Gautrein ŉ ‘wit olifant’ – AA(Argieffoto: Gautrein) Die Automobiel-Assosiasie (AA) het Donderdag die provinsiale regering se plan om nóg roetes tot die Gautrein-netwerk te voeg, verwerp, aangesien dié treindiens oënskynlik ŉ wit olifant is. Die AA het in ŉ voorlegging aan die Gautengse provinsiale regering gesê die huidige vraag na die spoorstelsel is relatief laag en dat die lewensvatbaarheid van nog roetes nie binne redelike risikoparameters vasgestel kan word nie. “Die Gautrein vervoer doodeenvoudig nie soveel passasiers soos aanvanklik voorspel is nie. Om nou waardevolle finansiële hulpbronne te bestee op ŉ vervoerstelsel wat ŉ mislukking is, ten koste van een wat beter en meer bekostigbaar is, maak nie sin nie,” het die AA in ŉ verklaring gesê. “Ons is ten gunste van alternatiewe vervoermiddels wat besoedeling en opeenhopings verminder, maar die Gautrein is nie die oplossing nie.” Volgens die AA plaas die Gautrein bykomende druk op die provinsie se vervoerbegroting aangesien dit nie so gereeld gebruik word soos destyds voorspel is nie. “Die sogenaamde beskermingswaarborg wat die Gautengse regering onderteken het, verseker dat Bombela – die sakeonderneming wat die Gautrein bedryf – vergoed word indien hulle nie die minimum totale inkomste genereer nie. Indien hulle nie hierdie doelwit bereik nie, kan hulle op die provinsiale regering staatmaak om die verskil te betaal.” Dié ooreenkoms het belastingbetalers sedert 2012 sowat R12 miljard gekos, juis omdat daar nie genoeg mense is wat gebruik maak van die Gautrein se dienste nie. Die waarborg veroorsaak ook dat ander vervoeropsies wat deur die groter bevolking gebruik word, nie behoorlik befonds word nie. Luidens die AA se voorlegging moet die provinsiale regering eerder in die oprigting van ŉ provinsiale busstelsel belê en veilige fietspaaie voorsien. Dié voorstelle is volgens die AA ŉ goedkoper alternatief vir die groter bevolking en kan met ander vervoermiddels geïntegreer word. “Jare voordat die kabinet die Gautrein in 2005 goedgekeur het, het die destydse parlementêre portefeuljekomitee vir vervoer sy kommer oor die finansiële volhoubaarheid van die belegging uitgespreek. Byna twee dekades later is hierdie bekommernisse bewaarheid, maar in plaas daarvan om die ernstige vervoerkrisis in die provinsie op te los, het die Gautrein ŉ stelsel geword vir welgestelde persone wat in elk geval toegang tot ander vervoermiddels het,” het die AA gesê. Daar is talle ander besware in die AA se voorlegging ingesluit, waaronder die ongegronde vooruitskattings van die ekonomiese voordele wat die Gautrein op gebiede om die stasies inhou, asook die gebrek aan identifiseerbare teikengebruikers vir nuwe roetes en die hoë koste daaraan verbonde om grond te onteien om die uitbreidings te bou. “Die Gautrein is ŉ mislukte stelsel wat nie ŉ massavervoeroplossing vir die mense in die provinsie bied nie. Dit sal ŉ mislukking weens so lank as wat dit deur belastingbetalers befonds word. “Om die Gautrein-dienste nou uit te brei, is ekonomies onaanvaarbaar en die proses moet onmiddellik gestaak word,” het die AA gesê.