geskiedenis | Rosalind Franklin
Sleutelwoordw:1916, franz ferdinand, franz joseph I, grafkelder, habsburg, keiser, sakrofaag, sisi, vienna, wene
Die gerusstellende kanon
September 8, 2008 in geskiedenis
Sleutelwoordw:kanon kaapstad, observatory, sterrewag
Die doef-gerammel van die middag-kanon (noon gun) wat elke dag (behalwe Sondae en vakansiedae) oor Kaapstad knal is vir my gerusstellend.
Dit is asof mens dan weet, alles is nog soos dit gister was, vandag is vandag en more sal dit hopelik weer so wees. Ek het ook nog nooit vir die kanon geskrik nie, en ek hoop die tradisie sal nie uitsterf nie.
Soms gaan kyk ek hoe vuur hulle die kanon. Ek gaan staan so ent van hom af en dan rammel dit in my maag en dit tril onder jou voete. Dis lekker. Dit maak jou lewendig voel.
Of ek gaan sit op 'n spesiale plek in die Waterfront, waar dit hard knal. Reg oorkant die Kloktoring is daar bankies en as jy skuins na regs opkyk is Seinheuwel oorkant jou. Jou horlosie moet presies-presies wees, want die kanon is op die kop 12:00. Mens sien eers die wit rookwolk en so sekonde of wat daarna, omdat die klank stadiger trek, hoor jy die knal.
Ek hou ook van die kanon omdat hy geskiedenis aan hom het. Omdat hy nie sommer net is nie, hy het 'n storie.
Die kanon word natuurlik met afstandsbeheer afgevuur deur die Suid-Afrikaanse Sterrewag in Observatory, want hulle het die land se akkuraatste tydmasjien – of meester-horlosie (atomies). Die elektriese sein word al sedert 1864 uit Observatory gestuur, danksy die koms van die telegraaf.
Maar die kanon word steeds deur 'n lid van die vloot gelaai, dit is net swartkruit (1,3 kg), by die historiese kanonne (daar is 2) op Seinheuwel.
Aanvanklik is die kanonne gebruik om die aankoms van skepe in die destydse Kaap aan te kondig. Voorheen was hulle by die Kasteel en is sommer van daar af gevuur.
Dit word sedet 1806 gebruik om spesifiek tyd te hou.
Later het die geraas te veel geraak in die Kaapse middestal en hulle is na Seinheuwel verskuif. Dit is die eerste keer gevuur vandaar op 4 Aug 1902. Volgens die Sterrewag is die oudste kanonne steeds in gebruik in die wêreld. Die betrokke kanonne dateer uit 1806 en staan bekend as Engelse 18-ponders, ander kanonne is voor dit gebruik.
Volgens Wiki was daar twee insidente met die kanon, toe hy nog in die stad was, is die stamper wat gebruik word om die sakkie kruit vas te stamp in die loop gelos en 'n perd is doodgeskiet. Op 7 Januarie het die kanon vir die eerste keer in 200 jaar nie gevuur nie, weens 'n tegniese fout.