Die naam in ander tale
Stockholm se talle byname sluit "Venesië van die Noorde" (Nordens Venedig), Eken ("Eikeboom"), "Pêrel van Europa" (Europas Pärla), Kungsbudane, en "Koningin van die Mälarmeer" (Mälardrottningen) in. 'n Bekende skertsnaam is Noll-åtta ("Nul-agt").
Die stadsgebied van Stockholm het op grondgesteente van gneiss en graniet ontstaan wat sowat twee miljard jaar gelede gevorm het. Oor 'n tydperk van baie miljoen jare het krake in die gesteentelaag begin verskyn wat vanuit die noordweste in suidoostelike rigting loop en deur riviere geleidelik tot valleie omgeskep is. Die huidige mere Långsjön, Magelungen en Drevviken is die resultate van hierdie geologiese proses. Uiteindelik het breuke begin vorm wat in oos-westelike rigting loop en onder meer die huidige hoë, donker rotswande langs die noordoewer van Södermalm geskep het.
Die breuke, wat in noordelike rigting loop, is drie miljoen jaar gelede deur 'n reeks ystydperke geslyp, terwyl hul suidelike eweknieë nie deur hierdie proses geraak is nie. Gedurende die laaste koue periodes van die Pleistoseen (70 000 tot 9 500 v.C.) het yslae met 'n dikte van tot by twee kilometer die streek bedek. Alhoewel die ys alle spore van vroeë lewe in die gebied uitgewis het, neem wetenskaplikes nogtans aan dat mense ongeag die gebrek aan argeologiese bewyse die streek reeds voor die ystydperk bewoon het. Die oorblyfsels van 'n mammoet is in die stadsentrum van Stockholm opgegrawe.
Toe die ys omstreeks 11 500 v.C. afgesmelt het, is die huidige stadsgebied aanvanklik deur water oorstroom sodat die destydse seevlak veertig meter hoër as vandag gestyg het, en eers later het die land geleidelik begin rys om die eerste klein eilandjies te vorm. Die bergrûe uit sand, gruis en rotse, wat deur die ys agtergelaat is, getuig nog steeds van die destydse spoed van jaarliks 250 meter waarmee die yslaag oor 'n periode van twee eeue teruggewyk het. Onder die yslaag het riviere eskers (of smeltwaterrûe) gevorm soos byvoorbeeld die uitgestrekte Brunkebergsåsen wat met sy steil hellings nog steeds 'n natuurlike versperring in die stadsentrum van Stockholm is.
In die laat Steentydperk (omstreeks 4 200 tot 1 800 v.C.) het die plaaslike bewoners begin om permanente nedersettings op te rig, alhoewel die skaarste aan voedselbronne soms nog 'n tydelike nomadiese leefwyse noodsaaklik gemaak het. Behuising is op sterk pale gebou wat in die grond geboor is. Grafvondse dui op 'n gevorderde beskawing wat steenbyle, keramiek, gesofistikeerde kledingstukke en ander indrukwekkende gebruiksgoedere vervaardig het.
Geskiedkundiges het nog nie konsensus bereik oor die agtergrond van hierdie groei nie. Dit was moontlik 'n beplande ontwikkeling wat deur die Sweedse koning en Duitse handelaars aan die gang gesit is, of Stockholm het skielik begin groei. Destyds het strate 'n stad gewoonlik soos die blokke op 'n skaakbord verdeel, veral in Duitsland en Pole, maar hierdie soort straatrooster word nie in die Middeleeuse Stockholm aangetref nie sodat die tweede hipotese meer waarskynlik lyk.
Die Wasa-tydperk: Reformasie en ekonomiese opswaai
Stormaktstiden 1611–1718: Swede as Europese groot moondheid
Ná die Dertigjarige Oorlog (1618–1648) het Swede as 'n nuwe groot moondheid op die Europese toneel verskyn - en die land was nou besig om van Stockholm 'n waardige hoofstad te maak. Die stad se middeleeuse karakter het immers ná die afsterwe van koning Gustav II Adolf (1594–1632) 'n verleentheid vir die Sweedse owerheid geskep. Daar is gevrees dat die jammerlike toestand van Stockholm die gesag van die Sweedse koninkryk sou kon ondermyn, en die owerheid het gevolglik geskroom om buitelandse staatsmanne hier te ontvang.
Bevolking en stadsbeplanning
Die Vryheidstydperk (1718–1772)
Ná die Russiese besetting van Finland en die Vrede van Nystad in 1722 was Swede se rol as Europese groot moondheid uitgespeel - en die volgende dekades is deur nóg rampspoedige gebeurtenisse oorskadu. Die Swart Dood en die lyding wat deur die Groot Nordiese Oorlog veroorsaak is, het Stockholm afgeskaal tot die hoofstad van 'n swakker nasie. In 1809 moes Swede Finland aan Rusland afstaan - 'n verlies waarvoor selfs die unie met Noorweë in 1814 nie vergoed het nie.
↑ (sv) "Års- och månadsstatistik: (Jaarliks en maandliks statistiek)". Sveriges meteorologiska och hydrologiska institut. Mei 2015. Besoek op 22 Julie 2015.