In die algemeen word 'n kerkhofgedig beskou as ’n tipe elegie wat deur middel van sterk natuurbeelde en doodsimboliek die universele verganklikheid van die mensdom op morbiede en filosofiese wyse in ’n begraafplaas bepeins. Kerkhofpoësie handel dus oor die kortstondigheid van die lewe en die naderende dood, maar dikwels ook oor die vertroosting van ’n Christelike hiernamaals. Aangesien die kerkhofgedig ’n soort elegie is wat onder funerêre poësie ressorteer, kan daar ook van ’n “begraafplaaselegie” of “kerkhofelegie” gepraat word.
Die kerkhofgedig en “gewone” elegie het heelparty kenmerke in gemeen, maar simplisties beskou, is die “gewone” elegie ’n gedig waarin ’n bepaalde gestorwene betreur word, en die kerkhofgedig ’n elegiese gedig wat die universele sterflikheid van die mens binne ’n begraafplaasmilieu oordink. Dit is egter nie altyd moontlik om hierdie rigiede onderskeid te tref nie.
Verder is “kerkhofpoësie” ’n relatief moderne literêre term wat dikwels met huiwering deur literêre kritici gebruik word om na ’n betreklik los konglomeraat van gedigte te verwys, want hierdie gedigte het plooibare parameters wat aanpas by verskillende tydperke en kulture. Boonop word kerkhofgedigte nog selde in sy konvensionele ‘suiwer’ vorm binne die kontemporêre literatuur aangetref. Hedendaagse digters gaan eerder herskeppend, ironiserend of selfs ondermynend om met die konvensies van kerkhofpoësie.
Tradisionele kerkhofgedigte word gekenmerk deur begraafplaasbeelde, soos sipresbome en mosbegroeide grafstene; doodsimboliek, byvoorbeeld rawe en uile; verwysings na die hiernamaals; (melo-)dramatiese taal en ’n melancholiese trant; natuurbeelde soos ’n huilende wind; ’n somber atmosfeer; ’n filosofiese mymering oor verganklikheid; ’n betreklik ‘los’ elegiese struktuur van weeklag, verkwaliking, doodsoorsaak en berusting; ’n begraafplaas tydens skemeraand of die nag; sentimentaliteit; en ’n didaktiese, moraliserende boodskap.
So reg in die aard van kerkhofpoësie, bevind die spreker in Leipoldt se “Op die kerkhof” hom in ’n begraafplaas waar hy bewus raak van tyd wat verbygaan en van sy eie verganklikheid en “verwording” (strofe 2, reël 8). Hy spreek sy vrees vir die dood uit, vir die “duister kerkers” en die “noue graf” (strofe 2, reëls 9–10). Tog is daar vertroosting (consolatio) in die naginsekte se “lofsang” (strofe 1, reël 14) wat “die drumpel van die Paradys” in die slotreël in die vooruitsig stel. Hier is dus, soos by die konvensionele kerkhofgedig, die belofte van ’n Christelike hiernamaals.
In ooreenstemming met die tradisionele (Engelse) kerkhofgedig wat sterk visueel ingestel is en na natuurelemente verwys, bevat ook hierdie gedig (uniek Suid-Afrikaanse) natuurbeelde van aalwyn, aronskelke, doringboom, insekgeluide en sterre. Leipoldt gaan, soos dikwels in sy natuurgedigte, sintuiglik om met dié beelde, maar in teenstelling met die meeste van sy gedigte, is dit nie ’n ekstatiese opgaan in die natuurskoon nie. Veel eerder weerspieël die natuur die spreker se sterflikheid; die natuurskoon bied nie blywende troos nie, maar dra by tot die droefgeestigheid (Kannemeyer 1988:63-67). ’n Melancholiese atmosfeer word geskep deur die verwysings na maanlig en die kerkklok se geslaan – kenmerkend van die kerkhofgedig.
Daar is verskeie aspekte wat Totius se “Die wêreld is ons woning nie” binne die kader van kerkhofpoësie plaas. Die spreker bepeins die kortstondigheid van die lewe en die immerteenwoordigheid van die dood. Hy word omring deur verganklikheid. Alhoewel hy hom nie direk in ’n begraafplaas bevind nie, is daar tog ’n kerkhofverwysing deur middel van “lykstoet” (strofe 2, reël 9).
Die spreker sien en voel die dood in alles, selfs in die natuurbeelde, weereens tipies van die kerkhofgedig, want natuurbeelde weerspieël die broosheid van die menslike bestaan: die eensame reier wat “mistroostig” (strofe 1, reël 3) na die son kyk, die son se laaste strale, die fladdering van voëls, die gekraak van eikebome, en bowenal die dooie voëltjies wat uit die boom geval het.