Rooi ligte vir huwelike - INTIEM
In die ideale wêreld het almal getrou en lank en gelukkig saam geleef. Egskeiding-statistiek bevestig egter dat ons nié in die ideale wêreld leef nie…
Wanneer jy voor die kansel staan, is jy vol hoop op 'n ewige lewe saam met die man van jou drome. Jy dink nie twee keer aan die moontlikheid dat dit dalk níé kan werk nie en jy vertrou dat julle liefde sal oorwin. Maar die hartseer nuus is dat, volgens Stats SA, altesaam 44.4% van alle egskeidings in Suid-Afrika gebeur vóór paartjies die 10-jaar merk haal.
Huwelike vs egskeidings
In dié nuutste verslag is die 2017 jaar se verwerkte dokumente in aanmerking geneem. Die goeie nuus is dat daar 'n effense opwaartse kurwe was in die hoeveelheid huwelike wat voltrek was – steeds kan min mense die sprokie weerstaan. Die meeste huwelike (26.1%) het in Gauteng geskied.
Ongelukkig was daar ook 'n toename van 0.3% in egskeidings met 25 390 sake wat gefinaliseer en verwerk is. Soos die vorige jaar het meer vroue as mans egskeiding geïniseer. Net soos die vorige jaar het mans geskei op gemiddeld 44 jaar en vroue op gemiddeld 40 jaar. En net soos die vorige jaar het die meeste huwelike (altesaam 26,9%) tussen vyf en nege jaar geduur… kan dit wees dat daar waarheid steek in die sogenaamde seven year itch?
Die slagoffers van egskeiding
Dit bly egter ontstellend dat kinders "kollaterale skade" word wanneer 'n pa en ma egskeiding as die enigste uitweg sien. Waar sowat 55% van 2016 se skeisake kinders onder die ouderdom van 18 jaar affekteer het, was daar kinders onder 18 jaar ter sprake in sowat 14 121 (55.6%) van 2017 se egskeidings. Dis tragies… en beteken dat daar tans minstens 14 121 kinders is wat die nagevolge van 'n gebroke huis probeer verwerk, wat sonder een ouer se teenwoordigheid grootword, wat wonder of die egskeiding hul skuld was en maniere probeer vind om sin te maak van die chaos…
Die effek van egskeiding op kinders is verreikend en ons weet teen hierdie tyd baie goed dat kinders uit geskeide gesinne meer geneig is tot 'n agterstand op verskeie vlakke – insluitend akademiese vlak, gedrags- en sielkundige welstand.
Hoe vergelyk ons met die VSA?
Natuurlik is die skokkende skei-syfer nie net tot Suid-Afrika beperk nie. Elke dertien sekondes skei 'n Amerikaanse paartjie en dit kom neer op bykans 2.5 miljoen egskeidings jaarliks. Sowat 50% huwelike in die VSA misluk. Altesaam 41% van eerste huwelike verbrokkel, 60% van tweede huwelike misluk en 73% van derde huwelike slaag nie. Waar slegs een persent van volwasse Amerikaanse vroue in 1920 geskei is, is 15% vroue vandag in dieselfde bootjie.
Egskeidings in Amerika neem af, maar…
Tog, hoewel egskeiding 'n baie groot bedreiging vir huwelike wêreldwyd is, is 'n ander tendens ook ter sprake. Hier is 'n verrassing: Die VSA se skei-syfer is sedert die 1980's aan die afneem! Jy het reg gehoor. Maar voor jy (by die gedagte dat Amerika dikwels voorlopers en baanbrekers vir die res van die wêreld is) opgewonde raak, hier is nog 'n skok-feit: Die skei-syfer mag dalk daal, maar die hoeveelheid huwelike wat voltrek word, daal daarmee saam.
Al hoe minder paartjies trou en millenials is besig om hul geloof in die huwelik as instelling te verloor. Volgens 'n analise van American Community Survey data deur Philip Cohen, 'n sosiologie professor aan die University of Maryland, doen jongmense dinge anders as vorige generasies… dié wat wel steeds glo in die huwelik as instelling, besluit om die knoop veel later deur te haak, wanneer hulle klaar gestudeer het, 'n loopbaan gevestig het en 'n stabiele inkomste verdien.
Stap ons dieselfde pad?
In Suid-Afrika is die gevaartekens ongelukkig reeds hier. Hoewel daar slegs 'n effense afname in huwelike was sedert 2015 (toe was daar altesaam 138 627 huwelike) kan 'n mens nie die afname sedert 2014 ignoreer nie. Daardie jaar is sowat 150 852 paartjies in die eg verbind. Tussen 2003 en 2008 was daar 'n effense wisseling in syfers en sedertdien 'n konstante afname in die hoeveelheid huwelike wat jaarliks plaasvind (Stats SA 2015).
As Amerika wel ons voorlopers is in dié verband, het ons rede tot kommer. Daar woon sowat 15% van jongmense tussen 25 en 34 tans saam met 'n ongetroude maat. Dit is 'n 12% verhoging van die vorige dekade. Meer Amerikaners onder 25 bly saam (9%) as diégene wat getroud is (7%). Twintig jaar gelede het 5% paartjies saamgebly en 14% was getroud. En ongelukkig word baie van hierdie saambly-paartjies ouers.
'n Brookings Institute analise het gevind die kans is 50/50 dat 'n kind wat in 'n saambly-verhouding gebore word, nie beplan is nie. En volgens Pew Research sal meer as een uit elke twee kinders wat in 'n saambly verhouding gebore word, teen die ouderdom van nege die opbreek van hul ouers beleef – teenoor een uit elke vyf wat binne-in 'n huwelik gebore word. Hulle sal ook meer geneig wees tot armoede.
Statistiek toon dat sowat 60% van alle saambly-paartjies voor die kansel eindig. Maar die paartjies wat vooraf saamgewoon het, se kanse om te skei verhoog met 40%! Altesaam 43% persent van kinders in die VSA sal sonder 'n vaderfiguur grootword.
Hoekom soveel egskeidings?
In Amerika word die top vyf redes vir egskeiding as volg aangevoer: 'n Tekort aan toewyding (73%), te veel konflik (56%), ontrouheid (55%), te jonk getroud (46%) en onrealistiese verwagtinge (45%). Partye paartjies het meer as een van hierdie redes aangevoer.
Suid-Afrikaanse prokureurs en kenners het hul onderskeie menings, maar menige meen dat hoofsaaklike redes vir egskeiding die volgende insluit: Finansiële konflik, die moderne samelewing se verbruikers-mentaliteit, 'n lae pyndrempel (sodra die skoen begin druk, trek hulle hom uit), 'n afname in die stigmas wat mense verplig laat voel om sake uit te werk, onrealistiese verwagtinge en rolverwarring.
Hoe dit ook al sy, huwelike is onder druk en word bedreig deur egskeiding en 'n tendens om saam te woon. En die effek van egskeiding word onderskat. Dit is een van die stresvolste ervarings ooit. 'n Nuwe studie, genaamd "Divorce and Death" toon dat stukkende huwelike teen dieselfde spoed kan doodmaak as sigarette. Jou kanse op dood is 23% hoër as jy geskei is as wanneer jy getroud is!
So, wat staan jou te doen?
Natuurlik is voorkoming altyd beter as krisisbestuur. Wilmé Steenekamp, kliniese sielkundige en seksuoloog, beveel aan dat paartjies hul gedrag moet aanpas om te behou wat werk. "Ons weet gesonde, intieme verhoudings werk vir volwassenes en kinders se verhoudings die heel beste (statistiek bewys dit). Ons moet maniere vind wat ons sal help om dít te behou. Ons moet leer aanpas, skaaf en verander wat nodig is om eerlike, doelgerigte verhoudings te kan hê. Sê wat pla, wat elkeen se behoeftes is. Onderhandel met mekaar oor bevrediging van behoeftes. Beplan hoe om voortdurend te bou aan jou verhouding."
Liezel van der Merwe, stigter van SA Huweliksweek, www.intiem.co.za en Marriage Capsule, meen: "Getroude paartjies wat nie voorkomend optree nie, staan die gevaar om onverhoeds betrap te word sover dit die eise van die huwelik aangaan. Dit is waarom SA Huweliksweek (vanaf 1-7 September) van kardinale belang is. Dit is een week per jaar, wat jy prioriteit-tyd in jou dagboek vir jou huwelik kan aanteken en waartydens jy daadwerklik aan hierdie kosbare verhouding kan werk – op 'n prettige manier en sonder druk – vóór dit nodig is om na reddingsboeie te reik."
Vanjaar se SA Huweliksweek tema is: "Maak sin van my, jou en ons lewe saam." Liezel verduidelik dat hulle paartjies met dié tema wil aanmoedig om mekaar beter te verstaan en gevolglik doeltreffende kommunikasie te bevorder en konflik te minimaliseer. "Ons bied byvoorbeeld die Marriage Capsule LOFS-temperamenttoets aan paartjies gedurende Huweliksweek. Hiermee kan hulle mekaar se temperamente ontsyfer en vasstel hóé om hul onderskeie temperamente optimaal te laat saamwerk."
Eindelik sal dié wat reeds 'n egskeiding agter die blad het, saamstem: Trou is nie perdekoop nie en skei is nie vir sissies nie. Doen dus wat jy kan om te verhoed dat jy deel van die skok-statistiek word en registreer gratis vir SA Huweliksweek op sahuweliksweek.co.za en samarriageweek.co.za.
Jy kan ook hier meer te wete kom oor die LOFS temperamenttoets. Vir meer inligting oor SA Huweliksweek, kontak die span by 012 347 7530 of stuur 'n epos aan info@sahuweliksweek.co.za
Volg ook gerus SA Huweliksweek op sosiale media by: www.facebook.com/sahuweliksweek of Twitter www.twitter.com/sahuweliksweek of Instagram www.instagram.com/samarriageweek
Addisionele bronne: www.businesslive.co.za; www.instantcheckmate.com; www.divorcestatistics.org; www.wf-lawyers.com; www.time.com; www.weforum.org; www.businesstech.co.za