Lefoko la kalafi e leng “lepero” jaaka le dirisiwa gompieno le raya mogare o o tshwaetsang batho. Mogare ono (Mycobacterium leprae) o ne wa lemogiwa la ntlha ke Dr. G.A. Hansen ka 1873. Babatlisisi ba ne ba lemoga gore mogare ono o ka tswelela o tshela malatsi a le robonngwe o le mo mamineng kwa ntle ga mmele wa motho. Gape ba lemogile gore batho ba ba atamalanang le batho ba ba tshwerweng ke lepero go ka kgonega thata gore ba tsenwe ke bolwetse jono, mme go ka direga gore diaparo tse di nang le mogare ono di ba tshwaetse. Go ya ka Mokgatlho wa Lefatshe Lotlhe wa Boitekanelo, go fitlhetswe gore batho ba ba fetang 220 000 ba ne ba tshwerwe ke lepero ka 2007. Khetho ea mechanical. Haeba u sa batle ho emisa "hora" e nang le phase matsohong a hau, hape u hopole nako e tobileng ea ho nosetsang, joale ho lekane ho fumana khetho e bonolo ka ho fetisisa e sebetsang nakong ea selemo. U tla fumana sesebelisoa se sa hlokeng motlakase, ha se senyehe ho tloha ha se hlahisa mongobo kapa letsatsi, hape se na le litšenyehelo tse tlaase.