Flashcards - NW opsomming - Maart 2010
NW opsomming - Maart 2010
Folders: Description: Natuurwetenskap opsomming - Eksamen - Maart
Show Answers: Meer as 90% van die water deur plantwortels opgeneem word... (gebeur wat mee)
gaan as waterdamp deur die blare van die plant verlore
Elke sel in 'n organisme bestaan uit hoeveel persent water?
tussen 50% en 90%
Wat is die rolle van water: (6)
Water as 'n oplosmiddelChemiese reaksiesVervoerVoortplantingLiggaamsteunTemperatuurbeheer
Verduidelik wat jy verstaan onder: Water as 'n oplosmiddel
Meer dinge kan in water oplos as in enige ander vloeistof (oplosmiddel)As stowwe opgelos word, is dit makliker vir hulle om aan chemiese reaksies deel te neemGasse bv. koolstofdioksied en suurstof moet in water oplos voordat hulle liggaamselle kan binnedring
Verduidelik wat jy verstaan onder die rol van water in Chemiese reaksies
Alle chemiese reaksies in die liggaam vind in water plaasWatermolekules neem ook aan sommige reaksies deel, byvoorbeeld fotosintese
Water se rol in Vervoer?
Water = NB - stowwe deur die liggaam te vervoerPlante - mineraalsoute uit die grond , in water opgelos en na alle dele van plant geneemDiere - baie stowwe in water opgelos sodat - deur liggaam vervoer kan word.Bloed - stof - meeste opgeloste stowwe deur ons liggame vervoer
Water se rol in Voortplanting
Eenvoudige plante (mosse en varings) - slegs voortplant as hulle met dun lagie water bedekAlle Diere het water nodig - voort te plant.Diere bv. visse en paddas plant in water voort
Water se rol in liggaamsteun
Eenvoudige diere - wurms en slakke gebruik water in liggaamselle om liggame te ondersteunPlante behou ook hul vorm en groei regop agv water in selle - teen selwande druk
Water se rol in Temperatuur?
Water nodig om liggame koel te hou. Sweetkliere produseer sweet- voorkom - oorverhit. Sweet verdamp van liggaam se oppervlak - laat ons afkoelPlante - soortgelyke stelsel - verloor water uit blare - help om plant af te koel.Tydens transpirasie verloor plante water in vorm van waterdamp - spesiale openinge in blare
Bloed bestaan uit hoeveel % water?
Waaruit bestaan bloed nog...?
45% - bestaan uit rooi- en witbloedselle en opgeloste stowwe
Die verlies van waterdamp deur die blare van 'n plant
openinge in die oppervlak van blare - laat gasse in en uit blaar beweeg
Wat hang die tipe vervoerstelsel wat 'n organisme het, van af?
die grootte van die organisme
beweging van molekules van 'n streek waar daar 'n hoe konsentrasie molekules is na een waar daar 'n laer konsentrasie molekules is, totdat die konsentrasie in albei streke dieselfde is
Diffusie is die eenvoudigste manier om ...
stowwe in lewende organismes te vervoer
Wat is 'n voorbeeld van 'n mikroskopiese eensellgie organisme?
Diffusie van water deur 'n selektief deurlaatbare membraan
Definieer selektief deurlaatbaar:
Dit laat slegs sekere stowwe deurbeweeg
Groter organismes maak nie alleenlik op diffusie en osmose staat vir vervoer nie, maar het 'n hele .....
'n stelsel wat stowwe in 'n organisme se hele liggaam vervoer
Sirkulasiestelsel bestaan uit 3 hoofdele:
Vloeistof - bloed - wat stowwe in die liggaam vervoerBloedvate, wat die bloed draHart, wat die bloed deur die liggaam pomp
Definieer geslote sirkulasie:
As die bloed aanhoudend deur die bloedsomloopstelsel vloei en nie die bloedvate verlaat tensy dit beskadig word nie.
Bloed is 'n mengsel van:RooibloedselleWitbloedselleen plaatjies
rooiselle bevat 'n proteien genaamd:
stof in rooibloedselle wat suurstof vervoer
wat is die funksie van rooiselle
Rooibloedselle vervoer suurstof met behulp van hemoglobien
Wat is die plasma?
hoofsaaklik water met verteerde kos, koolstofdioksied, hormone, soute en ander stowwe wat daarin opgelos is.
Wat doen witselle?
sommige vernietig kieme deur dit te omring en te verteerAnder maak chemise stowwe genaamd teenliggaampies, wat help om siektes te beveg
wat is plaatjies:
fragmente van bloedselle
vaarvoor is plaatjies belangrik
laat jou bloed stol - jy jouself sny
Die hart pomp bloed deur die liggaam dmv...
'n stel buise wat bloedvate genoem word
Daar is 3 tipes bloedvate:
wat word slagare ook genoem?
wat word are ook genoem?
wat word haarvate ook genoem?
wat is die funksie van die slagare?
Dit pomp bloed weg van die hart na die res van die liggam
wat is die funksie van die Are?
neem bloed na die hart.Sommige are het eenrigtingkleppe wat keer dat bloed terugvloei
wat is die haarvate?
'n netwerk baie klein bloedvate wat die slagare en are verbind
wat is die funksie van haarvate?
Die haarvate stel stowwe in die selle vry en vervoer afvalstowwe weg van die selle.
Regterkant van die hart het Suurstofarme/ryke bloed?
Linkerkant van die hart het suurstofarme/ryke bloed
wat gebeur met die bloed in die res van die liggaam?
selle absorbeer suurstof en voedsel uit bloed en stel koolstofdioksie en ander afvalstowwe in bloed vry
wat gebeur met bloed by die longe?
bloed absorbeer suurstof en koolstofdioksied diffundeer uit bloed
Hoeveel liter bloed sal jou hart in jou leeftyd pomp?
225 miljoen liter
definieer dubbele sirkulasie:
as die bloed in 2 verskillende bane in die liggaam vloei, dws van die hart na die longe en weer terug, en van die hart na die res van die liggaam en weer terug na die hart.
boonste kamer van die hart met dun spierwande
onderste kamers van die hart met dik spierwande.
waarom het die regterventrikel 'n dunner wand?
omdat dit slegs bloed an die longe pomp en nie soveel druk benodig nie.
Waarom het die linkerventrikel 'n dikker wand?
Dit het sterk spiere nodig om bloed na die res van die liggaam te pomp.
Die atria en ventrikels word deur __ geskei
Die kleppe voorkom dat __
bloed uit die ventrikels na die atria terugvloei
Die linker- en regterkand van die hart word geskei deur 'n ___
spierwand genaamd die Septum
Die menslike hart klop ongeveer:
Elke keer as die hart klop ___
trek die hartspier saam en ontspan
Die dokter luister na jou hartklop met 'n _
die sametrekking en ontspanning van jou slagare elke keer as jou hart klop
As die ventrikels saam trek ___
druk hulle bloed in die slagare in
Wat gebeur dan met die slagare
Dit laat die slagare effens uitsit namate die bloed ingedruk word.
As jy jou polsslag neem, voel jy eintlik die __
uitsetting van die slagaarwand, gevolg deur sametrekking.
Die maklikste plek om jou polsslag te voel is:
op jou pols
Ons kan 'n persoon se polsslag gebruik as 'n aanduiding van hoe _
fiks hy is
Hoe stadiger die polsslag in 'n rusposisie hoe__
fikser is die persoon