Veld begin herstel ná brande by KleinmondVan die proteas wat Januarie se brande ongeskonde oorleef het. (Fotos: Johannes Froneman) Ses maande ná ŉ vernietigende brand in Kleinmond in die Wes-Kaap, begin die fynbos in dié omgewing die roet van hul blare afskud en die veld stadig maar seker te herstel. Inwoners kyk wel steeds vas teen die gevolge van die brande, soos proteas wat in hul honderde rooibruin en swart gebrand nog dapper regop staan. Sowat 5 000 ha se fynbos en ander plante is in Januarie verwoes deur brande tussen die R45 en Kleinmond. Jenny Parsons, ŉ plantkundige van die nabygeleë Pringlebaai, sê die plantgeraamtes sal mettertyd omval en saam met die as die grond bemes en groeikrag gee aan die saad wat weens die hitte van die brand “ontplof” het. “Hierna sal dit deur miere en ander diertjies in die grond ingedra word voordat dit uiteindelike ontkiem.” Brande het in 2019 ook groot skade aan Pringlebaai aangerig. Intussen monitor die vrywilligers van Kleinmond se Natuurbewaringsvereniging en Kogelberg CREW (ŉ projek van die Botaniese Vereniging van Suid-Afrika) die herstel van die afgebrande veld en sal hulle einde Augustus verslag doen van hul waarnemings. Die wilde dissel was van die eerste blomme wat ná die brand weer verskyn het. (Foto: Johannes Froneman) Marita Brink, een van die vrywilligers, sê dis nog “effe vroeg” om te sê hoe die veld by Kleinmond reageer, “maar daar is plekke waar die veld pragtig lyk en mens die belofte van lente kan voel. Ongelukkig is daar ook plekke wat in die afgelope jare net te veel gebrand het en ons rede het tot kommer.” Op ŉ afstand lyk die gebrande berge inderdaad hier en daar groenerig soos wat allerlei plante, waaronder bolplante, kop uitsteek. Lee wys daarop dat sommige plante juis die hitte van ŉ brand nodig het om te ontkiem. Daar is wel min vooruitsig dat die ikoniese plante van die streek binne vyf jaar weer die veld sal oortrek en pienk en wit in die blom sal staan, sê dr. Anina Lee, ŉ natuurkenner van Hermanus. Brink wys egter daarop dat herstel “van spesie tot spesie verskil. Dit hang ook af van hoe gesond die veld in ŉ gegewe plek is”. Thea Brink skryf op die Facebookblad Kleinmond Fynbos dat die wilde dissel (Berkheya barbata) van die eerste blomme is wat ná die brande verskyn het. Sy noem ook dat die kalossie (Ixia micranda), veldkool (Trachyandras) en Kaapse sneeuklokkie (Crassula capensis) ná die eerste winterreëns begin opkom het. Die brande het gelukkig ook nie alle proteas bygekom nie. Hier en daar staan hulle pragtig, dikwels net ŉ voetpaadjie weg van dié wat in die slag gebly het. ŉ Ondersoek deur Enviro Wildfires (in opdrag van die Overberg-distriksmunisipaliteit) het destyds bevind dat die brand sy oorsprong in ŉ staatsbos naby die Arabella-landgoed gehad het waar onwettige houtkappers vermoedelik ŉ kampvuur gemaak het wat buite beheer geraak het. Die brande in 2019 by Bettysbaai het veel langer geneem om te blus en het sowat 13 000 ha veld verwoes terwyl veertig huis afgebrand het.