Wes-Kaapse regering glo goed op dreef met grondhervormingsplan | DieKaap.com
In dié studie sal gekyk word na toegang tot markte, die hou van aantekeninge oor verkope en vervaardiging, boere se vermoë om wins terug te ploeg in hul ondernemings, opgedateerde sakeplanne en die nakom van belasting- en arbeidswette.
Volgens Winde is 'n teiken gestel van 70% sukses met dié projekte oor die volgende vyf jaar.
"Dit is die een gebied waar vennootskappe uiters waardevol is. Sedert 2014 het kommoditeitsorganisasies 173 mentors aangestel wat met kleinboere saamgewerk het om gratis leiding en raad te gee."
Siyazi Tyatyam, ANC-LPW, het gesê net 1% van die grondbesit in die Wes-Kaap is hervorm en die departement moet 'n groter deel van die bevolking by sy studie insluit om te kyk of daar regtig vordering is.
"Die dag dat ons die grondonteiening sonder vergoeding bespreek, moet nader kom, want julle dink ons gaan smeek vir grond wat gesteel is. Mense is vermoor – nou moet ons smeek. Dit gaan nie gebeur nie."
Die provinsiale departement se begroting van R834,3 miljoen is in die wetgewer bespreek.
Winde het aangekondig dat 'n lening van R600 miljoen deur die nasionale tesourie se Jobs Fund-program aan die sagtevrugtebedryf en Hortgro, 'n diensorganisasie vir die bedryf, toegestaan is om "waardeketting-finansiering" te bied aan entiteite met meer as 51% swart eienaarskap.
"Dit sal help om swart ekonomiese bemagtiging in die vrugtewaardeketting te versnel en sal die vrugte-, wyn- en tafeldruifsektor in die Wes-Kaap en vyf ander provinsies teiken. Sonder die vennootskappe wat met 'n kommoditeitsbenadering gebou is, sou dit nie moontlik gewees het nie."
Met dié lening sal die departement bystand aan 18 vrugteboere in die Wes-Kaap verder kan uitbrei, tesame met Hortgro en die sagtevrugte-ontwikkelingskamer.
Volgens Winde is 190 ha sagte vrugte reeds aangeplant en 483 werkgeleenthede geskep.
"Ons het ook 50 swart kommersiële boere uitgewys wat in die komende jare deurlopend bystand sal kry om hul kommersiële status te verstewig."
Winde skryf sukses met grondhervorming en transformasie in die landbou veral toe aan opleiding wat deur die departement se onderrig- en opleidingsprogram verskaf word.
Tyatyam sê die departement gebruik doelbewus 'n klein steekproef wanneer die sukses van grondhervorming bepaal word om gunstige bevindings te kry.
Hy sê ook daar is nie genoeg ruimte vir swart en bruin mense om ook te begin boer nie, terwyl nie net wit mense in dié bedryf belang stel nie.
"Baie mense wil betrokke raak by die jagbedryf, waar miljarde rande gemaak word. Tog vind jy nie swart of bruin mense daar nie. Hoekom? En tog is dié mense die meerderheid in die provinsie, maar hulle trek nie voordeel daaruit nie."
Volgens Tyatyam skeep die departement die Philippi-landbougebied in Kaapstad af deur al hoe meer ontwikkeling daar toe te laat. Informele nedersettings en die storting van bourommel word glo nie gekeer nie sodat die grond eerder aan ontwikkelaars oorhandig word.
"Ons is bekommerd, want dit is Kaapstad se laaste kosmandjie, maar die LUR doen nie sy werk nie."
Winde het daarop gewys dat sy departement "elke liewe aansoek" om ontwikkeling in die Phillipi-landbougebied teengestaan het en gesê 'n studie oor die gebied sal binnekort beskikbaar gestel word.
As die ANC so sterk oor die grondkwessie voel, waarom was dit tot onlangs die party se beleidsposisie om net huurooreenkomste vir plase toe te staan en nie titelaktes nie, wou Winde weet. "Ons is in 'n konstante stryd met die nasionale departement om die titelaktes te oorhandig sodat mense op die grond kan boer."