'n Ode aan Sonnekus en Buschy - President Reitz Kamerwonings (RKW)
'n Ode aan Sonnekus en Buschy
Deur Tom Ferreira
"Dit lyk dit soos iemand wat met 'n fiets deur sulke moerasse ry," het my Reitz-vriend Faan le Roux op 'n keer verwonderd opgemerk toe Jan Schlebusch soos 'n gedagte om sy teenstander swenk, met sy kenmerkende kronkellopies nog 'n paar verdedigers in die lug laat gryp en die bal agter die doellyn gaan plant.
​Daar was inderdaad nie veel mooier gesigte as om Jan Johannes Jacobus Schlebusch deur 'n gaping te sien suiker nie. Net mooi 42 jaar gelede, op 13 Julie 1974, het Reitz-kamerwonings se Bushy Springbok nommer 472 geword toe hy in Port Elizabeth in die derde toets van die reeks vir die Springbokke teen die Britse Leeus uitgedraf het. Hier is hy saam met 'n paar van sy Reitz-kamerade, Blouwillem Theron, Tom Ferreira, Jan Schlebusch, wyle Schalk du Toit en Riaan Hattingh, pas nadat hy gehoor het hy is vir die Bokke gekies.
Nóg 'n Reitzman, Gerrie Sonnekus, het dieselfde dag Springbok nommer 473 geword. Die 21-jarige Sonnekus, wat skaars tien jaar oud was toe sy kaptein, Hannes Marais, die eerste keer die Groen en Goud oor die kop getrek het, is as skrumskakel in die diepkant ingegooi teen die legendariese Gareth Edwards. Talle "kenners" blameer hom vandag nog, onverdiend na my mening, vir die Bokke se vernederende nederlaag (26-9) teen die Leeus.
Wat 'n hartseerdag was dit nie! My twee broers, Naas en Stef (wat van 1967 tot 1970 in Reitz was), het die Vrydagaand voor die toets in 'n Volkswagen-kewer van Pretoria na Bloemfontein gery, waar hulle vir my en my woonstelmaat, Blouwillem Theron, opgelaai het. Ons het omstreeks middernag in die pad geval Port Elizabeth toe, waar ons skuins ná sonop aangekom het (die spoedbeperking was destyds 80 km/h, selfs op die snelweë).
As jy so ver ry om jou helde in aksie te sien, wil jy hulle nie sien verloor nie. Nie net het hulle daardie dag die toets verloor nie, maar ook die reeks. Ons wou behoorlik ons polse sny. Dit het 'n hele paar liter bier gevat om ons weer in 'n gemoedelik stemming te kry.
Ons twee Reitz-Bokke het egter die Boet Erasmus-stadion se hartseer van hulle afgeskud en uit die as uit opgestaan. Bushy se toetsloopbaan het 'n opwaartse kurwe getoon. Hy is vir die vierde toets teen die Leeus gekies, wat gelykop (13-13) geëindig het, terwyl hy die Bokke in sy derde en laaste toets (in 1975 op Loftus), gehelp het om die Franse met 33-18 te klop.
Buschy het 7 drieë in 41 wedstryde vir die Vrystaat gedruk.
Oor Gerhardus Hermanus Henrikus Sonnekus kan ek boekdele skryf. Anders as Bushy, het tien jaar verloop voordat hy weer die Groen en Goud oor die kop te trek: dié keer as agsteman teen Engeland in 1984. Die Bokke het albei die toetse waarin hy daardie jaar gespeel het, maklik gewen.
Gerrie Sonnekus bly een van die begaafste rugbyspelers wat ek ooit in aksie gesien het. Hy is trouens saam met wyle dr. Danie Craven die enigste speler wat op skrumskakel en agsteman vir die Bokke in 'n toets uitgedraf het. Hy kon letterlik in enige posisie speel, behalwe miskien vleuel (waarvoor hy dalk nie genoeg spoed gehad het nie) en slot (waarvoor hy te kort was).
Voordat hy op daardie noodlottige dag vir die Bokke teen die Leeus opgedraf het, het hy verskeie blink vertonings vir die Vrystaat op skrumskakel gelewer, onder meer vir die Vrystaat teen die Leeus twee weke voor die derde toets. Die Leeus was daardie dag uiters gelukkig om die Vrystaat te klop (9-11) danksy 'n drie in beseringstyd deur Gareth Edwards.
Gerrie het in 160 wedstryde vir die Vrystaat gespeel, 63 daarvan as kaptein. Hy het in 10 hiervan op skrumskakel uitgedraf, 106 op agsteman en 44 op flank. Hy het 'n reusagtige 63 drieë in die Vrystaattrui gedruk.
Ons salueer die Reitz-Bokke van weleer!
Terloops. Gerrie se 69 drieë vir die Vrystaat word net deur nóg 'n Springbok wat in Reitz was oortref; Chris Badenhorst (Springbok-regtervleuel), het in 221 wedstryde 136 drieë gedruk.
​Op 25 September 1976 het Sonnie saam met Schlebusch en nóg drie Reitz-Bokke, De Wet Ras en die broers Joggie en Eben Jansen, die Vrystaat gehelp om die Curriebeker die eerste keer in die geskiedenis te wen. En oom Sakkie van Zyl het afgerig.