(Aangestuur vanaf Kamp Staaldraad)
Die Springbokke speel jaarliks teen die All Blacks van Nieu-Seeland, die Wallabies van Australië en die Pumas van Argentinië in die Rugbykampioenskap, voorheen die Drienasiesreeks genoem, waartydens hulle ook om die Mandela Uitdaagplaat teen Australië en die Vryheidsbeker teen Nieu-Seeland meeding. Die Springbokke het die voormalige Drienasiesreeks reeds drie keer in die toernooi se 14 jaar bestaan gewen (in 1998, 2004 en 2009), en later die uitgebreide Rugbykampioenskapreeks (in 2019).
In 1891 het die Springbokke in hul eerste internasionale wedstryd te staan gekom, toe die Britse Leeus, 'n span van gekeurde spelers uit die vier Tuisnasies, tydens hul toer Suid-Afrika besoek het. Tot sy professionalisering was rugby 'n amateursport, wat op internasionale vlak deur soms maandelange, oorsese toere gekenmerk was, waartydens die nasionale spanne nie net teen ander nasionale spanne te staan gekom het nie, maar ook teen plaaslike spanne en rugbyklubs. Sedert die begin van rugby in Suid-Afrika word die Springbokke in groen-en-goud as een van die gedugste nasionale spanne wêreldwyd beskou en die beheerliggaam, die Suid-Afrikaanse Rugbyunie (SARU), word deur Wêreldrugby saam met tien ander as 'n vlak-een-span geag. Die Suid-Afrikaanse nasionale rugbyspan is tans (Augustus 2021) eerste op Wêreldrugby se wêreldranglys en in 2004, 2007, 2009 en 2019 is die Springbokke deur Wêreldrugby as die "span van die jaar" aangewys. Twaalf voormalige Springbokspelers is in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem.
Die Eerste Wêreldoorlog het internasionale rugby onderbreek. Die oorlog sou ook die Springbok Jackie Morkel se lewe eis toe hy in gevegte tydens die Oos-Afrika-veldtog omgekom het. In 1921 het die wedywering tussen die Suid-Afrikaanse Springbokke en die Nieu-Seelandse All Blacks wat tot op hede voortduur 'n aanvang geneem. Albei spanne is reeds as die beste spanne wêreldwyd beskou, maar het nog nie een toetswedstryd teen mekaar gespeel nie. Vervolgens is die Springbokke se toer na Australië en Nieu-Seeland as 'n soort "rugbywêreldbekertoernooi" beskryf. Die strawwe toer het helaas gelykop geëindig, nadat die drie wedstryde in 'n oorwinning, 'n gelykop en 'n nederlaag geëindig het. Die All Blacks het Suid-Afrika vir die eerste keer in 1928 besoek. Die reeks het weereens gelykop geëindig.
Die 1951/52-span is beskou as een van die beste Springboktoerspanne ooit. Die span het tydens hul besoek aan die Britse Eilande deur al vier Tuisunies te klop Suid-Afrika se derde Grand Slam behaal. Hennie Muller het die kapteinskap by Basil Kenyon oorgeneem nadat laasgenoemde 'n ernstige oogbesering opgedoen het. Die span het Frankryk ook verslaan en 30 van hul 31 wedstryde tydens die toer gewen; net in die naelskraapse wedstryd teen 'n Londense keurspan is die Springbokke verslaan. Veral die 44–0-oorwinning oor Skotland is noemenswaardig, destyds die hoogste oorwinning nog (volgens die huidige puntestelsel sou dit 'n 62–0-oorwinning gewees het). In 1953 het die Wallabies weer 'n toer na Suid-Afrika onderneem. Tydens die tweede toetswedstryd het die Australiërs aan die Springbokke hul tweede nederlaag ná 15 jaar besorg. Die Suid-Afrikaanse span was baie beïndruk met dié prestasie en sodoende het twee Springbokspelers die Australiese kaptein John Solomon op hul skouers van die speelveld gedra.
Aankondiging van 'n protesvergadering deur die Nieu-Seelandse "Burgerlike All Blacks Toervereniging" (1960)
Reeds voor die instel van Apartheidswette sedert 1948 het spanne wat toere na Suid-Afrika onderneem het, dit as nodig geag om geen nieblanke spelers saam te neem nie. Hierdeur is veral Māorispelers van Nieu-Seelandse spanne geraak. Oor die uitsluiting van George Nepia en Jimmy Mill tydens die All Blacks se 1928-toer, maar ook oor Ranji Wilson se uitsluiting uit die weermagspan nege jaar vroeër is destyds weinig kommentaar gelewer. Maar in 1960 het, veral as gevolg van die "wind van verandering"-toespraak deur die Britse eerste minister Harold Macmillan en die Sharpeville-slagting, die internasionale kritiek teen die Suid-Afrikaanse apartheidsbeleid skerp toegeneem. Sedertdien het die Springbokke in 'n toenemende mate die teiken van internasionale kontroversies en proteste geword. In dieselfde jaar het die All Blacks sonder hul Māorispelers, wat weens druk van die Suid-Afrikaanse regering uitgesluit is, 'n toer na Suid-Afrika onderneem. In Nieu-Seeland was hierdie toer hoogs omstrede: 'n georganiseerde petisie deur die "Burgerlike All Blacks Toervereniging", wat 150 000 handtekeninge versamel het, het tevergeefs vir die skrapping van dié toer gepleit. Op sportvlak het die Springbokke tydens dié toer twee oorwinnings behaal en een gelykop en een nederlaag gely. Rondom die draai van die jaar 1960/61 het die Springbokke onder hul kaptein Avril Malan 'n viermaande-lange toer na Europa onderneem, waartydens hulle 34 oorwinnings behaal het. Met naelskraapse oorwinnings oor die Tuisunies het hulle hul vierde en laaste Grand Slam van die 20ste eeu beklink, alhoewel die Springbokke teen Frankryk slegs 0–0-gelykop kon speel. Die span het 'n voorspelergeoriënteerde wedstryd gespeel waarin intimidasie 'n belangrike faktor was. Hul teenstanders het 'n reeks omstrede beserings opgedoen. Die Bokke het hulle laaste wedstryd teen die Britse Barbarians in Cardiff met 0–6 verloor, teen wat moontlik die beste Barbarianvoorspelers ooit was.
In 1968 het die Leeus tydens hul toer na Suid-Afrika 15 van hul 16 wedstryde teen provinsiale spanne gewen, maar hulle het drie van die vier toetswedstryde teen die Springbokke verloor en in een gelykop gespeel. Die teenbesoek op die Britse Eilande in 1969 het tot groot protesaksie gelei, waarvolgens van die wedstryde agter doringdraad gespeel is. Die Tuisnasies het nuwe selfvertroue verkry en die Springbokke het twee van hul sewe wedstryde in Wallis, teen Newport RFC en 'n saamgestelde span uit Gwent, verloor. Die Walliese nasionale span was op die punt van 'n oorwinning oor Suid-Afrika, nadat hulle met 6–6 gelykop gespeel het. Teen Ierland het die Springbokke ook gelykop gespeel, terwyl hulle deur Engeland en Skotland verslaan is. Om verdere toerkansellasies deur die Nieu-Seelandse beheerliggaam te voorkom, het die Suid-Afrikaanse regering in 1970 van mening verander en ingestem om spelers en toeskouers met 'n Māori-afkoms as "eerblankes" toe te laat, soos hulle voorheen met Japanners in Suid-Afrika gedoen het. Australië het geweier om die All Blacks se vliegtuig te laat land, waarvolgens hulle oor die VSA, Portugal, Griekeland en Nigerië na Suid-Afrika moes reis. Verskeie Māori het tydens die besoek aan Suid-Afrika die apartheidswette doelbewus oortree en met swart mense gesels, waardeur hulle die Suid-Afrikaanse regering opsetlik omgekrap het. Die Springbokke het die toetsreeks van vier wedstryde met 3–1 gewen.
Die Suid-Amerikaanse Jaguars speel in 1982 teen die Springbokke, El Gráfico. Die Suid-Amerikaanse Jaguars is in 1980 gestig om die sportiewe isolasie van Suid-Afrika te omseil
Suid-Afrika is in 'n toenemende mate geïsoleer, wat ook sy nasionale spanne se oorsese toere ingesluit het. Gedurende die toer na Australië vanaf Julie tot Augustus 1971 het die Springbokke se teenwoordigheid tot 'n groot openbare debat gelei. In Adelaide, Brisbane, Melbourne, Perth en Sydney is teen die apartheidspolitiek protes aangeteken. Gedurende hierdie betogings het die deelnemers met polisiebeamptes slaags geraak. Volgens ramings is tussen 500 en 700 betogers in hegtenis geneem. Die toer van ses weke is nie afgelas nie, maar die stadions het soos met doringdraad beweerde vestings gelyk en is deur 'n groot aantal polisiebeamptes beskerm. Johannes Bjelke-Petersen, Queensland se eerste minister, het op 14 Julie 'n eenmaandse noodtoestand verklaar, waaruit 'n 24 uur se staking deur sowat 125 000 werknemers ontwikkel het. Die koste vir die beskermingsmaatreëls wat getref is, is deur Suid-Afrika op sowat 1,6 miljoen rand beraam.
Die Nieu-Seelandse eerste minister Norman Kirk het die Springbokke se beplande 1973-toer na Nieu-Seeland gekanselleer, aangesien beide die toeskouers en spelers se veiligheid nie gewaarborg kon word nie. Hy het dié besluit ook gemeen om 'n aangekondigde boikot van die Statebondspele 1974 in Christchurchte deur Afrikalande verhoed. Kirk se opvolger Robert Muldoon het in 1976 egter sy toestemming vir 'n toer van die All Blacks na Suid-Afrika gegee. Nadat die span ondanks skerp proteste na Suid-Afrika vertrek het, het 16 Afrikalande die uitsluiting van Nieu-Seeland by die Olimpiese Somerspele 1976 geëis. Die Internasionale Olimpiese Komitee het egter nie gereageer nie aangesien rugby destyds nie 'n Olimpiese sportsoort was nie. Vervolgens het altesaam 30 lande die Olimpiese Spele in Montreal geboikot. Die All Blacks se omstrede toer het met die Soweto-opstand teen die rassistiese Onderwysbeleid (Wet op Bantoe-onderwys) en die Apartheidsregering saamgeval, waartydens minstens 176 mense dood is. Die boikot het die wêreld se aandag op samewerking met apartheidsport gevestig. Uit 'n sportiewe oogpunt was die All Blacks se Suid-Afrika-toer van 24 wedstryde minder suksesvol: Hulle het drie wedstryde teen provinsiale spanne en ook drie van die vier toetswedstryde teen die Springbokke verloor.
Suid-Afrika het gepoog om die land se internasionale sportisolasie teen te werk deur die Suid-Amerikaanse Jaguars in 1980 uit te nooi vir 'n toer na Suid-Afrika. Dié span het byna net uit Argentynse spelers bestaan, aangesien die amptelike Argentynse nasionale rugbyspan (die Pumas) verbied is om teen die Springbokke te speel. Ten spyte van duidelike protes deur beide die Britse en Ierse regerings wat geen wetlike beheer gehad het nie, het die Leeus na Suid-Afrika getoer. Hulle het alle 14 nietoetswedstryde gewen. Daarteenoor is hulle in die eerste drie toetswedstryde verslaan, voordat hulle in die vierde geseëvier het. In dieselfde jaar het die Springbokke 'n toer na Paraguay, Uruguay en Chili onderneem. Hulle het die ses wedstryde duidelik gewen, waaronder twee toetswedstryde teen die Jaguars, wat net uit Argentynse spelers bestaan het. As gevolg van die verbod op toetrede vir Suid-Afrikaners kon in Argentinië geen wedstryde aangebied word nie. Op 30 Mei 1981 het Errol Tobias tydens 'n wedstryd teen Ierland gedebuteer. Hy was die eerste nieblanke speler wat hoegenaamd vir die Springbokke benoem is, alhoewel baie hom as 'n swart alibi-speler (tokenisme) beskou het.
Die Springbokke se 1993-toer na Suid-Amerika het, in teenstelling met die eerste toer 13 jaar gelede, sonder enige kontroversie verloop; tydens dié toer het die Springbokke in die eerste twee amptelike toetswedstryde teen die Pumas te staan gekom en albei gewen. Eweneens ná 'n onderbreking van 13 jaar het die Springbokke tussen Junie en Augustus 1994 hul eerste toer na Nieu-Seeland onderneem. Hulle het tien van hul elf wedstryde teen provinsiale spanne gewen, terwyl hulle in die drie toetswedstryde teen die All Blacks twee keer (in Dunedin en Wellington) verslaan is en in die derde toetswedstryd in Auckland gelykop gespeel het. Dit was hul ergste toetsreeks in Nieu-Seeland nog. In 1994 het die Nasionale Sportraad op aansoek van die intussen regerende ANC voorgestel die Springbokke in Proteas (na die Protea, die Suid-Afrikaanse nasionale plant) te hernoem – soos reeds met die nasionale krieketspan gedoen. Die Springbokkenteken sou oorspronklik ook deur dié nasionale plant vervang word om met die dubbelsinnige geskiedenis weg te doen. Hierdie stappe is ná die nuutverkose president Nelson Mandela se ingryping nie geneem nie en beide die spannaam en kenteken het onveranderd gebly. Hy het die Sportraad se lede daarvan oortuig om die deur die apartheid ontstelde simbole met 'n nuwe betekenis te voorsien, wat met die nuwe Suid-Afrika se waardes van 'n verenigde nasie ooreenstem. Aartsbiskop Desmond Tutu, wat die term "reënboognasie" uitgedink het, het met hierdie voorstel saamgestem. Om enige onrus onder spelers en ondersteuners net voor die Rugbywêreldbeker 1995 in Suid-Afrika te vermy, het die Sportraad toe besluit om die simbole tydelik te behou (in Maart 1996 het die Sportraad die simbole uiteindelik goedgekeur).
In voorbereiding op die daaropvolgende Rugbywêreldbeker 2015 in Engeland is die 2015-Rugbykampioenskapreeks in 'n verkorte formaat uitgespeel. Suid-Afrika het al sy drie wedstryde verloor en op die laaste plek geëindig. Gedurende die laaste wedstryd van die toernooi het die Springbokke 'n geskiedkundige nederlaag gely: Suid-Afrika is in Durban deur Argentinië met 25–37 verslaan; dit was die Pumas se eerste oorwinning oor die Springbokke. Vyf weke later het die Springbokke hierdie nederlaag blykbaar nog nie oorgekom nie, toe hulle in hul eerste groepwedstryd vir die eerste keer teen Japan te staan gekom het. Die buiteperde, wat voor die afskop van die wedstryd heeltemal laer geag is, het in Brighton een van die grootste verrassings in die rugbygeskiedenis behaal, nadat hulle die Springbokke met 34–32 verslaan het. Ná oorwinnings oor Samoa, Skotland en die VSA het die Springbokke nogtans die eerste plek in Groep B behaal. Nadat hulle tydens die kwarteindstryd Wallis met 23–19 verslaan het, is hulle in die naelskraapse halfeindstryd deur die latere kampioen Nieu-Seeland met 20–18 uitgeskakel. Tydens die klein finale om die derde plek het die Springbokke aan die Pumas wraak geneem.
Die Springbokke het teen byna elke teenstander 'n positiewe wenrekord; net teen die Nieu-Seelandse All Blacks is hul wenrekord negatief. Suid-Afrika het 319 van sy 512 toetswedstryde gewen, 'n wenrekord van 62,3%. Daarmee is die Springbokke een van die mees suksesvolle nasionale rugbyspanne. Hul hoogste oorwinning het die Springbokke op 11 Juli 2005 met 134–3 teen Uruguay aangeteken, hul ergste nederlaag was op 16 September 2017 met 0–57 teen Nieu-Seeland. Suid-Afrika se statistieke in toetswedstryde teen alle lande, in alfabetiese volgorde, is soos volg (korrek in Augustus 2021):
Argentinië 30 26 3 1 86,67
Australië 88 48 37 3 54,55
Britse en Ierse Leeus 49 25 18 6 51
Nieu-Seeland 99 36 59 4 36,36
Suid-Amerikaanse Jaguars 8 7 1 0 87,5
Wedstryde teen verskeie saamgestelde spanne tydens oorsese toere van die amateurtydperk en die deur Nieu-Seeland Rugby nie-erkende wedstryde teen die Nieu-Seelandse Kavaliers is nie in die lys ingesluit nie. Wedstryde teen die Nieu-Suid-Walliese Waratahs (1920–1928) word deur die Suid-Afrikaanse Rugbyunie ook nie as sulks erken nie.
Eers ná die einde van die apartheidsbewind in Suid-Afrika het die onderlinge wedywering genormaliseer. Tot vandag toe het die Springbokke net teen die All Blacks 'n negatiewe wenrekord. Die wedywering sluit intussen ook die rugbywêreldbekertoernooie in, aangesien beide die All Blacks en die Springbokke die enigste nasionale rugbyspanne is wat die Webb Ellis-beker al drie keer omhoog kon hou (gedurende altesaam nege rugbywêreldbekertoernooie). Albei spanne het tot dusver tydens vyf rugbywêreldbekertoernooie ontmoet, van wie die All Blacks drie wedstryde en die Springbokke twee wedstryde gewen het. Die Springbokke se belangrikste oorwinning was die 1995-eindstryd, toe hulle met 15–12 in ekstra tyd gewen het. Sedert 1996 ontmoet albei spanne tydens die jaarlikse Drienasiesreeks, sedert 2012 die Rugbykampioenskap. Tydens die 2017-Rugbykampioenskapreeks moes die Springbokke hul tot dusver ergste nederlaag verduur: 0–57 teen die All Blacks.
Alhoewel die Springbokke as gevolg van apartheid die eerste twee wêreldbekertoernooie misgeloop het, het hulle die Webb Ellis-beker, die trofee waarom tydens die vierjaarlikse rugbywêreldbekertoernooi meegeding word, reeds drie keer verower: tydens die derde toernooi tuis in 1995, 2007 in Frankryk en 2019 in Japan. Daarmee het die Springbokke die tweede span geword wat dié toernooi drie keer gewen het. In 1999 en in 2015 is hulle in die halfeindstryd uitgeskakel, maar het die daaropvolgende klein finale om die derde plek gewen. In 2003 en in 2011 is hulle reeds in die kwarteindstryd uitgeskakel, tot dusver hul ergste uitslag tydens wêreldbekertoernooie.
Gedurende die amateurtydperk het die Springbokke deels maandelange oorsese toere onderneem, waartydens hulle teen ander nasionale spanne, plaaslike saamgestelde spanne en klubspanne gespeel het. Eweneens het hulle ander nasionale spanne in Suid-Afrika gehuisves. Die Springbokke het al vier keer 'n Grand Slam behaal, d.w.s. 'n oorwinning oor die vier Tuisnasies Engeland, Ierland, Skotland en Wallis tydens dieselfde toer (die Grand Slam-toere was in 1912/13, 1931/32, 1951/52 en 1960/61). Teen die jaar 2000 het die oorsese toere volgens die ou tradisie tot 'n einde gekom, aangesien die professionalisering van die rugbyspel te min tyd vir toere oorlaat ('n uitsondering is die Britse en Ierse Leeus se vierjaarlikse toere). Vandag is toetswedstryde teen die spanne van die Noordelike Halfrond gedurende twee tydstippe van die jaar moontlik. Gedurende die Juniemaand se midjaarrugbytoetsreeks vertrek Europese spanne na Suid-Afrika, terwyl gedurende die Novembermaand se eindjaarrugbytoetsreeks die Springbokke na Europa vertrek. As deel daarvan ding die Springbokke sedert 2007 met Wallis om die Prince William-beker mee.
Te midde van voortdurende vertrek na Europa en ook na Japan, bestaan die risiko van permanente uitvloei aan talentvolle spelers, veral omdat, volgens Wêreldrugby se reëls, 'n ononderbroke verblyf van drie jaar in die buiteland voldoende is om in aanmerking te kom vir 'n ander land se nasionale span (sedert einde 2020 is dit vyf jaar). Sedert 1 Julie 2017 laat die Suid-Afrikaanse Rugbyunie slegs spelers wat al meer as 30 toetswedstryde vir die Springbokke gespeel het, toe om by 'n buitelandse klub aan te sluit.
(Korrek in Desember 2020)
07 Joost van der Westhuizen 1993–2003 089
08 Ruan Pienaar 2006–2015 088
09 Schalk Burger 2003–2015 086
10 Bakkies Botha 2002–2014 085
06 Dawie de Villiers 1965–1970 22
07 Siya Kolisi * 2018–2019 20
02 Morné Steyn 2009–2016 736
03 Handré Pollard * 2014–2019 457
06 Elton Jantjies * 2012–2019 281
Nelie Smith 980–1981 80
Jacques Nienaber sedert 2020 67
↑ 136,0 136,1 (en) "World Rugby Awards Past Winners". Wêreldrugby. Besoek op 20 September 2020.
↑ (en) "World Rugby Awards Past Winners". Wêreldrugby. Besoek op 20 September 2020.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Springbokke&oldid=2451011#Die_nuwe_millennium"