Kaart van voormalige Bantoestans in Suider-Afrika:
Die woord "Bantoestan" het negatiewe konnotasies wanneer gebruik word om 'n land of gebied te beskryf wat enige ware bestaansreg of mag ontbreek, en word gesien as 'n vorm van nasionale of internasionale Afbakeningsknoeiery. Dit is later as 'n neerhalende term gebruik deur teenstanders van die Apartheidsregering se "tuislande". Aan die ander kant het dit 'n positiewe konnotasie vir groepe gehad wat onafhanklik van Suid-Afrika wou funksioneer of 'n separatistiese bestaan wou voer.
3.1 Bantoestans in Suid-Afrika
3.1.1 Onafhanklike tuislande in Suid-Afrika
3.1.2 Selfregerende tuislande in Suid-Afrika
3.2 Bantoestans in Suidwes-Afrika
3.2.1 Onafhanklike tuislande in Suidwes-Afrika
3.2.2 Selfregerende tuislande in Suidwes-Afrika
Hierdie tuislande was aan swartes toegeken deur die blanke Apartheidsregering van die Republiek van Suid-Afrika, en is bestem om onafhanklike state onder 'n plan genaamd "Afsonderlike Ontwikkeling" te word. Hierdie plan sou onafhanklikheid gee aan swartes in hierdie nuut-geskepte stamstate, terwyl hulle Suid-Afrikaanse burgerskap ontneem is, wat dan blankes as die meerderheid in Suid-Afrika sou laat. Oorspronklik was daar beplan om tien Bantoestan-tuislande te stig. Hierdie klein, sogenaamd selfregerende, gebiede was onder die Wet op Bantoe-owerhede van 1951 daargestel, en het begin om "onafhanklikheid" te verwerf vanaf 1976.
Die groot hoeveelheid verskuifde burgers, tesame met die klein oppervlak toegewys vir Bantoestans, het beteken dat die bevolkingsdigtheid veel hoër as dié van Suid-Afrika was.
Die eerste Bantoestan wat gestig is, was die Transkei, onder die leierskap van Opperhoof Kaiser Matanzima, in die Kaapprovinsie vir die Xhosas.
Die volgende Bantoestan was Bophuthatswana vir die Tswanas, onder leiding van Opperhoof Lucas Mangope. Hierdie land moet nie met Botswana, die voormalige Betsjoeanaland, wat deur die Verenigde Koninkryk geskep is, verwar word nie.
'n Groot Bantoestan was KwaZulu vir die Zoeloes in die Natalprovinsie, wat deur 'n lid van die Zoeloes se koningsfamilie, opperhoof Mangosuthu ("Gatsha") Buthelezi, in die naam van die Zoeloekoning gelei is. Hierdie Bantoestan het slegs tot selfregering gevorder, omdat sy leiers, veral Buthelezi, geglo het hul mense is beter af as deel van Suid-Afrika, eerder as om onafhanklikheid te aanvaar en Suid-Afrikaanse burgerskap te verloor.
Bantoestans in Suid-AfrikaWysig
Etniese verdeling en Bantoestans in Suid-Afrika 1979
Van die tien tuislande in Suid-Afrika het slegs vier selfregerend geword.
Transkei Mthatha Xhosas Xhosa 1976–1994
Bophuthatswana Mmabatho Tswanas Tswana 1977–1994
Venda Thohoyandou Vendas Venda 1979–1994
Ciskei Bhisho Xhosas Xhosa 1981–1994
Gazankulu Giyani Tsongas Tsonga 1971–1994
Lebowa Lebowakgomo Noord-Sotho's Noord-Sotho 1972–1994
Qwaqwa Phuthaditjhaba Basotho Suid-Sotho 1974–1994
Louieville Swazi's Swazi 1981–1994
KwaNdebele KwaMhlanga Ndebele Suid-Ndebele 1981–1994
KwaZulu Nongoma (tot 1980)
Ulundi (1980–1994) Zoeloes Zoeloe 1981–1994
Bantoestans in Suidwes-AfrikaWysig
Van die tien tuislande in Suidwes-Afrika het slegs vier selfregerend geword.
Onafhanklike tuislande in Suidwes-AfrikaWysig
Oos-Caprivi Katima Mulilo Lozis Lozi 1972–1989
Hereroland Okakarara Herero Herero 1970–1989
Ovamboland Ondangua Ovambo's Oshiwambo 1973–1989
Kavangoland Rundu Kawango's Kawango 1973–1989
Selfregerende tuislande in Suidwes-AfrikaWysig
Boesmanland Tsumkwe San Khoisan 1989
Damaraland Welwitschia Damara Nama 1980–1989
Namaland Keetmanshoop Namas Nama 1980–1989
Kaokoland Ohopoho Himbas Himba 1970–1989
Rehoboth Rehoboth Rehoboth-basters Afrikaans 1979–1989
Tswanaland Aminuis Tswanas Tswana 1979–1989
Na 27 April 1994, met die einde van eksklusiewe blanke regering in Suid-Afrika en die algemene verkiesing van 1994, is al die Bantoestans tot niet verklaar en die grond en sy burgers grondwetlik ingelyf by die nege nuwe provinsiale regerings om die nuwe Suid-Afrika te vorm.
Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Bantoestan.
(en) "Bantustan". Encyclopædia Britannica. Besoek op 24 Junie 2019.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Bantoestan&oldid=2151673"
Last edited on 15 Maart 2020, at 19:48
Die bladsy is laas op 15 Maart 2020 om 19:48 bygewerk.