Onwettige eise en die belangrikheid van kontraktuele termeJou Werk | Solidariteit Wêreld
Tuis › 2016-vakbond › Onwettige eise en die belangrikheid van kontraktuele terme
Onwettige eise en die belangrikheid van kontraktuele terme
Donderdag | 30 Junie | 2016
Sipelelo Lityi en Stephanie Goncalves
In G4S Cash Solutions SA (Pty) Ltd v Motor Transport Workers Union en andere (JA51/15)  ZALCJHB 2016 (26 Mei 2016), het die werkgewer van sy werknemers verwag om op Sondae en openbare vakansiedae te werk. Die werknemers het geweier om op Sondae en openbare vakansiedae te werk omdat hulle nie ’n verhoging in besoldiging vir werk op daardie dae ontvang het nie.
Op appèl het die werkgewer geargumenteer dat die werknemers se weiering om op Sondae en openbare vakansiedae te werk binne die omskrywing van ’n staking in die Wet op Arbeidsverhoudinge (Wet 66 van 1995) val. Ingevolge die Wet op Basiese Diensvoorwaardes (Wet 75 van 1997) kan ’n werkgewer nie van ’n werknemer vereis om op ’n openbare vakansiedag te werk tensy daar ’n geskrewe ooreenkoms bestaan nie.
Die arbeidsappèlhof het oorweeg of die werknemers ’n kontraktuele verpligting gehad het om op Sondae en openbare vakansiedae te werk.
Die hof het beslis dat, hoewel die dienskontrakte vir oortyd voorsiening maak, dit nie beteken dat die werknemers verplig is om op Sondae en openbare vakansiedae te werk nie. Dit het beslis dat daar nie ’n verpligting op die werknemers rus om elke Sondag te werk nie en dat die werkgewer nie van die werknemers kan vereis om dit te doen nie. Die werknemers se weiering om op Sondae te werk maak dus nie ’n staking uit nie en val nie binne die omskrywing van ’n staking nie.
Die uitwerking van die uitspraak is dat die weiering van werknemers om te werk in reaksie op ’n werkgewer se versoek wat nie kontraktueel ontstaan nie, nie op ’n staking neerkom nie. Die kern van die saak is dat werkgewers wat van hul werknemers verwag om op Sondae en openbare vakansiedae te werk kontraktueel op die terme moet ooreenkom.