“Basta met strenger immigrasiewette, pas bestaandes behoorlik toe”“Suid-Afrika het nie behoefte aan ŉ nuwe immigrasiewet nie, maar aan die daadwerklike toepassing van die bestaande wet, doeltreffende grensbeheer en effektiewe, korrupsievrye dienslewering deur die departement van binnelandse sake.” Dit is die reaksie van AfriForum op die ANC se sekretaris-generaal, Gwede Mantashe, se versoek om strenger immigrasiewette. Mantashe se verklaring is uitgereik na aanleiding van die aanval op die Westgate-sentrum in Nairobi, Kenia, en die bekendmaking dat een van die verdagtes, Samantha Lewthwaite, oor ŉ Suid-Afrikaanse paspoort beskik het wat op bedrieglike wyse bekom is. Volgens Alana Bailey, adjunk uitvoerende hoof van AfriForum, het die Britse regering al in 2009 met die instel van visumverpligtinge vir Suid-Afrikaanse burgers gewaarsku dat Suid-Afrikaanse paspoorte “van die mees misbruikte paspoorte” ter wêreld is. In plaas daarvan dat die minister van binnelandse sake, Naledi Pandor, die probleme in haar departement oplos, het sy drie maande gelede nog die wederkerige instel van visums vir Britse paspoortgebruikers bepleit – ŉ stap wat as kleinlike weerwraak beskou kan word, aangesien dieselfde vraagtekens nie oor Britse paspoortuitreikings hang nie. “Minister Pandor se uitlating dat Lewthwaite se gebruik van ŉ Suid-Afrikaanse paspoort geen nadelige gevolge vir plaaslike reisdokumente se integriteit inhou nie, is kommerwekkend. Natuurlik hou dit ernstige gevolge vir alle Suid-Afrikaanse paspoortgebruikers in – as Lewthwaite ŉ paspoort op bedrieglike wyse kon bekom, kon enige misdadiger dit bekom. Veiligheiddienste en paspoortbeheerpunte dwarsoor die wêreld gaan dit weet en weer eens moet eerlike Suid-Afrikaanse burgers nou die prys vir die regering se wanbestuur betaal,” het Bailey gesê. Wat grensbeheer betref, het Bailey genoem dat die Suid-Afrikaanse immigrasiewet omvattend is. Solank enigeen egter na willekeur oor die grens kan stap en om asiel aansoek kan doen, is dit nie die papier werd waarop dit geskryf is nie. Volgens Bailey moet wettige immigrante derduisende rande spandeer om aansoeke te finaliseer en dan maande tot jare wag vir toestemming om te mag werk in Suid-Afrika, maar sogenaamde vlugtelinge omseil al die stappe – al kom hulle dikwels van lande waar daar geen konflik is nie. “Die situasie moet dringend aandag geniet en sal nie deur ŉ nuwe immigrasiewet opgelos word nie. Dieselfde geld vir korrupsie binne die departement van binnelandse sake. Die minister en die regerende party moet verantwoordelikheid vir hulle wanadministrasie aanvaar en nie agter verskonings oor gebrekkige wetgewing probeer skuil nie,” het sy bygevoeg.