As 'n waterskeiding en klimatologiese grensgebied skei die Alpe die stroomgebiede van die Noordsee, die Middellandse See en die Swart See en die klimaatsones van die maritieme gebied in die weste, die kontinentale in die noorde en ooste en die gematigde Mediterreense gebied in die suide van mekaar. Die bergreeks is die brongebied van groot Europese riviere soos die Inn, Po, Rhône en Ryn.
Antieke tydperk en vroeë Middeleeue
In die 11de eeu het die Alpegebied 'n bloeitydperk van landbou en kultuur beleef wat deur 'n lang periode van politieke stabiliteit opgevolg is. Die agrariese stelsel, wat in dié periode gevestig is, het tot in die 20ste eeu voortbestaan. Die florerende Middeleeuse landbou kon voordeel trek uit 'n klimaatsverandering wat tot 'n merkbare verwarming gelei het. In die Wes- en later ook Oos-Alpe is uitgestrekte bosgebiede afgekap om nuwe landbougrond te ontsluit. Vooruitgang in die landbousektor het die groei van nie-agrariese ambagte bevorder, terwyl markte ontstaan het waarop boere die oorskot van hul produkte - veral kaas, groente en vleis - kon verkoop.
Voor-industriële waarneming – montes horribiles of vreeswekkende berge
Die tradisionele voor-industriële persepsie van die Alpynse bergwêreld berus op die beskrywings van Romeinse outeurs wat vir lesers die beeld van vreeswekkende berge of montes horribiles gewek het, 'n ruwe landskap wat as onbewoonbaar beskou moes word of wat net aan barbare 'n uiters primitiewe bestaan kon bied. Dié antieke assosiasies het die Europese kultuurgeskiedenis nog tot in die laat 18de eeu oorheers. Mense het die Alpynse bergwêreld vermy wat - volgens legendes - as die setel van demone beskou is.
Ontsluiting van die bergwêreld se estetiese waarde
"Ek het vas besluit om elke jaar enkele bergpieke of ten minste een te beklim (...) om sowel die bergflora te bestudeer asook om vir my liggaam 'n edele oefening en vir my gees 'n genot te verskaf."
Die Verligting het belangstelling in natuurwetenskaplike onderwerpe gewek, terwyl die Romantiese beweging met sy intense emosionele natuurervaring vanaf die 18de eeu reise na bergbestemmings aantreklik gemaak het. Die Alpynse bergwêreld se herwaardering word tussen 1760 en 1780 algemeen aanvaar in Europa, onder meer danksy die invloed van Jean Jacques Rousseau (1712–1778) se briefroman Julie, ou la nouvelle Héloïse oor 'n liefdespaar wat in 'n stadjie in die Alpynse voetheuwels afspeel en in 1761 gepubliseer is. Hierdie roman, wat oorspronklik onder die titel Lettres de deux amans, Habitans d'une petite ville au pied des Alpes ("Briewe van twee verliefdes, bewoners van 'n klein dorpie aan die voet van die Alpe") verskyn het en waarin Rousseau die gesofistikeerde Paryse lewe verwerp ten gunste van streng morele waardes en Romeinse burgerdeugde, word tans onder die belangrikste werke van die wêreldliteratuur gereken.
Kritiek op ekonomiese ontsluiting en vryetydsbesteding in die postmoderne tydperk
Die gevolge van aardverwarming
Geografiese en klimatologiese omstandighede bepaal die ekonomiese basis van die verskillende gebiede. Die noordelike Vooralpegebied word deur 'n moderne landbousektor met melkboerdery en veeteelt gekenmerk, terwyl die bosgebiede 'n aantal werksgeleenthede in die houtbedryf skep. Die gematigde klimaat in die valleie van die suidelike Alpe is uiters geskik vir die wynbou en vrugteverbouing, terwyl in die oostelike gebiede sout en ertse gemyn word. Hidroëlektriese kragopwekking voorsien in die elektrisiteitsbehoeftes van baie Alpegebiede. Die alpiene sportbedryf is 'n belangrike bron van inkomste in alle gebiede, alhoewel die massatoerisme negatiewe uitwerkings op die sensitiewe omgewing en mikroklimaat van die gebergte het.
Dictionnaire historique de la Suisse. Boekdeel I. Hauterive: Editions Gilles Attinger 2002
Alpen-Klima: Das Eis geht, die Palmen kommen. Der SPIEGEL Online, 3 Augustus 2006: spiegel.de – Besoek op 1 Oktober 2007
Historisches Lexikon der Schweiz. Aanlyn beskikbaar: Historisches Lexikon der Schweiz – Die Alpen
Wikimedia Commons bevat media in verband met Alps.
↑ O. Cuntz: Die Geographie des Ptolemäus. Berlyn 1923
↑ Werner Bätzing: Die Alpen. Geschichte und Zukunft einer europäischen Kulturlandschaft. 3de uitgawe. München: C.H. Beck 2005, bl. 13
↑ Historisches Lexikon der Schweiz: Alpen – Die Römerzeit
↑ Historisches Lexikon der Schweiz mobil: Alpinismus. Besoek op 11 Desember 2017
↑ Planet Wissen: Landwirtschaft in den Alpen. Besoek op 11 Desember 2017
↑ www.3sat.de: Umbau der Alpen - Die Grenzen des Wachstums. Besoek op 11 Desember 2017
↑ Werner Bätzing: Die Alpen. Geschichte und Zukunft einer europäischen Kulturlandschaft. München: C.H. Beck 2015, bl. 14
↑ Angela Easterhammer, Diane Piccitto en Patrick Vincent (reds.): Romanticism, Rousseau, Switzerland. New Prospects. Basingstoke: Palgrave Macmillan 2015, bl. 1
↑ Bätzing (2015), bl. 15
↑ Bätzing (2015), bl. 16
↑ Alpine Club: Mission. Besoek op 24 Mei 2017
↑ Bätzing (2015), bl. 16–17
↑ Bätzing (2015), bl. 18
↑ Michail Schischkin: Auf den Spuren von Byron und Tolstoi. Eine literarische Wanderung von Montreux nach Meiringen. Zürich: Rotpunktverlag 2012
↑ Schischkin (2012)
↑ Globale Erwärmung: Gletscherschwund weltweit beschleunigt. In: Der Fischer Weltalmanach 2006. Frankfurt am Main: Fischer Taschenbuch Verlag 2005, bl. 684