Op hiérdie dag is ’n saadjie geplant…Duisende inwoners van Kaapstad het die Suid-Afrikaanse rugbyspelers ingewag om die Webb Ellis-trofee van nader te beskou. (Argieffoto: Henk Kruger, AP) Dis nie waar dat niks in ons land verander het ná die Bokke se Wêreldbeker-sege nie. Al sê wie, wát. Geskiedenis bewys dat sport mense bymekaar bring. Dit strek so ver terug as die ontstaan van die Olimpiese Spele in Griekeland in die 9de eeu v.C. Koning Iphitos het op advies van die Orakel van Delphi ’n vreedsame sportkompetisie ingestel om die gewapende konflik wat die land geteister het, tot ’n einde te bring. Hiermee saam het Iphitos afgevaardig dat alle geweld in die landstreek sewe dae voor en vir sewe dae ná die Spele gestaak moet word om te verseker die Olimpiese atlete en hul families veilig na en van die Spele kan reis. Dit is toe in 1994 in die moderne Olimpiese Spele bekendgestel met ’n verwante Verenigde Nasies-resolusie wat twee jaar voor elke Spele afgekondig word. Dit bring ons terug by 2 November se sege. Dis nou ’n maand ná die dag wat Suid-Afrikaners van oor die hele spektrum mekaar met trane in hul oë omhels het. En steeds het die debat oor óf die Bokke se oorwinning tot nasiebou bygedra het, voortgeduur. Die EFF se opmerking in die parlement dat die Bokke se Wêreldbeker-oorwinning niks anders as fake unity is nie, het my ontstig, om die minste te sê. Want wat ons as volk daardie middag in strate, restaurante, sjebiens en ander kuierplekke gesien het, kan nié ge-fake word nie. Niemand kon onaangeraak gewees het deur daardie spontane vreugdesvulkaan wat uitgebars het nie. Ons het met ander, “skoon” oë, na mekaar gekyk. In plaas daarvan dat ons net vir ’n paar dae die vreugde van die triomf laat insink en dit net geniet het, moes sommiges koue water op die vreugdevure gooi en ons almal die (byna kinderlike) uitreik na mekaar, laat betwyfel en bevraagteken. Was die gevoel van broederskap oor kleur- en kultuurgrense heen wél net ’n vlietende oomblik van euforie? Ek wou self uitvind en het so oor die afgelope twee weke, waar ek ook al kom, vir ’n hele klompie mense dié vraag gestel. ’n Bejaarde wit oom het die wind uit my seile gehaal met sy erkenning dat hy die middag by sy plaaslike pub, pas nadat Siya sy hande met die blaas van die eindfluitjie in die lug gegooi het, ’n “anderskleurige” omhels het. “Die oomblik was groot, dame. En daardie drukkie het my ’n knop in die keel gegee.” Buhle, ’n finansiële raadgewer van Johannesburg (in sy vroeë dertigs) het die heersende sentiment wat reg deur my gesprekke geloop het dalk die beste opgesom: “Ek voel so lekker in my hart oor daardie dag. Al was dit net ’n paar ure. Ons het almal vir ’n rukkie ons verskille opsygeskuif en gevoel wat kameraderie nou werklik is. Dat ons tóg maar broers is. Vyftien manne het ons in 80 minute as volk verenig! Man, it was special.” Lizma van Zyl. Foto: Jaco Marais. Ons sien dalk nie enige verandering in ons dag-tot-dag-lewe nie, maar glo my, daardie warm gevoel in ons harte het êrens ’n lêplek gaan kry. Opwaarts! Voorwaarts!