Afrikaners wat mekaar opsoek, word dikwels gewaarsku – meestal deur ander Afrikaners – dat hulle nie hulself in ’n laer moet terugtrek nie. Laertrekkery isoleer jou, word gesê, dit voorkom dat jy aan die wêreld “daar buite” deelneem.
Hoe moet hierdie waarskuwing verstaan word? Onttrek Afrikaners wat mekaar se geselskap opsoek hulself tegelyk van die wêreld?
En loop hulle as gevolg daarvan die risiko om soos geestelike bosbewoners te word wat skrik vir die geringste vreemde mens, idee of verbeeldingsvlug?
Tweedens, Afrikaners is vandag – en dit is slegs ’n oënskynlike weerspreking van bogenoemde punt – soos nog nooit in hul geskiedenis aan die “invloede van buite” blootgestel nie. Die oomblik as jy uit jou motorhuis ry, die oomblik as jy jouself voor die TV neerplak, die oomblik as jy in jou kantoor stap, die oomblik as jy ’n draai in die ewige Mall gooi, die oomblik … so kan ons aangaan – telkens bevind jy jouself tussen nie-Afrikaners, tussen mense wat meestal slegs ’n vae – en dikwels bevooroordeelde – idee van jou taal of kultuur het.
Waarskuwings dat Afrikaners hulself tog nie in ’n laer moet terugtrek nie, is teen die agtergrond hiervan eintlik verspot. En gewis volledig werklikheidvreemd. Binne die heersende Suid-Afrikaanse werklikhede is die kans dat enigiemand – Afrikaners ingesluit – hulself in ’n enklave kan terugtrek ongeveer ’n ronde nul. Daarvoor is ons almal eenvoudig te blootgestel.
Trouens, Afrikaners word waarskynlik deur ’n toestand van hiper-blootstelling gekenmerk. As daar ’n waarskuwing aan Afrikaners gerig moes gewees het, sou dit eerder wees dat hulle vir te veel blootstelling versigtig moet wees! Want, sou aangevoer kon word – en let wel, ek doen dit nie hier nie – hulle kan hulle self in dié toestand van hiper-blootstelling verloor.
Sosioloë het reeds dekades gelede verduidelik dat ontgroeningspraktyke ’n tipiese “oorgangsritueel” is waarin die “ingewyde” ’n eertydse gemeenskap verlaat (in hierdie geval die skoollewe) en in ’n nuwe gemeenskap (die universitêre gemeenskap) ingewy word. Dit is nie tot Afrikaners beperk nie, maar kom wêreldwyd aan universiteite voor.
Alhoewel daar allerlei vergrype in ontgroeningspraktyke kan gebeur, bly dit steeds een van die heel beste wyses waarop ’n sin vir gemeenskap tot stand kom. Slegs diegene wat nie die feit van – en noodsaak vir – gemeenskapsvorming verstaan nie, verstaan ook nie die belangrikheid van ontgroeningspraktyke nie. Vergrype tydens ontgroening hoef nie ’n verskoning vir die afskaffing daarvan te wees nie, maar eerder ’n rede om dit te reguleer. Sonder hierdie belangrike gemeenskapsvormer is ook ons universiteite armer.
Afrikaners gee reeds vir ’n geruime tyd op ’n meestal onuitgesproke wyse ’n antwoord hierop: Binne en buite sluit mekaar nie uit nie. Inteendeel, hulle versterk mekaar onderling. En ek dink dit is die regte antwoord.