Dié model werk nie, sê Theuns Eloff | Volksblad
Dié model werk nie, sê Theuns Eloff
PRETORIA. – Die huidige finansieringsmodel vir universiteite is nie volhoubaar of in belang van die land nie omdat instellings wat misluk of middelmatig presteer meer geld kry.
Dr. Theuns Eloff, rektor van die Noordwes-universiteit, het gister hier op ’n simposium van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gesê die finansieringsmodel moet verander omdat instellings nie langer die meeste geld kan kry op grond van die aantal studente wat hulle inskryf nie.
Hy meen histories benadeelde universiteite het lank genoeg meer geld as ander gekry en moet begin presteer om beloon te word.
Volgens Eloff word universiteite wat wel hul onderrig- en navorsingsuitsette bereik ten koste van ander benadeel.
Ingevolge die bestaande model kry universiteite sowat 45% van hul geld uit subsidie, 25% uit studentegeld en 30% uit eie geld.
Daar is volgens hom kommer in die sektor omdat dr. Blade Nzimande, minister van ­hoër onderwys en opleiding, se diskresie ál groter word om aan instellings voor te skryf hoe hulle bloktoekennings moet aanwend. Waar universiteite se insette oor die bloktoekennings, ’n deel van die subsidie, in die verlede tot 90% was, het dit reeds tot 70% afgeneem. Hy meen die minister se inset behoort 40% te wees.
Oor instellings wat weens groeiende studentegetalle toenemend onder druk is wat infrastruktuur, kapitaal-uitbreiding, studentebehuising en instandhouding betref, het hy gesê daar moet dringend na die uitbreiding van afstandonderrig gekyk word as die staat die teiken van 1,5miljoen hoëronderwys-studente teen 2030 wil bereik.
Prof. Antony Melck, ’n uitvoerende direkteur by die Universiteit van Pretoria (UP), het gesê aktuele vraagstukke rondom universiteitsfinansiering is hoe arm studente gefinansier moet word en hoe die universiteit­sektor gestruktureer moet wees.
Die beginsel om studentelenings vir arm studente te gee, werk, maar die nasionale studentefinansieringshulpskema (Nsfas) het te min geld om in die behoefte van al die studente te voorsien en die stelsel kan beter bestuur word, het Melck gesê.