Ophef van ramptoestand net ‘magsverskuiwing’(Argieffoto: Unsplash) Die ophef van die ramptoestand gister om middernag word wyd verwelkom, maar daar is groot kommer dat die regering deur die voorgestelde nuwe gesondheidsregulasies die “abnormale stand” van sake wil normaliseer en die magsbalans deur die “onnatuurlike regulasies” aan die minister van gesondheid oorgee. Pres. Cyril Ramaphosa het Maandagaand gesê die pandemie sal voortaan kragtens die Wet op Nasionale Gesondheid bestuur word. Gesondheidsregulasies word aan die publiek voorgelê vir kommentaar tot 16 April. Daarna sal die publiek se terugvoer oorweeg word en die nuwe regulasies gefinaliseer en gepromulgeer word. “Die kabinet het besluit die ramptoestand kom Maandag om middernag tot ŉ einde. Sekere regulasies kan van krag bly ná die ramptoestand en dié regulasies sal vir 30 dae geld as voorsorgmaatreël voordat die nuwe gesondheidsregulasies ingestel word,” het Ramaphosa gesê. Cilliers Brink, die DA se nasionale woordvoerder, sê Suid-Afrika het 750 dae onder die ramptoestand gely, een van die langste inperkingstye ter wêreld, en die DA vra, nes talle ander instellings, al geruime tyd dat die ramptoestand opgehef word. Klou aan mag Die DA sê die voorgestelde regulasies is ŉ “deursigtige en opportunistiese poging om die eensydige mag wat die regering tydens die ramptoestand aan homself toegeëien het, te verleng”. Die VF Plus het die ophef van die ramptoestand en die inwerkingstelling van die gesondheidsregulasies ook as ŉ “verskuiwing van politieke mag” bestempel. Philip van Staden, die VF Plus woordvoerder oor gesondheid, sê dit beteken bloot dat die regering die Covid-19-pandemie nie meer onder die minister van samewerkende regering en tradisionele sake sal bestuur nie, maar deur die minister van gesondheid onder die Nasionale Gesondheidswet. “Met die poging om die Nasionale Gesondheidswet se regulasies te wysig om die nuwe regulasies te rig, beteken dit dat die regering sal voortgaan met streng ekonomiese beperkings. Dit is duidelik dat hierdie voorgestelde regulasies nie goed deurdink is nie en dat die regering geen les uit die beperkings ingevolge die ramptoestand geleer het nie.” Van Staden sê die minister van gesondheid kan ingevolge die regulasies enige tyd en sonder enige parlementêre oorsig verdere regulasies afkondig – ŉ stap waarteen die party maande gelede reeds gewaarsku het. “Dit is onaanvaarbaar dat die regering op hierdie wyse aan sinnelose en beperkende regulasies vasklou wat die land soveel skade berokken het. Die vlak 5-inperkings is aanvanklik ingestel om die land se openbare gesondheidstelsel gereed te kry vir die pandemie se gevolge, maar tot vandag toe is dit steeds nie gereed vir enige pandemie nie.” Net ‘simbolies’ Die burgerregtegroep AfriForum sê die ophef van die ramptoestand is blote simboliek en dat die nuwe regulasies neerkom op die permanente wetlike inwerkingtreding van die veronderstelde tydelike maatreëls wat ingevolge die Wet op Rampbestuur aan die regering verleen is. Dit beteken dat die meerderheid van die Covid-19-maatreëls steeds sal bly geld en van die maatreëls wat in die hof geskrap is, soos gedwonge kwarantyn, sal weer in werking tree. AfriForum berei reeds regskommentaar voor wat die nuwe regulasies teenstaan en waarin hy die “irrasionele en onwettige aard van hierdie regulasies uiteensit”. “Die regering se beëindiging van die ramptoestand moet as bloot simbolies gesien word aangesien die regering beplan om die Covid-19-maatreëls permanent in die gesondheidsregulasies te vervat. Ons as AfriForum is sterk en onomwonde gekant teen die regering se slinkse en magsbehepte optrede. Ons is dit aan ons lede en ook die breër publiek verskuldig om hierdie verregaande misbruik van mag te verhoed,” sê Reiner Duvenage, veldtogbeampte vir strategie en inhoud by AfriForum. Alan Winde, premier van die Wes-Kaap, het die ophef van die ramptoestand verwelkom, maar sê die provinsie sal die voorgestelde gesondheidsregulasies fynkam en enige pogings “om onnodige maatreëls te laat inglip” ten sterkste teenstaan. Agri SA het ook die ophef van die noodtoestand verwelkom. Christo van der Rheede, uitvoerende direkteur van Agri SA, het diegene bedank wat ondanks die moeilike omstandighede voortgegaan het om kos te produseer. “Suid-Afrika se landbou-sektor was inderdaad Suid-Afrika se redding die afgelope twee jaar deur voedselsekerheid aan alle Suid-Afrikaners te kon verseker.”