Zuma ‘sentraal’ tot Guptas se kaping – Zondo-verslag(Argieffoto) Hoofregter Raymond Zondo het Vrydag die vierde gedeelte van die kommissie na staatskaping se verslag aan pres. Cyril Ramaphosa oorhandig. Dit fokus veral op die sukkelende Eskom met Zondo wat bevind het dat die omstrede Gupta-familie ŉ plan deurgevoer het om die kragvoorsiener met die hulp van oudpres. Jacob Zuma te kaap. Die verslag lui onder meer dat nadat die Guptas ŉ plan bewimpel het om sekere hoofde by Eskom uit hul poste te skop, Zuma gehelp het om dié plan in werking te stel. Die oudpresident het onder meer vir Barbara Hogan uit die pos as minister van openbare ondernemings verwyder “om plek te maak vir ŉ minister van openbare ondernemings wat met die Guptas verbind was, naamlik mnr. [Malusi] Gigaba,” het Zondo bevind. Luidens die verslag is die Guptas se uitgesoekte amptenare in strategiese posisies by Eskom geplaas sodat Eskom se bates daarna tot die Guptas se finansiële voordeel herlei kon word. “Sentraal tot die Guptas se plan van staatskaping was pres. Zuma, wat die Guptas in ŉ baie vroeë stadium moes geïdentifiseer het as iemand wie se karakter van so ŉ aard is dat hulle hom teen die mense van Suid-Afrika, sy eie land en sy eie regering, kon gebruik om hul eie sakebelange te bevorder …” lui die lywige verslag wat in verskeie dele opgedeel en op die presidensie se webwerf bekend gemaak is. Die kommissie bevind voorts dat Zuma die “deur geredelik vir die Guptas geopen het” om toegang tot staatsbeheerde ondernemings te kry en hulself te help aan die geld en bates van Suid-Afrikaners. Die vierde gedeelte van die verslag is Vrydag aan die presidensie oorhandig. (Foto: Elmond Jiyane/GCIS) Die verslag lui ook dat “… daar onthou moet word dat die Gupta-sakebelange onlosmaaklik verwikkel was met die Zuma-familie se sakebelange”, soos verteenwoordig deur Duduzane Zuma se verhouding met die Guptas. Zondo het ook bevind verskeie Eskom-hoofde, in besonder voormalige uitvoerende hoof Matshela Koko, voormalige finansiële hoof Anoj Singh en voormalige uitvoerende hoof Brian Molefe, het in hul eie belang opgetree om poste te verseker en finansiële belonings of voordele van die Guptas te ontvang. Koko was “ŉ integrale deel van die Gupta-familie se strategie om Eskom te kaap”, lui die verslag en Zondo beveel onder meer aan dat Koko en Singh strafregtelik vervolg word vir hul rol in die verkoop van die Optimum-steenkoolmyn aan die Gupta-familie Die res van die verslag handel onder meer oor die Vrystaatse asbesskandaal, Alexkor, asook die poging om die nasionale tesourie te kaap. Oor laasgenoemde sê Zondo hy “sidder om te dink” wat sou gebeur as Zuma nie destyds gedwing is om Des van Rooyen – toe die minister van finansies – en sy raadgewers uit die nasionale tesourie te skop nie. Zondo sê die Guptas en Zuma se mislukking om eindelik die tesourie te kaap, is grootliks te danke aan weerstand deur ministers soos Nhlanhla Nene en Pravin Gordhan – asook ander amptenare by die tesourie – en dat die land “dankbaar vir almal van hulle moet wees”.