Life Esidimeni-beampte: ‘Ek is skuldig’Hanna Jacobus, adjunk-direkteur by die Gautengse departement van gesondheid. Foto: Brenda Masilela/ANA ŉ Werknemer van die Gautengse departement van gesondheid het Donderdag aan die arbitrasieverhoor van die Life Esidimeni-tragedie gesê dat Qedani Mahlangu, voormalige LUR vir gesondheid, teenwoordig was in vergaderings en dus bewus was van die feit dat onwettige lisensies aan nieregeringsorganisasies (NRO’s) uitgereik is. Hannah Jacobus, adjunk-direkteur by die Gautengse departement van gesondheid, wat in beheer was van die keuring van die NRO’s waar 143 psigiatriese pasiënte gedurende die Life Esidimeni-tragedie dood is, het Donderdag gesê haar baas, die direkteur van geestesgesondheid, dr. Makgabo Manamela, het haar gedwing om nie die korrekte ouditprosedure te volg toe lisensies aan die NRO’s uitgereik is nie. Jacobus het gesê Manamela het verduidelik dat as gevolg van die feit dat Life Esidimeni sou sluit daar nie tyd was om die korrekte kanale in die ouditproses te volg nie. Jacobus, wat al 30 jaar by die departement werk, het gesê tydens ŉ vergadering met verskeie belanghebbendes het die departement nie erkenning gegee aan die familie se bekommernisse nie. Die pasiënte wat oorgeplaas is, het gesterf van onder meer verhongering en verwaarlosing. Tot soveel as 59 van hierdie pasiënte word nog vermis. Afgetrede adjunkhoofregter Dikgang Moseneke het aan Jacobus gevra hoekom sommige NRO’s vir drie maande nie betaal is nie. Jacobus het gesê die openbare finansiële bestuursprosesse was nie gereed om te verseker dat die NRO’s betyds betaling ontvang het nie. “Ek het probeer om die papierwerk bymekaar te kry, maar is gekeer. Manamela het gesê as gevolg van die hoeveelheid werk moet die koördineerders vir ŉ rukkie wag en die befondsingsproses sal later gedoen word,” het sy gesê. ŉ Huilerige Jacobus het gesê Manamela het vir haar gesê sy moet iemand bel om te reël vir linne vir die NRO’s. Sommige NRO’s het op die ou end self vir die linne betaal en een NRO-eienaar het glo sy huis verloor nadat hy homself moes finansier. Jacobus het toegegee dat daar ŉ kultuur van vrees in die departement was en sy kon nie behoorlik haar werk doen nie. “Op ŉ manier was ek bang vir dr. Manamela, want sy wou nie na enigiemand luister nie. Ek was lugtig vir ander beamptes,” het Jacobus gesê. Moseneke het haar gevra wie sy dink moet verantwoordbaar gehou word vir die 143 sterftes. “Dit is ŉ moeilike vraag, ek weet nie,” het Jacobus gesê. “Wie het wat verkeerd gedoen? Jy is al daar vir 30 jaar,” het hy gevra. Jacobus het gesê “ons het baie verkeerd gedoen deur nie prosedures te volg nie” en het bygevoeg sy moet verantwoordbaar gehou word vir haar optrede. “Hierdie was ŉ baie pynlike leerproses. Ek is skuldig dat ek betrokke was by die vervalsing van lisensies,” het sy gesê. Mahlangu, wat wyd blameer word vir die mislukte projek, sal glo Maandag getuig. Jacobus sal Vrydag verder getuig.