Die boek Prediker is seker die vreemdste boek in die Bybel. Wanneer dit geskryf is, en deur wie dit geskryf is, weet ons nie. Wat ons wel weet, is dat die skrywer vir hom ‘n skuilnaam gekies het toe hy die boek geskryf het, naamlik “Prediker”, ‘n skuilnaam waarmee hy wou sê dat hy iemand is wat wil preek.
Ook, broers en susters, is hy nie iemand wat met God en die lewe spot nie, wat meen dat die lewe maar net ‘n ligsinnige saak is nie, want hy maak veel van die erns waarmee hy gesoek het na iets wat nie tevergeefs in die lewe is nie. In Prediker 1:13 skryf hy: “Ek het my hart daarop gerig om met wysheid te ondersoek en na te speur alles wat onder die hemel gebeur”. Maar hy kon niks kry wat sinvol of die moeite werd is nie. Hy is dus nie ligsinnig or die lewe nie, hy is doodeenvoudig moeg gesoek.
Dit lyk, dus, broers en susters, of die Prediker antwoorde op al ons vrae het. So maklik, lyk dit vir my, skud ons hom dus nie af nie. Maar wat hy sê, voel ons aan, kan tog nie waar wees nie. Alles is tog nie tevergeefs in die lewe nie. Ons weet dit mos. So, daar moet iewers met hom fout wees. So, kom ons probeer weer.
En sy antwoord hierop? Julle reken so? Ek dink nie so nie, want daar is geen vooruitgang in die wêreld nie, en daar sal ook nooit kom nie. Die lewe is maar net ‘n herhalende, eindelose kringloop. “Want wat gewees het, sal weer daar wees, en wat gebeur het, sal weer gebeur, en daar is niks nuut onder die son nie (Prediker 1:9). Die wêreld bly vol onreg, die regverdige bly maar altyd delf aan die onderste spit. Werk julle maar aan ‘n beter wêreld, ek glo nie daaraan nie, ek het al te veel van die wêreld gesien.
En sy antwoord? Vind julle dit so? Nie ek nie. Hoe meer ‘n mens kry, hoe meer wil jy hê, en in die proses verloor jy meer as wat jy meen jy bykry. Agter jou rug raak ander jaloers oor wat jy het, jy verloor jou rus omdat jy na so baie dinge moet omsien. En bo alles: netnou is jy dood, en al wat jy dan saamneem is jou doodskleed in jou doodskis. En waarvoor het jy dan nou eintlik so hard geswoeg? Ook dit is dus tevergeefs.
Ook julle sogenaamde vreugde, sê hy in hoofstuk 7. Dit is selfs beter om te treur as om te lag. Want mense wat in hierdie wêreld nog wil lag, is maar slegs besig om hulleself te bedrieg, om hulle oë te sluit vir die lelike wêreld, want vreugde is maar net ‘n manier om vir kort tydjies die wêreld met al sy verantwoordelikhede en ellende te ontvlug.
Want wat word dan die sin van ons lewe? Presies dit waarteen die Prediker waarsku: dit wat ons meen ons kan versamel, die vreugde wat ek kan bring en kan beleef, dit wat ek kan bereik, dit wat ek kan afhandel, ja, alles wat ek kan doen en wat ek meen my lewe sinvol kan maak. En dit alles, sê die Prediker, is tevergeefs, want dit is dan sonder God.
Of kom ons sê dit anders. Prediker sê: alles in die lewe is tevergeefs, maak nie saak wat jy doen, wat jy bereik, wat jy bymekaarmaak, of wat ook al nie, as jy nie vir God in alles dien/vrees en sy gebooie hou nie. Want God is die sin van die lewe, nie al die ander dinge nie. En juis daarom is al die ander dinge tevergeefs as God nie ook in dit alles deur jou teenwoordig beleef, ervaar en erken word nie. As jy dus wil weet hoe lyk ‘n lewe sonder God, sê die Prediker, luister maar gerus na my preek sonder my oproep in Prediker 12:13-14. Want dan is alles inderdaad tevergeefs.
Wie dit nie raaksien nie, broers en susters, leef eintlik maar net, saam met hulle kinders, ‘n sinlose bestaan. Met die implikasie: ek kan my kinders alles van die wêreld leer, goeie maniere, ek kan hulle begelei om volwassenes te word, ek kan hulle selfs leer om dankbaar vir baie dinge te wees, en dit alles kan sinloos wees.