Leunstoelpsigiaters en joernaliste het die afgelope tyd beweer Henri van Breda het sy gesin uitgewis weens ’n psigiatriese siekte. Prof. Dap Louw, kriminoloog en sielkundige, skryf oor die mites oor geweldsmisdaad.
’n Sap-kandidaat word vir ’n sielkundige probleem in ’n psigiatriese hospitaal opgeneem en ná ’n maand ontslaan. Op die volgende politieke vergadering buit ’n Nat die situasie uit met: “Hoe kan mense vir jou stem as hulle nie weet of jy normaal is nie?”
Die Sap steek daarop sy hand in sy baadjiesak, haal ’n koevert uit en sê vir die man: “Meneer, hier is ’n sertifikaat van my sielkundige dat ek normaal is – waar is joune?”
Navorsing bring egter ander inligting aan die lig as wat die meeste mense verwag. So word slegs ongeveer 3% tot 5% van alle gewelddadige oortredings aan ernstige psigiese versteurings gekoppel.
’n Belangrike bykomende rede is dat daar ’n verskil in intensiteit by elke psigiatriese siekte is. Net soos wat jy ’n ligte en ’n swaar verkoue kry, kry jy byvoorbeeld ’n ligte en ernstige depressie.
Daarby moet jy aan verskeie bykomende kriteria (byvoorbeeld duur en ouderdom) voldoen alvorens ’n psigiese versteuring ge­diagnoseer kan word. Baie mense het dus wel die simptome van ’n psigiese siekte, maar dis nie voldoende om as sodanig geklassifiseer te word nie. En dan is daar nog kulturele faktore.
Leunstoelpsigiaters, internetkommentators en selfs joernaliste het byvoorbeeld beweer dat Van Breda aan ’n psigiatriese siekte ly en dít die rede is hoekom hy sy ma, pa en broer met ’n byl uitgewis het.
’n Ander konsep wat dikwels verkeerd deur die publiek geïnterpreteer word, is psigopatie, wat veral gekenmerk word deur eienskappe soos ’n gebrekkige gewete, egoïsme, leuenagtigheid en manipulering (as jy mense om jou pinkie probeer draai). En daarby word die term sommer maklik toegedig aan iemand van wie jy nie hou nie. So gebeur dit dikwels in ’n egskeidingsaak (veral waar kinders betrokke is) dat die vrou in ons alleengesprek vir my sê: “Soos jy self sal sien, is my man ’n psigopaat.”
Wanneer sy uitstap, kom die man binne met die woorde: “As ’n professionele persoon het jy seker gou agtergekom dat my vrou ’n psigopaat is.”
Kom ons keer nou terug na die genoemde eienskappe van ’n psigopaat en toets jouself. Hoe dikwels voel jy skuldig oor ’n “eenvoudige” verkeersoortreding wat ’n onskuldige kind se lewe kon geëis het (soos duisende kere per jaar gebeur), maar waarvoor jy nie gevang is nie? Hoe egoïsties is jy in situasies waar ander se belange ook geken moet word? Hoe dikwels vertel jy leuens, veral om uit die moeilikheid te bly of sekere voordele te bekom? Gebeur dit meermale dat jy jouself anders voordoen as wat jy werklik is, veral om ander mense te beïndruk? Sou jy dus sê dat jy minstens oor ’n paar (goed, kom ons maak dit “ligte”) psigopatiese
Pols die droëvrugte in ’n voedselverwerker tot ’n pasta. Voeg die neute, pitte, kaneel, geursel, vlokkies, sap en sout by. Voeg 30 ml (2 e) kook­water by en verwerk tot ’n stywe mengsel vorm.
Skep 15 ml (1 e) van die vulsel uit en rol in ’n lang rolletjie. Plaas op die lang kant van ’n vel ­filodeeg. Vou die onderste kant oor die vulsel, vou die kante in en rol op.