Dis die laaste periode van die dag by ’n hoërskool in die Kaap. ’n Tamwarm Vrydagmiddag. Almal wil net by die huis kom. Alles behalwe die ideale omstandighede vir ’n kunstenaar wat moet optree by die Wêreldbiddag vir vroue-byeenkoms in die saal voor ’n klomp alles-gewoond stadstieners.
Annalise Wiid lyk weerloos daar waar sy kitaar-onner-die-blad, alleen voor in die onpersoonlike skoolsaal sit en wag vir die byeenkoms om te begin. En ek onthou ’n ander sanger op ’n ander plek voor ’n ander gehoor: Johannes Kerkorrel by sy heel laaste optrede. ’n Man met verwondbare oë wat sy uitvoering begin met die woorde: “Onthou, ek is alleen en julle is baie”.
In ’n resensie van Annalise se nuutste CD, Nkosi is hier, skryf Neels Jackson van Beeld dat haar werk nie “oppervlakkige joegaai-Jesus-liedjies” is nie. “Dis volwasse musiek wat uiteenlopende emosies uit die geloofslewe dra. Dis geen wêreldvreemde godsdiens nie, maar ’n godsdiens wat wortelskiet in die realiteite van die dag. Sy kan die Christuskind besing, maar ook sing oor ’n bedelkind en die pyn dat ’n mens nie weet hoe om hom te help nie.” Hy sluit af met die woorde: “Ek kan nie na haar musiek luister sonder om diep geroer te word nie.”
Dit het ’n onuitwisbare indruk op Annalise gemaak. Sy wou méér weet van hierdie God wat mense se lewens so ingrypend kan verander. Sy is toe na ’n Bybelskool in Engeland waar sy vir ’n jaar lank in ’n ou kasteel op ’n groen landgoed naby die Lake District gebly het.
Maar sy het bly soek-soek na ’n spesiale manier om uiting te gee aan die verwondering wat in haar bly groei het. Sy was nou “spoilt for the ordinary”, aldus haar ouma.
Sy onthou dit in detail. “Die son was lou, die middag lui. Ek was alleen. ’n Gedig wat ek kort vantevore oor die Here gelees het, het by my opgekom en ek het begin om die woorde hardop te sê vir die veld, die voëls, die vonkelson en die pers berg se sagte skadu’s.
“Skielik was daar ’n wysie by die woorde: nommerpas! Ek het dit gesing. Verwonderd. Uitgelate. Oor en oor...”
“Mense moet my tog net nie begin etiketteer en in ’n heilige boksie vasparkeer nie. Ek is nie ’n moeder Teresa of ’n maagd Maria nie. Die idol worship van gehore is een van die dinge wat my die meeste beangs maak. Ons sukkel almal met onsself én ons leefwêreld. Dis net totaal onrealisties om daar te staan as hierdie supervrou. Die Here is juis vir ons goed daar waar ons sukkel. En Hy bly lief vir ons!”
Sy ry dikwels diep geraak deur baie lewens weg van ’n optrede. Soos ná die naweekkamp aan die einde van verlede jaar met ’n groep Xhosa-vroue.
“Ek het ’n lang, lang ent langs die see gaan ry en het toe nog ook ’n ver ent gaan stap in ’n poging om die ontsaglike weemoed én bewondering in my bymekaar te bring.
“Maar die vroue het om haar kom toemaak met hul stemme, hul gebede en hul verstaan. ’n Koor van: ‘Ag, my suster, dis te groot vir ons – kom ons gee dit vir die Here...’
“Ek het geleer struggle is nie net ’n politieke woord nie. Dis elke dag se oorleef; groot weerloosheid en nog groter moed. Dis om te probeer praat sonder ’n stem; om aan te hou sing, al luister niemand nie. ’n Groot, groot bewondering het sáám met die weemoed in my opgestaan.”
Ná die kamp kom sê ’n vrou: “Ek het die Here se woorde kom oppik soos ’n hoenderhen mieliepitte pik; nou gaan ek goeie eiers in my gemeenskap lê...”
Dan moet sy eers ’n dag of twee afvat om weer al haar stukke op te tel, alles rustig deur haar te laat filtreer vir later se liedjies en woorde. Sy het vier jaar gelede by uitbrand gaan draai, ’n skrikwekkende ervaring.
“’n Mens word wakker en jy is te moeg om op te staan, jou tande te borsel. Ek het nie gedink ’n mens kan so moeg raak nie.”
Sy was altyd onderweg. Nou moes sy leer om nadat sy soveel van haarself gegee het, die volgende dag stil te bly sit in haar bed, rug teen die kussings... en te kyk. Tuis in Somerset-Wes sien sy die see wat die son se spel met die wolke weerkaats. Of Tafelberg se profiel “wat onversteurbaar noord bly kyk – met ’n eeue-oue rustige geduld”.
“Jy’s nogal intens, nè,” som ’n omroeper haar onlangs in ’n radio-onderhoud op. Agterna bedink Annalise die woord. Niemand het haar al voorheen so beskryf nie. Sy soek en kry haar eie definisie daarvan. “Dis iets wat diep ervaar word; wat insny tot in jou hart der harte. Amper soos lig wat deur ’n brandglas op een kolletjie gekonsentreer word en ’n groot vuur aansteek. Dit los jou nie onaangeraak of onveranderd nie.”
Sy ken daardie vuur, ja. Maar sy weet ook dat as jy heeltyd bewus moet wees van die wonder van Jesus in jou “jy dalk sal smelt of oplos of uitmekaarval”. Sy het ook baie doodgewone dae van opstaan, werk, gaan slaap en aanhou glo. “Wanneer jy maar rustig kan wees as jy dit nie so intens ervaar nie, want Hy is in elk geval daar.”
Johan Theron van Kingfisher Sendingmobilisering bel haar ’n ruk gelede. Hy was in die Oekraïne by ’n Russiese pastoor aan huis. “Sit,” sê die Rus, “ek wil vir jou musiek speel.” En tot Johan se stomme verbasing speel die ou vir hom Annalise se CD Blou Kitaar. Die Rus was in Suid-Afrika vir opleiding en het die CD hier gekoop en saamgevat huis toe.