Jou selfbeeld ontwikkel en verander soos wat jy lewenservarings opdoen en ouer word. Jy vind uit wat jou talente is en wat jy geniet om te doen. Jy raak ook bewus van die areas waarin jy nie goed presteer nie en ook van dit waarvan jy nie hou om te doen nie. Jy groei en leer. Jou idees oor die wêreld en jou belange verander. Mense kom in jou lewe in en maak jou oë oop vir nuwe dinge. Ongelukkig sal sommige mense ook probeer om jou af te trek. Dit is deel van die lewe – ’n werklikheid wat onvermydelik is. Al hierdie ervarings dra by tot wie jy is en bepaal hoe jy jouself sien en oor jouself voel. Jou selfbeeld beïnvloed die besluite wat jy maak, jou verhoudings met ander en uiteindelik die persoon wat jy is. Dit is dus noodsaaklik om jouself te verstaan. Jy moet jou selfbeeld aktief evalueer en as jy dalk ’n swak selfbeeld het, moet jy daaraan werk en maniere vind om jou selfbeeld te versterk as dit jou daaglikse lewe negatief beïnvloed. Dikwels is ’n swak selfbeeld ’n vervormde siening van jouself. Al wat jy moet doen is om jou gedagtes en persepsies te verander oor hoe jy dink jy behoort te wees. Hierdie negatiewe sienings hou jou terug om jou potensiaal te bereik. Jou onvolmaakthede en tekort aan vaardighede het baie min te doen met wat jy kan en nie kan bereik nie.
Selfbeeld is nie altyd dieselfde as om selfvertroue te hê nie. Selfvertroue het baie te doen met die vertroue wat jy in jou vermoë het om goed te presteer in sekere areas sowel as die eienskappe en talente wat jy besit. Selfvertroue (of die gebrek daaraan) kan in die volgende scenario geïllustreer word: Jy is vol vertroue in die kunsklas. Jy geniet dit om te verf en presteer goed in die kunsklas. Jy is egter twyfelagtig oor jouself en jou vermoëns wanneer dit by sport kom. Jy is nie atleties nie, jy het geen balvaardigheid nie en het geen hand-oog koördinasie nie. Vir sommige kan die gebrek aan vertroue in hul vermoëns op die sportveld ’n mate van tydelike stres vir hul veroorsaak sonder om ’n swak selfbeeld te veroorsaak. Sommige aanvaar dit dat hulle nie talentvol is in daardie gebied nie en hulle fokus op dit waarmee hulle wel goed is – soos skilder en teken – en hulle verbeter daardie vaardighede. Sulke individue is steeds gelukkig en het ’n goeie selfbeeld. Waarom is dit dan so? Selfbeeld het baie meer te doen met jou interne waardes en selfrespek wat diep in jou gewortel is.
Oor ’n langer tydperk kan ’n swak selfbeeld ’n invloed hê op jou vermoë om goed te presteer in gebiede waarin jy gewoonlik goed is – wat jou selfvertroue negatief kan beïnvloed. Wanneer jy ook voortdurend in situasies geplaas word waar daar van jou verwag word om goed te presteer in gebiede waarin jy nie besonders goed is nie, kan jou selfbeeld daaronder ly, omdat jy sal begin om te glo dat jy in niks goed is nie. Ons wil egter jou herinner daaraan dat jy afsonderlik aan jou selfbeeld en selfvertroue kan werk.
Noudat jy die verskil tussen selfvertroue en selfbeeld ken deel ons fundamentele beginsels wat jou sal help om ’n positiewe selfbeeld te vorm:
Die kans dat jy in hierdie spesifieke tyd, plek en omstandighede gebore is, is 1 in 400,000,000,000. Dit beteken dat jy letterlik ’n wonderwerk is! Dink daaroor. As dit die geval is kan jy nie die feit ignoreer dat jy ’n spesifieke doel op aarde het nie. Hierdie wêreld sou nie volmaak wees sonder jou nie. Ons Skepper het jou in hierdie spesifieke tyd en plek gemaak met ’n rede. Dit is jou plig om uit te vind wat jou doel in die lewe is en elke dag te streef om daardie doel te bereik. Jou tyd is beperk, so maak die meeste daarvan. Erken dat jy ’n wonderwerk en ’n unieke mens is. Jy is waardig van ’n pragtige en voorspoedige lewe! Niemand kan of mag jou ooit laat voel asof jy hierdie lewe nie verdien nie.
Elke dag wat jy beleef, ervaar die lewe werklik. Wees bewus van jou omgewing. As jy eet – proe regtig die smaak in jou mond. As jy na vriende luister, moet jy aan hulle jou volle aandag gee. As jy in die oomblik leef, sal jy minder oor die toekoms en die verlede stres. Wat ook al jy doen in jou daaglikse aktiwiteite, wees ten volle aanwesig.
Ons selfbeeld word gevorm deur ons gedagtes oor onsself. Praat met jouself soos wat jy met ’n vriend sou praat. As jy ’n positiewe gedagte oor jouself gedink het, skryf dit neer of sê dit hardop. As jy ’n negatiewe gedagte oor jouself het – laat jouself toe om daardie gedagte dink, maar voeg daarna die woord “maar” by jou sin. Byvoorbeeld: “Ek is nie goed in wiskunde nie, MAAR ek leer om breuke te doen en ek maak eintlik geweldig baie vordering.”
Skryf elke aand 3 dinge neer wat jy glo jy daardie dag goed gedoen het. Dit kan iets wees wat jy bereik het of selfs iets positief oor jouself. Skryf enigiets al is dit net iets klein. Elke dag moet jy iets nuuts skryf. Byvoorbeeld:
Ek het ’n mooi prentjie van ’n motorfiets geteken – ek vertrou ek sal goed doen in kunsklas hierdie kwartaal.
Fokus nie net op die groot dinge wat jy goed doen nie, maar ook op die klein dingetjies. Die wetenskap agter hierdie is dat wanneer jy voortgaan om te fokus op die goeie dinge wat jy op daardie dag gedoen het, jou brein die volgende dag sal begin soek na meer goeie dinge. Sielkundig sal jy jou gedagtes aanpas vir ’n beter selfbeeld, bloot deur aan die klein dingetjies wat jy goed gedoen het erkenning te gee.
Hef ander mense op. Soek vir die goedheid in ander. Moenie net aan hulle komplimente gee bloot ter wille van ’n gesprek met hulle nie – maar let op die goeie dinge wat hulle doen, erken dit en vertel aan hulle dat jy trots op hulle is.
Begin vandag deur klein veranderings aan jou gedrag te maak om jou selfbeeld te bou. Jy is waardig van geluk, liefde en sukses. Jy is ’n geskenk aan hierdie wêreld! Dit maak nie saak wat jou agtergrond of herkoms is nie, hierdie wêreld sal nie dieselfde sonder jou wees nie en jy word benodig om ’n verskil in die wêreld te maak. “Mense is soos gebrandskilderde vensters. Hulle skitter en skyn as die son uit is, maar wanneer die duisternis kom word die ware skoonheid slegs geopenbaar as daar lig van binne is.” - Elisabeth Kübler-Ross. Laat jou lig van binne skyn!