PressReader - Beeld: 2016-05-10 - Pas aan om te oor­leef
Pas aan om te oor­leef
Rob van der Kooy skryf: Die A­fri­ka­ner se oor­sprong was die We­ster­se in­ter­na­si­o­na­le han­del en ge­volg­li­ke oor­heer­sing van die wê­reld.
Die vol­gen­de stap was We­ster­se ko­lo­ni­a­lis­me. Saam met ko­lo­ni­a­lis­me het ge­kom ras­sis­me en die meer­der­waar­dig­heid van wit men­se met hul teg­no­lo­gie­se en e­ko­no­mie­se ver­moë.
Die ge­volg was a­part­heid in die een of an­der vorm. Maar die ge­volg was ook die ver­ne­de­ring van an­der ras­se en vol­ke, die ver­nie­ti­ging van hul kul­tuur en hul sa­me­le­wing­stel­sels. Ook in Suid-A­fri­ka. In­tus­sen het ver­al Wes-Eu­ro­pa – en die wit kul­tuur in die VSA en SuidA­fri­ka – wel­va­rend en ál ry­ker en ont­wik­ke­lend ge­word.
Maar twee wê­reld­oor­loë het ge­wys hoe on­sta­biel, ge­weld­da­dig, kor­rup en ge­vaar­lik We­ster­se stel­sels met hul teg­no­lo­gie­se ver­moë kan wees en hoe ver­ne­de­rend en ver­woes­tend vir an­der lan­de en vol­ke.
Die wê­reld­wye ver­ne­de­ring van tal­le (nie-We­ster­se) lan­de en vol­ke het groot ge­vol­ge. Soos die wê­reld­wye haat teen wit men­se – skaars 10% van die wê­reld­be­vol­king – met al sy wel­vaart­se­le­men­te. Of die Wes­te kan stand­hou, is ’n groot vraag.
Maar dit is nou al baie dui­de­lik dat die We­ster­se kul­tuur (en wel­vaart­stel­sels) dras­ties on­der­myn gaan word.
Wat be­te­ken dit vir die wit mens en ver­al die A­fri­ka­ner?
John Vor­ster het ’n paar de­ka­des ge­le­de ge­sê: Pas aan of sterf!
Dit be­te­ken dat wit men­se in SA, in­slui­tend die A­fri­ka­ner, net soos die We­ster­se vol­ke sal moet aan­pas of ver­dwyn. Die po­li­tiek saam met sy o­wer­heid­stel­sels is reeds oor­ge­neem.
Die vol­gen­de stap is die e­ko­no­mie­se. En in­tus­sen kom wit men­se se kul­tuur, ver­al die Chris­te­li­ke waar­des, ál meer en meer on­der druk, ge­deel­te­lik on­der­myn deur wit men­se self.
Aan­pas­sing en (ne­de­ri­ge) sa­me­wer­king lyk na die e­nig­ste moont­lik­heid, al be­te­ken dit die ver­lies van A­fri­kaans aan u­ni­ver­si­tei­te, van wit be­heer oor die e­ko­no­mie, van ei­en­dom en van tal­le an­der kul­tuur­ei­en­skap­pe, in­slui­tend die steeds voort­gaan­de wit (ma­te­ri­ë­le) wel­vaart en die lek­ker le­we. Dit is reeds aan die ge­beur.
Die A­fri­ka­ner­de­bat sal eer­der moet gaan oor hoe om aan te pas en saam te werk.
Dit is die A­fri­ka­ner se e­nig­ste kans op oor­le­wing, in­dien nie as A­fri­ka­ner­volk nie, dan wel as in­di­vi­due.