You are here: Home » Content » Plastiek
Also in these lensesGETSenPhaseNS Tags7th Afrikaans Content Course This module is included inLens: Siyavula: Natural Sciences (Gr. 7-9)By: SiyavulaReview Status: In Review
Summary: Iets op plastiek vir graad 7
GRAAD 7: MATERIE EN MATERIALEPLASTIEK – keuse onderwerpLEERUITKOMSTE:(Onderwysers kan self hierdie uitkomste selekteer afhangende van watter van die materiaal hul uit die module gebruik.)7.1.1 Beplan ondersoek. Beplan eenvoudige ondersoeke en vergelykings .7.1.2 Voer ondersoeke uit en versamel data. Teken data aan.7.1.3 Evalueer data en kommunikeer bevindinge.7.2.1 Onthou betekenisvolle inligting.7.2.2 Kategoriseer inligting. Vergelyk kenmerke van verskillende kategorieë.7.2.3 Interpreteer inligting.7.2.4 Pas kennis toe.7.3.1 Verstaan wetenskap as 'n menslike aktitiwiteit.7.3.2 Verstaan volhoubare gebruik van die aarde se hulpbronne.KERNKENNIS EN KONSEPTE binne KONTEKS(Onderwysers kan self besluit watter van hierdie kennis/konsepte hul wil oordra – maak 'n keuse. Die aktiwiteite en vaardighede wat daarmee gepaard gaan sal dus verskil volgens die onderafdelings wat gekies word.Klassifikasie – waar sal ons plastieke plaas wanneer ons materie en materiale bestudeer? Polimeermateriaal – mensgemaak en natuurlike produkte Eienskappe van plastieke en gebruike Termoplastiek en Termogesette plastiek Poliëtileen (ook genoem politeen) as voorbeeld van 'n polimeer met baie algemene gebruike Die volhoubaarheid van plastiek as materiaal RIGLYNE VIR DIE ONDERRIG VAN HIERDIE MODULEAKTIWITEITINSAMELING VAN ALGEMEEN GEBRUIKTE PLASTIEK-ITEMS EN PLASTIEKROMMEL(A) Materiaal:Leerders versamel en bring artikels wat hulle as "plastiek" beskou na die klas. Prosedure:Leerders bespreek waarom hulle hierdie artikels as "plastiek" geklassifiseer het.Leerders onderskei tussen items wat herbruikbaar is en items wat as rommel weggegooi word.Konsepte:Leerders word gevra om die volgende konsepte af te lei en in hul eie woorde te verduidelik:Wanneer kan 'n materiaal as "plastiek" geklassifiseer word? Wanneer word 'n item/stuk materiaal as "rommel" beskou? INLIGTING:Ons studie van MATERIE (vaste stowwe , vloeistowwe en gasse op die PERIODIEKE TABEL) het ons bekendgestel aan METALE en NIE METALE. Ons weet reeds dat elemente/stowwe met mekaar kan reageer onder bepaalde kondisies om nuwe stowwe te vorm (CHEMIESE REAKSIE). Ons sal later uitvind dat elemente (veral METALE en die nie-metaal KOOLSTOF), se atome met die element se eie atome kan reageer/verbind op 'n manier om 'n baie, baie groot "molekuul" te vorm. Hierdie baie, baie groot molekules vorm dan stowwe/materiale wat ons op aarde in ons daaglikse lewens kan gebruik.Voorbeelde van sulke materiale is bv al ons bekende METALE: yster, koper, sink, aluminium – om net 'n paar bekendes te noem. Hierdie metale kan dan weer onder bepaalde kondisies met mekaar verbind om ALLOOIE te vorm (bv vleklose staal, brons, geelkoper ("brass") ens. Wanneer die NIE METAAL KOOLSTOF se atome verbind om reuse molekules te vorm, hang dit ook van bepaalde manier van bind af watter soort materiaal gevorm sal word. So kan bv gewone brikette (vir braai) of steenkool gevorm word en die grafiet in ons potlood se punt is ook 'n vorm van koolstof. Hierdie vorme van koolstof is redelik sag en gee af aan ons hande of die papier as daar druk op geplaas word. MAAR: daar is ook 'n vorm van koolstof waar die atome van die element baie baie sterker aan mekaar gebind is en dit vorm dan een van die hardste stowwe/materiale op aarde – diamant!AKTIWITEIT Materiaal:
n Stukkie grafiet (potloodpunt, houtskool, steenkool of braaIbriket). Ma/Juffrou se diamantring of Pa se glassnyer met 'n diamantpunt. 'n Vel wit papier.
Prosedure:Skryf met die grafiet op die papier. Probeer skryf met die diamant op die papier. Verklaring:Verduidelik in jou eie woorde waarom jy meen daar met grafiet/houtskool/steenkool/braaibriket op die vel wit papier geskryf kan word.Vergelyk jou antwoord met jou waarneming toe jy met die diamant probeer skryf het – gee 'n verklaring vir jou waarneming.Koolstof is 'n baie interessante element. Gewoonlik gee 'n koolstof 4 armswaaraan 'n ander koolstofatoom of 'n ander element dan kan bind. (Valens/bindingsmoontlikheid is 4. Ons sal dit later in graad 9 verduidelik!) Die koolstofatoom wat aanhaak het ook weer 4 arms wat gebruik kan word en so gaan dit aan en aan...So kan koolstof stof dus 'n vreeslike lang ketting vorm deur net eenvoudig meer koolstofatome of soms ook ander elemente of groepe aan te hak. Miljarde ter miljarde van hierdie vreeslike lang kettings vorm uiteindelik dan die materiaal wat ons op aarde in ons daaglikse lewe kan gebruik.AKTIWITEITMateriaal:Klein gekleurde papierspeldeProsedureHaak papierspelde van dieselfde kleur aanmekaar as model van hoe 'n lang kettingmolekuul van dieselfde element gevorm word. Haak nog papierspelde van dieselfde kleur aan elk van die papierspelde sodat elkeen aan 4 ander van dieselfde kleur verbind is. (Hierdie manier van binding is baie sterk.) Fokusvrae:Watter van die twee stowwe grafiet of diamant word deur hierdie model voorgestel? Beskryf in jou eie woorde wat jy verstaan 'n wetenskaplike "model" is. Sal jy grafiet of diamant as "plastiek" beskryf? Gee 'n rede vir jou antwoord deur die eienskappe van hierdie twee stowwe te vergelyk met die eienskappe van die artikels wat jy vroeër as "plastieke" beskryf het. Die woord "plastiek" is 'n term wat gegee word aan 'n groot verskeidenheid van meesal mensgemaakte stowwe/materiale wat die eienskap besit om in enige vorm vervorm of gegiet te word – m.a.w. dit kan baie maklik "vervorm" word. Koolstofatome kan egter ook met mekaar en ander soorte atome (meesal waterstof, verbind om kleiner "molekule" te vorm. Hierdie kleiner molekules (MONOMERE) kan dan as geheel met ander molekules (MONOMERE VAN DIESELFDE SOORT) verbind en weer BAIE lang kettings vorm. Elkeen van hierdie stowwe wat so gevorm word, sal nou baie spesifieke, eiesoortige eienskappe hê wat sal afhang van met watter stowwe en hoe die koolstof atome verbind het. Materiale/stowwe wat gevorm word wanneer hierdie baie, baie lang koolstof "molekules" verbind, word POLIMERE genoem. Poli = baie monomere en 'n "monomeer" is 'n sekere soort molekuul/deeltjie waar koolstofatome op 'n bepaalde manier met ander atome (meesal waterstofatome) verbind het.Voorbeeld: eteen (ook soms etileengenoem) is die naam van 'n monomeer waar 2 koolstofatome met 4 arms elk, as volg met mekaar en met waterstofatome (wat een arm het om mee te kan bind), verbind het:Figuur 1AKTIWITEITMateriaal: Groot skuifspeldeProsedure:Haak nou hierdie groot papierspelde aanmekaar om 'n baie lang ketting (reusemolekuul) van MONOMERE te vorm. Verklaring:Elkeen van die groot papierspelde stel nou 'n MONOMEER (bv 'n eteen-molekule) voor.Die baie, baie lang reusemolekuul stel dus nou 'n POLIMEER voor.Die naam van die POLIMEER wat bestaan uit monomere van eteen word nou POLITEEN / POLIëTILEEN genoem. (Dit beteken "BAIE ETEEN").Verskillende monomere kan so verbind en sodoende kan verskillende stowwe/materiale met verskillende eienskappe dus gemaak word. Die wetenskaplike kan dus stowwe met mekaar laat verbind om bepaalde eienskappe te kry soos benodig. Wanneer hierdie monomere dan verbind en polimere vorm, word "mensgemaakte" / sintetiese materiale met bekende eienskappe dus gemaak! Die meeste van hierdie materiale sal nie met ander stowwe chemies reageer nie. Dit beteken byvoorbeeld dat alkohol, seep, petrol, ens. Alles in plastiese houers gestoor kan word sonder dat hierdie vloeistowwe met die houers sal reageer. (Wat 'n verbetering op glas – wat wel nie sal reageer nie, maar baie swaarder is en so maklik kan breek...).Hierdie soort binding tussen sekere monomere het oor eeue ook in die natuur gebeur en natuurlike polimere is so gevorm, waarvan rubber, sy, katoen, stysel, sellulose, proteïn en DNA voorbeelde is. (Polimere dus ook in stowwe soos hout en wol gevind. Hierdie stowwe word al vir duisende jare deur die mens gebruik as materiale.)Mensgemaakte / sintetiese polimere het egter 'n baie korter geskiedenis. Die Tweede Wêreldoorlog was ongeveer in die tydperk toe die oupas en oumas van die onderwysers gebore is! Hierdie oorlog het tot gevolg gehad dat die wetenskaplikes navorsing gedoen het sodat spesifieke materiale "geskep" kon word om in die oorlogsituasie te gebruik. Na die oorlog is hierdie "moderne" tegnologie gebruik om 'n verskeidenheid van huishoudelike materiale wat van "plastiek" gemaak is, op die mark te plaas. As julle in die tydskrifte van die 1950's kon blaai, sal julle sien wat alles daarin geadverteer word: plastiekborde, eetgerei, kamme, houers ens. En wie van ons oumas sal nie die era van die "crimpelene" rokke onthou nie! – ook 'n polimeer.Mensgemaakte / sintetiese polimere is dus eers in die 20ste eeu ontwerp.Die eerste sintetiese polimeer is in 1909 gemaak deur 'n skeikundige met die naam Leo Baekeland. Dit is dus Bakeliet genoem. Dit is 'n polimeer wat as dit warm is, gegiet kan word in 'n verskeidenheid vorms en nadat dit dan afgekoel word, 'n "harde" plastiek vorm wat 'n isolator vir hitte en elektrisiteit is. Dit maak dit dus baie geskik vir gebruik as handvatsels, telefone, motoronderdele, asook selfs meubels en juweliersware! (Dis 'n harde swart stof waarvan bv. die ou swart telefone gemaak was.) Nylonis weer 'n polimeer wat in 1930 ontwerp is. Dis 'n polimeer wat nadat dit gevorm is, "uitgerek" kan word as baie lang vesels (soos sy, wat 'n natuurlike polimeeris). Dit is lig, sterk en duursaam en word dus gebruik vir klere, seile, tente, bagasie-sakke en toue. [Indien die nodige chemikalieë beskikbaar is, kan die vervaardiging van Nylon 'n baie goeie demo wees om die maak van polimere ("polimerisasie") mee te verduidelik. ]Ander bekende polimere wat daagliks gebruik word is bv. Dacron ('n soort materiaal bekend is die klerebedryf), polistireen (veral vir isolasie), poliëtileen/politeen ("Glad Wrap"), viniel (kunsleer), PVC (pype), poliëster (klere), polipropileen (koeldrankstrooitjies), PET (Coke bottels), ens. ens.Sintetiese polimere bied heelwat voordele as 'n materiaal. Dit is goedkoper as natuurlike polimere, dit het 'n langer leeftyd as natuurlike polimere en dit is maklik om te versorg en te onderhou (bv kan maklik gewas/gestryk word en krimp nie indien dit vir klere gebruik word nie.). . "Plastieke" word dus gebruik vir klere, speelgoed, huishoudelike benodigdhede, bottels, bedrading motors en selfs kougom!Die koms van "plastiek" het dus ons alledaagse lewe en die wêreld verander.
Let Wel: Alle plastieke is dus polimere, maar alle polimere is nie plastieke nie!
Natuurlike polimere kan nie as plastieke beskryf word nie. Stysels is bv polimere van suikers, proteïne is polimere van aminisure en DNA is polimere van nukleotides. (Dit is ook belangrik om te onthou dat daar wel polimere bestaan wat "bros" is, maw dit sal breek as jy 'n hart genoeg krag daarop uitoefen– vergelyk bv bakeliet.)Daar is egter 'n morele saak verbonde aan die vervaardiging van sintetiese polimere. Dit word van ru-olie ('n fossielbrandstof) vervaardig en dus word van die aarde se natuurlike hulpbronne in die proses gebruik en eindig uiteindelik op die rommelhoop. Is dit dus 'n volhoubare produk? Kan dit herwin word? Hierdie inligting verplig ons dus om met nuwe oë te gaan ondersoek en besin wat ons as plastiese "rommel" by ons huise weggooi...asook op watter manier ons van ons verskeidenheid van plastiese "rommel" ontslae raak!Figuur 2AKTIWITEITBenodigdhede: Maak gebruik van die verskeidenheid gebruiksartikels wat reeds na die klas gebring is. Gebruiksartikels wat van "plastiek" gemaak word, word gewoonlik van 'n driehoekige simbool met 'n nommer binne-in, voorsien. Bv.
Figuur 3Elke nommer identifiseer die polimeer waarvan die artikel gemaak is. Die kode is as volg:1. PET (Politeen Terefalaat)2. HDPE (Hoë digtheid politeen/poliëtileen)3. PVC (Polivinielchloried)4. LDPE (Lae digtheid politeen/poliëtileen)5. PP (Polipropileen)6. PS (Polistireen)7. Ander stowwe... Prosedure:GROEPSWERKLeerders probeer die kenmerkende driehoek op elk van die artikels opspoor en gebruik dan die kode om die tipe "plastiek"/ sintetiese polimeer waarvan die artikel gemaak is, te identifiseer. Die klas probeer om gesamentlik ten minste 2 gebruiksartikels vir elk van die eerste ses polimere te identifiseer.Die leerders teken die alledaagse gebruik vir elk van die artikels aan.Die leerders vind 2 spesifieke eienskappe wat elk van die polimere moet besit om as 'n geskikte materiaal vir die vervaardiging van die spesifieke voorwerp te kan kwalisfiseer.Voltooi dan die onderstaande tabel:Tabel 1
HDPE (sink in 'n alkohol-water mengsel) Hula-hoops
Houers- emmers, bekersIsolasie van onderwater kabels. 3
"Glad Wrap"PlastieksakkiesIsolasie vir TV-kabelsBottels vir huishoudelike skonnmaakmiddels wat "gedruk" word.Wit inkopiesakke LDPE(dryf in 'n oplossing van alkohol in water) Baie – want dis nie 'n duur produk nie. Duursaam,lig in gewig,buigbaar,maklik gietbaar,deursigtig, maklik kleurbaar, goeie isolator van elektrisiteit, reageer nie chemies met water, alkalieë of sure nie. Voedselhouers Vullissakke 5
Plastiese afwerking motors PP
Koeldrankstrooitjies Battery-houers 6
Wegneemetes Koelsakke Meubels ANDER: Nylon.... Gevolgtrekking:
Verskillende polimere / "plastieke" besit verskillende eienskappe.Hierdie spesiale eienskappe van elke polimeer maak die materiaal geskik vir die vervaardiging van spesifieke gebruiksartikels wat hierdie eienskappe benodig om suksesvol gebruik te kan word Dit lyk dus asof verskillende soorte plastieke benodig word om verskillende verbruikersartikels van te maak. Bv:Die plastiekbeker moet nie smelt wanneer dit gevul word met warm water nie;Die plastiekpunte van die haarborsel moet nie jou kopvel seermaak as jy jou hare borsel nie;Die plastiekliniaal moet nie breek as jy dit per ongeluk in jou skoolbank vasknyp nie;Die plastiektou moet nie breek as jy 'n vrag tuinvullis daarmee vasmaak nie;Die omhulsel waarin jou rekenaar se elemente/stroombane/elektroniese skyfies ingebou is, moet dit voldoende beskerm teen stampe en stote;Die plastiekmes moet nie breek as jy jou broodjie by die wegneem-eetplek daarmee sny nie;Jy wil kan sien deur die plastieksakkie waarin jy voedsel vries sodat jy weet wat in jou vrieskas gestoor word;Die plastieklense van jou bril moet nie breek wanneer jy per ongeluk val nie sodat jy nie jou oë beseer nie, maar jy moet baie duidelik daardeur kan sien. Die dikte van die lense moet egter maklik aangepas kan word by die vereistes wat jou oë aan die brandpunte daarvan stel; ens.ens. ens.Daar is dus 'n menigte "plastiek" materiale wat verskillende fisiese eienskappehet en wat ontwerp/vervaardig word deur wetenskaplikes om bepaalde gebruike suksesvol te hanteer. (Fisiese eienskappe: dinge wat ons daagliks kan waarneem en doen.) Dit is dus werklik verskillende soorte van "plastiese" materiale wat op verskillende maniere gemaak word sodat hulle hierdie eienskappe wat ons wil hê vir sekere gebruike, aan ons kan bied. Die plastieke wat ondersoek is, kan in twee kategorieë geplaas word:Termoplastieke en Termogesette Plastiek. Hierdie eienskap bepaal/beïnvloed of so 'n plastiek herwin kan word en dus 'n volhoubare produk is.TERMOPLASTIEKE:Die reusemolekules wat kettings vorm is op 'n manier gerangskik wat dit vir die stowwe moontlik maak om sag te word met verhitting. Dit kan dan sonder moeite in enige verlangde vorm gegeiet word en verhard weer wanneer dit afgekoel word. Die proses kan so dikwels as wat nodig is herhaal word sonder dat die eienskappe van die polimeer (bv politeen) noemenswaardig beïnvloed word. Dit kan dus herverwerk word. TERMOGESETTE PLASTIEKE:Die reusemolekules wat die kettingsvorm, rangskik in in 'n permanente posisie met verhitting. Die produk is dus hard en rigied. Hierdie stowwe kan net eenmalig verhit word wanneer die chemiese samestelling dan ook permanent verander word. Dit kan dus nie herverwerk word nie. Bv bakeliet, formica. Word veral vir elektriese benodigdhede gebruik (bv muurproppe) omdat dit belangrik is dat die stof nie moet smelt indien dit sou warm word nie. DIE VOLHOUBAARHEID VAN PLASTIEKE AS MATERIALEOns het reeds genoem dat sintetiese polimere van ru-olie ('n fossielbrandstof) vervaardig word en dus word van die aarde se natuurlike hulpbronne in die proses gebruik en eindig dan uiteindelik op die rommelhoop. Is dit dus 'n volhoubare produk? Kan dit herwin word?Hierdie vraag se antwoord verskil vir die verskeidenheid van bekende polimere.Polimere wat van olie afkomstid is, kan nie bio-degradeer nie. 'n Verskeidenheid van soorte (bv PP, LDPE, HDPE, PET en PVC kan egter hersirkuleer word. 'n Baie groot hoeveelheid van ons "plastiese" rommel is politeen / poliëtileen produkte. Die rede hiervoor is omdat dit 'n goedhoop, tog duursame produk is. Identifiseer en verwyder die politeen uit die mengsel van plastiese rommel.AKTIWITEITHoe kan ons Politeen-produkte van al die ander plastiekrommel identifiseer en dan ook skei en sinvol herwin of hergebruik?Benodigdhede:'n Voorraad plastiekrommel wat die leerders by hul huise se weeklikse rommel gehaal het.'n Sinkbadjie met water 'n Water-Alkohol mengsel.Prosedure:Sny ongeveer gelyke grootte monsters van al die plastieke wat as rommel geeïn is. Gooi genoeg water in die sinkbadjie sodat die monsters met gemak daarin sal kan dryf.Gooi die monsters van plastieke in die water.Verwyder al die stukke wat met gemak op die water dryf.Identifiseer die politeen aan die hand van die volgende inligting:Slegs politeen (LDPE en HDPE), asook polipropileen (PP) sal op die water dryf. PP kan maklik geïdentifiseer word (die sakkies waarin aartappelskyfies en lekkergoed in verpak word). Verder sal ' HB potlood 'n merk op hierdie produk kan maak. (Dit kan nie met LDPE en HDPE gedoen word nie.)Tussen LPDE en HPDE kan ook as volg onderskei word:LDPE sal dryf op 'n mengsel van alkohol in water;HDPE sal sink in 'n mengsel van alkohol en water.AKTIWITEITOndersoek die verband tussen die prys van ru-olie en die prys van politeen. (Sodoende kan die verwantskap tussen hierdie natuurlike hulpbron en politeen as deel van ons rommelprobleem, ondersoe[Dis ook interessant ook om die prys van ru-olien 30 jr gelede te vergelyk met die prys van ru-olie vandag – dus 'n bewys dat hierdie natuurlike hulpbron besig is om skaarse te word op aarde.]Tabel 2
PRYS VAN OLIE ($/vat) PRYSINDEKS VAN POLITEEN
Die prysindeks van politeen is vasgestel met die prys van 1975 as uitgangspunt en hierdie prys is as 100 geneem PRYS VAN RU-OLIE 2010? Prosedure:Trek 'n grafiek van die data wat in die tabel gegee word.Verklaring:Verduidelik watter verwantskap daar tussen die prys van die ru-olie en die prys van politeen uit die grafiek afgelei kan word.DIE VERVAARDIGING VAN POLITEENRu-olie word by die raffinaderye (Milnerton en Durban) deur 'n proses van fraksionele distillasie geneem (Graad 8). Die stowwe word dus geskei weens 'n verskil in hul kookpunte. So word onder meer petrol, nafta, paraffien, dieselolie en bitumen ("teer") uit hierdie proses verkry. Die paraffien-fase word onderwerp aan 'n proses wat "chemiese kraking" genoem word. Die gas eteen (dws die monomeer wat as H-CH = CH – H geskryf kan word)word hieruit verkry. Hierdie gas is kleurloos met 'n effense soet reuk. Tussen 500 en 1500 molekules van die monomeer (eteen) sal onder bepaalde toestande met mekaar chemies reageer om 'n reusemolekuul van politeen (die plastiese materiaal) te vorm. INTERESSANTHEIDSHALWE: die regte toestande vir so 'n reaksie om te kan plaasvind, behels onder meer die temperatuur van tussen 300-400 grade Celsius. Die proses word polimerisasie genoem. Twee verskillende tipes van politeen word vervaardig:LDPE (Lae Digtheid Politeen)HPDE (Hoë Digtheid Politeen)DIE HERWINNING EN HERGEBRUIK VAN POLITEEN (as termoplastiek).HDPE is tans een van die enigste twee plastieke wat 'n redelike mark as herwinde produk het.Dit kan maklik deur die verbruiker geïdentifiseer en sorteer word. Die herwinde produk verkoop vir heelwat minder as die oorspronklike, hoewel die sortering en skoonmaak van die artikels ook koste vermeerder. Die plastiek wat herwin word, gaan deur die volgende proses:Dit word geselekteer sodat geen verkeerde tipes plastiek of besoedelde produkte ingesluit word nie;Word gewas en drooggemaak; Skeiding volgens digthede; Drooggemaak; Gesmelt; Intensief deur filters gestuur om enige besoedelong finaal uit te skakel; Afgekoel en in "pellets" verwerk; Weer verkoop aan maatskappye wat plastieke gebruik. Politeen (as termoplastiek) kan ook teoreties afgebreek word sodat die energie (vanuit die aardolie) wat daarin opgesluit is, vrygestel kan word. Dit word egter nie op industriële skaal gedoen nie. 'n Interessante klein eksperiment wat hierdie proses gebruik, kan in die klas aangepak word.AKTIWITEIT Die smelt van inkopiesakke om blokkies "blitz" wat braaivleisvure aanhelp, te vervaardig.Benodigdhede:Inkopiesakke van politeen in blokkies gesny / alternatief, maak gebruik van politeenkorrels
n Gietvorm van metaal ('n "oudtydse" ysbakkie van metaal uit ouer modelle yskaste werk goed.)
Bunsenbranders en vuurhoutjiesGhries / mineraalolieGeskikte staander om die metaal tydens die verwarmingsproses op te laat rusPorseleinteëlProsedure:Politeen is brandbaar – wees dus baie versigtig vir brandgevaar.Smeer die binnekant van die ysbakkies deeglik met die olie.Pak die snysels / korrels dig binne elk van die kleiner afskortings in die bakkie.Plaas die bakkie op 'n geskikte staander en verhit versigtig met 2 of 3 Bunsenvlamme totdat die politeen gesmelt het. (Vul die inhoud op indien nodig.) Wenk: Dit neem ongeveer 30 min ir die smelt van 'n enkele blokkie. Sorg dus dat daar genoeg vlamme beskikbaar is. Pas op egte dat jy nie oorverhit sodat die politeen nie aan die brand slaan nie.Laat dit afkoel en stol. Verwyder dit egter uit die bakkies voordat dit heeltemal afgekoel het om te verhoed dat die blokkies in die bakkies vassit.Gooi daarna die blokkies in koue water vir vinnige totale stolling wat daaraan dan 'n waswit voorkoms gee. Ontwerp 'n geskikte vorm van verpakking vir die blokkies en gebruik! Content actions
This work is licensed by Namakwaland Wetenskap Klub under a Creative Commons Attribution License (CC-BY 3.0), and is an Open Educational Resource. Last edited by Namakwaland Wetenskap Klub on Sep 17, 2010 7:45 am -0500. Add to a lens