An academic leadership model for transformation towards learning organisations in higher education
Van der Westhuizen, Andre Jeanne (1998-12)
AFRIKAANSE OPSOMMING: Geografiese ligging en grense is nie 'n voorvereiste vir die druk en eise vir verandering en trartsfonnasie van die komplekse uitdagings wat hoer onderwys in diegesig staar nie.Om die uitdagings te kan hanteer, is dit nodig om verskillende uitgangspunte en beskouinge te oorweeg. Institusionele leierskap sal moet aanpas om sodoende die volle potensiaal van instansies te kan bereik. Leiers sal yerby hulle eie selfgesentreerheid moet kyk om sodoende aan die emosionele behoeftes van hul volgelinge te kan voldoen. Terselfdertyd sal 'n radikale nuwe begrip gevind moet word om te weet wat effektiwiteit is. Die studie dui aan dat hoer onderwysinstellings die wil en die vennoe moet he om te kan aanpas om sodoende op vinnige verandering te kan reageer. Dit sal die verantwoordelikheid van die leier(s) wees om die kundigheid te he om die realiteite te kan identifiseer en om begrip te he van die verlede, die hede en wat die toekoms inhou. Om leiding te kan gee vereis om opnuut te kan fokus en nuut te kan dink oor, onder andere, fundamentele uitgangspunte, waama gestrewe word en waarheen dit kan lei. Die gekompliseerdheid van organisasies vereis dat 'n omgewing geskep moet word, wat so aanpasbaar is dat spesifieke waardes en 'n kultuur van leer ingestel kan word. Die getransfonneerde omgewing moet werknemers inspireer om op 'n entoesiastiese wyse deel te neem en deel te wees van die veranderde omgewing. Dit moet ook terselfdertyd die volgelinge en individuele leiers bemagtig, asook die geleentheid bied tot selfontwikkeling. Leiers moet egter eers leer om hulleself te lei voordat hulle aan ander leiding kan gee. Leiers moet bewus wees daarvan dat om jouself te kan lei die mags basis en dryfveer is vir nuwe "grenslose organisasies". Hierdie strategiee kan help om 'n organisasieklimaat en -kultuur te skep waar werknemers streef na sterk leierskap en terselfdertyd die waarde van leierskap hoog ago Hoer onderwysinstansies sal dus daama moet streef om werknemers te bemagtig en om lerende organisasies te ontwikkel om te kan oorleefin die volgende eeu. Werkememers moet die skeppende en lewegewende gevoel van lerende organisasies ervaar, waar die individu 'n deel van die "geheel" vorm (Senge, 1990:339;371). Die studie bestaan uit 'n literateuroorsig met betreking tot drie studievelde: transformasie, leierskap en lerende org'anisasies, om sodoende patrone en ooreenkomste te kan vasstel om 'n sistematiese uiteensetting en die ontwikkeling van 'n model te kan gee. Die model vir akademiese leierskap vir die doel van transformasie en verandering voorsien die geleentheid vir die ontwikkeling van 'n institusionele kultuur van leierskap en lerende organisasies. Die model gee 'n holistiese beskouing van hoe leierskap en die ontwikkeling van leierskap die "ruimte" bewerkstellig om lerende organisasies en grenslose organisasies te skep.
Please refer to this item in SUNScholar by using the following persistent URL: http://hdl.handle.net/10019.1/50885