‘Reuse-oorwinning’ vir dié met korttermynskuldArgieffoto (Foto: stevepb, Pixabay) ŉ Uitspraak van die Wes-Kaapse hooggeregshof oor die invordering van korttermynskuld word as ŉ reuse-oorwinning bestempel. Die saak is aanhangig gemaak deur die Universiteit Stellenbosch se Regskliniek, Summit Financial Partners en tien van hul kliënte. “Die uitspraak dui op ons howe se toewyding om gewetenlose invorderingsagente te ontmagtig om gewetenlose invorderingsmetodes en -strategieë te gebruik. Dit is ŉ reuse-oorwinning in die stryd teen die voortgesette gewetenlose uitbuiting van verbruikers,” het Stephan van der Merwe, senior prokureur by die Stellenbosch Universiteit se Regskliniek, gesê. Die hofsaak is aanhangig gemaak om geregtelike ingryping rakende skuldinvorderingspraktyke te versoek. “Die aansoek het verband gehou met wat die aansoekers geïdentifiseer het as die ‘eensydige, ongereguleerde wyse waarop krediteure en invorderingsagente koste, insluitende regsfooie, by die debiteurrekeninge voeg’.” Volgens Van der Merwe belet art. 103(5) van die Nasionale Kredietwet dat die totale bedrag van die koste wat ingevolge art. 101(1) mag oploop, die hoofskuld op die tydstip waarop die wanbetaling plaasvind, oorskry. “Geen verdere heffings, anders as waarvoor in die wet voorsien word, mag wettiglik teen die rekening van die verbruiker gehef word totdat die verbruiker se agterstalligheid uitgewis is nie. Een van die koste wat gelys word, is invorderingskoste.” Die applikante het in die aansoek uitklaring van die hof gevra oor die korrekte vertolking van hierdie artikels van die Nasionale Kredietwet en het aangevoer dat die definisie van invorderingskoste geïnterpreteer moet word om regskoste, oftewel fooie wat aan prokureurs, advokate en skuldinvorderaars bestee word, in te sluit. Die Wes-Kaapse hooggeregshof. “Invorderingskoste maak dikwels die grootste deel uit van wat uiteindelik van die verbruiker verhaal word,” verduidelik Van der Merwe. “Veral met betrekking tot klein korttermynlenings en ander korttermynkrediete. In sommige gevalle oorskry die regskoste wat ingevorder word, dikwels die oorspronklike leningsbedrag.” Hy sê verder word die regskoste gehef en ingevorder al word dit nooit getakseer nie. “Die verbruiker het effektief dus geen beskerming nie, veral nie as ’n besoldigingsbeslagleggingsbevel as metode van invordering gebruik word nie.” Waarnemende regter Bryan Hack het in sy bevinding aangevoer dat hy tevrede is dat die wetgewer in die Nasionale Kredietwet ingegryp het om sodanige uitbuiting, wat die steeds groterwordende gaping in welvaart in hierdie land tot gevolg gehad het, te bekamp. “Ek aanvaar dat die gevolg kan wees dat sekere van die vermoënde instellings of ondernemings in hierdie land hul winste sal verlaag.” Volgens Van der Merwe is die uitspraak ’n oorwinning vir die armes, kwesbares en gemarginaliseerdes reg oor die hele land. “Dit beklemtoon die belangrikheid daarvan om verbruikers se basiese menseregte te beskerm, insluitend die reg op menswaardigheid en die reg om nie arbitrêr van hul eiendom ontneem te word nie. Die uitspraak plaas Suid-Afrika op die wêreldwye voorpunt van verbruikersbeskerming.”