Stedelike beplanning - World Encyclopedia - Ek wil alles weet - 2020
Stadsbeplanning is die integrasie van die dissiplines van grondgebruikbeplanning en vervoerbeplanning, om 'n wye verskeidenheid aspekte van die beboude en sosiale omgewings van verstedelikte munisipaliteite en gemeenskappe te ondersoek. Die fokus is die ontwerp en regulering van die gebruik van ruimte binne die stedelike omgewing. Dit behels hul fisieke struktuur, ekonomiese funksies en sosiale gevolge. Benewens die ontwerp van nuwe stede of die uitbreiding van bestaande stede, is die stedelike hernuwing 'n sleutelrol in stedelike hernuwing, en die heropwekking van binnestede deur die aanpassing van stedelike beplanningsmetodes by bestaande stede wat aan langtermyn infrastruktuurverval ly.
Stedelike beplanning behels nie net die wetenskap van die ontwerp van doeltreffende strukture wat die lewens van hul inwoners ondersteun nie, maar behels ook die estetika van die strukture. Die omgewing beïnvloed sy inwoners diep, en vir mense is die impak nie net fisiek en sosiaal nie, maar behels ook die emosionele reaksie op skoonheid of die gebrek daaraan. Terwyl antieke stede moontlik hoofsaaklik vir verdediging gebou is, het die verheerliking van die heerser spoedig 'n prominente kenmerk geword deur indrukwekkende geboue en monumente. Stedelike beplanners is deesdae bewus van die behoeftes van alle burgers om 'n aangename omgewing te hê wat hul liggaamlike en geestelike gesondheid ondersteun, sodat die stad welvarend kan wees.
Stadsbeplanning aangesien 'n georganiseerde beroep al minder as 'n eeu bestaan. Die meeste nedersettings en stede weerspieël egter verskillende grade van nadenke en bewuste ontwerp in hul uitleg en werking.
Die ontwikkeling van tegnologie, veral die ontdekking van die landbou, het voor die aanvang van die opgetekende geskiedenis groter bevolkings bevorder as die baie klein gemeenskappe van die Paleolitiese, en het moontlik die ontwikkeling van sterker regerings terselfdertyd gedwing. In die voor-klassieke en klassieke eeue is 'n aantal stede volgens vaste planne uitgelê, hoewel baie geneig was om organies te ontwikkel.
Ontwerpte stede was kenmerkend van die Mesopotamiese, Harrapan en Egiptiese beskawings van die derde millennium B.C.E ...
Die stede Harappa en Mohenjo-daro in die Indus Valley Civilization (in die hedendaagse Pakistan en Noordwes-Indië) is miskien die vroegste voorbeelde van doelbewuste beplande en bestuurde stede. Die vroeë stede se strate is dikwels in 'n ruitpatroon reghoekig uitgelê en met 'n hiërargie van strate van groot boulevards tot woonbuurte uitgelê. Argeologiese getuienis dui daarop dat baie Harrapan-huise uitgelê is om teen geraas te beskerm en om privaatheid te bied; Hulle het ook dikwels hul eie waterputte gehad, waarskynlik vir beide sanitêre en rituele doeleindes. Hierdie antieke stede was uniek deurdat hulle gereeld dreineringstelsels gehad het, wat skynbaar gekoppel is aan 'n goed ontwikkelde ideaal vir stedelike sanitasie.1 Ur, geleë naby die riviere Eufraat en Tigris in die hedendaagse Irak, het ook in latere tydperke die stadsbeplanning bewys.
Muurskildery wat die paleiskwart van Nebukadnesar se Babilon, Mesopotamië, ongeveer 600 vC.E. uitbeeld.
Babilon was 'n stadstaat van antieke Mesopotamië, waarvan die oorskot gevind kan word in die huidige Al Hillah, Babil-provinsie, Irak, ongeveer 55 myl suid van Bagdad. Al wat vandag nog oorbly in die ou beroemde stad Babilon, is 'n heuwel, of vertel, van gebreekte moddersteengeboue en puin in die vrugbare Mesopotamiese vlakte tussen die riviere Tigris en Eufraat in Irak. Dit het begin as 'n klein dorpie wat ontstaan ​​het aan die begin van die derde millennium B.C.E ... Die stad het gefloreer en prominensie en politieke reputasie bereik met die ontstaan ​​van die eerste Babiloniese dinastie.
Die stad self is op die Eufraat gebou en in gelyke dele verdeel langs sy linker- en regteroewers, met steil afdakke om die seisoenale oorstromings van die rivier te bevat. Babilon het met verloop van tyd in omvang en grootsheid gegroei, maar geleidelik onderhewig geraak aan die heerskappy van Assirië. Daar word beraam dat Babilon die grootste stad ter wêreld was vanaf ca. 1770 tot 1670 B.C.E., en weer tussen c. 612 en 320 B.C.E. Dit was die 'heilige stad' van Babilonië deur ongeveer 2300 B.C.E., en die setel van die Neo-Babiloniese Ryk vanaf 612 B.C.E. Die hangende tuine van Babilon was een van die sewe wonders van die Antieke Wêreld.
Die Griekse seekoei (ca. 407 v.C.E.) word algemeen beskou as die vader van stadsbeplanning in die Weste, vir sy ontwerp van Miletus. Alexander die Grote het hom opdrag gegee om sy nuwe stad Alexandrië uit te lê, die mooiste voorbeeld van geïdealiseerde stedelike beplanning van die Middellandse See-wêreld, waar stabiliteit grotendeels gehelp word deur die vlak grond naby die monding van die Nyl.
Die antieke Romeine het 'n gekonsolideerde skema vir stadsbeplanning gebruik, ontwikkel vir militêre verdediging en burgerlike gemak. Die basisplan was 'n sentrale forum met stadsdienste, omring deur 'n kompakte reglynige straatrooster en toegedraai in 'n muur vir verdediging. Om die reistyd te verminder, kruis twee skuins strate van hoek tot hoek die vierkantige rooster deur die sentrale plein. 'N Rivier het gewoonlik deur die stad gevloei om water, vervoer en rioolverwydering te voorsien.2
Baie Europese dorpe, soos Turyn, behou steeds die kern van hierdie skemas. Die Romeine het 'n baie logiese manier gehad om hul stede te ontwerp. Hulle het die strate reghoekig uitgelê in die vorm van 'n vierkantige ruitenet. Al die paaie was breed en lengte gelyk, behalwe vir twee, wat die middel van die rooster gevorm het en in die middel gekruis word. Een het Oos / Wes gegaan, die ander Noord / Suid. Hulle was effens breër as die ander. Alle paaie was van versigtig toegeruste klippe en kleiner, harde gepakte klippe. Daar is ook brûe gebou waar nodig. Elke vierkant met vier paaie is 'n insula, wat die Romeinse ekwivalent van moderne stadsblokke was. Elke insula was 80 vierkante meter (67 m²), en die land binne elke insula is vir verskillende doeleindes verdeel.
Namate die stad ontwikkel het, sou elke insula uiteindelik gevul wees met geboue van verskillende vorms en groottes en sou hulle met agterpaaie en stegies kruis. Die meeste insulae is aan die eerste setlaars van 'n nuwe Romeinse stad gegee, maar elkeen moes betaal vir die bou van hul eie huis. Die stad is omring deur 'n muur om die stad teen indringers en ander vyande te beskerm en om die stadsgrense te merk. Gebiede buite die stadsgrense is as plaasgrond oopgelaat. Aan die einde van elke hoofweg is daar 'n groot poort met wagtorings. 'N Portcullis het die opening bedek toe die stad onder beleg was, en addisionele wagtorings is rondom die res van die stad se muur gebou. 'N Water-akwaduk is buite die stad se mure gebou.
Die ineenstorting van die Romeinse beskawing het die einde van hul stedelike beplanning onder baie ander kunste beëindig. Stedelike ontwikkeling in die Middeleeue, kenmerkend gefokus op 'n vesting, 'n versterkte abdij, of 'n (soms verlate) Romeinse kern, het plaasgevind "soos die ringvormige ringe van 'n boom", hetsy in 'n uitgebreide dorp of in die middel van 'n groter stad.3 Aangesien die nuwe sentrum dikwels op 'n hoë, verdedigbare grond geleë was, het die stadsplan 'n organiese karakter gekry, na aanleiding van die onreëlmatighede in die hoogte van die kontoer, soos die vorms van landbou-terrasse.
Die ideale sentraal beplande stedelike ruimte: Sposalizio deur Raphael Sanzio, 1504
Die ideaal van breë strate en ordelike stede het egter nie verlore gegaan nie. 'N Paar middeleeuse stede is bewonder vir hul wye deurgange en ander ordelike reëlings. Todi in Italië is die wêreld se mees lewendige stad genoem.4 Dit is 'n plek waar die mens en die natuur, die geskiedenis en die tradisie bymekaarkom om 'n webwerf van uitnemendheid te skep. Todi het antieke kursusse gehad, maar ná die twaalfde eeu C. brei die stad uit: die regering word eers deur konsuls gehou, en toe deur podestà en 'n volkskaptein, waarvan sommige wye bekendheid verwerf het. In 1244 is die nuwe woonbuurte, wat hoofsaaklik die nuwe ambagsklasse huisves, in 'n nuwe sirkel van mure omsluit. In 1290 het die stad 40.000 inwoners gehad.
Ander Italiaanse voorbeelde van ideale stede wat volgens wetenskaplike metodes beplan is, is Urbino (oorsprong, vyftiende eeu), Pienza (1462), Ferrara (vroeë twaalfde eeu), San Giovanni Valdarno (vroeë twaalfde eeu) en San Lorenzo Nuovo (vroeë twaalfde eeu) .
Die juridiese chaos van middeleeuse stede (waar die administrasie van strate soms oorerflik was by verskillende edele gesinne), en die kenmerkende volharding van die Middeleeuse Europeërs in regsake, het meestal gereelde of grootskaalse stedelike beplanning verhoed. Dit was eers in die Renaissance en die geweldige versterking van alle sentrale regerings, van stadstate tot die konings van Frankryk, wat kenmerkend was vir daardie tydvak deur die stadsbeplanning.
Die stervormige vesting het 'n vormende invloed op die patroon van die Renaissance-ideale stad gehad. Dit is deur Michelangelo in die verdedigende aardwerke van Florence aangewend. Hierdie model is wyd nageboots, wat die enorme kulturele krag van Florence in hierdie tyd weerspieël: 'Die Renaissance is gehipnotiseer deur een stadstipe wat vir eeu en 'n half jaar van Filarete tot Scamozzi beïndruk was deur alle utopiese skemas: dit is die ster -vormige stad. "3 Radiale strate strek uitwaarts vanaf 'n bepaalde sentrum van militêre, gemeenskaplike of geestelike mag. Slegs in die ideale stede het 'n sentraal beplande struktuur die kern van die hart geword, soos in Raphael Sposalizio van 1504.
Die beroemde Piazza Ducale van Vigevano, met die gevel van die katedraal.
Die unieke voorbeeld van 'n rasioneel-beplande Quattrocento nuwe stadskern, dié van Vigevano, 1493-1495, lyk eerder in 'n geslote ruimte, omring deur arkade. Filarete se ideale stad, gebou op wenke in Leone Battista Alberti's De re aedificatoria, is 'Sforzinda' genoem as kompliment vir sy beskermheer; sy 12-puntige vorm, omskryfbaar deur 'n 'perfekte' Pythagoreuse figuur, die sirkel, hou geen ag op die golwende terrein nie. Die ontwerp van stede na die Renaissance was meestal om die stad of sy heerser te verheerlik as om die lewensstyl van die burgers te verbeter.
Sulke idees is tot 'n mate in Noord-Amerika opgeneem. Byvoorbeeld, die Pierre L'Enfant-plan van 1790 vir Washington, D.C., het breë paaie en groot strate bevat wat uit die verkeersirkels uitgestraal het, wat uitsigte bied op belangrike landmerke en monumente. Al die oorspronklike kolonies het weë wat na hulle vernoem is, met die mees prominente state wat meer gesogte liggings ontvang het. In Nieu-Engeland ontwikkel stede soos Boston rondom 'n sentraal geleë openbare ruimte.
Die roosterplan het ook gewild geword met die begin van die Renaissance in Noord-Europa. Die barokse hoofstad Malta, Valletta, wat dateer uit die sestiende eeu, is gebou op grond van 'n rigiede roosterplan van eenvormig ontwerpte huise, besaai met paleise, kerke en pleine. In 1606 word die nuutgestigte stad Mannheim in Duitsland op die roosterplan uitgelê. Later kom die Nuwe Stad in Edinburgh en byna die hele stadsentrum van Glasgow, en baie nuwe dorpe en stede in Australië, Kanada en die Verenigde State. Die beroemdste roosterplan in die geskiedenis is waarskynlik die plan vir die stad New York wat in die Kommissaris-plan van 1811 geformuleer is, 'n visioenêre voorstel deur die staatwetgewer van New York vir die ontwikkeling van die grootste deel van die opperste Manhattan. William Penn se plan vir Philadelphia was gebaseer op 'n roosterplan, met die idee dat huise en besighede versprei sou word en omring sou word deur tuine en boorde, met die resultaat meer soos 'n Engelse plattelandse stad as 'n stad. Penn het hierdie ordelike ontwerp geadverteer as 'n beskerming teen oorbevolking, brand en siektes, wat Europese stede geteister het. In plaas daarvan het die inwoners deur die Delaware-rivier oorval en hul lot onderverdeel en herverkoop. Die baanplan is egter deur die pioniers opgestel toe hulle nuwe dorpe op hul reis weswaarts gevestig het. Alhoewel dit nie die topografie van elke nuwe ligging in ag geneem het nie, het dit die verkoop van pakkies grond verdeel in standaardgrootte lotte vergemaklik.
Die Verbode Stad was die Chinese imperiale paleis van die Ming-dinastie tot aan die einde van die Qing-dinastie. Dit is in die middel van Beijing, China, geleë en huisves nou die Palace Museum. Dit is vanaf 1406 tot 1420 gebou en het die tuiste van die keiser en sy huishouding gedien, asook die seremoniële en politieke sentrum van die Chinese regering vir bykans vyf eeue. Die paleiskompleks is 'n voorbeeld van tradisionele Chinese paleisargitektuur en het kulturele en argitektoniese ontwikkelings in Oos-Asië en elders beïnvloed.
Dit is ontwerp om die middelpunt van die ou, ommuurde stad Beijing te wees. Dit is omring in 'n groter ommuurde gebied wat die keiserlike stad genoem word. Die keiserlike stad word op sy beurt omring deur die middestad; in die suide lê die Buitestad. Die Verbode Stad bly belangrik in Beijing se burgerskema. Die sentrale as-noord-as bly die sentrale as van Beijing. Hierdie as strek na die suide deur die Tiananmen-hek na die Tiananmen-plein, die seremoniële sentrum van die Volksrepubliek China. In die noorde strek dit deur die Bell and Drum Towers tot by Yongdingmen. Hierdie as is nie presies in lyn noord-suid nie, maar is effens meer as twee grade gekantel. Navorsers glo nou dat die as in die Yuan-dinastie ontwerp is om in lyn te wees met Xanadu, die ander hoofstad van hul ryk.
Sentraal- en Suid-Amerika
Baie stede in Sentraal-Amerikaanse beskawings het ook stedelike beplanning in hul stede ontwerp, insluitend rioolstelsels en lopende water. In Mexiko was Tenochtitlan die hoofstad van die Aztec-ryk, gebou op 'n eiland in die Texcoco-meer in die huidige Federale Distrik in sentraal-Mexiko. Tenochtitlan was op sy hoogtepunt een van die grootste stede ter wêreld, met bykans 250,000 inwoners.
Machu Picchu, wat omstreeks 1460 gebou is, is 'n voor-Columbiese Inka-terrein wat 8000 voet bo die see geleë is op 'n bergrif bo die Urubamba-vallei in Peru. Machu Picchu word dikwels 'The Lost City of the Incas' genoem, een van die bekendste simbole van die Inca-ryk. Machu Picchu bestaan ​​uit 140 strukture of kenmerke, insluitend tempels, heiligdomme, parke en koshuise wat huise met grasdakke insluit. Daar is meer as 100 vlugte met kliptrappe - dikwels heeltemal gekerf uit 'n enkele blok graniet - en 'n groot aantal waterfonteine ​​wat met mekaar verbind word deur kanale en waterdreine geperforeer in die rots wat ontwerp is vir die oorspronklike besproeiingstelsel. Daar is bewyse gevind dat die besproeiingstelsel gebruik is om water vanaf 'n heilige fontein na elk van die huise te vervoer. Volgens argeoloë is die stedelike sektor van Machu Picchu in drie groot distrikte verdeel: die Heilige Distrik, die Populêre Distrik in die suide, en die Distrik van die Priesters en die Adel.
In die ontwikkelde lande (Wes-Europa, Noord-Amerika, Japan en Australasië) kan beweer word dat beplanning en argitektuur deur verskillende fases van algemene konsensus gegaan het. Eerstens was daar die geïndustrialiseerde stad van die negentiende eeu, waar die beheer oor die gebou grotendeels deur besighede en die welgestelde elite gehou is. Omstreeks 1900 begin daar 'n beweging om burgers, veral fabriekswerkers, van gesonder omgewings te voorsien. Die konsep van tuinstede, 'n benadering tot stedelike beplanning wat deur Sir Ebenezer Howard gestig is, het gelei tot die oprigting van verskeie modeldorpe, soos Letchworth en Welwyn Garden City, die wêreld se eerste tuinstede, in Hertfordshire, Groot-Brittanje. Dit was egter hoofsaaklik klein, maar het slegs 'n paar duisend inwoners gehad.5
Dit was eers in die 1920's dat Modernisme begin opduik. Op grond van die idees van Le Corbusier en die gebruik van nuwe tegnieke vir die bou van wolkekrabbers, het die modernistiese stad gestaan ​​vir die uitskakeling van wanorde, opeenhoping en die klein skaal, en dit vervang in plaas van voorafbeplande snelweë en wyd gespasieerde toringblokke in tuine. Daar was planne vir grootskaalse herbou van stede, soos die Beplan Voisin, wat voorgestel het dat die grootste deel van sentraal Parys skoongemaak en herbou word. Geen groot planne is egter eers ná die Tweede Wêreldoorlog geïmplementeer nie.
Die Athene-handves was die resultaat van die Congrès International d'Architecture Moderne (CIAM) in 1933. Die verrigtinge het tot 1942 plaasgevind, toe Le Corbusier hulle in sterk geredigeerde vorm gepubliseer het. Beide die konferensie en die resulterende dokument konsentreer op "Die funksionele stad." Soos later deur Le Corbusier gedokumenteer, het CIAM IV 'n 95-punt program opgestel vir die beplanning en konstruksie van rasionele stede, met aandag aan onderwerpe soos hoë woonblokke, streng sonering, die skeiding van woongebiede en vervoerareas en die behoud van historiese distrikte en geboue. Die belangrikste onderliggende konsep was die skepping van onafhanklike sones vir die vier "funksies": woon, werk, ontspanning en sirkulasie.
Hierdie konsepte is wyd deur stadsbeplanners aangeneem in hul pogings om die Europese stede ná die Tweede Wêreldoorlog te herbou, byvoorbeeld Mart Stam se planne vir Dresden na die oorlog. Gedurende die laat 1940's en 1950's het huistekorte veroorsaak deur oorlogsvernietiging daartoe gelei dat baie stede regoor die wêreld aansienlike hoeveelhede regeringsgesubsidieerde behuisingsblokke gebou het. Beplanners het destyds die geleentheid gebruik om die modernistiese ideaal van torings omring deur tuine te implementeer. Brasilia, 'n goeie voorbeeld van die toepassing van die Athene-handves, het dit feitlik tot op die letter gevolg.
Brasília se netjies beplande uitleg, vanuit die ruimte gesien. Die residensiële as is duidelik sigbaar en lyk soos die vorm van die vlerke van 'n vliegtuig.
Brasília, wat tussen 1956 en 1960 gebou is, is die hoofstad van Brasilië. Die stad en sy distrik is in die Sentraal-Wes-streek van die land geleë, langs 'n plato bekend as Planalto Sentraal. Dit het 'n bevolking van ongeveer 2.557.000 vanaf die 2008-skatting van IBGE, wat dit die vierde grootste stad in Brasilië maak. Dit is die enigste stad in die twintigste eeu wat deur UNESCO as 'n wêrelderfenisgebied gelys is.
Die stad is in 1956 beplan en ontwikkel met Lúcio Costa as die belangrikste stadsbeplanner en Oscar Niemeyer as die hoofargitek. In 1960 word dit formeel die nasionale hoofstad van Brasilië. Die opspoor van woongeboue rondom uitgestrekte stedelike gebiede, om die stad rondom groot paaie te bou en dit in sektore te verdeel, het in die twintigste eeu 'n debat en besinning oor die lewe in groot stede laat ontstaan. Die stad se beplande ontwerp het spesifieke gebiede vir byna alles ingesluit, insluitend akkommodasie - Hotel Sectors Noord en Suid. Nuwe gebiede word egter nou ontwikkel as liggings vir hotelle, soos die Hotels and Tourism Sector North, geleë aan die oewers van die Paranoá-meer. As dit van bo gesien word, lyk die belangrikste beplande deel van die vorm van die stad soos 'n vliegtuig of 'n vlinder.
Die suidpunt van die Las Vegas Strip in 2003
Die Athene-handves is egter in die beroep hewig gekritiseer vir die onbuigsame benadering en onmenslike resultate. Teen die laat 1960's en vroeë 1970's het baie beplanners besef dat die oplegging van modernistiese skoon lyne en 'n gebrek aan menslike skaal ook die lewenskragtigheid van die gemeenskap geneig het. Dit kom tot uitdrukking in hoë misdaad en sosiale probleme in baie van hierdie beplande woonbuurte.6 Daar kan gesê word dat modernisme in die 1970's geëindig het toe die goedkoop, eenvormige toringblokke in baie lande, soos Brittanje en Frankryk, geëindig het. Sedertdien is baie gesloop en op hul manier is meer konvensionele behuising gebou. Eerder as om te probeer om alle wanorde uit te skakel, konsentreer die beplanning nou op individualisme en diversiteit in die samelewing en die ekonomie. Dit is die post-modernistiese era.6 7
Las Vegas, Nevada, is 'n Amerikaanse stad wat na die post-modernistiese lyne ontstaan ​​het deurdat dit spesifiek ontwerp is om 'n unieke, dikwels gesimuleerde ervaring, te skep vir miljoene jaarlikse besoekers wat uit 'n groot verskeidenheid nasies, etniese agtergronde en sosio-ekonomiese klasse.8
Aspekte van beplanning
In ontwikkelde lande het daar 'n terugslag ontstaan ​​teen oormatige mensgemaakte rommel in die visuele omgewing, soos naamborde, bordjies en vertakkings.9 Ander kwessies wat 'n sterk debat onder stedelike ontwerpers veroorsaak, is die spanning tussen perifere groei, verhoogde behuisingsdigtheid en beplande nuwe nedersettings. Daar is ook onophoudelike debatte oor die voordele van die vermenging van eiendomsreg en grondgebruike, teenoor die voordele daarvan om geografiese sones te onderskei waar verskillende gebruike oorheers. Ongeag, alle suksesvolle stedelike beplanning hou in ag die stedelike karakter, plaaslike identiteit, respek vir erfenis, voetgangers, verkeer, nutsdienste en natuurgevare.
Dorpe en stede is beplan met die oog op estetika; hier in Bath, Engeland, is die ontwikkeling van die agtiende-eeuse privaat sektor ontwerp om aantreklik te lyk.
Beplanners is belangrik in die bestuur van die groei van stede, die toepassing van instrumente soos sonering om die gebruik van grond te bestuur, en groeibestuur om die tempo van ontwikkeling te bestuur. As dit histories ondersoek word, is baie van die stede wat nou as die mooiste beskou word, die resultaat van digte, langdurige stelsels van verbod en leiding oor bougroottes, gebruike en funksies. Dit het aansienlike vryhede toegelaat, maar tog praktiese maniere om style, veiligheid en materiale af te dwing. Baie konvensionele beplanningstegnieke word herverpak met die hedendaagse term slim groei.
Die middeleeuse ommuurde stad Carcassonne in Frankryk is op hoë grond gebou om maksimum beskerming teen aanvallers te bied.
Histories in die Midde-Ooste, Europa en die res van die Ou Wêreld, was nedersettings op hoër grond geleë (ter verdediging) en naby varswaterbronne. Stede het dikwels op kus- en vloedvlaktes gegroei met die risiko van oorstromings en stormstuwings. As die gevare gelokaliseer kan word, kan die betrokke gebiede in park of Groenbelt gemaak word, dikwels met die ekstra voordeel van 'n oopruimtevoorsiening.
Ekstreme weer, oorstromings of ander noodgevalle kan baie verminder word met veilige noodontruimingsroetes en noodoperasiesentrums. Dit is relatief goedkoop en onopvallend, en baie beskou dit as 'n redelike voorsorgmaatreël vir enige stedelike ruimte. Baie stede het ook veiligheidsfunksies beplan, soos dakke, muurmuur en skuiling.
Stadsbeplanning probeer misdadigheid beheer met strukture wat ontwerp is uit teorieë soos sosio-argitektuur of omgewingsdeterminisme. Volgens hierdie teorieë kan 'n stedelike omgewing individue se gehoorsaamheid aan sosiale reëls beïnvloed. Volgens die teorieë ontwikkel sielkundige druk in digter ontwikkelde, onversierde gebiede. Hierdie stres veroorsaak misdade en die gebruik van onwettige dwelms. Die teenmiddel is gewoonlik meer individuele ruimte en beter, mooier ontwerp in die plek van funksionalisme.
Die verdedigbare ruimteteorie van Oscar Newman noem die modernistiese behuisingsprojekte van die sestigerjare as 'n voorbeeld van omgewingsdeterminisme, waar groot woonstelle omring word deur gedeelde en afgesonderde openbare gebiede, waarmee inwoners moeilik kan identifiseer. Aangesien diegene met 'n laer inkomste nie ander kan huur om openbare ruimte soos sekuriteitswagte of grondeienaars te onderhou nie, en omdat geen individu persoonlik verantwoordelik voel nie, was daar 'n algemene agteruitgang van die openbare ruimte wat gelei het tot 'n gevoel van vervreemding en sosiale wanorde.
Die krotbuurt, Jakarta, Indonesië. 2004.
Die vinnige verstedeliking van die twintigste eeu het gelei tot 'n beduidende hoeveelheid krotbuurte in die groot stede van die wêreld, veral in ontwikkelende lande. Daar is 'n beduidende vraag na die beplanning van hulpbronne en strategieë om die probleme wat voortspruit uit die ontwikkeling van krotbuurte aan te spreek.10
Die kwessie van krotbuurte is dikwels met behulp van 'n eenvoudige opruimingsbeleid opgelos. Daar is egter meer kreatiewe oplossings soos Nairobi se "Camp of Fire" -program, waar gevestigde krotbuurtbewoners beloof het om behoorlike huise, skole en gemeenskapsentrums te bou sonder enige geld van die regering, in ruil vir grond waarop hulle onwettig gaan hurk. 30 jaar. Die "Camp of Fire" -program is een van vele soortgelyke projekte wat deur Slum Dwellers International geïnisieer is, wat programme in Afrika, Asië en Suid-Amerika het.11
Stedelike verval, South Bronx, New York, 1980.
Stedelike verval is 'n proses waardeur 'n stad, of 'n deel van 'n stad, verval en verwaarloos word. Dit word gekenmerk deur ontvolking, ekonomiese herstrukturering, verlating van eiendom, hoë werkloosheid, gefragmenteerde gesinne, politieke ontheffing, misdaad en verlate stedelike landskappe.
Gedurende die 1970's en 1980's het stedelike verval dikwels verband gehou met die sentrale gebiede van stede in Noord-Amerika en dele van Europa. Gedurende hierdie periode het groot veranderings in wêreldekonomieë, demografie, vervoer en regeringsbeleid toestande geskep wat stedelike verval bevorder het.12 Baie beplanners het in hierdie tyd van 'wit vlug' gepraat. Hierdie patroon was anders as die patroon van "afgeleë krotbuurte" en "voorstedelike ghetto's" wat in baie stede buite Noord-Amerika en Wes-Europa voorkom, waar die sentrale stedelike gebiede eintlik hoër eiendomsbelastingwaarde gehad het. Vanaf die negentigerjare het baie van die sentrale stedelike gebiede in Noord-Amerika 'n ommekeer ondergaan in die stedelike verval van vorige dekades, met stygende eiendomswaardes, slimmer ontwikkeling, sloping van verouderde maatskaplike behuisingsgebiede en 'n groter verskeidenheid behuisingskeuses .13
Heropbou en vernuwing
Hoofartikel: Stedelike vernuwing
Die algehele gebiedsplan vir die heropbou van die Ou Stadsgebied van Kabul, die voorgestelde Kaboel - Stad van ligte ontwikkeling.
Gebiede wat deur oorlog of inval verwoes is, is 'n unieke uitdaging vir stadsbeplanners. Geboue, paaie, dienste en basiese infrastruktuur, soos krag, water en riolering, word dikwels ernstig in die gedrang gebring en moet geëvalueer word om vas te stel wat gered kan word vir herinrigting. Daar is ook die probleem van die bestaande bevolking en watter behoeftes hulle kan hê. Historiese, godsdienstige of sosiale sentrums moet ook bewaar word en weer in die nuwe stadsplan geïntegreer word. Die belangrikste voorbeeld hiervan is die hoofstad Kaboel, Afghanistan, wat na dekades van burgeroorlog en besetting streke het wat letterlik verminder is tot puin en verwoesting. Desondanks bly die inheemse bevolking in die omgewing, en bou hulle skynbare huise en winkels uit wat ook al gered kan word. Enige voorgestelde heropbouplan, soos Hisham Ashkouri se City of Light Development, moet sensitief wees vir die behoeftes van hierdie gemeenskap en die bestaande kultuur, besighede, ensovoorts.
Baie dig beboude gebiede benodig stedelike vervoer met 'n hoë kapasiteit, en stedelike beplanners moet hierdie faktore in langtermynplanne oorweeg. Alhoewel dit 'n belangrike faktor is, is daar 'n komplekse verband tussen stedelike digtheid en motorverbruik.
Vervoer binne verstedelikte gebiede bied unieke probleme. Die digtheid van 'n stedelike omgewing kan aansienlike vlakke van padverkeer skep, wat besighede kan beïnvloed en besoedeling kan verhoog. Parkeerruimte is 'n ander probleem, wat die konstruksie van groot parkeergarages in gebiede met 'n hoë digtheid vereis wat beter vir ander ontwikkeling gebruik kan word.
Goeie beplanning maak gebruik van transito-georiënteerde ontwikkeling, wat poog om hoër digthede van werk of inwoners naby hoëvolume vervoer te plaas. Sommige stede laat byvoorbeeld slegs kommersiële en meervoudige woonstelgeboue binne een blok treinstasies en meervoudige boulevards toe, terwyl enkelgesinswoonstelle en -parke verder geleë is.
Lae (outo-georiënteerde) voorstedelike ontwikkeling in die voorstad naby Colorado Springs, Colorado, Verenigde State
In sommige lande word die dalende tevredenheid met die stedelike omgewing die skuld gegee vir die voortgesette migrasie na kleiner dorpe en landelike gebiede (die sogenaamde stedelike uittog). Suksesvolle stedelike beplanning gesteun Streekbeplanning kan voordele in 'n veel groter binneland of stadsgebied meebring en kan help om die opeenhoping langs vervoerroetes en die vermorsing van energie wat deur oormatige pendelary gepaard gaan, te verminder.
Omgewingsbeskerming en -bewaring is van uiterste belang vir baie beplanningstelsels regoor die wêreld. Nie net die spesifieke gevolge van ontwikkeling moet versag word nie, maar daar word gepoog om die algehele uitwerking van ontwikkeling op die plaaslike en wêreldomgewing tot die minimum te beperk. Dit word gereeld gedoen deur die evaluering van volhoubare stedelike infrastruktuur. In Europa staan ​​hierdie proses bekend as Volhoubaarheidsbeoordeling.
In die meeste gevorderde modelle vir stedelike of dorpsbeplanning is plaaslike konteks van kritieke belang. Tuinmaak en ander buitelugaktiwiteite speel 'n sentrale rol in die daaglikse lewe van baie burgers. Omgewingsbeplanners fokus op kleiner stelsels vir die onttrekking van hulpbronne, energieproduksie en afvalverwydering. Daar is selfs 'n praktyk bekend as Arcology, wat die velde van ekologie en argitektuur wil verenig deur die beginsels van landskapargitektuur te gebruik om 'n harmonieuse omgewing vir alle lewende dinge te bewerkstellig. Op 'n klein skaal het die eko-dorpteorie gewild geraak, aangesien dit 'n tradisionele skaal van 100 tot 140 mense vir gemeenskappe beklemtoon.
Die stedelike canyon-effek is 'n gesamentlike, nie-wetenskaplike term wat verwys na straatruimte wat grens aan baie hoë geboue. Hierdie tipe omgewing kan gedurende die meeste dagligure die sypaadjie vlak van direkte sonlig beskadig. Alhoewel dit 'n verskynsel wat gereeld ontbeen is, is dit skaars, behalwe in baie digte, hiper-hoë stedelike omgewings, soos dié wat in Manhattan en die middestad van Manhattan, Chicago's Loop en Kowloon in Hong Kong aangetref word.
In stedelike beplanning word klank meestal gemeet as 'n bron van besoedeling. 'N Ander perspektief op stedelike klanke word in Soundscape-studies ontwikkel wat beklemtoon dat klank-estetika meer is as meting van geraasvermindering en desibel.
Volhoubare ontwikkeling en volhoubaarheid
Volhoubare ontwikkeling en volhoubaarheid het belangrike konsepte in stedelike beplanning geword, met die erkenning dat die huidige verbruiks- en lewensgewoontes die belangrikste kan wees
Kyk die video: Johan Olivier - Stadsbeplanning en Gemeenskapsontwikkeling - 13 Jul 2017 (Februarie 2020).