vhuḓimvumvusi wa Gauteng. Tsedzuluso iyi yo sumbedza uri vhunzhi ha vhaofisiri vhane vha shuma fhethu hune vha dzulela u vha na vhukwamani na vhadzulapo vha a kona u vha na vhudavhidzani na vhadzulapo nga nyambo nnzhi dza vharema khathihi na Tshiisimane na Tshivhuru. Tsedzuluso iyi yo dovha hafhu ya sumbedza uri vhunzhi ha vhadzulapo vha. o.a u thusiwa hu tshi khou shumiswa nyambo dza vharema uri vha kone u swikelela tshumelo dza muvhuso. Ni songo lingedza u vhala bammbiri ḽoḓhe. Ṱolani siaḓari ḽa ZWI RE NGOMU ni swaye nomboro dzo ḓisendekaho kha bugu dze na guda ṅwaha uno. Nga murahu, ni vhale dzimbudziso uri ni kone-ha u fhindula idzo dzine na funa. Tshikolo tsho thomiwa fhala Kimberly nga nwaha wa 1896 sa "Thsikolo tsha migodi tsha furika Tshipembe". Nga 1904 tsha pfulutshela Johannesburg. Nga nwaha wa 1922 tshikolo itshi tsha da tsha pfi nd Yunivesithi ya Witwatersrand. Akhaivi ya lushaka i vhona uri vhathu vha khou swikelela matheriaa a dziakhaivi. Naho hu uri mawalo a akhaivi ndi mahala, vhathu vha badeliswa u kopololwa ha mawalo eneo ane vha oa u a shumisa zwiwe-vho hu nga vha fiimu kana bammbiri. Dzikhandiso na dzone dzi a rengiswa nahone vhathu vha a badeliswa u sudzuluswa ha data nga nila ya maginethe?