Dis 'n baie gelade woord, maar as jy dit ondersoek, het dit geweldig uiteenlopende betekenisse. Onlangs het ek in 'n gesprek gevind dat mense nie die kuns (spesifiek die literatuur) as deel van hulle kultuur wou anvaar nie. Moedertaal wel; godsdiens bepaald. Daar is volgens hulle 'n Afrikaner-kultuur, wat niks hoef uit te waai met skilders, beeldhouers, digters, romanskrywers en ander (spesifiek kontemporêre) kunstenaars se werk nie. Dit skyn asof hulle nie dink iemand soos Antjie Krog is belangrik binne die Afrikaner-kultuur nie. Ek publiseer op die oomblik 'n boek oor 'n Afrikaanse soldaat in die Tweede Wêreldoorlog. Hy is die verteller en 'n merkwaardige persoon: prakties, geestig, moedig. Hy het uit 'n krygsgevangenekamp ontsnap en by die Italiaanse versetsbeweging aangesluit, die Partisani. Watter rol speel ons deelname aan die oorlog in begrippe van die Afrikaanse kultuur: Dan Pienaar, Pierre van Ryneveld, Uys Krige, Jan Smuts, Danie Craven?
Watter fassinerende goed. Eteries, lig. Geen beskadiging van papier wat geberg word nie (mot en roes), geen verskeping en duur posgeld nie. Ou, dowwe fotos vertoon goed en in indien nodig in kleur op die skerm. Maar mense vertoef gemiddeld glo halfuur met 'n e-boek. Party hou vol dis nie dieselfde as n regte boek nie. Verkope is glo teleurstellend, ook omdat mense aanvanklik soveel afgelaai het, veelal gratis of goedkoop.
Daar is gedurig stellings oor die wese van die poësie. Pal is dit die persoon se modelteks, normatief. Dan word dit algemeen, konvensioneel en populêr. Later dink ons dat die vers altyd vernuwend moet wees, ook formeel.
In die ander kunste is daar ruimte vir kuns- en ook populêre items, sonder dat lg. swakker hoef te wees.
Ek het vanmiddag 'n onderhoud gedoen met Martin Jansen van Radio Pretoria. Die onderwerp was die ontsouting van seewater. Die munisipaliteit van Durban (ons Afrikaanse eksoniem vir eThekwini) beplan 'n aanleg wat tien keer so groot soos die huidige grootste gaan wees. Party sal meen Natal moes lankal ontsout gewees het. Dis duur om seewater, en uiteraard mynwater in Transvaal. te ontsout. Maar soos in Australië volgehou word, dis goedkoper as bottelwater, sowat R8 na R10 per kiloliter. Die digter sal verklaar: en veel goedkoper as r