Jy takseer nie iemand op sy baadjie nie | Netwerk24
Deur Ivor Price 21 April 2017 11:22
In die hart van die Klein-Karoo loer 'n diep gegriefde man kort-kort in ons rigting. Dit lyk of hy enige oomblik 'n hartaanval kan kry – nie omdat sy boude te dik is nie, maar eerder oor hy al 'n halfuur lank sy ore uitleen.
Ná elke tweede slukkie bier kyk hy vir ons. Eers versigtig, soos 'n ou wat ongemerk deur sy voorhuisvenster probeer loer. Maar later staar hy sommer openlik. Uitdagend. Uittartend. Reg vir 'n propperse vuisgeveg hier in die kroeg waar ons tevergeefs probeer ontsnap van die doef-doef-kunstefees­musiek.
Later kan hy hom nie meer inhou nie. Hy skuif sy bier dramaties eenkant toe. Ons verwag die heel ergste, want nie een van ons kan regtig baklei nie en ons weet in elk geval nie wat ons verkeerd gedoen het.
Die kroegman begin ook knyp. Met sy oë probeer hy die aandag kry van die spierpaleis by die deur.
"Luister, boys," sê die oom.
"Ekskuus tog?" vererg ek my.
Toe hap ek hom, ter wille van die uitgelese mededrinkers, in my beste Sondag-Iengelish.
My vriend – 'n buitelander – lyk so verlore soos 'n volstruis in die stadsverkeer. Hy kan nie die taal gooi nie, maar weet hier kom groot perde.
Die oom maak die Kraaifontein in my wakker en daar is nou allerhande dinge wat verkeerd kan gaan.
Hy sê hy soek nie vandag moeilikheid nie, maar vind dit "uiters upsetting" dat ons Engels praat wanneer albei van ons duidelik Afrikaanssprekend is.
"Ontsteld," help ek hom reg. Die Afrikaanse woord vir "upsetting" is tog "ontsteld" – en as jy 'n taalstryd met my wil aanknoop, beter jy jou woordeboek saambring. Toe hap ek hom, ter wille van die uitgelese mededrinkers, in my beste Sondag-Iengelish.
"Looks can be very deceiving," sê ek.
My vriend is in die eerste plek nie van Suid-Afrika nie, en praat buiten Engels minstens vier ander tale, waaronder Frans en Zoeloe. Hy's lief vir Afrikaans, hoewel hy beslis nie vaardig genoeg is om nou al 'n bekgeveg in die taal te kan voer nie.
Dis tóé dat die oom sy bier los en die kroeg verlaat, maar daarna was daar nog twee sulke voorvalle waar onverdraagsame Afrikaans­sprekendes my vriend vir sy Engels kasty. Nes ek 'n mooi prentjie van die taal skilder of hy spontaan aan 'n lekker Afrikaanse liedjie begin saamsing, kom daar 'n vent met 'n skewe woord. Gelukkig was daar langs die pad darem oorgenoeg bewyse dat ons nie almal so is nie.
Dit was die eerste keer in 'n lang tyd dat ek deur iemand anders se taalbril na die lewe kon kyk, en dit was ongelukkig dikwels onsmaaklik. Soms, wanneer 'n buitestander, soos my vriend, die ruimtes betree wat aan jou bekend is, kry jy nuwe perspektiewe – en dis nie altyd positief nie.
Daar is te veel Afrikaanssprekendes wat nie besef dat almal van ons uiteindelik oor dieselfde kam geskeer word wanneer ons onverdraagsaam is teenoor ander tale nie. Ek is lief vir Afrikaans, maar nie ten koste van ander tale nie.