‘Die pad na selfbestuur’: Skotland en ’n Afrikaner-vrystadFlip Buys is die voorsitter van die Solidariteit Beweging. (Foto: Collin Scott) In vandeesweek se voorlesing van Flip Buys se boek Die pad na selfbestuur beskryf Buys ŉ komiese fiktiewe toekomsverhaal oor Brittanje. Hierdie denkbeeldige toekoms in Brittanje word as’t ware vervleg met die geskiedenis en beleid wat in Suid-Afrika van toepassing is en beskryf wat die gevolg hiervan in ŉ ander konteks sal wees. In hierdie denkbeeldige toekomsverhaal pas Brittanje beleid soos regstellende aksie, klas-ekonomiese bemagtiging, en onteiening sonder vergoeding toe terwyl die land armoede met ŉ oorgrote staatsektor en maatskaplike toelaes probeer teenwerk en grootskaalse korrupsie hoogty vier. Die wegdoen met die Skotse en Walliese taal en kultuur is ŉ agendapunt asook die instelling van verteenwoordigende bevolkingsformules op elke denkbare vlak. Die uiteinde hiervan in Buys se denkbeeldige storie is rampspoedig. Vervalle dorpe en stede, grootskaalse armoede en hoë vlakke van werkloosheid is aan die orde van die dag. (Grafika: Verskaf) Buys gebruik hierdie fiktiewe storie, waar Suid-Afrika se situasie op ŉ ander vasteland afspeel, om weer nuut en vars oor Suid-Afrika te dink, en om oplossings vir die probleme wat Suid-Afrika en Afrikaners tans ervaar vanuit ŉ ander perspektief te bedink. Deur die konteks van jou situasie op ander van toepassing te maak, help om weer perspektief daaroor te kry, en Buys kom tot die gevolgtrekking dat groepe soos die Skotte en die Walliesers nie noodwendig in hierdie nuwe Brittanje sal wil bly nie. Buys beskryf egter voorts dat daar reuseverskille is tussen Afrikaners en byvoorbeeld die Skotte se realiteit, en besef dat Afrikaners op ŉ ander manier ŉ toekoms moet uitbou. Luister hier na Martin Jansen se voorlesing van dié hoogs inspirerende hoofstuk.