Khothe Khulwane ya aphiḽi ndi yone ambadzifhele kha mafhungo a aphiḽi nga nnḓa ha a no kwama mulayotewa. A hu na khothe dza fhasi na nthihi dzine dza nga hanedza zwe ya tshea. Kha mafhungo a re afho nṱha hu na. i.anganyi,. i topoleni ni dovhe ni. i shumise fhungoni. i pfalaho. Magavhelo - Nga vhathu vha miḽioni dza 12 million vhe vha wana magavhelo nga 2007, vha miḽioni dza malo vho wana Gavhelo ḽ u Unḓa Vhana (Child Support Grant). 53% ya luafhulelo lwa dzinnḓu yo wanwa nga miṱa yo rangwaho phanḓa nga vhafumakadzi. Naho zwo ralo hu kha ḓivha na tshikhala tshihulu u ri hu swikelelwe he tshitshavha tshashu tsha anganyela hone. Ikonomi yashu yo ḓi tika nga maanḓa nga kha u rengiswa ha zwibvelezwa zwa maini na vhulimi. Nga nnḓa ha zwa sekithara ya nḓisedzo, a ri a thu u tou vhona-vho nyaluwo ine ya tou tshuwisa, nga maanḓa kha sekithara khulwane dzo no tou nga dza vhuveledzisi.