WOORDE WAT WEEG: Jonathan Locke Hart - Dreamwork (2010)
Jonathan Locke Hart. Dreamwork. Athabasca University Press, 2010. ISBN 1917 9405.
Jonathan Locke Hart is ‘n bekende Kanadese teoretikus en ‘n digter van format. Dreamwork is op die internet beskikbaar en vir die begeesterde leser is hierdie ‘n bundel ‘n staning op die boekrak werd. Dis uiters delikate gedigte wat soos die Japannese tanka en haikoe met min woorde werk. Maar onder die subtiele, min woorde – Opperman sou praat van spaars – word die leser uitgelok om die leë plekke in te vul. Die gedig is die droom; en die droom word ‘n gedig.
Die titel aktiveer Freud se beroemde Interpretasie van drome (1900) en al die psigoanalitiese interpretasies róndom drome. Die bo- en onderbou van die droom. Dieselfde geld die gedigte wat die leser laat nadink oor die betekenis wat in die gedig skuilhou; bykans soos wanneer ‘n mens tob oor die droomwêreld wat jy sopas verlaat het en die implikasies wat dit mag inhou. ‘n Waarskuwing?
‘n Boodskap? Tog is die droom ook niks nie:
En dan vertel hy van die drome wat al deur New York beweeg het en die leser dink aan Delmore Schwartz se “In dreams begin responsibilities” en skielik staan jy voor 9/11. Skielik draai hy die gegewe óm in die gedig. Nou beweeg ons van Princeton na New Haven, daar waar Wallace Stevens se groot gedig skuilhou en die gedig sluit:
Die dood is ‘n ruimte waar mense veilig is: ‘n plek van geen bomme (93). Ook Vigs word in die verse aangespreek (“the place of poetry in a plague time”, 49), maar die digter probeer telkens wegbeweeg van die grusame werklikheid na die brose ruimte van die droom. Na die versugting van ‘n tyd voor metafore en treine, soos hy opmerk in gedig nommer 30.
Cannot hold the world, contain the day.
‘n Verdere juweel staan op bladsy 58:
Daar was ‘n tyd voor treine en metafore, waarsku die digter. Boonop sukkel ons om by die werklikheid uit te kom. Daar is vele intertekste, verhuld, veral na die Ooskus-Amerikaanse digters. Dit is ‘n digkuns waarin die digter bewus is van die kortstondigheid van die lewe: daar is helaas te veel geskiedenis en te min tyd!
Wat ‘n lieflike bundel is dit nie! Cleanth Brooks se “the well wrought urn” is die beste beeld wat ‘n mens kan vind om hierdie pragbundel mee op te som wat die ware digter uitsonder van die babbelbek. Suggestie, min woorde, metaforiek, subtiliteit.
Labels: 2010, Athabasca University Press, Die Burger, Dreamwork, Joan Hambidge, Jonathan Locke Hart