Beurtkrag: ‘Verklaar energie-noodtoestand’Argieffoto (Foto: Mujahid Safodien/AFP) ’n Energie-noodtoestand moet verklaar word wat dit moontlik sal maak om rompslomp te omseil wat in die pad staan van nuwe opwekkingsvermoë. Die Nasionale Beplanningskommissie (NBK), ’n adviserende liggaam en regeringinstansie, het gesê hy neem met groot kommer kennis van die voortslepende beurtkrag wat nou ook fase 6 bereik het. Die hoofprioriteit is om te verseker dat nuwe opwekkingskapasiteit vinnig en dringend tot die netwerk gevoeg word, tesame met aansienlike nuwe bergingskapasiteit. Volgens die NBK dui bewyse daarop dat dit moontlik is om dit binne 24 maande te doen as 10 000 MW se nuwe opwekkingskapasiteit vinnig gebou en in gebruik geneem word, asook 5 000 MW se bergingskapasiteit. Son- en windkragprojekte kan volgens die NBK vinnig gebou word – binne twee tot drie jaar. “Die beëindiging van beurtkrag moet ’n verenigende nasionale doelwit vir die hele land en alle belanghebbendes word,” lui die NBK se verklaring. Om die algehele doelwit van 10 000 MW se nuwe opwekkingskapasiteit en 5 000 MW se bergingskapasiteit te bereik, sal dit nodig wees om belangrike struikelblokke uit die weg te ruim. Die NBK is van mening dat die 100 MW-perk vir opwekking sonder ’n lisensie verwyder word. “Enige NERSA-registrasieproses wat die implementering van projekte vertraag, moet geskrap word en vervang word met ’n aanlyn registrasieprosedure slegs vir databasisdoeleindes.” Omgewing- en watergebruikgoedkeurings moet vaartbelyn en versnel word. “Daar moet ’n tydelike vrystelling wees van plaaslike inhoudvereistes vir die konstruksie en ingebruikneming van nuwe opwekking- en bergingskapasiteit wat binne die volgende 36 maande aanlyn sal kom.” Die kommissie het gesê hy neem kennis van die regering se pogings om die energiebedryf te hervorm. Hy het ook die feit dat pres. Cyril Ramaphosa “die reaksie op die energiekrisis aanvoer” verwelkom.