Nuuskommentaar: Het Gordhan ŉ politieke vinger in Zuma se oog gedruk?Pravin Gordhan, die minister van finansies, Woensdag (26 Oktober 2016) tydens die aankondiging van sy mediumtermynbegrotingsraamwerk (MTBR) in die parlement. Foto: Kopano Tlape/GCIS Anders as wat kenners verwag het, het min. Pravin Gordhan veral in die tweede deel van sy midtermynbegroting nie van politiek weggeskram nie en op die oog af die vinger diep in pres. Zuma se oog gedruk. Vooraf is gewonder of iets van die onmin tussen pres. Jacob Zuma en minister Gordhan in die mediumtermynbegroting sou blyk. Kenners het egter gemeen dit sal nie Gordhan se styl wees om politiek van begrotingsredes te maak nie en nog minder om “klein” byltjies te slyp. Kort voor die einde van die toespraak het Gordhan egter gesê staatsfondse is nie daar om na mense se eie sakke gekanaliseer te word nie. Min lede van die publiek sou hierdie opmerking op enige ander manier vertolk as dat Gordhan die vinger hard in Zuma se oog gedruk het. Nie dat dit bewys kan word nie – die probleem is immers wydlopend in die staatsektor en die beweerde staatskaping handel in ŉ groot mate hieroor. Die toespraak het skerp in die konteks van politiek en meer spesifiek, politiek van onmin gestaan, soos blyk daaruit dat die polisie tydens die toespraak skokgranate moes gebruik om oproeriges buite die parlement tot bedaring te probeer bring. Gordhan se toespraak kon grootliks in twee dele verdeel word. Die eerste was baie tegnokraties, waar die harde ekonomiese werklikheid so hard geskets is dat dit eintlik moeilik was om entoesiasties te klink in sy oproep dat almal soos in ŉ trop moet saamwerk om die prooi (geïntegreerde en getransformeerde ekonomiese groei) te vang. In die proses het hy sy ideologiese net wyd gespan en onder meer gewys op die fondse wat hy moet vind vir die nasionale gesondheidsplan, grondhervorming en verskeie ander, meestal omstrede, projekte. Trouens, in die eerste deel het hy kwalik na probleme soos korrupsie verwys en toe dit wel aan die beurt gekom het, het hy dit terloops in ŉ sektorale verband (hoofsaaklik buite die staatsektor) genoem. Pres. Jacob Zuma en Pravin Gordhan, die minister van finansies, Woensdag (26 Oktober 2016) tydens die aankondiging van die mediumtermynbegrotingsraamwerk (MTBR) in die parlement. Foto: Kopano Tlape/GCIS In die tweede helfte van die toespraak het hy heelwat minder tegnokraties gepraat en Gordhan het dit duidelik gemaak dat die ekonomiese doelwitte van die land slegs deur politieke en ekonomiese stappe bereik kan word. Hy het korrupsie hierna verskeie kere aan die bod geplaas en selfs ŉ zero-verdraagsaamheid daaroor beloof, tot die vinger oënskynlik in Zuma se oog gedruk is. Vanuit ŉ ekonomiese oogpunt het Gordhan dit gestel dat hy sy bes onder die omstandighede gedoen het en dat ŉ moontlike afgeradering nie voor hierdie toespraak se deur gelê kan word nie. Soos vooraf gesê is, die sukses van die planne gaan afhang van effektiewe implementasie en deur weg te doen met onbeholpenheid in die staatsektor. Hieroor is verskeie beloftes gemaak, wat onder meer ŉ stelsel waardeur die doeltreffendheid van al die munisipaliteite se uitgawes maklik vergelyk kan word, insluit. Dit sal terselfdertyd deursigtigheid bevorder. Hy het ook ŉ beroep op owerheidsinstellings gedoen om leweransiers dadelik en ten volle te betaal. Wanbetaling deur die owerheid beduiwel die verhouding met die staat. Gordhan het verwys na die verskynsel van gemeenskapswoede, met ŉ duidelike vingerwysing na die studente-onluste. Hoewel bykomende fondse vir beurse bewillig word, is dit duidelik dat die eise vir gratis onderrig vir almal nie nou naastenby in die oog is nie.