Ek beland Saterdagaand toevallig in ‘n boekwinkel in Clearwater-sentrum – nog nie einde van die maand en tyd vir rondkyk vir CD’s en boeke nie, maar ek kom toe op die boekietjie af in die eina-rakkie vir Afrikaans en besef as ek hom nie nou koop nie sal hy nie meer die einde van die maand daar wees nie. Die formaat van die boek is ‘n bietjie ongewoon, heelwat kleiner as gewone storieboeke of digbundels, ek sou sê omtrent die grootte van ‘n gesangboek en omtrent 1.5 cm dik. Die buiteblad is sagteband maar met ‘n effense tekstuur.
Barend J. Toerien (1921– ) se eerste bundel gedigte het in 1960 verskyn. Sy werk het van vroeg af “anders” geklink as dié van sy tydgenote, waarskynlik omdat hy reeds in 1947 op 26-jarige ouderdom die land verlaat het. Hy het dus die indoktrinasie van die Nasionale Party wat in 1948 aan bewind gekom het, vrygespring.
Toerien woon die grootste deel van sy lewe in die VSA. Benewens nostalgiese verse oor sy jeugwêreld – Porterville in die Swartland – skryf hy unieke natuurverse wat in Noord-Amerika gesitueer is. Die hoogtepunt van sy oeuvre is dan ook die bundel ’n Plek op die land. Catskillverse van 1985. (In ’n sekere sin sou ’n mens hom ’n Afrikaanse Robert Frost kon noem.) Verder val sy gedigte op deur ’n speels-satiriese toon en aweregse erotiek.
Toerien beoefen ’n groot verskeidenheid versvorme. Hy is ’n bedrewe beoefenaar van die vrye vers en die “praatvers”, maar hy skryf ook rymende formele versvorme soos die limerick en sonnet. In die bundel Illusies, elegieë, oorveë, transfusies van 1975 staan daar ’n indrukwekkende reeks sosiaal-kritiese “Shakesperiaanse sonnette”.
Toerien is in baie opsigte ’n “vreemde voël” in die Afrikaanse letterkunde, maar een waarvan die eiesoortige wysie talle poësieliefhebbers al die afgelope sestig jaar bekoor. Ongelukkig is hy ook ’n onderskatte digter. Die publikasie van ’n keur uit sy werk sal hom opnuut onder die aandag van die leserspubliek en die kritici bring.
Ek het so bietjie vooruitgeblaai in die boekietjie en lees bl. 172 amper aan die einde van die boek:
Wee jy dis baie mooi. Was hy nie Tannie hendrghirn Mybyrgh van Langebaan se brgrorg nie …Porgterville.. die Bolandse Boere wat brgy… het hy nie ook ‘n boek oor die Wskus geskryf ni…. maar ek kan verkeedr wees..vae herinneringe..