'n Mens skrik jou boeglam as jy hoor jou kind het terapie nodig. Maar wat behels dit regtig? vra Ansja Ferreira
"Mevrou, ek is bekommerd oor jou kind. Mag jou kind die skoolsielkundige sien?"
As jy so 'n versoek kry, kan jy skrik en bekommerd voel.
Adele* is 'n negejarige dogtertjie. Haar ouma is aan die begin van die jaar oorlede. Verder het haar oudste broer universiteit toe gegaan en in die koshuis gaan bly. Sy het ook by die skool onder boelies deurgeloop. Sy het van maagpyn, kopseer en naarheid begin kla en het telkens huilend van die skool af gekom en woede-uitbarstings gehad. Sy het weens hierdie simptome 'n paar dae by die skool misgeloop, maar die dokter kon fisiek nie fout kry nie. Haar onderwyseres het begin wonder of sielkundige hulp en/of spelterapie nie dalk sou help om die trauma van die afgelope jaar te probeer verwerk nie. Adele se ouers het ingestem en 'n onderhoud met die sielkundige gevoer en meer agtergrond aan hom gegee. Die sielkundige het verduidelik dat terapie haar beslis sou baat en dat sy veral deur die rouproses moes werk en die boelieprobleem by die skool hanteer moes word. Adele het weekliks vir berading gegaan en het as deel van haar terapie ook spelterapie ontvang.
Dit het eers gelyk asof daar geen verbetering was nie, maar ná twee maande kon almal 'n reuse verskil sien.
Op die aanbeveling van die sielkundige doen die gesin ook moeite om saam iets lekkers te doen en die gesinsband te versterk. Adele is vandag 'n gelukkige, goed aangepaste dogtertjie en die behandeling kon gestaak word.
As jou kind verwys word
"Dit is glad nie meer 'n snaaksigheid wanneer kinders deur die skool na 'n sielkundige of spelterapeut verwys word nie," sê Lana Kleingeld-Coetzee, 'n opvoedkundige sielkundige wat in Weltevredenpark en Randparkrif praktiseer.
"Dit gebeur al meer gereeld omdat onderwysers deesdae aangesêword om na kinders se gemoed en hul gedrag in die klas op te let.
Lana verduidelik dat terapie ook nie altyd net ten doel het om probleme reg te maak nie. Dit fasiliteer 'n groeiproses sodat die kind bemagtig kan word om sy of haar optimale potensiaal te kan behaal en sodoende 'n verrykende en vervulde lewe kan lei.
"Die moeilikste is om iemand te kry wat reg vir jou kind is," sêLana.
"Dit is so belangrik dat die kind en terapeut gemaklik met mekaar is. Dis belangrik dat hulle die terapeutiese omgewing as vriendelik, warm en veilig ervaar. As jou kind nie gemaklik by die terapeut voel nie of hulle nie lekker kliek nie, soek iemand anders. Dit beteken nie jy moet elke week 'n ander terapeut kry omdat jou rebelse tiener net weier om oop te maak nie. Dit behels eerder dat jy moet luister na jou kind se opinie en dat jy jou kind se persoonlikheid in ag moet neem wanneer jy 'n terapeut soek.
"Wanneer jou kind gemaklik en veilig voel met die terapeut en daar 'n vertrouensverhouding vorm, sal die terapie soveel meer doeltreffender en suksesvoller wees," sê sy.
Volgens Lana is dit baie belangrik dat die terapeut met jou as ouer ontmoet voor die aanvang van die sessies sodat die rede vir verwysing en jou bekommernisse bespreek kan word en daar saam oor die pad vorentoe besluit kan word.
"Dit is baie belangrik dat jy oor jou doelstellings of verwagtings van die terapie gesels. Jy moet ook vooraf van die betalingstruktuur in kennis gestel word.
"Die aantal sessies sal afhang van die rede vir die verwysing. Indien leerprobleme of versteurings vermoed word, sal 'n assessering gedoen moet word. Dit word gewoonlik deur 'n opvoedkundige sielkundige gedoen.
"As die rede vir verwysing 'n bekommernis oor die kind se emosionele toestand is, sal die aantal sessies afhang van hoe diep en ernstig die wortel of sneller van die emosies is. Wanneer probleme met dieper onderliggende faktore behandel word, soos depressie, angsversteurings, woede- of selfbeeldprobleme, sal dit gewoonlik twee tot drie sessies neem om die aard en omvang van die probleem te evalueer en te probeer verstaan deur die inligting en agtergrond te verken.
"Daarna sal die terapeut die gepaste en beste terapeutiese benadering asook die duur van die terapie met jou as ouer bespreek.
"As jy geskei is, is dit baie belangrik dat jy en jou kind se pa of ma albei aan boord is met die terapie en dat albei toestemming gee. Ongelukkig is omstandighede nie altyd ideaal nie en jou mede-ouer mag dalk teenkanting teen die terapie bied, veral wanneer hy of sy dalk skuldig voel oor sy of haar aandeel in die kind se emosionele probleme. Probeer ten alle koste die ander ouer se toestemming op 'n vriendskaplike en aangename manier verkry, en verduidelik dat dit in die kind se beste belang is. Vermy dit om in die geheim terapie vir jou kind te kry. Wanneer die ander ouer uitvind, kan dit onnodige moeilikheid veroorsaak en wetlike implikasies hê.
"Die terapeut moet oop en eerlik met jou wees oor die kind se vordering. Die sessies is wel vertroulik, maar jy kan steeds 'n redelike mate van terugvoer verwag oor jou kind se emosionele welstand en hoe jy jou kind kan ondersteun," sêLana.
Wees oop vir voorstelle en sien die groter prentjie, sê Lana.
Spelterapie is 'n manier waarop berading met kinders gedoen word, sê Wietske Boon, 'n spelterapeut van Pretoria.
Volgens Wietske is spelterapie doeltreffend vir onder meer sosiale, emosionele- en gedragsprobleme by kinders. In aanloop tot die terapie vind emosionele assessering plaas om die kind se vlak van ontwikkeling en indien nodig, die oorsaak en hantering van trauma vas te stel.
Tydens terapie word daar dan op die kind se behoefte gefokus, sou dit emosionele regulering (die hantering van emosies), die aanleer van byvoorbeeld sosiale vaardighede, die hantering van verandering, egskeiding, die verwerking van mediese toestande, dood of die rouproses wees. Spelterapie is baie voordelig vir kinders met spesiale behoeftes asook vir hul sibbe. Ouers ontvang ook ouerleiding waar nodig,sê sy.
Sy verduidelik die rol wat 'n spelterapeut kan speel: "Die terapeut lei die kind tot beter selfbegrip, aanvaarding en hantering van emosies en traumatiese gebeure. Die kind word van sy ervarings in die hede bewus gemaak en deur die gebruik van verskillende tegnieke soos klei, tekeninge, verf en spel kan die kind hierdie ervarings ondersoek en verwerk.
"Die speelkamer bied 'n veilige omgewing en tegnieke wat gebruik word laat die kind gemaklik voel."
Hoewel daar verskillende benaderings tot Spelterapie is, het dit dieselfde doel om kinders te help om emosionele probleme te hanteer en te oorkom.
Om as spelterapeut opgelei te word, is 'n honneursgraad in maatskaplike werk noodsaaklik. Om as spelterapeut te praktiseer, moet die terapeut oor 'n meestersgraad in spelterapie beskik.
Statistieke oor sielkundige probleme in kinders:
Volgens dieNasionale Instituut of Geestesgesondheid isdit belangrik om geestesiektes in kinders reeds vroeg te herken en te behandel.
Sodra geestesongesteldheid ontwikkel, word dit 'n gereelde deel van jou kind se gedrag. Dit maak dit moeiliker om te behandel.
Maar dit is nie altyd maklik om te weet wanneer jou kind 'n ernstige probleem het nie. Alledaagse spanning kan veranderinge in jou kind se gedrag veroorsaak. Byvoorbeeld om 'n nuwe broer of suster te kry of na 'n nuwe skool te gaan, kan jou kind tydelik anders laat optree. Waarskuwingstekens dat dit 'n ernstiger probleem mag wees sluit in:
Probleme in meer as een opsig (by die skool, by die huis, met eweknieë).
Verandering in eetlus of slaap.
Sosiale onttrekking of vrees.
Om weer gedrag te begin toon wat algemeen by jonger kinders is, soos bednatmaak.
Tekens van ontsteltenis, soos hartseer of huilerigheid.
Tekens van selfvernietigende gedrag, soos kopstampery of skielik meer seerkry.
Herhaalde gedagtes aan die dood.
Die Centers for Disease Control & Prevention (CDC) skat die volgende geestelike gesondheidstoestande onder kinders ouderdomme 3-17 as volg: