ANC-eise aan De Ruyter ‘kommerwekkend’André de Ruyter, uittredende hoof van Eskom. (Grafika: Argieffoto’s) Indien Eskom se voormalige hoof André de Ruyter bewyse van misdadigheid binne Eskom het, het hy ŉ verpligting om dit aan te meld – maar, sê dr. Zwelinzima Ndevu, die ANC se reaksie op die opspraakwekkende bewerings is nietemin “kommerwekkend, hoewel nie verrassend nie”. De Ruyter het verlede week in ŉ TV-onderhoud ŉ knuppel in die hoenderhok gegooi met bewerings dat hooggeplaaste politici by misdaadsindikate in Eskom betrokke is. Ndevu, ŉ politieke ontleder verbonde aan die Universiteit Stellenbosch, sê vir De Ruyter om die uitlatings op televisie te maak “dien geen doel nie. Daar is geen gevolgbestuur nie. As ŉ verantwoordelike leier moet hy na wetstoepassingsowerhede gaan en sy bewyse voorlê en hulle moet dit ondersoek.” Na verneem word, het De Ruyter reeds heelwat inligting oor beweerde misdaad en korrupsie aan die polisie oorhandig en inhegtenisnemings het glo al daaruit gespruit. Hy het dus waarskynlik sy regsplig nagekom. Ndevu sê as De Ruyter wél sake aanhangig gemaak het, moet hy saaknommers verskaf sodat vasgestel word of daarmee gesloer word. Ndevu sê wel die ANC se reaksie op die bewerings is “intimiderend”, pleks daarvan dat hulle by die wortel van die kwaad probeer uitkom. Hy sê selfs al beskik De Ruyter oor spesifieke name van beweerde betrokkenes, kan dit moeilik wees vir hom om dit prontuit bekend te maak; veral as gekyk word na die koers waarteen fluitjieblasers in Suid-Afrika vermoor word. “Dit lyk of ons soek na die klein rolspelers, die groot betrokkenes word oënskynlik deur die regerende elite beskerm.” Weens ŉ beweerde gebrek aan vordering in ondersoeke na polities gekoppelde betrokkenes, sê Ndevu dit kan wees dat ondersoekers bang is vir invloedryke politici, óf dit kan wees omdat die polisie bloot nie die kapasiteit het om die ondersoeke te hanteer nie. Mmusi Maimane, leier van die organisasie Build One South Africa, het intussen Maandag ŉ kriminele klag by die Kaapstadse polisiestasie gaan lê teen “beweerde Eskom-plunderaars”. Hy het De Ruyter aangemoedig om bewyse te lewer van die korrupsie wat hy sê plaasgevind het en meen De Ruyter, minister Pravin Gordhan en minister Gwede Manatshe behoort voor die parlement gebring te word om te sê wat hulle weet. Politieke ‘boeliery’ Dr. Dirk Hermann, bestuurshoof van Solidariteit, stem saam met Ndevu dat die ANC besig is met “intimidasie-tegniek”. Die regerende party eis dat De Ruyter “geverifieerde besonderhede” van sy bewerings voorsien sodat die polisie dit kan ondersoek en indien hy versuim, sal die ANC aanklagte van hul eie teen hom aanhangig maak. “Dit is politieke boeliery,” sê Hermann. “Ek vind dit vreemd dat die ANC druk op hom plaas om inligting te openbaar, terwyl daar besliste aanduidings is dat ANC-lede geïmpliseer word in die klagtes; baie spesifiek word hulle in die Zondo-verslag geïmpliseer en daar is baie min, indien enigiets, gedoen om op tree.” De Ruyter het glo vroeër sy kommer oor beweerde misdadigheid en die betrokkenheid van hooggeplaaste politici aan Pravin Gordhan, minister van openbare ondernemings, oorgedra. “Die ANC se oproepe lyk dus werklik na dubbele standaarde. Wat dit nog verder dubbele standaarde maak, is die feit dat ŉ minister ook bewus is van die bewerings. Indien hulle so sterk voel dat De Ruyter ŉ spesifieke klag moet gaan indien, geld dieselfde regsplig die minister ook,” sê Hermann.