Moeilike ekonomiese tye staar SA in gesig, sê GigabaMalusi Gigaba, minister van finansies. (Maart 2017) (Foto: GCIS) Malusi Gigaba, minister van finansies, het Donderdag gesê moeilike ekonomiese vooruitsigte staar Suid-Afrika in die gesig aangesien groeivooruitsigte vir dié land bedroewend lyk. Gigaba, wat Woensdag sy mediumtermynbegroting gelewer het, het tydens ŉ vergadering met die staande komitees van die parlement gesê Suid-Afrikaners gaan in die toekoms op hul tande moet kners om moeilike ekonomiese toestande te oorleef. Hy het gesê ŉ daadwerklike verandering in die ekonomie is nodig om te verhoed dat die hele land in ŉ krisis gedompel word. “Ons moet ons huidige situasie in Suid-Afrika verbeter, want as dinge nie verander nie, sal ons skuld toeneem, ons tekorte verhoog en ons sal nie meer die selfvertroue hê om te kan glo dat ons die land se finansies kan bestuur nie.” Suid-Afrika het reeds sy ekonomiese groeivooruitsigte vir die nabye toekoms aangepas van 1,3% tot 0, 7% vir 2017. Oor die driejaarlikse bestedingstydperk sal gekonsolideerde uitgawes groei met ŉ jaarlikse gemiddelde van 7,3 % van R1,6 biljoen (trillion) in 2017/18 tot R1,9 biljoen (trillion) in 2020/21. Die gebeurlikheidsreserwe sal oor die volgende drie boekjare tot R16 miljard verminder word om vir inkomste-tekorte te vergoed, terwyl die nasionale tesourie dié finansiële jaar ŉ tekort van R50,8 miljard voorsien. Gigaba sê addisionele finansiële verpligtinge kan voortspruit uit beleidsprosesse wat tans aan die gang is of aan die gang gesit word, wat onder meer insluit gratis hoër onderwys, nasionale gesondheidsversekering (NHI), vroeë kinderontwikkeling, grondhervorming en groot infrastruktuurontwikkelings. Hy het gesê dat die kommerwekkendste regeringsbesteding onder meer toenemende stygings in lone en die finansiële krisisse van staatsondernemings insluit. “Verskeie maatskappye in staatsbesit toon aanhoudende operasionele ondoeltreffendheid en swak korporatiewe bestuur. Hulle versuim ook om hul finansiële verpligtinge na te kom. Om ŉ volhoubare begroting te hê moet verhogings in uitgawes ooreenstem met toename in inkomste. Die totale regeringsuitgawes kan slegs aangepas word om nuwe uitgawes te akkommodeer wanneer ŉ permanente bron van inkomste gevind word om die verhoogde besteding te verreken. Die regering oorweeg byvoorbeeld om die nasionale gesondheidsversekering te finansier deur die aanpassing aan die mediese belastingkrediet,” het hy gesê. David Maynier, DA woordvoerder vir finansies, het op dié toespraak gereageer deur te sê Gigaba het die belangrikste aspekte van die begroting tot op ŉ onbekende datum in die toekoms uitgestel met die hoop dat pres. Jacob Zuma nie ná Desember meer die president van die land sal wees nie. Hy het bygevoeg dat permanente bronne van inkomste binnekort gevind moet word.