Nuuskommentaar: Cele en Zuma vergader oor sy lotOudpres. Jacob Zuma en genl. Bheki Cele. (Foto: @DZumaSambudla/Twitter) Minister Bheki Cele het oudpres. Jacob Zuma Donderdag in Nkandla gaan besoek. Hierdie besoek laat ŉ mens met ŉ ongelooflike aantal vrae. Die besoek kom in die week van Zuma se minagting van die Konstitusionele Hof se bevel. Die Hof het beveel dat Zuma voor die Zondo-kommissie van ondersoek na staatskaping moet verskyn, wat Zuma natuurlik geminag het. Dit is ook in die lig van die ANC se nasionale uitvoerende komitee (NUK) wat die afgelope naweek vergader en weer eens hulle vertroue in die Zondo-kommissie uitgespreek het. Verder het die Gautengse RET-groep (radical economic transformation) gesê dat hulle gereed is om “die spies op te tel” om Zuma te beskerm. Al hierdie gebeure het waarskynlik bygedra tot Cele se uiteindelike besoek van vandag. Zuma se huidige situasie is soos ŉ drukkoker – indien iemand nie iewers die stoom gaan probeer uitlaat nie, gaan iets ontplof. Namate die druk teen Zuma verhoog, het hy al sy vertrouelinge begin nader hark. Namate hy vertrouelinge begin nader hark, verdiep die skeidslyne tussen vriend en vyand. Verlede week het ŉ afvaardiging van MK Zuma besoek en hul lojaliteit teenoor die oudpresident uitgespreek – dit terwyl ŉ ander faksie van MK weer hul afkeur van Zuma se minagting uitgespreek het. So ook is Cele vanoggend ontmoet met die MK-veterane wat sedertdien Nkandla bewaak. Hy is egter ingelaat en het met Zuma vergader. Niemand is presies seker waaroor die twee vergader het of in watter kapasiteit Cele daar is nie. Zuma is nou al deur 40 verskillende mense by beweerde korrupsie in die Zondo-kommissie betrek. Hy het ook vandeesweek die hofbevel geminag waarvoor hy eintlik veronderstel is om tronk toe te gaan. Indien Cele in sy amptelike kapasiteit as hoof van polisie gaan, besoek hy ŉ openlike krimineel – en hy gaan hom nie in hegtenis geneem nie. Hoewel die doel van die besoek onbekend is, het Cele se woordvoerder ontken dat Cele ŉ lasbrief vir Zuma se inhegtenisneming gaan aflewer. Dit beteken dat Cele om ander redes en sodoende duidelik in ŉ ander kapasiteit daar is. Die aflewering van ŉ lasbrief sou eintlik die enigste aanvaarbare rede vir ŉ besoek vanaf Cele wees. Hy is immers die leier van die SAPD en is sodoende veronderstel om die leier van wetstoepassing te wees. Indien Cele vir iets anders as ŉ lasbrief daar is, is dit eintlik ŉ klap in die Suid-Afrikaanse burgers se gesigte. Cele besoek Zuma waarskynlik as bemiddelaar en verteenwoordiger van Ramaphosa. Beide Ramaphosa en Zuma weet dat hulle in ŉ magstryd betrokke is. Ramaphosa moet reg en geregtigheid verteenwoordig, maar kan dit nie sommer net blatant doen nie. Zuma weet dit en druk Ramaphosa deurgaans in moeilike hoeke. Hy gaan dit so moeilik denkbaar moontlik vir Ramaphosa, reg en geregtigheid maak om hom te kry. Wat het hy immers om te verloor? Dus stuur hy Cele as onderhandelaar – iemand wat tans lojaal is aan Ramaphosa, maar ook ŉ lang genoeg geskiedenis met Zuma het om as vertroueling gesien te word. Dit is immers ook Cele wat gesê het dat almal Zuma net moet uitlos – hy het mos niks verkeerd gedoen nie. Dit bevestig weereens dat Zuma bo die gereg verhewe is en daar gaan bly. Selfs al bereik die lang arm van die gereg hom uiteindelik, gaan daar ŉ vriendelike handdruk aan die einde daarvan wees. Zuma sal nóóit soos ŉ normale krimineel hanteer word nie. Selfs al boet hy vir sy wandade, gaan hy in elke stap van die proses spesiaal hanteer word. Deur sy ondersteuners, maar ook deur sy teenstanders. Dit is presies waarom Cele verteenwoordiger of spreekbuis van die Ramaphosa-faksie is. Ramaphosa verstaan tot watter chaos dit op grondvlak sal lei as hy (of sy faksie) Zuma soos ŉ harde krimineel hanteer. Die Gautengse RET is heel moontlik nie die enigste groep wat voel dat hulle bereid is om die spies vir Zuma op te tel of minstens chaos te saai nie. Ook is Ramaphosa en Cele waarskynlik bewus van Zuma se noodwendige lot. Ramaphosa wil probeer om dié lot so glad en binne beheer as moontlik te laat geskied. Die doel van die besoek is sodoende ook om die politieke skade vir die ANC so min as moontlik te maak. Dit is immers Ramaphosa self wat gesê het dat Zuma sy eie tyd en spasie moet kry om te besluit om die regte ding te doen! Hy verstaan dat hy min politieke ruimte het om in te beweeg. Siende dat hy nie bereid is om ongewilde besluite te neem nie, word hy deurgaans beperk in sy besluitneming. Vanuit sekere mense se oogpunt gaan dit nie goed lyk wanneer die ANC “een van hulle eie” in hegtenis neem nie. Selfs al is dit een van die sluuste en skelmste van hulle eie. Zuma verteenwoordig nog ŉ bepaalde era. Hy het nog sy struggle credentials. Dit beteken dat ŉ “onreg” wat teen hom gepleeg word, vir ewig deur sommiges gesien sal word as ŉ onreg teen die apartheidstryd. Dit is dus Ramaphosa se poging om weereens alles vir almal te wees. Hy wil graag reg en geregtigheid laat geskied. Hy is egter nie bereid om dít te doen sonder om eers eensinnigheid te soek nie – hy is immers die president van konsensus. Hy vrees harde polarisering binne die ANC en sal dit ook hier so ver moontlik vermy. Sodoende poog hy om die onmoontlike te doen. Hy probeer om die leier en simbool van ŉ hele faksie ten gronde te bring sonder om die faksie té kwaad te maak. Zuma moet tronk toe gaan, maar Ramaphosa gaan vir sy eie heil en welstand dit so sagkens moontlik laat geskied. Ramaphosa wil nie sommer die Afrika-sterkmanstap doen en Zuma net blatant en met geweld in hegtenis laat neem deur die polisie nie. Hy gaan eerder by sy aard hou en almal probeer akkommodeer – minstens sover ŉ mens kan in ŉ kriminele vervolging. Die ding wat Ramaphosa waarskynlik gaan leer is dat dit ŉ onmoontlike kuns is. Uiteindelik gaan óf konsensus óf aanspreeklikheid in die slag bly. Die vraag is in hierdie geval net watter een?