Leierskapstyle en -raamwerke
'N Leierskapstyl verwys na 'n leier se kenmerkende gedrag wanneer hy groepe mense rig, motiveer, lei en bestuur. Groot leiers kan politieke bewegings en sosiale verandering inspireer. Hulle kan ook ander motiveer om te presteer, skep en innoveer.
Soos u begin om sommige van die mense wat u as groot leiers beskou, te oorweeg, kan u dadelik sien dat daar dikwels groot verskille is in hoe elke persoon lei.
Gelukkig het navorsers verskillende teorieë en raamwerke ontwikkel wat ons toelaat om hierdie verskillende leierskapstyle beter te identifiseer en te verstaan.
Hier is net 'n paar van die mees prominente leierskapraamwerke en -style wat geïdentifiseer is.
Lewin se Leierskapstyle
In 1939 het 'n groep navorsers onder leiding van sielkundige Kurt Lewin uiteen gesit om verskillende style van leierskap te identifiseer. Terwyl verdere navorsing meer duidelike tipes leierskap geïdentifiseer het, was hierdie vroeë studie baie invloedryk en het drie groot leierskapstyle ontwikkel wat 'n springplank vir meer gedefinieerde leierskapsteorieë verskaf het.
In Lewin se studie is skoolkinders toegewys aan een van drie groepe met 'n outoritêre, demokratiese of laissez-faire leier. Die kinders is toe in 'n kuns en kunsvlytprojek gelei, terwyl navorsers die gedrag van kinders in ag geneem het in reaksie op die verskillende leierskapstyle.
Die navorsers het bevind dat demokratiese leierskap die meeste effektief was by inspirerende volgelinge om goed te presteer.
Kom ons kyk nou na die drie style Lewin wat geïdentifiseer is:
1. outoritêre leierskap (outokratiese)
Outeursleiers, ook bekend as outokratiese leiers , bied duidelike verwagtinge vir wat gedoen moet word wanneer dit gedoen moet word en hoe dit gedoen moet word.
Hierdie leierskapstyl is sterk gefokus op beide die bevel van die leier en die beheer van die volgelinge. Daar is ook 'n duidelike verdeling tussen die leier en die lede. Outeursleiers neem selfstandige besluite met min of geen insette van die res van die groep.
Navorsers het bevind dat besluitneming minder gesaghebbend was onder outoritêre leierskap. Lewin het ook tot die gevolgtrekking gekom dat dit moeiliker is om van 'n outoritêre styl na 'n demokratiese styl te beweeg as andersom. Mishandeling van hierdie metode word gewoonlik beskou as beherende, bedrieglike en diktatoriese.
Owerheidsleierskap word die beste toegepas op situasies waar daar min tyd vir groepbesluite is of waar die leier die mees kundige lid van die groep is. Die outokratiese benadering kan 'n goeie een wees as die situasie vra vir vinnige besluite en beslissende aksies. Dit is egter geneig om disfunksionele en selfs vyandige omgewings te skep, wat dikwels volgelinge teen die dominerende leier slaan.
2. Deelnemende Leierskap (Demokratiese)
Lewin se studie het bevind dat deelnemende leierskap, ook bekend as demokratiese leierskap , tipies die mees effektiewe leierskapstyl is. Demokratiese leiers bied leiding aan groeplede, maar hulle neem ook deel aan die groep en laat insette van ander groeplede toe.
In Lewin se studie was kinders in hierdie groep minder produktief as die lede van die outoritêre groep, maar hul bydraes was van 'n hoër gehalte.
Deelnemende leiers moedig groeplede aan om deel te neem, maar behou die finale uitspraak in die besluitnemingsproses. Groeplede voel betrokke by die proses en is meer gemotiveerd en kreatief. Demokratiese leiers is geneig om aanhangers te laat voel dat hulle 'n belangrike deel van die span is, wat help om die doelwitte van die groep te bevorder.
3. Delegatiewe Leierskap (Laissez-Faire)
Navorsers het bevind dat kinders onder gedelegeerde leierskap, ook bekend as laissez-faire leierskap , die minste produktiewe van al drie groepe was.
Die kinders in hierdie groep het ook meer eise aan die leier gestel, min samewerking gehad, en kon nie onafhanklik werk nie.
Delegatiewe leiers bied min of geen leiding aan groeplede en laat besluitneming tot groeplede. Alhoewel hierdie styl nuttig kan wees in gevalle waar hoogs gekwalifiseerde kundiges betrokke is, lei dit dikwels tot swak gedefinieerde rolle en 'n gebrek aan motivering.
Lewin het opgemerk dat laissez-faire leierskap neig om te lei tot groepe wat nie die rigting gehad het waar lede mekaar skuldig gemaak het vir foute, geweier het om persoonlike verantwoordelikheid te aanvaar nie en 'n gebrek aan vordering en werk gelewer het.
Waarneming oor Lewin se leierskapstyle
In hul boek, "The Bass Handbook of Leadership: Teorie, Navorsing en Bestuurs Aansoeke," Bass en Bass let op dat outoritêre leierskap dikwels slegs in negatiewe, dikwels selfs afkeurende terme aangebied word. Outeursleiers word dikwels beskryf as beheersende en nougesette, maar dit uitsien die potensiële positiewe van stresreëls, gehoorsaamheid en verantwoordelikheid.
Alhoewel outoritêre leierskap beslis nie die beste keuse is vir elke situasie nie, kan dit effektief en voordelig wees in gevalle waar volgelinge baie rigting benodig en waar reëls en standaarde gevolg moet word. Nog 'n dikwels oordrewe voordeel van die outoritêre styl is die vermoë om 'n sin van orde te handhaaf.
Bas en Bass let daarop dat demokratiese leierskap geneig is om op die volgelinge gesentreer te wees en is 'n effektiewe benadering wanneer hulle probeer om verhoudings met ander te handhaaf. Mense wat onder sulke leiers werk, is geneig om goed saam te werk, mekaar te ondersteun en ander lede van die groep te raadpleeg wanneer hulle besluite neem.
Bykomende Leierskapstyle en -modelle
Benewens die drie style wat deur Lewin en sy kollegas geïdentifiseer is, het navorsers talle ander kenmerkende patrone van leierskap beskryf. Hier is net 'n paar van die bekendste:
1. Die Transformasionele Leierskapstyl
Transformasionele leierskap word dikwels geïdentifiseer as die mees doeltreffende styl. Hierdie styl is eers in die laat 1970's beskryf en later deur navorser Bernard M. Bass uitgebrei. Van die sleutelkenmerke van sy leierskapstyl is die vermoë om volgelinge te motiveer en te inspireer en om positiewe veranderinge in groepe aan te bied.
Transformasionele leiers is geneig om emosioneel intelligent, energiek en passievol te wees. Hulle is nie net daartoe verbind om die organisasie te help om sy doelwitte te bereik nie, maar ook om groeplede te help om hul potensiaal te bereik.
Navorsing het aan die lig gebring dat hierdie leierskapstyl gelei het tot hoër prestasie en meer verbeterde groepstevredenheid as ander leierskapstyle. Een studie het ook bevind dat transformasie leierskap gelei het tot verbeterde welsyn onder groeplede.
2. Die Transaksionele Leierskapstyl
Die transaksionele leierskapstyl beskou die leier-volgerverhouding as 'n transaksie. Deur 'n posisie as lid van die groep te aanvaar, het die individu ingestem om die leier te gehoorsaam. In die meeste situasies behels dit die verhouding tussen werkgewer en werknemer, en die transaksie fokus op die volgeling wat die vereiste take voltooi in ruil vir monetêre vergoeding.
Een van die belangrikste voordele van hierdie leierskapstyl is dat dit duidelik gedefinieerde rolle skep. Mense weet wat hulle moet doen en wat hulle sal ontvang in ruil vir die voltooiing van hierdie take. Dit laat ook leiers toe om baie toesig en leiding te bied as dit nodig is. Groeplede kan ook gemotiveer word om goed te presteer om belonings te ontvang. Een van die grootste nadele is dat die transaksionele styl geneig is om kreatiwiteit en out-of-the-box thinking te versag.
3. Situasionele Leierskapstyle
Situasionele leerteorieë beklemtoon die beduidende invloed van die omgewing en die situasie op leierskap. Twee van hierdie teorieë sluit in:
Hersey en Blanchard se leierskapstyle: Hersey en Blanchard se model is een van die bekendste situasiesteorieë. Die eerste model wat in 1969 gepubliseer is, beskryf vier primêre style van leierskap, insluitende:
Die vertelstyl word gekenmerk deur mense te vertel wat om te doen.
Die verkoopstyl behels leiers wat volgelinge oortuig om in hul idees en boodskappe te koop.
Die deelnemende styl word gemerk deur groeplede toe te laat om 'n meer aktiewe rol te speel in die besluitnemingsproses.
Die delegerende styl behels die neem van 'n afwentelende benadering tot leierskap en om groeplede toe te laat om die meeste besluite te neem.
Blanchard se SLII-leierskapstyle: Later het Blanchard uitgebrei met die oorspronklike Hersey- en Blanchard-model om te beklemtoon hoe die ontwikkelings- en vaardigheidsvlak van leerders die styl beïnvloed wat deur leiers gebruik moet word. Blanchard het ook vier verskillende leerstyle beskryf, waaronder:
Die regerende styl behels die gee van bestellings en verwag gehoorsaamheid, maar bied weinig in die pad van leiding en hulp.
Die afrigtings styl beteken om baie bestellings te gee, maar leiers gee ook baie ondersteuning.
Die ondersteunende styl is 'n benadering wat baie hulp bied, maar baie min rigting.
Die delegerende styl is laag in beide rigting en ondersteuning.
> Bass BM, Bass R. Die Bas Handboek van Leierskap: Teorie, Navorsing en Bestuurs Aansoeke. 4de ed. New York: Free Press; 2008.
> Hersey P, Blanchard KH. Bestuur van Organisatoriese Gedrag-Gebruik Menslike Hulpbronne. New Jersey / Prentice Hall; 1969.
> Hersey P, Blanchard KH. Lewensiklusteorie van Leierskap. Opleiding en Ontwikkelingjoernaal . 1969; 23 (5): 26-34.
> Lewin K, Lippitt R, White RK. Patrone van aggressiewe gedrag in eksperimenteel geskep sosiale klimaat . Tydskrif vir Sosiale Sielkunde. Mei 1939; 10 (2): 271-301.