Geskryf deur Cornel du Toit
Vrydag, 18 Februarie 2011 18:50
Resensie op "The Birth of Religion", National Geographic, Junie 2011 (Jan Louw)
Dr Cornel du Toit het die volgende artikel geskryf nadat George Claassen, 'n ateïs, die hoofspreker was by UP Teologiese Fakulteit se openingsdag (kyk Seisoen van (eensydig) luister!). Aan die einde van die artikel volg 'n ope brief aan dr Du Toit.
Skepping en ewolusie
Deur Cornel du Toit, gepubliseer op teo.co.za:
Respons op George Claassen ("Die klippe roep dit uit...")
Na die 'einde' van die matafisika gaan dit nie meer om kontak met iets wat onafhanklik los van die mens bestaan nie maar om Bildung – en dit is tog altyd menslike Bildung (sien Foucault se ideaal om 'n mooi lewe te lei). Maar die oorheersende vlak waarop daar vandag sprake is van Bildung is die van tegnowetenskaplike artefakte (produk van natuurwetenskap). 'n Mooi artefak weerspieël tog altyd 'n gevormde gees maar hedendaagse artefakte weerspieël 'n leë gees wat die artefak kan koop. Bildung is vandag pseudoniem vir die tegnowetenskaplike artefakte wat ons identiteit bepaal. Is dit nie analoog aan die verdrywing van die geesteswetenskappe deur die natuurwetenskappe nie? (verdrywing van godsdiens deur ewolusie?). Was die geesteswetenskappe nie nog altyd die verpersoonliking van Bildung nie? Gadamer praat van die 'hedendaagse' kultuur in terme van dialoog en fusie, wat kennis vervang met Bildung. Maar in 'n wêreld waarin kennis onoorsigtelik geword het vra ons steeds na die interpretasie (menslike betekenis) van kennis – 'n taak wat nie hoort by neutrale natuurwetenskap nie. Ons word gelaat met die bewussyn dat nie alles wetenskaplik verklaar kan/hoef te word nie. Vir ander bestaan Bildung vandag in allerlei ervaringe wat as nunc stans ons enigste moontlikheid is om ons eindigheid 'n ewigheidsdimensie te gee (Ironies kan ervaringsug juis werklikheidsontvlugting wees).
Daniel se kommentaar
Prof du Toit
Ek dink dit is goed dat 'n mens alle kante van die storie hoor. En ek sou sê dat dit goed was dat Claassen opgetree het by die UP Teologiese Fakulteit. Ek het net twee probleme:
1. As 'n Christen evolusie aanvaar, dan raak jou argumente teen 'n ateïs baie flou. En dit is ook wat gebeur het – Claassen se argumente is nie werklik weerlê nie.
2. Na hierdie geleentheid was daar 'n versoek dat Mark Harwood van CMI ook die Fakulteit sal toespreek, maar prof Julian Muller het dit nie toegelaat nie (kyk Seisoen van (eensydig) luister!). Dit is dan mos nie om beide kante van die storie te hoor nie, of hoe?
U sê: "Die aanvaarding van ewolusie is nie gelyk aan die einde van godsdiens..." U is gedeeltelik reg met hierdie stelling. Daar is baie mense, ook vriende van my, wat gelowige mense is, maar wat evolusie as feit aanvaar het, ten spyte van vele teenstrydighede met so 'n siening. Maar hierdie kwessie het ook al veroorsaak dat baie mense hulle geloof verloor het – insluitende Charles Templeton, bekende evangelis.
U sê: "Die feit dat ewolusie die aanvaarde agtergrond is... staan vas. ...dit alleen bied vaste grond vir nadenke oor die plek van geloof vandag." U erken dus hiermee dat geloof ondergeskik is aan evolusie, wat u sien as ware wetenskap. Dus, soos die wetenskap verander, moet God ook verander. Maak dit sin? As God werklik bestaan en almagtig is en alles in stand hou, gaan ons feilbare teorietjies hier op aarde Hom verander? Ek dink nie so nie.
U sê: "Vir baie is die mistiek die enigste uitvlugsoord" Hierdie is baie waar. Ek hoor al hoe meer mense wat die grootheid van God wil besing oor die feit dat ons so min van Hom weet. Maar dit is niks anders as 'n uitvlugsoord nie. Maar ons weet nie min van God nie – die Bybel vertel baie oor God – as mense net die Bybel ernstig wil opneem.
U sê: "Die vraag wat ek aan George Claassen vra is waarom hulle oordeel dat 'verligte' mense nog steeds aan irrasionalisme en bygeloof (geloof) vasklou?" Het Claassen nie 'n punt beet nie? U siening is dat geloof saam met evolusie ontwikkel het om vir die mens 'n gelukkige voortbestaan te veroorsaak, om sin vir die lewe te gee, om ons te help om katastrofes te verklaar en die vrees vir eindigheid te besweer (Hierdie laat my dink aan Stephen Hawking wat gesê het geloof in 'n god en 'n hiernamaals is vir mense wat bang is vir die donker). U "glo nie meer in wonderwerke wat natuurwette oorskry nie". Dit klink baie na wat Willem Bakkes gesê het – God gebeur in ons koppe. Ek is eintlik verstom dat u dit so openlik erken hier waar almal dit kan sien.
Hoekom moet ons dan nog in 'n god glo? Is daar 'n god? Ís dit nie 'n bygeloof nie? Is dit nie dieselfde as om in spoke te glo nie? Ek moet eerlik erken dat indien God nie wonderwerke kan doen nie, wat is die punt daarin om in Hom te glo en aan Hom gehoorsaam te wees? Daarom sal u seker ook nie aan Jesus se letterlike opstanding glo nie. Wat glo u oor die hiernamaals?
U beweer dat geloof se (suksesvolle) oorlewingstrategie is om "alle ervaring en gode buite sy eie geloofsraamwerk as vals beskou en aanspraak maak op die persoonlike ervaring en ontmoeting van die enigste, ware god." Dus erken u dat ander gelowe gelyk staan met die Christelike geloof. Om te beweer dat die Christelike godsdiens die enigste ware godsdiens is, is maar net 'n oorlewingstrategie. Ek wonder wat sendelinge wat bv onder lewensgevaarlike omstandighede onder die Moslems werk, hiervan sal sê.
U aanvaar evolusie as wetenskaplike feit. Daar is egter een ding wat baie belangrik is om te verstaan: dit is die verskil tussen operasionele wetenskap en historiese wetenskap. Operasionele wetenskap is herhaalbaar en waarneembaar (vliegtuie, rekenaars, brue, motors), maar historiese wetenskap nie (al die dinge waar ons vandag iets sien en moet spekuleer wat in die verlede gebeur het bv argeologie en evolusie). Kan ek u vra om asb die artikel Operasionele vs historiese wetenskap te lees? 'n Ooggetuieverslag is altyd verhewe bo historiese wetenskap en dit geld in die Regte ook. Daarom glo ek eerder wat mense vir ons in die Bybel opgeskryf het wat fisies daar was.
U gebruik groot woorde wat gewone mense nie gaan verstaan nie. Dit laat my dink aan die tye voor die hervorming – toe slegs die kerk toegang tot die Bybel gehad het omdat dit slegs in Latyn was wat die gewone man op straat nie verstaan het nie. Nou het die man op straat 'n Bybel, maar daar word vertel dat 'n mens eers hoogs geleerd moet wees om werklik die Bybel te verstaan. Sien u 'n patroon? Is dit nie die Duiwel met sy slinkse planne nie? Dit laat my ook dink aan Kolossense 2:8 (Ou Vertaling) "Pas op dat niemand julle as 'n buit wegvoer deur die wysbegeerte en nietige misleiding nie, volgens die oorlewering van die mense, volgens die eerste beginsels van die wêreld en nie volgens Christus nie."