Vryheid is nodig vir veiligheid en voorspoedArgieffoto: Adéle Changuion. Die Oostenrykse denker, Karl Popper, het gesê dat vryheid noodsaaklik is om veiligheid en voorspoed te verseker. Popper het die belangrikheid van vryheid benadruk in ŉ tyd wat totalitêre ideologieë soos kommunisme en Nazisme die vryheid van lande, volke en persone bedreig het. Die geskiedenis van die twintigste eeu is deels die verhaal van die oorwinning van vryheid oor die oorheersing van kommunisme, Nazisme en kolonialisme. Die groot teleurstelling was dat demokrasie as stelsel wat vryheid vir almal moes bring, in baie lande eerder tot die voortsetting van oorheersing gelei het. Hoewel vryheid die doel en wese van demokrasie behoort te wees, het verkiesings in veelvolkige lande gereeld tot permanente meerderhede en minderhede gelei. Demokrasie het verseker dat die meerderheidsgroep die mag by die stembus verkry en behou, ongeag hoe goed hulle regeer of hoe hulle hul mag oor minderhede gebruik het. Demokrasie het minderhede wel stemreg gegee, maar nie stemkrag nie. In hierdie “demografiese demokrasieë” stem kiesers eerder vir identiteit as beleid. Al is verkiesings prosedureel vry en regverdig, is die uitkoms bykans noodwendig die einde van die vryheid van kleiner bevolkingsgroepe. Dit lei gereeld tot groepsgeweld in sulke lande. Daarom het demokratiese wenlande soos Switserland federale bedelings wat minderhede se vryhede waarborg deur vir hul magte oor hul grondliggende sake te gee. Dit verseker dat daar nie ŉ onverkwiklike stryd om mag tussen verskillende groepe is nie omdat almal se vryheid beveilig is. Die kern van die saak is dat almal geregtig is op vryheid, en nie net demografiese meerderhede nie. Demokrasie sonder kulturele vryheid is net vryheid vir die demografiese meerderheid, en is dus ondemokraties. Daarom kan minderhede soos Afrikaners die begrip vryheid met groot selfvertroue gebruik en bevorder omdat dit die wese van demokrasie is. Dit lyk soms of Afrikaners voel dat hulle nie ook op vryheid geregtig is nie, al is vryheid een van die drie pilare van die Handves van Menseregte, saam met gelykheid en menswaardigheid. In werklikheid is vryheid ŉ vereiste vir gelykheid en menswaardigheid omdat vryheid selfs vir die gelyke genieting van individuele regte nodig is. Sonder vryheid vir kultuurgemeenskappe, weeg die individuele regte van meerderhede onvermydelik swaarder as die individuele regte van minderhede. Dit is die rede hoekom die reg op toegang tot skole voorkeur kry bo die reg van beheerliggame om die skole se taal en toelatingsbeleid te bepaal. Vryheid is ŉ voorwaarde vir ŉ vrye samelewing. Dit geld vir persoonlike vryheid, mediavryheid, ekonomiese vryheid, kulturele vryheid én die vryheid van die howe. Vryheid kan nie in die lug uitgeoefen word nie, maar word deur instellings verwesenlik soos koerante, besighede en gemeenskapsorganisasies. Die alternatief vir vryheid is die stelselmatige verstaatliking van die samelewing wat in baie lande al in onderdrukking geëindig het. Die spreekwoord lui immers dat die prys van vryheid voortdurende waaksaamheid is! Die Grondwet maak voorsiening vir die verskillende soorte vryheid, en bied selfs ruimte vir selfbeskikking. Al hierdie soorte vryheid moet egter opgeneem word voordat dit ŉ werklikheid word; dit gebeur nie vanself nie. Dit gebeur ook dat vryheid eerder ŉ groeiende proses as ŉ enkel gebeurtenis is. Vryheid wat nie eensklaps van “bo” af gegee word nie, kan stelselmatig van “onder” af gebou word. ŉ Private Afrikaanse skool is onderwysvryheid op ŉ klein skaal, maar as dit uitgebrei word tot ŉ landwye netwerk van privaat skole, is dit ŉ baie groter skaal van vryheid. Die regering probeer die grondwetlike ruimtes vir vryheid polities toestop om hul oorheersing van die samelewing te verstewig, soos verwoord in hulle Nasionale Demokratiese Rewolusie-beleid. Hoewel die regering dus nie vooraf “toestemming” vir vryheid wil gee nie, moet hulle dit ná die tyd erken. Dit sou, byvoorbeeld, nie gehelp het as Solidariteit vooraf goedkeuring vir die stigting van Sol-Tech moes gevra het nie. Die kollege moes eers prakties tot stand gekom het, waarna dit deur die owerhede erken is. Dit geld vir elke ander gebied. Daarom kan en moet Afrikaners met selfvertroue vryheid nastreef, want so bevorder ons almal se vryheid. Afrikanervryheid is immers nie teen die Suid-Afrikaanse demokrasie nie, want vryheid is die wese van demokrasie. Niemand se toestemming is daarvoor nodig nie. Soos die Romeinse denker Sallustius gesê het, “Ons wil nie net regverdige heersers hê nie, ons wil vry wees”.