Riga in Letland en Tallinn in EstlandGildehuis in Riga Onlangs was ek op ŉ vyf dae lange reis deur die twee Baltiese state, Letland en Estland (nadat ek Litoue al verlede jaar hierdie tyd besoek het). Al drie Baltiese state het op die oog af heelwat in gemeen: hulle is almal klein state wat oppervlakte en bevolking betref (Litoue: 65 300 km2 en 2,8 miljoen inwoners; Letland 64 500 km2 en 1,9 miljoen inwoners en Estland 45 300 km2 en 1,3 miljoen inwoners). Almal was in hulle geskiedenis die speelbal van groot moondhede soos Pole, Swede, Duitsland en vir die langste tyd van Rusland, oftewel die Sowjetunie. Historistiese woonstelgebou uit die vroeë 20ste eeu Al drie is sedert 1991 onafhanklik en ook sedert 2004 lede van die Europese Unie en NAVO, die enigste voormalige deelstate van die Sowjetunie wat dit kon regkry. Die lang besetting deur die kommunistiese Sowjetunie wat deur die Hitler-Stalin-pakt van 1939 die drie onafhanklike state (sedert 1920) tot onderhorige deelrepublieke gemaak het, word vandag as ŉ donker tydperk beskou wat egter nie vergeet moet word nie. Om die kommunistiese heerskappy te vestig is aan die een kant groot getalle Russe ingebring met die doel om die demografie te verander en aan die ander kant aansienlike getalle inheemse mense, veral mense van die elite wat as bedreiging gesien is omdat hulle nie so maklik beïnvloedbaar was nie, na Siberië gedeporteer. Lugfoto van Riga Dié skokkende geskiedenis word in die indrukwekkende besettingsmuseum in Riga en die voormalige KGB-hoofkantoor gedokumenteer. Die onderdrukking kon die vlam van vryheid egter nie heeltemal blus nie en toe hervormings deur die Sowjetleier Michail Gorbatsjoff in die laat 1980’s begin is, was die Baltiese state op die voorpunt van die demokratiese en onafhanklikheidsbeweging. Die verset was deurgaans vreedsaam en besonder indrukwekkend was ŉ ketting van singende mense, omtrent 600 km lank, wat die drie Baltiese hoofstede Tallinn, Riga en Vilnius met mekaar verbind het. Domkerk in Riga Sedert 1991 is al drie state onafhanklik, maar die vrees vir Rusland en die ongemaklikheid met die Russiese minderheid, wat veral in Estland en Litoue met breedweg ŉ kwart van die bevolking (selfs met ŉ meerderheid in die twee hoofstede) hoog is, skep ŉ konstante onsekerheid, veral nou met die Oekraïne-oorlog waar die drie Baltiese state geen geheim maak aan wie se kant hulle is nie. Ons was eers in die Lettiese hoofstad Riga, met sowat 600 000 inwoners die grootste stad van die Baltiese streek. Dit is, soos menige stede in Noord en Noordoos-Europa, ŉ hawestad en voormalige lid van die Middeleeuse handelsliga Hansa wat dit voorspoedig gemaak het. Daarvan getuig nog talle pragtige kerke en openbare geboue in die ou stad, meesal in die styl van die Noord-Europese gotiese styl waar met rooi bakstene gebou is uit gebrek aan natuurlike klip. Tallinn lugfoto Buite die ou stad is daar ook ŉ heel interessante kwartier uit die laat 19de en vroeë 20ste eeu, met woonstelgeboue in die historistiese en Art Noveau-styl. Hier en daar vind ŉ mens ook nog, kenmerkend aan die streek, tweeverdieping houthuise wat uit ŉ vroeër, meer beskeie era dateer. ŉ Mens kan sien en voel dat die Baltiese state nog nuwe nasies is wat ŉ heel ander dinamika en trots het as die ou Westerse moondhede wat in dekadensie en haat op die eie vasgevang is. Na twee dae in Riga het ons met ŉ huurmotor die sowat 300 km deur die yl bevolkte platteland na Tallinn, die hoofstad van Estland, gery. Gelukkig kon ons nog die romantiese sneeulandskap sien wat jy deesdae selde in Middel-Europa vind. Tallinn stadsaal en hoofplein Tallinn is ook ’n mooi historiese stad, ietwat kleiner as Riga en met ŉ ou stad wat selfs nog meer pittoresk is, insluitend ŉ Middeleeuse stadsmuur met talle torings en poorte. Die ou stad is onderverdeel in die onderstad waar die gewone mense gewoon het en die bostad met die regeringsgeboue, hoofkerke en adelspaleise. In die somer krioel die ou stad van al die toeriste, maar nou in die winter, waar jy net ŉ uur of twee buite kan wees voor jy vries, is dit heelwat stiller. Dan is die talle restourante, koffiewinkels en kroeë asook ŉ sauna die regte plek om te wees.