Die eerste mense wat sjokolade gebruik het, was waarskynlik die Olmec van die suidooste van Mexiko wat kakao sowat 1000 v.C. gekweek het. Hul woord “kakawa” het ons die woord “kakao” gegee.
Die woord “sjokolade” is van die Asteekse woord “xocoatl” afgelei. Vir die Asteke het xocoatl nie na die soet sjokolade verwys wat ons vandag ken nie, maar na ’n bitter drankie wat van kakaobone gebrou is.
Die kakaobone was vir die Asteke van Mexiko so waardevol dat hulle dit soos geld gebruik het. Volgens ’n ou Asteekse dokument wat uit die 16de eeu dateer, kon jy 100 kakaobone vir ’n goeie kalkoenhen verruil.
Versoete sjokolade is eers uitgevind nadat Europeërs die Amerikas verower en die plaaslike geregte leer ken het. Volgens ’n legende het die Asteke se koning Montezuma (1466-1520) die Spaanse veroweraar Hernán Cortés (1485-1547) met ’n feesmaal verwelkom waar die bitter sjokoladedrankie voorgesit is.
Dit was egter grootliks net vir ryk mense beskikbaar, tot die uitvinding van die stoomenjin massaproduksie teen die einde van die 18de eeu moontlik gemaak het.
Kakao, waarvan sjokolade gemaak word, is goed vir jou gesondheid. Dit dien as ’n kragtige antioksidant.
Sjokolade bevat egter hope suiker, wat nie goed is vir die gesondheid nie. Dis belangrik om eerder donkersjokolade te eet, wat ’n hoë kakao-inhoud het en nie baie versoet is nie.
Die kakaoboom het oorspronklik in die Amasone en ander tropiese dele van Suid-Amerika gegroei, maar het na ander wêrelddele versprei.
Die kakaoboom bloei deur die jaar. Bloeisels en ryp en groen vrugte kan dus gelyktydig aan die boom wees. Die vrugte lyk soos langwerpige pampoentjies of peulvrugte. Wanneer dit ryp is, maak hulle ’n diep, hol klank wanneer jy daarop tik. Dit is dan gereed om gepluk te word. Die kakaobone binne-in die vrug is die gesogte deel van die plant.
Elke vrug het 20 tot 40 pitte (bone) wat sowat 1 g elk weeg en in die vrug se pulp sit. ’n Kakaoboom lewer elke jaar sowat 1 tot 2 kg bone. Die bone bevat baie vet. Dit is waarvan kakaobotter gemaak word. Jy ken kakao seker as ’n fyn poeier waarvan jou ma soms sjokoladekoek bak of waarvan ’n lekker warmsjokoladedrankie gemaak word.
Nadat die vrugte geoes is, is die volgende stap in die produksieproses die verwerking daarvan tot kakao, wat die grondslag van sjokolade vorm. Eers word die vrugte vyf tot ses dae lank in die son gelaat om te gis.
Dan word die bone in kleiner stukke gebreek en by ’n temperatuur van 135 ºC gerooster. Dit laat die kakaostukkies verdonker en gee dit daardie tipiese sjokoladegeur. Die gebreekte kakaobone word gemaal tot ’n dik sjokoladekleurige vloeistof wat as ’n “massa” bekendstaan. Die massa bevat meer as 50% kakaobotter en stol wanneer dit afkoel.
Dit vorm die grondslag van alle sjokolade- en kakaoprodukte. Kakaopoeier word gemaak deur sowat die helfte van die kakaobotter te verwyder. Die oorblywende kakao word dan tot die fyn kakao verpoeier wat ons in warm drankies of vir kookdoeleindes gebruik. Die kakaobotter word gebruik om ’n groot verskeidenheid sjokolade van te maak.
Wanneer jy weer ’n sjokoladestafie eet of warmsjokolade drink, sal jy weet waar daardie lekkerte vandaan kom.