Ke ka fao go ka thwego ka kgegeo ye bjalo, Serote o kgonthisa tekatekano mo bophelong; ke go re go phosolla mediro ya go se loke/ye mebe go kgonthisa tse di lokilego ka go tsweletsa mathata a bophelo (dibe) ka mokgwa wa thapelo ya boipobolo gomme mathata ao a gegea lehu ka gore ga le na maatla bophelong bja ka morago ga lehu.
Bjale ge go tsinkelwa mongwalelo wa sefela se go yo hlokomelwa ditemana ka moka tsa sefela ka go tsenelela. Kgetho ya sefela se e hlohleleditswe ke ge e le ye e tlogo lebana le morero wa sefela, gape e lebane le kokwane ya thulano, ka gona e utolla khuduego ye e swanetsego ya mongwadi/moopedi wa sefela se.
Disenyi tše go fela.
Serudu (1989) o hlaloša go ya pele gore tebelelo ke ge mongwadi, moanegi goba moanegwa a tswelela e le motsebatsohle. Ka tsela yeo go ka thwe go gatelelwa gore tebelelo e lebane le ge ditaba di hlaloswa ka leihlo la mongwadi, molaodiši le ge e le moanegwa/baanegwa.
Godimo ga moo Serote o diriša lekgokasediri la se la mmoledisi mo mathomong a mothaladi wo mongwe le wo mongwe wa temana ya mathomo ya sefela:
Ge go lekolwa thulaganyo ya ditiragalo tša sefela se, go lemogwa gore ga se ya mehleng - ke polelo ya kopelo/sefela/ sereto. Taba yeo e bolela gore moopedi o dirišitše polelo ya thulaganyo ya metara, ge a rulaganya sefela seo. Ka go realo polelo yeo e lebane le mosito le lebelo la polelo ya gagwe.
Taba ye ya Richards e bohlokwa ka gobane bohlokwa bja yona bo lebane le dikgopolo tše pedi tše di latelago, e lego lebelo le khutšo.
Bokgole bjo bo lego gare ga sehloa sa 1 le sa 2 ka godimo, bo tlo lebana le motsotswana wa go kaaka tharonneng. Lebelo lona leo le no nepisa palo ya dinoko tše di bolelwago; ke go re, e lego ya gare ga dihloa tše pedi tšeo tša mošito. Ke ka lebaka leo, go ya ka Mojalefa (1993:149), lebelo e le ponagalo goba pharologantšho ya go hlaloša bokopana bja methalotheto, le ge e le lefoko.
Bjale go yo lekolwa ka fao lebelo le ka phethagatswago mantsung. Taba yeo e bolela gore lebelo le laolwa ke botelele bja lentsu, go swana le ge go ka no tšewa mohlala wa mohuta woo mantsung (madiring) a go thewa godimo ga lekgokasediri a sefela sa ka godimo sa Serote a a latelago:
Botelele bja mothaladi wa sefela
Ba ka se hloke selo. (dinoko tše šupa).
Lebelo la mothaladi wa mathomo ke la go ikgetha. Ka go realo khutšwana yeo ya yona e hlola gore lebelo le iketle mothalading wo.
Ge a iša pele Wales (1989:403) o bolela gore poeletso e diriswa go gatelela go tsweletša morero le maatlakgogedi. Ka go realo go ka thwe poeletso e na le mesomo ye mebedi, e lego (1) go tšwetša pele moko wa ditaba le (2) go bonagatša maatlakgogedi/phišegelo gore mmadi a rate go balela sengwalo pele le pele.
Serote o no boeletša thaetlele, e lego 'A re thabeng re rete' ya sefela se mo mothalading wa mathomo wa temana ya mathomo. Ka go realo poeletso yeo e dirisetswa go gatelela go tsweletša (1) morero wa sefela, e lego lehu ga le na karolo bophelong bja ka morago ga lehu le gore (2) moopedi a fisegele go opelela sefela pele le pele ka ge poeletso yeo e tsosolosa maikutlo a tebalelo ya dibe tša gagwe.
Go lemogwa khutso mothalading wo mongwe le wo mongwe wa temana ye ya sefela. Dikhutso tšeo ga di lekane ka maatla.
Dikhutso tša mo mafelelong a methaladi ya mathomo go fihla ka wa boraro, di bopilwe ka dikhutso tše nnyane tša tlhago tša go swaiwa ka leswao la (/) mola mothaladi wa mafelelo wona o na le khutso ye kgolo ya go swaiwa ka (//).
7 Ka yona ba tlo tšena
Bangwadi ba ipolela gore ka bobona ga ba na ditswalle tša matlotlo tšeo di ka bego di ba hueditše ka fao e sego ka molao ge ba ngwala taodišwana ye.