Hierdie liturgiese voorstel is gerig op die grense wat Jesus oorsteek in die genesing van die offisier se slaaf. Dit gee ook aandag aan die mag van God wat in al die tekste van die dag aan die orde kom.
1 Konings 18:20-21, (22-29), 30-39
y sal oor die wêreld heers
Toetrede: Lied 163 of VONKK 29 of VONKK 77
Votum: Psalm 96
Seëngroet: (Galasiërs 1:2-5)
Lofsang: Psalm 96 of VONKK 4 of F188 of F210
Oproep: Galasiërs 1:11-23
Toewyding: Lied 493 of Lied 489 of VONKK 136 bFlam 7
Genadeverkondiging: (Galasiërs 1:3-5)
Geloofsbelydenis: Lied 491
Gebed: Lied 498 of Flam 96
Skriflesing: Lukas 7:1-10
Slotsang :Lied 505 of Lied 514 of Vonkk 104 of Flam 72
Respons: Lied 514 refrein
Lied 163 S"oos 'n wildsbok" of
VONKK 29 Sing Voor God 'n Nuwe Lied [Taizé nav Ps 96:1] of
VONKK 77 Bring my die ou-ou tyding [halleluja-lied]
Aan die gemeentes in —
3Genade en vrede vir julle van God ons Vader en die Here Jesus Christus, 4wat Homself vir ons sondes gegee het om ons te verlos uit hierdie goddelose wêreld en so die wil van God ons Vader te volbring. 5Aan God kom die heerlikheid toe tot in alle ewigheid! Amen. (Galasiërs 1:2-5)
Psalm 96 of
VONKK 4 "Sing Vir Die Heer 'n Nuwe Lied Tesaam (Psalm 96) [bekende melodie] of
F188 Here U Is Daar (Halleluja) of
F210. Erken nou die Heer [nav Ps 96]
Paulus kla dat die Galasiërs afvallig geword het. Hy verduidelik dan die evangelie deur sy eie verhaal van bekering te vertel.
Dink na oor jou eie lewe – oor hoe jy God ontmoet het, tye wat God jou op 'n nuwe pad gesit het, tye van bekering. Waar staan jy nou met God?
Lied 493 "Jesus neem die sondaars aan" of
VONKK 136 O Here, My God, Ek Verlang Na U of
Flam 7 Here, Ek Vergeet So Gou
3Genade en vrede vir julle van God ons Vader en die Here Jesus Christus, 4wat Homself vir ons sondes gegee het om ons te verlos uit hierdie goddelose wêreld en so die wil van God ons Vader te volbring. (Galasiërs 1:3-5)
Afrikaanse vertaling: Faani Engelbrecht© Unisong Music Publishers geadministreer deur Small Stone Media South Africa (Ps 29, 96)
F188. "Here U Is Daar (Halleluja) "
Here, U is daar
as ek u Naam aanroep – Jesus.
Waardig is u Naam. Nasies sing dit saam – Jesus.
U wat was en U wat is
oorwinnaar van die duisternis.
Hoor my loflied wat ek vir U sing.
Halleluja! Halleluja! Lof en ere kom U toe,
want U is waardig, God almagtig.
U liefde ken geen perke.
Heilig is die Lam.
Halleluja! Halleluja! U is heilig, U is heilig. (x2)
F96. "Op U Wil, Here Jesus "
Op u wil, Here Jesus
wil ek bou, met my hele hart vertrou.
© Melodie: Openbare besit RUBRIEK: Tradisioneel – Geloof en Vertroue
VONKK 136 "O Here, My God, Ek Verlang Na U"
Nav Psalm 63:2 Teks: Driekie Jankowitz 2008 (Pro Deo) Melodie: DORSLAND – Driekie Jankowitz 2009 (Pro Deo)
Orrelbegeleiding: Albert Troskie 2010 (Pro Deo) © 2010 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media)
RUBRIEK: Meditatief – Toetrede en Aanroeping / Die Wil van God / Voorbereiding om God se Woord te hoor / Geloof en Vertroue
O Here, my God, ek verlang na U.
Ek sug, ek soek na U.
so dors ek ook na U.
Melodie: TELL ME – WH Doane 1832 – 1915 © Teks: 2009 VONKK Uitgewers (admin-Bybel-Media) Gebruik met toestemming van die NG Kerk Uitgewers © Musiek: openbare besit RUBRIEK: Tradisioneel – Toetrede en Aanroeping/Voorbereiding om God se Woord te hoor
VONKK 29 "Sing Voor God 'n Nuwe Lied"
Psalm 96:1 Teks : Singt dem Herrn – Taizé 2001; Afrikaanse weergawe Breda Ludik 2003
Met toestemming gebruik. (Engels, Afrikaanse teks in hierdie vertaling en musiek)
© 2008 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media) RUBRIEK: Klassiek/Meditatief – Lofprysing
Sing voor God 'n nuwe lied.
Loof Hom tot in ewigheid.
Sing to God with joyful hearts.
Praise the Lord for ever more.
* Om praktiese redes kan hierdie lied in 'n laer toonsoort gesing word.
Psalm 96. Teks: Suid-Afrika, o land so skoon en vry – Andries Wasserman, gewysig GG Cillié 1979; nuwe teks Jacques Louw 2003 ©
Lied 498 "Hy wat glo, word nie beskaam nie" of
Flam 96 Op U Wil, Here Jesus
Lees die Bybelverhaal dramaties met behulp van hierdie agtergrond en papierpoppe. Gesels oor die offisier se geloof. Verduidelik dat geloof soos vertroue is. Illustreer vertroue deur bv. 'n kind in iemand se arms te laat spring, met die vertroue dat die persoon die kind sal vang.
Kyk hier vir 'n klomp opsies van pragtige inkleurprente, aktiwiteite en papierpop vorms. Uit hierdie opsies is veral hierdie inkleurprent en hierdie aktiwiteit wat die offisier se soektog en geloof simboliseer, oulik.
James Christenson, 'n predikant van Wisconsin in die VSA vertel hoe hulle as gesin die genesende krag van God beleef het:
James se seun Nathan was in 'n byna noodlottige motorongeluk toe hy 'n bok op die oop pad probeer mis het. Hy is in die hospitaal opgeneem met 'n gebreekte been, skade aan sy rugmurg, oop wonde en 'n long wat platgeval het. Om hom te stabiliseer het dokters hom in 'n kunsmatige koma geplaas.
Nadat die geïnduseerde koma na vier dae beëindig is, het Nathan steeds diep bewusteloos gebly. James onthou hoe hy langs Nathan se bed gesit en bid het. Hy het ook uit die Bybel voorgelees, en die woorde wat Jesus vir Lasarus gesê het, bly herhaal: "Kom uit! Jy moet veg, jy moet wakker word!"
Die volgende oggend het Nathan uit die koma gekom. Die familie was jubelend.
Die skade aan sy rugmurg was 'n groot bron van kommer. Nathan het 'n fraktuur in sy nek gehad. Dieselfde werwels as die wat Christopher Reeve jare gelede verlam het, was beskadig. Nathan moes 'n nekstut dra om te verseker die werwels beweeg nie verder uitmekaar nie. Hy het die groot risiko geloop om deels of ten volle verlam te raak.
Twee weke lank het die familie bly bid om genesing. Nathan self ook. Een aand, net voordat hy aan die slaap rak, het hy 'n klapgeluid in sy nek gehoor. Die volgende oggend was hy geskeduleer vir skanderings om vas te stel of die gebreekte werwels besig is om verder uit mekaar te beweeg, en of daar 'n moontlikheid van herstel is. Die toets toon toe aan dat die werwels volkome herstel het. Die breuke het volkome genees.
Drie maande later het dokters weer toestemming gegee dat Nathan aan sport kon deelneem.
James weet nie alle mense word genees nie, en dat God krag gee na kruis. Daar is nie kitsresepte vir genesing nie. James weet ook hoe mens in so 'n situasie worstel. Jy kan skaars glo. Van 'n groot geloof in die aangesig van soveel vrees is daar min sprake. Maar James en sy familie ken ook die Here, en sy groot gesag. Hy het nie net in die Bybelse tye genees nie. Hy kan weer en meer.
Ryk aan inhoud
Ons teks is ongelooflik ryk aan inhoud. Ons lees van 'n offisier se slaaf wat genees is. Dit word eintlik amper toevallig vermeld. Die eintlik klem van ons teks is op Jesus en sy groot gesag. Dit wil ons help verstaan wat 'n "groot geloof" in Jesus se oë is. Dit leer ons wie Jesus regtig is, en hoe Hy mense hanteer. Wie is Hy en wat doen Hy?
Steek grense oor
Jesus steek grense herhaaldelik en doelbewus oor. Die hele Lukas-evangelie beklemtoon veral die inklusiewe aard van God se redding vir die wêreld deur Jesus Christus. Dit is ook duidelik deur die veelvuldige oorsteek van grense en karakterisering in hierdie verhaal:
'n nie-Joodse offisier wie se geloof groter as enigiemand in Israel s'n is;
die genesing van 'n slaaf (eerder as 'n seun, soos in Matteus);
die goeie verhoudinge tussen 'n nie-Joodse leier en Joodse leiers, en; d
ie erkenning van Jesus as Here en Gesaghebbende deur 'n nie-Joodse persoon, sonder dat Hy hom ooit tevore in lewende lywe gehoor of gesien het.
Hoe desperaat het ons as hedendaagse hoorders van die verhaal nie ook nodig om sulke motiverings om grense oor te steek te hoor nie! Die oorskryding van grense was van meet af aan deel van Jesus se boodskap aan mense – veral teenoor die binnekring, hulle wat reeds bekend was met die aankondiging van 'n Messias. Tog is dit sekerlik een van die kenmerke wat die Christelike kerk deur die eeue heen die moeilikste uitleef.
Ons val in die binnekring, die in-groep vas. Ons moet konstant en aanhoudend aangemoedig word: gee jou eie gemak, voorkeure, vooropgestelde idees prys en gooi die deure van die huis van die Here in al haar gestaltes so wyd oop as moontlik. Meer nog, moenie bloot "Almal is welkom"-bordjies op die kerkgebou se mure aanbring en die deure laat oopstaan nie; gaan uit in die strate, bou verhoudings en nooi mense op respekvolle wyse nader. Meer nog, gaan wees kerk in ander ruimtes as in kerkgeboue. Dink wyer as die ontmoeting tydens Sondag se erediens en wees bereid om verras te word deur God se teenwoordigheid oral en in almal.
Die eiesoortige gesag van Jesus
Ons teks erken die andersoortige gesag van Jesus, in teenstelling met die gesag van wêreldse gesaghebbendes. Die andersoortige gesag van Jesus trek 'n streep deur menslike gesag. Dit sien regdeur die brose strukture en sisteme wat ons opbou en waarbinne ons sogenaamd veilig voel, en rig 'n uitdaging: "Wie is in beheer, Ek of jy?" Dié vraag kom soms op verrassende wyses tot ons.
Die eerste afvaardiging van Joodse leiers is mense van gesag; persone met aansien in hulle gemeenskap en belangrike rolle in en om die sinagoge – derhalwe in die godsdiensbeoefening van "hulle mense". Hulle word waarskynlik gerespekteer in die kringe waarin hulle beweeg. Hulle wil graag hierdie status en gesag behou – dit is immers hul identiteit wat op die spel is – en stem daarom gretig in om die offisier se boodskappers te wees.
Hoekom hierdie gretigheid? Hulle wil hom graag gelukkig hou, sodat hy hulle aanhou goedgesind mag wees; ja, ter wille van hulle gemeenskap en godsdiens, maar dalk veel eerder ter wille van die aansien wat dit hulle sal aanhou verseker. 'n Stuk selfsugtige gretigheid, ter wille van die behoud van hulle eie gesag, word hier gedemonstreer.
Tog word hierdie Joodse leiers se selfsugtige blindekolle verklap, juis in die versoek wat hulle aan Jesus rig: hulle nooi Hom na die offisier se huis om daar die genesing te kom uitvoer. Dit terwyl hulle, meer as enigiemand anders, vertroud was met die reinigingswette en die grense tussen Jood en nie-Jood!
Ons eie agendas
Nêrens in die verhaal is ongemak of verset teen die offisier se versoek te bespeur nie. Nee, dit is eerder die offisier self – 'n nie-Jood – wat Jesus wegwys as gevolg van sy kennis van die reinigingswette. Die Joodse leiers staar hulle blind teen die goeie dade van die offisier ter wille van hulle eie agenda en vergeet ten diepste in die proses wie hulle self is en wie die God is wat hulle dien.
Die Jode is bereid om hulle eie wette op te offer ter wille van die voordeel wat dit vir hulle mag inhou. Maar daarmee profeteer hulle eintlik wie Jesus is, en dat Hom hou nie deur menslike grense laat keer nie.
Hoe maklik kan ons eie agendas, begeertes en behoeftes nie die gesaghebbende mag in ons lewe word nie? Ons probeer onsself flous dat ons met edele motiewe besig is met die "regte" dinge, maar eintlik is dit vir eie gewin. Ons wil ons eie aansien beskerm, 'n front voorhou – nie net teenoor ander nie, maar ook dikwels teenoor onsself. Ons eie blindekolle en selfsug word op onverwagse momente ontbloot en bring ons voor 'n keuse: gaan ek aanhou blind wees, of gaan ek myself opnuut toewy aan die Here wat Heerser oor my lewe is?
Saam hiermee die verrassende, naamlik dat die offisier, ten spyte van sy gesag en rang in die weermag, nie een oor wie hy gesag het (menslik gesproke) kan genees nie. Menslike gesag het grense en strek net sover. Buite die konteks van die meester-slaaf verhouding, dra die gesag wat hierdie offisier voer geen gewig nie. Die beperktheid van menslike gesag teenoor Jesus se gesag is so duidelik soos daglig. Jesus se gesag ontmasker en stroop menslike gesag. Selfs al is dié gesag hoe "mooi" verpak, is daar nie in die koninkryk van God meer as een heerser nie: dit is of ek, of Jesus, die Here.
'n Groot geloof is 'n leë geloof
Baie mense kom diep onder die indruk van die "groot geloof" van die offisier, naamlik, dat hierdie offisier 'n voorbeeld van sterk, gewortelde, ingemesselde geloof is. 'n Geloof wat sonder enige twyfel kon vashou aan die versekerde genesing van die slaaf.
So 'n interpretasie sien geloof as iets wat ons self moet opwek. Ons moet onsself "opwerk" tot 'n "sterk geloof" ("just stand firm in faith"), . Boekwinkels se rakke staan vol materiaal wat ons probeer oortuig dat ons met die regte stappe, gebede, woorde, gewoontes, handelinge, uitsprake, onsself kan verander in geloofsreuse. Godsdienstige programme hou aan ons kitsresepte voor waarmee ons enige en alle twyfel in onsself of God kan uitvee. Pleidooie word oraloor opgerig dat geloofsleiers en die Christelike geloof tog net weer moet vasstaan, vasvat, oortuigend en versekerd dink, praat en doen.
Ons teks teken geloof anders. Hierdie offisier het juis nie "groot" geloof gehad het nie, maar 'n "leë" geloof? 'n Gestrooptheid, ontvanklikheid, 'n laaste opsie, 'n desperate poging nadat alles anders misluk het? Dalk het die offisier by homself gedink: "Ag wat, wat het ek nou eintlik om te verloor? Ek het alles van my kant af probeer, ek kan net sowel sien of dié Jesus regtig so magtig is as wat daar aan my vertel is."
Moontlik is Jesus se belydenis oor die offisier se geloof juis dat dit hierdie soort geloof is – 'n geloof waar niks van die self meer sigbaar is nie, maar slegs Jesus as opsie oorbly. Geloof wat nie verdien is of aanspraak maak op gesag en rang en posisie nie, maar wat kaal en leeg staan. Is dit nie tog die tipe reaksie waarop God van sy kinders wag nie? 'n Desperate afhanklikheid, waar ons wankelend, hinkend, kruipend aan die voete van Jesus sit. Daardie momente waar ons besef dat ons eie pogings ons teen mure laat vasloop. Wanneer ons bereid is om te erken dat ons op geen manier God se guns teenoor ons kan verdien nie, maar dit slegs kan ontvang en daarop kan vertrou?
Dit is van hierdie soort geloof dat James Christenson getuig.
So aan die begin van die Koninkrykstyd word ons uitgenooi om te erken en te bely: Jesus is die Heerser van hierdie werklikheid waarbinne ons onsself bevind. Hy is die Een wat inisiatief neem, wat uitreik, wat voorberei, wat gereed maak.
Ons rol in hierdie verhaal is om in gestroopte afhanklikheid, met ons volle gewig, in die skoot van sy liefde te val. Toe te laat dat Hy ons aanraak met sy woorde en daardeur ook genesing vir ons en almal rondom ons – vriend, vreemdeling en vyand – bewerk. Oor alle grense heen.