Vrae & KWessies
Begronding vir die Coram Deo Prys…
In gesprekke (met beide lidmate en predikers) het daar telkens een groot vraag na vore gekom: “Hoe verantwoord julle die toekenning van so ‘n prys?” Soos wat hierdie gesprekke aangegaan het, het dit duidelik geword dat daar onsekerheid bestaan of ‘n mens so ‘n prys kan toeken. Veral as jy in gedagte hou dat ‘n prediker slegs ‘n deel van die werk doen. En dat hy/sy moet rekening hou daarmee dat God ook sy werk doen. Soms was die gevoel selfs dat ‘n mens kan inmeng met God se werk as jy te veel klem lê op die verantwoordelikheid van die prediker.
Daarom ‘n kort oorsig oor hoe ons daaroor dink:
Reg van die begin af gebruik God mense om sy doelwitte op aarde te bereik. En gee Hy aan hulle die vermoëns die opdrag en die verantwoordelikheid om dit te doen.
Wanneer Hy (byvoorbeeld) vir Moses stuur om Israel uit Egipte te bevry, is dit ‘n opdrag. En word die verantwoordelikheid op Moses se skouers geplaas om die bevryding te gaan bewerk. Hy moet dit laat gebeur. Wanneer Moses aanmekaar besware teen die opdrag opper (almal besware wat sê dat hy nie geskik voel vir die werk nie), gee God net een antwoord op sy besware: “Jy gaan nie alleen nie. Ek gaan saam met jou. Ons twee gaan dit as ‘n span doen!” Maar God raak ook vir Moses kwaad wanneer hy sy kant wil ontduik en aan die span wil onttrek.
‘n Soortgelyke situasie speel hom af wanneer Jesus die groot opdrag gee. Dis ‘n opdrag. Die dissipels moet mense Jesus se dissipels maak – nie wag dat Jesus dit doen nie! Die dissipels moet mense doop. En die dissipels moet hulle leer om te leef op grond van die opdragte wat God gee. Dis hulle werk. En hulle kan dit nie abdikeer deur te sê dat dit God se werk is nie. Gelukkig sê Jesus ook dat dit in ‘n span gedoen word: “Aan my is alle mag gegee... en Ek is by julle tot aan die voleinding van die wêreld”.
Om ‘n prys te gee waarmee erkenning aan predikers se harde werk gegee word, negeer nie God se kant nie. Die fokus is net op die mens se kant.... en hoe om dit met meer impak te doen. Wetende dat dit ‘n span-ding is. En dat God sy werk sal doen. Trouens, dit word aanvaar dat ‘n prediker juis die werk sal doen met ‘n innerlike afwagting dat God sy kant sal bring. En met ‘n vertroue op Hom om in die oomblik van die preek, en deur die prediker, te werk. Hierdie afwagting en vertroue kan egter nooit die verskoning word om die werk te abdikeer.... of dit met ‘n kwaliteit te doen wat nie die beste impak maak waartoe jy in staat is nie.
2. Ons glo dat ‘n prediker se skeppingsgawes (natuurlik aanleg en inklinasies)... sy/haar funksioneringstyl... sy/haar ervarings (ingesluit leerervarings)... sy/haar passies.... en sy/haar geestesgawes ALMAL deur God gegee is as toerusting vir die werk wat gedoen moet word. En dat God geëer word wanneer hierdie toerusting geaktiveer word in werk wat ‘n impak vir sy koninkryk maak. Daarom kan die feit dat God ‘n reguit hou met ‘n krom stok kan slaan nooit ‘n verskoning wees vir swak werk nie. Of vir die feit dat hierdie toerusting/gawes nie doelbewus ontwikkel word om die beste moontlike impak te maak nie.
Wanneer Paulus aan Timoteus skryf, sê hy dat Timoteus hom beproef voor God moet stel (= oop vir God se ondersoek) as ‘n werker wat hom nie hoef te skaam nie, maar juis die woord reg sny (die werk goed doen)! Trouens, Paulus sê dat hy hom daarop moet toelê om dit te doen... dat hy moet moeite doen om te verseker dat hy die werk goed doen.... dat hy hom moet inspan om dit reg te kry. Dis nie verwaandheid nie. Dis ook nie om God se werk te probeer oorneem nie. Dis net om voor Hom te leef en seker te maak dat jy die gawes/toerusting wat Hy jou gegee het sodanig ontwikkel dat jy die werk goed doen... met die grootste moontlike impak. Om ‘n prys toe te ken wat hieraan erkenning gee, is om te bevestig dat ‘n prediker God eer met sy beste werk.
3. In die Nuwe Testament word die kerk beskryf as ‘n unieke gemeenskap wat deur sekere eienskappe gekenmerk word. As deel van hierdie eienskappe word dan gesê dat gelowiges mekaar moet aanmoedig en aan mekaar eerbied (erkenning) moet betoon. Vir ons is die Coram Deo Prys ‘n uitdrukking van hierdie twee eienskappe. Aan die een kant wil ons predikers aanmoedig om te leer hoe om die grootste moontlike impak met hul toerusting te maak. Aan die ander kant wil ons erkenning gee aan uitstaande werk wat wel deur predikers gedoen word.
Die werk van die Heilige Gees…
Bogenoemde kwessie word dikwels gefokus in die vraag: Wat dan van die werk van die Heilige Gees? Watter rol speel Hy in die proses? En sny jy nie (met die fokus op effektiwiteit) sy werk uit nie?
Weer eens is die antwoord nie eenvoudig nie. Doodgewoon omdat elke persoon in sy/haar gedagtes ‘n eie model of prentjie het van presies wat die Heilige Gees se rol is.
Aan die een kant is daar persone wat reken dat Hy alle menslike funksies uitsny en suiwer (sonder enige rol aan die mens se kant) deur hulle as spreekbuis werk. Die prediker is dan niks anders as ‘n robot wat met iemand Anders se stem praat nie. Aan die ander kant is daar persone wat reken dat die werk van die Heilige Gees buite om die mens gebeur – bonatuurlik buite-om die mens. Die mens het dan die verantwoordelikheid om net te doen wat hy kan. En die Heilige Gees op sy eie te los om sy werk te doen. Sonder enige interaksie tussen hulle.
Die manier waarop ons daaroor dink is iewers tussen hierdie twee. En miskien sal die volgende stellings ‘n beter idee gee van hoe ons die werk van die Heilige Gees sien:
Die Heilige Gees is dwarsdeur die lewe van ‘n gelowige besig met vormingswerk aan die gelowige. En hierdie vorming is deel van die prediker se voorbereiding en toerusting vir prediking. Saam met al die ander opleiding wat hy/sy deurloop het.
Die Heilige Gees begelei die prediker in die verstaan van die teks en in die aktivering van sy/haar unieke toerusting vir prediking. Die volledige voorbereidingsproses vir preke word deursuur van oomblikke waarin die Heilige Gees die prediker help om beter te verstaan, beter metafore te kry, duideliker te formuleer... selfs in die keuse van tegnieke en vaardighede wat die prediker kan gebruik. Uiteindelik is die preek die resultaat van (a) die prediker se harde werk, saam met (b) die Heilige Gees se begeleiding.
Dit bly egter die prediker se verantwoordelikheid (en roeping) om hierdie preek met die beste van sy vermoëns af te lewer. Die werk van die Heilige Gees sny immers nooit die prediker se rol uit nie. Inteendeel, selfs in die oomblik van prediking gee Hy steeds krag en woorde waar die prediker vashaak.
Van die prediker se kant gesien, is sy/haar verantwoordelikheid om seker te maak dat hy/sy bly ontwikkel, nuwe vaardighede, tegnieke, ens. bly bekom en dat hy/sy alles in hulle vermoëns (wat deur God gegee en onder leiding van sy Gees gevorm word) moet doen om ‘n meer effektiewe preek te lewer. Natuurlik met sy/haar Godgegewe gawes en vermoëns ten volle geaktiveer.
Ons erken ook dat die Here soms deur sy Gees ALLES kan gee vir ‘n spesifieke preek wat Hy op sy hart het – in breukdele van sekondes. Om dit die norm te maak, is egter om al die ander vermoëns en gawes wat God aan die prediker gegee het te ontken – en so God se werk in hom/haar te ignoreer. Om dít te doen, sal beteken dat alle opleiding (formeel en informeel) van predikers as verkeerd gesien moet word. Asook alle voorbereiding vir ‘n preek.
Wanneer ons ‘n prys aan ‘n hoë impak prediker gee, is dit om erkenning te gee aan die feit dat ‘n prediker sy/haar Godgegewe gawes en vermoëns ontwikkel en gebruik in diens van sy koninkryk. En ons doen dit vanuit die aanvaarding dat Jesus bedoel het wat Hy gesê het toe Hy gesê het:
Laat julle lig so voor die mense skyn
dat hulle julle goeie werk kan sien
en God verheerlik
Dís immers ons diepste begeerte: dat God verheerlik word omdat predikers uitstaande, impakvolle preke preek met die vermoëns en gawes wat God hulle gegee het. En dat sy koninkryk daardeur meer en meer uitgebrei sal word.
Ons doen dit ook vanuit die aanvaarding dat Paulus met reg in 1 Timoteus 2:15 kon sê:
(= doen gefokusde moeite)
om jou tot beskikking van God te stel as 'n arbeider
(= om jouself met jou vermoëns aan te bied as werker)
‘n arbeider wat die goedkeuring van God wegdra
(= iemand oor wie se werk God tevrede is),
'n arbeider wat hom vir sy werk nie hoef te skaam nie
(= een wat nie swak werk lewer nie),
‘n arbeider wat die woord van die waarheid suiwer verkondig
(= een wat Skrifgetroue en impakvolle preke preek).
Om hiervoor erkenning te gee, is om predikers aan te moedig om na Paulus se raad te luister. En juis daarom hulle aan te moedig om ‘n groter verskil te maak.
die Coram Deo Prys