Wees gewaarsku: donker winter wag(Foto: Natsuki via Unsplash) Suid-Afrikaners moet hulle maar staal vir ŉ donker winter: die beurtkragsituasie in die land gaan waarskynlik nie gou verbeter nie. Benewens die aankondiging dat fase 6-beurtkrag onbepaald geld, sê die Sentrum vir Risiko-ontleding (CRA) Suid-Afrikaners moet verwag om 43 weke van hierdie jaar, oftewel 83% daarvan, in fase 4- of 5-beurtkrag deur te bring. “Sedert die begin van 2023 was daar slegs ’n enkele 24 uur-tydperk sonder beurtkrag,” sê die CRA. “Eskom se jongste energievooruitsig vir die komende jaar, insluitend sy weeklikse stelselstatusverslag, dui daarop dat dít waarskynlik gaan voortduur aangesien die kragvoorsiener nog nie een week (tot ten minste Maart 2023) hierdie jaar in die vraag na krag kon voorsien nie.” Tussen Januarie en Maart vanjaar was daar nog elke week ŉ elektrisiteitstekort van meer as 2 000 MW. Volgens Eskom se eie voorspellings sal ŉ gemiddeld van 16 500 MW elke week deur die loop van die jaar weens onbeplande onklaarrakings en onderbrekings onbeskikbaar wees. Dr. Kgosientsho Ramokgopa, minister van elektrisiteit, het Suid-Afrikaners vandeesweek selfs oor die moontlikheid van nóg hoër beurtkragfases gewaarsku – boonop met verwysing na ŉ ongekende fase 10. Dít sê dr. Dirk Hermann, bestuurshoof van Solidariteit, is egter onwaarskynlik, al is die stelsel onder geweldige druk. Hermann het ook aangedui dat selfs fase 8 nie in dié stadium gevrees moet word nie, tensy iets ingrypend in die stelsel verander. Nicky Weimar, hoofekonoom by Nedbank, en JP Landman, ŉ onafhanklike politieke en neigingsontleder, het egter verlede week gesê hulle glo die risiko dat die kragnetwerk ineen kan stort, het beslis verhoog. Volgens die CRA is die regering ook nie besig om juis beheer van die kragkrisis te neem nie. “Met bietjie meer as ’n jaar oor voor die 2024-verkiesing, word die groeiende gevoel van dringendheid binne die regering om die energiekrisis te takel, al meer tasbaar. “Of die maatreëls wat tot dusver getref is, doeltreffend was, is egter debatteerbaar. Die regering het op 9 Februarie ’n nasionale ramptoestand in reaksie op die elektrisiteitskrisis afgekondig, maar dit weer verlede week opgeskort met niks om daarvoor te wys nie,” sê die sentrum. Op 31 Maart het die minister van finansies, Enoch Godongwana, Eskom boonop vir ’n tydperk van drie jaar kwytgeskeld van die bepaling om onreëlmatige, vrugtelose en verkwistende uitgawes in sy finansiële jaarstate bekend te maak. Dié vrystelling is ná groot openbare druk ook opgeskort, hoewel Godongwana te kenne gegee het dat dit weer ingestel kan word. “Hierdie heen-en-weerdery skep die indruk van doellose optrede, eerder as doelgerigte aksie. Dit kan bydra tot die vertrouensbreuk tussen burgers en die regering, wat die regerende ANC-party in 2024 onder groter verkiesingsdruk plaas.”