"umntu ongaziwayo uqhekeza iofisi kafana ukuze afumane iinkcukacha azidingayo. kwixeshana nje elincinane bekunje, izidala zithatha apho zaziyeke khona. "nokho, unyaka omusha wawusanda kuqala ngo--1998 ngenkathi ngelinye ilanga ngingazelele ngihlangana nomuntu othile wasebandleni likankulunkulu usomandla futhi ngaba nenhlanhla yokulalela indlela yonyazi lwasempumalanga okokuqala. ngalolo suku, udadewethu omdala wangishayela ucingo wase engimemela endlini yakhe. wayememe futhi nodadewethu uhu wasesigodini sangakubo ukuba naye eze, futhi wathi lapho engibona wangimoyizelela wathi: ""o kuhle nawe uzile, isihlobo sami esiseduze esiyikholwa singivakashele, woza, masihlanganyele ndawonye."" ngavuma ngenjabulo. kungekudala, udade uhu wabuya nesihlobo sakhe. lapho lo dade esibona wasibingelela ngomdlandla. nakuba ngangingakaze ngihlangane naye ngaphambili kodwa ngazizwa ngisondelene naye. wathi: ""kukhona incithakalo esabalele emabandleni ezinsukwini zanamuhla. abashumayeli abanalutho olusha abangashumayela ngalo, futhi kuyo yonke imihlangano uma bengakhulumi ngokuthi bangamelana kanjani nonyazi lwasempumalanga, konke abakwenzayo ukulalela nje izingoma eziqoshiwe nokucula amaculo. yiyo--ke le imibuthano. abalingani abasebenzisanayo banomona ngabanye futhi babe nezingxabano, bakha uzungu futhi baxokize, bonke bayaziqhenya kakhulu futhi wonke umuntu wenqaba ukulalela wonke umuntu; abafowethu nodadewethu banombono ophambene futhi babuthakathaka, futhi abanalo ukholo nothando. abaningi sebayishiya inkosi ukuba babuyele emhlabeni ukuze benze imali."" ekujuleni ngaphakathi kimina ngangizizwa ngendlela efanayo, futhi njengoba nganginqekuzisa ikhanda ngatshela udade ngathi: “kunjalo impela lapho nami ngikhonza khona. kuqala sasiye sibe nabantu abangu--20 kuya ku--30 emihlanganweni yethu yenyanga, kodwa manje sekukhona nje abadala abambalwa, ngisho nabashumayeli baye ezweni ukuze bayozenzela imali! akunanjabulo etholakala emibuthanweni."" lo dade wavuma ngekhanda lakhe wabe esethi: ""lolu hlobo lwesimo alutholakali nje emabandleni athile kuphela, kuyinto ejwayelekile kulo lonke izwe lezenkolo. lokhu kubonisa ukuthi umsebenzi kamoya ongcwele awusatholakali ngaphakathi ebandleni manje, ngakho izenzo ezingekho emthethweni zizoqhubeka zilokhu zivela njalo. lokhu kuyisibonakaliso sokubuya kwenkosi. kufana nokuphela kwenkathi yomthetho, lapho ithempeli laphenduka indawo eyayithengisa imfuyo kanye nokushintshisana ngemali. kwakungenxa yokuthi unkulunkulu wayeseyekile ukwenza umsebenzi wakhe ethempelini. esikhundleni salokho, unkulunkulu wayesesesimweni somuntu njengenkosi ujesu ukuba enze isigaba esisha somsebenzi ngaphandle kwethempeli."" ngangilalela ngokucophelela futhi ngilokhu ngivuma ngekhanda njalo. udade waqhubeka ekhuluma: ""dade, kuluka 17: 24--26 bathi: ‘njengombani, okhanya engxenyeni ethize phansi kwezulu, ukhanya kwenye indawo ngaphansi kwezulu; izoba njalo futhi indodana yomuntu ngosuku lwayo. kodwa kuqala kufanele ihlushwe yizinto eziningi, futhi ibuye ilahlwe yilesi sizukulwane. futhi njengasemihleni kanowa, kuyoba njalo futhi nasemihleni yendodana yomuntu.’ uyihumusha kanjani le migqa evela emibhalweni?"" ngacabanga ngokujulile ngayo okwesikhashana, ngabe sengimomotheka ngokungakhululeki ngathi: ""dadewethu, ave yini le migqa evela emibhalweni ikhuluma ngokufika kwenkosi?"" udade waphendula wathi: ""le migqa evela emibhalweni ikhuluma ngokufika kwenkosi, kodwa ayikhulumi ngenkosi ujesu owafika ngaleso sikhathi. kunalokho, ibhekise ekufikeni kwenkosi yezinsuku zokugcina. lapho ithi ‘kodwa kuqala kufanele ihlushwe yizinto eziningi, futhi ibuye ilahlwe yilesi sizukulwane,’ lo 'futhi' uqinisekisa ukuthi yinkosi ibuya. dadewethu, okwamanje ukholo lwamakholwa ebandleni seluyabanda, abanathemba futhi babuthakathaka. lokhu kungenxa yokuthi unkulunkulu uphinde waba yinyama futhi ukuze enze isigaba esisha somsebenzi. umsebenzi kankulunkulu ubheke phambili, futhi wonke umuntu ongahambisani nomsebenzi omusha kankulunkulu uyolahlekelwa umsebenzi kamoya ongcwele...."" ngithe lapho ngizwa lo dade ethi inkosi ujesu isivele ibuyile, ngashesha ngaqagela ukuthi wayengowonyazi lwasempumalanga, futhi inhliziyo yavele yacwila ngokushesha. ukumamatheka okwakusebusweni bami kwanyamalala njengoba amazwi ayeshiwo ngabaholi bami bevikela ibandla angifikela ngaleso sikhathi aqala ukuzungeza ekhanda lami: ""ukukholwa kujesu kungukusindiswa, ukusindiswa kanye kungukusindiswa unomphelo!... ungabamukeli labo abavela kunyazi lwasempumalanga! ..."" njengoba ngangicabanga ngala mazwi abaholi bami ngangifuna ukubuyela ekhaya ngokushesha. kodwa kuthe lapho ngifikelwa yilo mbono engqondweni yami inkosi yangikhanyisela ngokungikhumbuza ivesi elivela engomeni: ""ujesu uyisiphephelo sethu, lapho unezinkinga casha kuye, lapho inkosi kanye nawe nindawonye yini pho ongayesaba?"" kunjalo nje! uma nginenkosi eceleni kwami yini pho engingayesaba? izinto engizesabayo aziveli kunkulunkulu, zivela kusathane. ngalesi sikhathi, lo dade wathi: ""uma kukhona onemibuzo, makayibuze sabelane ngayo, izwi likankulunkulu lizokwazi ukuxazulula zonke izinkinga nobunzima esinabo."" lapho ngizwa udade esho lokhu, ngacabanga ngathi: ngiyethemba ukuthi ngeke udidwe yimibuzo yami! namuhla ngizothanda ukuzwa ngalokho ngempela oselokhu kushunyayelwa onyazini lwasempumalanga, okukwazi ukweba abaningi kangaka ""abayizimvu ezilungile.""