Voor Willem van der Berg se Die asvaal ou Karoo en ander es­says (1951) is essay as 'n duidelike Anglisisme nie maklik as boek­titel deur die Afrikaanse skrywers aanvaar nie. Tog het hulle op 'n taamlike vroeë tydstip essays geskryf, onder die opskrif sketse, as briewe aan die pers of manifeste. Die genre het in N.P. van Wyk Louw se Lojale verset: kritiese gedagtes oor ons Afrikaanse kultuurstrewe en ons literêre beweging (1939) en in C.J. Langenhoven se Essays (versamel deur L.C. Bruwer) oortuigende verteenwoordigers gevind. Montaigne het vir hom 'n medalje laat maak met die opskrif "Que sais-je?" ("wat weet ek nou eintlik?"). Hierdie leuse vorm die grondslag van sy Essais. In sy strewe na vervolmaking van sy eie self deurvors hy alle verskynsels binne sy reikwydte. Hy lewer nie 'n wetenskaplike betoog nie, maar "gesels soos 'n gas in die voorkamer van 'n gekultiveerde huis" (Von Gleichen-Russwurm, 1904). In sy werk het die kulturele erfenis van die Antieke – FABELS, ANEKDOTES van beroemde konings, wysgere en reisigers, morele GELYKENISSE en sitate uit die antieke literatuur – op 'n wonderlike wyse met outobiografiese gegewens saamgesmelt. Hierdie elemente speel van­dag nog in essays 'n groot rol.