Anna is so rêrig. Sy sit op die asblikkie langs die stoof en eet mieliepap, en sy ruik na Vicks. As sy nie daar is nie, sit ek op dieselfde blik en voer my pop. Sing-sing. Haar lyf is pikswart, en dis eintlik wonderlik om te sien. Nou die dag wou sy gaan bad terwyl ek ook in die buitekamer was. Ek het help water indra in ‘n emmer, en toe baie hulpvaardig op haar bed bly sit om te kyk dat sy regkom. Sy het gesê ek moet liewer uitgaan, maar ek en Kleinboet wou kyk. Want hoe was ‘n mens sonder om te mors? Ma het ons daar kom uitpluk en ons boude warm gefoeter omdat ons vir ‘n kaal swart vrou gekyk het. Ons wou maar net weet of ‘n swart ma en ‘n wit ma dieselfde lyf het. Ma’s moet mos soos mekaar lyk?
Bang? Nee wat, nou nog nie. Ek onthou ‘n sagte swart arm, bruin oë wat kinders se honger en dors sien, tee maak en broodjies smeer. Ek sien haar kyk na die kleinbasie en die kleinmiesie. My hart verlang na jou Anna. En jou reuk en die liefde van ‘n mens loop al agter my aan, vas op my spoor.
Soms verlang mens net na die ongekompliseerdheid van jou kindertyd. Nie die feit dat jy sonder verantwoordelikheid was soos wat al die suur mense uitmaak nie, nee. Net na die vryheid om ongebonde jouself te wees. Die wêreld kan só gekompliseerd raak. Ek betrap myself al hoe meer dat ek dikwels plein ongeskik en onsosiaal word.
Ek mis die stilte van kindertyd – om droom-droom, in jou eie gedagtes versonke, by die agterdeur uit te loop en op jou maag op die varsgesnyde gras te val en dit in te asem. Om modderdamme en hoenderhokke te bou, salig en alleen, sonder om op te kyk en te worrie dat dit gaan reën. Om ‘n mier te eet omdat jy wonder hoe hy proe, en mielies in die inrypad te plant. Die gevoel van warm goue son op jou kroontjie, en die kielie van ‘n sweetdruppel van jou slape af tot onder jou ken.
Dis so salig om sonder verduideliking te kan lewe. Loop om die hoenderhok, en sien weggooi-eiertjies wat langsaan in die gras lê. Breek dit oop, en beskou ‘n dooie kuikentjie. Ontdek jou vorige begraafde, wat jy onder ‘n klip weggelê het, word nou deur wurmpies weggedra. Ruik die stof van lukwartbome, en druk suurlemoene stukkend op die doringdraad en suig die suur sap uit…
Hoekom belas mens jouself alles te weet? Hoekom bestaan nuuskierigheid? Waarom wil jy in beheer wees van die lewe, of bang word jy mis iets? “Involvement” laat jou dinge mis, ja. Jy mis uit op vrede want jy worrie oor goed wat jy nooit moes geweet het nie. Dit laat jou oop om mense te bespreek en oordele te vel oor situasies wat bokkerol met jou te doen het, en niks aan jouself gaan verander nie.
Het jy al die gevoel gekry, liewe leser, dat party mense eenvoudig net jou blydskap verander in ‘n hol kol, amper soos wanneer jy droom jy het lang swart beenhare op jou matriekafskeid gehad?
As kind het ek ‘n paar unieke bygelowe van my eie gehad. Die eerste was dat die duiwel agter in my boetie (en my ma) se hare gesit het. As Oupa tuinwerk gedoen het of vir Ouma plante geplant het, en hy loop om die graaf te gaan haal, het ek altyd vir haar gesê: “Ouma, hoekom glimlag Oupa se agterkop as hy vir jou iets doen?” Oupa was so gelukkig saam met Ouma, jy kon die blydskap tot agter in sy nek sien. Maar wee die dag as Charl laat hare sny het. Sodra hy van die haarkapper af gekom het, was hy in ‘n ommesientjie die duiwel vanself. Ek het nou onlangs verneem dat dit blykbaar in die familie loop – ‘n foto van my pa op facebook en ‘n vertelling van my tante bevestig dat ons ten minste nie moet sien wat iemand met ‘n skêr op ons koppe aanvang nie. Ek myself blom natuurlik as ek by die haarkapper was.
Wat my nou skielik laat besef: My kinders het vir twee ure nie gehoes nie!!! Miskien is dit tyd om te gaan kyk waar het hulle die medisyne gebêre…
Amper val Drienkie uit die boom. Tandarts?? Haar ma het gesê sy moet gaan vir ‘n operasie, want haar voortande het ‘n gleuf in. Erger as TD Jakes s’n. En die liewe oom Tandarts het gesê sy hoef nie hospitaal toe te gaan nie, die dokter sal haar ma moeite spaar en dit sommer in die spreekkamer doen. Sy is skielik glad nie lus vir die storie nie.
Drienkie val amper uit die boom uit. Sy weet haar pa gaan daai oom tot in die kleinhuisie agter sy huis in slaan as die oom net vir hulle honde gaan kyk. En ma sê as mens verdomp en bliksem sê, jaag die kerk mens weg en jy mag eers terugkom as die hele kerk sê dis reg so. Oom Kerneels is een van die kerk-ooms, en hy sê nooit iets is reg nie. Boeta moet oppas want ma gaan sy mond met groen seep uitwas.
Haar ma sê hulle moet stap soontoe, en gedweë val sy in die pad. Pa leen nie sy kar vir ma nie, so waar hulle wil kom, moet hulle met hulle voete kom. Sy het nou die dag probeer toe-oog terugstap van die biblioteek af, en toe loop sy voor ‘n motor in. Haar ma het gesê sy is droomverlore, maar sy was besig om met Jesus te praat en vir Hom te vra om haar die pad te beduie as sy nie kan sien nie. Niemand weet dit nie, maar elke storie wat sy in die aand uit die Bybel hoor, gaan toets sy uit in die dag. Sy is heilig oortuig sy het nou die aand drie tree op die water geloop in die bad, toe kom haar ma ingestorm en skree dat die kind geval het en dat sy haar nek kon gebreek het. Nou moet sy sit en bad. Flip.