Die driehoekige sirkel - ppt download
GepubliceerdLiana Makmur Laatst gewijzigd meer dan 3 jaar geleden
Presentatie over: "Die driehoekige sirkel"— Transcript van de presentatie:
1 Die driehoekige sirkel
Caro Corrie Vorster Steve Steyn Marcia Salome
2 Inleiding tot die roman
ʺEendag, lank lank gelede, was daar drie varkies wat 'n plan moes maak met 'n lastige wolf wat hulle wou opvreet.ʺ
3 In 'n verhaal gebeur daar iets met iemand op 'n gegewe tyd en op 'n gegewe plek. Dit word vertel deur iemand. 'n Verhaal is basies 'n reeks gebeure wat (soms) logies op mekaar volg. Dit het 'n duidelike begin, middel en einde. 'n Verhaal bestaan dus uit sekere elemente / komponente wat alles saam die epiese elemente in die verhaal genoem word. Epiek: Verwys na verhalend of vertellend
4 Epiese elemente in 'n verhaal
Wie tree op? : Karakters Waar gebeur dit? : Ruimte Wanneer gebeur dit? : Tyd Wat kom die karakters oor? : Gebeure Wie is aan die woord? : Verteller Wat wil die verhaal vir ons sê? : Tema Sonder hierdie elemente is daar nie iets om te vertel nie; dus geen storie nie.
5 Oorsig "Caro Eksteen keer na 12 jaar terug na haar tuisdorp met net een doel voor oë: vergelding. Diegene wat haar as jong tiener uitgebuit, gespot en verwerp het, moet weet hoe dit voel om verneder en verloën te word. Na soveel jare eien niemand die onderwyseressie as die oorgewig, naïewe Karolientjie van die verkeerde kant van die dorp nie, en kan sy haar planne in werking stel. Maar Caro het nie rekening gehou daarmee dat sy emosioneel betrokke gaan raak by die lewens van haar kollegas en leerders nie - die aantreklike Steyn Brink, die oulike verloofde paartjie Betsie en Dirk, die bitsige Salome, en die plomp, ongelukkige tiener Lauren, in wie sy soveel van haar eie hartseer jeug herken. Wanneer Caro aanbied om die skool se Graad 11-krieketspan af te rig, raak dinge eers ingewikkeld. Die seuns vind dit moeilik om 'n vroulike afrigter te aanvaar, en wanneer rassisme in die span die kop uitsteek, kom Caro voor haar grootste toets te staan. Ironies is dit egter juis rassespanning onder die jong spelers wat Caro in staat stel om die tragiese gebeure van haar verlede te konfronteer."
6 Vergelding/wraak vs. inkeer
Redes waarom mense wil wraak neem: Persoonlike verlies (materieel, persoonlik, ens.) Om eer te herstel Om mense terug te kry vir wat hulle aan jou gedoen het Nog redes????
7 Karakterisering Karakters is draers van verhaalgebeure. Sonder karakters sou die teks bloot 'n beskrywing of bepeinsing wees. Basies TWEE soorte karakters: Hoofkarakter(s) en newekarakters. Die hoofkarakter (protagonis) word baie volledig uitgebeeld en deur sy/haar interaksie met ander karakters/omstandighede is daar karakterontwikkeling, d.w.s. die karakter aan die einde van die verhaal is nie meer dieselfde ˝persoon˝ as aan die begin van die verhaal nie. Die hoofkarakter word ondersteun deur sommige newekarakters en ons noem hulle ook protagoniste. Newekarakters wat die hoofkarakter teenstaan, is die antagoniste.
8 Karakterisering (vervolg)
Caro is die hoofkarakter. Sy keer tydelik terug na die skool waar sy jare gelede 'n leerder was sodat sy kan wraak neem vir wat aan haar gedoen is. Ou Dok, Steyn en Betsie ondersteun vir Caro Salome, 'n kollega van Caro (wat jaloers is op Caro oor haar groeiende vriendskap met Steyn) en George Thompson, 'n graad 11-leerder (hy is kwaad vir Caro omdat sy nie sy rassistiese houding ondersteun nie), is die antagoniste in die verhaal – hulle opponeer haar. Ou Dok, Steyn, Betsie, Dirk, Salome, George, die ander leerders, Steve, Marcia, Steyn se ma en mnr. Buys, is almal newekarakters. Deur haar omgang met hulle, ontwikkel Caro en sien sy uiteindelik af van haar vergeldingsplanne en vind liefde by Steyn.
9 Karakterisering (vervolg)
Karakterbeelding en karakterisering geskied deur: Uiterlike beskrywing en naamgewing Uiterlike houding van karakter wat spruit uit innerlike emosies Dialoog en handeling Wat ander karakters van die hoofkarakter sê of dink Hoofkarakter se reaksie op ander karakters Wat die verteller vir ons van die karakter sê
10 Beskrywing deur die verteller: "Pieter is 'n dief".
Die handeling van 'n karakter: "Pieter druk die sjokolade skelm in sy sak." Dialoog: "Het jy gehoor?' vra Susan. "Hulle het Pieter gevang met sjokolade in sy sak. En hy het nie daarvoor betaal nie!" Denke, gedagtes: "Ag, niemand sal sien as ek die sjokolade vat nie, dink Pieter." Benaming: "Het jy gesien wat Lang Vingers gedoen het?" Selfbeskouing: "Ag, ek is mos 'n gawe ou."
11 Intrige (gebeure/plot)
Gebeure is alle handelinge, dialoog, emosies en denke van karakters Dit ontwikkel die spanningslyn logies en hou die leser geïnteresserd Gebeure moet funksioneel wees Verskillende soorte romans gebaseer op die gebeure: histories, romanties, jeug, speur, ens. Die driehoekige sirkel is basies 'n liefdesverhaal (Caro en Steyn) Dit het ook raakpunte met 'n jeugverhaal (Caro en die leerders)
12 Agtergrond / milieu / ruimte
Verwys na die plek waar die gebeure afspeel. Sluit in: Sosiale Kulturele, en Politieke omgewing Karakters beweeg in hierdie ruimte sodat die verhaal realisties vertoon Word deur die verteller of karakters beskryf / ervaar
13 Agtergrond (vervolg) Ruimtes in die verhaal:
Caro se skool (waar sy leerder was en nou onderwyseres is) Skoolkoshuis Blikkiesdorp – waar arm mense bly aan die rand van die dorp Die Steyns se plaas Verwysing na Tshwane Skool se sportvelde – baie belangrik! (Waar Caro draf en wat in haar gedagtes omgaan; waar sy as leerder swanger geword het)
14 Tyd Twee soorte tyd: Verteltyd: getal bladsye in die boek (216 pp)
Vertelde tyd: Algehele tyd waaroor die verhaalgebeure afspeel. (In Caro se geval is dit vanaf haar kinderdae tot en met die huidige) Tyd kan chronologies verloop: A → B → C of dit kan teen die einde begin en dan deur terugflitse na die verlede die verhaalgebeure beskryf. Vooruitskouings van gebeure kan spanning / afwagting verhoog (Caro se gedagtes laat die middag by die verlate skool) Terugflitse vanuit die hede na die verlede skep ook spanning
15 Tyd (vervolg) Verteltyd is 216 bladsye en vertelde tyd etlike jare
Gebeure geskied chronologies met terugflitse na Caro se geheim Spanning / vooruitskouende afwagting word geskep oor Caro se drang na vergelding Die sirkel in die titel dui ook op die verlede wat voltrek word in die hede – die verlede en die hede kom weer bymekaar uit
16 Verteller Die verteller is die ˝stem˝ / spreker in die verhaal. Moenie verwar word met die skrywer nie, behalwe wanneer dit outobiografies is Soorte vertellers Eerstepersoonsverteller / ek-verteller Derdepersoonsverteller Ek-verteller kan meer geloofwaardig voorkom, maar is beperk tot sy eie persepsie van ander karakters, bv. hy kan nie in hul koppe lees nie, maar oordeel / lewer kommentaar op grond van ander se optrede, ens. Nog 'n nadeel is dat wanneer daar lewensgevaarlike situasies is, die leser nie verwag dat die verteller sal sterf nie want daar is daar niemand om die storie verder te vertel nie (met uitsonderings). Derdepersoonsverteller kan 'n karakter in die verhaal wees, maar nie noodwendig nie. Hy tree ook alwetend en alomteenwoordig op
17 Konflik / botsing Konflik lei tot spanning en laat dinge gebeur.
Soorte konflik Innerlike konflik. Caro se worsteling met haarself oor haar vergeldingsdrang en onsekerheid wat die einde gaan inhou Uiterlike konflik. Caro se interaksie met Salome (haar jaloesie op Caro oor haar vriendskap met Steyn); konflik tussen Caro en George oor sy rassistiese houding. Ook botsing met Steve wanneer hy gekonfronteer word met hul verlede Botsing met omstandighede / omgewing. Haar herinneringe aan die minder gegoede deel waar sy gebly het, Blikkiesdorp; die rugbyveld by die skool waar sy swanger geraak het, ens
18 Stemming / toon / atmosfeer
Stemming en toon verwys na die gemoedstemming of atmosfeer wat in die roman geskep word deur die interaksies van karakters. Stemming van afwagting oor Caro se redes vir haar terugkeer na haar alma mater. Ook die naderende konfrontasie tussen Caro en Steve White 'n dreigende stemming weens Salome se katterigheid met Caro en die onderonsies tussen Caro en George en sy pa 'n rustige stemming op Steyn-hulle se plaas Wisselende spanning van moedeloosheid oor George se invloed in die krieketspan en ekstase wanneer hulle die sterker span klop 'n positiewer en liefdevoller stemming tussen Caro en Steyn namate hul verhouding groei
19 Tema / boodskap Sentrale tema: KIES DIE WAARHEID BO DIE LEUEN
TEMA IS GEWOONLIK UNIVERSEEL Caro het as skooldogter verkeerde keuses gemaak wat haar tot in haar volwasse lewe beïnvloed het. Eers nadat sy die waarheid aan Steyn-hulle openbaar het, kry sy bevryding. BOODSKAP: IETS MEER SPESIFIEK WAT DIE SKRYWER IN SY TEKS WIL OORDRA
20 Enkele boodskappe in die roman
Misplaaste waardes lei tot persoonlike en sosiale wanverhoudings Geestelike rykdom word laer geag as materiële rykdom Rassevooroordele vernietig harmonie binne 'n spanverband Vergeldingsdrang bring nie vrede en geluk nie 'n Liefdesverhouding kan slegs op wedersydse vertroue en eerlikheid gebou word.