Aftrede: Moenie geld uitleen of borg teken vir familie en vriendeFoto: Stevepb/Pixabay.com Hierdie artikel is deel van ŉ reeks wat lesers help om hul aftreejare die beste tyd van hul lewe te maak. Die artikel is ŉ uittreksel uit Johannes Jordaan se boek Prima Tyd – Geniet jou lewe ná 50. ŉ Broodwinner werk baie jare en doen moeite om eendag oor ŉ neseier te beskik wat voldoende is om vir hom en sy wederhelf ŉ sorgvrye oudag te verseker. Die neseier wat oor daardie tydperk opgebou word, bly die hoeksteen hiervan. Beskerm dit met dieselfde sorg waarmee jy dit opgebou het. Daar is ŉ spreekwoord wat lui: “Leen geld aan ’n vriend, en kry dit terug, indien jy gelukkig is, by ’n vyand.” Om borg te teken het dieselfde uitwerking as om geld uit te leen, want indien daar ŉ probleem ontstaan, sal die bank by wie jy borg geteken het outomaties by jou kom aanklop om op te dok. Daar is ŉ paar subtiliteite wat hier uitgewys moet word. Mense ontwikkel dikwels skuldgevoelens teenoor diegene vir wie hulle geld skuld wat die verhouding tussen hulle skade kan berokken. As jy geld aan jou kinders (of ŉ vriend) leen, gaan jy dikwels ŉ dubbele risiko aan. Enersyds, dat jy jou geld kan verloor en andersyds, dat dit jou verhouding met jou kinders (of jou vriend) kan versuur. Kinders word dikwels tydens hul grootwordjare bederf. Die vader word soms onder druk van sy vrou geplaas om die kinders finansieel te help. Swig hy, kan hy later ŉ duur prys vir sy goedhartigheid betaal – finansieel, sowel as wat die verhouding tussen hom en die res van die gesin, betref. Dis ook wenslik dat jy, indien moontlik, onafhanklike voorsiening vir jou en jou gade se oudag sal maak byvoorbeeld deur ŉ geskikte uittreeannuïteit met doodsdekking daarby ingesluit, uit te neem. Daar is natuurlik ook ander beleggingsopsies wat gebruik kan word vir die opbou van ŉ onafhanklike voorsiening vir die oudag. Die volgende voorval illustreer wat met ŉ gade kan gebeur as omstandighede waarvoor nie bepan is nie, sou gebeur. Die betrokke boer het deur die jare al die inkomste wat die plaas opgelewer het, in die plaas teruggeploeg. Die idee was dat hy op sy oudag sy aftree-pensioen uit die opbrengs van die plaas sou voorsien. Dit het ook so gewerk, selfs nadat sy seun saam met hom kom boer het. Maar toe hy sterf en die plaas aan sy seun nalaat met die opdrag dat hy aan sy moeder ŉ jaargeld moet betaal om haar te onderhou, het daar skielik ŉ onvoorsiene probleem vir sy weduwee ontstaan. Die seun het opgehou om haar onderhoud te betaal en sy woorde was: “Dis moeilike tye in die boerdery en ek kan nie meer ma se inkomste bekostig nie.” Nie alleen het dit die weduwee totaal in die finansiële verknorsing gelaat nie, maar die verhouding tussen moeder en seun het ook versuur. ŉ Onafhanklike voorsiening vir haar soos bo genoem, sou veel beter en veiliger gewees het. Nog ŉ wenk wat onaangenaamheid en onnodige geldelike risiko’s kan voorkom, is om te leer om beleefd, maar ferm, “nee” te sê wanneer jy om ŉ lening gevra word al word daar uit verskeie oorde druk op jou uitgeoefen. Johannes Jordaan die skrywer van Prima Tyd. Foto: Verskaf. Een moontlike “oplossing” – mits die persoon dit kan bekostig – is om aan elk van sy kinders ŉ spreekwoordelike “goue handdruk” (as geskenk) te gee wanneer hulle hul studies voltooi, of in die huwelik tree, of die huis verlaat. Indien wel, moet dit egter met die duidelike verstandhouding gedoen word dat daar vorentoe geen verdere hulp sal wees nie.