Eitemal - Wikipedia
Eitemal (* 22 Junie 1901, Wolmaransstad – † 24 Junie 1984, Stellenbosch) is 'n nom de plume vir Wilhelm Jacobus du Plooy Erlank, 'n Afrikaanse skrywer, digter, redenaar en vertaler. Hy was 'n professor in Nederlandse letterkunde aan die Universiteit van Stellenbosch en kultuurattaché van die Suid-Afrikaanse ambassade in Nederland. Hy is ook die skrywer van 'n gedig wat later aangepas en getoonset is om die bekende volkslied, Lied van Jong Suid-Afrika te vorm. Die woorde van die lied lui: "En hoor jy die magtige dreuning? Oor die veld kom dit wyd gesweef, die lied van 'n volk se ontwaking, wat harte laat sidder en beef."
2.5 Vertalings en verwerkings
Willem Jacobus du Plooy Erlank is op 22 Junie 1901 op die plaas Uitkyk in die distrik Wolmaransstad gebore. Hy is die middelste kind en tweede seun van Andries Gustav Stephanus Erlank en Anna Margaretha Louisa du Plooy en het ook 'n jonger suster. Sewe maande na sy geboorte word die plaashuis tydens die Anglo-Boereoorlog (Tweede Vryheidsoorlog) afgebrand en word hy saam met sy moeder, broer, ouma en tante na 'n konsentrasiekamp by Klerksdorp geneem en daarvandaan in oop trokke na 'n ander kamp by Pietermaritzburg. In die konsentrasiekamp oorleef hy die gevreesde maagsiekte danksy onwettige sop wat sy ma van vleisekstrak gemaak en die kamp ingesmokkel het. Na die oorlog word hy groot op die familieplaas Uitkyk in die distrik van Wolmaransstad. Reeds as plaasseun kry hy die bynaam Duke, wat al sy goeie vriende in later jare gebruik. Hy en sy broer kry onderrig van 'n goewernante en sy word daarna onderwyseres op die naburige staatsondersteunde plaasskool waar hy later skoolgaan. Sy was 'n mej. Van Zyl en die onderrig was alles in Engels. Later smelt die skool saam met die nuwe laerskool op Wolmaransstad en sy vader word lid van die Skoolkommissie. Die gesin verkoop in hierdie stadium die plaas en verhuis na Wolmaransstad. Daar was nog nie 'n hoërskool op Wolmaransstad nie en hy en sy broer skryf met selfstudie in Engels al hulle vakke vir die junior matriek. So leer hy homself Latyn, Wiskunde en Natuur- en Skeikunde. Wanneer die superintendent van onderwys in die Transvaal, dr. Adamson, van die twee begaafde broers hoor, bied hy vir hulle beurse aan om verder te studeer aan die Engelsmedium Potchefstroom Boys High, waar hy in 1917 matrikuleer en die hoogste punte in sy skool behaal.
Hy gee daarna vanaf 1921 tot 1928 onderwys in Latyn by die Hoërskool Wolmaransstad. In hierdie tyd tree hy op as redenaar by verskeie volksfeeste en rig ook die skool se eerste rugbyspan af tot twee eindstryde in die Administrateursbekerkompetisie. Vanaf 1929 tot 1935 gee hy Afrikaans aan die Hoër Seunsskool Helpmekaar in Johannesburg. Die Transvaalse Onderwysvereniging (TO) versoek hom in 1929 om Jochem van Bruggen op te volg as hoofredakteur van die Christelike Skoolblad. Deur hierdie posisie raak hy outomaties betrokke by taalsake en die bevordering van Afrikaans as onderrigtaal in opposisie met die ander twee onderwysverenigings, die Transvaalse Middelbare Onderwysvereniging (wat neutraal was ten opsigte van taalkwessies) en die Transvaal Teachers Association (wat Engels bevorder het). Oor "Die kulturele betekenis van die volkslied" skryf hy 'n insiggewende artikel in Die Huisgenoot van 29 Januarie 1932. In hierdie tyd behaal hy aan die Universiteit van die Witwatersrand onder C.M. van den Heever die B.A. Honneurs-graad en dien saam met Van den Heever en andere op die bestuur van die Afrikaanse Skrywerskring. Later verwerf hy die M.A.-graad met deeltydse studie aan die Universiteit van Suid-Afrika.
Kultuurstryder[wysig | wysig bron]
FAK-Volksangbundel[wysig | wysig bron]
Vertalings en verwerkings[wysig | wysig bron]
Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2009/07/24/SA/1/VEILINGSTORIE25.html
Smith, Charles Volksblad: http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2001/08/17/7/3.html[dooie skakel]
Smith, Charles Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2001/08/11/4/5.html[dooie skakel]
↑ Rademeyer, Alet (25 Oktober 2012). "'Klipouma' kon jas, skoene koop". Beeld. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 27 Oktober 2012. Besoek op 26 Oktober 2012.
↑ 2,0 2,1 2,2 Geni: http://www.geni.com/people/Willem-Jacobus-du-Plooy-Erlank/6000000030028907546
↑ Esaach: http://www.esaach.org.za/index.php?title=Erlank,_Willem_Jacobus_du_Plooy
↑ 4,0 4,1 4,2 Esat: http://esat.sun.ac.za/index.php/W.J._du_P._Erlank
↑ Stellenbosch Writers: http://www.stellenboschwriters.com/eitemal.html
↑ 15,0 15,1 Digitale bibliotheek voor Nederlandse Letteren: http://www.dbnl.org/auteurs/zuidafrika/auteur.php?id=ploo007