Nuuskommentaar: Hoekom kry diktators en politieke boewe steun? | Die Nuus in Afrikaans - Koerant.co.za
Plaaslik het die ANC oënskynlik van Julius Malema ontslae geraak – al is dit om die verkeerde redes – of van Malema se ondersteuners steun hom openlik in sy uitdaging van die leiers in die ANC wat hom nie meer goedgesind is nie.
Onder die redes wat die Arabiese Bond aanvoer vir hul optrede teen Assad is dat hul aandrang dat die bewind sy doodslag van eie burgerlikes moet staak, en omdat die Siriese bewind telkemale beloftes oor hervormings gemaak het, nie nagekom is nie. Sirië het skynbaar die beloftes gemaak om die lande wat die druk uitoefen wolle oor die oë te trek en tyd te wen. Na raming het sowat 3 500 burgers reeds aan die hand van hul eie regering gesterf sedert die opstande begin het.
Hitler is nog ‘n voorbeeld waaroor baie hedendaagse Duitsers die kop skud. Hoe kon so iets in hul land gebeur het?
Baie is al geskryf oor die sogenaamde Stockholmsindroom – ‘n geval waar gyselaars tydens die voorval later ‘n simpatieke band met die terroriste gevorm het. Kan so iets op ‘n sosiologiese skaal ook gebeur?
In hul werk, Temas in die Politieke Sosiologie skryf André Pelser en Lucius Botes egter onder meer dat sosiaal-psigolisiese teorieë nie alleen politieke beweging kan verklaar nie. Faktore soos sosio-ekonomiese en politieke faktore speel ook ‘n rol. Baie skrywers beklemtoon die vreesfaktor van diktators, ook in die psigologiese konteks. DP Strauss, in sy werk “Van Moses tot Marx” noem in die hoofstuk “’n Geestelike glybaan” byvoorbeeld die faktore van die wet en vrees vir die wet.
Godsdiens word ook slim ingespan, en baie moeite word gedoen om ‘n gemeenskaplike vyand te skep. Die hele stelsel moet uiteraard korrup wees om diegene wat in gelid is mildelik te beloon.
Hoewel Utley grootliks na Saddam verwys, kon baie van hierdie lesse net so op die Assad-dinastie en op Ghaddafi van toepassing gemaak word. Al drie het uit minderheidsgroepe gekom – Saddam as Soenie in ‘n land met ‘n meerderheid Sjiïete, Assad as Alawiet in ‘n land met ‘n Soenie-meerderheid, en Ghaddafi ‘n Berder in ‘n hoofsaaklik Arabiese land. Malema is ‘n organisasie wat tradisioneel deur Xhosas en Zoeloes oorheers word, ‘n Pedi, soos ook Kgalema Motlanthe wat nou openlik die jeugliga se steun het om Zuma volgende jaar te Polokwane.
Dit wil voorkom asof ‘n internasionale doktrine aan die ontwikkel is dat dit geregverdig is om die soewereiniteit van ‘n staat te skend as daardie staat se diktatoriale regering besig is om sy eie burgers te dood. Nie almal is dit eens oor of hierdie doktrine vastrapplek in die volkereg behoort te kry nie. ‘n Deel van die probleem is dat dit al hoe moeiliker raak om ander state aan te val bloot om eie belange te beskerm, al is dit ook om Al Kaïda uit vestings te kan dryf. Om ‘n bevolking van diktatuur te bevry waar die diktatuur opstand bloedig onderdruk, kan ‘n nuttige kapstok word om die eiebelang te verdoesel – veral as dit gaan om die beskerming van lewensbelangrike oliebronne.
Die argument slaag nog nie heeltemal om lewensvatbaarheid te kry nie. Vir elke een berig oor hoe die VSA ‘n diktator aan die baard beetgekry het, is daar tien wat duister ooreenkomste tussen Uncle Sam en van die mees gewetenlose despote aan die kaak stel.
Malema is lank nie op sy bek geval na sy skorsing nie, en is waarskynlik volkome oortuig daarvan dat hy gaan seëvier en Zuma in die slag gaan bly.
Waar Malema van die ander verskil is dat daardie leiers minstens vir ‘n groot deel van hul bewind probeer het om alle groepe in te bind, soms suksesvol. In Irak en Egipte is Christene nou, minstens voorlopig, swakker daaraan toe as onder Saddam en Mubarack. Saddam het selfs ‘n Christen, Tariq Azziz, as eerste minister ingespan. In Sirië kry die opstandelinge nie heeltemal die steun van Christene soos wat verwag kan word nie, juis omdat Christene op ‘n manier ingebind was al was dit nie besonders ideaal nie. Ook die Koerde wat onder Assad se pa al bloedig gemoor is en grootliks burgerskap ontneem is, is verdeeld oor hoeveel voordele ‘n nuwe bewind vir hul lot inhou.
Opgestel vir Maroela-media