Diegene wat al op een of ander manier kennis geneem het van dié Noord-Kaap streek waaruit Riekert letterlik stam, sal dit heel waarskynlik nie uitsonder as ‘n idilliese bestemming waarna jy sou hunker om jou te vestig of te gaan verken nie. Padlangs sal die terloopse reisiger dalk eerder die ervaring hê om die reis so gou soos moontlik agter die rug te kry, veral wanneer dit gedurende die somer plaasvind met temperature wat tot in die veertigs kan boer. Dus, oppervlakkig waargeneem, nie ‘n geboorteplek vir gedigte nie. Dana Snyman (By 8.10.2011:12) verwys in ‘n artikel oor Riekert byvoorbeeld daarna as ‘n “nukkerige stuk Kalahari-wêreld”. Die geheim is egter dat oënskynlik juis sulke skaars streke vir die oer-digters ‘n tuiskom is.
Petra Müller, destydse uitgewer van sy digbundels, tipeer Riekert soos volg (1990:4): “Hy staan hier by jou, en kyk dwarsdeur jou na die lug vol donderkoppe anderkant jou. Hy’s nie ‘n man vir mure nie. Hy het in die veld grootgeword. En veldmusiek is die grondtoon van sy verse. ‘Dis ‘n wêreld vol krag hierdie,’ volgens Riekert, ‘dit loop jou onderstebo.'” (onderstreping van my)
Riekert se digtersien van ‘n ongekunstelde wêreld blyk in die kort Gebed uit die bundel met die ewe poëtiese naam: Heuning uit die Swarthaak (1986:68). Vir dié bundel het hy die Ingrid Jonker-prys vir poësie in 1986 ontvang.
In die loop van die volgende paar dae het hy omtrent nooit opgehou praat nie: die mooiste stories uit sy kontrei, soms hartseer, soms skreeusnaaks, soms diep ernstig – hetsy in die Wondergrot met sy onvergeetlike rotstekeninge, die bergwêreld van Gamohaan, of by die bodemlose poel by Kuruman. Oor die onvrome eerwaarde Moffat, die mense en dinge en diere van die Noordweste. Hy was toe al befaamd as volksdigter, eintlik ou-wêreldse digter-profeet met die oë en baard van ‘n siener. ‘n Patriarg wat halfpad deur ‘n gesprek sy vrou sou uitstuur om in die tuin met die kinders ‘te gaan speel’ sodat hy kon praat… Self het hy maande van sy tyd afgeknyp om ‘n swart kunstenaar uit die buurt te leer skilder.” ‘Bowenal,’ sê Brink, ‘het hy my geleer van die veld, die rante en roetes, die geskiedenis van ons mense doer teen die Gariep se grensland. En die ongelooflike plastiese vermoëns van Afrikaans.'”
Dit is die soort oerdigter soos Riekert wat op grond van die legendes wat vervleg is met die geografiese eiesoortigheid van die streek, iets aanvoel van ‘n streek soos Kuruman se mitiese geboorte. In sy gedig Die eerste man uit die bundel Wensbeen (1995:28) skryf hy byvoorbeeld:
‘n Verband kan gelê word tussen die wyse waarop dierelewe (die moddervis) en die mens (die boesmans) dié grot verken en prakties toeëien. In die geval van die mens met sy kennis van vuurmaak ontstaan egter daarmee saam ‘n bewussyn en ontsag vir ongeïdentifiseerde kragte.
Vir Riekert is sy stamverband so betekenisryk soos sy streekverbondenheid. In die gedig met die opskrif Pionier (1986:19) getuig hy soos volg van sy pionierpa:
Hóé radikaal fisies verweef dié Pionierpa was met dié streek se mineraalryke aarde, sou mettertyd blyk. As gevolg van die asbes gifstof van dié aarde waarin hy gegrond was, was hy tot asemnood gedoem. In Die antwoord uit die bundel Heuning uit die Swarthaak (1986:37) word die skrynende waarom-vraag oor sulke lyding deur die digter-seun soos volg ver-dig:
In gedigte van so ‘n oer aardsheid soos dié van Riekert, is lewe en dood kante van dieselfde munt. Die gedigte oor dood is ‘n terugkerende tema soos al die misteries van lewe – dit spreek van ‘n patos wat getuig van die blik verby die einders.
Dat Riekert in sy gedig In die begin (1986:7) aan hierdie streek die oer-oorsprong van die mens koppel, hang nie slegs saam met die geskiedenis daarvan nie maar met die belewing van ‘n intieme wisselwerking tussen die tydlose en die aardse – hemel en aarde is dáár aan mekaar verwant en aangrensend waar die digter Riekert hom bevind.
Dié gedig kan gelees word as dié streek se eiesoortige Paradysverhaal. Vir Riekert is die oerbewoners van die streek onlosmaaklik deel van die landskap en bowenal van sy beeldspraak. In die gedig Die skepping van die mens (1986:63) sien hy hulle as bepalend vir dié landstreek.
Hy verwoord die mites van die Boesmans van die streek asof uit hulle eie mond, soos in die gedig Die Reënroeper in die bundel Wensbeen (1995:33):
Vergelyk mens Riekert se gedigte met dié van /Xam digters, val dit op hoe nou verwant sy beeldryke segswyse daaraan is. Een van die /Xam-gedigte wat deur Bleek opgeteken is en deur Antjie Krog (2004:41) vertaal is, lui byvoorbeeld soos volg:
Nie slegs die Boesman met hulle aardse wyshede nie, maar ook ander karakters uit die streek, naas sy eie Pa, is vir Riekert gedigte. Hy skryf soos volg oor die kuns van broodbak wat verhef word tot hemelskos in Skaapwagter uit die bundel Wensbeen (1995:39):
Die titel van Oom Louis se gedig oor sy eenword met sy leefwêreld is die veelseggende Uitgereënde wolk (1995:42). Daarin word sy dieper eenword en terugkeer na die aarde soos volg verwoord:
Hier is duidelik nog nie die gestroopte digter van die later gepubliseerde bundels aan die woord nie, al is ‘n geromantiseerde kyk na vroulike skoonheid aanwesig. Dit is in die gedig Swarthaakheuning 2 (1986:13) waarin ‘n oer ode vir die vrou uit die Swarthaakkontrei vorm kry. Dit sluit aan by die gedig In die begin (1986:7) waarin dit gaan oor die skepping van man en vrou. Veelseggend word die heuning van die eerste Swarthaakheuning-gedig (1986:12) waar die heuning uit die Pa se hand geëet is, metafoor/beeld van die vrou/dogter. Unaline is die naam van Donald se jongste dogter met wie hy ‘n besondere geestesverwantskap gedeel het. Sy is van hom, die Pa wat dié heuning geoes het van sy vrou, Una.
So tydloos is sy liefde vir dié ‘hemelse’ vrou dat hy in die gedig Kannieblom (1995:27) bely hoe dat selfs die dood hulle nie kan skei nie:
Ironies het die digter haar vooruitgegaan en is sy as gestrooi op Gamohaankop, die mitiese “heilige plek” van dié gebied.
Uit verskillende gedigte blyk dit hoe Donald uit ‘n diep gelowige agtergrond spruit – nie slegs wat sy huis betref nie, maar ook die omgewing waarin hy leef. Enersyds spreek die Bybelse sleutelverhale in die idioom van die streek opnuut aan in hulle direkte eenvoud. Van sy Pa skryf hy onder andere in Die Heilige Stad (1986: 10):
Die trefkrag van Riekert se direkte en tog ontledende gedigte oor geloofsperspektiewe word verwoord in die volgende gedig van Bonaventure Hinwood wat hy opdra aan die digter. Die titel van die gedig is veelseggend Woordeboek Dit lui soos volg:
Riekert het na skool by die vloot aangesluit. Die helderwit van sy bundeltitel verwys na die vlootuniform wat hy gedra het. Vanweë sy passie vir geskiedenis het hy by ‘n militêre vleuel van die vloot aangesluit. Tot sy frustrasie en uiteindelike ineenstorting is hy egter ‘n vernederende opruimtaak toegesê. Dit word in die genoemde bundel verbeeld as ‘vuilbloue’. Die verpletterende kontras tussen sy ideale en die werklikheid wat hom in die gesig gestaar het, verwoord hy in die gedig Helderwit Uniform (1979:26):
In sy ontreddering word hy weer ontroer deur die skoonheid van ‘n jongvrou wat hy eweneens besing in sy gedigte. Helaas verwoord hy in die gedig Kontraste (1979:37) in dieselfde bundel dat dit nie verder kon gaan, as sy bewondering vir haar nie. Hierdie onvervulde romantiese verlange herinner sterk aan klassieke riddergedigte. Weer eens werk hy hier nog met konvensionele digterlike middele soos die sonnetvorm en vaste rympatroon.
Veelseggend is die baan van sterre wat in die gedig beskryf word, vanaf die Môrester tot die Suiderkruis tot die Vyfpuntster. Dit sou die weg van Christus kon impliseer wat die Blink Môrester was, desondanks gekruisig is, waarvan die Suiderkruis ‘n simbool kan wees en dan desondanks geblyk het die beloofde Messias te wees uit die stam van Dawid, waarvan die Dawidster die simbool is.
Ondanks die feit dat die Haan-aankondiger van die nuwe dag, geslag is, word hy wensbeen in die hand van die digter, sodat ‘n nuwe dag “rooiveer” oor sy “ou slaapplek” steeds verskyn. Mens sou ook kon aflei – ondanks die stilword van die aankondiger van die nuwe dag, bly die wensbeen van die afkop haan in die hand ‘n teken van ‘n ander nuwe dag se wensmoontlikhede. Simbolies staan die wensbeen veelseggend ook bekend as ‘n dankseggingsbeentjie.
Dalk was dít die visioen van die digter wat deur sy kinders op die vloer dood agter ‘n geslote deur in sy huis aangetref is. Boonop is sy broer, Prof Fanie Riekert van Bloemfontein en sy vrou Dorothy, die Sondagaand op Daniëlskuil, terwyl hulle op pad was vir Donnie se begrafnis, deur ‘n betogende skare met brandende buitebande voorgekeer en hulle motor met klippe bestook.
Die begrafnisdiens was in die Moffatkerkie by die ou Sendingstasie naby die dorp. In sy boodskap uit Rom. 8:38-39 by dié geleentheid, sê Prof. Riekert onder andere: “Die hoop vir die sterwe lê in die wyse van lewe…God het iets gedoen aan ons angs wat die dood inhou…Anders as Abraham het Hy sy eie Seun nie teruggehou nie om ons te verlos van die geestelike sowel as die stoflike dood.” In die Gebed van die Jagter (1986:21) het Donald getuig van die dood wat verander is deur die opstanding van Christus. Die gedig lui soos volg:
Nietemin, Oom Donnie se gedigte bly vir die leser Heuning uit die Swarthaak en Wensbeen in die hand vir ‘n altyd nuwe sonsopkoms oor die dor-ste streke met hulle versteekte rykdomme.
Baie dankie hiervoor, ‘n nodige herwaardering. Ook vir die uitvoerige aanhaal vir lesers wat nie Riekert se boeke besit nie.