Louis Botha (1862-1919) – Afrikanergeskiedenis
Botha, soos etlike ander Boeregeneraals, het deur die Tweede Vryheidsoorlog 'n roemryke leier geword. Hy het as gewone burger onder generaal Lukas Meyer by die Vryheid-kommando aangesluit. Uit die staanspoor was dit duidelik dat hy 'n goeie oog vir militêre strategie gehad het en binne weke is hy tot veggeneraal bevorder. Met die dood van kommandant-generaal Piet Joubert in Maart 1900, het Botha hom opgevolg. In dié amp sou hy tot met die Vrede van Vereeniging in 1902 dien.
In hierdie tyd het verwydering tussen Botha en Smuts aan die een kant, en die ander generaals aan die ander kant ingetree. Botha en Smuts was beïndruk met die Britse ryk, gevlei oor die erkenning wat hulle geniet het en dankbaar oor die spoedige selfregering. Die ander generaals, saam met die jong Vrystater, generaal JBM Hertzog, het gevoel dat hulle dalk hulle eie volk se belange kon verwaarloos. Op hierdie stadium was daar egter nog nie 'n breuk tussen hulle nie.
Teen 1909 het pogings om al vier selfregerende kolonies (Transvaal, Kaapkolonie, Natal en die Oranjerivierkolonie in 'n unie te laat saamsmelt, momentum opgebou. Dit het in 1910 werklikheid geword, maar die eerste verkiesing sou eers in 1911 gehou word. Die Britse goewerneur-generaal moes dus sonder 'n verkiesing 'n eerste minister aanwys om 'n regering saam te stel. Daar is sterk gewik en geweeg tussen Botha, en die eerste minister van die Kaap, John X Merriman.
Afrikaner nasionaliste het gewoonlik nie 'n baie gunstige oordeel oor Botha nie. Dit is inderdaad waar dat hy bereid was om sy volk se kulturele belange ondergeskik aan die Britse ryk te stel. Die manier waarop 'n mens sy bydrae beoordeel, sal grootliks afhang van hoe belangrik die behoud en herwinning van 'n Afrikaner identiteit geag word.