Plaasaanval-debat: Politici se uitsprake gekapMosiuoa Lekota, leier van Cope (Foto: GCIS) AfriForum het ANC-lede se gedrag tydens Dinsdag se parlementêre debat oor plaasmoorde sterk veroordeel nadat ŉ ANC-LP na bewering tydens die debat “bury them alive” geskree het. Ian Cameron, AfriForum se hoof van gemeenskapsveiligheid en Lorraine Claassen, misdaadanalis by AfriForum, het dié sitting bygewoon en beweer Duduzile Manana van die ANC het glo die gewraakte uitlating gemaak. “Dít is ŉ bewys dat die uitsprake van politieke leiers wel kan lei tot geweld en moorde en dat die kwessie van plaasmoorde die ANC min skeel,” het Cameron gesê. “Sekere lede van die ANC het tydens die debat gesit en gesels en gladnie geluister of aktief deelgeneem nie. Politieke partye, wat nie plaasmoorde as ŉ kwessie wil erken nie, soos die ANC en EFF, het tydens hul spreekbeurte net gehamer op ŉ enkele voorval van ŉ swart werker wat in Letsitele geskiet is.” Mosiuoa Lekota, leier van die Congress of the People (Cope), het tydens die debat gewaarsku politieke leiers se omstrede uitsprake dra tot ŉ groot mate by tot die probleem. “Wanneer ons goed sê wat mense mislei om mekaar aan te val, is ons deel van die probleem. Ons het mense hier wat sê grond dsal gevat word sonder vergoeding. Ons het ŉ president wat goed sê wat indruis teen die Grondwet en mense mislei om die goed te doen wat hulle doen,” het hy gesê. “As ons president goed sê wat indruis teen wat in die Grondwet staan, moet ek iets sê. Almal wat ons in die Nasionale Vergadering het daardie verantwoordelikheid. Julius Malema [leier van die EFF] vloek sommige dele van die bevolking en sê hulle moet pasop vir wanneer hy aan bewind kom. Ons kan nie stilbly nie. Ons kan nie toelaat dat dinge gesê word wat daartoe sal lei dat mense mekaar doodmaak nie.” Lekota se mikrofoon is kort daarna afgeskakel omdat sy tyd verstreke was. Hy het na nog ŉ paar onhoorbare sinne die podium verlaat. Cameron het Lekota se houding oor die saak verwelkom. “Lekota het dit duidelik gemaak as die huidige stand van sake in Suid-Afrika voortduur, dit heel moontlik op ŉ volksmoord afstuur,” het hy gesê. DA-LP Zakhele Njabulo Mbhele het tydens sy spreekbeurt die rassestereotipering, wat deur sommige LP’s aangevoer is, veroordeel en gesê dit is hierdie “verdelende rasseretoriek” wat verdeeldheid onder verskillende rassegroepe aanhits. Mbhele het verder gesê ŉ tekort aan goeie leierskap in die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) dra by tot die SAPD se mislukking om plaasaanvalle te bestry. “Tydens ons onlangse besoek aan Belfast na nog ŉ plaasaanval, het ons gehoor hoe die SAPD hopeloos beperk is om misdaad te hanteer. In landelike gebiede moet hulle meestal op grondpaaie ry en soms waar daar geen paaie is nie. Die polisie se voertuie is meestal nie geskik om hierdie terrein te hanteer nie. ŉ Tekort aan voertuie en polisiebeamptes is ook ŉ probleem,” het hy gesê. Hy het gesê polisiestasies moet groter vryheid gegee word om hulpbronne aan te koop wat gepas is vir hul spesifieke behoeftes en die nodige toerusting en hulpbronne plaaslik aankoop om administratiewe gesloer te vermy. Minister Nathi Nhleko by ‘n vorige geleentheid. Foto: Werner Beukes/SAPA Nathi Nhleko, minister van polisie, wat laaste aan die woord was, het LP’s verseker die ANC beywer hom daarvoor om alle Suid-Afrikaners, insluitend landelike gemeenskappe, te beveilig. Hy het gesê die weerloosheid van boere en aanvalle op plase moet in die groter konteks van misdaad beskou word, maar die indruk moet nie geskep word dat hierdie aanvalle polities gemotiveerd is nie. Hy het uit die polisie se misdaadstatistiek aangehaal om aan te dui dat plaasaanvalle en plaasmoorde oor die afgelope paar jare gedaal het. “Enige moord is een moord te veel en daarom is hierdie statistiek geensins iets om te vier nie. Ons is trots op ons strategieë wat daarin geslaag het om misdaad te verminder. Die SAPD se landelike veiligheidstrategie begin vrugte afwerp.” Nhleko het ook politici se uitsprake, dat mense grond onwettig moet beset, veroordeel en gesê dit lei tot verdeeldheid onder Suid-Afrikaners. “Daar moet gestreef word na menslike waardigheid en gelyke regte en voordele van burgerskap vir almal. Dit help nie om ŉ enkele gedeelte van die landelike gemeenskap uit te sonder wanneer die hele gemeenskap uitdagings in die gesig staar nie,” het hy gesê. “Ons liefde vir boere moet nie beperk wees nie. Ons moet streef na ŉ universele liefde vir die ganse mensdom, ongeag ras, geslag of sosiale status. Hoe gouer ons die sosiaal-benadeelde omstandighede van die armes oorkom, hoe gouer sal ons die stryd teen misdaad wen.”