Oloff die Seerower 13: Die Arm uit die See by Gerrie Radlof, Douw Van Heerden, and Nico Meyer by Gerrie Radlof, Douw Van Heerden, and Nico Meyer - Read Online
Oloff die Seerower 13: Die Arm uit die See
"Nee," sê hy weer stadig, "hulle is nie daar nie. Hulle lê nie op die bodem van die see nie. Die see is leeg. Die geeste is hier om ons. Ek sien hulle, ek praat met hulle. Oloff die Seerower lewe nog. Oloff slaap nooit. Hy is soos die wind. Niemand kom ooit naby hom nie ..."
Publisher: Fantasi Books (Pty) LtdReleased: Aug 4, 2004ISBN: 9781629789088Format: book
Oloff die Seerower 13 - Gerrie Radlof
"Is daar nog iets wat jy wil sê voordat vonnis oor jou uitgespreek word?" Die skerp, droë stem sny deur die groot saal waarin daar doodse stilte heers. Daar is iets soos leedvermaak in die spreker se woorde, asof dit eintlik onnodig is, asof die vonnis reeds gevel is en niks wat verder gesê kan word, enigiets daaraan kan verander nie.
Die enkele sin weerklink dof teen die fyn uitgewerkte houtwerk van die galerye wat langs die kante en agter teen die muur om strek. Die banke met die hoë leunings op die vloer van die saal is volgepak. Die menigte hou asem in, daar heers spanning, maar dit is onseker, soos dié van ’n gehoor in ’n teater waar die opvoering die klimaks nader, ’n hoogtepunt wat vooraf bekend is en wat ’n onbevredigende, wrang smaak wek.
By ’n lang tafel voor in die saal sit vyf mans. Die een in die middel laat sy arms slap op die leunings van die stoel rus. Sy kop is agteroor teen die bekleedsel van die rugleuning wat soos die bollende seile van ’n skip troon. Deur halfgeslote oë bo die skerp, krom neus en die fyn saamgeperste lippe loer hy na die man wat fier en regop oorkant die tafel staan.
Aan sy uitdrukking lei dit geen twyfel nie dat wat hóm aanbetref die saak afgehandel is. Niks kan die vonnis verder beïnvloed nie.
Daar is baie wat ek kan sê, antwoord admiraal Rynhardt te Hoogen met ’n helder, sterk stem. Maar sy jong, forse gelaat is effens verbitterd en sy oë toon bedruktheid en mismoedigheid asof hy moeg is na die lang verhoor. Sy stem verraai niks, maar dit is duidelik dat ook hý besef dat ’n verdere poging tot verdediging hom niks sal baat nie. Tog praat hy met verset en vasberadenheid, want te deeglik besef hy die onregverdigheid van die houding wat teenoor hom ingeslaan word. Hy voel dat die meeste van die aanwesiges by sy verhoor dit met hom eens is dat die beskuldigings teen hom ongegrond is.
Maar dit sal net ’n herhaling wees van wat reeds gesê is, vervolg die jong admiraal van die Hollandse Oos- Indiese Kompanjie. Die man wat as Oloff die Seerower bekend gestaan het, was my vriend. Hy was my vriend omdat hy deur sy dade sy vriendskap aan my bewys het. Daarom het ek in sy onskuld geglo en sy verklaring van hoekom hy hom in Deelenbaai, die seerowersnes aan die kus van Madagaskar, gevestig het. Hy …
Te Hoogen, val die man in die hoë rugstoel hom in die rede, wil jy die tyd van hierdie hof langer verkwis met sulke bewerings?
U het my gevra of daar nog iets is wat ek wil sê, werp Te Hoogen skerp en amper ongeduldig teë. Tegelykertyd is daar ’n ontevrede gebrom onder die toeskouers asof ook hulle die optrede teen hom onredelik vind.
Die dun lippe van Mijnheer Rheedert, voorsitter van die Here Sewentien, Raad van Direkteure van die Hollandse Oos-Indiese Kompanjie, krul om die hoeke af asof hy hom vir die steurnis vererg. Tog bedwing hy homself en met ’n ligte beweging van die vingers van sy linkerhand beduie hy dat Rynhardt mag voortgaan.
"Oloff van Wagenaar se vader is deur seerowers vermoor. Oloff het die moordenaars opgespoor en gedood en hy het ’n eed geneem om nie te rus voordat hy die Indiese Oseaan van die euwel van die kaperbote skoon gevee het en Deelenbaai verwoes het nie. Om sy doel te bereik, het hy tussen hulle gaan woon sodat hy hulle bewegings kon dophou en sodoende was hy in staat om menige handelsvaarder te red. Stelselmatig het hy die een kaperkaptein na die ander aangeval en die seerowermag knou na knou toegedien. Dit was egter ’n langsame proses.
Op ’n keer toe ek opdrag gehad het om met ’n vloot Oloff die Seerower op te spoor en in hegtenis te neem, het ek in seerowerhande geval. Oloff het my te hulp gesnel en my lewe gered en dit was tóé dat ek agtergekom het wie hy werklik is en wat sy doelwit in die lewe is. Ek het hom bevorder tot kaptein van die Hollandse Vloot en dit is deur die Here Sewentien bevestig.
Dit was bloot op jou woord, Te Hoogen! snou Rheedert hom toe.
My woord is aanvaar, antwoord Rynhardt koel. Daar het geen rede bestaan om dit in twyfel te trek nie. Daar was genoeg getuies.
Oloff die Seerower was bekend as die rykste van hulle almal! val Rheedert hom skerp in die rede.
Getuienis kan gekoop word.
Rynhardt te Hoogen antwoord nie dadelik nie. Hy word rooi van woede en dan verlaat die kleur sy gesig totdat hy doodsbleek, maar met ’n koue kalmte na die ander kyk.
Dit was nie die opinie toe ek my verslag ingedien het nie, is al wat hy sê.
Maar dit is in alle geval nou nie ter sprake nie, meen Rheedert kortaf. Daardie rekords is verwyder en bestaan nie meer nie. Dit het niks …
Dit het alles te doen met die motief vir my optrede, keer Rynhardt hom. Dit is daarom dat ek gehoor gegee het toe Oloff met my in aanraking gekom het en my versoek het om saam met hom die finale slag te lewer wat, soos dan ook die geval was, die einde van Deelenbaai sou beteken.
Mijnheer Rheedert haal sy skouers liggies op. Hy skud sy kop asof hy te kenne wil gee dat die jong admiraal hom en die ander aanwesiges beledig deur vol te hou met sulke bewerings.
Dit is te verwagte, Te Hoogen, sê hy amper berispend, dat jy ons daaraan sal wil herinner dat daar destyds gerugte was dat Oloff die Seerower in werklikheid ’n edele diens probeer lewer en dat hy maar net skaap in wolfskleed is. Natuurlik sal jy daardie argument gebruik om die dade waarvan jy nou beskuldig word, te probeer regverdig. Jy erken openlik dat jy met die wreedste van alle skurke wat nog ooit die Indiese Oseaan bevaar het, saamgewerk het. Op jou eie dwase vertroue het jy jou hele vloot aan sy genade oorgelaat.
Deelenbaai is verwoes, antwoord Rynhardt asof hy die teenoorgestelde wil bewys.
Dit weet ons! bulder Rheedert. Was dit nie vir die optrede van kaptein Rheedert nie en die feit dat jy uiteindelik aan sy waarskuwings gehoor gegee het en sy raad en leiding aanvaar het nie, sou Deelenbaai vandag nog daar gewees het en was jy en jou hele vloot vernietig.
Rynhardt te Hoogen draai sy kop. Vir ’n paar oomblikke rus sy blik stil in dié van ’n jongman wat regs van hom in een van die getuiebanke teen die muur sit. Gerhard Rheedert, seun van die magtige direkteur, glimlag met ’n ligte trek van leedvermaak. Sy onderkaak en sy wange lyk pap en swaar vir sy gesig. Maar die selfversekerde uitdrukking in sy oë verleen aan hom ’n persoonlikheid wat andersins nie sou bestaan het nie.
Dan laat Rynhardt sy kop sak. Hy sê niks.
Die kapteins van jou vloot het almal hier getuig, vervolg Mijnheer Rheedert asof hy die saak nou vir die laaste keer stel, "dat jy hulle herhaaldelik in ’n lokval sou gelei het as dit nie was dat kaptein Rheedert jou afgeraai het nie. Dit is hý wat die uiteindelike slag op Deelenbaai beplan het en hyself het ons vertel hoe hy tussen Oloff se twee skepe ingevaar en hulle vlak by die ingang van Deelenbaai laat sink het. Jy, Te Hoogen, het ’n verantwoordelike amp beklee. Jy was dit nie werd nie.
Jy het jou plig versuim en die lewens van honderde amptenare van die Kompanjie met selfsugtige, roekelose doelbewustheid in gevaar gestel. Jou amp word jou dus ontneem. Jy word ontslaan uit die diens van die Kompanjie! Jy word versoek om jou geboorteland binne die volgende maand te verlaat en nooit weer hierheen terug te keer nie. Jy mag jou in een van die kolonies of verversingsposte vestig, maar nooit sal jy weer tot ons diens toegelaat word nie. Jy kan jouself gelukkig ag dat die doodsvonnis nie oor jou uitgespreek is nie. My seun, kaptein Gerhard Rheedert, het namens sy mede-offisiere by my gepleit dat jou getroue diens van die verlede in aanmerking geneem moet word asook dat Deelenbaai verwoes is en Oloff die Seerower en sy volle bemanning die diepte ingestuur is. Jy mag gaan, maar jou bewegings sal gevolg word totdat jy die land verlaat!"
Hy slaan met ’n hamer op die tafel en staan sonder meer op. Die vier mededirekteure volg sy voorbeeld en hulle gaan by ’n deur in die agterste muur uit.
Daar is ’n opgewonde gebrom onder die toeskouers. Hulle praat egter gedemp asof hulle nog bewus is van hulle teenwoordigheid in hierdie gepaneelde saal waar die hoogste raad van die Kompanjie die wette neerlê en vonnisse vel. Baie van hulle kyk na die geboë hoof van Rynhardt te Hoogen waar hy alleen voor die lang tafel bly staan. Dit is asof sommige van hulle die begeerte voel om na hom te gaan en met hom te praat. Maar dan volg hulle die stroom hy die groot deure uit.
Die offisiere in die getuiebank en die amptenare van die hof slenter geselsend deur die hekkie in die tralies wat die banke van die toeskouers van die voorste deel van die saal skei. Hulle vestig hul aandag doelbewus op