Talle wil Eskom help krag opwekSolidariteit sê hy is oorval met navrae van mense wat wil aansoek doen om krag te verskaf. (Foto: Maroela Media) Solidariteit is die afgelope twee weke oorval deur versoeke van mense wat hulp benodig om hul aansoeke om permitte om krag op te wek by die Nasionale Energiereguleerder af te handel. Solidariteit het vroeër aangekondig dat hy ŉ hulplyn beskikbaar stel om diegene wat wil aansoek doen om ŉ permit om krag op te wek en dit in die netwerk te voer, te help. Connie Mulder, hoof van Solidariteit se navorsingsinstituut, sê nou weens die magdom versoeke moes die organisasie bykomende hulpbronne toewys om al die navrae te help hanteer. Dit sluit in navrae van diegene wat reeds krag kan opwek, maar wag vir die toestaan van ŉ permit én diegene wat op die punt staan om in die posisie te wees om krag aan die netwerk te kan lewer. Die SNI het vroeër ŉ verslag bekend gemaak oor die omvang van die land se kragkrisis, asook voorstelle oor hoe dit opgelos kan word. Een daarvan was grootskaalse kleinskaalse opwekking, dus duisende mense wat op ŉ klein skaal krag opwek wat dan in die netwerk gevoer word om druk op Eskom te verlig. Eskom het Nersa nou egter gevra vir ŉ spesiale tarief vir diegene wat minder as die gemiddelde krag verbruik. Dit sou beteken mense wat minder van die Eskom-netwerk afhanklik is, byvoorbeeld diegene wat sonkrag gebruik, moet – indien Eskom sy sin kry – voortaan opdok daarvoor. Mulder sê private opwekking is die oplossing vir die toekoms. Hy sê hoewel Eskom vantevore al aangedui het dat hy ten gunste daarvan is, pootjie die praktiese werklikheid van Eskom se omset, inkomste en skuldvlak hom egter. In 2020 het die regering regulasies gewysig wat beteken net ŉ permit, nie ŉ lisensie nie, is nodig om krag tot op ŉ drempel van 1 MW op te wek. Dit is egter ŉ omslagtige aansoekproses. Mulder sê gemeet aan die stroom navrae en aanbiedinge om te help krag opwek, is die organisasie nou meer oortuig as ooit dat private opwekking wel ŉ oplossing vir die land se kragkrisis kan bied. “As die regering net uit die pad staan, is daar genoeg kapitaal, vaardigheid en kapasiteit om die probleem op te los. “Ons is in hierdie situasie omdat die regering hier wíl wees,” sê Mulder. Boonop is daar sprake dat die regering ŉ tweede kragopwekkingsmaatskappy op die been wil bring wat onder sy departement sal val. Dit sal volgens Gwede Mantashe, minister van energie, saam met Eskom krag opwek. Pres. Cyril Ramaphosa het ook vroeër gesê die skep van ŉ nuwe kragprodusent sal help om die risiko’s van die bestaande stelsel te verminder. “Dit is soos om ŉ tweede Titanic te bou om die ysbergprobleem uit te sorteer,” sê Mulder. Oor sprake dat die regering opnuut ŉ noodtoestand wil afkondig om die kragkrisis op te los, meen Mulder dit gaan ook nie die situasie beredder nie. “Ons het minder regering nodig, nie meer nie. ŉ Noodtoestand is nie nodig om die probleem op te los nie. “Die ANC se rekord met ŉ ramp- of noodtoestand lei ook nie tot oplossings nie en is ŉ sinnelose poging om te sê ‘ons kort meer mag’. “Daar is vreemde rompslomp hieraan verbonde en ek dink dit is doelbewus so opgestel. Maar die tyd daarvoor is verby. Ons gaan hulle daaruit dwing.” Hy sê indien sekere ampsdraers in die pad van oplossings staan, moet hulle die trekpas kry. “Kry die regte mense om die probleem op te los. Die regering kan die probleem oplos, maar hy doen dit nie.”