Ukuhlaziya inkondlo: Ugwalo — Ugqozi Lwezimbongi | umthunywa
Home Ezemfundo â€“ Education Ukuhlaziya inkondlo: Ugwalo — Ugqozi Lwezimbongi
Imbongi nguJennifer Ngwenya
Isihloko senkondlo — Idlinza
Kule inkondlo imbongi ikhuluma ngento esijayele ukuyibona ikakhulu emakhaya ngoba iseduze labantu. Imbongi ikhuluma ngento abantu abangayijayeliyo enjengokufa lanxa kukhona ukusa kwamalanga. Imbongi ikhuluma ngedlinza elibeka sandlu ngoba yikho lapho okulondolozwa khona asebedlule kulumhlaba wabaphilayo. Lindawo ilamabizo amanengi yona inye. Seliqanjiwe elokuqala laba yisihloko salinkondlo esithi idlinza.
Abanye idlinza leli balibiza bethi lithuna, abanye bathi lingcwaba ngoba kulapho okugcwatshwa asebedlule. Wonke umuntu uphetha ngokungena kulo idlinza nxa esefile. Akulamuntu ongangeniyo kulo idlinza ngaphandle kwabafela endaweni ezingaziwayo. Imbongi iqala inkondlo yalo ngokulibiza leli dlinza eliphindaphinda ethi: “Wena dlinza, wena dlinza, Uthwel’okukhulu kulumhlaba. Lokho okugqitshelwa ngenhlabathi, Kuze kubandezelwe ngamatshe kuyini?”
Imbongi yenza angathi kayazi ukuthi lithweleni idlinza, lokho okugqitshelwe ngenhlabathi kwabandezelwa ngamatshe. Kuyavela kusigaba esilandelayo ukuthi uyakwazi ukuthi idlinza kumbe ithuna yindlu yalowo osedlule kumbe osefile. Leyondlu engena osedlule imbongi isibekela sobala ukuthi ayiyikudilika, ingusimakade. Kaliqedisiseki idlinza ngoba imbongi ilemibuzo ethile eyethulela lona dlinza lelo. Iyabuza imbongi ukuthi kungani abantu bengangena kulo babole?
Iyaqhubeka imbongi ilibuza ingcwaba ukuthi kungani umnyango walo kungani ungela kuvuleka. Kawuvuleki umnyango wedlinza. Iyasivezela njalo imbongi ukuthi isivalo sedlinza silidundulu ngokubuza ukuthi, “Yisivalo ban’esilidunduli na? Siyawabona amadlinza elidundulu phezulu yikho nje imbongi ibuza ukuthi yisivalo bani esilidundulu? Ngokwazi ukuthi njengaye wonke umuntu, imbongi izakufa, ithi nxa ikhangele idlinza ibone angani limkhangela samuntu olambileyo, ofisa ukuthi ahle ambambe amdonsele kulelo dlinza.
Lokhu kubangelwa yikwesaba ukuthi ngempela layo izadlula imbongi iginywe lidlinza. Ilibona likhamisile idlinza yikho ilibuza ithi, “Ukhamiseleni, ulindel’ukuthi kuze kungene bani?” Nxa ikhangela imbongi ibona idlinza livule umlomo walo ukuze kungene omunye oyabe esefile ithi uyabesehamb’umhambela-futhi.” Siyafunda njalo kumbongi ukuthi akungeni muntu aphinde aphume kudlinza.
Imbongi ixoxa lalo idlinza ngoba sizwa njalo isilibuza njalo ukuthi, “Dlinza, ulambelen’ engingeke ngikuphe? Kuze kube nini wangibheka ngamehlo alendlala? Baphi bonke lab’abangenayo na?” Kusobala ukuthi kalisuthi idlinza ngoba banengi asebangena kulo bengela kuphuma kodwa nanko liyibheke ngamehlo alendlala imbongi. Lokhu kutshengisa ukuthi layo liyomele imbongi ukuthi ingene kulo. Kungxoxo yembongi ledlinza, iyabuza imbongi ukuthi kambe kuyoze kubenini lona dlinza lilokhu livalela amathambo.
Kayiliqedisisi idlinza imbongi nxa iliqathanisa lezinye izindlu. Ezinye izindlu zakhiwa zisiya phezulu, kungani lona idlinza lisiya phansi? Idlinza phela ligejwa lisiya phansi. Iyisimanga lindlu elidlinza ngendlela ezinengi ngoba imbongi iqhubekela phambili ibuza ukuthi liyindlu enjani engangeni ababili, ngoba kuyo lindlu, abanyamanye, abathetheneyo beza kuzindla sebehlukene. Akula ababengcwatshwe ndawonye.
Idlinza yindlu yezinothi labayanga. Akekho ongayingeniyo le indlu. Kudlinza akulakuthi usane lunganani, nxa sekufika kudlinza usane lalo luhamba lodwa.
Qaphelani i-fall army worm
Ukungabhadali isikwelede kuphendula abangu-7 babe zindwangu