Die beheer van lusern bepaal produksie
Last update: April 5, 2012 09:57:50 AM
PROEWE aan die Landboukollege Grootfontein het getoon dat die groeistadium waarop lusern vir voer- en weidingsdoeleindes gebruik word, in verskeie opsigte van groot belang is. Dit beïnvloed naamlik nie alleen die voedingswaarde van die voer en weidingsmateriaal nie, maar ook die totale opbrengs en die lewensduur van die gewas.
In Tabel 1 word die voeropbrengs van lusern wat aan verskillende oesbehandelings onderwerp is, aangegee. Die proef het oor 'n tydperk van tien jaar gestrek.
Die 10 persent blomstadium is die stadium van groei waarop lusern gewoonlik vir hooi geoes word soos uit Tabel 1 blyk, is die voeropbrengs van lusern, wat op 'n jong groeistadium bewei is, slegs sowat 50 persent van die verkry van lusern wat op die 10 persent blomstadium geoes is. Met die 10 persent blomstadium bereik die opbrengs feitlik 'n hoogtepunt, waarna die verswakking in die gehalte van die gewas versnel.
'n Afname in die hoeveelheid blare en die persentasie ru-proteïen tree naamlik reeds na die knopstadium in, terwyl die ruvesel-inhoud aansienlik toeneem. In 'n proef wat oor 24 jaar gestrek het en aan die Landboukollege Grootfontein uitgevoer is, het die opbrengsvermoë van lusern wat aanhoudend in die knopstadium geoes is, 'n betekenisvol sterker afname getoon as lusern wat op die 10 persent blomstadium geoes is. Die daling in produksievermoë is veroorsaak deur 'n uitdunning van die stand van lusern en die indringing van onkruid. Dieselfde is waargeneem ten opsigte van behandelings 2 en 3 in Tabel 1.
Die kenmerke van oes op die 10 persent blomstadium kan soos volg opgesom word:
(a) Oes op die stadium lewer maksimum hoeveelhede voer.
(b) Hoewel die voedingswaarde van die gewas vanaf die knopstadium afneem, word byvoorbeeld 'n groter hoeveelheid ru.proteïen in die 10 persent blomstadium geproduseer as gevolg van die hoër opbrengs van voer.
(c) Die oesstadium -word gekenmerk deur 'n langer lewens. duur en vryheid van onkruid.
(d) Die 10 persent blomstadium kan slegs.onder normale warm sonnige weersomstandighede as betroubare aanduiding gebruik word. Omgewingstoestande soos reënerige weer kan blomvorming vertraag. Onder sulke omstandighede ontstaan nuwe groei vanuit die krone dikwels voordat die plante behoorlike blom. As die botsels saam met die oes weggesny word, word die daaropvolgende oes aansienlik vertraag. Gevolglik behoort nie alleen op die blom van lusern as aanduiding, van snybaarheid staatgemaak te word nie.
BEWEIDING VAN LUSERN
Die gebruik van lusern as weidingsgewas is van groot belang, veral gedurende skaars tye, dit wil sê, tye wanneer daar 'n behoefte aan sappige weidingsmateriaal bestaan. Die resultate van weidingsproewe aan die Landboukollege Grootfontein het bewys dat die persentasie vermorsing van weidingsmateriaal toeneem namate lusern op 'n meer gevorderde groeistadium vir. weidingsdoeleindes aangewend word. Gevolglik word die weidingsmateriaal die beste afgewei wanneer die lusern ses tot agt duim hoog ,is en intensiewe beweiding toegepas word.
Die lusern onder behandeling, 2 van Tabel 1 het nie alleen die swakste opbrengs aan voermateriaal gelewer nie, maar die stand het vinniger veryl en op die betrokke persele het daar mettertyd baie onkruid ingedring. Behandelings 5, 6, 7 en 8 maak voorsiening vir sowel beweiding as oes vir hooi. Onder hierdie beheerstelsels is hoë voerproduksie en goeie instandhouding van die gewas gekombineer.