Brandstofkrisis vereenvoudig: Waar moet jy bespaar?Argieffoto. (Foto: IADE-Michoko/Pixabay) Die jongste verhogings maak brandstof in Suid-Afrika sowat 40% duurder as net ’n jaar gelede en die effek van dié nimmereindigende verhogings ruk aan elkeen se sak, of jy nou ŉ motoris is of gebruik maak van openbare vervoer. Om sin te probeer maak van al die syfers, heffings en waarskuwings wat met dié krisis gepaard gaan, kan nogal oorweldigend wees. Daarom het Maroela Media met kenners gesels om jou vrae oor die algemene brandstofprys op ŉ eenvoudige manier te beantwoord. Layton Beard, woordvoerder van die Outomobiel Assosiasie (AA), verduidelik dat daar twee hoofkomponente is wat die basiese brandstofprys bepaal, naamlik die rand-dollar-wisselkoers en die internasionale olieprys. Daarby word brandstofverspreidings- en vervoerkoste, sowel as twee bykomende heffings wat direk na die regering gaan, bygevoeg. Dié heffings is die algemene vervoer- heffing sowel as ŉ heffing vir die padongeluksfonds. Die padongeluksfonds word gebruik om mense te vergoed wat in botsings en ongelukke betrokke was en die algemene vervoer- heffing gaan direk na die tesourie. Volgens Beard kan die regering met geld uit die algemene vervoer- heffing, wat hom jaarliks byna R90 miljard in die sak bring, doen net wat hy wil. Daarom is daar geweldige omstredenheid rondom hierdie heffing en die sogenaamde misbruik daarvan. Benewens dié bogenoemde heffings verduidelik Beard dat vraag en aanbod natuurlik ook ŉ rol in die brandstofprys speel. Iets soos die voortslepende oorlog tussen Rusland en Oekraïne maak olie ook moeiliker bekombaar en stoot die internasionale prys daarvan dan op. Omdat die olieprys in dollar gekwoteer word, is die brandstofprys ook natuurlik duurder hoe swakker die rand teenoor die dollar is. “Dit kom dan daarop neer dat ons dikwels vir ŉ duur produk met ŉ swak geldeenheid moet betaal,” verduidelik Beard. Hoewel dit nie die grootste sondebok is nie, voeg hy by dat die aanvraag na brandstof ook skielik weer hoër is in die post-pandemie-era en ook ŉ rol in die beskikbaarheid daarvan gespeel het. 95-oktaan petrol kos tans R26,74 per liter by vulstasies in Gauteng en R26,09 aan die kus. Hoewel daar sprake van ŉ moontlike daling in Augustus is, meen Beard dat dit nie ŉ astronomiese vermindering gaan wees nie en dat langtermynoplossing by die heroorweging van die algemene brandstof- en padongeluksfondsheffings lê. Grafiek: Maroela Media. Benewens alledaagse wenke is beplanning en alternatiewe vervoermetodes al antwoorde vir vuisvoos motoriste. “Dit klink vreeslik voor die hand liggend, maar die eenvoudige antwoord is om minder te ry. Beplan jou draaie beter en vermy veral kort, onnodige daaglikse ritte winkels toe om net een of twee items te koop. Indien jou werkgewer nie tuiskantore toelaat nie, vermy stop-en-ry-verkeer op pad werk toe.” ŉ Algemene wenk is ook om jou voertuig se banddruk gereeld te laat toets, en Lourens Jansen van Vuuren, ŉ dosent by die dieselwerktuigkundigesentrum by Sol-Tech, benadruk dat motoriste wel nie té ver moet reis voordat hulle hul bande laat pomp nie. “Dit is belangrik dat die bande nog koud moet wees wanneer hulle gepomp word. Dit beskadig die lae van die band as jy 20 of 30 kilometer gery het en dan koue lug in warme bande pomp. Ons sien verskriklik baie dat bande veral tydens vakansietye weens dié probleem bars omdat bestuurders by die eerste groot vulstasie op die snelweg brandstof ingooi en eers dan na hulle bande kyk.” Jansen van Vuuren benadruk natuurlik ook gereelde dienste en waarsku dat die verkeerde oktaan-brandstof ook jou brandstofverbruik kan benadeel. Brandstofbesparingsmeganismes lyk dalk na ‘n aantreklike opsie om ŉ geldjie te spaar, maar kenners waarsku teen dié meganismes se doeltreffendheid én betroubaarheid. Argieffoto. (Foto: Maroela Media) Die brandstofmark het veral die afgelope jaar ‘n toename in nuwe produkte en toestelle soos lugvloeimodifiseerders, magnete en verbruikersgoedere soos oplosbare tablette of gebottelde bymiddels gesien. ŉ Amerikaanse handelsmerk genaamd B-Eco se oplosbare tablet het onlangs sy pad na Suid-Afrika gevind en sy belofte om brandstofverbruik met 15% te verbeter het opslae op sosialemediaplatforms veroorsaak. “Navorsing wat deur Sasol gedoen is, het gewys dat dié pil of tablet skaars 1% op brandstofverbruik bespaar. Die AA sal motoriste ten sterkte aanmoedig om nie hierdie middel te gebruik nie,” sê Beard. Jansen van Vuuren waarsku ook teen die impak wat so ŉ middel op ŉ motor se waarborg kan hê. “Daar is nog nie genoeg navorsing gedoen oor die moontlike fisieke skade wat dié tipe middels op voertuie kan hê nie; motoriste moet hulle liefs vermy.” Of jy nou kort-kort bietjie-bietjie ingooi of jou voertuig eenmalig heeltemal vol maak, jou brandstof begroting sal onveranderd bly sê Jansen van Vuuren. “Nuwe voertuie is ontwerp om te verhoed dat brandstof in jou tenk kan verdamp. Dit maak regtig nie ŉ ekonomiese verskil om dit elke keer heeltemal vol nie.” Brandstofbesparing is veral belangrik wanneer dit kom by ŉ voertuig aankoop en hoewel ŉ voertuig soos ŉ piepklein luikrug (hatchback) ideaal vir die sak is, is dit nie noodwendig geskik vir almal se leefstyl nie. Maroela Media het vroeër berig dat WeBuyCars egter hul huiswerk gaan doen het en op grond hiervan voertuie vir uitstekende brandstofdoeltreffendheid uitgewys het.