Ouma se advies aan die ANCAce Magashule (regs), sekretaris-generaal van die ANC, by ‘n spesiale NUK-vergadering in Irene, Gauteng. (Foto ANA) Tans word die verskillende begrotingsposte in die parlement bespreek. Met groot entoesiasme en selfversekerdheid neem van die nuwe voorsitters van hierdie portefeuljekomitees aan die debatte deel. Van hierdie nuwe voorsitters is, onder andere, Mosebenzi Zwane, Faith Muthambi, Bongani Bongo en Supra Mahumapelo. Baie ernstige korrupsiebewerings is reeds in die media en by die Zondo-kommissie oor elkeen van hulle gemaak. Verder is dit bekend dat hulle as lojale Zuma-ondersteuners trots is op hul bande met die Gupta-broers. Supra Mahumapela, nuwe voorsitter van die portefeuljekomitee oor toerisme, sê dat ANC-leiers wat nie die ANC-beleid uitvoer nie, nou geteiken gaan word. Hier verwys hy na die ANC se beleidsbesluite by die 2017 Nasrec-konferensie. Van hierdie besluite handel oor die Reserwebank en grondonteieining. Dit is ’n uitdagende klap in die rigting van Cyril Ramaphosa as president. Mahumapela voeg daarby dat sulke ANC-leiers volgende jaar by die ANC se halftermyn-beleidsoorsigkonferensie beoordeel gaan word. Daar is reeds bespiegel dat die Zuma-faksie, wat tans deur Ace Magashule in die ANC gelei word, volgende jaar by hierdie ANC-konferensie van Ramaphosa wil probeer ontslae raak. Die hoofklagte sal wees dat hy nie die kongres se beleid uitvoer nie. Hierdie interne ANC-faksiegevegte laat my aan my ouma se advies dink. “As jy ’n pynlike abses toeplak, word dit net erger. Die beste oplossing is om die abses oop te steek sodat al die gemors kan uitkom. Dan word dit gouer gesond,” was ouma se praktiese advies. Die ANC glo duidelik nie in hierdie advies nie. Hulle plak hul faksiegevegte-abses toe en beskerm dit. Hoe het Mosebenzi Zwane, Faith Muthambi, Bongani Bongo en Supra Mahumapelo, ongeag die korrupsie- en staatskapingbewerings, voorsitters van die parlementêre portefeuljekomitees geword? Ace Magashule het hulle met gewetenlose brutaliteit op die ANC afgeforseer. Die geveg oor Magashule en sy faksie is nie ’n vriendelike politieke meningsverskil nie. Dit is ’n geveg tot die spreekwoordelike politieke dood waar die verloorders in die tronk kan eindig. Daarom durf Ace Magashule en sy faksie nie onderskat word nie. Magashule se sondes is geleidelik besig om hom in te haal. Die boek Gangster State: Unravelling Ace Magashule’s Web of Capture spel dit uit. Die Zondo-kommissie beweeg ook nader aan die Estina-melkskandaal terwyl Zuma voor die kommissie begin getuig het. Vir oorlewing gebruik Magashule dieselfde strategie as wat Zuma gebruik het. Hy kry persone lojaal aan hom in sleutelposisies. Dit sluit die voorsitterskap van parlementêre portefeuljekomitees in. Wanneer die aanklagte teen hom en sy faksie op die spits gedryf word, het hy lojale persone in sleutelposisies om hom te beskerm. Hulle moet seker maak dat die “regte” besluite oor hom geneem word. Terwyl Ramaphosa by die kabinet Lekgotla was, het Magashule Kaap toe gevlieg om hierdie Zuma-faksiename as nuwe portefeuljekomiteevoorsitters by die ANC koukus aan te kondig. Toe Ramaphosa daarvan hoor, het hy die aankondiging gestop. Volgens binne-inligting het hierna ’n heftige argument tussen die ANC se topses plaasgevind. As kompromie is hierdie name wel behou, maar na ander portefeuljes verskuif. Teleurstellend en skrikwekkend dat niemand van die ANC se topses die moed of insig het om die gevolge van hierdie kompromieë vir die ANC, maar ook vir Suid-Afrika, uit te spel nie. Die Zondo-kommissie se finale verslag moet na die parlement gaan. So ’n verslag word dan na ’n parlementêre portefeuljekomitee verwys. Hierdie komitee moet die verslag se aanbevelings aanvaar of verwerp. Alles dui daarop dat baie negatiewe bevindings oor hierdie nuwe portefeuljevoorsitters gemaak gaan word. Dit gaan ’n ernstige refleksie werp op die ANC-leiers se swak oordeel dat hulle hierdie persone as voorsitters benoem het. Hierdie voorsitters kan ook nie self die aanbevelings oor hulle hanteer nie. Die alternatief kan wees om ’n parlementêre ad hoc-komitee aan te wys vir die Zondo-verslag se aanbevelings. As hierdie komitee sy werk reg doen, behoort die aanbevelings reguit na die Nasionale Vervolgingsgesag (NVG) verwys te word vir kriminele vervolging. Gaan die ANC bereid wees om dit te doen? Dan volg uitgerekte hofsake waar een ná die ander van die ANC se prominente portefeuljekomiteevoorsitters aangekla word. Dit kan jare duur. Met die plaaslike verkiesings op pad, verseker dit ’n deurlopende verleentheid vir Ramaphosa en die ANC. So ’n deurlopend stinkende abses gaan alle aandag van Ramaphosa se drome en sy nuwe daeraad aftrek. Politieke waarnemers het begrip getoon toe Ramaphosa van die Zuma-faksieleiers aanvanklik in die kabinet en in die ANC behou het. Dit was nodig vir ANC-eenheid met die oog op die verkiesing. Daar is egter aanvaar dat hy ná die verkiesing sal skoonmaak, die abses sal oopsteek en van die korruptes ontslae gaan raak. Daarna sal hy sy volle aandag aan die ernstige landsprobleme gee. Met die aanwys van die nuwe portefeuljekomiteevoorsitters is presies die teenoorgestelde boodskap gestuur. “Steek die abses oop en raak ontslae van die kwaad,” was ouma se advies. As Ramaphosa hierdie advies volg, is daar nog hoop. Anders gaan ons maar op die ou korrupte trant voortstrompel.