Naas uitsonderlike seewesens, soos die eerste poelomp (seekat) wat hy gesien het, buitengewone natuurgebeurtenisse, soos die stranding van walvisse en die verskyning van komete, is die grootste kategorie van die abnormale, maar soms ook wonderlike, die kategorie monsters wat in VB voorkom. Hierdie groot kategorie het 'n tipiese familieooreenkomsstruktuur waarin elke monster sommige, maar nie al die kenmerke nie, van die klas as geheel besit.11 Miskien is die kenmerke wat in 'n onbekende pamflet aan die man van die eerste Inuïetvrou wat in Europa gesien is, toegedig word, tekenend van die algemene konsepsie (kenmerke) van die mens-monsters wat in VB geskets word. Hy word naamlik beskryf as 'n man wat twaalf voet lank was (= 'n reus) wat twaalf mense in twaalf dae doodgemaak het om hulle te eet (= menslike vyand, kannibalisties), as synde seksueel promisku omdat hulle vroue getatoeëer was sodat hulle mans hulle tussen die ander kon uitken, en dat hulle heidene was (sien Egmond & Mason 2000:312).
Soos die Spanjaarde wat die Nederlande beset het, het hierdie monsters deel uitgemaak van 'n landskap van vrees (sien Tuan 1979), maar, soos die Middeleeuer, het Coenen - op grond van die feit dat daar so baie monsters in die Bybel voorgekom het - hulle gesien as deel van God se Skepping, as manifestasie van sy mag.
God het Hom aan Coenen in verskeie ander dinge en gebeure openbaar, soos in die transformasie van 'n ruspe in 'n vlinder, die wyse waarop Hy alles met 'n doel gemaak het, selfs die oënskynlik nuttelose kwal, maar bowenal in die wyse waarop Hy in die behoeftes van mens en dier voorsien het. Kortom: vir Coenen het daar agter die skans van die materialiteit van die wêreld om hom, altyd 'n goddelike lig deurgeskyn, ook deur al die kategorieë van die onnatuurlike en die abnormale.
Maar verwondering is nie al emosie wat die natuur by die Vroegmoderne mens opgewek het nie. Angs was die ander een, en dan 'n angs wat mens op onvoorspelbare oomblikke in die konfrontasie met die natuur kon oorval. Die Kanadese fi losoof Charles Taylor (2009) noem dat die Vroegmoderne wêreld 'n "betoverde" een was, 'n wêreld met "'magische' elementen - van praktijken die uitgaan van het bestaan van geesten in de kosmos, goede en slechte, en van hogere machten die aan dingen verbonden zijn (bijvoorbeeld aan relikwieën"). Tydens die Reformasie en die Teenreformasie is daar juis gepoog om hierdie magiese elemente, waaronder die mis, te onderdruk. Ten spyte van die vertroostende gedagte dat God in beheer van die heelal is, kon mens egter nie maklik uit so 'n wêreld ontsnap deur eenvoudig die betekenis van hierdie magiese elemente as oortuigings af te sweer nie. Daarvoor was daar tussen mens en natuur/kosmos net 'n té poreuse grens wat die geeste (as onsigbare wesens, of beliggaamde kragte, of in die vorm van die talle monsters wat die aarde bewandel het) kon deurbreek en 'n wat invloed kon hê op die psigiese en fisiese lewe van de mens.
Die Vroegmoderne mens het volgens Taylor (2009) in hierdie opsig 'n veel geringer onderskeid tussen liggaam en gees, of tussen mens en die "buitemenslike" getref. 'n Groter graad van animasie/ agentskap is aan buitemenslike dinge toegeskryf. Die resultaat was dikwels 'n wêreld waarin die poreuse self in volkome angs vasgevang is omdat dit so kwesbaar was vir hierdie buitemenslike kragte. Al moes die onnatuurlike, die abnormale, die bo- en buitenatuurlike dien om die kategorie MENS te definieer, het hierdie onderskeidinge op sigself egter nie noodwendig daarin geslaag om die self te pantser nie.
Taylor (2009) meen wel dat die moderne mens - sy dit met die kontrasstelling van dieselfde (on)natuurlike kategorieë - daarin geslaag het om 'n skerper grens tussen gees en wêreld, tussen gees en liggaam te tref om ons sodoende teen - die dikwels vyandige - buitewêreld te verskans. Soos hy dit stel, het ons 'n "'omsloten' zelf", 'n "begrensd zelf" (Taylor 2009) ontwikkel.
Wat het die moderne mens in hierdie proses met die wêreld buite hom gemaak? Volgens die groot mite van die Wetenskaplike Rewolusie (om terug te keer na Daston 1998) het ons die natuur gaan "onttower" deur onder meer die ontologiese kategorieë van die onnatuurlike van die Middeleeue en die Vroegmoderne periode uit die natuur weg te definieer. Die onttowering word dikwels ook geskets as 'n proses waarin religie buite die hele interaksie tussen mens en natuur gestel word. Maar volgens Taylor (2009) het die onttowering egter nie die menslike behoefte aan 'n betowerde wêreld weggeneem nie. Sommige vul dit aan met vorme van religiositeit; ander, soos Asma (2009) dit skets, met 'n fantasiewêreld bevolk met monsters, soos in die alom- en immer gewilde monsterfilms of videospeletjies, waarop ons van buite af en gepantser met 'n omslote self kan inloer.15 Soos die Middeleeuers van Van Maerlant en die mense van Coenen se Vroegmoderne periode skep die mens van vandag ook sy komplekse web van semantiese natuurkategorieë, want daarsonder kan ons geen begrip vorm van wat die kategorie MENS uiteindelik beteken nie. In die woorde van Vandenbroeck (1987): enige representasie van die ANDER (die onnatuurlike, die abnormale) word uiteindelik 'n ingewikkelde "vertoog" oor wat normaal en natuurlik aan die moderne SELF is.