Gebraaide groente met koeskoes | SARIE
Gebraaide groente met koeskoes	deur Barbara Joubert
5 groot wortels, in lang repe gesny
3 rooi-uie, in skywe gesny
6 groot murgpampoentjies, in lang repe gesny
400 ml koeskoes
Verf die groente met van die olyfolie en geur met sout en swartpeper. Verhit ’n riffelpan (sonder olie) en braai wortels eerste, gevolg deur uie en murgpampoentjies. Sit warm groente in ’n bak en bedek met kleefpastiek (dit sal die groente warm hou en verder laat gaarstoom). Meng res van olyfolie met suurlemoensap, knoffel, sout en swartpeper na smaak. Gooi dit oor groente en roer goed deur. Volg aanwysings op koeskoes-pak. Sit gaar koeskoes voor saam met die groente en vars basiliekruid Verbeter waterverbruik van tafeldruiwe - Omnia Nutriology®
Verbeter waterverbruik van tafeldruiwe
Deur Kobus Burger (Landboukundige – Noord-Kaap Besigheidseenheid)
In ons land met sy lae reënval is daar streke verder wes in die Noord-Kaap wat tafeldruiwe met so min as 50 mm tot 150 mm reën per jaar verbou. Druiwe word ook met water uit die Oranjerivier besproei. Met verskeie maatstawwe wat aangelê kan word om te bepaal hoe doeltreffend 'n bedryf is, moet daar ook na waterverbruiksdoeltreffendheid (WVD) by tafeldruiwe gekyk word. Met die WVD van tafeldruiwe tussen 0.92 en 9.05 kg/m3, is dit krities dat daar op faktore gelet word waarmee hierdie verhouding verbeter kan word om 'n hoër WVD vir tafeldruiwe te verseker.
As dreineringswater uitgeskakel word, is daar twee maniere hoe water in die grond weer aan die atmosfeer blootgestel kan word, naamlik deur middel van verdamping en transpirasie. Daar bestaan verskillende praktyke om te bepaal watter deel van die water (wat aan die atmosfeer vrygestel word) aan verdamping en watter deel aan transpirasie onderwerp word. Met behulp van hierdie inligting kan gewasfaktore bepaal word om te bereken wat die transpirasietempo van sekere gewasse van 'n sekere ouderdom op 'n spesifieke tyd van die jaar is. Baie praktyke is reeds ontwikkel om verdampingverliese te verminder deur middel van byvoorbeeld deklae in wingerde, veranderde grondbewerkingspraktyke, skedulering van besproeiing en die aanpassing van besproeiingstelsels. Die uitdaging bly steeds groot as dit by transpirasie kom aangesien die plant 97% van die water wat dit opneem direk aan die atmosfeer vrystel. Slegs 2% van die water (wat opgeneem word) word vir selvergroting gebruik en slegs 1% vir metaboliese prosesse. Om die WVD van plante te verhoog, moet verskeie aspekte in ag geneem word. Deur op die fisiologie van die plant te fokus, word sekere aspekte wat vir WVD belangrik is duidelik.
Deur op die fisiologie van plante (soos tafeldruiwe) te let, kan ons die direkte uitwerking van droogtestremming op die plant waarneem. Dit gee vir ons 'n aanduiding waar in die plant daar vir oplossings gesoek moet word om 'n hoër WVD te bewerkstellig. Daar is 'n aantal kwessies waarop daar tydens droogtestremming klem gelê kan word met betrekking tot die fisiologie van die plant. Gedurende droogtestremming daal die tempo van fotosintese; die konsentrasie van prolien en absisiensuur (ABA) verhoog in plantselle; die plant se totale groeitempo daal; en die ultra-struktuur van organelle in selle verander. Om die plantselle gedurende hierdie stremmende omstandighede beter te onderhou, en om die WVD te verhoog, is optimale plantvoeding noodsaaklik.
Met toenemende druk op die rol wat plantvoeding speel om omgewingsfaktore teen te werk, is dit uiters belangrik om ook te let op die uitwerking van plantvoeding op die verhoging van WVD.
Verskeie navorsers het reeds aangetoon dat die WVD van gewasse verbeter kan word deur op sekere faktore te let. Op die fisiese gebied van waterbestuur is baie werk al gedoen deur te let op, onder meer, grondbewerkingsmetodes en waterskedulering. Aan die plantfisiologiese kant is daar steeds groot uitdagings met betrekking tot die optimale bestuur van plantwater. Plantvoeding speel 'n belangrike rol in hoe doeltreffend elke plant hierdie water in sy weefsel deur middel van membraanstabiliteit gebruik en onderhou. WVD kan reeds verhoog word deur:
Spad-lesings (monitor chlorofilvlakke in blare).
Die vorm van die stikstof (N) wat in plantvoeding gebruik word se eienskappe moet deeglik begryp word.
Skedulering van voeding vir optimale opname van plantvoeding deur die seisoen met minimum loging.
Bestuur van voedingskonsentrasies (Michaelis Menten-stelsel) in wortelsones kan opname van elemente verhoog.
Monitering van plantsappe se voedingbalans.
Sinergistiese werking tussen elemente moet in voedingsoplossings gebruik word om opname van elemente te verhoog.
Bogenoemde metodes moet aktief in veldtoestande gebruik word. Deur die korrekte bestuur kan die WVD van tafeldruiwe drasties verhoog word soos reeds aangetoon. Aangesien die navorsingsliteratuur aantoon dat die WVD van wingerde tans tussen 0.92 en 9.05 kg/m3 is, is dit krities dat ons die metodes om dit te verbeter gebruik en ook let op al die faktore waarmee hierdie verhouding verbeter kan word.