Afrikaans 90: ’n Keuse teen middelmatigheidHierdie artikel is deel van ‘n reeks artikels wat op Maroela Media gepubliseer gaan word om die 90ste bestaansjaar van Afrikaans as amptelike taal te vier in die Afrikaans 90-veldtog. Die artikels is oorspronklik gepubliseer in die boek Hoekom Afrikaans? en word met vergunning van die FAK op Maroela Media gepubliseer. Hierdie stuk is geskryf deur Alana Bailey (AfriForum) Hoekom Afrikaans? Daar is mense wat sal vra “Hoekom nie?”, maar dit is tog goed om nou en dan opnuut te besin oor die vraag waarom ’n mens kies om in Afrikaans te studeer, werk en leef. Die eerste keer wat ek die vraag gehoor het, was in die 1990’s. Iemand het Lina Spies by ’n byeenkoms waar ek ook was, gevra waarom die handhawing van Afrikaans nodig was. Sy het geantwoord: “Want ek kan net ek wees in Afrikaans.” In 2009 stel Chris Chameleon dit só in “Taal van die liefde”: … my hart het in my taal groot geword daarsonder skiet my gevoel te kort my leed en hoop in klank vervat die melodie van haar woordeskat en as ek droom dan droom ek in my taal en as ek saans voor ek gaan slaap met my God praat dan praat ek in my taal Hy verstaan … Beter as hulle, kan ek dit nie stel nie. As moedertaal is Afrikaans nie net ’n kommunikasiemedium nie. Dit is, soos alle moedertale vir hul sprekers, ’n integrale deel van ons persoonlike, sosiale en kulturele identiteit. Ons gewoontes, optrede, waardes, deugde, gebruike en oortuigings word daardeur beïnvloed. Moedertaalonderrig bevorder dus nie net ons algemene syfer-, wetenskap- en taalvaardigheid nie, maar ook ons identiteitsvorming en -besef. Sou ek my moedertaal, Afrikaans, vir ’n ander taal verruil, sou dit afstanddoening van my identiteit beteken en die wegdryf van ’n denkpatroon, kennissisteem en redenasievermoë eie aan Afrikaans. Vir moedertaalsprekers is Afrikaans dus die beste keuse – en in die besonder vir studente die eerste tree na uitnemendheid. Unesco en ander instellings se wetenskaplike navorsing oor moedertaalonderrig het dit reeds bo alle twyfel bewys. Afrikaans is een van die mees dinamiese tale wat daar is. Dit ’n jong taal, maar een van net vier wat in die twintigste eeu hoëfunksiestatus bereik het. Vir elke dissipline word woordeskat steeds daagliks ontwikkel. ’n Klein taal is dit ook nie. Dit tel onder die 120 grootste tale uit die ongeveer 7105 wêreldtale. Die keuse vir Afrikaans hou die verdere voordeel in dat ’n mens met die hedendaagse media-aanbod van Engels in Suid-Afrika, outomaties ten minste tweetalig gaan word. Dit is dus nie ’n keuse teen enige ander taal nie. Meertaligheid is ’n gesogte vaardigheid wat die meeste mense op aarde nooit bemeester nie. Deur in Afrikaans as moedertaal te begin studeer, sal jou aanleg om meer tale aan te leer, ontwikkel en dit sal aan jou ’n sleutel tot meer loopbaangeleenthede bied. Hierdie taalvaardigheid, maar ook die hoë gehalte Afrikaanse onderrig wat beskikbaar is, het tot gevolg dat Afrikaanssprekendes wêreldwyd gesogte werknemers en medewerkers is. Dit is die geval op alle terreine – van vioolbouers en pediaters, tot aktuarisse, myningenieurs en vuurpylwetenskaplikes. Van diep onder die aarde tot bo in die sterre maak mense ’n verskil met kennis wat hulle in Afrikaans opgedoen het. Spesifiek vir Afrikaners, was Afrikaans in die twintigste eeu die poort tot onderwys en opheffing. Volgens professor Hermann Giliomee het ontwikkelingsprogramme elders in Afrika gefaal omdat dit deur middel van koloniale tale geskied het. Daarenteen het Afrikaans as inheemse taal sy sprekers in staat gestel om nie alleen die lokale op ’n eie en unieke manier te beskryf nie, maar ook universele kennis te verinheems. Vir die besigheidsman gee die keuse vir Afrikaans direkte toegang tot meer as dertig persent van die land se handelsmark. Maatskappye soos Virseker wat spesifiek die Afrikaanse mark teiken, vier die sukses van hierdie benadering. Soms word ’n keuse vir Afrikaans bedrieglik uitgebeeld as ’n keuse vir eksklusiwiteit en negatiewe afskeiding. Dit sluit egter hoegenaamd nie die bevordering van wedersydse erkenning en respek uit nie, dit moedig dit juis aan, omdat iemand met ’n begronde selfkennis en -respek soveel meer waardering vir ander se identiteit en kultuur kan toon. Daardeur groei positiewe samewerking, eerder as wat sou gebeur as individuele identiteite onderdruk sou word ter bevordering van ’n homogene taal- en kultuurgemeenskap waarin niemand volkome tuis voel of homself kan wees nie. Afrikaans is bowendien nie net een groep se eiendom nie. Moedertaalsprekers is wit, bruin, swart, Indiërs, Sjinees en meer. Volgens die sensus van 2011 is dit die derde grootste taal in Suid-Afrika. Dit geniet ook internasionale erkenning en word onder meer tersiêr in Nederland, België, Pole, Oostenryk, Rusland en die VSA onderrig. Wanneer jy Afrikaans kies, is dit ’n keuse teen middelmatigheid en vir die eiesoortige kreatiwiteit van hierdie jong taal wat so geesdriftig in die skeppende kunste uitgeleef word. Elkeen wat Afrikaans kies, versterk die taal en ons gemeenskap se toekoms. Ons is die waterdruppels wat Afrikaans laat floreer en gedy. Sonder ons, die sprekers wat Afrikaans op sosiale, maar ook in die hoëfunksie-omgewing gebruik, sal die taal sterwe, maar sonder Afrikaans sal ons ook nooit volkome kan wees wie ons is nie.