Rokers voel deesdae soos uitgeworpenes, letterlik ’n dying breed, wat soos misdadigers amper skelm ’n skuif moet trek. En as die minister van gesondheid sy sin kry, is rokers se dae dalk binnekort getel.
Die boodskap was duidelik: as jy ’n opwindende lewe wil lei, vol weelde en avontuur, is daar net een pad – steek ’n sigaret aan.
Só wou die sigaretmaatskappye jou wysmaak – jy kan daar in jou huis met jou entjie in die hand deel word van die wêreld se elite.
En sedertdien het die gewildheid van rook oral afgeneem en word dit wêreldwyd as een van die slegste gewoontes vir jou gesondheid beskou.
Met net oor die 10% van sterftes in Suid-Afrika wat veroorsaak word deur rookverwante siektes, is gesondheidsminister Aaron Motsoaledi op die oorlogspad oor rook.
Die rookwette wat sedert Januarie vanjaar in Suid-Afrika van krag is, verbied rook in ’n kar (ja, selfs jou eie tjor). Só mag jy nie rook as daar ’n kind onder 12 saamry nie. Net 25% van ’n openbare plek mag ’n aangewese rookarea wees. Restauranteienaars en werkgewers kan tot R50 000 beboet word indien hulle die rookwette oortree en jy as roker kan self R500 moet opdok indien jy in ’n nie-rookarea ’n entjie opsteek.
“Dis omtrent hoogtyd. Ek kan nie vir jou sê hoe ek rook haat nie. Dis walglik,” meen Ben du Pisani* (50) van Bloemfontein. Hy het homself sommer aangestel as die rook-polisie en sê die regering kan enige tyd aan sy deur kom klop vir hulp en raad. “Nee kyk, as iemand een van daai walglike kankerstokkies naby my opsteek, maak ek my stem dik. Veral as dit in ’n openbare plek is, of naby kinders. Ek sal skreeu en baklei totdat hulle sommer alle tabakprodukte heeltemal onwettig maak en mense wat dit gebruik of verkoop, toegesluit word. Jy is net een van twee dinge as jy rook – simpel of onnosel!”
James Abrahams (42) van Mitchells Plain op die Kaapse Vlakte, voel egter heeltemal anders oor die saak en dink dit is ’n skelmstreek van die regering om meer beheer op Suid-Afrikaners uit te oefen.
“Hulle kan doen wat hulle wil, maar rook sal ek rook. Dis my lekkerte in die lewe. Dit maak nie saak of hulle die pakkies vol lelike prentjies maak of vir my sê waar en wanneer ek ’n entjie mag opsteek nie, rook sal ek rook. Hoe gaan hulle dit in anyway police?” lag sy.