(Aangestuur vanaf Rooihuide)
Die Indiane vorm die inheemse bevolking van die Amerikas, met uitsondering van die Inuïete en die Aleoete, wat voor Christophorus Columbus se ontdekking van die Amerikas die vasteland bevolk het. Die stamvaders het die Amerikas in die vroeë geskiedenis deur die Beringlandbrug vanaf Asië bereik en daar gevestig; gevolg deur 'n verskeidenheid aan kulture en tale. Omdat die benaming Indiane deur die Europese koloniste ingevoer is, word dit nie deur die inheemse mense van die Amerikas gebruik nie en hulle het ook nie 'n eie versamelnaam nie. Die inheemse volke in Kanada word Eerse Nasies (Engels: First Nations, Frans: Premières nations) genoem en in die Verenigde State Inheemse Amerikansers (Native Americans). Soortgelyke terme is ook in die Portugees- en Spaanstalige lande van Latyns-Amerika gebruiklik.
Die eerste mense het die Amerikas sowat 18 000 jaar gelede oor die Beringlandbrug tussen Siberië en Alaska bereik en langs die kus tot die suide uitgebrei. Volgens 'n ander teorie het mense die Amerikas vanaf Oseanië bereik en langs die weskus versprei. Aan die begin het hulle hul jagter-versamelaar-leefwyse behou en later landbou uitgeoefen. Belangrike voedsels sluit in aartappels en mielies. Omtrent 3000 v.C. het eerste beskawings ontstaan, soos die Maja in Meso-Amerika. Latere beskawings sluit in Caral in Peru (2627 v.C.), die Olmeke in Meksiko (1500–400 v.C.), die Inka in die Andes (13de tot 16de eeu) en die Asteke in Meksiko (14de tot 16de eeu).
Die term "Indiane" het ontstaan toe Christophorus Columbus gedink het dat hy Oos-Indië bereik het. Die Amerikas het uiteindelik as Wes-Indië bekend geword, 'n naam wat nog steeds gebruik word om na die eilande van die Karibiese See te verwys. Die inheemse bevolking van die Karibiese gebied het die eerste slagoffers van die Europeërs en hul siektes geword. Nadat Columbus die Amerikas vir Spanje in besit geneem het, het die Spaanse Ryk in 1517 met die verowering van Yucatan, in 1519 met die verowering van die Asteekse Ryk en in 1532 met die verowering van die Inka-ryk begin en aansluitend groot dele van die vasteland onderwerp. Aansluitend is kolonies soos Nieu-Spanje in 1519 gestig, in 1534 het Nieu-Frankryk gevolg en in 1620 Nieu-Engeland.
Die Europese koloniste het hul godsdiens, hul kultuur en hul tale na die Amerikas gebring en die Indiane gedwing om hul leefwyse aan te neem. Die Indiane het begin om met die Europeërs en die slawe uit Afrika te vermeng. Nadat die meeste Amerikaanse lande aan die begin van die 19de eeu hul onafhanklikheid bereik het, het die lande voortgegaan met die assimilasiebeleid. Lande soos Chili, Meksiko en die Verenigde State het oorloë teen die inheemse bevolking gevoer en die Indiane is gedwing om in reservate te leef, veral in lande soos Brasilië, Colombia, Kanada, Panama, Paraguay, Venezuela en die Verenigde State. Die alledaagse lewe in hierdie reservate is gekenmerk deur armoede en werkloosheid.
Vandag vorm Mestizo's die bevolkingsmeerderheid in verskeie lande van die Amerikas, veral in die Sentraal-Amerikaanse lande van Belize, Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Honduras, Nicaragua en Panama. Tot vandag toe vorm Indiane groot dele van die bevolking in lande soos Bolivië, Chili, Colombia, Ecuador, Groenland, Guatemala, Meksiko en Peru. Ten minste 'n duisend verskillende inheemse tale word in die Amerikas gepraat. Sommige, soos Quechua, Guaraní, Aymara en Nahuatl, word deur miljoene se mense gepraat. Ander belangrike tale sluit in Mayathan en Mapudungun.
↑ (en) “CIA – The World Factbook – Peru”. (PDF) Central Intelligence Agency. URL besoek op 10 November 2016.
↑ (en) “CIA – The World Factbook – Bolivia”. Central Intelligence Agency. URL besoek op 10 November 2016.
↑ (es) “Caracterización”. República de Guatemala. URL besoek op 10 November 2016.
↑ (en) “The American Indian and Alaska Native Population: 2010”. United States Census Bureau: Januarie 2016. URL besoek op 10 November 2016.
↑ (es) “Síntesis de Resultados”. URL besoek op 10 November 2016.
↑ (en) “2011 National Household Survey: Aboriginal Peoples in Canada: First Nations People, Métis and Inuit”. 8 Mei 2013. URL besoek op 10 November 2016.
↑ (es) “Población indígena o descendiente de pueblos indígenas u originarios en viviendas particulares por sexo, según edad en años simples y grupos quinquenales de edad.”. (xls) INDEC. 2010. URL besoek op 2 Mei 2015.
↑ (en) “About this Collection”. The Library of Congress. URL besoek op 10 November 2016.
↑ (en) “CIA – The World Factbook – Honduras”. Central Intelligence Agency. URL besoek op 10 November 2016.
↑ (en) “CIA – The World Factbook – Panama”. Central Intelligence Agency. URL besoek op 10 November 2016.
↑ (en) “CIA – The World Factbook – Costa Rica”. Central Intelligence Agency. URL besoek op 10 November 2016.
↑ (es) “8 LIZCANO”. (PDF) URL besoek op 22 Mei 2014.
↑ (es) “Una comunidad indígena salvadoreña pide su reconocimiento constitucional en el país”. soitu.es. URL besoek op 10 November 2016.
↑ (en) “CIA – The World Factbook – Greenland”. Central Intelligence Agency. URL besoek op 10 November 2016.
↑ (en) Cecil Adams (25 Oktober 2001). “Does "Indian" derive from Columbus's description of Native Americans as "una gente in Dios"?”. The Straight Dope. URL besoek op 3 Julie 2011.
↑ (en) Ben Zimmer (12 Oktober 2009). “The Biggest Misnomer of All Time?”. VisualThesaurus.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Indiane&oldid=1879458"