AfriForum se eie kragmaatskappy op handeKallie Kriel, uitvoerende hoof van AfriForum. (Foto: AfriForum) Die burgerregteorganisasie AfriForum beraam planne om sy eie kragmaatskappy op die been te bring, maar meen dat hy hoegenaamd nie alleen die voortslepende kragkrisis kan oplos nie. Met bystand van private kundigheid en kapitaal hoop AfriForum om ŉ energiemaatskappy te stig wat elektrisiteitsverskaffing uit die regering se hande laat. “Dit het duidelik geword dat ons toekomshoop nie in die hande van Eskom of die regering lê nie, maar in ons eie,” sê Kallie Kriel, uitvoerende hoof van AfriForum. “Die oplossing is daarom om die privaat sektor te betrek om ŉ onafhanklike kragvoorsiener te begin.” Volgens Kriel is AfriForum reeds in gesprekke met rolspelers, soos die energiemagnaat André Pienaar, oor die moontlikheid om kernenergie-tegnologie te gebruik om Suid-Afrika se uitdagings met kragvoorsiening op te los. Die langtermynplan is eindelik om die eerste modulêre korrelbedreaktor in Suid-Afrika te ontwikkel wat in staat is om oor jare heen dorpe en stede van krag te voorsien. “Sonkrag, batterye en windkrag is ŉ reusehulpbron, maar die voorsiening daarvan is wisselvallig, so jy het ŉ basislading nodig. Ons glo die modulêre korrelbedkerntegnologie, wat aanvanklik in Suid-Afrika ontwikkel is, maar verder in die buiteland ontwikkel word, sal ŉ veilige en skoon oplossing daarvoor bied,” sê hy. AfriForum sal grotendeels toesien dat die nodige beleggings en kundigheid ingewin word sodat die ontwikkeling van die reaktors kan geskied. Hoewel die installering van dié soort reaktors moontlik eers oor tien jaar ŉ werklikheid sal wees, het AfriForum intussen kort- en mediumtermynplanne opgestel om die weg te baan hiervoor. Die korttermynplan, of sogenaamde eerste fase van AfriForum se omvattende kragplan bekend as Projek AfriEnergie, is om die energiereguleerder te dwing om die regulasies rakende kragopwekking te verslap. “Die president het vantevore aangekondig dat die regulasies hieroor verslap moet word, maar nou is die tyd om die woorde in praktyk om te sit sodat private rolspelers ook ŉ hand hierin het.” Hiermee saam beplan AfriForum om in die komende weke ŉ handleiding bekend te maak wat mense sal help om onafhanklik van Eskom te word. “Die handleiding sal raad gee oor hoe om byvoorbeeld sonkragstelsels te installeer en wie om daarvoor te gebruik,” sê Kriel. Die tweede fase beoog om dorpe en stede se munisipaliteite los te maak van Eskom en hul kragvoorsiening wesenlik te privatiseer. Die Mafube-munisipaliteit, wat gebiede soos Frankfort in die Vrystaat bedien, kry dit reeds langer as tien jaar reg om met behulp van ŉ private kragmaatskappy die dorp se elektrisiteitstoevoer te bestuur. “Die model wat in hierdie dorp gevolg word – om kragverspreiding uit te kontrakteer om die proses in stand te hou – moet ook elders toegepas word,” sê hy. “Ons besef dat die hele plan, van fase 1 tot 3, nie ŉ kitsoplossing is nie, maar ŉ langtermynprojek wat bloed, sweet en trane gaan verg. Ons glo wel dit is moontlik om dit reg te kry.”