierse kaptein en slot Robin Thompson se taktiek was om op elke moontlike geleentheid met die bal te hardloop eerder as om met die Springbokke se voorspelers slaags te raak. Die taktiek het die Leeuspan gehelp om nuwe standaarde te stel vir opposisie teen die Springbokke wat as byna onoorwinlik beskou is.
In 1958 word Frankryk die tweede land uit die Noordelike Halfrond om Suid-Afrika te besoek. Die Franse het die Springbokke geskok deur die toetsreeks van twee te wen. Die span is gelei deur Lucien Mias, in die plek van die beseerde toerkaptein Michel Celaya. Die onderskatte Franse het gelykop gespeel in die eerste toets op Nuweland (3-3). Die prestasie is oortref toe die Franse die Springbokke 9-5 op Ellispark geklop het. Die toer is as 'n keerpunt in die geskiedenis van Franse rugby gesien wat aangedui het dat hulle nou onder die beste rugbylande ter wêreld getel het. Die 1958-toer is gevolg deur besoeke in 1964 (1-0 wen vir Frankryk) en 1967 (3-1 wen vir die Springbokke).
Die Springbokke het hulle laaste "Grand Slam" van die 20ste eeu in 1960/61 gewen toe Avril Malan se span al vier tuisunies verslaan het op 'n viermaande, 34-wedstrydsege deur Europa. Die Bokke kon die prestasie nie in 1969/70, 1998, of 2004 herhaal nie. Die span het 'n voorspelergeoriënteerde spel gespeel waarin intimidasie 'n belangrike rol gespeel het. Opposisiespelers het 'n reeks omstrede beserings opgedoen. Die Bokke het hulle finale wedstryd 6-0 teen die Britse Barbarians in Cardiff verloor, teen wat moontlik die beste Barbarianvoorspelers was.
In hulle 1962-toer na Suid-Afrika het die Leeus 16 van hulle 25 wedstryde gewen en 4 keer gelykop gespeel. Hulle het egter nie goed gevaar in die toetse nie en het al drie verloor. Die toer is gekenmerk deur die voorspelerspel wat in die verlede soveel sukses aan die Springbokke besorg het.
Toenemende internasionale druk teen Suid-Afrika oor apartheid het gelei tot 'n onsuksesvolle poging om die 1960 Nieu-Seelandtoer na Suid-Afrika af te gelas. Die Nieu-Seelandse Rugbyunie het later wel die beplande 1967-toer gekanselleer toe die Suid-Afrikaanse regering geweier het dat Maori-spelers in die All Blackspan ingesluit word.
Die Springboktoer na Brittanje en Ierland in 1969 is begroet met groot anti-apartheid betogings. Wedstryde moes agter doringdraadversperrings gespeel word. Die tuisunies het oor 'n nuutgevonde selfvertroue beskik en die besoekende Springbokke het twee van hulle sewe wedstryde in Wallis verloor, teen Newport en teen 'n saamgestelde span uit Gwent. Wallis het byna hulle eerste oorwinning oor die Springbokke behaal met 'n gelykopuitslag van 6-6.
Die Sewentigs en TagtigsWysig
Die Eerste Minister van Nieu-Seeland het die 1973 Springboktoer na Nieu-Seeland gekanselleer, maar die 1976 All Blacktoer na Suid-Afrika het wel voortgegaan ondanks teenkanting deur die Arbeidersregering en die Nieu-Seelandse publiek. Die Springbokke het die reeks weereens met drie toetse teen een gewen. Die toer wat saamgeval het met die skoliere-opstand, wat sy middelpunt in Soweto gehad het, het verreikende gevolge vir internasionale sport gehad. 'n Aantal regerings en sportliggame het besluit om verdere sportbyeenkomste met Nieu-Seeland te boikot. Nadat die Nieu-Seelandse Olimpiese Vereniging geweier het om hulle van die rugbyfederasie te distansieer het Afrikalande hulle uit die Montreal Olimpiese spele onttrek in protes teen Nieu-Seeland se deelname. Guyana en Irak het by die Afrikalande aangesluit en ook onttrek. Die boikot het die wêreld se aandag op samewerking met Apartheid-sport gevestig.
Die Leeus-span wat Suid-Afrika in 1974 besoek het was onoorwonne vir 22 wedstryde en het die reeks 3-0 (met een gelykop uitslag) gewen. Die bestuur van die Leeus het tot die gevolgtrekking gekom dat die Springbokke hulle opponente met fisiese aggressie domineer. Die Leeus het besluit om "hulle vergelding eerste in te kry" met hulle berugte '99 call'. Die idee was dat 'n Suid-Afrikaanse skeidsregter waarskynlik nie al die Leeus sou afstuur as hulle almal teruggeveg het teen blatante vuilspel nie. By die "Slag van Boet Erasmusstadion", een van die mees geweldadige in rugbygeskiedenis, het JPR Williams oor die helfte van die veld gehardloop en 'Moaner' van Heerden aangeval na so 'n roep.
In 1977 het die Volkebond die Gleneagles Ooreenkoms geteken wat sportkontak met Suid-Afrika ontmoedig het. In 1977 het die gesegregeerde Suid-Afrikaanse rugbyunies saamgesmelt en vier jaar later word Errol Tobias die eerste nie-blanke Suid-Afrikaner om die land te verteenwoordig toe hy vir die Springbokke teen Ierland uitgedraf het.
Na openbare teenkanting en internasionale voorleggings het die Franse regering die 1979 Springboktoer na Frankryk afgelas en aangekondig dat dit "onvanpas" was vir Suid-Afrikaanse spanne om na Frankryk te toer. Op 8 April 1983 het die Franse regering alle Franse sportorganisasies verbied om verdere kontak met Suid-Afrika te hê as gevolg van die land se apartheidbeleid. Dit lei tot die kansellasie van die beplande Franse rugbytoer na Suid-Afrika in 1983 ondanks vertoë deur Albert Ferrasse, president van die Franse Rugbyfederasie. Massabetogings het ook 'n Suid-Afrikaanse toer na die VSA begroet en 'n einde is aan sulke toere gemaak.
Suid-Afrika het gepoog om die land se internasionale sportisolasie teë te werk deur die Suid-Amerikaanse Jaguars uit te nooi op 'n toer na Suid-Afrika. Agt wedstryde is tussen die twee spanne gespeel in die vroeë 1980's.
In 1985 het voorbereiding vir 'n beplande All Black toer na Suid-Afrika in Nieu-Seeland plaasgevind te midde van ondersteuning en teenkanting in die land. 'n Toerspan is gekies en sou oor vyf dae na Suid-Afrika vertrek toe die hooggeregshof in Nieu-Seeland 'n interdik toegestaan het om die toer te stop. Die hof het beslis dat die toer nie in die Nieu-Seelandse Rugbyunie se grondwetlike belang was in terme van die bevordering van die spel nie. Nieu-Seeland se Eerste Minister, David Lange, het verklaar dat die span nie as verteenwoordigers van die Nieu-Seelandse Rugbyunie kon toer nie maar dat spelers as "indiwidue" kon gaan. Spelers het 'n private toer gereël, maar dié is ook afgelas en 'n toer na Argentinië is in die plek van die toer na Suid-Afrika gereël.
In Suid-Afrika en in Nieu-Seeland was daar mense wat steeds 'n toer van Nieu-Seeland na Suid-Afrika sou ondersteun. Laat 1985 vind 'n vergadering plaas in Hong Kong tussen die Nieu-Seelanders Andy Haden, Andy Dalton, Ian Kirkpatrick en Aucklandse sakeman Winston McDonald en 'n groep Suid-Afrikaners gelei deur Louis Luyt (Voorsitter van die Transvaalse Rugbyunie) en Johan Claassen van Volkskas Bank, waarin reëlings vir 'n rebelletoer na Suid-Afrika getref is. 'n Toer deur 'n span wat as die Kavaliers bekend gestaan het, het in 1986 plaasgevind deur 'n span wat 28 van die 30 spelers wat vir die 1985 All Blacks toer gekies is, ingesluit het. Die Kavaliers het 12 wedstryde in Suid-Afrika gespeel insluitend vier wat as "toetse" bestempel is. Die Springbokke het die eerste, derde en vierde toetse gewen en die rebelle kon nie die droom om die Springbokke in Suid-Afrika te klop verwesenlik nie. Die Geel Bladsye het die toer vir R2,5 miljoen geborg wat beskryf is as die grootste rugbyborgskap in Suid-Afrika tot op daardie stadium. Gerugte het die rondte gedoen dat die spelers betaal is, op 'n stadium toe rugby nog streng amateurstatus geniet het. Die hoofinpak van die Kavalierstoer in Nieu-Seeland was ontwrigting van die All Blacks se voorbereiding vir die eerste Rugbywêreldbeker in 1987. Die rebelle is baie lig gestraf en is slegs vir twee toetse geskors. Lede van die Kavaliers het maklik gemeng met hulle tydelike plaasvervangers, die sogenaamde ‘Baby Blacks’. Die Kavaliers se beproewing op die Suid-Afrikaanse Hoëveld het waarskynlik bygedra dat die All Blacks die eerste Wêreldbeker gewen het. Meer as die helfte van die span wat Frankryk in die eindstryd geklop het, was voormalige Kavaliers.
In 1989 het 'n Wêreld XV met die toestemming van die Internasionale Rugbyraad 'n mini-toer na Suid-Afrika onderneem. Al die belangrike rugbylande, behalwe Nieu-Seeland, het spelers aan die span verskaf met tien Walliesers, agt Franse, ses Australiërs, vier Engelse, een Skot en 'n Ier.
Daar was 'n merkwaardige golf van ondersteuning vir die Springbokke onder wit en swart gemeenskappe in die opbou tot die [wêreldbeker wat in 1995 in Suid-Afrika gehou is. Dit was die eerste groot internasionale gebeurtenis wat in die land – wat deur Aartsbiskop Desmond Tutu die "reënboognasie" gedoop is – gehou is. Die hele Suid-Afrika het agter die span en die slagspreuk 'one team, one country' gestaan al was daar net een gekleurde speler, Chester Williams, in die span.
Die Springbokke teen Georgië tydens die 2003 Wêreldbeker – die Springbokke het met 46-19 gewen
In Julie 2006 het Springbokafrigter Jake White die pers meegedeel dat hy nie toegelaat is om sommige wit spelers te kies nie "as gevolg van transformasie" – 'n verwysing na die ANC-regering se beleid wat daarop gemik is om historiese raswanbalanse in nasionale sport teë te werk.
Die span was tweede op die IRB-wêreldranglys aan die einde van 2006.
2007 en die 2007-WêreldbekerWysig
Vir die November 2006-toets teen Ierland het die Springbokke, as deel van die eeufeesviering van Suid-Afrikaanse rugby, 'n replika van die trui wat deur Paul Roos se 1906-toerspan gedra is, gedra. Die uitrusting het bestaan uit 'n groen trui met 'n wit kraag, blou broeke en blou kouse. Selfs die borg Sasol is van die truie weggelaat. Die embleem op die trui se Springbok het egter in die teenoorgestelde rigting gespring.
Die Rugbykampioenskap (sedert 2012)Wysig
1999 Derde plek
2015 Derde plek
Suid-Afrika se plek op die wêreldranglys die afgelope jare.
Toe die IRR-wêreldranglys in Oktober 2003 ingevoer is, was Suid-Afrika sesde op die lys. Hulle het in Desember 2004 na die vierde plek opgeskuif, en in 2005 eers na die derde en toe tweede plek geklim. In Julie 2006 het hulle weer na die derde plek teruggesak en tussen Desember 2006 en September 2007 tussen vierde en vyfde plek gewissel.
Die Springbokke se toetsrekord teen alle lande:(Korrek op 26 Junie 2018)
Argentinië 26 23 2 1 88.5%
Australië 85 46 36 3 54.1%
Kanada 2 2 0 0 100%
Engeland 41 25 14 2 61%
Fidji 3 3 0 0 100%
Frankryk 43 26 11 6 60.5%
Georgië 1 1 0 0 100%
Ierland 26 18 7 1 69.2%
Italië 14 13 1 0 92.9%
Britse en Ierse Leeus 46 23 17 6 50%
Japan 1 0 1 0 0%
Namibië 2 2 0 0 100%
Nieu-Seeland 95 35 57 3 36.8%
Nieu-Seelandse Cavaliers 4 3 1 0 75%
Stille Oseaan Eilande 1 1 0 0 100%
Roemenië 1 1 0 0 100%
Skotland 26 21 5 0 80.8%
Suid-Amerikaanse Jaguars 8 7 1 0 87.5%
Spanje 1 1 0 0 100%
Verenigde State 4 4 0 0 100%
Wallis 33 28 4 1 84.9%
Wêreldspan 3 3 0 0 100%
↑ 1,0 1,1 1,2 (en) SA Rugby Referees, Laws – History – In South Africa, besoek op 24 Augustus 2007
↑ 3,0 3,1 (en) Dean Allen, Beating them at their own game: rugby, the Anglo-Boer War and Afrikaner nationalism, 1899–1948, International Journal of the History of Sport, 20:3, 37 – 57
↑ (en) Lions-Tour.com, – South Africa, besoek op 25 Augustus 2007
↑ (en) Grundlingh, Albert (1994) Playing for power? Rugby, Afrikaner nationalism and masculinity in South Africa, c.1900-70, International Journal of the History of Sport, 11:3, 408 – 430
↑ (en) Lions-Tour.com, 1896 – South Africa, besoek op 25 Augustus 2007
↑ 9,0 9,1 9,2 9,3 (en) Allen, Dean (2007) Tours of Reconciliation: Rugby, War and Reconstruction in South Africa, 1891–1907, Sport in History, 27:2, 172 – 189
↑ (en) Lions-Tour.com, 1910 – South Africa, besoek op 25 Augustus 2007
↑ (en) Lions-Tour.com, 1938 – South Africa, besoek op 25 Augustus 2007
↑ (en) Lions-Tour.com, 1955 – South Africa, besoek op 25 Augustus 2007
↑ (en) Lions-Tour.com, 1962 – South Africa, besoek op 25 Augustus 2007
↑ (en) "OSM's sporting plaque". The Observer. Besoek op 6 Augustus 2006.
↑ (en) "Suzie never existed". Rugby Heaven. Besoek op 6 Augustus 2006.
↑ (en) "Krige in the spotlight". BBC Sport. Besoek op 6 Augustus 2006.
↑ (en) "History of the ARU". Australian Rugby Union. Besoek op 6 Augustus 2006.
↑ (en) "Boks to wear original strip against Irish". IOL. Besoek op 5 November 2006.
↑ (en) "Pick and Go Test Match results database". www.lassen.co.nz. Besoek op 31 Mei 2018.
(en) Harding, Grant; Williams, David (2000). The Toughest of Them All: New Zealand and South Africa: The Struggle for Rugby Supremacy. Auckland, New Zealand: Penguin Books. ISBN 0-14-029577-1.
(en) Nauright, John (1997). Sport, Cultures, and Identities in South Africa. Continuum International Publishing Group. ISBN 0-7185-0072-5.
(en) Parker, A.C. (1970). The Springboks, 1891–1970. London: Cassell & Company Ltd. ISBN 0-304-93591-3.
(en) Smith, David; Williams, Gareth (1980). Fields of Praise: The Official History of The Welsh Rugby Union. Cardiff: University of Wales Press. ISBN 0-7083-0766-3.
Wikimedia Commons bevat media in verband met Springbokke.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Springbokke&oldid=2042009"
Last edited on 19 September 2019, at 04:11