Dis biltongmaak tyd in Suid Afrika
Die Britte geniet hul tee, die All Blacks eet en slaap rugby en Suid-Afrikaners is mal oor biltong. Dis alweer die winter van 2019- en met al die wonderlike masjinerie in slaghuise is biltong deesdae dwarsdeur die jaar beskikbaar- Biltong is baie duur en jy moet seker maak by wie dit koop en wat alles daarin is.
Kyk maar elke naweek. Hier teen Vrydag is die slaghuise stampvol want vanaand gaan ons braai. Saterdag is pa al vroegoggend weer by die slaghuis om biltong en vleis te kry vir die rugby en sommer ook genoeg vir Sondag. Daar is altyd biltong in enige beesboer se kaste of iewers hang dit om droog te word. Die grootwildjagters van die stad is baie trots daarop om hulle eie jag te maak en dan biltong te sny.
Hierdie artikel is dalk nie baie lekker om te lees vir "Vegies" nie - dis of om gesondheidsredes waarom seker mense "vegies" is- of omdat hulle nog nie die ekologie van die "universe" lekker verstaan of wil verstaan nie. Daar kan dalk nog 'n paar ander redes ook wees. Sosiale media het baie bygedra tot die feit dat mense hulle lus vir vleis verloor het omdat sekere onprofessionele jagters hulle jagters mislukkings daarop deel of fotos plaas wat afstootlik is vir sekere mense wat nog nie ingelig is nie of wat net doodeenvoudig nie die idee hou om diere dood te maak vir vleis nie. Dis elkeen se reg en dit word gerespekteer.
Die Voortrekkers het Thaba 'Nchu in 1836 as bymekaarkomplek gebruik. Op paneel 5 van die Voortrekkertapisserie kan gesien word hoe 'n tou vir die biltong gespan is. Die woord "biltong" is reeds in 1708 in 'n brief genoem wat aan goew Van Assenburg geskryf is! Die woord kom van Nederlands: "bil" is "elk der beiden delen van het zitvlak" (boudspiere) en "tong" verwys na die plat spiere wat soos tonge lyk.
Skaap- en beesslag in die goie ou dae was amper so groot affêre soos die basaar by die kerk. Die hele gemeenskap span saam en al die tannies haal hul beste gebak en pannekoeke uit. Hier met die slagtery word die slagmesse skerp gemaak, sommer so op 'n klip wat my pa jare lank al vir die doel gebruik. Die klip is al skuinsgevryf soos die lemme daai klein wolkie van sand maak in voorbereiding om vel en vleis van been te skei. Die vleismeul word uitgehaal, die worsstopper gewas, die emaljetafel in die kombuis skoongemaak vir die bloed wat gaan vloei. Die koolstoof word gestook en slap-pap gemaak vir die lewer en niertjies vir ontbyt. My ma se kopdoek staan al skeef voordat ons nog begin het.
Vandag moet ons onsself gedra, daar sal nie geduld wees vir 'n gesukkel met kinders nie. Jy moet hand bysit, die meule draai, eindelose koppies tee maak en onder die voete uitbly. Dit was die goeie oue dae van Parraffien yskaste en diep "freezers"
Menige jong plaasseun of dogter is iewers geleer hoe om met vleis te werk en om biltong te maak- maar saam met dit ook hoe om 'n bok of bees reg af te slag nadag dit op die mees menslike manier geskiet is.
Hoe dit ook al sy, wanneer jy dit in "Google" intik, kry mens op die eerste paar bladsye allerhande mense wat biltong in die buiteland verkoop. Van New York tot Londen en Perth, die Suid-Afrikaners is soos 'n hedendaagse diaspora versprei, maar een ding is verseker.; hulle kan die land verlaat maar hul palette soek daai gedroogde vleisie. Dis nou maar wors!
Jaarliks as ek my kinders besoek in Los Angeles dan eet ek die lekkerste biltong by 'n Duitse slagter wat al vir jare die gesogde lekkerny met groot sukses maak en verkoop.
Almal het hulle eie weergawe van biltong. Sommige geniet 'n bietjie rissie by, ander verkies meer koljander. Party mense hou van hulle biltong nog taamlik nat, ander weer kurkdroog. Ek persoonlik hou van 'n vetjie op 'n biltong en hy moenie te droog wees nie. Ook nie te nat nie. Net só.
Elke man soen sy vrou op sy eie manier- so maak elke goort wild jagter sy eie biltong op sy eie manier- lekker of sleg- die "proof" is in die stukkie biltong.