Antiphospholipid-sindroom (TPT), ook bekend as 'taai bloed', is 'n outo-immuunversteuring - die gevolg van die immuunstelsel draai in wese die liggaam aan en val dit foutief aan. In die geval van TPT maak die liggaam teenliggame teen sy eie bloed proteïene.
Antifosfolipiedsindroom kan voorkom by individue sonder enige geassosieerde siekte. Dit word primêre TPT genoem.
Die siekte kan ook voorkom met sistemiese lupus erythematosus (SLE) of 'n ander outo-immuunversteuring. Dit word sekondêre TPT genoem.
Hoe dikwels voorkom antifosfolipiede sindroom nog nie bekend nie. APS-teenliggaampies kan gevind word in soveel as 50% van mense met lupus en in ongeveer 1% tot 5% van die res van die bevolking. Antifosfolipiede sindroom kom meestal voor by volwassenes van jong tot middeljarige, maar dit kan op enige ouderdom begin.
Saam met die teenliggaampies begin die liggaam om bloedklonte te produseer. Die bloedklonte kan arteries en are, blokke bloedtoevoer na 'n deel van die liggaam blokkeer. Die simptome wat die individuele ervarings het, kom van die plek (s) en die gevolge van die bloedklonte :
Were of arteries van die arms of bene - Klonte kan pyn, swelling, gevoelloosheid, tinteling in die hande of voete, of beensere veroorsaak. As die bloedtoevoer heeltemal afgesny is, soos 'n toon, kan die individu die tone verloor.
Hartartings - Klonte kan pyn op die bors of hartaanval veroorsaak . Die individu kan ook 'n hartklop of hartklepprobleem hê.
Bloedvate van die vel - Klonte kan blare veroorsaak ( purpura ) of 'n vlekvrye, blou uitslag wat lewedo reticularis genoem word.
Bloedvate van die brein - 'n Stolling wat bloedtoevoer na 'n gedeelte van die brein afsny, veroorsaak 'n beroerte . 'N individu met APS kan ook ervaar migraine hoofpyn of aanvalle .
Placenta tydens swangerskap - Vroue met TPT mag gereelde miskrame of voortydige geboortes hê.
Die mees ernstige vorm van antifosfolipiede sindroom, genoem katastrofiese TPT, kom voor wanneer baie interne organe bloedklonte oor 'n tydperk van dae tot weke ontwikkel.
Diagnose van antiphospholipid sindroom berus op kenmerkende simptome en tekens, plus laboratoriumtoetse. As 'n individu bloedklonte in die bene gehad het sonder enige ander moontlike oorsaak, kan byvoorbeeld APS blameer. 'N Bloedtoets vir antikardiolipien teenliggaampies kan help om die diagnose te bevestig. Ander abnormale toetsuitslae, soos verminderde bloedplaatjies of anemie , mag teenwoordig wees. 'N Berekende tomografie (CT) skandering of magnetiese resonansie beelding (MRI) kan die teenwoordigheid van bloedklonte bevestig.
Behandeling vir antifosfolipid sindroom is gebaseer op die individu se simptome. Katastrofiese TPT vereis hospitalisasie. Sommige individue wat kenmerkende teenliggaampies het, maar geen simptome van TPT kan op daaglikse lae dosis aspirien begin word om die risiko van bloedklontvorming te verminder. As 'n bloedklont ontdek word, word die persoon begin met antikoagulante medikasie soos Coumadin (warfarin) of Lovenox (enoxaparin).
Met medikasie en lewenstyl veranderinge (soos om lang periodes van onaktiwiteit te voorkom waarin klonte in die bene kan vorm), kan die meeste mense met primêre antifosfolipid sindroom normale, gesonde lewens lei.
Diegene wat 'n sekondêre TPT het, mag addisionele probleme hê as gevolg van hul onderliggende rumatiekkundige of outo-immuuntoestande.
"Antiphospholipiede Antilichaam Sindroom." Inligtingsbladsye. 15 Oktober 2006. Die TPT Stigting van Amerika.