Koesterkos vir die winter - LiG Tydskrif
Winterkos is koesterkos. Vul jou kombuis in dié tyd met die geure van kerrie, speserye, gebakte poeding en vla. Jy kan jou gesin na hartelus bederf met die tipiese bestanddele van hierdie seisoen.
Hierdie matige kerrie het 'n sterk Maleise invloed. Die kombinasie van komyn, kerriepoeier, kaneel en 'n tikkie brandrissie is heerlik. Dit kan selfs met hoender gemaak word, en dan verkort dit die gaarmaaktyd na 45 minute. Die gereg kan met 'n verskeidenheid bygeregte voorgesit word, van rys tot naanbrood of roti, en 'n vars salsa. Moenie die mengsel van jogurt, komkommer en koljanderblare weglaat nie; dis só lekker!
1 kg lam- of beesstowevleis, in stukke gesny
10 ml (2 t) elk gemaalde koljander en borrie
15 ml (1 e) elk gemaalde komyn en garam masala
15 ml (1 e) fyngerasperde vars gemmer, of 5 ml (1 t) gemaalde gemmer
1 rooi brandrissie, ontpit en gekap, of na smaak
2 lourierblare en 2 klein kaneelstokkies
20 ml (4 t) gedroogde gemengde kruie
1 klein (ongeveer 500 g) botterskorsie, geskil en in blokkies gesny
1 x 410 g-blik gekapte tamaties. Of 4 groot, ryp tamaties, geskil en gekap
180 ml sterk Rooibostee, of flou hoenderaftreksel
Verhit die olie oor matige hitte in 'n groot kastrol. Braai die vleis in sarsies tot goudbruin. Skep dit uit en herhaal die proses met die orige vleis. Skep dit uit.
Soteer die uie en knoffel in dieselfde kastrol tot sag. Voeg al die speserye en gedroogde kruie by en soteer dit 3-5 minute lank of tot aromaties.
Voeg die botterskorsie en aartappels by en roer dit met die meel deur tot daar geen droë meel sigbaar is nie. Roer die tamaties en tee (of aftreksel) by. Bring dit tot kookpunt.
Voeg die vleis by en verlaag die hitte. Laat prut dit liggies 1½-2 ure lank met die deksel op, of tot die vleis sag is. Geur dit na smaak, maar moenie te veel roer nie.
Om voor te sit: Meng die komkommer en gekapte kruie by die jogurt.
Sit die kerrie met die jogurtmengsel, roti's en nog koljanderblare voor.
'n Hand vol vars koljanderblare of Italiaanse pietersielie, gekap
1 x 150 g-bakkie ongegeurde jogurt
6-8 warm, klein roti's
LEES OOK: Heerlike, hartlike huis-hoender!
Resep uit my boek Kos is op die tafel!
Hierdie vegetariese eenpotgereg met groente, speserye, kekerertjies en klappermelk is ideaal vir 'n koue dag. Sny die groente in ewe groot stukkies sodat dit egalig gaar word. Moenie die eiervrug te klein sny nie, want dit krimp heelwat.
15 ml (1 e) fyngerasperde vars gemmer
1-2 klein rooi brandrissies, ontpit en gekap, of na smaak
3 wortels, gehalveer en in dik diagonale skywe gesny
300 g patats, in blokkies gesny
1-2 middelslag eiervrug, met die skil, in blokkies gesny
500 ml (2 k) sterk Rooibostee, of flou groenteaftreksel
1 x 400 g-blik kekerertjies of botterbone, gedreineer (sien wenke)
½ x 400 ml-blik klappermelk (sien wenke)
10 ml (2 t) suurlemoensap, of na smaak
60 ml (¼ k) grofgekapte koljanderblare
Verhit die olie oor matige hitte in 'n groot kastrol of 'n wye, diep pan. Soteer die uie, knoffel, gemmer, brandrissies en wortels 'n paar minute lank. Voeg die kerrie en komyn by en soteer dit tot aromaties.
Roer die patats, botterskorsie, sampioene en eiervrug by en soteer dit 'n paar minute lank. Roer die tee of aftreksel en suurlemoenskil by. Sit die deksel op en verlaag die hitte.
Laat prut dit 35-40 minute lank liggies, of tot die groente net sag maar nie pap is nie. Roer die orige bestanddele by en geur dit na smaak.
Laat prut dit tot deurwarm en sit dit in bakkies voor saam met die ekstra koljanderblare.
Klappermelk vries uitstekend. Bêre die res op dié manier vir 'n volgende ete.
Vries die kekerertjies of bone se vloeistof en gebruik dit as aftreksel in 'n sop of bredie.
LEES OOK: Groenboontjiebredie en ander winterkos
Resep uit my boek Onthoukos
Jare gelede het ek 'n boek met die naam Onthoukos geskryf. Hiervoor het ek mense vir hul "onthou"-resepte gevra. Hierdie eenvoudige maar heerlike poeding het ek op 'n keer by Marietjie Pauw-Conradie geëet. Sy het dit by haar niggie Maria Kroes gekry, wat dit weer uit haar ma, Mariëtta Heese, se resepteboek afgeskryf het. So duur die aangee-proses steeds voort. My bydrae is die bessiesous om dit mee voor te sit. Dis lipaflek-lekker!
100 ml (100 g) botter
250 ml (140 g) koekmeel, gesif
1 liter (4 k) karringmelk
250 g gevriesde bloubessies, ontdooi
15-30 ml (1-2 e) suurlemoensap, of na smaak
Voorverhit die oond tot 180 °C. Smeer 'n vlak, tweeliter oondvaste bak liggies met botter.
Klits die botter, suiker en eiers saam tot dit lig en donsig is. Klits die res van die bestanddele by.
Skep die mengsel in die gesmeerde bak en bak dit 45 minute lank of tot dit gestol het en bo-op ligbruin is. Bedek dit met foelie vir die laaste deel van die baktyd as dit bo-op te donker word.
Bessiesous: Meng intussen al die bestanddele met 'n stokmenger saam tot glad. Giet dit in 'n klein kastrolletjie en bring dit net tot kookpunt terwyl dit geroer word.
Sit die bessiesous warm voor, of teen kamertemperatuur, saam met die warm poeding. Of sit dit met seisoensvrugte en 'n lekseltjie loperige heuning voor. Sitrus of appelliefies sal heerlik wees.
LEES OOK: Vegetaries eet, is lékker eet!
Appelpoeding met 'n krummelkors
In my huis staan dit nou as "grendeltyd-nagereg" bekend. Dis maklik en eenvoudig om te maak, en dit gee jou gemoed beslis 'n hupstootjie. Die speserygegeurde neutekors en sagte appels laat selfs nie-poedingeters hul bakkies aangee.
5 ml (1 t) gemaalde gemengdespeserye of kaneel
6 middelslag pienk of rooi appels, met die skil aan, in dun wiggies gesny
75-100 ml gedroogde rooibosbessies (cranberries) of rosyntjies
180 ml (100 g) koekmeel
100 ml (100 g) harde botter, in blokkies gesny
2,5 ml (½ t) gemaalde kaneel of gemengdespeserye
50 g amandels of pekanneute, fyngekap
Tuisgemaakte vla (sien wenk), ongegeurde jogurt of vanieljeroomys om mee voor te sit
Appels: Voorverhit die oond tot 200 °C en smeer 'n vlak, middelslag oondbak liggies met 'n bietjie botter.
Smelt die suiker en botter oor matige hitte in 'n braaipan en roer dit deurentyd tot die suiker opgelos is. Roer die speserye en appels by en meng dit goed deur.
Verlaag die hitte en laat die appels 15-20 minute lank liggies prut, of tot net sag. Roer die rooibosbessies by die warm mengsel en skep dit in die oondbak.
Krummel: Berei intussen die mengsel hiervoor terwyl die appels prut. Meng die meel, botter en hawermout in 'n voedselverwerker tot dit soos broodkrummels lyk. Of vryf die botter met jou vingerpunte in.
Voeg die suiker, kaneel en neute by en meng dit met 'n voedselverwerker of 'n houtlepel tot dit 'n sagte mengsel vorm.
Krummel die deeg met jou vingerpunte eweredig bo-oor die appels. Bak dit 25-30 minute lank, of tot dit bo-op goudbruin is. Sit dit dadelik met die vla, jogurt of roomys voor.
Maak tuisgemaakte vla en geur dit met 'n skeutjie vanieljegeursel en die fyngerasperde skil van 'n halwe suurlemoen. Dit sorg vir 'n besonderse geur.
Vervang die helfte van die appels met ryp, ferm pere. Of vervang die rooibosbessies met gevriesde bloubessies.