Koronavirus: SA’ners gestrand in ChinaLeë rakke in China se winkels. (Foto: Verskaf) Suid-Afrikaners wat in China werk, is nou daar gestrand sonder inkomste en enige hulp vanaf die Suid-Afrikaanse regering, ná die uitbreking van die koronavirus in dié land die afgelope maand. “Skole en ondernemings is gesluit en as jy nie werk nie, word jy nie betaal nie,” sê Gizelle Gowar, ŉ oud-onderwyseres van Boys High in Pretoria wat in die eilandstad Xiamen skoolhou. Die huidige wintervakansie sou net twee weke duur, maar die skole gaan nie heropen soos beplan nie, wat beteken dat salarisse eers op die vroegste teen 19 Februarie betaal sal word. Gizelle sê dis ŉ nagmerrie, want feitlik al die Suid-Afrikaners wat in China werk, moet geld huis toe stuur vir universiteitsfooie, mediese fondse en vir hul kinders of ander naasbestaandes wat van hulle afhanklik is. Sy sê die winkelrakke raak ook leeg en pryse skiet daarom die hoogte in. “Vier appels kos reeds sowat R114, wat onbekostigbaar is.” Al die Suid-Afrikaners met wie Maroela Media op sosiale media en per e-pos gesels het, wil baie graag huis toe kom, maar is vasgekeer. Hulle sê hulle kry nie veel inligting vanaf die Suid-Afrikaanse ambassade nie. Joss Potgieter, een van die Suid-Afrikaners wat gestrand is in China. (Foto: Verskaf) Joss Potgieter van Durban gee reeds langer as twee jaar onderwys in Wuhan, waar die meeste sterfgevalle weens die virale infeksie voorgekom het. Sy sê ŉ groep van sowat 100 Suid-Afrikaners probeer om die ambassade in Beijing oor te haal om busse te stuur om hulle uit Wuhan te verwyder, of hulle net te laat weet wat die prosedure is om die stad en die land te verlaat. Al antwoord wat hulle tot dusver ontvang het, is ŉ nota wat sê hulle moet self regkom en aan plaaslike vereistes gehoor gee. Zweli Mkhize, minister van gesondheid, het Woensdag aan joernaliste in Johannesburg gesê die departement van internasionale betrekkinge (Dirco) is in verbinding met die Chinese owerhede, asook Suid-Afrikaners in China en veral diegene in Wuhan. “Die Chinese regering meen egter dit is nie nodig om in dié stadium Suid-Afrikaners te laat verwyder nie,” sê Mkhize. Ten spyte hiervan het verskeie ander lande soos Amerika, Australië en Japan reeds begin reëlings tref om hul burgers uit China terug te bring. “Ons kan nie eintlik besluite neem nie,” sê Potgieter. “Om eerlik te wees, ons is nou nog méér bang omdat dit lyk of Dirco nie belangstel om ons te help nie.” Waar Potgieter woon, het die winkels nog genoeg kos in voorraad, maar die probleem is dat openbare vervoer stopgesit is. Sy sê dit kan dus moeilik wees om by ŉ winkel uit te kom. Nadia Meintjies, een van die Suid-Afrikaners wat gestrand is in China. (Foto: Verskaf) Dit begin ook ŉ stryd word om maskers te bekom, vertel Nadia Meintjes wat vir ŉ hotelgroep in Zhejiang werk. Sy is reeds twee jaar in China en is oorspronklik van Limpopo. Zhejiang is ver van Wuhan af, maar die inwoners van die stad bly ook binnenshuis as voorsorgmaatreël. “Van my Chinese vriende hier is al in isolasie geplaas, so vir my is dit nie meer nommers nie, dis name en gesigte en mense vir wie ek lief is,” vertel Nadia. Sy sê die kameraadskap onder die Suid-Afrikaners is egter ongelooflik. As iemand mismoedig voel, is daar tien ander om hulle moed in te praat op geselsgroepies. “Om die cabin fever hok te slaan omdat ons so vasgekeer in ons woonstelle leef, stel ons elke dag ŉ uitdaging vir almal in ons groep, iets wat jy moet doen om die aandag van die probleem af te trek. Vandag bou elkeen ŉ fort met ŉ kombers.” Die Chinese ambassade in Pretoria het Suid-Afrikaners intussen gevra om nie na Wuhan te reis nie. Dirco het ook ŉ beroep op Suid-Afrikaners in China gedoen om die nuus oor die koronavirus dop te hou.