1 Vir 'n definisie van geweld, kyk hier onder verder. Hierdie bundel wat die uitkoms is van 'n byeenkoms oor Geweld en die Nuwe Testament in Stellenbosch, 21-23 Januarie 2008, reflekteer die groeiende debat oor geweld en die Bybel.
2 Yarbro Collins (1983) bied tans nog die beste agtergrond vir 'n besinning oor geweld in Openbaring 18. Haar teksanalise is 'n voorbeeld van eksegetiese werk wat die groter geheel uitspel, maar wat in die proses deurslaggewende materiaal op mikro-vlak nie in berekening bring nie.
4 In 'n tweede artikel, wat aan die einde van die onderhawige versameling van artikels oor geweld in HTS 64/4 (2008) verskyn, word die hermeneutiese implikasies van die eksegetiese materiaal in meer detail uitgewerk.
6 Die literêre benadering is, soos hieronder sal blyk, 'n benadering wat sal poog om die orale karakter van die boek, so wyd bespreek in navorsing oor Openbaring, in 'n groter raamwerk te plaas.
9 Maier (2002:91-122) skryf uitgebreid oor die mondelinge karakter van Openbaring, met verwysing na die baanbrekende werk van Barr en Ong. Dat die situasie kompleks is, blyk uit sy begrip "hibriede literêre oraliteit" (2002:105). In die lig van Johannes se boekkultuur, lyk dit of 'n mens eerder sal moet praat van 'n hibriede orale literêre teks.
15 Kyk Bauckham (1993:7). As teenpool van en parodie op die Nuwe Jerusalem is Babilon 'n illustrasie van die keuse wat gelowiges vir hulle spirituele reis het: hulle is óf navolgers van die Lam waarheen hy ook al gaan (Op 14:4), óf hulle volg die bose wat na die verderf gaan (Op 17:11). Hierdie uiteindelike perspektief op die einde, op die paradys en sy teenpool, gee aan die verhaal van Openbaring kleur en aan sy individuele teksdele betekenis.
16 Kyk Mussies (1971:3-12) vir 'n historiese oorsig. Die negatiewe oordeel oor Johannes se taal is volgens Callahan (1959:454) gebaseer op die swak vertalingsproses, die nalatigheid van die skrywer of 'n plaaslike dialek van 'n groep waaraan die skrywer behoort het. Hy argumenteer aan die hand van verskeie voorbeelde (teen Charles) dat heelwat van die vermeende probleme veroorsaak is deur die invloed van die Septuaginta. Die unieke taalgebruik is egter, soos later hier onder sal blyk, nie bloot net hiervan die gevolg nie. Dit kan ook nie 'n gevestigde dialek wees nie, omdat daar geen ander getuienis van sulke taalgebruik is nie.
20 In die Diere Apokalips in 1 Henog is daar toenemende regressie in die menslike geskiedenis vanaf die aartsvaders, tot die volk Israel as lam, tot die ramme en dan die wilde diere van die eindtyd. Johannes skep 'n baie sterker kontras as so 'n geleidelike degenerasie.
24 Vergelyk Connors (1997:26-8). Hy wys op die agonistiese aard van die ouer opvoedkundige benaderings waarin kritiek op die opponent aan die orde van die dag was. Dit is volgens hom eers deur die teenwoordigheid van vroue dat opvoeding in die laaste twee eeue 'n meer ireniese karakter aangeneem het en van sy agonistiese verlede wegbeweeg het. Die probleem met 'n agonistiese aanpak is dat dit kennisverwerwing verhinder omdat dit die opponent verwerp eerder as wat dit met nuttige meningswisseling in 'n gesprek met hom/haar tree.
27 Somtyds is die ironie van 'n hele teks so subtiel dat dit nie op die eerste oogopslag duidelik is nie. Een van die beroemdste voorbeelde in die literêre geskiedenis is Daniel Defoe, die sewentiende / agtiende eeuse Engelse skrywer van die befaamde verhaal Robinson Crusoe. Hy was ook die skrywer van 'n aanvanklik anonieme pamflet The Shortest Way with the Dissenters. In die werk vra hy skynbaar vir 'n genadelose hantering en uitwissing van die opponente (dissenters) van die Anglikaanse kerk, maar in werklikheid is dit 'n skerp ontmaskering van priesterlike hoogheilighed en barbaarse onverdraagsaamheid. Ironies genoeg, het sy verhaal aanvanklik sterk applous uitgelok - juis van die kerklike magshebbers - totdat die ironies karakter daarvan herken is met die bekendmaking van die skrywer se identiteit as 'n dissenter. Slegs wie die historiese situasie ken, sal die ironie in die teks herken.Die effek van hierdie ironie is van belang om Openbaring te verstaan: Defoe se uitbundige lof is, teen die letterlike sin van die teks in, in werklikheid snydende, ontmaskerende kritiek van die karakters wat in die teks aangeprys word.
28 In Oedipus Rex, byvoorbeeld, is Oedipus self die moordenaar wat hy aan die soek is. Hy en die ander karakters, ironies genoeg, besef dit nie.
33 Die gesprek oor die hoofstuk se inkoherensie loop oor baie eeue en is al in die vroegste tye gevoer. Müller (1995:307-8) verwys byvoorbeeld na Vitringa wat reeds in die 18e eeu die vers tussen verse 23 en 24 wou invoeg.
36 Hy voeg Openbaring 19:1-8 as B' by Openbaring 18. Hoewel hierdie verse die gedeelte oor die prostituut verder interpreteer, is dit as oorgangsteks ook 'n voorbereiding op die volgende gedeelte oor die bruid en behoort streng gesproke nie by Openbaring 18 nie. Die formele analise wys ook uit dat dit 'n nuwe deel is.
38 Die radikaliteit kom veral uit in die manier waarop Johannes Jeremia se profesie teen Babilon herinterpreteer en veel sterker uitbeel. Jeremia gooi sy profesie saam met 'n klip in die rivier nadat hy dit gelewer het (Jer 50-1). Kyk Visser (1972:210; bv die profeet word 'n engel, die klip 'n rots en die rivier 'n see).
42 Let op die logiese verloop in die engel se optel van 'n meulsteen, die gooi daarvan, die "gooi"-toepassing op Babilon met die gevolg daarvan: Babilon sal nie weer gevind word nie. Selfs hier is daar 'n netjiese patroon binne die groter patroon (met die "gooi" wat die middelstuk vorm):
45 Vergelyk Beale (1999:856-9) vir opmerkinge oor die verhouding tussen ekonomie en godsdiens in Op 17-18. Fekkes (1994:222) wys ook op die ekonomiese monopolie, die morele korruptering en die bloedvergieting van die stad as die redes vir sy val. Meer moet egter gemaak word van die bloedvergieting as die klimaks van hierdie rits van elemente om die veelvlakkige ironie tot sy reg te laat kom.
49 Fekkes (1994:217) het 'n aanvoeling vir hierdie kombinasie want hy praat van 'n "sort of chiastic parallel van hierdie gedeeltes. Tog ontwikkel hy dit nie verder nie.