Die gelykenis van die net • FaithEquip
Die gelykenis van die net kan alleen in Matteus gevind word en is die laaste van drie gelykenisse in Matteus 13 wat 'n verduideliking ontvang (Mat 13:49-50; cf. 13:18-23; 13:36-43). Net omdat hierdie gelykenis 'n verduideliking ontvang beteken egter nie dat mens nie hierdeur moet dink nie. Waarom is daar baie ooreenkomste — en ook verskille — tussen die gelykenis van die onkruid in die saailand en die gelykenis van die net? Wanneer gaan die net in die see gegooi word om visse van elke soort te vang? Wat is die verborgenheid wat hierdie gelykenis openbaar? 'Verder is die koninkryk van die hemele soos 'n net wat in die see gegooi word en van elke soort bymekaarbring; en as dit vol geword het, trek hulle dit op die strand uit en gaan sit en maak die goeies in bakke bymekaar, maar gooi die slegtes weg. So sal dit wees in die voleinding van die wêreld: die engele sal uitgaan en die slegte mense onder die regverdiges uit afskei en hulle in die vuuroond gooi. Daar sal geween wees en gekners van die tande' (Mat 13:47-50).
Chiastiese struktuur van Matteus 13
Die volgende chiastiese struktuur kan vir Matteus 13 voorgestel word:
A Inleiding 13:1-3a
B Eerste gelykenis aan almal: Die gelykenis van die saaier 13:3b-9
C Vraag en antwoord: Doel en verduideliking 13:10-23
D Drie gelykenisse aan almal: Onkruid, mosterd, suurdeeg 13:24-33
E Doel, vraag en antwoord, verduideliking 13:34-43
D' Drie gelykenisse aan dissipels: Verborge skat, pêrel, treknet 13:44-48
C' Vraag en antwoord: Verduideliking en doel 13:49-51
B' Laaste gelykenis aan die dissipels: Die gelykenis van die huisheer 13:52
A' Slot 13:53
Die gelykenis van die net en die gelykenis van die onkruid in die saailand (sien D en D') is nie net chiastiese parallelle nie, maar het ook baie ooreenkomste. Byvoorbeeeld, die interpretasie van Matteus 13:49-50 is baie soos die interpretasie van 13:40-43: vers 49 is soos vers 41 en vers 42 is identies aan vers 50. Beide gelykenisse beeld 'n sortering uit — onkruid of slegte vis — net voor oordeel plaasvind. Terwyl die gelykenis van die onkruid in die saailand die eerste van 'n drietal gelykenisse is wat op saad en die oes fokus (Mat 13:24-33), is die gelykenis van die net die laaste van 'n drietal gelykenisse en hierdie keer is dit nie soos die twee voorafgaande twee gelykenisse wat oor iets kosbaars (verborge skat, pêrel) gaan nie, maar om alle vis in een net te vang. Soos wat later bespreek sal word, die onkruid word aan die einde van 'n lang saai en oes-proses verwyder, terwyl die proses rondom die net en die visse oënskynlik redelik vinnig verloop.
In teenstelling met die vroeëre saai en oes-tonele (Mat 13:3b-9,24-30,31), is die toneel hier dié van 'n net wat deur die see getrek word. Natuurlik loop die gebruik van 'n net uit op 'n gemengde vangs van alle soorte en groottes vis, beide eetbaar en nie-eetbaar, verkoopbaar maar ook waardeloos. Treknette is te groot om in 'n boot leeggemaak te word en moet daarom na die strand gesleep word. Wanneer die net op land is, word die verskillende soorte in alleen twee kategorieë gesorteer: die goeie word in bakke bymekaar gemaak, maar die slegte word weggegooi.
Wie sal toesig hou oor die bediening wat in die gelykenis van die net beskryf word en wie sal dit magtig? Gegewe dat Matteus 13:49a identies is aan 13:40b, en beide na die einde van hierdie era verwys (Mat 13:40), is dit redelik en konsekwent om die gesaghebbende uitstuur van die engele in Matteus 13:41 en ook in 13:49–50 toe te skryf aan die Seun van die Mens.
Die vangs van 'elke soort' vis is 'n ongewone kenmerk van die teks en Blomberg (1990:202; vgl. ook Snodgrass 2008:488) identifiseer die verskillende soorte vis as verwysend na verskillende nasies. Volgens Kingsbury (1977:120) en Thomas (1985:204–5) verwys die see na al die nasies van die wêreld en hulle identifiseer hierdie net-ekspedisie as 'n wêreldwye sending. Die mense van die nasies (soos visse in die see) sal voor die Regter gebring word wanneer die 'net vol geword het' by die voleinding van hierdie bedeling. Soos die vissermanne die slegte van die goeie vis skei, so sal engele kom en die goddeloses van die regverdiges skei (Mat 13:49). Die goddeloses sal in die vuuroond gegooi word (Mat 13:49–50). Matteus 13:49–50 ontwikkel slegs die lot van die wat ongered is en wat weggegooi gaan word.
Beide die gelykenisse van die onkruid in die saailand en die net stel 'n internasionale bediening in die vooruitsig en beeld dieselfde oordeel aan die einde van hierdie bedeling aan. Die gelykenis van die onkruid in die saailand veronderstel egter 'n tydsverloop voordat die goeie saad en die onkruid aan die voleinding van die bedeling ingesamel sal word (Mat 13:30, 39). In die gelykenis van die net word die treknet gegooi, en kort daarna word dit gevolg deur die sortering van die vangs op die strand en die oordeel oor die goddeloses (Mat 13:48–50). Die gelykenis van die net fokus op wat sal gebeur kort voor die voleinding van hierdie era. As die gelykenis van die net nie verwys na die groot opdrag wat vir die Kerk gegee is nie, maar na 'n ander wêreldwye sending na die see van alle nasies van die wêreld wanneer die einde van hierdie bedeling in sig is, wat sal dan die inhoud van die evangelie tydens hierdie sending wees? Wie sal die evangeliste wees?
In lyn met Matteus 10 word die evangelie van die koninkryk in twee tydperiodes verkondig (vgl. Scholtz 2014:5). Matteus 10 beskryf die verkondiging van die evangelie van die koninkryk slegs aan Israel tydens Jesus se eerste koms (Mat 10:5b–15), maar dele van hierdie sendingdiskoers in Matteus 10 kyk ook vorentoe na die Verdrukkingstydperk onmiddellik voor Jesus se tweede koms wanneer die evangelie van die koninkryk weer verkondig sal word — en dan sal die einde kom (Mat 10:16–42; 24:14). Die eskatologiese tydraamwerk wat die gelykenis van die net beskryf blyk die Verdrukkingsperiode net voor Christus se tweede koms na die aarde te wees.
Wie sal die evangelie van die koninkryk gedurende die Verdrukkingstydperk verkondig? Die Messiaanse koninkryk wat opgerig sal word kort ná Christus se tweede koms sal 'n vervulling wees van die onvoorwaardelike verbonde wat God met Israel gesluit het. Vir hierdie rede sal die Seun van die Mens Jode magtig om die net in die see van al die nasies te gooi. Dit is nie net in lyn met Matteus 10 nie, maar latere openbaring bevestig dat 144 000 Jode gebruik gaan word om die evangelie van die koninkryk aan al die nasies tydens die Verdrukkingstydperk te verkondig — en dan sal die einde van die bedeling aanbreek (vgl. Mat 24:14; Open 7; 14). Meer nog, voordat die groot en vreeslike dag van die HERE aanbreek sal God die profeet Elía stuur en hy sal 'alles herstel' (Mal 4:5; Mat 17:11; Scholtz 2014:3-4). Aan die einde van die Verdrukkingstydperk sal die Heilige Gees oor die hele Israel uitgestort word, en dit is hierdie herstelde en geredde nasie wat in geloof sal roep: 'Geseënd is Hy wat kom in die Naam van die HERE!' (Mat 23:39; vgl. Hos 5:14-6:3; Sag 12:10). Met die net uit die see ingetrek en noudat Christus se vyande sy voetbank gemaak is, sal die mense van die nasies voor die Here Jesus Christus verskyn vir die skape en bokke oordeel. Die slegtes (visse of bokke) sal verwerp word voordat die Messiaanse koninkryk opgerig word. Bailey (1999:288) stel dit as volg:
Toepassing en slot
Aan mense wat nog nie hul geloof in Jesus Christus vir verlossing geplaas het nie: glo die evangelie van genade nou en kyk met verwagting uit om die Here in die lug te ontmoet pleks daarvan om God se toorn te beleef wat ongetwyfeld in die Verdrukkingstydperk op die aarde sal val. Aan gelowiges (die 'goeie visse'): dien, aanbid en verheerlik die Here, help om jou mede-gelowiges in hulle geloof op te bou, wees die groot opdrag gehoorsaam — en wees gereed, want ons weet nie wanneer die Here ons gaan kom haal nie.