Nuuskommentaar: Palme se spook en die doodskis-insidentOlof Palme. Foto: http://www.palmecenter.se/ Daar is min gemeen tussen die sluipmoord op die destydse Sweedse premier, Olof Palme, 30 jaar gelede en die doodskis-insident van Mpumalanga, behalwe dat albei, reg of verkeerd, ’n negatiewe fokus op wit mense in Suid-Afrika en die Afrikaner laat val. Palme se moord is nou weer in die soeklig geplaas nadat Swede ’n top-ondersoeker aangewys het om die moord opnuut te ondersoek. Die destydse Suid-Afrikaanse regering is een van die rolspelers wat van moontlike betrokkenheid verdink word, en namate die saak onopgelos bly, sommer die “geldende opvatting” word. ’n Bietjie krapwerk bring ook ’n paar los drade na vore wat dit laat lyk of koverte magte in Suid-Afrika ’n aandeel in die moord kon gehad het. Daar word nou wyd gevra dat die doodskis-saak nie op alle wit mense of Afrikaners se brood gesmeer moet word nie – veral teen die agtergrond dat daar juis ’n groeiende ongemak is dat die ANC en die Menseregtekommissie baie onewehandig optree wanneer dit by wit of swart as plegers van rassisme of haatspraak kom. Daar is selfs diegene wat meen dat swart mense per definisie nie rassisties kan wees nie – stellig een van die mees rassistiese opvattings denkbaar. Die nuusdekking oor AfrikaSake se aansoek om ’n interdik teen Julius Malema se haatspraak, is so te sê afwesig, terwyl die doodskis-insident deurlopend met groot entoesiasme opgedis word. Wat die Palme-moord betref. Vir die huidige bly dit ’n onopgeloste moord. Suid-Afrika se betrokkenheid word veral gesoek in die feit dat Palme, ’n linkse populis, ’n skerp kritikus van die destydse apartheidsbeleid was. Trouens, hy, Joop den Uyl van Nederland en Pierre Trudeau van Kanada was destydse huishoudelike name in Suid-Afrika weens die baie nuusdekking wat hul skerp aanvalle op die Suid-Afrikaanse regering ontlok het. Bemind was hulle nie in alle Suid-Afrikaanse kringe nie. Palme het egter met sy beleid en populisme ook baie ander vyande in die buiteland gemaak, en ook bitter baie geswore vyande in Swede. Ná die moord is talle regses vir moontlike betrokkenheid by die moord ondersoek. Trouens, 10 000 mense is ondervra en 134 mense het daarop aanspraak gemaak dat hulle die moordenaar is. En soos die jare aangestap het, is nog verdagtes genoem, ook ’n Suid-Afrikaner of wat. Die nuwe ondersoeker, Krister Petersson, gaan die nuwe ondersoek lei en is optimisties dat dit dié keer nie dadels gaan oplewer nie. Palme se moord het gekom net twee jaar voor die bekende ANC-verteenwoordiger in Parys, Dulcie September, op ’n soortgelyke wyse in die Franse hoofstad op straat doodgeskiet is. Ook daardie moord bly onopgelos, en selfs die Waarheids-en-versoeningskommissie kon geen lig op die saak werp nie. Dit het egter weer die fokus op moontlike SA-bande in die Palme-moord laat herleef. In 1982 is die destydse SAKP-hoof Joe Slovo se vrou, Ruth First, in Mosambiek dood toe ’n pakkie wat aan haar gerig is, ontplof het. Na berig is, is sy in opdrag van maj. Craig Williamson van die Suid-Afrikaanse polisiediens en voormalige spioen vermoor. Williamson was ook na bewering betrokke by ’n inbraak by die PAC se kantoor in Londen. Twee mans is aangekeer en hoewel hy vrygespreek is, het die Sweedse joernalis, Bertil Wedin, erken dat hy deur Williamson gewerf is om vir die Suid-Afrikaanse intelligensie te werk. Wedin se naam is later genoem in verband met die moord op Palme, maar hy het dit ontken. Sy naam het weer as verdagte opgeduik in verband met die bomontploffing by die ANC se kantoor in Londen in 1988. Williamson en verskeie ander het hiervoor amnestie by die Waarheids-en-versoeningskommissie gekry. Teen dié agtergrond is dit nie verbasend nie dat Suid-Afrika agter die deur sal bly staan solank as wat die saak onopgelos bly. Met die bewindsverandering wat in Suid-Afrika plaasgevind het, is dit die wit mens / Afrikaner wat die persepsies moet trotseer. Oor of die buitelandse aksies onwettig was, sal lank gedebatteer kan word. Normaalweg behou lande hulle die reg voor om mense in ander lande “uit te haal” wat vanuit daardie lande ’n bedreiging vir die lewens van mense in die slagofferland inhou. Die VSA beskou byvoorbeeld sy “uithaal” van Osama bin Laden in Pakistan as volkome geregverdig. In belang van die buitelandse aksies van onder meer AfriForum om die konteks van die Afrikaner as minderheidsgroep uit te beeld wat sonder ’n sweempie van kwade bedoelings sy minderheidsregte najaag, is dit belangrik dat klippe soos hierdie uit die skoen verwyder word. Daar is egter min dinge so skadelik vir ’n beeldbou-aksie soos ’n enkeling of groep wat ondeurdag dinge aanvang wat enorme skade binnelands en buitelands aanrig. Juis te midde van een van AfriForum se veldtogte het ’n jong Afrikaner in ’n buitelandse TV-program oor plaasmoorde gesê Hitler se volksmoord van die Jode het nie plaasgevind nie. In Europa, waar die ontkenning van die volksmoord wyd ’n misdryf is, het so ’n uitlating enorme skade aan die Afrikaner se saak aangerig. Daar kan ’n duisend keer geargumenteer word dat die doodskis-insident nie op die brood van alle blankes of alle Afrikaners gesmeer kan word nie. Maar kyk hoe is die Penny Sparrow-insident gebruik om wit mense in die algemeen vir die probleem van rassisme in die land verantwoordelik te hou. Selfs pres. Jacob Zuma, self met ’n klag van haatspraak teen hom onder die blad, het in ’n toespraak oor rassisme na wit mense as “white supremacists” verwys. Dit is goed en reg om ewehandigheid op die eis as rassisme en haatspraak ter sprake kom, maar moet ook nie die vlieg in die self wees wat in ’n onbekookte oomblik die saak vir alle Afrikaners of wit mense moeilik maak nie. Ná 30 jaar word die Palme-moord in sekere kringe steeds op die Afrikaner / wit mens se brood gesmeer, hoewel die skuldige net sowel ’n Sweed sonder enige Suid-Afrikaanse bande kan wees. Elkeen moet ’n ambassadeur vir die Afrikaner wees.