Op reis met Afrikaans – van hart tot hartProf. Anne-Marie Beukes. Foto: Verskaf. Deur Anne-Marie Beukes “Die verste reis wat ’n mens kan onderneem, is van mens tot mens, deur die hart”. Só het die bekroonde skrywer Elsa Joubert (wat onlangs oorlede is) in haar boek Die verste reis geskryf waarin sy vertel van haar besoeke aan verskeie Wes-Europese lande kort ná die einde van die Tweede Wêreldoorlog. Die pyn en nagevolge van hierdie mensgemaakte ramp vir gewone mense staan voorop in haar vertellings. Vir Elsa Joubert het dit kennelik nie gegaan net om op ’n reistog landskappe te betree nie, maar ook die harte van mense. Daarom, as ons op reis gaan met Afrikaans, ons soetste taal, word dit ook ’n hartsreis van een Afrikaanse mens tot ’n ander Afrikaanse mens. Kom, onderneem saam met my ’n vinnige reis deur die fassinerende landskap van ons taalgemeenskap tot in die harte van ons mense! Afrikaans is ’n dinamiese taal wat in verskillende dialekte oor ons landskap gepraat word en vir ’n ryke verskeidenheid mense ’n “tuiste in eie taal” bied, om Jaap Steyn se woorde te gebruik. Dink maar aan Namakwalandse Afrikaans en Kaapse Afrikaans, om maar net twee te noem, met sprekers van Kaapse Afrikaans die grootste groep. Die bekende skrywer en akademikus, prof. Adam Small, skryf in 1973 in sy voorwoord van Kitaar my kruis soos volg: “Kaaps is ’n taal in die sin dat dit die volle lot en noodlot van die mense wat dit praat, dra: die volle lot, hulle volle lewe ‘met alles wat daarin is’; ’n taal in die sin dat die mense wat dit praat, hul eerste skreeu in die lewe skreeu in hierdie taal, al die transaksies van hul lewens beklink in hierdie taal, en hul doodsroggel roggel in hierdie taal. Kaaps is nie ’n grappigheid of snaaksigheid nie, maar ’n taal”. Dr. Willa Boezak. (Foto: DAKnetwerk.com) Daar het pas in Novembermaand ’n lieflike bundel verwerkings van die Bybelse Psalms in Kaaps deur die bekende teoloog, dr. Willa Boezak, verskyn. Die titel van sy boek is Die Pesalms vi ôse mense (uitgegee deur die DAK Netwerk). Volgens dr. Boezak het hy so versigtig as moontlik die eietydse konteks van die mense wat hierdie streektaal praat, in sy bewerking van die Psalms in ag geneem. Só kon hy die hartstaal van die sprekers van Kaaps bereik. Lees gerus Pesalm 23 hardop en beleef ’n aangrypende reis van een Afrikaanse hart na ’n ander: PESALM 23 Die Djirre is my Leader ’n Pesalm van Dawid. 1 Die Djirre is my Leader, ek ’et brood oppie tafel. 2 Hy hou my innie holte van sy hand, Hy vat my na koel wates waa vrie’de is. 3 Hy gie my niewe krag. Hy hou my oppie straight n narrow pad, tot ee van sy Naam. 4 Al kô ek inne donke êllie gat ekkie bang wiesie, kôs U is langesan my safe in U se hanne – even innie graf. 5 U invite my virre buffet, while my enemies moet stanin kyk. U treat my soese ’n VIP, en embrace my. 6 U smaail – soe vol liefde – sallik nooit ve’gietie en ek voel tys in U se hys fô ewwe en ewwe. Amen. Is die Afrikaanse taalgemeenskap vernuwend op reis in Afrikaans? Ja, ongetwyfeld, geanker in ons hartstaal, beweeg ons aan en verken ander landskappe.  Uit: Die Pesalms vi ôse mense, ’n publikasie van DAK Netwerk, Kaapstad, 2019.