Aktiewe gemeenskappe kán ons dorpe en stede redPlaaslike regerings in Suid-Afrika verkeer tans in ‘n ernstige krisis. Belastingbetalers word landswyd gekonfronteer met swak dienslewering, korrupsie, wanbesteding, onveilige woonbuurte en ŉ natuurlike omgewing wat toenemend besoedel word. Ons kan nou aan die begin van 2014 op een van twee maniere hierop reageer. Eerstens kan ons in moedeloosheid verval en onsself laat glo dat ons niks hieraan kan doen nie. Só ‘n reaksie sal beteken dat ons plaaslike regerings net verder sal verval en dat ons maar moet aanvaar dat die omgewings waarin ons bly in 2014 net verder agteruit sal gaan. Die tweede moontlikheid is dat ons besluit om nie die agteruitgang goedsmoeds te aanvaar nie en 2014 omskep in ‘n waterskeidingsjaar waarin aktiewe gemeenskappe ‘n positiewe rol gaan speel om ons dorpe en stede te help red. AfriForum het besluit om hierdie rigting in 2014 met nóg groter vasberadenheid in te slaan. Natuurlik is dit nie ‘n maklike pad om te loop nie, maar deur goeie beplanning en toewyding is dit moontlik. Die suksesse wat AfriForum se 120 takke landswyd die afgelope paar jaar in plaaslike gemeenskappe behaal het, bevestig dat aktiewe gemeenskappe nie net plaaslike regerings verantwoordbaar kan hou nie, maar ook self prakties dinge kan doen om hulle lewensomstandighede te verbeter. Ná maande se beplanning, navorsing en loodsprojekte het AfriForum tydens sy Nasionale Takkongres in 2013 ŉ Gemeenskapplan en Handleiding vir Gemeenskappe bekend gestel. Die eerste is ŉ riglyn vir die ordelike inrigting van gemeenskapsorganisasies en die tweede is ŉ lewende dokument wat ŉ aantal praktiese “resepte” bevat oor hoe om spesifiek uitdagings in gemeenskappe aan te pak. Dit is onder meer ‘n poging om die apatie in gemeenskappe teen te werk deur gemeenskappe en gemeenskapsleiers te bemagtig en by te staan in die stryd teen swak dienslewering. Georganiseerde gemeenskappe kry dit reeds toenemend reg om ŉ verskil in hul gemeenskappe te maak. Ek noem maar ŉ paar enkele voorbeelde: Die gemeenskap van Dealesville in die Vrystaat het ernstige watervoorsieningsprobleme ondervind omdat die munisipaliteit versuim het om die tersaaklike infrastruktuur te onderhou. Die AfriForum-tak het ’n waterpomp gekoop en geïnstalleer, en Dealesville se waterprobleme is sedertdien iets van die verlede. Die kostes hiervan is van die Tokologo Munisipaliteit verhaal. Ook in Louis Trichardt is die gemeenskap vir maande sonder water gelaat, maar AfriForum het deur middel van bedinging, regsaksies en uiteindelik ‘n skikking, wat ‘n bevel van die hof gemaak is, die owerhede gedwing om hulle te verbind tot ‘n praktiese plan om volhoubare watervoorsiening te verseker. Die Mogalakwena Stadsraad het ’n senior amptenaar van Potgietersrus in sy pos behou ondanks die feit dat hy skuldig bevind is aan 26 aanklagte wat verband hou met bedrog en wanbesteding. AfriForum het ingetree en die hooggeregshof genader vir die hersiening en tersydestelling van hierdie besluit. Die munisipaliteit het AfriForum gevolglik meegedeel dat hy nie die aansoek sal teenstaan nie en het die amptenaar van sy pos onthef. Die gemeenskappe van Steynsburg en Burgersdorp in die Oos-Kaap was in oproer nadat hulle kennis gekry het dat hul elektrisiteit afgesny sou word omdat die Gariep Munisipaliteit nie hul Eskom-rekenings betaal het nie. Met ’n donker vooruitsig het AfriForum ŉ tak in Burgersdorp gestig. Daarna is die hooggeregshof in Grahamstad genader om ŉ dringende interdik te verkry om die afsny van elektrisiteit te stuit. Die munisipaliteit het egter op die drumpel van die hof tot ander insigte gekom en ’n skikkingsooreenkoms onderteken waarin die munisipaliteit beloof het om die rekenings te vereffen. Eskom het die ooreenkoms aanvaar en het sy personeel, wat reeds op pad was om die elektrisiteit af te sny, beveel om nie met die proses voort te gaan nie. Dieselfde roete is ook onlangs gevolg om te verseker dat inwoners van Lydenburg se elektrisiteit nie deur Eskom afgesny word nie. In Piet Retief het die AfriForum-tak ŉ ooreenkoms gesluit met die Mkhondo Munisipaliteit om van die paaie in die omgewing te herstel. Ingevolge die ooreenkoms het AfriForum-lede die arbeid en brandstof voorsien, en Mkhondo die teer. Oor ŉ tydperk van twee weke is van die belangrikste paaie in Piet Retief herstel. AfriForum se tak in Vryburg het gehelp om ŉ buurtwag, in samewerking met die SAPD en besighede in dié landboudorp, op die been te bring. Met die instelling van patrollies, ŉ radionetwerk en ŉ motorwagstelsel het misdaad binne maande met 47% afgeneem. As gevolg van die druk wat daar op die Naledi Munisipaliteit geplaas word, word straat- en verkeersligte vinniger herstel. Ander sake in Vryburg sluit ’n veldtog om die stortingsterrein te sluit en te rehabiliteer in én die daarstelling van ŉ nuwe stortingsterrein asook die herstel en opgradering van die rioolsuiweringswerke. AfriForum se tak in Kuruman het ‘n skoonmaakprojek geloods om Kuruman reg te ruk, sodat die gemeenskap weer trots kan wees op hulle dorp. In Volksrust het AfriForum ingetree om boere by te staan met buitensporige heffings op grondbelasting. ŉ Skrywe is aan die munisipaliteit gerig met voorgestelde tariewe om die onderhandelings tot ŉ positiewe beslissing vir die boere te bring. In Brits het AfriForum ŉ bedrogverslag oor die Madibeng Munisipaliteit bekend gemaak nadat die munisipaliteit dit eers probeer toesmeer en toe gemanipuleer het om die skuldiges te beskerm. Beweerde bedrog van meer as R250 miljoen is ter sprake. Geen belastingbetaler hoef terug te sit en toe te laat dat ons aan onbeholpe owerhede uitgelewer word nie. AfriForum verkies om in vennootskap met owerhede te werk om beter en veiliger dorpe en stede te help teweegbring. Indien owerhede nie hul samewerking gee nie, dan neem ons nie net regstappe nie, maar organiseer ons gemeenskappe om self hul probleme op te los. Dit het tyd geword dat ons almal in 2014 begin om ons strate, dorpe en stede te help red deur onbeholpe stadsrade verantwoordbaar te hou én self te doen wat ons kan om ons omgewings te verbeter. Jy word uitgenooi om deel te word van die groeiende groep mense wat betrokke wil raak om volhoubaar ‘n beter toekoms in 2014 en daarna te help verseker.