Biologie van die Lewe : Molekulêre, sellulêre en weefselvlak
Organiese molekules is molekulêre verbindings wat gemaak word uit Koolstof, Waterstof en Stikstof in lewendige organismes. Slegs Koolhidrate, Proteïne en Vette/olies/lipiede is organiese molekules.
Koolhidrate sluit in : suikers, glukose, stysels en sellulose. word opgedeel in 3 basiese groepe Mono-sakariede (eenvoudige suikers) bv Glukose, Galaktose en Fruktose. Di-sakariede (dubbel suikers of 2 mono-sakariede) bv. Gukrose (Glukose+Fruktose) Laktose (Glukose+Galaktose) en Maltose. Poli-sakaride - kombinasies van monosakariede bv. Stysels, Chitien en Sellulose
Koolhidrate word opgebou uit Waterstof(H), Suurstof(0) en Koolstof(C)
Funksies en biologiese belangrikheid van koolhidrate. Glukose - hoof energiebron vir diere en plante en ook die boustene van stysel en sellulose. Fruktose - suiker in vrugte Laktose - kom voor in melk Sukrose - is n natuurlike suiker/versoeter Stysel - bron van reserwe energie Sellulose - geen stewigheid aan plantselle se selwande Chitien - waarvan insekte se eksoskelet gemaak is.
Proteïne sluit in Hormone, ensiense, nukleinsure en vitamine. Dit is die enigste organiese molekuul wat Swawel, Magnesium, Fosfor en Kalium kan bevat. Proteïne bestaan uit die elemente, Koolstof, Waterstof, Suurstof, Swawel, Fosfor, Magnesium en Stikstof. Voorbeelde van algemene proteïne is Milosien in vleis spierselle, Kollageen in kraakbeen, Keratien in hare en naels, Hemoglobien in bloed selle. Aminosure word gekoppel deur peptoolbindings. ( 2 aminosure verbind met n peptied binding word n di-peptied genoem, 3 aminosure verbind word n Tri-peptied genoem, meer as 3 maar minder as 50 verbind word n poli-peptied genoem. Meer as 50 aminosure saam word 'n proteïne genoem, die kleinste proteïen is insulien en het 51 aminosure.)
Funksies en biologiese belangrikheid van Proteïne
15% van proteplasma bestaan uit proteïne Eenheidsmembrane en nukleusmembrane van selle bestaan uit proteïne Ensieme en hormone is proteïen Oortollige proteïne word as reserwe brandstof gebruik Die nukleinsure DNS en RNS is proteïne ( genetiese/oorerflike materiaal.)
Lipiede (Vette en Olies) Bestaan uit Koolstof (C), Waterstof(H) en Suurstof (0) n Lipied molekule bestaan uit 1 x Gliserol en 3 x vetsure Verhouding H:O is baie groter as in Koolhidrate.
Daar is 2 tipes Lipiede
Versadigde Vette (harde vette) Vette van Dierlike oorsprong Geen dubbelbindings tussen Koolstof-atome verhoog cholesterol vlakke in mens liggaam half solied by kamertemperatuur
Onversadigde vette ( sagte vette / olies) Vette van Plant oorsprong Sommige Koolstof-atome het dubbelbindings Kan Cholesterol vlakke verlaag Vloeibaar by kamertemperatuur
Funksie en biologiese belangrikheid van Lipiede Vette is n belangrike energiebron vir diere en plante, hitte isolators, beskerm belangrike organe en dien as n skokbreker. Wasse (Eng. Wax) is ook vette, bye bou korwe daarmee, voëls maak hulle vere waterdig, vetplante vorm kutikula om waterverlies te voorkom. Fosfolipiede vorm die sterk dubbel binneste laag van selmembrane.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Biomolekule&oldid=1971295"