Psalm 30 is 'n lofpsalm vir die inwyding van die tempel. 'n Hele aantal van die psalmverse kan saam met die fokusteks, Markus 5:21-43, gelees word en selfs in die mond van die karakters van die evangelieverhaal geplaas word:
Vrou wat aan bloedvloeiing gely het: "Here my God, ek het na U geroep om hulp en U het my gesond gemaak" (Psalm 30:3).
Jaïrus se dogter: "Here, U het my gered van die doderyk, my aan die lewe gehou toe ek al op pad was na die dood toe" (Ps 30:4)
Jaïrus: "Gisteraand was daar nog trane en vanmôre lag ek al weer" (Ps 30:6) en "Luister, Here, en wees my genadig! Help my, Here! Ek was in die rou, maar U het my met vreugde laat dans. U het my rouklere uitgetrek en vir my feesklere aangetrek" (Ps 30:11-12).
28Laat hy in sy eensaamheid geduldig bly
as God hom die las opgelê het,
29laat hy hom diep verootmoedig
—miskien is daar hoop—
30laat hy sy wang draai vir wie hom slaan,
laat hy maar oorvloedig
31Die Here verstoot 'n mens
nie vir altyd nie;
32as Hy beproewing oor 'n mens
ontferm Hy Hom weer,
want sy liefde is groot:
33dit is teen sy sin
dat Hy mense in ellende en beproewing
Psalm 30 – Prys die Here, sy toorn duur net 'n oomblik maar sy goedheid vir ewig;
van die tempel. Van Dawid.
2Ek wil u lof verkondig, Here,
2 Korintiërs 8:7-15 – Deur Christus se offer kan ons vrygewig wees.
7Aangesien julle alles in oorvloed het: geloof, die gawe om julle woord te doen, kennis van God, onbeperkte ywer en ons liefde vir julle, wees dan ook in hierdie liefdeswerk oorvloedig. 8Ek gee nie 'n opdrag nie, maar ek wys julle op die ywer van ander om daardeur die opregtheid van julle liefde te toets. 9Julle ken die genade van ons Here Jesus Christus: hoewel Hy ryk was, het Hy ter wille van julle arm geword, sodat julle deur sy armoede ryk kon word. 10Nou wil ek julle net raad gee om julle te help. Julle was verlede jaar nie alleen die eerste wat iets gedoen het nie, julle was ook die eerste wat gewillig was om iets te doen. 11Maak die werk nou ook klaar. Die ywer om uit julle beskikbare middele die insameling af te handel, moet net so groot wees as die gewilligheid waarmee julle dit begin het. 12As die goeie wil daar is en iemand gee volgens wat hy het, neem God die gawe aan. Hy verwag nie van hom wat hy nie het nie. 13Ek bedoel nie dat julle gebrek moet ly om ander te kan help nie; maar sodat daar ewewig sal wees, 14moet julle wat nou oorvloed het, dié help wat gebrek ly. Dan, as hulle weer oorvloed het en julle gebrek ly, kan hulle julle weer help. So kom daar ewewig. 15Daar staan ook geskrywe:
Matteus (apostel?) vertel die storie van Jesus aan Joodse Christene wat 'n verbintenis het aan die Groot Opdrag aan die heidene. Heel moontlik is dit geskrywe in Antiochië in die 70's n.C. Die storie van Jesus van Sy geboorte tot die Groot Opdrag sluit groot blokke van sy leringe in en stel Jesus voor as die Seun van God, die Messiaanse Koning van die Jode, wie se boodskap vir alle mense bedoel is. Die kerk is vir hom die familie van God (broers en susters vir mekaar).
Lukas ('n dokter wat Paulus soms vergesel het – Kol 4:14 – die enigste "heidense" outeur in die Bybel) vertel die storie van die redding van Israel wat Jesus (en die Gees in Handelinge) bring. Dit is heel moontlik na die val van Jerusalem in 70 n.C. geskrywe aan Christene uit die heidense nasies. Dit word gerig aan Teofilus, andersins onbekend, wat heel moontlik die publikasie moontlik gemaak het. Lukas plaas die verhaal in die konteks van die wêreldgeskiedenis en sluit die voortgaande bediening van die Gees in die kerk van die begin af in. Die kerk is in die eerste plek vir hom die plek waar alle Jode welkom is, daarom word bv. spesifiek aandag gegee aan die stories van vroue (In Handelinge word dié prentjie uitgebrei).
En natuurlik moet ons nie vergeet dat Handelinge deel twee is van Lukas, wat die storie van redding deur Jesus vertel soos dit deur die Gees en die kerk voortgesit word van Jerusalem af tot in Rome. Die kerk word hier beskryf as die plek waar mense uit alle kulture welkom is (akkulturasie), maar ook deur die evangelie verander word (inkarnasie). Vergelyk bv. Paulus in gesprek met die Epikureërs en Stoïsyne in Atene (Hand 17).
Dit tref 'n mens hoe belangrik geloof en vertroue in Jesus is in die twee verweefde verhale van die raadslid, Jaïrus, van die sinagoge (heel waarskynlik van Kapernaum), en die vrou wat aan bloedvloeiing gely het (vgl Levitikus 15:25–30 vir 'n beskrywing – sy was 'n sosiale uitgeworpene, omdat sy voortdurend onrein was). Die vrou se geloof wentel om die aanraking van Jesus, en word inderdaad daardeur genees. Die man se vertroue lê in die feit dat hy aanhou glo, al is sy dogtertjie al dood, soos Jesus Hom aanraai: "Bly maar net glo!"
Die verhaal in Matteus en Lukas`
Lukas plaas die verhaal ook soos Markus na die gebeure met Legio, en volg die orde en detail van Markus se verhaal met kleiner wysigings, byvoorbeeld deur die vraag oor wie Jesus aangeraak het, in die mond van Petrus te plaas.
VONKK 72 "Wees Stil, Want Die Heilige Is Hier" of
Votum: Ps 30:2-5
Psalm 30 of
Flam 112. (a) "My Hande Hef Ek Op Na U" (b) "Ek Roem U Naam"
Wil van God: 2 Korintiërs 8:7-15
Lied 308 "Neem my lewe, laat dit Heer" of
Flam 288. "Hy Is Die Een"
Genadeverkondiging: Klaagliedere 3:23-33
Flam 112. (a) "My Hande Hef Ek Op Na U"
(b) "Ek Roem U Naam"
is Hy die rots waarop jy kan kan bou.
kan jy jou lewe aan Hom toevertrou
Geen siekte, swaarkry wat jy mag ontbeer
Gebed Lied 257 "O Heer, maak oop my hart se poort"
Aanvullend/ alternatiewelik kan 'n animasie video van YouTube oor Jaïrus se dogtertjie se genesing afgelaai word met 'n FLV converter. Die storie word in Engels vertel en die video is net oor die 8 minute lank.
Fred Smith is 'n invloedryke sakeman wat Christenleiers reeds vir dekades mentor. Hy word ernstig siek in 2004. Semi-bewusteloos beland hy in die hospitaal. Sy familie het nie verwag dat hy sou leef nie.
In sy siektetoestand mompel Fred kort-kort: "Ek begeer om huis toe te gaan. Ek wil tuis wees." Dit lei tot 'n emosionele familiegesprek waartydens die familie besluit om Fred se wense te respekteer en hom toe te laat om te sterf. Hulle vra dat die masjiene ontkoppel word, wetende dat Fred nie lank sou neem om te sterf nie.
Vir die volgende 36 uur waak hulle langs sy bed, sing, bid, lees uit die Bybel voor, en groet vir Fred. Sy toestand gaan inderdaad agteruit, sy longe begin versaak, en sy asemhaal verswak radikaal. Teen middernag op die tweede dag sit sy dogter, Brenda, en bid tot God om antwoorde. Waarom ly haar pa so? Wanneer gaan hy dan huis toe?
Fred gaan aan die hoes. Hy word wonderbaarlik wakker. Brenda begin met hom gesels, troos hom, en verseker hom dat die familie hom dit gun om huis toe te gaan. Alles gaan rustig wees, borduur sy voort. Fred sal sy bewussyn verloor en sagkens oor die grens van hier na daar gaan.
Fred se oë rek groot. Hy kry sy asem terug. Huis toe? Hy wil glad nie na sy ewige huis toe gaan nie, sê Fred. "Ek wil Parkchesterweg toe gaan!" Brenda is verstom, weet aanvanklik nie wat om te sê nie. Dan vlieg sy op, gaan roep die verpleegsuster, wat die dokter bel. Gou-gou is die masjiene weer gekoppel en volstoom aan die werk.
So waar as vet: Fred staan uit sy siekbed op en gaan huis toe. Die Here het hom aangeraak en vir hom genesing gegee.
Ons preekteks bevat twee genesingsverhale wat ineengestrengel is.
Die verhaal begin met die raadslid van die sinagoge wat by Jesus om hulp aanklop omdat sy dogter sterwend is. As hoorder van die verhaal word ons getref deur die man se nood: "My dogtertjie lê op haar uiterste" (23). Elkeen wat al 'n siek kind gehad het, sal weet wat hierdie situasie aan 'n ouer kan doen. Die siekte is akuut en vereis Jesus se onmiddellike aandag.
Ons lees ook van sy geloof: "Kom lê tog u hande op haar sodat sy kan gesond word en lewe". Daarom is ons bly om te lees dat Jesus sy versoek toestaan en saam met hom gaan.
Maar hierdie kind is nie die enigste sieke nie. "Daar was ook 'n vrou" (25) wat al 12 jaar lank siek is. Alhoewel haar siekte ook besonder erg is, is haar toestand chronies van aard en nie lewensbedreigend nie. Die feit dat Jesus eers aan haar tyd afstaan, het tot gevolg dat die siek dogtertjie intussen sterf. Omdat ons die einde van die verhaal ken, is dit vir ons nie so 'n groot probleem nie. Ek kan my voorstel dat die pa van die kind dalk anders daaroor gevoel het! Ons haal die twee verhale eers uitmekaar.
Ons weet min van die arme vrou, net dat sy baie lank chronies siek was. Dat sy al die mediese moontlikhede vir genesing uitgeput het – trouens, die Bybel sê dat sy "baie gely" het onder die behandeling van talle dokters. Sy het verskillende dokters besoek, in die hoop dat iemand haar kan help. In die proses het sy alles wat sy besit het, daaraan bestee. Maar haar toestand het net vererger. Die realiteit van haar lewe was dus baie hartseer: Uiteindelik was sy nie net siek nie, maar arm ook. Sy was sosiaal waarskynlik uitgestoot – as gevolg van haar bloedvloeiing was sy permanent onrein, en dus in die sinagoge, in die tempel en in die algemene sosiale omgang onwelkom (Lev 12; Eseg 18:6). Hierdie arme mens vestig haar laaste hoop op Jesus. Sy glo dat as sy net aan sy klere kan raak, sal sy genees word.
Dit doen Jesus dan ook. Hy ontferm Hom oor haar. Hy laat haar ook nie net saggies weggaan na haar genesing nie. Jesus laat nie so 'n onpersoonlike ontmoeting met Hom as die Messias toe nie. As Jesus omdraai en na die vrou begin soek, val sy op haar knieë voor hom neer en vertel Hom haar hele geskiedenis. Dit moes vir haar 'n wonderlike en bevrydende oomblik gewees het – al die jare se lyding kon sy voor Jesus uitstort. Haar hele lewe verander en Jesus gee haar die belofte van vrede, asook dat sy volkome genees is (34). Jesus doen hier niks minder nie as om haar lewe vir haar terug te gee. In dié gesprek spreek Jesus hierdie merkwaardige woorde: "Jou geloof het jou gered."
Geloof – die geloof van die persoon wat genees word – speel dikwels 'n groot rol in die wondergenesings. Maar daar is geen bloudruk van 'n "perfekte geloof" wat die minimum standaard sou haal sodat Jesus dan daarop reageer deur 'n wonderwerk te doen nie! Hierdie vrou het, om die waarheid te sê, 'n ietwat twyfelagtige geloof, naamlik dat daar magiese krag uit Jesus se klere na haar sal oorvloei. Sekerlik nie 'n geloofsheld nie! Dit geld ook van die pa van die siek kind waarvan Markus 9:24 ons vertel. Hy is nie eers seker of hy wel glo nie, daarom roep hy: "Ek glo . . . Help my in my ongeloof." Daar is geen sprake van 'n perfekte geloof by die ontvangers van God se genade nie. Net maar 'n fokus op Jesus, dat Hy Hom op een of ander manier oor hulle sal ontferm. Jesus ontferm Hom dan oor hierdie vrou en genees haar. Hy ontferm Hom ook oor die siek kind in Markus 9.
Wat veroorsaak genesing?
Jy kan hier met reg vra: Wat is die eintlike oorsaak van die genesing? Is dit die vrou se geloof, of Jesus se krag (ten spyte van haar ietwat verdagte geloof). Van Ruler sê hiervan dat 'n mens die twee nie so teen mekaar durf afspeel nie. Dit is duidelik dat albei hier 'n rol speel, sowel die vrou se misplaaste maar opregte geloof, as die feit dat Jesus om Godswil haar wil aanraak. Natuurlik is dit God se krag wat hier deur Jesus werk.
Maar ons word deur God se krag in Jesus Christus aangeraak wanneer ons ons deur die geloof in afhanklikheid voor God stel. Wanneer ons, by wyse van spreke, moeite doen om aan die soom van Jesus se kleed te raak. Aan diegene wat in geloof en afhanklikheid na Jesus toe kom, sê Hy: "Jou geloof het jou gered." Aan diegene wat nie na Jesus toe kom nie, sê Jesus dit nooit! Die sleutel is dus geloof wat ons na Jesus toe rig, wat ons na Hom toe bring, wat maak dat ons Hom volg, dat ons sy dissipels word. Daarom is geloof belangrik, trouens – onontbeerlik. Oor die inhoud van die geloof kan ons lank redeneer. Uit hierdie verhaal is dit egter duidelik dat daar mense is wat dalk op punte anders as ons glo, maar waarvan die geloof tog nog op Jesus Christus gerig is. Ook hulle geloof is aanneembaar by Jesus, omdat die fokus daarvan op Hom gerig is.
Jaïrus se kind
Wat vir die vrou 'n wonderlike ervaring moes wees, was vir Jaïrus waarskynlik louter hel. En terwyl hy seker ongeduldig maar beleefd wag dat Jesus klaar luister na die arme vrou se hele lewensgeskiedenis, sterf sy kind.
Hy wat Jaïrus is, het ook in Jesus geglo. Selfs al was hy 'n raadslid van die sinagoge, wend hy hom tot Jesus. Soos reeds genoem, verklaar hy sy geloof in vers 23 duidelik: "Kom lê tog u hande op haar, sodat sy kan gesond word en lewe." Hy glo dus dat Jesus die mag het om haar gesond te maak en haar lewe ook volledig vir haar terug te gee, soos wat Hy vir die vrou gedoen het. Maar nou het Jesus so lank gedraai dat dit te laat geword het. Sy kind is dood. Sy huismense, wat die boodskap bring, sê vir hom dat hy Jesus nie langer moet lastig val nie. Hulle glo duidelik nie dat Jesus nou meer iets kan doen nie.
Wat het in Jaïrus se hart aangegaan? Ons weet nie. Die Bybel sê niks. Ook hier is nie sprake van onwrikbare wonderwerkende geloof by hom nie. Nee, die krag in hierdie situasie kom ook van Jesus af. Dit is Jesus wat hom troos en bemoedig met die woorde: "Moet jou nie ontstel nie. Bly maar net glo" (36). As Jesus die kindjie dan besoek, vat hy net vir Petrus, Jakobus en Johannes en die kind se ouers saam.
Wanneer Hy by die huis kom, met die boodskap dat die kindjie net slaap, lag die mense Hom uit. As eerste reaksie kan ons besonder negatief oordeel oor hierdie gelag. Maar dit is ten diepste die reaksie van verdriet, van verlore hoop. Hierdie mense weet wat die dood is. Hulle weet wanneer iemand dood is. En in 'n pynlike situasie waar 'n kind nou net dood is, het hulle nie tyd vir speletjies nie.
Ons kan gerus 'n bietjie simpatie met hulle hê – hulle ken die dood, maar nie vir Jesus nie. Later sal hulle egter ook weet: By Hom is daar lewe en hoop – in lewe en dood! Jesus wek die dogtertjie uit die dood op met die bekende woorde: "Talita, koem!" By al die veronderstelde trane van vreugde en blydskap, sê die Bybel ook dat die mense stom was van verbasing. Daar was nou geen plek meer vir 'n siniese lag nie. Net maar plek vir stille dankbaarheid en respek vir Jesus.
Vrae met of sonder antwoorde
Daar is geen antwoord op die vraag waarom Jesus eers Jaïrus se dogtertjie laat sterf het terwyl Hy tyd bestee het aan die siek vrou nie. Daar is baie vrae – veral rondom swaarkry en lyding – waarop daar geen goeie antwoorde is nie. Maar daar is vir ons troos in Jesus se woorde aan Jaïrus: "Moet jou nie ontstel nie. Bly maar net glo!"
Maar ons skryf nie die draaiboek nie. Nie van hierdie verhaal nie en ook nie van ons eie lewensverhaal nie – alhoewel ons medewerkers daaraan is. Die draaiboek van ons eie lewensverhaal maak dikwels ook onverstaanbare draaie sodat ons maar net saam met Jaïrus kan wonder waarom God dan nie aandag gee aan ons dringende smeekbedes nie. Of saam met die vrou twaalf jaar lank gebuk gaan onder erger wordende lyding met skynbaar geen einde nie. Jesus verduidelik nie sy optrede aan Jaïrus nie. Hy verduidelik dit ook nie aan ons nie. Maar Hy bemoedig Jaïrus – en ons – met die woorde: "Moet jou nie ontstel nie. Bly maar net glo!"
Vir ons is dit goed om te weet dat die Een wat so sê, die Koning is. Ons Koning. En dat geloof en geduld baie naby mekaar lê. Die Bybel noem dit "volhard in die geloof". Jesus sê in hierdie verhaal: "Bly maar net glo."
Ja, ons word genooi om te bly glo in die Een wat ons lewe in sy hande hou. Of ons lewe, genees word, uit 'n ernstige siekbed opstaan en huis toe terugkeer, of nie. God is ons troos. In lewe en in sterwe.
Lied 574 "'n Skare stroom van oral saam" of
VONKK 123 "Wees Stil En Weet'
VONKK 123 "Wees Stil En Weet" Refrein:
"Wees stil en weet: Jou God is in beheer. Niks kan sy liefde vir sy kinders keer." (Of enige van die ander verse se refrein) of