Karpale tonnel sindroom - Siektes - 2021
Pyn en abnormale gewaarwordinge op die palm, wat soms ver teen die arm uitstraal, is dikwels te danke aan die karpale tonnelsindroom. 'N Klag wat deesdae betreklik wydverspreid voorkom. Die simptome word veroorsaak deur kompressie van die mediaan senuwee, wat deur die sogenaamde karpale tonnel in die polsarea gaan. In die lig van die reeds beknopte strukture, kan die senuwee hier maklik geknip word as die omliggende weefsel swel. Hulp word veral aangebied deur spaarsaamheid en manuele terapieë, maar chirurgie kan ook oorweeg word.
Karpale tonnelsindroom beskryf kompressie van die mediaan senuwee, wat strek vanaf die gebied van die 6de servikale werwel tot by die eerste torakale werwel en strek tot in die vingers langs die binnekant van die bo- en onderarm. Op die vlak van die pols of die binnekant van die pols, slaag die senuwee deur die karpale tonnel, wat omhul word deur die karpale bene en die karpale ligament. As gevolg van die beknopte strukture kan daar maklik kompressie van die mediaan senuwee voorkom, wat lei tot die simptome van die karpale tonnelsindroom.
Die mediaan senuwee voorsien die palm van die hand en aan die agterkant van die hand van die vingerpunte (tot by die eerste gewrig) van die duim tot die ringvinger. Hy het ook die buigspiere van die onderarm binne. Dit is uiters belangrik, want dit sorg ook vir die grypfunksie van die duim en wysvinger. Die simptome stem ook ooreen met die verloop en versorging daarvan: diegene wat geraak word, kla van sensasies en pyn in die vingers en aan die binnekant van die hand, wat tot by die bo-arm, skouer en nek kan uitstraal. Vroue voor of tydens die menopouse word veral aangetas.
Die simptome verskyn gewoonlik na 'n groot las op die hande of pols en begin met 'n gevoel van gevoelloosheid of tinteling in die omgewing van die mediaan senuwee. Pyn in die vorm van die sogenaamde brachialgia paraesthetica nocturna (pyn snags en vroeg in die oggend) is 'n tipiese simptoom in die vroeë stadiums. 'N Hoë vlak van sensitiwiteit kan ook waargeneem word. In die verdere verloop van die karpale tonnelsindroom is daar dikwels spierinkortings wat deur die mediaan senuwee voorsien word. Veral in die oggend voel die duim, wysvinger en middelvingers styf, die grypkrag ontbreek, die aanraking is beperk en 'n duidelike gevoel van gevoelloosheid word opgemerk. 'N Afbreek van die spiere (atrofie) begin en veral die duimbal begin sigbaar krimp.
Die mediaan senuwee kan op verskillende plekke onder druk uit die servikale ruggraat ingedruk en geïrriteer word: deur spiere aan die kant van die nek, tussen die eerste rib en die sleutelbeen, onder die klein borsspier, in 'n spier van die onderarm en in die kanaal op die pols (karpale tonnel) , waarin die tendons van die flexors ook loop. Die algemeenste oorsaak van senuwee-kompressie is 'n verkeerde of buitensporige oorbelasting op alle punte.
In die meeste gevalle word die karpale tonnelsindroom veroorsaak deur strawwe aktiwiteite met die hande (byvoorbeeld in die geval van vakmanne) of langdurige verkeerde liggaamshouding (in die geval van uitgebreide fietstoere, byvoorbeeld). Die gepaardgaande swelling van die weefsel in die reeds nou karpale tonnel lei tot druk op die mediaan senuwee, wat veroorsaak dat die senuweeselle doodgaan. Benewens anatomiese gestremdhede, soos vorige beenbreuke (karpale bene, speke), artrose in die pols of tendonitis en rumatiese klagtes, tel sistemiese faktore ook sistemiese faktore as risikofaktore vir karpale tonnelsindroom. Siektes soos diabetes, 'n onderaktiewe skildklier of nierprobleme is veral hier noemenswaardig. Daar is ook 'n verhoogde risiko tydens swangerskap.
Een probleem is dat baie mense nie met die eerste teken aksie neem en hulp kry nie, maar eers op 'n laat stadium wanneer die simptome ondraaglik word. Dit is dikwels voorafgegaan deur lang fases met sensoriese afwykings of tinteling en "aan die slaap raak" in die hande. Dit is nie ongewoon om 'n dokter te besoek slegs as die vingerpunte in die gevorderde stadium so ongevoelig geraak het dat diegene wat geraak word, nie meer fyn werk kan verrig nie. Dit is belangrik om so gou as moontlik op die eerste tekens van 'n karpale tonnelsindroom te reageer.
Die diagnose van karpale tonnelsindroom is gewoonlik relatief maklik om te maak op grond van die simptome. Die toetse kan deur sekere toetse uitgelok word, byvoorbeeld waarin die pols gebuig of onderverleng is, en die mobiliteit van die duim, wysvinger en ringvinger bied meer inligting oor die diagnose. Die voorkoms van die sogenaamde Hoffmann-Tinel-tekens as u langs die senuwee loop, is 'n betreklik sekere teken van die karpale tonnelsindroom. Om die mate van skade aan die mediaan senuwee te bepaal, bly 'n meting van die snelheid van die senuwee geleiding noodsaaklik. Daarbenewens word beeldmetodes soos X-straal- of ultraklankondersoeke gebruik om enige anatomiese oorsake van die karpale tonnelsindroom te bepaal.
Behandeling van karpale tonnelsindroom
As daar 'n vroeë reaksie is, is die tydelike beskerming van die pols dikwels voldoende om die simptome te laat bedaar. Indien nodig, kan 'n polsspalk ook vir immobilisasie gebruik word. Daar word beweer dat die gebruik van kortisoon swelling van die weefsel bewerkstellig in die geval van massiewe kompressies van die mediaan senuwee. Sogenaamde nie-steroïdale anti-inflammatoriese middels (NSAID's) kan gebruik word om pyn en ontsteking in ernstige vorme te behandel.
Dit is nie ongewoon dat diegene wat geraak word, 'n operasie ondergaan om die karpale tonnel oop te maak nie. Daar is 'n chirurgiese skeiding van die fascia van die karpale tonnel. Alhoewel die verskillende variante van die prosedure nou roetineoperasies is en die meeste mense langtermynoplossings vir die probleem het, help dit nie alle pasiënte nie, en dit is raadsaam om voor die operasie met die hand te behandel.
Benewens manuele terapieë soos osteopatie of Rolfing, word verskillende alternatiewe metodes in naturopatie gebruik om die simptome van die karpale tonnelsindroom te verlig. Byvoorbeeld, akute pyn kan by koue behandeling verlig word. Vir hierdie doel kan gesnipperde ysblokkies in 'n plastieksak verpak word en met 'n lap toegedraai word, of gebruik maak van klaarbakke van die apteek. Omhulsel gebaseer op genesende aarde kan ook gebruik word, wat ook bedoel is om inflammasie te verlig. Akupunktuur met naalde of met laser is ook baie nuttig.
Om die risiko van hernude klagtes op lang termyn te vermy, word arbeidsterapie sterk aanbeveel, veral vir mense wat 'n groot las op hul polse plaas. Op hierdie manier leer diegene wat geraak word foute en oorlading voorkom. (tf, fp)
Instituut vir kwaliteit en doeltreffendheid in gesondheidsorg (IQWiG): Karpale tonnelsindroom (verkrygbaar: 13 Augustus 2019), gesundheitsinformation.de
Duitse vereniging vir neurochirurgie (DGNC) e.V .: Karpale tonnelsindroom (verkrygbaar: 13 Augustus 2019), dgnc.de
Duitse vereniging vir handchirurgie (DGH) / Duitse vereniging vir neurochirurgie (DGNC): S3 riglyn karpale tonnelsindroom, diagnostiek en terapie, vanaf Junie 2012, gedetailleerde oorsig van riglyne
Merck and Co., Inc .: Carpal Tunnel Syndrome (toeganklik: 13 Aug. 2019), msdmanuals.com
Amerikaanse Akademie vir Ortopediese Chirurge: Carpal Tunnel Syndrome (toeganklik: 13 Augustus 2019), orthoinfo.aaos.org
Nasionale Instituut vir neurologiese afwykings en beroerte: Feiteblad van die karpale tonnelsindroom (verkrygbaar: 13 Augustus 2019), ninds.nih.gov
Cleveland Clinic: Carpal Tunnel Syndrome (toeganklik: 13 Augustus 2019), my.clevelandclinic.org
National Health Service UK: Carpal tunnelsindroom (verkrygbaar: 13.08.2019), nhs.uk
ICD-kodes vir hierdie siekte: G56ICD-kodes is internasionaal geldige kodes vir mediese diagnoses. U kan uself vind, bv. in doktersbriewe of op ongeskiktheidsertifikate.