Eeue lank was die hartland van Afrika vir die Europeërs ’n donker plek, waar tropiese siektes ’n witman binne ’n dag kon doodmaak of wilde roofdiere hom in ’n ommesientjie kon verslind. Min was gevolglik bekend omtrent die binneland van die kontinent. Totdat onvermoeide pioniers soos David Livingstone hierheen gekom het...
Dan sal hy na Afrika gaan! Hy sal ’n voorvegter vir Christus op die donker vasteland word. Hy sal die duisend statte, en nog ander duisende, gaan soek en die evangelie verkondig om die Lig te versprei!
Hy het hom by die Londense Sendinggenootskap aangesluit en is in 1840 as ’n mediese sendeling na Suid-Afrika gestuur, van waar hy met verloop van tyd noordwaarts in Afrika inbeweeg het.
In die tweede helfte van die negentiende eeu sou verskillende Europese (veral Britse) ontdekkingsreisigers met uiteenlopende motiewe hulle op Oos- en Midde-Afrika toespits. David Livingstone is veral gedryf deur sy begeerte om die Christelike evangelie te verkondig en om die verfoeilike slawehandel in dié wêrelddeel te beveg. In die uitvoering van sy roeping het egter baie gely en moes hy meermale op sy reise ontsettende ontberings verduur -- wat hom dan ook uiteindelik sy lewe gekos het.
VAN sy hoofpos op Kuruman het Livingstone aanvanklik sendingwerk onder die Betsjoeanas gedoen. Hy het ook baie rondgetrek noord van Kuruman en telkens van standplaas verander. Dit was in dié tyd dat hy op ’n dag aangeval is deur ’n leeu wat sy linkerarm vermorsel het. Gelukkig vir hom het ’n swartman die roofdier geskiet, maar Livingstone se arm het nooit weer mooi reg aangegroei nie en dit het hom die res van sy lewe gepla.
Tog was dit juis hierdie leeu wat hom sy vrou besorg het, want terwyl sy arm op Kuruman aan die genees was, het hy verlief geraak op Mary Moffat. Sy was die dogter van die Skotse sendeling Robert Moffat, die stigter van die Kurumanse nedersetting en die einste man wat Livingstone geïnspireer het om na Afrika te kom. David en Mary het in 1845 getrou.
Saam-saam het die egpaar Livingstone na gebiede gereis waar geen Europeër nog ooit was nie. Maar die roepstem van 'n ongekerstende Afrika het ook veroorsaak dat die egpaar ’n groot deel van hul getroude lewe van mekaar geskei was. Onbedagte en onvriendelike opmerkings van andere oor hul skeiding het hulle baie hartseer besorg.
In 1849 het Livingstone, vergesel deur twee grootwildjagters, sy eerste ontdekkingsreis na die Ngamimeer onderneem. (Die Ngami is ’n meer in die noorde van die Kalahariwoestyn, ’n watermassa wat daarna aansielik kleiner geword het om uiteindelik feitlik net in moerasse te ontaard.)
Hy het weer die binneland in begin reis en die bolope van die Zambezi bereik, maar die gevreesde tsetsevlieë (wat slaapsiekte by mense veroorsaak) het sy plan verongeluk om ’n nuwe sendingstasie te vestig. Op ’n trek van twee en ’n halwe jaar het hy in 1855 op die Victoria-waterval afgekom.
HY het die later jare van sy loopbaan meestal in Midde-Afrika verwyl. In 1858 was hy Britse konsul in Quilimane, ’n hawe aan die noordkus van Mosambiek, terwyl hy ook ’n ekspedisie gelei het wat die Njassameer gevind het.
Hoe bitter naby aan moed verloor hy egter daarna ook nog sou kom, sou hy ondervind in die twee jaar van Julie 1869 tot Oktober 1871 op ’n heen-en-weer-reis tussen Ujiji, in die teenswoordige Tanzanië, en die rivier Lealaba. Hy het die duisend statte aanskou waarvan Moffat vertel het. Self het hy vir duisende der duisende Afrikane gepreek. Maar in 1871 het sy kragte hom verlaat.
Met oop sere aan sy voete, tande wat uitval weens siekte en doodvermoeid na liggaam en gees het hy tagtig dae in sy hut gelê en na sy verre, onbereikbare vaderland verlang. Sy enigste troos en bystand was die Bybel, wat hy in dié tyd vier keer deurgelees het. Op die skutblad het hy hy hierdie betekenisvolle woorde geskryf: "Drie jaar lank geen briewe nie. Ek verlang pynlik om klaar te maak en huis toe te gaan, as God wil."
Voorrade en briewe is wel na hom gestuur, maar dit het hom nooit bereik nie. Uit Engeland is ’n soektog na hom gelas, maar die soekgeselskap het hom nie gevind nie.
Die gedenkskrif in die abdy lees: "Dertig jaar van sy lewe is bestee aan ’n onvermoeide poging om die inheemse rasse te evangeliseer, om die onontdekte geheime van Midde-Afrika te verken en die gebied se bedroewende slawehandel afgeskaf te kry."