JY LEES NOU Wat beteken minimalistiese ouerskap?
Ma-entrepreneur: Handgemaak, met liefde
Deur Jessica Blase
Kom jy skaars op vir lug te midde van elke dag se gejaag? Dan is dit tyd om na die stadige laan oor te skakel, oftewel minimalistiese ouerskap te beproef.
Bly julle skaars by met die nuutste leertoeps, toestelle en gesonde kos wat jul kind behoort te eet? Hol julle rond van die een ekstra les na die volgende sonder dat julle ooit regtig tyd het om net ’n gesin te wees? Probeer briek aandraai.
“Ons gesinslewe is deesdae tot barstens toe vol. Maar dit maak nie saak hoe hard jy probeer nie, jy bekommer jou steeds dat jy op die een of ander manier tekortskiet, en dat as jy die pas verslap, jy ’n einde maak aan jou kind se kans op … geluk, sukses of iets anders,” skryf Christine Koh en Asha Dornfest in hul boek Minimalist Parenting: Enjoy Modern Family Life More by Doing Less.
Dié skrywers sê moderne ouerskap is uniek as ’n mens dit met ouerskap in die verlede vergelyk – dink maar net aan die verskeidenheid opsies en die volume inligting waardeur ons elke dag in die gesig gestaar word. Eenvoudig gestel: Ons leef vinniger as ooit.
Ons voel ons het nooit tyd vir enigiets nie, wat nog te sê om ordentlik met ons geliefdes kontak te maak. Dis omdat ons met oorvloed stoei, meen Christine en Asha.
“Daar’s te veel keuses, te veel verpligtinge, te veel goed en te veel skuldgevoelens omdat ons nie alles ingepas kry nie.”
Ons strewe na meer het gelei tot minder tyd, minder geld en minder vreugde. As ouers het ons meer keuses as ooit voorheen. Ons kan kies volgens watter filosofie ons ons kinders wil grootmaak, watter dieet ons kinders moet volg, watter skool hulle gaan bywoon, met watter toestelle hulle mag speel of nie, en hoe ons hulle gaan dissiplineer.
“Die geleentheid, gemak en sekuriteit van die moderne lewe gaan noodwendig gepaard met besluite oor elkeen van hierdie dinge,” verduidelik Christine en Asha.
En terwyl keuse goed is, kan dit ’n mens ook lamlê, want elke besluit word teen talle alternatiewe opgeweeg. Gaan jou besluit om jou kind nie kleuterskool toe te stuur nie, haar ontwikkeling beïnvloed? Sal dit haar leervermoë ondermyn as jy haar toelaat om televisie te kyk?
Ruimte vir die merkwaardige
Al hierdie gekwel neem tyd weg van wat spesiale gesinstyd kan wees. Dit is wat minimalistiese ouerskap probeer regstel. Deur jou skedule, jou besittings en jou verwagtinge te “redigeer”, kan jy meer doen van wat jy wil en minder van wat jy nie wil nie.
Die idee is om jou gesinslewe af te skaal tot die onmisbare: om jou belangstelling in jou kinders se doen en late aan die gang te hou.
“Minimalisme beteken nie minimaal of afsydig nie. Dit gaan meer oor gedagtigheid (mindfulness) en om die gesin se prioriteite te fokus wanneer besluite geneem word,” skryf Christine en Asha.
As jy begin deur ontslae te raak van die onnodige, sal jy oombliklik plek maak vir die nodige.
“Het jy al ooit 15 minute by die apteek gestaan en staar na ’n rits verkouekure en gewonder watter een die beste vir jou koorsige kind is?” vra die skrywers.
Al hierdie klein voorbeelde van tyd wat ’n mens daaraan bestee om die “regte” keuse te maak, hoop op.
Oormatige navorsing maak deel uit van die moderne lewe, maar jou instink sal jou lei. Dit beteken nie jy moenie gaan nalees nie; dit beteken bloot dat ’n mens maar kan ophou soek nadat jy drie positiewe resensies gevind het.
En soos met soveel dinge wat ons aandag verg, lê die kuns daarin om te bepaal wat regtig belangrik is.
“Dis tyd om te aanvaar dat ons nie vir alles kan tyd maak nie; die definisie van noodsaaklik moet verander,” meen die skrywers.
Jy moet vasstel wat vir jou gesin belangrik is. Dit help om eers jou waardes te identifiseer. Vra vrae soos: Vir watter lesse wat ek by my eie ouers en grootouers geleer het, is ek dankbaar? Wat wil ek hê my gesin moet verteenwoordig? Wanneer is my lewensmaat en my kinders op hul gelukkigste? Hierdie antwoorde help jou om te besluit wat regtig belangrik vir jou en jou gesin is en help jou om ’n lewe volgens jou waardes te lei. As jy ’n lys sou maak van die dinge waarmee jy jou tyd deurbring, sal jy waarskynlik vind bitter min daarvan word aan gesinstyd gewy en selfs minder aan jou en jou lewensmaat.
Christine en Asha beveel aan dat jy ’n “meer-en-minder-lys” opstel wat beskryf waarvan jy meer en minder in jou lewe wil hê. Maar gewoontes verander nie oornag nie. Begin deur klein verstellings te maak. Kom ooreen om nie elke produk oormatig na te vors nie en gee ’n bietjie skiet met onbuigsame grense, soos die verbod op batterygedrewe speelgoed of lekkers tuis. Vind ’n balans en volg jou instink.
Te veel goed
Om jou kind tevrede te stel of haar net die beste te gee, veroorsaak ophoping. Kinders met oorvol speelgoedkaste kla maklik dat hulle niks het om mee te speel nie. Dis omdat hoe minder jy het, hoe meer spesiaal voel dit wat jy wel het. Vra jou dus af of jou kind regtig iets nodig het voor jy dit koop. Pas dit toe op alles wat jy doen.
Vir volwassenes is daardie moethê- kinderkamerlysies of kombuistoebehore moeilik om te weerstaan. Maar op die een of ander vlak weet jy jy’t dit nie als nodig nie – selfs al laat ander mense jou so voel. As jy iets gebruik of mal daaroor is, is dit die moeite werd om plek daarvoor te maak. Begin deur jou huis te fynkam, van die gemors ontslae te raak en slegs herwinbare items en skenkings te behou.
Hoe doen jy dit sonder om jou kind te veel te ontstel? Met baie klein kindertjies is dit dalk maklikste om op te ruim sonder dat hulle by is. Een opsie is om die items ’n paar weke lank weg te pak sonder om daarvan ontslae te raak. Die skrywers beveel aan dat jy ouer kinders by die skenkingsproses betrek.
Los hulle om te speel
Natuurlik moet jy tyd aan jou kinders bestee, maar jy hoef nie die hele tyd met hulle te speel nie. Daar. Ons het dit gesê.
Skuldgevoelens besweer? Met minimalistiese ouerskap moet jy nie verplig voel om jou kinders elke dag die ganse dag lank te vermaak nie.
Hoe vinniger jy jou kind die geleentheid gee om die wonder van onafhanklike spel te ervaar, hoe gelukkiger sal julle al twee wees,” sê Christine en Asha.
Dit beteken nie dat jy jou kind in die speelkamer moet toesluit nie, maar dat jy haar die kans gun om te verken. “As ons altyd by hulle sit en die poppe of lorries uitpak of die legkaart klaar bou, sal hulle nooit uitpluis hoe om dit op eie stoom te doen nie.”
Sommige kinders speel vanself op hul eie, ander nie. Hou jou kind se gunsteling-speelgoed naby jou terwyl jy kook of werk en moedig haar aan om naby jou te speel. Jy kan ook in basiese buitespeeltoerusting belê waarmee sy haar kan vermaak.
Ure se potensiële gesinstyd word in beslag geneem deur elektroniese katoeters, en daar’s gewoonlik gestryery oor hoeveel tyd sy met ’n toestel mag speel en wanneer sy aanlynspeletjies mag speel.
Dit moet van meet af aan as ’n voorreg beskou word. Matigheid is wel ’n beter strategie as ontneming.
As jy kan seker maak dat jou kinders voel hulle word gesien en gehoor en liefgehê, dan was jy ’n suksesvolle ouer.
Verveling is nie die vyand nie
As jy jou kinders nie vermaak nie, het jy waarskynlik iemand wat dit namens jou doen by die rugby-, ballet-, musiek- of pottebakkeryles. Is hierdie buitemuurse aktiwiteite regtig alles nodig? Terwyl sommige kinders mal is oor aktiwiteite, wil ander eerder ongestruktureerde tyd hê.
En tog voel ons as ouers steeds dat ons ons kinders moet laat aansluit by buitemuurse aktiwiteite sodat ons nie as slegte ouers bestempel word nie. Maar, sê Christine en Asha, buitemuurse aktiwiteite beïnvloed die hele gesinstruktuur.
“As jy ’n kind het wat elke dag ’n ander aktiwiteit wil doen, het jy die reg om nee te sê en grense te stel vir die aantal aktiwiteite per week. As jy ’n kind het wat graag ongestruktureerde tyd wil hê, pak jou skuldgevoelens weg en gee jou kinders die ruimte om hul eie belangstellings te ontdek.”
Onthou, blootstelling aan nuwe dinge is wonderlik. Om te veel dinge te probeer inpas, is egter nie.
Jou kinders behoort vrye tyd te hê om te verken, hulle self te vermaak en uit te vind waarin hulle belangstel.
Om vir hulle agteroor te buig lyk dalk soos die beste manier om te verseker dat hulle eendag ’n suksesvolle lewe lei. Maar Christine en Asha meen dis allesbehalwe waar.
As ons as ouers al die buigwerk doen, leer kinders nooit om hul eie buigsaamheid te ontdek nie. Kinders moet kan verken en ontdek en leer en groei en hul eie foute maak. Net so sal hulle vernuftig word en self kan begin uitpluis hoe om probleme op te los. Laat hulle toe om dit te doen!
Beteken dit ek gee nie om nie?
“Jy moet aanvaar dat dit nie moontlik is om alles vir jou kind te doen nie. Mik daarvoor om ’n ouer te wees wat goed genoeg is eerder as perfek,” sê die Johannesburgse raadgewende sielkundige Karin Steyn.
“As ouers elke oomblik van hul kind se dag beheer, leer die kind nie om haar eie tyd te bestuur, self te dink of hoe om haar self te vermaak nie. As kinders daaraan gewoond raak dat al hul behoeftes vervul word, leer hulle nie die vaardigheid van vertraagde bevrediging nie.
”En as hulle blootgestel word aan mense wat hul eie lewe en skedules het, leer hulle dat die wêreld nie om hulle draai nie en dat ander mense se behoeftes ook gerespekteer moet word.”
Ouers wat te veel doen, loop die gevaar om oordadig te wees in hul ouerskap, wat hul kinders te afhanklik of angstig kan maak, sê Karin.
”Meestal is dit nie die bedoeling nie, en die meeste ouers deel die ideaal dat hul kinders gesond, gelukkig en onafhanklik moet grootword. As jy kan seker maak dat jou kinders voel hulle word gesien en gehoor en liefgehê, dan was jy ’n suksesvolle ouer. Daar is nie altyd ’n duidelike reg of verkeerd nie. Dit gaan eerder daaroor om te werk met wat jy het en wat jou kinders nodig het.”
Moenie ouerskap om die helfte verdeel nie Verdeel dit eerder op ’n sinvolle manier. Laat byvoorbeeld die een wat van kosmaak hou, toe om die kookwerk te doen.
Skep asem voor jy ja sê Jy hoef nie vir alles ja te sê nie. Moenie skuldig voel nie; sê dat jy dit helaas nie kan bybring nie. Om uitnodigings met grasie van die hand te wys eerder as om nee te sê en jou antwoord te regverdig, beteken jy sal jou nie later hoef te kwel oor of jou verskonings voldoende was nie.
Gun mekaar oorgangstyd Daardie paar uur ná werk is intens. Jy kom by die huis, iemand moet aandete maak, iemand moet die kinders bad en in die bed sit. Gun elke ouer 15 minute om te ontspan voor die roetine begin.
Maak ruimte vir gelukkige toeval Sit tyd opsy vir niksdoen en nêrens heengaan nie. Dit kan help om voordeel te trek uit “in-die-oomblik”- aktiwiteite.
Ruil tyd uit Elke ouer bestee af en toe tyd saam met die kinders om die ander ouer alleentyd te gun.
Met minimalistiese ouerskap voel jy nie verplig om jou kinders elke dag en heeldag te vermaak nie.
Meer oor: ouers| pa| ma| ouerskap