Zondo-verslag gaan ‘stof opgaar’Raymond Zondo handig die eerste gedeelte van die verslag aan pres. Cyril Ramaphosa oor. (Foto: Presidensie/Twitter) Die aanbevelings wat in die eerste gedeelte van die Zondo-kommissie van ondersoek na staatskaping se verslag gemaak word, sal slegs van waarde vir belastingbetalers wees indien daar daadwerklik opgetree word om dié aanbevelings uit te voer. Só sê dr. Pieter Groenewald, leier van die VF Plus, nadat pres. Cyril Ramaphosa Dinsdag die eerste gedeelte van die kommissie se langverwagte verslag oor staatskaping ontvang het. Die EFF voorspel egter nou dat dié verslag van byna 900 bladsye “stof gaan opgaar” en nooit tot die geslaagde vervolging van diegene wat daarby betrek word, sal lei nie. Dít omdat waarnemende hoofregter Raymond Zondo, voorsitter van die kommissie, versuim het om “bestendige en ondubbelsinnige aanbevelings” in sy verslag te maak wat vervolging betref, sê die EFF. “In die meeste gevalle vra Zondo die Nasionale Vervolgingsgesag om vervolging van die betrokkenes te oorweeg indien hy dit goeddink. Dit blyk dus dat die kommissie nie seker genoeg is van sy eie bewyse op grond waarvan hy sy gevolgtrekkings maak nie.” Die party sê voorts dit is “diep betreurenswaardig dat ’n kommissie wat soveel tyd in beslag geneem het en belastingbetalersgeld van sowat R2 miljard bestee het, se aanbevelings deurgaans onderstreep word deur “verdere ondersoek” en “vervolging indien geregverdig”. Groenewald sê op sy beurt die kommissie se aanbevelings oor vervolging is in werklikheid ’n belediging vir die land se strafregstelsel. “Indien dié stelsel behoorlik gefunksioneer het, sou daar reeds optrede teen die betrokke persone gewees het aangesien die gebeure rakende staatskaping bekend en deeglik gedokumenteer is. “Ramaphosa sal die mense van Suid-Afrika faal indien hy nie daadwerklik optree om die aanbevelings uit te voer nie. “Indien dit nie gedoen word nie, sou dit beteken dat die ondersoek van langer as drie jaar ’n vermorsing van tyd en belastingbetalers se geld was,” sê Groenewald. Van die aanbevelings in die verslag sluit in dat Dudu Myeni, voormalige voorsitter van die Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL), vir korrupsie en bedrog ondersoek word en dat Tom Moyane, voormalige hoof van die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID), strafregtelik van meineed aangekla moet word. Die EFF het egter Woensdag sy teleurstelling uitgespreek met die hoofstuk wat spesifiek oor die SAID handel aangesien daar geen verwysing gemaak word na die politieke misbruik van die inkomstediens om politieke verskille te besleg en politieke mededingers te straf nie. Die party is veral ongelukkig dat geen verwysing na Pravin Gordhan, minister van openbare ondernemings, en sy rol in die destydse stigting van die sogenaamde “rogue”-eenheid in die verslag is nie. Die EFF voel Zondo het versuim om Gordhan aanspreeklik te hou en beeld hom in sy verslag as ’n “teenkorrupsie-held” uit. DA-leier John Steenhuisen het intussen ’n beroep op Ramaphosa gedoen om dringend die eerste gedeelte van die verslag in die parlement ter tafel te lê sodat die bevindings en aanbevelings so gou moontlik bestudeer en die nodige regstellende stappe gedoen kan word. Volgens Ramaphosa sal die volledige verslag teen 30 Junie aan die parlement voorgelê word. Eers nadat die finale verslag ontvang is, sal dit moontlik wees om ’n inwerkingstellingsplan na aanleiding van die aanbevelings bekend te maak. Die regerende party het intussen gesê hy verwelkom die oorhandiging van die eerste gedeelte van die verslag aan Ramaphosa. Die ANC hou vol dat die kommissie “’n noodsaaklike deel is van die breër maatskaplike poging om alle vorme van staatskaping en korrupsie te beëindig”. Die ANC sal nou deur die bevindinge en aanbevelings in die verslag werk en oorweeg hoe dit kan help “om die proses van fundamentele vernuwing en herbou binne sy partygeledere te verbeter”.