Sabinet | Volume 22, Issue 2_3
Volume 22, Issue 2_3, 2003
Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Natuurwetenskap en Tegnologie - Volume 22, Issue 2_3, June 2003
Volume 22, Issue 2_3, June 2003
Waarheen met Die Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Natuurwetenskap en Tegnologie? : point of view
Authors: J.N. Eloff and A.C. Swanepoel
Source: Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Natuurwetenskap en Tegnologie 22, pp 50 –51 (2003)
Logistieke bestuur : die oorsprong, konseptuele ontwikkeling en betekenis daarvan as 'n hedendaagse studiegebied : research and review article
Source: Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Natuurwetenskap en Tegnologie 22, pp 52 –60 (2003)
Hierdie artikel beskryf die oorsprong van die woord logistiek, stip die ontwikkeling daarvan uit, en verklaar die hedendaagse betekenis daarvan as 'n studiegebied in 'n bestuurskonteks. Die ontwikkelingsgang van die begrip word aangedui vanaf die oorsprong daarvan in Grieks, met inagneming van die opeenvolgende opname daarvan in Laat Latyn, Frans en Nederlands, tot by die huidige gebruik daarvan in Afrikaans. Die vestiging van die Franse logistique gedurende die Napoleontiese oorloë, en die uitbreiding daarvan na 'n bedryfsbegrip ná afloop van die Tweede Wêreldoorlog word verduidelik. Die ontwikkelingsgang wat die betekenis van die konsep sedertdien in bedryfsverband ondergaan het, word bespreek. Betekenisse van logistiek, soos dit tans in die bedryfslewe gebesig word, word verskaf. Vervolgens bied die artikel 'n eietydse definisie van logistiek in bedryfsverband. Daar word aangetoon hoe doeltreffende bedryfslogistiek waarde toevoeg. Ten slotte word die primêre aktiwiteite wat in die logistieke voorsieningskanaal van produkte voorkom kortliks bespreek.
'n Analise van enkele veranderlikes wat die wiskundeprestasie van Tswanasprekende leerders beïnvloed : research and review article
Authors: J.G. Maree and C.P. Erasmus
Source: Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Natuurwetenskap en Tegnologie 22, pp 61 –68 (2003)
Ontoereikende prestasie in wiskunde is 'n verskynsel wat besonder algemeen voorkom en navorsers is dit eens dat die probleem veral by swart leerders kritieke afmetings aanneem. <br>Die Tswanaleerders in die Mafikeng-streek bevind hulle in 'n opvoedingsituasie wat nie altyd vir optimale verwerkliking van hul persoonsmoontlikhede bevorderlik is nie. Een moontlike uitkoms van hierdie situasie is ontoereikende prestasie in wiskunde. Die doel van die onderhawige studie is onder meer die verkenning van die Tswanaleerder in die Mafikeng-streek se ontoereikende prestasie in wiskunde. Dit is gedoen deur die inskakeling van 'n Diagnostiese Toets en 'n Leerdervraelys waarmee die kognitiewe en affektiewe fasette van die Tswanaleerder se prestasie in wiskunde gemeet is. 'n Remediëringstrategie wat spesifiek gerig is op die Tswanaleerder in die Mafikeng-streek is vervolgens saamgestel.
<b>An analysis of some factors that influence Tswana-speaking learners' achievement in mathematics</b> <br>Inadequate achievement in mathematics is a common phenomenon, especially among black learners where the problem is becoming critical. Tswana learners in the Mafikeng region find themselves in an educational situation that does not always promote the optimal actualisation of their personal potential. An outcome of this situation is inadequate achievement in mathematics. The aim of this study has inter alia been the exploration of the inadequate achievement in mathematics of Tswana learners in the Mafikeng region by administering a Diagnostic Test and a Learner Questionnaire. The cognitive and affective facets of the Tswana learner's achievement in mathematics were measured. A remedial strategy specifically aimed at the Tswana learner in the Mafikeng region was subsequently devised.
Endemiese tandfluorose geassosieerd met relatief lae fluoriedkonsentrasies in die Suid-Vrystaat, Suid-Afrika : research and review article
Author S. Zietsman
Source: Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Natuurwetenskap en Tegnologie 22, pp 69 –78 (2003)
Hoewel dit lank reeds bekend is dat hoë fluoriedkonsentrasies geïsoleerd in die grondwater uit die gesteentes van die Tarkastad Formasie voorkom, is die endemiese voorkoms van tandfluorose in die gebied wat deur hierdie gesteentes onderlê word, nie ondersoek nie. Hierdie artikel doen verslag oor die eerste fluorosestudie in dié gebied. Die leerlinge van 10 plaasskole in die Suid-Vrystaat het die steekproef uitgemaak. Die tande van 594 kinders van alle ouderdomme is klinies en fotografies ondersoek. Watermonsters is by 245 drinkwaterbronne op 203 plase geneem. Die fluoriedinhoud van die water is deur ioonspesifieke analise bepaal. Ruimtelik veralgemeen, is dit 'n relatief lae-fluoriedgebied, maar middelwaardes beskryf die fluoriedinhoud van die water ontoereikend. Ruimtelike variasie kenmerk die fluoriedinhoud van die grondwater. 'n Verbasend hoë fluoroseprevalensie van >62% en 'n gemeenskapsfluoroseindeks van 1, 5 is gevind. Die graad van aantasting was oorwegend laag, maar 4, 6% van die kinders het glasuurverlies vertoon. Ruimtelike variasie kenmerk die voorkoms van fluorose in die gebied. Die ruimtelike variasiepatroon in die fluoriedinhoud van die drinkwater verklaar dié in die voorkoms van fluorose slegs gedeeltelik. Die aanbevole optimum kariesbekampende konsentrasieinterval vir Suid-Afrika is moontlik nie toepaslik vir die gebied nie.
<b>Endemic dental fluorosis associated with relatively low fluoride concentrations in the southern Free State, South Africa</b> <br>Isolated high fluoride concentrations in the groundwater out of the rocks of the Tarkastad Formation were reported many years ago. The endemicity of dental fluorosis in the region underlain by these rocks, however, was not studied. This article reports on the first fluorosis study in this region. The pupils of 10 farm schools in the southern Free State constituted the sample. The teeth of 594 children of all ages were clinically and photographically examined. The drinking water was sampled at 245 sources on 203 farms. Ion specific analysis was used to determine the fluoride content of the water. Spatially generalized, it is a relatively low-fluoride area, but central statistics do not adequately describe the fluoride content of the water. Spatial variation characterizes the fluoride content of the groundwater. The fluorosis prevalence in the study area (>62%) was surprisingly high and the community fluorosis index was 1, 5. The severity of fluorosis was predominantly low, but 4, 6% of the children displayed loss of enamel. Spatial variation characterizes the occurrence of fluorosis in the area. The spatial variation pattern in the occurrence of fluorosis is only partially explained by that in the fluoride content of the drinking water. The optimum cariostatic concentration interval for South Africa might not be appropriate for this region.
'n Oorsig van die bepaling van die vroeë bakterisidiese aktiwiteit van verskeie antituberkulosemiddels : research and review article
Authors: P.R. Donald, F.A. Sirgel, A. Venter, P.B. Fourie, D.P. Parkin, H.I. Seifart, B.W. Van de Wal and J.S. Maritz
Source: Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Natuurwetenskap en Tegnologie 22, pp 79 –88 (2003)
Die vroeë bakterisidiese aktiwiteit (VBA) van 'n antituberkulosemiddel is die daaglikse afname van M tuberculosis in log<sub>10</sub> kolonievormende eenhede per ml sputum, tydens die eerste twee dae van behandeling met die middel. Dit weerspieël die vermoë van 'n middel om aktief metaboliserende organismes in tuberkulose-longholtes te dood. Dit is 'n relatief goedkoop metode om in 'n klein groep pasiënte die antituberkulose-aktiwiteit van 'n middel, binne maande, <b>in vivo&lt;/b&gt; te evalueer. Hierdie artikel som ons ondervinding op tydens sewe gepubliseerde VBA-studies, en die bronne van variasie in die prosedure word identifiseer. Die pasiënte in hierdie studies was gemiddeld 33 jaar oud, met 'n gemiddelde gewig van 50 kg en 55% het ekstensiewe of massiewe longaantasting gehad. Die hoogste VBA-waardes (0, 50-0, 66) is gevind in pasiënte wat isoniasied ontvang het, en die laagste waardes (0, 05 en 0, 09 respektiewelik) was gevind in pasiënte wat die aminoglikosiede amikasien en paromomisien, albei in doserings van 15 mg/kg liggaamsgewig, ontvang het. Die algehele variasie in die VBA van 248 pasiënte was 0, 0312, en die variasie toegeskryf aan die proses van sputumproduksie en -versameling was 0, 0223. Dit blyk dat die verskillende aspekte van sputumproduksie en -versameling, betrokke by die lewering van 'n verteenwoordigende sputummonster, 'n groter bydrae maak tot variasie tydens die prosedure as die laboratoriumaspekte van die tegniek. Die keuring van pasiënte vir insluiting in VBA-studies, en hulle vermoë om saam te werk om 'n verteenwoordigende sputummonster te produseer, is van deurslaggewende belang in die suksesvolle voltooiing van VBA-studies.
<b>A review of the determination of the early bactericidal activity of various antituberculosis agents</b> The early bactericidal activity (EBA) of an antituberculosis agent is the daily decline in log&lt;sub&gt;10&lt;/sub&gt; colony forming units of M tuberculosis per ml of sputum during the first two days of treatment with the agent. It reflects the capacity of an agent to kill the actively metabolising organisms in tuberculosis lung cavities. It offers a relatively cheap means to evaluate the antituberculosis activity of an agent in a small group of patients within a matter of months. This article summarizes the authors' experience in seven published EBA studies and identifies sources of variation in the procedure. The patients who participated in these studies had a mean age of 33 years, a mean weight of 50 kg and there was extensive or massive involvement of the lungs in 55% of patients. The highest EBA values (0, 50-0, 66) were found in groups of patients receiving isoniazid and the lowest values (0, 05 and 0, 09 respectively), in patients receiving the aminoglycosides amikacin and paromomycin in a dose of 15 mg/kg body weight. The variation in EBA in 248 patients was 0, 0312 and the variation ascribable to the process of sputum production and collection was 0, 0233. This implies that the different aspects of sputum production and collection involved in obtaining a representative sputum sample are responsible for most of the variation in EBA results. The selection of patients for inclusion in EBA studies and their ability to co-operate in producing a representative sputum specimen are of critical importance in the successful completion of EBA studies.
Die ontwikkeling van 'n korrosiebestande langpadlengte-infrarooisel. Deel I : Konstruksieparameters en -oorwegings : research and review article
Authors: D.J. Delport, J.H. Potgieter, W.G. Augustyn and J.H. Prior
Source: Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Natuurwetenskap en Tegnologie 22, pp 89 –92 (2003)
Hierdie artikel beskryf die konstruksie van 'n langpadlengte-infrarooisel wat gebruik kan word om korrosiewe gasmengsels kwalitatief en kwantitatief te analiseer. Die vereistes waaraan so 'n sel moet voldoen, word kortliks bespreek en die ontwerp word beskryf met spesifieke verwysing na geskikte materiale vir die spieël, die optimisering van die padlengte en die bepaling van die maksimum seinversterking. Na bepaling van die nodige ontwerpparameters, is dit uit vlekvrye staal gekonstrueer en in bedryf gestel.
<b>The development of a corrosion resistant long pathlength infrared cell. Part I : Construction parameters and considerations</b> <br>This paper describes the construction of a long pathlength infrared cell that is suitable for the qualitative and quantitative analyses of corrosive gas mixtures. The requirements of such a cell are discussed briefly and its design is described with specific reference to suitable materials for the mirror, the optimisation of the pathlength and to determining the maximum gain. After establishing the necessary design parameters, the cell was constructed from stainless steel and commissioned for practical applications.