Sahpra staak ivermektien-program(Foto: Luis Robayo/AFP) Die Suid-Afrikaanse Gesondheidsproduktebeheerraad (Sahpra) het besluit om sy “beheerde toegangsprogram om menslikheidsredes” vir die gebruik van ivermektien by Covid-19-pasiënte te beëindig. Die raad het navorsing oor die doeltreffendheid van ivermektien hersien en meen nou dit is ongeloofwaardig. “Aangesien daar tans geen geloofwaardige bewyse is om ŉ terapeutiese rol vir ivermektien in Covid-19 te ondersteun nie, het Sahpra besluit om die program onmiddellik te beëindig,” het die raad vandeesweek aangekondig. Die beëindiging van die program beteken volgens Sahpra dat die invoer van ongeregistreerde ivermektienprodukte nie meer toegelaat sal word nie. Gesondheidsfasiliteite sal glo ook nie meer grootmaatvoorraad van ivermektienprodukte kan aanhou in afwagting op voorskrifte nie. Dit lyk wel of saamgestelde ivermektien steeds voorgeskryf kan word ingevolge die bevel wat die hooggeregshof verlede jaar aan die burgerregteorganisasie AfriForum toegestaan het. Geen belangstelling meer in ivermektien? Dit wil egter voorkom of daar deesdae minder belangstelling in ivermektien is vergeleke met ’n jaar of wat gelede. Sahpra sê geen nuwe aansoeke vir die invoer van ongeregistreerde ivermektienprodukte is sedert April verlede jaar ontvang nie. “ŉ Merkbare afname in die aantal gesondheidsfasiliteite wat aansoek doen om toestemming om grootmaatvoorraad aan te hou, is ná Augustus 2021 opgemerk. Geen individuele pasiëntaansoeke is sedert Desember 2021 goedgekeur nie, en ŉ gebrek aan verslagdoening deur die behandelende gesondheidsorgverskaffers van die uitkomste wat behaal is, is ook opgemerk.” Prof. Colleen Aldous, verbonde aan die Universiteit van KwaZulu-Natal se departement gesondheidswetenskappe, het Woensdag aan Maroela Media gesê sy het geen probleem daarmee dat die program beëindig word indien daar werklik geen belangstelling meer is nie. “Dit is dan nutteloos.” Sy sê die program is nooit permanent ingestel nie en sou tog in ’n stadium beëindig moes word. Aldous is wel bekommerd oor die redes wat Sahpra vir sy beëindiging van sy program aangevoer het. “Indien die rede maar net was dat geen nuwe aansoeke vir die invoer van ongeregistreerde ivermektienprodukte sedert verlede jaar ontvang is, óf dat al minder gesondheidsfasiliteite aansoek doen om toestemming om grootmaatvoorraad aan te hou, sou ek nie ’n wenkbrou lig nie.” Sy stem egter nie daarmee saam dat ivermektien se doeltreffendheid nou in twyfel getrek word nie. Sahpra het daarop gewys dat die studies wat vroeër die doeltreffendheid van ivermektien in die voorkoming en behandeling van Covid-19 gestaaf het, intussen teruggetrek is. Dit sluit in ’n meta-analise wat onttrek is weens kommer oor die etiese aspek van ŉ studie waarop die meta-analise sterk gesteun het. Sahpra het ook daarop gewys dat die Amerikaanse kos-en-medisyne-owerheid (FDA) teen die gebruik van ivermektien vir die behandeling van Covid-19 (behalwe in die konteks van kliniese proewe) waarsku. Twee nasionale gesondheidsorganisasies het volgens Sahpra ook intussen hul riglyne aangepas en nie meer die gebruik van ivermektien by pasiënte met Covid-19 aanbeveel nie (behalwe in die konteks van kliniese proewe). Aldous betwyfel egter Sahpra se redes en hou vol daar bestaan baie geloofwaardige data oor die veiligheid en doeltreffendheid van ivermektien. “Sahpra het ŉ baie eng definisie van geloofwaardige bewyse. Hulle is doelbewus blind vir die totaliteit van die bewyse. Hulle volg slegs wat aan hulle gevoer word deur ander ‘betroubare’ nasionale en internasionale liggame. “Doen hulle enige navorsing om hulself te monitor? Hulle sê hulle ‘sal voortgaan om die portuurbeoordeelde, geëvalueerde, wetenskaplike literatuur oor die veiligheid en doeltreffendheid van ivermektien te monitor’. “As die publiek behoort ons hulle te vra vir die bewyse dat hulle daarmee begin het.”