Foto’s: Wilde perde gedy in Tsjernobil‘n Perd stap in die Tsjernobil-uitsluitingsone. (Foto: Sergei SUPINSKY / AFP) ŉ Groot groep wilde perde gedy 35 jaar ná die ergste kernramp ter wêreld in ŉ onwaarskynlike natuurreservaat: die Tsjernobil-uitsluitingsone. Oekraïense owerhede meen dat die onbewoonbare gebied vir 24 000 jaar nie vir mense geskik sal wees nie. Tog gedy flora en fauna oor die jare ondanks radioaktiewe besoedeling tussen verlate toringblokke, winkels en amptelike geboue met die beelde van kommunistiese ikone. “Dit is regtig ŉ simbool van die reservaat en selfs die uitsluitingsgebied in die algemeen,” sê Denys Vyshnevsky, hoof van die wetenskaplike departement van die Tsjernobil-natuurreservaat wat vyf jaar gelede in die gebied geskep is. Die ontploffing in die vierde reaktor by die Tsjernobil-kernkragaanleg op 26 April 1986 het dele van die Oekraïne en naburige Belo-Rusland met bestraling besmet gelaat en gelei tot die skepping van ŉ niemandsland binne ŉ radius van 30 km van die stasie. Tientalle nedersettings en dorpe is destyds ontruim en het die gebied in ŉ reuse-reservaat verander. ŉ Groot groep wilde perde wei in die Tsjernobil-uitsluitingsone. (Foto: Aleksndr Sirota and Aleksander SIROTA / AFP) Die Tsjernobil-uitsluitingsone het sedert die ramp egter ŉ toevlug vir elande, wolwe en die bedreigde ras van wilde perde wat van Asië afkomstig is, genaamd Przewalski se perd, geword. Die ras, vernoem na die Russiese wetenskaplike Nikolai Przewalski wat die ras in die Gobi-woestyn in Asië ontdek het, het teen die middel van die 20ste eeu byna uitgesterf weens oormatige jag van die diere. Wetenskaplikes het toe dié wilde perde in gebiede van Mongolië, China en Rusland vrygelaat as deel van die bewaringspogings. Dertig perde is as deel van ŉ ander program in 1998 in die Tsjernobil-uitsluitingsone vrygelaat. ‘n Perd stap in die Tsjernobil-uitsluitingsone. (Foto: Sergei SUPINSKY / AFP) Hoewel die eksperiment in die Oekraïne gou gestaak is, het die perde in die sone agtergebly. Die diere het intussen tot 150 perde in dele van die uitsluitingsgebied aangeteel, met ongeveer nóg 60 wat oor die grens in Belo-Rusland gevestig is. “Snaaks genoeg, is dit ŉ unieke geleentheid om biodiversiteit te bewaar,” sê Vyshnevsky. Volgens Sergiy Zhyla, senior navorser van die Tsjernobil-biosfeerreservaat, kan die Oekraïense kudde in die regte omstandighede uiteindelik vermeerder tot 300 of selfs 500 perde. Navorsers aan ŉ dieretuin in Praag wat aan die bewaringspogings deelneem, sê nou die wêreldbevolking van Przewalski se perde het tot ongeveer 2 700 aangewas. Perde stap in die Tsjernobil-uitsluitingsone. (Foto: Sergei SUPINSKY / AFP) Besprekings word nou gevoer of nog bedreigde spesies in die Tsjernobil-uitsluitingsone vrygelaat moet word. “Ons sal die landskap wat eens hier was, kan herskep voordat mense die streek intensief begin ontgin het,” sê Vyshnevsky.