grond/Santekraam is ’n eenheidsbundel wat grotendeels handel oor die mense van die vissersdorp Skipskop wat in die tagtigs deur PW Botha se bouncers uit hul dorp gesmyt is, sodat die Bewaarders van die Vrede missiele by De Hoop kon toets.
Kamfer self is ’n afstammeling van die Skipskoppers en die bundel sluit omdigtings van haar navorsing en gesprekke met familielede in.
Maar grond/Santekraam gaan ook oor meer, nie net oor grond nie, maar ook die res, die hele boel, soos die HAT “santekraam” verduidelik. Die 42 gedigte handel eerstens oor die mense van Skipskop, maar die tema van ontheemding word wyer getrek – terug na Autshumau (Herrie die Strandloper vir die minder postkoloniales), en vorentoe na vriend Shaun en mede taxi-insittende Jeppe, siele tussen die krake van die 21ste eeu. Hoor net hoe beskryf sy byvoorbeeld vir Shaun:
“Katie het kinders gehad”, ’n roerende gedig oor haar tante, is ’n ander goeie voorbeeld. Die motto, uit Koos Kombuis se liedjie “Kytie”, maak onmiddelik Kamfer se opinie oor daardie en soortgelyke tekste duidelik. Ek haal die hele gedig aan; kyk hoe skets sy ’n hele lewe, ’n hele bestel, in 12 reëls:
Laas met Gert Vlok Nel se Om te lewe is onnatuurlik het ek ’n Afrikaanse digbundel gelees wat familie en gemeenskap so ’n geloofwaardige, byna tasbare stem gee.
En agter die humor die wrange besef van hoe min in Suid-Afrika verander het sedert daai eerste groentetuin.