Nuuskommentaar: Apartheid weer ‘afgestof’Argieffoto (Foto: maxlkt, Pixabay) So ’n deurblaai van Suid-Afrikaanse koerante dui daarop dat apartheid, of die ou NP, nou weer meer dikwels onder die loep geneem word. Dié keer is daar nie noodwendig die gebruiklike kritiek of blaam nie. Ander, veral pres. Jacob Zuma, plaas die blaam vir alles wat verkeerd is op apartheid. ’n Baie goeie voorbeeld van, weliswaar baie beperkte “lof” vir apartheid, kom vanoggend van Johann Maarman, eindredakteur van Die Burger. Hy tref in sy rubriek ’n vergelyking tussen hoe die Nasionale Party van PW Botha ontslae geraak het, en hoe Zanu-PF vir Mugabe uit sy amp gehaal het. Toegegee, Maarman betrek nie apartheid nie, maar verwys net na die Nasionale Party, en ’n baie klein skuif maar een met ’n enorme uitwerking op die geskiedenis. Die ANC daarenteen, sit steeds met Zuma opgeskeep. Die NP het immers die apartheidswette afgeskaf ’n hele paar jaar voor die ANC aan bewind gekom het. In ’n artikel in Maroela Media wys Jan Bosman, hoofsekretaris van die Afrikanerbond, daarop dat Zuma nou apartheid blameer vir als wat in die land skeefloop. Hy het dit byvoorbeeld gedoen toe hy onlangs die Nasionale Raad van Provinsies toegespreek het. Bosman wys daarop dat Zuma in 2010 nog gesê het die ANC kan nie meer apartheid die skuld gee vir probleme soos dorpe wat nie water het nie, of kinders wat onder bome moet studeer nie. Maar dis presies wat hy en andere nou weer doen. Dit is te verwagte dat minstens sommige mense ’n mate van nostalgie sal beleef van ’n tyd wat klinieke medisyne gehad het, skole tot in die verste uithoek, iewers op ’n plaas, gefunksioneer het, ’n mens werk gehad het, misdaad minder was en vele meer. Van hierdie mense het nie almal die opvoeding of styl om “politiek korrek” met die verlede om te gaan nie. ’n Mens hoor gereeld dat ander mense vertel hoe hul swart werkers sê dinge was beter onder apartheid. Dit is gewoonlik ná die een of ander voorval, soos ’n bloutjie (wat sonder omkoopgeld) met ’n staatsdepartement geloop is. Selfs Julius Malema is ’n paar jaar gelede aangehaal dat hy aan die studente van Medunsa gesê het apartheid was nie net sleg nie (om byvoorbeeld Medunsa as afsonderlike universiteit vir mediese wetenskappe te stig). Pres. Jacob Zuma tydens die Jeugdagvieringe in Ventersdorp (2017) Foto: @PresidencyZA, Twitter In die reël bly apartheid egter nog ’n belangrike kapstok om mense en dinge in ’n slegte lig te beskuldig, en om nie verantwoordelikheid vir eie mislukkings te dra nie. As die onlangse ophef in die Demokratiese Alliansie oor kolonialisme ’n aanduiding is, gaan apartheid nog baie lank as kapstok gebruik word. Die ironie, natuurlik, is dat rassisme wat amper outomaties met apartheid verweef word, beslis nie net uit die geledere van die geslag en nageslag van apartheid kom nie. Ampsweë is daar ’n opvallende traagheid om gelykhandig teen wit en swart op te tree wat hulle aan rassisme en haatspraak skuldig maak … iets wat op sigself na rassisme ruik. Ook die opvatting dat swart per definisie nie ’n rassis kan wees nie, ruik sterk na rassisme. Onder Zuma se leiding het die ANC ’n byna uitsluitlike swart party geword. Slegs enkele wit en bruin lede, dikwels via die SAKP, bly in die NUK oor. Min spore is nog oor van die NNP se opname in die ANC. In ’n peiling tydens ’n vorige verkiesing kon dié peiling glad nie meer wit steun vir die ANC gepeil kry nie. Nog ’n kwessie wat nou gereeld media-aandag kry, is die nodigheid dat partye ná ’n paar jaar moet hernuwe, of hulself moet herontwerp. Die Zanu-PF het homself nou skielik in die noodwendige posisie bevind, maar of die ANC gaan vernuwe, hang baie af van wie in Desember die nuwe leier word. Maar kan die ANC homself omvorm, of het te veel trogvreters reeds baie diep wortel geskiet?