’n Asteroïde of asteroïed is ’n soort kleinplaneet wat om die Son wentel, veral in die binnenste Sonnestelsel. Toe kleinplanete in die buitenste Sonnestelsel ontdek is, is gevind hul oppervlakke bestaan gewoonlik uit vlugtige elemente of samestellings, nes dié van komete. Dié voorwerpe is dus dikwels onderskei van dié in die asteroïdegordel. In hierdie artikel verwys die term "asteroïde" na die kleinplanete van die binneste Sonnestelsel, insluitende dié wat ’n wentelbaan met Jupiter deel.
Daar is miljoene asteroïdes, waarvan baie vermoedelik die oorblyfsels is van planetesimale, liggame in die jong Son se sonnewel wat nooit groot genoeg geword het om planete te vorm nie. Die oorgrote meerderheid van bekende asteroïdes kom voor in die hoofasteroïdegordel tussen die wentelbane van Mars en Jupiter, of deel ’n wentelbaan met Jupiter (die Jupiter-trojane). Daar is egter taamlik groot families asteroïdes met ander wentelbane, insluitende die naby-aarde-voorwerpe. Individuele asteroïdes word geklassifiseer volgens hul kenmerkende spektra. Die meeste val in drie hoofgroepe: C-, M- en S-tipe asteroïdes. Hulle is genoem na en word gewoonlik verbind met onderskeidelik koolstof, metaal en silikaat (klipagtig). Asteroïdes se groottes wissel aansienlik; die grootste een, Ceres, se deursnee is amper 1 000 km.
Asteroïdes verskil van komete en meteoroïdes. Die verskil tussen asteroïdes en komete is hul samestelling: Komete bestaan hoofsaaklik uit stof en ys en asteroïdes uit rots en minerale. Laasgenoemde het nader aan die Son ontstaan en bevat dus nie ys nie. Die verskil tussen asteroïdes en meteoroïdes is hul grootte: Meteoroïdes het ’n deursnee van ’n meter of kleiner, terwyl asteroïdes se deursnee groter as ’n meter is. Meteoroïdes kan dieselfde samestelling as óf asteroïdes óf komete hê.
Net een asteroïde, 4 Vesta, het ’n taamlik weerkaatsende oppervlak. Dit is gewoonlik met die blote oog sigbaar, maar net as dit baie donker is en Vesta se posisie gunstig is. Net soms kan asteroïdes wat naby die Aarde verbybeweeg, vir ’n kort rukkie met die blote oog sigbaar wees. In 2017 het die Kleinplaneetsentrum data oor byna 745 000 voorwerpe in die binneste en buitenste Sonnestelsel gehad, met genoeg inligting oor amper 504 000 om ’n nommernaam te kry.
Die Verenigde Nasies het 30 Junie as Internasionale Asteroïdedag verklaar om die publiek oor asteroïdes op te voed. Dié datum herdenk die Toengoeska-asteroïde-impak op 30 Junie 1908 in Siberië, Rusland.
In April 2018 het die B612 Foundation, wat hom onder meer toespits op verdediging teen asteroïdes, berig "die kans is 100 persent dat ons deur ’n verwoestende asteroïde getref sal word, maar ons is nie 100 persent seker wanneer nie". Ook die fisikus Stephen Hawking het in 2018 in sy laaste boek, Brief Answers to the Big Questions, gemeen ’n asteroïdebotsing is die grootste bedreiging wat ons planeet in die gesig staar.
In Junie 2018 het die VSA se nasionale wetenskap-en-tegnologieraad gewaarsku dat Amerika onvoorbereid op ’n asteroïde-impak is. Die raad het die "National Near-Earth Object Preparedness Strategy Action Plan" ontwikkel en uitgereik om beter daarop voor te berei. Volgens kennersgetuienis in 2013 in die Amerikaanse kongres het Nasa minstens vyf jaar van voorbereiding nodig voordat ’n sending van stapel gestuur kan word om ’n asteroïde te onderskep.
Die Krieketwêreldbeker 2019, amptelik bekend as die IKR Krieketwêreldbeker 2019, het van 30 Mei tot en met 14 Julie 2019 in Engeland en Wallis plaasgevind. Dit was die twaalfde krieketwêreldbeker in internasionale eendagkrieket (EDI) wat deur die Internasionale Krieketraad (IKR) aangebied is en die vyfde in Engeland. Dié land het voorheen die toernooie van 1975, 1979, 1983 en 1999 gehuisves, meer as enige ander land.
Die eindstryd is op 14 Julie 2019 tussen die gasheer Engeland en die 2015-naaswenner Nieu-Seeland op Lord’s in Londen uitgespeel; Engeland het hul eerste titel ingepalm, nadat hulle meer grenshoue in die beslissende Superboulbeurt aangeteken het. Dit is die eerste keer sedert die 1992-toernooi wat twee spanne in die eindwedstryd ontmoet het wat nog nie 'n titel ingepalm het nie. Engeland het ná Australië in 2015 en Indië in 2011 die derde – agtereenvolgende – gasheer geword wat die krieketwêreldbekertoernooi tuis kon wen. Daarbenewens is dit ná sokker in 1966 en rugby in 2003 die derde wêreldbekertrofee in een van Engeland se gewildste sportsoorte wat die onderskeidelike nasionale span kon inpalm. Lord’s het vir die vyfde keer 'n krieketwêreldbekereindstryd gehuisves, meer as enige ander krieketveld. Die verdedigende kampioen Australië en Indië was die ander twee semi-finaliste. Suid-Afrika kon vir die eerste keer sedert die 2003-toernooi – wat onder ander in Suid-Afrika aangebied is – nie tot die uitklopfase deurdring nie.
Die Internasionale Krieketraad het voor die Krieketwêreldbeker 2015 aangekondig dat net tien van die vernaamste krieketnasies aan die volgende toernooie van 2019 en 2023 sal kan deelneem. Dit het groot kritiek uitgelok, omdat veral die geassosieerde lede van die IKR vrees dat die afstand in kwaliteit tussen hulle en die voorste toetskrieketlande groter sal word. Die IKR se redenasie vir hierdie stap is egter 'n beter bemarkingsmoontlikheid van die kompetisie, want al die spanne sal dan mededingend wees. Vir die eerste keer in die toernooi se geskiedenis was die helfte van die deelnemende spanne uit Suid-Asië. Van al die ander vastelande (Afrika, Amerikas, Australië, Europa en Oseanië) het net een span elk deelgeneem.
Met sowat 2,6 miljard televisiekykers wêreldwyd was die Krieketwêreldbeker 2019 tot dusver die mees gesiene krieketwêreldbekertoernooi. Die wedstryd tussen die aartsvyande Indië en Pakistan op 16 Junie 2019 te Old Trafford in Manchester het sowat een miljard televisiekykers gelok.
Betrekkinge tussen Israel en sy buurlande het in 1967 nog nie heeltemal herstel ná die Arabies-Israeliese Oorlog van 1948 nie. In 1956 het Israel die Sinaiskiereiland in Egipte binnegeval; een van sy doelwitte was om die Straat van Tiran te heropen wat Egipte sedert 1950 vir Israeliese skepe geblokkeer het. Israel moes eindelik noodgedwonge terugtrek, maar is verseker die Straat van Tiran sal oopbly. ’n VN-noodmag is aan die grens ontplooi, maar daar was geen demilitarisasie-ooreenkoms nie.
Jordanië het ’n week voor die oorlog ’n verdedigingsverdrag met Egipte gesluit; die ooreenkoms het voorsiening daarvoor gemaak dat Jordanië in geval van oorlog nie ’n aanvallende rol sou speel nie, maar sou probeer om Israeliese magte te keer om grondgebied te verower.
Egipte en Jordanië het op 8 Junie op ’n skietstilstand besluit en Sirië op 9 Junie. ’n Ooreenkoms is op 11 Junie met Israel onderteken. Israel het die Egiptiese, Siriese en Jordaniese weermagte verlam – hulle het meer as 20 000 soldate gedood en self minder as 1 000 verloor. Die Israeliese sukses was die gevolg van ’n goed voorbereide en uitgevoerde strategie, die swak leierskap van die Arabiese state en slegte militêre leierskap en strategie. Israel het die Gazastrook en Sanaiskiereiland van Egipte afgeneem, die Wesoewer insluitende Oos-Jerusalem van Jordanië en die Golanhoogland van Sirië. Israel se internasionale aansien het in die daaropvolgende jare baie gestyg. Sy oorwinning was ’n vernedering vir Egipte, Jordanië en Sirië, en het daartoe gelei dat Nasser verleë bedank het; hy is later in sy amp herstel ná protesoptogte in Egipte oor sy bedanking.
In die eindstryd op Twickenham in Londen het die verdedigende kampioen Nieu-Seeland Australië met 34–17 geklop om die derde keer in die geskiedenis die Webb Ellis-beker ophoog te hou. Nieu-Seeland het sodoende die eerste nasionale rugbyspan geword wat die beker kon verdedig. Daarbenewens was dit die tweede eindwedstryd in dié toernooi se geskiedenis wat twee spanne van die Suidelike Halfrond gesien het, ná die Rugbywêreldbeker 1995 in Suid-Afrika, en die eerste halfeindrondte sonder spanne van die Noordelike Halfrond. Suid-Afrika eindig in die derde en Argentinië in die vierde plek. Namibië is ná vier nederlae reeds in die poelfase uitgeskakel. Vir die eerste keer in dié toernooi se geskiedenis was daar geen debutante nie.
Die wedstryd tussen Japan en Suid-Afrika tydens die openingsnaweek, waarin Japan die beslissende drie in ekstra tyd teen die gunsteling Suid-Afrika kon druk, word algemeen as die "grootste ontsteltenis" in die rugbygeskiedenis beskou. Vervolgens het dié toernooi van die begin af baie media-aandag geniet. Die gasheer Engeland is ná nederlae teen Wallis en Australië reeds in die poelfase uitgeskakel; dit was die eerste keer in die toernooi se geskiedenis wat ’n enkelgasheer nie tot die uitklopfase kon voerder nie. Daarbenewens was Japan, as gevolg van minder bonuspunte, die eerste span met drie oorwinnings wat nie tot die kwarteindrondte kon vorder nie.
Die taal Italiaans (italiano, [itaˈljaːno], luister (hulp·inligting) of lingua italiana, [ˈliŋɡwa itaˈljaːna]) is 'n lid van die Romaanse taalgroep. Net soos ander Romaanse tale was die gesproke Latynse taal of Vulgêrlatyn die uitgangspunt vir 'n taalkundige proses wat in die Middeleeue met die vestiging van Italiaans as selfstandige taal afgesluit is. Die oudste tekste, wat as Italiaans geklassifiseer word, dateer uit die tydperk tussen 960 en 963 en staan bekend as Placiti Cassinesi. Hulle is opgestel as juridiese dokumente vir die beslegting van 'n grondgeskil tussen drie Benediktyne-kloosters en 'n plaaslike grondeienaar in die omgewing van Capua, Kampanië. Blykbaar was ten minste een van die partye Latyn nie magtig nie sodat 'n vertaling in die volkstaal of volgare as nodig geag is.
Die Rugbywêreldbeker 2019 (Japannees: 2019 ラグビーワールドカップ) is vanaf 20 September tot en met 2 November 2019 in Japan gehuisves. Dit was die negende rugbywêreldbeker van die vierjaarlikse rugbywêreldkampioenskap wat deur Wêreldrugby aangebied word en die vyfde in die Noordelike Halfrond. Dit was die eerste keer wat dié toernooi in Asië en buite die tradisionele tuiste van rugby aangebied is. Al die vorige Rugbywêreldbekertoernooie is afwisselend in lande van óf die destydse Drienasiesreeks (nou bekend as die Rugbykampioenskap, Suidelike Halfrond) óf die destydse Vyfnasiestoernooi (nou bekend as die Sesnasies-toernooi, Noordelike Halfrond) gehou.
20 nasionale rugbyspanne het aan die Rugbywêreldbekertoernooi in 2019 deelgeneem, waartydens 48 wedstryde beslis is. Die toernooi het op 20 September tussen die gasheer Japan en Rusland op Chōfu, Tokio, se Ajinomoto-stadion afgeskop. Die spanne is in vier poele van vyf spanne elk verdeel, waarvan elke span een keer teen al die ander spanne van die poel gespeel het. Die boonste twee spanne van elke poel het hierna vir die uitklopfase gekwalifiseer. Die drie beste spanne van elke poel het outomaties vir die komende Rugbywêreldbeker 2023 in Frankryk gekwalifiseer. Suid-Afrika se Springbokke het Engeland met 32 punte teen 12 verslaan wat aan die land sy derde Rugbywêreldbekertitel ná 1995 en 2007 besorg het. Hiermee het Suid-Afrika Nieu-Seeland se vorige rekord van drie titels geëwenaar en word gelyktydig die suksesvolste span in die rugbywêreldbekergeskiedenis, nadat die Springbokke die eerste twee toernooie misgeloop het. Die telling, waarin twee drieë gedruk is, is behaal met ses strafskoppe deur Handré Pollard en die twee drie deur Makazole Mapimpi en Cheslin Kolbe, teenoor die vier strafdoele van Engeland se Owen Farrell. Die verdedigende kampioen Nieu-Seeland eindig in die derde en Wallis in die vierde plek. Soos tydens die Rugbywêreldbeker 2015 was daar geen nuwe toetreders nie.
Die wedstryd tussen die gasheer Japan en Ierland – een van die groot gunstelinge voor dié toernooi – word as een van die grootste verrassings in die rugbygeskiedenis beskou, soos ook ná die Japannese oorwinning teen Suid-Afrika tydens die Rugbywêreldbeker 2015. Enkele dae vroeër het Uruguay die eerste groot verrassing besorg toe hulle Fidji met 30–27 kon klop. Die grootste skok was die uitskakeling van die mede-gunsteling Argentinië tydens die poelfase nadat hulle deur Engeland met 39–10 geklop is. Die gasheer Japan kon hul 2015-sukses oortref en al vier teenstanders tydens die poelfase – Rusland, Ierland, Samoa en Skotland – verslaan. Japan kon vervolgens as die eerste Asiatiese span nog tot die uitklopfase vorder, hul beste prestasie in internasionale rugby tot dusver; die gasheer is egter deur Suid-Afrika met 3–26 geklop.
Vir die eerste keer in die rugbywêreldbekertoernooi se geskiedenis moes wedstryde, eers dié tussen Nieu-Seeland en Italië asook tussen Engeland en Frankryk, weens die tifoon Hagibis afgelas word. Albei wedstryde is as ’n 0–0-gelykop geag en elke span het vervolgens twee bykomende tabelpunte gekry. Later moes ook die poelwedstryd tussen Kanada en Namibië afgelas word, met dieselfde uitslag vir die tabel.
Die Nasionale Olimpiese stadion, wat herbou is vir die Olimpiese Somerspele 2020, was oorspronklik die kern van die Japannese bod vir die Rugbywêreldbeker 2019, maar as gevolg van hersienings aan die planne vir die Olimpiese Stadion moes die stadions vir die Rugbywêreldbeker 2019 opnuut gereël word. Die Internasionale Stadion Jokohama het vervolgens die nuwe hoofstadion geword en ook die eindstryd gehuisves; dié stadion is al tydens die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002 ingespan.
Saam met die Olimpiese Somerspele 2020 in Tokio is die Rugbywêreldbeker 2019 een van twee groot sportkompetisies in Japan binne een jaar; albei behoort tot die mees gesiene sportgeleenthede ter wêreld. Tydens die Olimpiese Somerspele 2020 sal sewesrugbywedstryde beslis word, waarmee Japan twee van die rugbywêreld se belangrikste toernooie binne een jaar huisves.