"intshwankathelo esi sifundo sihlola isenzo ntetho sokungxengxeza esixhoseni. eyona njongo yesi sifundo kukuphononga ezinye zeempawu zezingxengxezo ekulungiseleleni utshintsho olubhekiselele kwingqokelela esixhoseni kumba wepragmatiki. isifondo esi sibhekiselele kwintetho esetyenziswa ngabantu xa bengxengxeza esixhoseni, kunye nefuthe lezingxengxezo ekulungiseleleni iimpembelelo ezigqithisileyo ezingavumiyo. ukuze kuphononongwe ifuthe lezingxengxezo esixhoseni, kuye kwasungalwa iphepha lemibuzo apho kukho isono kunye nesingxengxezo. eli phulo belisenziwa ngabafundi bezikolo ezikhethiweyo zamabanga aphakgmileyo kwintshona koloni. ulwazi luqokelelwe ngokuthi kukhethwe kwizikolo ezine zamabanga aphezulu entshona koloni apho abafundi bebanga le--9 bebecelwa ukuba bazalise amaphepha emibuzo. kwesi sifundo, la maphepha emibuzo ayacalulwa kwaye ahlolwe. iziphumo ezibhekisele kolu phando ziye zaziswe ukwalatha iimpawu zezingxengezo ukulungiselela utshintsho olubhekisele kwingqokelela yezibhalo ezithile zesixhosa kumba we pragmatiki. isifundo sicangciswe ngolu hlobo: isahluko sokuqala sibonisa intetho yengxaki kunye neenjongo zesifundo. isahluko sesibini sinxulumene neridlela esisekelwe kuyo esi slfundo oko kukuthi, ipragmatiki yaye nalapha kwipragmatiki ngokukodwa kwisenzo ntetho kunye nethiyori yentetho echubekileyo. isahluko sesithathu siphonononga izenzo ntetho zokucela uxolo nje ngokuba zibonisiwe kuncwadi kwizenzo ntetho. isahluko sesine sihlola izingxengxezo kwisixhosa ngokunika ingqalelo kubuchule bokungxengxeza kwakunye nohlalutyo iwezingxengxezo kwisixhosa. isahluko sesihlanu sishwankathela iziphumo ezifumaneke kwizahluko 2 uku ya ku 4.