ŉ Verwoestende fokus op die verledeDeur Monica Mynhardt Die afgelope tyd is drie aparte aankondigings van naamsveranderinge gemaak, almal ewe kommerwekkend. Eerstens. Die lang omstrede naam van Grahamstad gaan na Makhanda verander. Tweedens. Die bekende William Nicolweg gaan verander word na Winnie Madikizela-Mandelaweg. Laastens. Alle koshuisname by die Universiteit van Pretoria wat as eksklusief bestempel is, is na meer sogenaamde inklusiewe name verander; Mopanie verander na byvoorbeeld Mopane. Om die impak van hierdie naamsveranderinge volkome te verstaan, moet daar gekyk word na die geskiedenis, die aangevoerde redes vir veranderinge asook die werklike redes daarvoor. Die werklike redes Foto: Skermskoot/Google Maps Eerstens. Die regering is in der waarheid besig om die geskiedenis waarvan hulle nie hou nie, weg te skryf. Hulle doen dit deur prominente “simbole” van apartheid en die voorafgaande onderdrukking, te verwyder. Dit alles in die naam van inklusiwiteit, versoening en vooruitstrewing. Ten spyte van hul woorde, is hul dade besig om die volle geskiedenis van hierdie land te dood. Deur sekere gebeure, tydperke en figure net te verwyder, poog hulle om ŉ nuwe geskiedenis te skryf. Een waarin net die gebeure by wie se smart en gruwel hulle persoonlik kan baat of aanklank vind, blywend bly. Een waarin soveel van die ondenkbare laagtepunte en onmeetbare hoogtepunte en onvervangbare lesse bloot geïgnoreer word. Dit is ŉ onbestrede feit dat ons geskiedenis vol onvergeefbare foute is. Die oplossing hiervoor is nie om dit te ignoreer nie, eerder om meer omsigtig met die geskiedenis om te gaan. Om soveel as moontlik te leer daaruit, ten einde ŉ beter toekoms as verlede te bou. Hierdie onverwyderbare dele in ons verlede gaan met geen hoeveelheid verandering of ontkenning verdwyn nie. Hoewel die regering aanvoer dat hierdie veranderinge ŉ meer vreedsame en inklusiewe Suid-Afrika skep, is die resultaat eintlik die lynregte teendeel. In hierdie proses ontneem hulle Suid-Afrikaners die geleentheid om die omvattende, komplekse prentjie van ons geskiedenis te kan sien. Erger as dit, ontneem hulle ons van die geleentheid om die worstelinge van ander kulture te leer ken en verstaan, omdat daardie worstelinge bloot uit die geskiedenisboeke herbenoem word. Foto: Skermskoot/Google Maps Tweedens. Hierdie is meer ŉ onderliggende probleem as beweegrede. Dié probleem is dat die regering op geen vlak bevoeg is om ons land op so ŉ wyse te bestuur dat hy groei, genees of leer nie. Eerder as om werklik aan Suid-Afrika te bou en op ŉ uiters praktiese en sinvolle manier aandag aan ongeregtighede te probeer gee, is hulle nou besig met ŉ lugspieëling van versoening, inklusiwiteit en vooruitstrewing. Hierdie illusie word onderhou met die doel om aandag af te trek van hul mislukkings en aandag te vestig op skynbare vooruitstrewing. Deur links en regs alles se name te verander, blyk dit te wees dat Suid-Afrika ŉ gunstiger en meer inklusiewe omgewing vir alle burgers is. Die teendeel is egter waar. Die regering se skreiende mislukkings verdoem komende geslagte tot armoede en desperaatheid, selfs al is dit in ŉ stad met ŉ nuwe naam. Daar is absoluut niks verkeerd met die beginsel dat prominente figure gehuldig word deur prominente dinge na hulle te vernoem nie. Die probleem is egter dat die regering die land op só ŉ wyse bestuur ons stagneer en selfs agteruitboer. Daar is byna geen nuwe monumentale ontwikkelings waarop hierdie huldiging uitgeoefen kan word nie. Gevolglik: naamsverandering. Deur koshuisname se spelling basies te verander en dit te bestempel as groei, is verregaande. Eerder as om die verlede te aanvaar, word dit geïgnoreer. Eerder as om die land te ontwikkel, herbenoem hulle alles. Eerder as om te fokus op die dringende behoefte aan infrastruktuur, herbenoem hulle bloot dit wat reeds bestaan. Eerder as om ŉ tekort aan bekostigbare studentebehuising aan te spreek deur nuwe koshuise te bou, is hulle besig om aandag van die werklike probleem af te trek deur naamsveranderinge. Indien hierdie norm van skynverandering deur ontkenning van die geskiedenis voortgaan, sal ons verdoem wees tot ŉ aansienlike grouer toekoms as verlede. Dan gaan William Nicol, John Graham en Magrietjie ons uitlag en herinner dat dié wat nie die geskiedenis onthou nie, gedoem is om dit te herhaal. Die geskiedenis en aangevoerde redes Nathi Mthethwa. Foto: Facebook Grahamstad is vernoem na kolonel John Graham, ŉ Britse offisier in Suid-Afrika vanaf 1806. As spesiale kommissaris vir militêre en burgerlike aangeleenthede, is hy opdrag gegee om die Xhosa-stamme vreedsaam oor die Visrivier te laat trek en hulle van Britse grond te verwyder. Hierdie “verwydering” het in die Vierde Grensooglog ontstaan. Graham het met dawerende sukses vir die Britte die oorlog beëindig nadat hy die Xhosa-hoofman Ndlambe en naastenby 20 000 van sy volk uit die Suurveld verdryf het. As gevolg hiervan is die stad na hom vernoem en sou hy tereg bekendstaan as een van die wreedste Britse offisiers in ons geskiedenis. In sy amptelike mediaverklaring op 29 Junie 2018 het die minister van kuns en kultuur, Nathi Mthethwa, Grahamstad se naamsverandering verduidelik. Hierin noem hy dat hierdie verandering reeds deur die Waarheids- en Versoeningskommissie (WVK) voorgestel is. Hulle het gemeen dat sulke veranderinge ŉ vorm van simboliese reparasie is wat die ongeregtighede van die verlede help genees. Ook dat die regering slegs ten volle verbonde is aan hierdie regstelling indien hulle name soos Grahamstad verander. Dit aangesien Graham, soos die geskiedenis toon, duidelik as wrede koloniale simbool van Britse onderdrukking bestempel kan word. Dr. William Nicol was onder meer ŉ NG predikant, teoloog, en Transvaalse goewerneur. Hy het ŉ groot rol gespeel in die ontwikkeling van die Afrikaner-identiteit deur te veg vir die erkenning van Afrikaans en vir die stigting van Afrikaansmediumskole. Deur opvoeding in eie taal, het dit bygedra daartoe dat die minderwaardigheidsgevoel van die Afrikaner-volk teenoor die Engelse stadskultuur getaan het. Hy was ŉ vreedsame, innoverende, inspirerende man wat daarna gestreef het om Afrikaners te help emansipeer van die negatiewe oorblyfsels van hul eie onderdrukking deur die Britte deur aan sy taal en kultuur te bou – nie ten koste van ŉ ander nie, maar te bou, nietemin. Sy lewe lank het hy teen Britse onderdrukking baklei. Ismail Vadi, LUR vir paaie en vervoer in Gauteng ondersoek een van die geskutte taxis in Koedoespoort, Pretoria. Meer as 50 minibustaxi’s is tydens Operasie Fiela geskut. Op 1 Oktober 2018 verduidelik die Gautengse LUR vir vervoer, Ismail Vadi, in ŉ toespraak die rede vir die naamsverandering van, onder meer, William Nicolweg. Hy verduidelik dat die regering se rol in die bevordering van ŉ inklusiewe identiteit onontbeerlik is. Dit is húl verantwoordelikheid om burgers bewus te maak van die helde wat ŉ rol gespeel het in die bevryding van ons land van apartheid. As provinsie wat ŉ beduidende rol gespeel het in die apartheidstryd en baken van politiese en ekonomiese vryheid, moet Gauteng ook hierdie politiese geskiedenis weerspieël. Hy noem uitdruklik dat hierdie naamsveranderinge nie daarop uit is om die verlede te verwyder nie, maar eerder ŉ alom-inklusiewe identiteit aan te moedig. Die oorgrote meerderheid van die koshuise aan die Universiteit van Pretoria (UP) is vernoem na neutrale dinge soos bome, blomme of berge. Dit is onder meer name soos Mopanie, Maroela, Olympus en Magrietjie. Hoewel hierdie woorde onbetwisbaar neutraal is, is al die ouer koshuise se name in Afrikaans weens die Afrikaanse wortels van die UP. Die nuwer koshuise aan die Universiteit het egter almal Engelse of inheemse name. Ná etlike jare se beroep op hierdie naamsveranderinge, is dit amptelik einde September vanjaar deurgevoer. Dit is op alle koshuise afgedwing, maar moet uitsluitlik deur die koshuise self befonds word. ŉ Omslagtige proses van beraadslaging het plaasgevind. In hulle amptelike verklaring op hul webtuiste voer die UP aan dat die verandering deel uitmaak van die breër transformatiewe oogmerke van die universiteit wat daarop uit is om ŉ meer multi-kulturele en inklusiewe omgewing op kampus te skep. So is die koshuisname na, onder meer, die volgende verander: Mopanie na Mopane, Kollege na College en Magrietjie na House Mags. Drie naamsveranderings wat uitsluit, uitvee en ontken, vermom as ŉ poging om in te sluit en te groei. Monica Mynhardt is ŉ tweedejaar-regstudent aan die Universiteit van Pretoria (UP) en voormalige voorsitter van die UP-debatsvereniging.