Produksie in ‘n neutedop
LOUREINE MULLER, grondboon-agronoom: Gauteng, Triotrade
Elke jaar bring nuwe uitdagings: Van laat reënval tot koue fronte wat in die voorseisoen voorkom. Wisselvallige weerpatrone het die norm eerder as die uitsondering geword – wat meer druk op produsente plaas. Goeie beplanning en tydsberekening het daarom kritiek geword – veral in die grondboonbedryf.
Planttyd is gewoonlik waar die sukses of mislukking van die oes begin. Dit is juis gedurende dié tyd dat die produsent die spreekwoordelike oor op die grond moet hou.
Weerpatrone verander binne ‘n oogwink en reën kan wegbly tot na die spertyd vir grondboonaanplantings. Hierdie realiteit was ‘n groot faktor in die huidige oes. Die beplanning van aanplantings het in ‘n groot aantal gebiede, as gevolg van laat reën, nie gerealiseer nie. Daar was egter produsente wat die risiko geneem het en ná die spertyd vir grondboonplanttyd (5 Desember) begin plant het. Dit is juis in dié gevalle wat korrekte produksiebestuur toegepas moet word.
Goeie kwaliteit saad kan nie onderbeklemtoon word nie. Hoë kiemingspersentasies verseker goeie plantestand, wat die potensiële opbrengs van die oes van die begin af verhoog. Pro­dusente word afgeraai om van teruggehoue saad gebruik te maak, aangesien die kiemingspersentasies en groeikragtigheid van daar­die grondbone glad nie bekend is nie.
Die suiwerheid van die kultivar (Foto 2) wat geplant word, is net so belangrik aangesien dit die eenvormige rypwordingproses van die oes beïnvloed. Produsente moet seker maak dat hul wel SANSOR-gesertifiseerde saad vanaf ‘n geloofwaardige saadverskaffer bekom.
Wanneer die fisiologie en groei van ‘n grondboonplant bestudeer word, moet daar in gedagte gehou word dat die plant peule produseer om te oorleef. Menige verteenwoordiger sal die produsent probeer oortuig dat grondbone geil moet groei vir goeie produksie. Dit is nie die geval nie.
Aangesien grondbone hul eie stikstof produseer moet geen, maar geen stikstof as blaarvoeding toegedien word nie. Indien hierdie praktyk toegepas word, sal die volgende gebeur:
Die grondboon staak onmiddellik die vorming van blommetjies en groei eerder in die loof.
Dit neem tot drie weke voordat die grondboonplant na die toediening van stikstof weer begin blom.
Daar is drastiese oesverliese aangesien geen peule gedurende die “stikstof-oorvloed”-periode ontwikkel nie.
Dit neem tussen 60 dae tot 90 dae vir ‘n peul om vanaf vorming tot volwasse ryp peul te ontwikkel. Met laat aanplantings gaan slegs die eerste en moontlik die tweede drag volwassenheid bereik – as die oorblywende groeitydperk tot intreedatum van ryp in ag geneem word.
Dit is raadsaam om met aanvangs van blom ‘n toediening van seewierekstrak te spuit om sodoende die meeste blomvorming te stimuleer. Seewierekstrak bevat groeihormone en mikro-elemente wat vir die grondboonplant voordelig is. Waak egter teen die toe­diening van enige stikstof.
Latere bespuiting van die mikro-element boor sal die voorkoms van swarthart by grondbone voorkom.
Die groot vraag bly of die toediening van kalsium in die vorm van gips, die regte ding is. Heelwat produsente is huiwerig om gips te gebruik as gevolg van uitdagings met die toediening daarvan. Daar kan ongelukkig nie rondom hierdie probleem gewerk word nie.
Enige tipe blaartoediening van kalsium is nutteloos aangesien dit die enigste voedingselement is wat nie afwaarts deur die grondboonplant verplaas word nie. Die unieke opname-metode van kalsium direk deur die peul moet in ag geneem word wanneer gips toegedien word om sodoende te verseker dat kalsium binne die eerste 10 cm van die grondoppervlak beskikbaar sal wees.
Gedurende die groeiseisoen moet daar met ywer gereelde land­inspeksies gedoen word om die voorkoms van enige blaarsiektes vroegtydig op te spoor. Voorsorg is altyd beter as nasorg. Indien daar wel ‘n voorkomende spuitprogram gevolg word, moet in gedagte gehou word dat te veel van ‘n goeie ding ook nie altyd goed is vir die plant nie.
Dit is belangrik om gedurende inspeksies op meer as een plek in die land volledige plantinspeksies (Foto 3) te doen, waar die plant se loof oopgemaak word om na die kern van die plant te kyk. Dit is juis in die onderste blare van die plant waar siektes begin uitbroei.
Gedurende blaarbespuitings moet die produsent seker maak dat die hele blaaroppervlakte deeglik bedek word. Dit help veel dat net die boonste blare van die plant gesond bly terwyl die res oortrek is met blaarsiektes en verlore gaan as fabriek wat die peule voed.
Weer eens moet uitgelig word dat korrekte produksiebeplanning alreeds met planttyd begin. Planterspore word altyd by die uithaler se wydte aangepas (Foto 4). Dit is uiters belangrik gedurende oestyd om opbrengsverliese te beperk.
Die korrekte stadium van oes is belangrik vir optimale gradering en inkomste. Te vroeg oes gaan veroorsaak dat daar kwaai verkrimping voorkom en ‘n verlies in kwaliteit sal plaasvind. Té laat oes veroorsaak die voorkoms van baie gevlekte en siek pitte, asook die voorkoms van peulverlies gedurende die oesproses – wat die kwaliteit en opbrengs van die oes beïnvloed.
Grondboonproduksie vereis effektiewe produksiebeplanning, bestuur en tydsberekening om ‘n goeie oes te verseker. Kennis van die gewas en die produksiepraktyke daarvan sal tot die produsent se voordeel strek.
All... August 2018July 2018June 2018May 2018April 2018March 2018February 2018January 2018Article SeriesDecember 2017November 2017October 2017September 2017August 2017July 2017June 2017May 2017April 2017March 2017February 2017January 2017December 2016November 2016October 2016September 2016August 2016July 2016June 2016May 2016April 2016March 2016February 2016January 2016December 2015November 2015October 2015September 2015August 2015July 2015June 2015May 2015April 2015March 2015February 2015January 2015December 2014November 2014October 2014September 2014August 2014July 2014June 2014May 2014April 2014March 2014February 2014January 2014December 2013November 2013October 2013September 2013August 2013July 2013June 2013May 2013April 2013March 2013February 2013January 2013December 2012November 2012October 2012October 2012September 2012August 2012July 2012June 2012May 2012April 2012March 2012February 2012January 2012December 2011November 2011October 2011September 2011August 2011July 2011June 2011May 2011April 2011March 2011February 2011January 2011December 2010November 2010October 2010September 2010August 2010July 2010June 2010May 2010April 2010March 2010February 2010January 2010December 2009November 2009October 2009September 2009August 2009July 2009March 2009January 2009December 2008January 2008November 2007
All... ARC Cultivar recommendations for sorghum, soybeans and sunflowerAnnexeColumnsE-mailsEditorialFeaturesFocus onGraanmark-oorsigGrain SAGrain SA point of viewInput OverviewInputsMarketsMarkoorsigMini-Focus on limeMini-Focus on Money matters & ServicesMini-Focus on SoybeansNAMPONAMPO highlightsOn farm levelOther ArticlesRelevantReview on CongressReview on NAMPOSA GraangidsSpecial feedbackSpotlight on SorghumSpotlight on Weapons & HuntingVee- en wildfaktor Wenartikels