Posts Tagged ‘Pieter Odendaal’
Posted in Binneblik, René Bohnen | 1 Kommentaar »
duisende klippe lê rondom ons
soos nuuskierige oë
kafferbrak sê pa deur sy baard
as ons verby ’n padstal ry
die geribde dier vreet aan ’n droë akkedis
ovambo’s kyk grootoog na ons bakkie
’n seuntjie draf angstig nader om ons uit te nooi
pa kyk stip voor hom
pa vra ek
die stal verdwyn agter ons
en die klippe lê tot teen die lug
eendag sal als woestyn wees
en die bakkie die brak die ovambo’s ons
sal toegewaai onder die sand lê
het pa ooit iemand op die grens
sy vingers trek styf om die stuur
hy kyk stip voor hom
en ons bakkie skuurpapier die landskap vol stof
die stilte groei tussen ons soos ’n gedig
(Uit: Versindaba 2010, Protea Boekhuis, 2010)
© Pieter Odendaal Wat skuil onder in my whiskyglas? - Articles
Views (1514) 3/29/2018 12:00:00 AM By Admin
Alkohol is ‘n gewettigde substans en die verkoop en gebruik daarvan word deur wetgewing beheer. Die vermoede bestaan egter dat indien die mensdom vandag alkohol moes ontdek, dit moontlik verban sou word. Alkoholmisbruik gaan gepaard met verlies en vernietiging van onder andere fisiese - en geestesgesondheid, gesinne, finansies, lewens en lewensvreugde. Suid-Afrikaners tel onder die top tien drinkerlande in die wêreld en alkohol word aangewys as die primêre substans van keuse in al nege provinsies. Rofweg word geskat dat een uit elke vier volwasse mans en een uit tien volwasse vroue alkoholverwante probleme en simptome ervaar.
Bestuur onder die invloed van alkohol kan fataal wees:
Geen persoon mag ŉ voertuig bestuur of selfs agter die stuurwiel van ŉ voertuig sit waar die konsentrasie van alkohol in die persoon se bloed monster meer as 0.05 gram per 100 milliliters is nie (Professionele bestuurders is 0,02 gram per 100 milliliters). Geen persoon kan egter self sy/haar alkohol limiet bereken nie aangesien die tipe drank, metabolisme, gewig, geslag en ouderdom ŉ rol speel. Die enigste veilige metode is om nie te drink en te bestuur nie.
Jaarliks word padsterftes en ernstige beserings gekoppel (>50%) aan bestuurders wat onder die invloed van alkohol voertuie bestuur. Hierdie kos die land se ekonomie jaarliks biljoene rand. Volgens Arrive Alive is 53% van mense wat op ons paaie sterf se bloed- alkohol vlak bo 0.05 gram per 100 milliliters. Die kombinasie van spoed en alkohol is verantwoordelik vir 60% van botsings oor naweke. Met ‘n skuldigbevinding kan ŉ maksimum boete van R120 000 opgelê word of 5 jaar tronkstraf. Toenemend meer padongelukke, asook ongelukke met masjinerie word toegeskryf aan alkoholmisbruik; 50% van die noodlottige botsings vind plaas tussen 16:00 en 24:00 en 26% vind plaas tussen 00:00 en 8:00.
Die fisiologiese effek van drink en bestuur:
Alkohol los op in water. Meer bloed word aan die brein verskaf as enige ander organe. Dit beteken dat alkohol jou brein binne minute aantas. Alkohol veroorsaak ook ‘n aantal negatiewe veranderinge in gedrag en selfs lae dosisse kan oordeel en koördinasie beïnvloed wanneer ‘n motor bestuur word. Waar ŉ asemtoetser ŉ vlak van 0.38 registreer; verdubbel reaksie tyd, spier koördinasie neem af en bestuurders is geneig om foutief op ŉ situasie wat voorkom te reageer.
Alkohol affekteer ook die frontale lob (voorste deel van die brein) wat dan ook versigtigheid, waaksaamheid, probleemoplossing, taal en algemene beheer negatief beïnvloed. Persoonlikheid verander en maak die persoon meer waaghalsig, aggressief en beïnvloed oordeel onproduktief. Alkohol affekteer visie, diepte persepsie en maak dit onmoontlik om afstand te skat. Alkohol affekteer ook visuele persepsie wat beteken dat die oog pupille nie tussen donker en lig kan aanpas nie – dit beteken dat die dronk persoon se oë dan nie effektief reageer op aankomende ligte nie; dit vererger ook nagblindheid.
Alkoholmisbruik raak die individu en gemeenskap:
Problematiese alkoholmisbruik is nie meer net ‘n volwasse probleem nie, maar raak ook die toekoms van ons jeug. Reeds in 2007 was die toename van alkoholgebruik onder die jeug as bron van kommer uitgespreek. Volgens die Sentrale Dwelm Owerheid het alkoholgebruik drasties onder Gr. 8 (23%) en Gr. 11 (50%) manlike leerders toegeneem. Dieselfde verslag meld dat vroulike leerders in Gr. 8 (21%) en Gr. 11 (39%) alkohol misbruik het.
Alkohol word ook direk gekoppel aan aggressiewe gedrag soos fisiese - en gesinsgeweld waar veral weerloses soos kinders, vroue en bejaardes die slagoffers is. Alkohol beïnvloed verder ook hoër intellektuele prosesse en het ‘n negatiewe invloed op die persoon se vermoë om te leer of inligting in die geheue te berg. Oormatige alkoholmisbruik het ‘n inhiberende uitwerking op die asemhalingstelsel, persepsie, geheue en denke. Aanhoudende gebruik en misbruik van alkohol het afhanklikheid tot gevolg en skielike ontrekking het simptome soos erge angstigheid, bewerigheid, hallusinasies, en konvulsies tot gevolg.
Langdurige gebruik wat gepaard gaan met swak eetgewoontes veroorsaak moontlik permanente skade aan die senuweestelsel, lewensbelangrike organe soos die lewer, niere en brein. Swanger moeders wat alkohol drink kan geboorte gee aan kinders met fetale alkoholsindroom. Die kinders kan dan met permanente breinskade en ander onomkeerbare fisiese en geestelike abnormaliteite gebore word. Navorsing het ook gevind dat kinders van alkoholiste ook ‘n kans staan om self substans-afhanklik soos hul ouers te word.
Verdere simptome sluit in: ‘n verlies van kontak met die werklikheid, die persoon se gedagtes en gedrag word absoluut substans-georiënteerd, persoon verloor beheer oor gedrag en gedagtes en voortdurende huweliks- en verhoudingskonflikte word ervaar. ‘n Toename in onnetheid, traak-my- nie-agtigheid, emosionele gemoedskommelinge, konflik met die reg of werkgewer, swak gesondheid, erge psigopatologie en finansiële ineenstortings kom algemeen by alkohol-afhanklikes voor.
Alkohol-afhanklikheid is ‘n kroniese siekte en benodig mediese en psigososiale behandeling. Rehabilitasie, behandeling, nasorg, totale nugterheid en weerhouding is die enigste manier wat ‘n persoon se gesondheid en lewensvreugde behoue sal laat bly. Alkohol-afhanklikheid is ‘n fatale toestand wat sonder behandeling in die meeste gevalle die dood tot gevolg het.
Rehabilitasie, behandeling en nasorg:
Indien jy bekommerd is oor jou alkoholinname, kry vandag nog hulp by ‘n professionele persoon. Rehabilitasie, behandeling asook nasorg word deur wetgewing reguleer (Wet 70 van 2008 op Voorkoming en Behandeling van Substans misbruik).
Rehabilitasie is ŉ proses waardeur ŉ alkohol-afhanklike persoon in staat gestel word om weer optimale fisieke, sielkundige, intellektuele, geestes-, psigiatriese en sosiale funksionele vlakke te bereik en te handhaaf. Behandeling is die verskaffing van gespesialiseerde psigososiale en mediese dienste. Familie en ander betekenisvolle persone wat deur die persoon se substansmisbruik geaffekteer word, moet by behandeling betrek word. Die doel is om die gepaardgaande psigososiale en gesondheidsgevolge die hoof te bied.
Deurlopende nasorg en professionele ondersteuning ná ŉ formele behandelingsepisode is uiters belangrik om die persoon in staat te stel om soberheid of onthouding te handhaaf. Fokus word ook geplaas op persoonlike groei en gesonde sosiale funksionering te ontwikkel.
Behandeling en rehabilitasie word slegs deur geregistreerde geestesgesondheidspraktisyns en behandeling sentrums aangebied. ‘n Geestesgesondheidspraktisyn (vir die doel van Wet 70 van 2008 asook die Wet op Geeestesgesonheidsorg) is ŉ psigiater of geregistreerde mediese praktisyn of ŉ verpleegkundige, arbeidsterapeut, sielkundige of maatskaplike werker wat opgelei is om psigososiale-, geestesgesondheidsorg-, behandelings- en rehabilitasiedienste te verskaf.
Artikel saamgestel deur Jacques H Botes (www.jacquesbotes.co.za) en Marius Vermaak (www.crisisoncall.co.za).
Bronne: Arrive Alive; Albu van Eeden: Doctors for life 2000; Road Traffic Corporation; South Africans against drunk driving: SADD.org.za; Stabilis Jaarverslag 2006/2007; Wet 70 van 2008 op Voorkoming en Behandeling van Substansmisbruik.