Terroriste wen by onderhandeling
Die les van die terroriste-oorloë is baie duidelik. Nêrens kon hulle 'n oorlog wen nie, maar hulle het aan die wenkant uitgekom omdat die regerings die oorloë nie wou wen nie, gaandeweg onder druk van links na die tafel van onderhandeling gegaan het en toe in paaiemente toegegee het tot die uiteindelike eis om Swart meerderheidsregering.
As die Suid-Afrikaanse Regering eers in 'n gemoedstoestand kom om te onderhandel, sal sy lafhartigheid gerasionaliseer word tot "realisme". En as sy onderhandeling eindig in Swart regering en chaos, sal die skuld geplaas word op die Blankes wat te veel gerem het sodat die vordering na Swart regering "te min te laat" was, soos die linkses telkens vir Afrika uitgeroep het wanneer die chaos uitgebreek het.
Wat dit betref, is die Regering van Suid-Afrika se beleid net 'n verspotte na-aapsel van die Britte se uitverkoping van Blanke gemeenskappe in Afrika. Vir die Britte was die ratio die "winde van verandering", vir die Suid-Afrikaanse Regering is dit net "verandering", sonder winde. Daar is net een rede waarom die terroriste-oorlog nie lankal met 'n militêre oorwinning beêindig is nie: die Suid-Afrikaanse Regering wil nie 'n oorwinning hê nie. Hy wil 'n skikking bereik deur onderhandeling.
Wat Suid-Afrika nodig het, is 'n regering wat die oorlog wil veg om te wen — nie tyd te wen nie; wat deur sy woorde en dade die volk inspireer tot opoffering en stryd om te veg vir ons selfrespek en selfbehoud; wat die terroriste se simpatiseerders en ondersteuners in Suid-Afrika aan bande lê; wat ons Weermag ten volle sal inspan om die terroriste-basisse uit te wis en die state wat terroriste huisves, ekonomies van Suid-Afrika sal afsluit sodat hulle van ellende sal krepeer. Dan sal die Blanke volk voel dat hy die stryd met oorgawe kan voer. Dan sal hy die terroriste vernederend verslaan. Dan sal die wêreld weet dat hierdie volk nie van plan is om te swig voor die eise van kommunistiese moordbendes nie. Dan sal die Blanke volk se selfvertroue en selfrespek herstel word en sal Suider-Afrika tot ewewig gebring kan word. Dan kan die huidige grondwet verander word om 'n konstitusionele bedeling daar te stel wat die kontoere van die rasse- en volkeverskeidenheid volg.
Suid-Afrika kan wen. Die Regering staan tussen ons en oorwinning.
Briefwisseling met PW Botha
"U instemming tot die implementering van Besluit 435 van die Veiligheidsraad van die WO is 'n daad wat Suid-Afrika in 'n politieke en militêre maalstroom ruk. Dit is vals om, soos gedoen word, voor te gee dat hierdie eerlose en roemlose kapitulasie voor kommunistiese eise en aansprake vre­de sal bring vir Suid-Afrika.
"Die implementering van 435 sal lei tot 'n Swapo-regering onder Sam Nujoma; enigiemand wat dit betwis, is blind vir die werklikheid, of mislei mense opsetlik.
"Dit is tyd dat daar, met respek teenoor u, reguit gepraat word oor die betekenis en gevolge van u regering se besluit om Suidwes-Afrika los te sny van Suid-Afrika en sodoende die weg te open na 'n verhewigde aanslag op Suid-Afrika self.
"U het in September 1979 gesê dat met die militêre stryd tyd gewen word om diplomatieke, politieke en ekonomiese oplossings te vind. Dit was nege jaar gelede. Geen oplossings is op die gebiede gevind nie. Diplomatiek is Suid-Afrika meer geïsoleer as ooit, politiek is Suid-Afrika in byna kroniese onlustoestande, ondanks al die toegewings tot rassevermenging en rassege- lykstelling; ekonomies is hierdie ryk land in skuld en armoede gedompel deur 'n dwase ekonomiese beleid.
"Die poging om die harte en denke van mense te wen met 'n 20% militê­re en 'n 80% nie-militêre stryd het volkome misluk.
"In plaas daarvan dat Suid-Afrika se finansiele vermoëns ingespan is om die land militêr voor te berei vir wat te wagte was, is geld vir sosiale en politieke oogmerke aangewend in 'n gedurige proses van verswakking van Suid-Afrika se ekonomiese posisie.
"Die eerste waarheid in verband met die Suider-Afrika-situasie was altyd dat Suid-Afrika se militêre magsbasis die primêre magsbasis is, en dat die basis ten alle koste op die allersterkste gehou moet word. Die Suidwes-Afrika-konflik moet gewen word om die afskrikwaarde van Suid-Afrika se militêre mag te handhaaf.
"Onttrekking aan Suidwes-Afrika sal 'n uitnodiging wees aan die vyan­de binne en buite Suider-Afrika om vanuit 'n Swapobeheerde Suidwes-Afrika die aanslag op Suid-Afrika voort te sit. Dit is byna onvermydelik dat Kubaanse magte deur 'n Swapobewind na SWA gebring sal word, nes in Angola. Walvisbaai sal gou in besetting geneem word. Noordoewer aan die Oranje sal opgeëis word as voorspel om die Upingtonlughawe oor te neem. Die vyandelike grens sal van die Atlantiese Oseaan inskiet tot teen Botswana se grens, en vandaar tot Bophuthatswana en vlakby Pretoria.
"Hierdie dodelik gevaarlike toestande kan vermy word as u 435 se implementering verwerp, al is u daartoe verbind. U en u regering het al meermale verbintenisse aan die Blankes van Suid-Afrika misken op grond van 'veranderde omstandighede'. Die partye aan die ander kant het nog nooit enige blyke van morele oorwegings gegee nie. Die VSA het die anti-Kommuniste van Sjina verraai, net soos die anti-Kommuniste van Kuba en Viët­nam. Die Britte het hulle eie bloed verraai in Kenia, Zambië en die voormalige Rhodesië. Oor Rusland se wandade teen die mensheid hoef niks gesê te word nie.
Tree nou op
"U het nog geleentheid om Suid-Afrika op te hef uit hierdie eerlose, roemlose kapitulasie wat nou aan die gang is met Suidwes-Afrika in die brandpunt.
"Stel dit aan die wêreld dat onder elke etniese groep in Suidwes-Afrika 'n referendum gehou sal word oor die vraag of hulle elkeen hul eie grondgebied wil hê, en tegelyk of hulle teen of vir die implementering van Besluit 435 is. Laat daar mét die bevolking van Suidwes onderhandel word — nie óór hulle nie, soos tans.
"Betuig Suid-Afrika se selfrespek deur aan die sogenaamde frontliniestate te sê dat as hulle nie die terroriste-organisasies hulle grondgebied belet nie, Suid-Afrika verplig sal wees om sy grense te sluit en sy vervoerdienste te weerhou, soos in September 1976 gedoen is om die Blanke Rege­ring van mnr. Ian Smith te dwing tot aanvaarding van 'n Swart regering van Rhodesië.
"U het tevore gepraat van waagmoed wat aan die dag gelê moet word. Deur waagmoed kon Afganistan nege jaar lank die Russiese oormag trotseer en uiteindelike verplig tot onttrekking. In 1881 het die klein Boeremag die magtige Britse leer verslaan.
"Moenie te kenne gee dat dit 'n keuse tussen oorlog en vrede is nie. Dit is nie. Die oorlog is aan die gang en daar is geen vrede nie. Die oorlog word gevoer om Suid-Afrika aan 'n kommunistiese bewind te onderwerp. As Suidwes gaan, sal die oorlog net in 'n volgende fase glip wat moeiliker sal wees om te veg.
"Voortgang op die huidige weg, versterk die vyande en verswak Suid-Afrika.
"Met al die erns waaroor ek beskik, pleit ek: ruk Suid-Afrika en Suid­wes-Afrika weg van die afgrond waarop daar nou afgestuur word. Dit is nie te laat vir 'n regering wat die wil en die moed het om te doen wat reg is in lands- en volksbelang nie.
P W Botha se antwoord Jaap Marais
"Hiermee erken ek ontvangs van u brief van 10 Augustus 1988 in verband met gebeure in Suider-Afrika, en veral met betrekking tot Suidwes-Afrika.
"U is oor baie jare betrokke by en bewus van die situasie rondom Suidwes-Afrika, en u besef seer sekerlik dat daar nou, net soos in die lang jare wat reeds op daardie moeisame weg verby is, geen maklike en eenvoudige oplossings bestaan nie.
"U skryf dat u reguit moet praat hieroor. Dit is natuurlik u goeie reg, maar dit sal goed wees as dit op die grondslag van die harde feite gedoen word. U skryf byvoorbeeld soos volg: 'U instemming tot die implementering van Besluit 435 is 'n daad wat Suid-Afrika in 'n politieke en militêre maalstroom ruk', en u praat van 'hierdie eerlose en roemlose kapitulasie voor kommunistiese eise en aansprake'.
"U weet mos dit is nie waar nie. Om heelwat tyd in hierdie debat te spaar, verwys ek u na 'n omvattende beleidstoespraak oor die breë onderwerp wat ek op Woendag, 24 Augustus vanjaar tydens 'n gesamentlike sitting van die Parlement gelewer het (kol 15963 tot 15975).
"Wat u aangehaalde opmerkings betref, wil ek net een aanhaling uit my toespraak aan u voorhou.
"Ek het bedenkinge"
"Ek self was sterk gekant teen sekere gedeeltes van die skikplan. My kollegas wat destyds saam met my in die Kabinet was, sal dit kan staaf. Ek het my egter neergelê by die Kabinetsbesluit, en nadat ek Eerste Minister geword het, het ek my voorganger se internasionale ondernemings gestand gedoen. Dit beteken nie dat ek nie meer bedenkinge het nie.
"As gesoute politieke kenner is u mos bewus hiervan. As u reguit wil praat, kan u dit doen, maar doen dit asseblief aan die hand van die feite.
"U is sekerlik bewus van die vele ander verwikkelinge die afgelope dekade onder my leiding in die soeke na oplossings vir die moeilike streeksvraagstukke waarmee Suider-Afrika te kampe het. U is ook bewus van wat oor vele jare op die slagveld en rondom die onderhandelingstafel nagestreef is.
"U verwysing na hierdie poging van my Regering die afgelope tien jaar as 'eerlose en roemlose kapitulasie' is dus foutief en onsmaaklik, en dit betaam nie die leier van 'n politieke party in ons land om op hierdie wyse met ons vraagstukke, en ons soeke na oplossings om te gaan nie.
"Ek luister graag na opbouende kritiek, maar dan moet dit darem op 'n nugtere en waarheidsgetroue basis gedoen word."
"Dankie vir u brief van 9 November 1988. U sal besef dat waar u waarheid en feitelikheid in my brief onder verdenking bring, dit nodig is om moontlike misverstande uit die weg te ruim.
"U skryf dat my stelling: 'U instemming tot die implementering van Be­sluit 435 is 'n daad wat Suid-Afrika in 'n politieke en militêre maalstroom ruk' en 'hierdie eerlose en roemlose kapitulasie voor kommunistiese eise en aansprake', nie waar is nie, en dat ek weet dat dit nie waar is nie. Soos u as gesoute politikus weet, is 'n onwaarheid wat bewustelik vertel word, 'n leuen. U beskuldig my dus van 'n leuen oor 'n saak van ingrypende nasionale belang, en uiteraard vereis dit dat ek daarop reageer.
"Dit lyk kwalik moontlik dat die eerste stelling hierbo aangehaal as 'n leuen of as 'n onwaarheid bestempel kan word. Implementering van Besluit 435 is ongetwyfeld 'n daad wat Suid-Afrika in 'n politieke en militêre maalstroom sal ruk. As dit ontken word, is dit 'n opsigtelike misvatting van die werklikheid.
"Wat u blykbaar as 'n leuen of onwaarheid bestempel is die eerste deel, wat lui: 'U instemming tot implementering van Besluit 435'. Maar u brief bevestig juis dat u wel ingestem het tot implementering van Besluit 435. U skryf dat u gesê het dat u gekant was teen sekere dele van die skikplan, maar dan sê u tegelyk dat u u 'neergelê het by die Kabinetsbesluite'. Dit is instem­ming tot implementering van Besluit 435. Dat u wel sekere bedenkings daaroor gehad is, is belangrik, maar dat u u neergelê het by die Kabinetsbesluit om die skikplan te aanvaar, beteken dat u dit belangriker geag het om in die Kabinet te bly as om u oortuigings in verband met die skikplan te handhaaf. Myns insiens is die skikplan so 'n verwerplike stuk politiek dat geen rasionalisasie instemming daartoe of neerlegging daarby kan regverdig nie. Dit is 'n verloëning van die historiese, volkeregterlike en juridiese posisie in verband met Suidwes-Afrika, soos dit gehandhaaf is van 1920 tot 1966. En dit is 'n miskenning van die belange van Suidwes-Afrika en Suid-Afrika.
"Waar u as regeringshoof en staatshoof verplig gevoel het om u voorganger se internasionale ondernemings gestand te doen, is daar sekere oorwegings wat ter sake is.
"U voorganger het die verpligtings wat al sy voorgangers teenoor die Blankes van Suid-Afrika en Suidwes-Afrika onderneem het, nie gestand gedoen nie. Van sport tot politieke magsdeling en die uitverkoping van Rhodesië en Suidwes-Afrika het hy alles verloën waarvoor sy voorgangers gestaan het. In die proses het hy verpligtings teenoor die buiteland aangegaan wat tot groot nadeel van Suid-Afrika is.
"Daar kan dus stellig aangevoer word dat veral aangesien u bedenkings in verband met die skikplan gehad het, en die plan kennelik teen Suid-Afri­ka se belange is, u met goeie reg die hele skikplan vir heroorweging kon teruggetrek het. In plaas daarvan het u ongelukkig 'n dwase stap van u voorganger nagevolg, teen u beter oordeel. Op die keper beskou, is my stelling oor u instemming tot implementering van Besluit 435 dus ook op u eie getuienis behoorlik verantwoord en verre van 'n leuen of onwaarheid.
"Wat my gebruik van 'eerlose en roemlose kapitulasie' betref, kan u aanneem dat oor so 'n belangrike en ernstige saak 'n politikus sy woorde met oorleg sal kies. En waar dit 'n saak is wat so diep sny in die lewe van ons land en volk, is daar natuurlik ook sterk emosies by betrokke, soos die frase aandui.
"Wat eerloos is, is natuurlik nie die militêre verdediging van Suidwes nie, maar die diplomatieke kapitulasie. Laat my u herinner aan wat mnr. Pik Botha gesê het na aanvaarding van die 1977-skikplan. 'Ons' het hy ge- sê, 'het voldoen aan alles wat die WO aanvanklik van ons gevra het'. (Beeld, 16 Januarie 1978). U kan beswaar daarteen hê dat dit as 'eerlose en roemlose kapitulasie' bestempel word, maar dit is u subjektiewe reaksie. 'n Objektiewe oordeel is dat Suid-Afrika en Suidwes-Afrika se belange prysgegee is aan die WO, en dat daar geen eer of roem aan die kapitulasie geheg kan word nie.
"Mnr. Pik Botha het uiteengesit wat alles toegegee is, soos volg:
'Die belangrikste is dat ons ons verbind het tot onafhanklikwording vir Suidwes voor 1978; om die gebied as 'n eenheidstaat onafhanklikheid te gee; om alle diskriminasie op grond van kleur te verwyder; om toe te laat dat 'n grondwetlike vergadering verkies word op die grondslag van een mens, een stem en om die sogenaamde politieke gevangenes te laat ondersoek deur 'n paneel van regsgeleerdes om vas te stel of hulle werklik politie­ke gevangenes is'. (Beeld, 16 Januarie 1978).
"Waarom dit gedoen is, het mnr. Pik Botha in 1986 aan 'n groep Amerikaners verduidelik. Op hulle vraag hoe Suid-Afrika kon ingestem het tot Besluit 435, (waarin die skikplan beliggaam is), was sy antwoord dat die Amerikaanse 'State Department' gedreig het met totale sanksies as die skik­plan nie aanvaar word nie. Dit was dus 'n naakte afdreiging wat u voorganger laat kapituleer het. Ek dink nie 'eerlose en roemlose kapitulasie' is onvanpas as kensketsend van die daad nie. En ek dink nie u het die reg om my oor hierdie aspek te beskuldig van bewustelike onwaarheid en miskenning van feite nie.
"Daarmee het ek u bewering behandel as sou ek geweet het dat my stellings waarna hierbo verwys is, nie waar is nie. As u nog dink dat ek my nie van feite en waarheid bedien nie, sal ek graag verneem of enige ander feit van my vorige brief of wat hierin genoem en bespreek is, deur u beskou word as 'n onwaarheid of leuen.
"Dit is jammer dat oor so 'n ernstige saak die wese van die aangeleentheid deur u opsy gestoot is ter wille van enigsins haarklowerige argumente en valse beskuldigings teen my.
"Oor een ding is ek dankbaar: dit is dat u ook bedenkings en besware teen die skikplan gehad het (en seker nog het). Dit plaas ons op gemeenskaplike grond, maar met die verskil dat ek my bedenkings deur aktiewe verset en duidelike verwerping betuig het en nog betuig.
"Ek het waardering daarvoor dat u die gevaarlikheid van die skikplan ingesien en u besware daarteen uitgespreek het. As u oor die lewensbelangrike saak voet by stuk gehou en geweier het om die skikplan te aanvaar, sou u bes moontlik die Regering se aanvaarding daarvan gestuit het. Dit sou 'n slag vir Suidwes en Suid-Afrika geslaan en in die gang van die geskiedenis ingegryp het.
"Ek kan nie met u saamstem dat u 'n verpligting gehad om u voorganger se ondernemings teenoor buitelandse vyande en teenstanders — wat onder afdreiging gegee is — gestand te doen nie. In elk geval is 'n regeerder onder veel hoër verpligting teenoor die belange van sy land as teenoor buitelandse belange oor ondernemings wat deur hulle afgedreig is.
"In my brief van 10 Augustus het ek gewag gemaak van die min waarde wat die Amerikaanse magshebbers heg aan hulle verpligtings in byvoorbeeld Sjina en Viëtnam, en die Britte se verpligtings teenoor hulle mense in Afrika. As daar van hulle kant besware sou wees teen repudiëring van die gedwonge ooreenkoms met hulle, sal dit seker die toppunt van morele bespotting wees.
"Laat my beklemtoon: voortgang met die implementering van Besluit 435 se skikplan is 'n ernstige vergryp teen Suid-Afrika se belange. Dit is nie 'n oplossing nie, maar erkenning van 'n diplomatieke nederlaag en 'n vermenigvuldiging van Suid-Afrika se probleme. U bedenkings van destyds teen die skikplan is nog net so geldig vandag.
"U is die een persoon wat staan tussen ons volk en hierdie instrument van vernietiging. Die dood en verminking van duisende van ons jong manne kan net sinvol wees as Suidwes nie by die onderhandeling met Kommuniste uitgelewer word aan die WO en Swapo nie.