Het jy 'n navraag waarvan die LitNet-bestuur moet kennisneem?
November 8, 2013 in Geen Kategorie
Ek sien hier verskyn nuwe bloginskrywings deur 'n paar van julle omtrent navrae wat die LitNet-blogadministrateur nie beantwoord nie. Ek sal graag enige navraag beantwoord as ek daarvan weet, so mag ek versoek dat as daar iets dringends is, julle vir my 'n direkte e-pos stuur na naomimeyer@litnet.co.za? Ek sal graag help. Die ruimte LitNet bestaan wel uit baie kamers, so soms is ek dalk besig om aandag te gee aan 'n kwessie elders, soos dit mos maar by mens se werk gaan.
Ek is ook besig om stelselmatig te kyk na al die versoeke oor hoe om die ruimte te verbeter en sal julle laat weet wat nog hier gedoen kan word (soos die Facebook-like-funksie, of die moontlikheid om in te teken op mekaar se blogs). Ek hou julle op hoogte.
Groete, Naomi Meyer
Prakties, vir die handvol mense wat voel dat hier 'n blogger of twee is wat mekaar slegsê: As hier openlik op LitNet se blogforum lasterlike bloginskrywings plaasvind, sal ek dit baie waardeer as enigiemand wat dit lees, vir my 'n boodskap sal stuur met 'n skakel na die betrokke bloginskrywing. Jy kan 'n boodskap stuur na naomimeyer@litnet.co.za. 'n Blogger wat 'n ander blogger op LitNet se blogruimte beledig of laster of wat 'n ander blogger hier se naam swartsmeer, is nie welkom nie. Daardie blogger en sy of haar bloginskrywings sal permanent verwyder word. As daar 'n geveg agter die skerms plaasvind wat niemand anders kan sien nie, behalwe julle twee, versoek ek julle asseblief om dit privaat te hanteer. Dink aan 'n geveg op 'n speelgrond by 'n skool vs 'n geveg buite die skoolgronde. Ons by LitNet kan slegs verantwoordelikheid aanvaar vir materiaal wat op ons blogruimte geplaas word. As daardie materiaal egter lasterlik is, sal die betrokke blogger of bloggers nooit weer by LitNet mag blog nie. Want hierdie blogruimte is soos daardie ou sitcom van jare en jare gelede, "where everybody knows your name (and they're always glad you came)".
Sal julle dus vir my kan laat weet wat julle verkies? As julle wil hê alles moet bly soos dit is, hoef ek niks te hoor nie. As julle verkies dat iets moet verander en julle het selfs voorstelle van wat julle verander wil hê om die blogruimte beter te laat verloop vir almal wat hier doenig is, stuur asseblief vir my 'n privaatboodskap. Na hierdie adres: naomimeyer@litnet.co.za.
Adam Small: Jou land is my land
September 16, 2013 in Geen Kategorie
Dis naweek in Wellington; daar's dronk bedelaars in die strate. Maar dis geen gewone Saterdagmiddag nie. As mens parkeerplek naby die Breytenbachsentrum nodig het, moet mens kreatief wees en sypaadjies ondersoek. Iemand staan nader met 'n polistereenkoppie terwyl ek uit my motor klim. Weet hy dan nie? Sy profeet is hier.
Die markiestent is stampvol. Ek kry plek aan die buitekant en kan die gehoor sien van daar af. Gróót name is hier bymekaar. Toe die grootste man van die geleentheid op die verhoog stap, is hy wel opmerklik klein na liggaam.
Adam Small was lank stil gewees. Tussen 1957 en 1986 verskyn etlike digbundels uit sy pen. En sedertdien swyg hy. Dis nou sewe-en-twintig jaar later en hier is hy by die Breytenbachsentrum se Tuin van die Digters. Die skare in die tent lyk seker vir hom totaal anders as mense wat gewoonlik openlik met hom geassosieer is.
Die "seun van Wellington" word op die verhoog verwelkom deur Michael le Cordeur, voorsitter van die Afrikaanse Taalraad. Riana Barnard, uitgewer by NB-Uitgewers, is saam met hulle op die verhoog, bedank vir Small dat hy sy jongste bundel Klawerjas by Tafelberg uitgee en stel hom aan die woord.
Hy skryf soos iemand wat terugkyk op die lewe. 'n Gedig oor die verlies van sy goeie vriend Vernon February. Hy skryf oor landskappe, gebruik beelde oor "woedende wolke" en "stormende wind".
Hy is in opstand teen sterflikheid, dink ek. Vroeër was hy in opstand teen 'n sisteem, het hy stemme gegee vir mense na wie niemand wou luister nie.
In LitNet se Spens van dramatekste, 'n gedeelte uit die Monoloog uit Kanna hy kô hystoe:
Ek dink aan 'n aanhaling wat ek voor die geleentheid raakgelees het – uit sy ATKV-Skrywersalbum op LitNet. "Selfs nou word my geloof soms nog verflard – Ag, God! Daar is maar altyd vrae in 'n mens se hart."
Opvallend baie van die gedigte wat hy uit Klawerjas voorlees, inderdaad geestelik van aard is. En, tydens 'n bewoë oomblik verwys hy na sy ma se Islamitiese agtergrond en hoe sy gekies het om sy pa se Christelike geloof aan te hang.
Die woorde van hierdie gedig kom plek-plek amper net so uit die Rut 1
16 Maar Rut het geantwoord: "Moet my tog nie dwing om van u af weg te gaan en om om te draai nie, want waar u gaan, sal ek gaan; waar u bly, sal ek bly; u volk is my volk; u God is my God; 17 waar u sterf, sal ek sterf en daar sal ek begrawe word. Ek lê 'n eed af voor die Here: net die dood sal ons skei.
Terwyl die gehoor aan die einde van sy voorlesing opstaan om hom met 'n staande ovasie toe te juig, kyk ek opnuut na die skare. Akademici, skrywers, digters, kritici, joernaliste. 'n Gans ander land teenoor wie Adam Small die stilte verbreek het. Bruin en wit, skouer aan skouer, langs mekaar.
Toe ek terugstap na my motor, is daar nog steeds bedelaars dwalend tussen die motors.
Net die volgende aand luister ek na Stef Bos. Hy vertel van sy Suid-Afrikaanse vrou by wie hy gekies het om te bly en nie terug te keer na Europa nie. Hierdie lied was vir háár. Adam Small, dis ook bedoel vir almal wat in die tent aan jou voete kom sit het. En dis ook vir almal in die strate van Wellington, al gaan hulle dit nooit hoor nie.
Die perfekte sprong
August 22, 2013 in Geen Kategorie
Dis laatmiddag op 'n Maandag in vroeg-Augustus. Die stoom slaan op uit die water as die yl sonskyn van buite die tent af daarop skyn. My seuntjie staan bedremmeld langs die swembad en drup. Ek bedwing my om in te gryp en herinner my daaraan dat hy juis deur die winter met swemlesse voortgaan sodat hy uiteindelik veilig in die omgewing van water kan wees.
"Jy gaan nou inspring," sê die swemafrigter. Hy wil nie. Sy skouers protesteer. Sy lyftaal is bang.
"Come on, we are going to jump together," slaan sy oor na haar eie taal, waarmee sy emosioneel en met gesag kan praat. Sy vat sy hand en hy spring tog maar saam, hoewel teësinnig.
In die breukdeel van 'n sekonde wat hulle bo die water hang, onthou ek die dag wat ek hom ook so sien hang het, bo die water. Hy was drie. Hy kon nie swem nie. Toe hy te ver oorgeleun het met die botteltjie waarmee hy water uit die swembad geskep het, het hy ingeval. Sy tannie wat die naaste aan die water was, moes met klere en al inspring om hom van die bodem af uit te lig na suurstof toe.
Vandag se Google doodle hoef nie vertaal te word nie, dit vertel eintlik baie stories gelyk. Die musiek vertel 'n storie sonder om na die prentjies te kyk, maar ek hou nogal baie van die Google-mense se interpretasie, die ligte wat op strategiese oomblikke aangaan of die melancholie van die reën.
Einste Google vertel my van ander belangrike vertalings en interessant genoeg is die meeste hiervan geestelike tekste.
Ons almal weet wat dit beteken om elke dag vertaal te word. Toe ons in Istanbul was, het die mense buite die restaurante geskree: "Americans! We serve alcohol!" Voordat ek 'n woord gesê het. Ek is geïnterpreteer op grond van hoe ek lyk en toe is daar verdere aannames ook gemaak, op grond van wat dalk tradisioneel in Turkeye verbode is. Wat praat ek van ander lande? Hier buite my werk noem 'n daklose bedelaar my anderdag "nooi", hoewel ek nie met hom in 'n verhouding is nie. En beslis weier ek ook om sy nooi te word, veral nie op die manier hoe hy dit werklik bedoel nie. Hy is nie my mindere nie. Maar ek het ongelukkig ook nie die geld wat hy dink ek vir hom in die polistereenkoppie kan gooi nie, want daardie vertaling wat hy van my omstandighede maak, is ook verkeerd.
'n Frase uit Eben Venter se bygewerkte ATKV-Skrywersalbum op LitNet wat my getref het, is waar hy skryf oor die perfekte woord op die regte plek, dat dit is soos 'n "kort, wellustige soen".
En dis net soos dit is met vertaling, 'n goeie een, bedoel ek. Sekere vertalings is nie vir my so effektief nie, soos byvoorbeeld die titel "Die Götter müssen verrückt sein" as Duits vir "The gods must be crazy". Miskien het dit bloot nie vir my dieselfde gevoelswaarde nie, want streng gesproke beteken dit presies dieselfde ding.
Maar hier is twee onlangse boekvertalings wat vir my net reg werk, in alle opsigte. Mike Nicol se boek "Of cops & robbers" is deur Jaco Botha vertaal as "Dieners & donners". Gisteraand was ek by die bekendstelling van Etienne van Heerden se "In stede van die liefde". Dis deur Leon de Kock vertaal. Die Engelse titel? "In Love's place".
Om oor te glip in 'n ander taal, met die skuif wat so plaasvind dat jy die leser saam met jou na die plek toe vat waar die skrywer jou heen wou vat.
My seuntjie is nie meer in die lug nie. Hulle is nou in die water. Na hy die water saam met die swemafrigter getref het, is my kind 'n oomblik lank heeltemal onder die water gedompel. My hart mis 'n slag. Toe hy opkom en die kant beetkry, weet ek nie of die water wat oor sy gesig stroom die swembad s'n of sy trane is nie. Maar toe breek 'n glimlag deur. Hy vang my oog en ek dink hy verstaan: volgende keer red hy homself. Dit was die perfekte sprong.