Grondkwessie lei tot vurige debat in parlementArgieffoto (Foto: Matthew Miles/Unsplash.com) Die Nasionale Vergadering het vanmiddag die ad hoc-komitee oor die hersiening van artikel 25 van die Grondwet om onteiening sonder vergoeding te vergemaklik, weer ingestel nadat die kwessie tot ‘n vurige debat gelei het. Die komitee moet teen Maart volgende jaar uitsluitsel gee oor die inhoud van sodanige verandering aan die Grondwet. Die DA-hoofsweep, John Steenhuisen, het gesê die komitee is niks anders as ‘n bedrogspul en oëverblindery nie. Steenhuisen het die parlement daaraan herinner dat die vorige termyn se ad hoc-komitee gekies het om die wense van 600 000 mense te ignoreer, asook die meerderheid kundiges se mening dat ‘n grondwetwysiging onnodig en ‘n slegte idee is. Hy het gesê dis die ANC-regering wat misluk het; nou blameer hulle die Grondwet. Steenhuisen het gewaarsku teen die impak op die banke gegewe die verbande op baie plase, en gewaarsku dat ondeurdagte gedrag die land op die pad van Zimbabwe en Venezuela kan plaas. “As die ANC en die regering ernstig was oor grondhervorming sou ons tydens die winter-reses van die parlement die nodige wetgewing kon afhandel om staatsgrond en stamgrond onder landsburgers te verdeel sodat hulle kaart en transport kan kry. Die DA sal hierdie aanslag op die Grondwet teenstaan,” het Steenhuisen bygevoeg. Die EFF-adjunkhoofsweep, Hlengiwe Mkhaliphi, het die Algeryns-Franse skrywer Frantz Fanon aangehaal dat elke generasie sy missie moet ontdek, en gesê die huidige generasie se missie is die oplos van die grondvraagstuk. Volgens haar moet die Grondwet erkenning gee aan swart pyn, en kan die regte van die verontregtes nie gelyk gestel word met die regte van diegene wat die verontregting gepleeg het nie. “Die eiendomsklousule moet en sal verander word sodat ons nie meer slawe in ons eie land is nie. Die EFF sal ook fyn dophou of die ANC ‘n kunsmatige grondwetlike verandering probeer deurdruk,” het Mkhaliphi bygevoeg. Hoofman Elphas Buthelezi het namens die IVP sy party se teenkanting teen die ad hoc-komitee en die grondwetlike verandering uitgespreek en gesê dis die ANC-regering wat te blameer is vir die gemors met grondhervorming. Vervolgens het die leier van die VF Plus, dr. Pieter Groenewald, gesê dis duidelik dat die ANC en die EFF verskil oor hoe om die kwessie aan te pak. Groenewald meen die ANC wil voorvereistes stel vir onteiening terwyl die EFF volgens hom eerliker is – hulle wil al die grond vat en dit nasionaliseer. Hy sê met die ANC en die EFF weet jy nie aldag of hulle vry of baklei nie. Volgens Groenewald sal onteiening sonder vergoeding die land se ekonomie vernietig. Hy het landsburgers daaraan herinner dat eiendom nie tot grond beperk is nie, en is van mening dat Suid-Afrika op Zimbabwe se pad geplaas kan word. Die VF Plus is dus gekant teen die wysiging van die Grondwet. Steve Swart van die ACDP het op sy beurt gesê sy party is gekant teen die wysiging van die Grondwet, en is ten gunste van onteiening met vergoeding. Die PAC en die AIC is ten gunste van die wysiging. Namens die ANC het dr. Mathole Motshekga ‘n geskiedenislesing oor die grondkwessie sedert 19134 gehou, maar hy het net so ver as 1956 se vroue-optog na die Uniegebou gekom, toe is sy tyd op. Die daarstel van die ad hoc-komitee is goedgekeur met 189 stemme teen 67.