Die magsduiwel het wêreldwyd die oorhand | Netwerk24
Deur B. van Niekerk, Mosselbaai 14 Februarie 2020 00:01
Koos Kombuis skryf (10.02) oor die uiters kommerwekkende en toenemende verdeling onder Amerikaners. Hy vra ook Dawie Roodt se hulp met die beter verstaan van die begrippe “vryemark”, wat vir hom intuïtief goed klink, en “kapitalisme”, wat al hoe meer verdag voorkom. Koos is waarskynlik ook hiermee reg. Eintlik is dit grootliks dieselfde, maar verteenwoordig twee kante van ’n baie soortgelyke beginsel.
Dit kan seker gesê word dat kapitalisme toenemend die gediskrediteerde donker kant van die vryemarkstelsel geraak het. Indien die vryemarkstelsel darem verkieslik ’n sekere verantwoordelikheid voorveronderstel dat deelnemers met redelikheid en medemenslikheid sal optree, word die begrip kapitalisme al hoe meer met oordrewe gulsigheid, selfverryking en selfs openlike korrupsie geassosieer.
’n Benadering wat ag slaan op beide die doeltreffendheid van kapitalisme, sowel as die medemenslikheid van sosialisme.
Soos sekere selfgesentreerde politici met onbevredigbare magslus, is daar sakelui wat al wat voorkom sal vertrap en beginselloos rykdom nastreef.
Dit is ongelukkig dié relatiewe minderheid geldvrate wat toenemend die begrip kapitalisme se donker kant na vore bring.
Regstelling tot ’n aanvaarbare vryemarkstelsel kan bevorder word deur ’n politieke omgewing wat (a) die land behoorlik regeer, en (b) die vrye mark sterk aanmoedig om ’n betekenisvolle deel van kapitaalwins vir die opheffing van die breë samelewing aan te wend.
Bill Gates noem dit sosiale kapitalisme. ’n Benadering wat ag slaan op beide die doeltreffendheid van kapitalisme, sowel as die medemenslikheid van sosialisme. Gates, Warren Buffet, Richard Branson en andere is lofwaardige voorbeelde in die regte rigting, maar ons is bitter ver van ’n algemeen-werkende model. Die magsduiwel het nog oral die oorhand.
Meer oor: Koos Kombuis | Brief | Mystem