Teddiebeer-liefdadigheid versus kospakkie-liefdadigheidFoto: Verskaf. Dis Donderdagoggend en Bybelstudietyd. Die plek: die gemeenskapsaal van ’n ouerige munisipale woonstelblok in ’n minder gegoede deel van een van ons land se groot stede. Die vroue voor my: gewone mense van vlees en bloed wat saam met die meeste ander aardbewoners daagliks stoei teen die aaklige gevolge van die sondeval. Tussen die vroue sit Lelanie (skuilnaam). Dis vandag die eerste keer dat sy die Bybelstudie bywoon. Soos so baie van die ander vroue om die tafel, is daar nie altyd geld in die huis om die gulsige voorafbetaalde elektrisiteitsmetertjie in haar woonstel te voer sodat daar krag kan wees om vannaand kos te maak nie. En soos die meeste ander lede van die groepie weet sy wat dit beteken om half skaam, maar tog dankbaar ’n kospakkie te ontvang vir vanaand se kos. Aangesien sy nou ook deel is van die Bybelstudiegroepie, kry sy ook geleentheid om iets te maak vir die vlooimark. Ek verduidelik vir haar kortliks waaroor die vlooimark gaan. Dan vra ek die groot vraag: “Wat kan jy doen?” Haar reaksie is letterlik binne ’n oogwink! Die skouers kom trots regop, die oë begin blink, ’n glimlag speel om die mondhoeke. “Ek kan teddiebere brei.” ’n Oomblik se aarseling. “Ja, ek wil graag teddiebere brei!” Ons spreek dus af dat ek so gou moontlik vir haar die wol en ander benodigdhede sal bring sodat sy kan begin … Dié hoofstuk in die verhaal het teen die einde van verlede jaar afgespeel, so twee weke voor díe spesifieke vlooimark – my tuisgemeente se “liefdadigheidsprojek” wat gehou is in die plek van die jaarlikse sopoggend. Die idee was dat ons hierdie groepie mense sou aanmoedig om produkte te maak en op die vlooimark vir ons tuisgemeente se mense aan te bied, sodat my gemeente se mense weer Kersinkopies kon kom doen. So het Lelanie dan ook die Saterdagoggend borrelend van trots by haar vlooimarktafel gesit. Die teddiebere wat sy verkoop het, was pragtig, maar dit was steeds gewone teddiebere. Ná afloop van die vlooimark het sy egter begin eksperimenteer: Eers het van haar skeppings skoene gekry. Later het hare (en besonderse, byderwetse haarstyle) bygekom. Sommige het selfs oorbelle gekry. So ongeveer ’n maand gelede bel Lelanie my: “Ons krag is amper op en ek het nie geld om te koop nie. Maar ek het drie teddiebere klaar. Wil jy dit nie by my kom koop nie?” So beland ek die middag by haar woonstel om die teddiebere te koop, en my mond hang oop: Dit is nie drie teddiebere nie … dit is drie KUNSWERKE! En hier is geen vorm van liefdadigheid meer aan die gang nie, want Lelanie kyk my trots in die oë terwyl ons die saketransaksie afhandel. Wanneer ek sien hoe Lelanie met nuwe lewenslus en trots leef, en besef dat dit regtig nie onmoontlik is dat sy binnekort finansieel op haar eie voete sal kan staan deur haar talente uit te leef nie, wonder ek: Sal dit nie baie meer sin maak om die hulpbronne (wat tans in die vorm van groot hoeveelhede kospakkies uitgedeel word) eerder te gebruik as betaling vir produkte wat mense maak deur hul talente uit te leef nie? Ek wonder tog in hoeveel gevalle mense net daardie enkele kreatiewe hupstoot, daardie enkele stukkie selfvertroue, nodig het om weer finansieel op hul eie voete te kan staan. Wie weet watter invloed ons op mense kan hê as ons kies om hierdie soort “teddiebeer-liefdadigheid” toe te pas, in plaas van “kospakkie-liefdadigheid”? Lana Hitge