PressReader - Beeld: 2016-05-09 - M­be­ki: Kén die Grond­wet
M­be­ki: Kén die Grond­wet
Beeld - 2016-05-09 - Nuus - Re­tha Fou­rie
Daar is ’n dui­de­li­ke on­rus­tig­heid en on­ver­ge­noegd­heid on­der baie men­se oor die re­ge­ring, het oud­pres. T­ha­bo M­be­ki gis­ter in P­re­to­ria by die 20ste be­staans­vie­ring van die Grond­wet ge­sê.
In die pa­neel­be­spre­king wat die T­ha­bo M­be­ki-stig­ting aan­ge­bied het, is ver­skeie kwel­lings ge­op­per wat dui­de­lik na pres. Ja­cob Zu­ma ver­wys het.
“Hul­le eer­bie­dig nie meer dees­dae die Grond­wet soos wat ons dit des­tyds ge­doen het nie,” het M­be­ki ter­loops ge­sê toe dr. M­ce­bi­si Nd­le­ty­a­na, die ge­spreks­lei­er, die ag­ter­grond vir die ge­sprek ge­skets het.
El­ke Suid-A­fri­ka­ner moet be­gryp dat die Grond­wet ’n na­si­o­na­le kon­trak is oor hoe die SuidA­fri­ka wat ons wil hê, moet lyk en hoe die men­se van die land moet op­tree, het hy ge­sê.
“Elk­een moet dit so goed moont­lik ken . . . so­dat hul­le sal weet wan­neer re­ge­rings­lui on­kon­sti­tu­si­o­neel op­tree en so­dat hul­le dan aan­spreek­lik ge­hou kan word.”
Reg­ter Zak Ya­coob, voor­ma­li­ge reg­ter van die kon­sti­tu­si­o­ne­le hof, het ge­sê vry­heid word be­paal deur waar­dig­heid en ge­lyk­heid. Die Hand­ves van Men­se­reg­te be­paal nie net dat ’n mens nie teen an­der mag dis­kri­mi­neer nie, maar dat al­le men­se ge­lyk ge­ag moet word.
“As ons nie eer­lik, nie­sek­sis­ties en nie­ras­sis­ties is nie, kan ons nie van an­der ver­wag om so te wees nie,” het hy ge­sê.
An­gel Jo­nes, uit­voe­ren­de hoof van die Ho­me­co­ming Re­vo­lu­ti­on, het ge­sê Suid-A­fri­ka­ners moet ont­hou wat­ter groot won­der­werk so ’n grond­wet is.
Op die vraag van ’n EFF-lid oor hoe sy as wit vrou haar met so ’n Pan-A­fri­ka­nis­tie­se veld­tog kan ver­een­sel­wig, het Jo­nes ge­ant­woord die Grond­wet, maar ver­al M­be­ki se “I am an A­fri­can”-toe­spraak op 8 Mei 1996, maak dit vir haar moont­lik om­dat sy, nes M­be­ki, ’n A­fri­kaan is.
In re­ak­sie op die tien­tal­le sko­le en an­der ge­boue wat in Vu­wa­ni in Lim­po­po af­ge­brand is, het M­be­ki ge­sê daar is on­rus­tig­heid en on­ver­ge­noegd­heid om­dat daar nie op­los­sings vir ar­moe­de en werk­loos­heid kom nie.
Hy het ver­wys na B­he­ki Ce­le, ad­junk­mi­nis­ter van land­bou, bos­bou en vis­se­rye, se be­soek aan die Oos-Kaap vir ’n Wer­kers­dag­vie­ring en ge­sê die swak op­koms daar is ’n te­ken dat die ANC in die moei­lik­heid is.
“Ons kan nog vir an­der men­se lieg (wat ons nie mag doen nie), maar ons kan nie vir ons­self lieg nie. Al­mal praat oor die goed wat hul­le pla.
“Dit het tyd ge­word dat ons ’n na­si­o­na­le di­a­loog het om te praat oor wat fout is. Ons kan nie lan­ger om hoe­kies en on­der ta­fels praat nie.”
) M­mu­si Mai­ma­ne, DA-lei­er, was ook in die ge­hoor. Toe hy in ’n sta­di­um wou uit­glip, het sko­lie­re van die P­re­to­ria Boys High S­chool en die Mid­rand High S­chool om hom saam­ge­drom en sy hand­te­ke­ning ge­vra. Mai­ma­ne het ge­dul­dig vir al die flit­sen­de ka­me­ras ge­glim­lag.
Oud­pres. T­ha­bo M­be­ki gis­ter op ’n by­een­koms van die T­ha­bo M­be­ki­stig­ting in Jo­han­nes­burg.