'Tot weersiens' aan Willem Smith van DEADP
'Tot weersiens' aan Willem Smith
Posted on 10 June 2017 23 August 2017 by Kogelberg Biosphere Reserve
Woorde van waardering en afskeid vir aan tafel by Arabella
Op 25 Mei 2017 het die KBRC by Arabella afskeid geneem van Willem Smith, wat in sy hoedanigheid by die Wes-Kaapse Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning (DEA&DP) vir die volle bestaan van die Kogelberg Biosfeerreservaat sover (sedert 1998) 'n sleutelrol gespeel het.
Sonder sy leiding, motivering, inspirasie, kundigheid en bemiddeling sou die instelling véél armer gewees het – en daar word reikhalsend uitgesien na voortgesette bande met Willem in sy aftrede.
Vir dié wat hom nie so goed geken het nie, het ons hom gepols vir 'n bietjie meer inligting oor sy lewe en loopbaan:
Is jy 'n Kapenaar van geboorte? Waar het jy skoolgegaan en gestudeer en wat was jou eerste betrekking?
Ek is gebore en getoë op Stellenbosch, het in 1975 gematrikuleer aan Paul Roos Gimnasium en behaal 'n meestersgraad in Stads- en Streekbeplanning in Maart 1981 aan die Universiteit van Stellenbosch. My beroepsloopbaan het in Pretoria afgeskop by die destydse Departement van Ontwikkelingshulp.
Hoe het jou beroepskuiwe plaasgevind, tot waar jy jou nou bevind?
In 1986 kom ek met 'n oorplasing terug Kaap toe na die destydse Raad van Verteenwoordigers waar ek werksaam was tot die amalgamasie van die ou Eiesake-departemente met die Wes-Kaapse Provinsiale Administrasie in 1995. Ek sit my loopbaan in die Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning voort tot en met einde Mei 2017.
Hoe het dit gekom dat jy by Suid-Afrika se biosfeerreservate en veral by die Kogelberg s'n betrokke geraak het?
Met die vertrek van 'n kollega van die Departement na die private sektor in 1997, het ek die eerste keer van biosfeerreservate gehoor en dit was toe ek sy posisie by die proses met die totstandkoming van die Kaapse Weskus Biosfeerreservaat moes oorneem. Sedertdien het dit die belangrikste passie in my beroepsloopbaan geword en hoop ek om na my aftrede my betrokkenheid in watter hoedanigheid ook al, voort te sit. Ek was in 'n mindere of meerdere mate by die vestiging van al die biosfeerreservate wat tot dusver in die Wes-Kaap gevestig is, betrokke.
Wat is jou mening oor die konsep van biosfeerreservate, soos dit deur UNESCO gevisualiseer is? Hoe voel jy oor die toekoms van biosfeerreservate in SA?
Biosfeerreservate, soos wat in die Suid-Afrikaanse opset en spesifiek in die Wes-Kaap implementeer word, het 'n baie groot rol in die bevordering van volhoubare ontwikkleing te speel. Omdat die konsep hoofsaaklik vanaf grondvlak geïnisieer word, is die inwoners van die gebied vanuit die staanspoor daarby betrokke. Dit bring egter sy eie uitdagings in die sin dat daar nie altyd befondsing geredelik vanaf die regering beskikbaar is om die vestiging van die biosfeerreservaat van begin tot volwassenheid te ondersteun nie. Die befondsing-situasie is stelselmatig besig om te verbeter en sedert April 2015 het die program binne die Departement van Omgewingaske en Ontwikkelingsbeplanning nuwe momentum gekry.
Meer spesifiek: hoe voel jy oor die vooruitsigte vir die Kogelberg Biosfeerreservaat?
Die KBR het sy op-en-af tye sedert 1998 beleef, seker soos dit maar met alle eersgeborenes gaan. Die vooruitsigte lyk egter goed, omdat die regte mense met die regte oortuigings daarby betrokke is. Op die oomblik is die KBR die bes gekapasiteerde biosfeerreservaat in so verre dit die aantal direkteure betref, almal met 'n passie vir die taak wat die KBR moet verrig.
Gaan iemand by die departement jou rol oorneem m.b.t. die KBRC en ander BR'e?
Sedert April 2015 het die Direktoraat: Biodiversiteit en Kusbestuur in die Departement die MAB Program oorgeneem en is hulle goed oppad om volle verantwoordelikheid vir alle aspekte m.b.t. ondersteuning aan biosfeerreservate oor te neem.
Is daar 'n moontlikheid dat jy vorentoe, in die toekoms, steeds in professionele en/of persoonlike hoedanigheid by die KBR betrokke sou wou wees? Wat is jou planne?
Ek beplan om darem nie heeltemal van die toneel af te verdwyn nie, maar dit sal alles afhang van in hoe 'n mate die KBR en ander biosfeerreservate in die Wes-Kaap van my adviserenede dienste gebruik sal wil maak.
Gebaseer op die kennis en insig wat jy oor jare opgedoen het: watter bestanddeel of element meen jy is absoluut noodsaaklik om 'n biosfeerreservaat soos ons s'n tot sy volle reg te laat kom?
In die laaste tyd het die aspek ten opsigte van goeie bestuur in biosfeerreservaatstrukture ('governance') al hoe meer na vore gekom. Die realiteit is dat daar biosfeerreservate is wat meer en minder kundige bestuursentiteite het en dit kom aan die lig in die prestasie van die betrokke biosfeerreservate ten opsigte van die verpligtinge soos in die MAB-Program vervat. In 'n landwye opset is die biosfeerreservate in die Wes-Kaap egter die res van die land redelik ver vooruit, maar daar sal deurlopend aan gewerk moet word ter verbetering van prestasie in 'n al meer kompeterende omgewing.
Wat is na jou mening die rede waarom die publiek nie die konsep met meer oorgawe 'embrace' en by die MAB-program inskakel soos dit waarskynlik hoort nie?
Enige persoon wat enigsins met die vestiging van 'n biosfeerreservaat betrokke was, sal vir jou sê dat publieke deelname een van die belangrikste elemente, indien nie die belangrikste is nie. Omdat die begrip van 'n biosfeerreservaat en alles wat dit omvat, nog steeds, na byne 20 jaar, iets vreemds is, kos dit baie werk om die idee daarvan aan die inwoners van 'n gebied duidelik te maak. Hierdie taak eindig nooit, maar in die lig van die kritieke tekort aan genoegsame en volhoubare befondsing, kry die aspek nie die nodige aandag wat dit toekom nie.
Aan watter stokperdjies of gunsteling-aktiwiteite sal jy graag meer aandag wil gee?
Na meer as 36 jaar diens gaan ek die eerste paar maande daaraan werk om te probeer om van die nare gewoonte van voor 05h00 te moet opstaan, onslae te raak. Daar is heelwat take by die huis wat afgehandel moet voordat ek werklik op "pensioen" sal kan gaan, maar gelukkig is dit almal prakties van aard en sien ek uit daarna om dit aan te pak.
Sien jou gou weer, Willem!
Johan West oorhandig 'n geskenk aan Willem met nuwe voorsitter Michael du Toit (links) en Jo Kearney (regs) wat toekyk