Vasbyter 'n veelsydige staatmaker in tuin | Netwerk24
Vasbyter 'n veelsydige staatmaker in tuin
Deur Lynda Greyling 22 Januarie 2020 06:02
Die Portulacaria afra, algemeen bekend as 'n spekboom.
Portulacaria afra, beter bekend as die spekboom (soetspekboom en suurspekboom) of olifantsbos, het baie gebruike in siertuinbou en is geskik vir bykans enige tuin in Suid-Afrika, behalwe in die heel koudste gebiede.
Dit is inheems in hoofsaaklik die oostelike somerreënvalstreke, waar dit in volson op droë, klipperige heuwelhange voorkom.
Die spekboom is 'n vetplantstruik, grondbedekker of klein boompie van tot 4 m hoog, maar gekweekte plante is gewoonlik kleiner.
Dit het ronde of ovaalvormige lemmetjiegroen tot donkergroen, geel of bont, vlesige blare en rooierige of grys stingels met blink bas wat mettertyd kurkagtig raak.
Die digte trosse pienk, stervormige blommetjies verskyn teen die einde van die winter en is in die lente en vroegsomer in volle blom. Dié nektarryke blomme lok baie insekte.
Hoewel die blare 'n suur smaak het, is die rou blare eetbaar en kan dit by slaaie gevoeg word.
Die blaarsap het talle medisinale gebruike, soos om seerkeel te verlig wanneer dit gekou word. As dit aan die vel gewend word, help dit ook om inseksteke, uitslag en sonbrand te behandel.
'n Merkwaardige omgewingsbate van die spekboom is sy uitstekende vermoë om koolstof te berg en in suurstof om te sit.
Daar is verskeie spekboomkultivars. Die blare van Aurea verkleur heldergeel in volson, en dit word aanbeveel dat dit in informele groepe na agter in wye randakkers geplant word.
Die regop, grootblarige kultivar Limpopo kan as 'n fokusplant gekweek word. Daar is ook verskeie bontvorms met wit- of geelgestreepte blare. As dié spekboom gereeld geknip word, vorm dit 'n ondeurdringbare heining.
Die grondbedekkerkultivar Prostata het 'n kruipende of hangende groeiwyse en is veral nuttig om grond teen 'n helling te stabiliseer. Dit is mooi wanneer dit oor klippe en lae tuinmure tuimel, en is ook vir hangmandjies geskik.
Al die kultivars kan in houers gekweek word en is ideale plante vir bonsai.
Die plante verkies 'n warm, sonnige plek, maar kan ook in ligte skadu gekweek word.
Dit is redelik rypbestand en groei maklik in enige goed dreinerende grond wat 'n bietjie ontbinde organiese materiaal bevat. Dit kan enige tyd van die jaar uitgeplant word.
As hulle eers gevestig is, is hulle langlewend en waterslim. Die plante word selde deur plae en siektes gepla. Dit plant die beste voort van steggies wat in die lente gemaak word.