Die oorsprong van die kruistogte lê in die ontwikkelings in die weste in die vroeë Middeleeue, sowel as die agteruitgang van die Bisantynse Ryk. Die agteruitgang van die Karolingiese Ryk in die latere 9de eeu tesame met die relatiewe stabiliteit van plaaslike Europese grense na die kerstening van die Wikings, Slawiërs en die Magjare het beteken dat daar groepe vegters was wat bitter min gehad het om te doen behalwe om onderling te baklei en die landelike bevolking te terroriseer. Die kerk het probeer om die geweld stop te sit deur die Vrede van God bewegings wat geweld jeens sekere mense in sekere tye van die jaar verbied het. Dit was ietwat suksesvol maar opgeleide vegters het altyd na 'n manier gesoek om uiting te gee aan hulle geweldadigheid. Vertoë vir hulp vanaf die Bisantynse Keiser Alexius I om weerstand te bied teen die Moslem-aanvalle is dus gretig ontvang.
Die agtergrond in die Christelike Weste moet ook gesien word in die lig van die ontwikkelinge in die Moslem ooste. Die Moslem teenwoordigheid in die Heilige Land strek terug tot die oorspronklike Arabiese oorname van Palestina in die 7de eeu. Dit het nie baie met die pelgrimstogte na die heilige plekke van die Christendom ingemeng nie en wes-Europeërs was toe nie so besorg oor die verlies van die verre Jerusalem toe hulle self invalle deur Moslems en ander vyandiggesinde nie-Christene soos die Wikings en die Magjare in die gesig gestaar het nie. Die suksesse van die Moslem-magte was egter besig om ernstige druk op die Oos-Ortodokse Bisantynse Ryk te plaas.
'n Keerpunt in westerse houdings jeens die ooste het in die jaar 1009 gekom toe die Fatimidiese kalif van Kaïro, al-Hakim bi-Amr Allah die Kerk van die Heilige Graf laat vernietig het. Sy opvolger het die Bisantynse Ryk toegelaat om dit te laat herbou onder streng voorwaardes en het pelgrimstogte ook weer toegelaat, maar baie gerugte het die rondte begin doen oor Moslem-wreedheid teenoor Christen-pelgrims; hierdie gerugte het 'n belangrike rol gespeel in die ontstaan van die kruistogte later in daardie eeu.
In Europa begin die verhoudings tussen die Christelike meerderheid en nie-Christelike minderhede dramaties versleg. Die klein Joodse gemeenskappe, wat glad nie nie by die Christelik-Islamitiese konflik betrokke is nie, is nogtans die eerste slagoffers van die Christelike magte, wat orals in Wes-Europa opgesweep raak deur die Kruistog-retoriek van die klerus. Die vyandbeeld, wat aanvanklik op die Turkse Moslems as die teenstanders van die Oos-Romeinse Christendom beperk is, sluit vinnig die hele Islamitiese wêreld in en uiteindelik elkeen wat as 'n vyand van Christus beskou is. Dit is nou veral Joodse burgers, wat in afgryslike pogroms vermoor word.
Die oorsaak vir die eerste Kruistog was Keiser Alexius I se vertoë aan Pous Urbanus II vir huursoldate om hom te help om die Moslem invalle in die grondgebied van die Bisantynse ryk te weerstaan. Alhoewel daar reeds 'n Oos-Wes Skeuring begin plaasvind het tussen die Katolieke Westerse kerk en die Grieks-Ortodokse oosterse kerk, het Alexius I hulp van mede-Christene verwag. Die reaksie was egter baie groter en minder behulpsaam as wat Alexius I verwag het, toe die Pous 'n oproep gedoen het om 'n invalsmag saam te stel, nie net om die Bisantynse ryk te beskerm nie maar ook om Jerusalem weer terug te neem.
Toe daar in 1095 voorspraak gemaak is vir die Eerste Kruistog was die Christen prinse van noordelike Iberië al vir 'n honderd jaar besig om hulle pad uit die berge van Galisië, Asturias, die Baskiese land en Navarre met toenemende sukses uit te veg. Die val van die Moorse Toledo aan die hand van die Koninkryk van León in 1085 was 'n groot oorwinning, maar die draaipunt van die Reconquista het nog in die toekoms gelê. Die onenigheid onder die Moslem emirs was 'n noodsaaklike faktor gewees vir die groeiende sukses.
Terwyl die Reconquista 'n prominente voorbeeld was van die Christen oorlog teen Moslem oorname was, was dit nie die enigste voorbeeld daarvan nie. Die Noorse avonturier Robert Guiscard het die voet van Italië, Calabria, in 1057 oorwin en het die tradisioneel Bisantynse gebied beskerm teen invalle van die Moslems van Sisilië. Die seevarende lande van Pisa, Genua en Katalonië het was almal aktief betrokke in gevegte teen die Islamitiese vestings van Mallorca en Sardinië wat die kuslyn van Italië beveilig het teen Moslem-strooptogte. Die toenemende wurggreep van die Moslem-magte op Wes-Europa was 'n sterk aansporing vir mense om positief te reageer op die Bisantynse keiser, Alexius I se oproep tot 'n heilige oorlog om die Christendom te beskerm en om die verlore gebiede te terug te neem.
Die pousdom van Pous Gregorius VII wat 'n interne stryd gevoer het oor bedenkinge rondom die geldigheid van 'n heilige oorlog en die vergieting van bloed in die naam van die Here het uiteindelik 'n gevolgtrekking gemaak ten gunste van geregverdigde geweld. Optredes teen Ariërs en ander ketters het 'n geskiedkundige presedent geskep vir 'n samelewing waar geweld teenoor ongelowiges en inderdaad ook teen ander Christene, aanvaar is en algemeen voorgekom het. Sint Augustinus van Hippo, Gregorius se intellektuele rolmodel, het die gebruik van geweld geregverdig in diens van die Stad van God en verder sou 'n Christelik regverdige oorlog 'n aggressiewe en ambisieuse leier van Europa, soos Gregorius homself beskou het, se aansien baie verhoog. Die noordelike stamme sou dan aan Rome verbind wees en hulle moeisame ridders sou 'n uitlaat vir hulle gewelddadigheid kon vind. Vorige pogings van die kerk om sulke geweld stop te sit, soos die Vrede van God-bewegings, was nie so suksesvol as wat gehoop was nie. Suid van Rome het die Nore gewys hoe sulke energie op Arabiere (in Sisilië) en die Bisantyne (op die vasteland) losgelaat kon word. Latynse leierskap in die Levant (mediterreense lande oos van Italië) sou die Pousdom se eis om heerskappy oor die Patriarg van Konstantinopel, wat direk aanleiding gegee het tot die Groot Skeuring van 1054, te bevestig.
Vir Gregorius se gematigde opvolger Pous Urbanus II sou die kruistog 'n manier bied om die Christendom te verenig en daardeur die Pousdom versterk, en kon miskien selfs die Ooste onder sy beheer bring. Die ongelukkige Duitsers en Nore kon egter nie op staatgemaak word nie, maar die kern van die kruistog sou uiteindelik gevind word in Urbanus se tuisland onder die Noordelike Franse. Die eerste kruistogte het 'n ongeëwenaarde golf van passievolle, vrome woede ontketen wat tot uiting gekom het in die massamoord van die Jode en die geweldadige behandeling van die Ortodokse Christene in die ooste. Die eerste fase van die Kruisvaart beweging het sy hoogtepunt bereik en is hoofsaaklik geblus met die verwoesting van Konstantinopel in 1204.
Hoofartikel: Eerste Kruistog
Hoofartikel: Tweede Kruistog
Na 'n tydperk waarin daar vrede geheers het en Christene en Moslems vreedsaam in die Heilige Land saamgeleef het, het Bernard van Clairvaux 'n beroep gedoen op 'n nuwe kruistog toe die graafskap van Edessa deur die Turke oorgeneem is. Franse en Duitse leërs het in 1147 na Klein-Asië opgeruk maar geen noemenswaardige suksesse bereik nie en het selfs die oorlewing van die Kruisvaart-state in gedrang gebring na 'n ondeurdagte aanval op Damaskus. In 1149 het beide die leiers van die leërs na hul onderskeie lande teruggekeer sonder om enigiets te bereik.
Hoofartikel: Derde Kruistog
In 1187 het Saladin Jerusalem herower. Pous Gregorius VIII het 'n beroep op 'n kruistog gedoen wat toe deur verskeie belangrike Europese leiers gelei is naamlik: Phillip II van Frankryk, Richard I van Engeland en Frederik I, Keiser van die Heilige Roomse Ryk. Frederik het in 1190 in Silisië verdrink., wat 'n onstabiele bondgenootskap tussen die Engelse en die Franse tot gevolg gehad het. Phillip het in 1191 teruggekeer nadat die Kruisvaarders Akko vanaf die Moslems herower het. Die Kruisvaarder-leër het toe teen die Mediterreense kus langs af beweeg. Saladin het probeer om die Kruisvaarders uit te lok maar hulle wou nie reageer nie. Hulle het die Moslems naby Arsoef verslaan en was binne sig van Jerusalem. Saladin het egter het egter hulle planne gefnuik deur die waterbronne te vergiftig en die gesaaides te vernietig. Richard het die daaropvolgende jaar teruggekeer na hy 'n verdrag met Saladin gesluit het. Onderweg terug Engeland toe het sy skip skipbreuk gely en is hy deur die vyandig gesinde Oostenrykse hertog Leopold gevange geneem en vir 'n losprys aangehou.
Hoofartikel: Vierde Kruistog
Hoofartikel: Albigensiese Kruistog
Die Albigensiese Kruistog is in 1209 van stapel gestuur om die Kathare wat as ketters beskou is in suidelike Frankryk te elimineer. Dit was 'n dekade lange stryd wat net soveel of dalk meer met die noordelike Franse se begeerte om hul beheer suidwaarts uit te brei as wat dit met kettery te doen gehad het. Die Kathare asook die onafhanklikheid van die suidelike streke in Frankryk is uiteindelik sodoende vernietig.
Hoofartikel: Vyfde Kruistog
Hoofartikel: Sesde Kruistog
Hoofartikel: Sewende Kruistog
Hoofartikel: Agste Kruistog
Hoofartikel: Negende Kruistog
Die Kruistogte het 'n enorme invloed op die Europese Middeleeue uitgeoefen. Met tye was groot dele van die kontinent onder 'n magtige Pousdom verenig, maar teen die 14de eeu het die ou begrip van Christendom verbrokkel en was die ontwikkeling van gesentraliseerde burokrasieë, die grondslag vir die moderne volkstaat, al goed onderweg in Frankryk, Engeland, Boergondië, Portugal, Kastilië en Aragon deels as gevolg van die oorheersing van die kerk met die aanvang van die kruistog-era. Alhoewel Europa al vir eeue aan Islamitiese kultuur blootgestel is deur kontak in Spanje en Sisilië, is baie Islamitiese denkrigtings op wetenskaplike-, mediese- en argitektoniese gebiede na die weste oorgedra deur die kruistogte; Europese kastele het byvoorbeeld soos in die ooste, massiewe klipstrukture geword eerder as die vroeëre, kleinere houtgeboue, wat in die verlede gebruik is. Die kruistogte het ook bygedra tot die aanvang van die Renaissance in Italië, aangesien baie van die Italiaanse stedelike state belangrike, winsgewende handelskolonies in die kruisvaarderstede (beide in die Heilige Land en later ook in die Bisantynse gebiede) besit het.
Impak op die Islamitiese wêreld[wysig | wysig bron]
Sommige deskundiges beweer dat die kruistogte 'n verrykende impak op die Islamitiese wêreld gehad het, waar woorde wat na Franke en kruisvaarders verwys, soms uitdrukkings van minagting jeens Westerse waardes aandui. Die destydse Moslems bewonder wél die dapperheid van die Frankiese krygers, maar verafsku terselfdertyd hulle gewelddadigheid, wreedheid en hebsug. Moslems sien Saladin, die Koerdiese vegter, steeds as 'n held.
Die Kruistogte word onder talle Moslems steeds beskou as wrede en barbaarse aanslae deur Europese Christene op die Islamitiese kultuur. Dit kom ooreen met die historiese feite, aangesien die verfynde Grieks-Bisantynse en Arabiese kultuur van die ooste tydens die middeleeue in sterk teenstelling met dié van Wes-Europa staan.
Die aanvalle van die kruisvaarders het egter steeds net 'n klein randgebied van die Arabiese magsgebied getref, en die maghebbers van die Islamitiese wêreld het dit nouliks as 'n bedreiging beskou. Die Latynse koninkryke, wat deur die kruisvaarders in Palestina gestig is, kon dus byna tweehonderd jaar lank aan die periferie van die Arabiese wêreld bestaan.
In bepaalde Arabiese kringe, maar ook in die taal van die Islamitiese fundamentalisme en terrorisme word daar na Westerse aggressie jeens hulle steeds as kruistogte verwys. Ander sien ook die oorwinning oor die moderne kruisvaarders as 'n oorwinning vir hulle onderskeie doelwitte. Sien Arabiese onafhanklikheid en Pan-Islamisme.
Impak op die Joodse gemeenskappe[wysig | wysig bron]
Die gruweldade van die kruisvaarders teenoor Jode in Duitse en Hongaarse dorpe en later ook in die van Frankryk en Engeland en die massamoorde van nie vegtendes in Palestina en Sirië het deel geword van die Anti-Semitiese geskiedenis van Europa. Dit het eeue lank kwade gevoelens aan beide kante nagelaat. Die sosiale stand van Jode in wes-Europa is deur die Kruistogte versleg en is wetlike beperkinge dikwels tydens en na die kruistogte op hulle van toepassing gemaak. Dit het ook die weg gebaan vir die anti-Joodse wetgewing deur Pous Innocent III en was 'n keerpunt in die geskiedenis van die Jode in die Middeleeue.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Kruistog&oldid=1495692"	Kategorieë: KruistogteChristendomIslamitiese geskiedenisJoodse geskiedenisGeskiedenis van AfrikaGeskiedenis van AsiëGeskiedenis van EuropaGeskiedenis van die Midde-OosteVersteekte kategorie: Voorbladartikels	Navigasie-keuseskerm
AlemannischAragonésالعربيةمصرىAsturianuAzərbaycancaБашҡортсаŽemaitėškaБеларускаяБеларуская (тарашкевіца)‎БългарскиবাংলাBrezhonegBosanskiБуряадCatalàCebuanoکوردیČeštinaCymraegDanskDeutschΕλληνικάEnglishEsperantoEspañolEestiEuskaraفارسیSuomiVõroFrançaisFurlanFryskGaeilgeGalegoעבריתहिन्दीFiji HindiHrvatskiMagyarՀայերենInterlinguaBahasa IndonesiaIgboIlokanoIdoÍslenskaItaliano日本語PatoisBasa JawaქართულიKabɩyɛҚазақша한국어KurdîКыргызчаLatinaLadinoЛезгиLimburgsLumbaartLietuviųLatviešuМакедонскиമലയാളംМонголमराठीBahasa MelayuMaltiMirandésမြန်မာဘာသာPlattdüütschनेपाल भाषाNederlandsNorsk nynorskNorsk bokmålNouormandOccitanਪੰਜਾਬੀPolskiPiemontèisپنجابیپښتوPortuguêsRomânăРусскийРусиньскыйСаха тылаSarduSicilianuScotsSrpskohrvatski / српскохрватскиසිංහලSimple EnglishSlovenčinaSlovenščinaShqipСрпски / srpskiSvenskaKiswahiliதமிழ்తెలుగుไทยTürkmençeTagalogTürkçeТатарча/tatarçaئۇيغۇرچە / UyghurcheУкраїнськаاردوOʻzbekcha/ўзбекчаVènetoTiếng ViệtWest-VlamsWalonWinarayWolofმარგალურიייִדישVahcuengh中文Bân-lâm-gú粵語	Wysig skakels	Die bladsy is laas op 13 Oktober 2016 om 15:07 bygewerk.