Published: 2015-07-22 Views: 955
Die Tswana- Sotho groepering van volke in suider Afrika is 'n identifiseerbare natuurlike volkegroepering met 'n taalfamilie en soortgelyke kulturele gebruike. Hulle was gedurende die grootste deel van die twintigste eeu hoofsaaklik woonagtig in die Oranje Vrystaan en Wes- en Noord Transvaal, met verbintenisse aan die mense van beide Lesotho en Botswana.
Die stigting van die staat "Die Republiek van Boputhatswana" (Die woord beteken "Die bymekaarkom van die Tswana-mense") vir die Tswana-Sotho volksgroepering was 'n uitvloeisel van die politieke konsepte van "Selfbeskikking" en "Afsonderlike Ontwikkeling" waar volkeregroepe die geleentheid gegun is om hulleself te regeer en hulle eie ontwikkeling te bewerkstelling in 'n eie landstreek wat tradisioneel deur hulle bewoon is. Vanweë die geografiese werklikhede in Suider Afrika sou daar noodwendig 'n interafhanklikheid bestaan met die res van Suid Afrika – soos byvoorbeeld die gebruik van die Suid Afrikaanse Rand as geldeenheid. Boputhatswana se leuse was "As ons saamstaan en hard werk sal ons met reën geseën word" en hulle het 'n volkslied gehad "Hierdie land van ons Voorvaders"
Die landstreek, in die Noordwestelike deel van die RSA was ongeveer 44109 vierkante kilometer groot en het in 1980 sowat 1.3 miljoen inwoners gehad. Die hoofstad was Mmabatho en daar het 'n Nasionale vergadering gesit van Streeksverteenwoordigers, Spesialiste en verkose MPs, onder die leiding van 'n President. Die gebied is in 1961 opsygesit as tuisland vir die Tswana-volke en selfregering is toegestaan op 1 Junie 1972 en Onafhanklikheid op 6 Desember 1977. Tswana, Engels en Afrikaans was amptelike tale. Suksesvolle verkiesings is ook gehou in 1982 en 1987. Die eerste president was Lucas Mangope en hy was 'n suksesvolle en gelowige leier (Lid van die Assemblies of God Kerk), hoewel die streek staatsgrepe ervaar het in 1988, 1990 en 1994. Die staat is ontbind op 27 April 1994 en weer ingelyf by die Republiek van Suid Afrika.
Boputhatswana was die rykste van die Tuislande. Dit het die Platinum myne gehad wat destyds sowat twee-derdes van die Westerse wêreld se Platinum geroduseer het. Dit was ook ryk in asbes, graniet, Vanadium, Chroom en Mangaan. 'n Goeie inkomste is ook verkry van die Sun City Casino-kompleks wat deur Sol Kerzner ontwikkel is, aangesien dobbelary in Suid Afrika toe verbode was. Die streek se landboupotensiaal was beperk, bestaande meestal uit bosveld- en struikgewasse bestaan het.
Boputhatswana het 'n eie weermag gehad, die Boputhatswana Defence Force met sowat 4000 manskappe, wat meestal Infanterie soldate was, en ongeveer 150 mense in die Boputhatswana Lugmag. Die streek het sowat 6000 polisiebeamptes gehad en sowat 56 polisiestasies. In 1994 is die veiligheidsmagte by die van Suid Afrika ge-integreer, maar in werklikheid is daar in later subtiel teen hulle ge-diskrimineer deur die nuwe oorheersende groepering in die SANW.
Die streek het in sy kort bestaan van sowat 17 jaar (van 1977 tot 1994) 317 seëls uitgegee wat die interessante verhaal van Bophutaswana vertel. Die seëls is erken oral in Suid Afrika en Suid Afrikaanse Filateliedienste het dit hanteer. Tabel 1 hieronder, is 'n opsomming van die seëls wat uitgereik is.
Boputhatswana het twee vaste reekse van seëls gehad: Die eerste reeks (uitgegee met onsafhanklikheid) het afbeeldings gehad van diere wat as totem simbole vir die Tswana-mense gedien het. Hierdie reeks het geloop van 1977 (met onafhanklikheid) tot Oktober 1985 toe die Industrie-reeks uitgebring is. As gevolg van posgeld veranderinge is die industrie reeks uitgebrei met uitgifte van enkelseëls in April 1984, April 1985, April 1986, April 1987, Julie 1989 en Augustus 1990.
In die kort bestaan is daar ongeveer 67 herdenkingsreekse van (meestal 4 seëls elk) uitgebring (asook die korresponderende Eerstedagkoeverte) oor die volgende onderwerpe:
Diere : Behalwe die eerste vaste reeks (Totem simbole) is 4 seëls oor klein soogdiere uitgegee.
Geskiedenis : In hierdie kategorie is die 100 jaar herdenking van Mafeking herdenk en drie reekse is uitgegee oor ou kaarte.
Gesondheid : Seëls tov hipertensie, 'n anti-rook veldtog en hulp aan gestremdes is uitgereik.
Godsdiens : Bophutatswana het 'n ongelooflike reeks van 48 seëls oor Paasfees uitgegee – oor 'n tydperk van 12 jaar.
Industrie : Die verskillende Industrieë van die land is vervat in hierdie vaste reeks van seëls. 'n Spesiale reeks van 4 seëls oor die Platinum industrie is uitgegee.
Infrastruktuur : 4 Damme in die streek is op 'n uitgif vertoon.
Kultuur : Benewens tradisionele huise en – handwerk is die Boy Scouts en die Internasionale jaar van die kind herdenk.
Kuns : Skilderye oor Thaba N'chu asook kinderkuns is in twee reekse uitgegee.
Landbou/ Boerdery : Landbou in die algemeen is herdenk asook oeste.
Minirale/ Mynbou : Een reeks hanteer semi-edelgesteentes
Plante : Wilde blomme, Bome, Inheemse grasse en Eetbare wilde vrugte is herdenk.
Politiek : Onafhanklikheid is herdenk asook die 1, 5 en 10 jaar herdenkings daarvan.
Reptiele : Akkedisse is as motief gebruik vir een reeks.
Sosiale Ontwikkeling : 'n Gemeenskapsprojek, Tersiere opleiding en gemeenskapsdienste is herdenk.
Sport : Die Kallie Knoetze-Tate boksgeveg is herdenk asook sport in die algemeen.
Tegnologie : Die ontwikkeling van die telefoon word hanteer in 4 reekse en twee interessante uitgawes oor stoomlokomotiewe is uitgebring.
Toerisme : benewens die Parkeraad word Sun City, Pilanesberg en die Lost City kompleks herdenk aangesien dit so 'n groot rol gespeel het in die toerismebedryf van die streek.
Vliegtuie : Die vlug van die Wright Broers en die Bophutatswana Lugmag word herdenk.
Voedsel : Sorghum bier word op een reeks van 4 seels behandel.
Voëls : Op 16 seëls (4 reekse)word Veldvoëls, Roofvoëls, Sandpatryse en Voëls in die algemeen herdenk.
Ten spyte van die relatiewe suksesverhaal van die jong staat het dit geen Internasionale erkenning verkry nie asook konstante afkeur en teenstand van die revolusionêre magte wat besig was om die Suid Afrikaanse bestel te probeer omverwerp. Gevolglik is Boputhatswana by Suid Afrika heringelyf na die oorgang na volle demokrasie in 1994.