Vrystaat wen Sanlam-teaterprys – Roekeloos
Gepubliseer deurRoekeloos	 09/04/2007 14/12/2016 Los kommentaar op Vrystaat wen Sanlam-teaterprys
Gepubliseer deurRoekeloos 09/04/2007 14/12/2016 Gepubliseer inTeaterSleutelwoorde: Daleen Kruger, Ilne Fourie, Jan van Tonder, JP du Plessis, Lancea Crafford, Nico Luwes, Sanlam-teaterprys, SPAT, Wim Vorster Wil jy nie koeksisters koop nie? – Storiewerf
Manda, 'n 12-jarige meisie wat koeksisters verkoop.
Karakter: Manda, ‘n 12-jarige meisie wat koeksisters verkoop. Toneel speel af op die sypaadjie voor ‘n winkelsentrum. Manda verkoop koeksisters aan die verbygangers op die sypaadjie. Die meeste mense loop net verby of soek ‘n verskoning om nie koeksisters te koop nie. Wanneer sy met die mense praat, is sy baie vriendelik. Sy speel egter bietjie toneel as sy dit verkoop, want die situasie frustreer haar. Sy word ook maklik kwaad as haar skoolmaats haar terg.(Sy staan met die mandjie wat swaar word sodat sy dit ‘n keer of wat na haar ander hand moet versit.)
(MANDA STAAN, KYK VIR DIE MENSE, HEELTYD BESIG OM MENSE TE NADER OM KOEKSISTERS TE KOOP. SY HOU ELKE KEER ‘N SAKKIE OP EN GLIMLAG VRIENDELIK.)
Tannie … ek wil nie pla nie …
(PRAAT MET ‘N HOND OP DIE SYPAADJIE.) Hallo Hond! Waar loop jy rond, jong?
Wil tannie nie koeksisters koop nie? (SY LOOP ‘N ENTJIE SAAM MET DIE VROU. DIE VROU IS HAASTIG EN KYK NIE EINTLIK NA MANDA NIE.) Dis net tien rand ‘n pakkie. (LUISTER) Tannie eet nie koeksisters nie? Sal tannie se man nie … (KRY ‘N AFJAK.) ‘Skuus tannie …
(GLIMLAG.) Lekker koeksisters, oom. Dis net tien rand ‘n pakkie. (LUISTER.) O, het oom nie nou soveel geld nie. Dis reg, Oom, ek sal môre ook hier wees.
(GLIMLAG.) Lekker koeksisters. Dis net tien rand ‘n pakkie. (LUISTER.) Nee… dis vars gebak. Gister. (LUISTER.) Bietjie klein? (MAAK ‘N PLAN:) Jy kan dit kry vir agt rand. (LUISTER.) Ja, ek het kleingeld. (NEEM NOOT EN SOEK KLEINGELD IN HAAR SAK, KEER KLEINGELD UIT EN OORHANDIG ‘N PAKKIE KOEKSISTERS.)
(TEL DIE PAKKIES IN DIE MANDJIE.) Twee, vier, vyf, sewe, agt, nege, tien. Nog tien pakkies oor. Honderd rand – as ek alles verkoop kry. Ma sal bly wees.
(STAAN NOG EN RONDKYK – SPRING DAN VINNIG UIT DIE PAD UIT.)
Simpel! (KYK AGTERNA.) Mens ry nie fiets op ‘n sypaadjie nie! (ROEP AGTERNA.) Dis ook net jy, André! Weet nie van beter nie, nê! Simpel!
(SY SKUD HAAR HARE AGTERTOE.) Maak of jy hulle nie hoor nie, sê Ma. (WORD DRIFTIGER.) Dis nie so maklik nie! Hulle hou so aan en aan. Pouses en in die klas en op die stoepe – altyd as die onderwysers weg is. Altyd waar net die kinders hulle kan hoor: Sussie met die koeksisters, Sussie met die koeksisters!
(SY RUK HAAR REG AS DIE VOLGENDE MENS NADER KOM.) Wil tannie nie koeksisters koop nie? (LUISTER.) Tannie het ook kinders in die skool? Dis nie vir die skool nie…
Oom … ek wil nie pla nie … (DIE SIN RAAK BIETJIE WEG, OMDAT DIE MAN NIE AAN HAAR AANDAG GEE NIE. LAAT SAK DIE MANDJIE WAT SWAAR GEWORD HET. SY GAAN SIT MOEGERIG MET DIE MANDJIE LANGS HAAR.)
(PRAAT NA DIE GEHOOR TOE.) Nee, dis nie vir die skool nie. Dis vir onsself… dat Ma die huur kan betaal. Die hele karavaan ruik al na koeksisters – na olie en suikerstroop. (SY PRAAT ASOF SY ANTWOORDE VIR DIE VERSKILLENDE MENSE GEE.)
Dis vars oom, regtig. Ma het dit self gebak. As ek en Bennie wakker word, dan het Ma klaar die deeg geknie en gesny – reg dat ek die koeksisters kan vleg. (MAAK DIE BEWEGING SOOS MENS KOEKSISTERS VLEG EN VASDRUK.) Maar sy wag met die olie tot ons skool toe is. Sy’s bang Bennie brand. En as dit gebeur, sê Ma, is daar groot probleme. (TREK HAAR SKOUERS OP.) Ma is nog erger nadat die tannie van die welsyn by ons was.
(JAAG ‘N HOND WEG.) Sjoe! Voertsek hond. Jy kan nie die koeksisters eet nie! Gaan bedel op ‘n ander plek!
(PRAAT WEER MET DIE GEHOOR – Opmerking: Sy kan dalk ook met die hond praat – besluit self.) Sy wou alles weet, die vrou met haar lêer en deftige hare. (BEDUIE) Of ons die oggend geëet het, of ons ‘n broodjie skool toe kry, waar ek my huiswerk doen. (SKUD HAAR KOP.) Waar anders! By die tafeltjie in die karavaan – nadat ons Ma gehelp het om die sakkies te pak. Mens se hande word so taai. (LEK VINGERS AF.) Eers het ons daarvan geëet ook, maar nou nie meer nie. Naderhand eet mens dit nie meer nie. Maar ek weet dis lekker. (KNIK KOP)
Ma het haar ‘n sakkie koeksisters gegee – vir die vrou van die Welsyn. “Dis tien rand, Ma!” het ek nog gesê toe die tannie in haar kar klim, “en Ma sê altyd suiker en olie en meel is so duur. En ons moet nog die gas ook betaal!”
Ma probeer wegsteek dat sy huil. Sy het gehuil toe Pa sy werk by die myn verloor het en omdat hy so baie gedrink het en … en toe hy eendag net weggeraak het. Sy’t gehuil toe ons uit die huis getrek het. (SIT BIETJIE EN DINK – TREK DAN HAAR SKOUERS REGOP.) Maar toe het sy nie meer gehuil nie. Sy sê ons sal regkom. Ons sal mekaar help. Sy maak mos staat op ons, sê sy. (SY SNUIF. STAAN OP EN VAT WEER DIE MANDJIE ASOF SY NUWE MOED HET.)
Lekker koeksisters, oom. Dis net tien rand ‘n pakkie.
(RAAS MET ‘N HOND WAT NADERKOM.) Voertsek hond, jy kan nie hiervan eet nie! (GOOI ‘N KOEKSISTER EENKANT TOE.) Nou goed, gaan vreet dan maar! Niemand kan dit tog nou eet nie.
(TEL AL DIE PAKKIES OP EN SIT DIT IN DIE MANDJIE TERUG. SIT ‘N OOMBLIK SO EN LOOP DAN MOEDELOOS VAN DIE VERHOOG AF.)
VolgendeOupa noem my ToffieNext