Baie sulke matrose van weleer het moontlik gewonder waarom daar dan ’n woestyn noord van die Steenbokskeerkring is. Sou ’n mens nie eerder ’n stomende, vogtige woudland in hierdie wêrelddeel verwag nie?
Die Namibwoestyn is egter nie uniek nie, want daar lê ’n gordel van woestyne by die Steenboks- sowel as die Kreefskeerkring regom die wêreld. Die rede waarom dit so is, word elders verduidelik. Lees ook in die bygaande brokkies wat dit is wat die Namib so ’n besonderse plek maak.
Die lewensdraad vir die meeste plante en diere is ’n digte mis wat omtrent een maal elke drie dae hier van die see af inrol. Kewers laat die vog op hul lywe kondenseer sodat die watertjies in hul monde kan inloop. Adders lek die gekondenseerde waterdamp van hul velle af op. En die stoetse welwitschia-plant het duisende klein porieë aan sy blare, wat die gekondenseerde newel absorbeer voordat dit in die son se hitte verdamp.
Mis is iets ongewoons in woestyne. Waarom kom dit dan so dikwels hier voor? Wes van die Namibwoestyn lê die Atlantiese Oseaan. Die koue Benguela-seestroom beweeg noordwaarts in hierdie oseaan—van die waters om Antarktika af en verby die weskus van Suider-Afrika in die rigting van die ewenaar.
Die koue seestroom verkoel die lug bokant dit en veroorsaak dat die lug baie van sy vog verloor. Teen die tyd dat die wind oor die land waai, is dit so droog dat daar omtrent geen reën kan uitsak nie. Die bietjie vog wat nog oorbly, vorm slegs ’n mis.
REGS: ’n Besonderse ruimtefoto van die onherbergsame duine van die Namib in die Namib-Naukluft-wildtuin in Namibië—met ’n “letsel” wat daardeur sny. Kuswinde skep hier die grootste sandduine op aarde, party tot 300 meter hoog. Die bron dui nie aan wat watter watermassa hier sigbaar is nie.
En praat van ’n bisarre lewensvorm! In sy lang lewe ontwikkel die welwitschia slegs twee blare, wat naderhand erg verweer deur die sand en wind om hom verstrengel lê. Nietemin verskaf hy kos aan die min mense en verskillende wilde diere wat die woestyn met hom deel. Hy staan dan ook plaaslik bekend as n’tumbo, oftewel die “ui van die woestyn.”
Welwitschias kom goed reg sonder reën. Hulle het duisende klein porieë aan hul blare, wat die digte mis absorbeer wat gereeld van die see af oor die Namib inrol.
OMDAT die aarde rond is, ontvang hy nie oral dieselfde hoeveelheid hitte van die son af nie. Naby die ewenaar, waar die son die warmste bak, styg die warm lug op. Dit veroorsaak ’n streek van lae lugdruk.
Namate die opstygende lug afkoel, gaan baie van die vog daarin verlore in die vorm van reën. Die lug sprei van die ewenaar af uit, en by sowat 30 grade noorder- en suiderbreedte (rondom die Kreefs- en Steenbokskeerkring) begin dit na die aarde toe neerdaal.
Dit is in hierdie hoëlugdruk-gebiede waar die meeste van die wêreld se woestyne lê. Die strook woestyne regom die wêreld by hierdie breedtegrade is egter nie oral dieselfde nie. Dit is omdat windpatrone om vastelande plek-plek die hoëlugdruk-gordels opbreek.
Om vandag teen die Seekus van die Dood langs te ry, is soos ’n reis deur ’n begraafplaas van skepe, met die een verbrokkelende wrak en hopie verbleikte bene ná die ander.
BAIE van die wêreld se woestyne is ryk aan minerale en edelstene, en die Namib is geen uitsondering nie. Diamante lê op plekke gestrooi en die sogenaamde Sperrgebiet—’n 200 km lange strook noord van die Oranjerivier—is vir die meeste mense verbode. Die De Beersmaatskapy Namdeb het die beheer daaroor verkry.