ANC ‘teen onteiening sonder vergoeding’Argieffoto: Reint Dykema Die ANC het in die parlement gesê hoewel hy ten gunste is van stappe om die ekonomie te transformeer, waaronder grondeienaarskap en -hervorming, is die party nie ten gunste van grondonteiening sonder vergoeding nie. Nonceba Mhlauli, woordvoerder van die kantoor van die ANC-hoofsweep, het in ŉ verklaring gesê daar moet stappe gedoen word aangesien die regering te stadig vorder om die grondhervormingskwessie aan te spreek. “Die ANC stem egter nie saam met die onteiening van grond sonder vergoeding nie. Ons glo dat regverdige en billike vergoeding die oplossing is vir die grondkwessie in Suid-Afrika, soos in ander Afrika-lande soos Lesotho, Zambië, Malawi en Namibië. Die grondkwessie moet op ŉ wyse hanteer word wat Suid-Afrikaners sal verenig en moenie lukraak gedoen word nie.” Julius Malema, leier van die EFF, het Dinsdag in die parlement weer versoek dat die Grondwet gewysig word om voorsiening te maak vir grondonteiening sonder vergoeding. Volgens Mhlauli het die parlement reeds ŉ grondwetlike hersieningskomitee en is dit die komitee se verantwoordelikheid om die Grondwet te hersien indien nodig. “Die parlement het ook ŉ hoëvlak-paneel op die been gebring om die impak van wetgewing rakende grondhervorming te ondersoek. Die paneel het reeds landwyd prosesse van openbare deelname gehou, so ons moet wag vir hulle verslag en dit hanteer.” Mhlauli het gesê die departement van landelike ontwikkeling en grondhervorming het reeds onderneem om ŉ prekoloniale oudit van grondeienaarskap, -gebruik en -besetting te doen. “Sodra die oudit afgehandel is, sal ŉ enkele wet ontwikkel word om die kwessie van grondhervorming aan te spreek en die nodige grondwetlike wysigings sal onderneem word om hierdie proses te bewerkstellig.” Volgens Mhlauli is die parlement reeds in die proses om die Onteieningswetsontwerp wat deur pres. Jacob Zuma na die Nasionale Vergadering terugverwys is te hersien. “Die Onteieningswetsontwerp stel dit duidelik dat eiendom slegs onteien kan word ingevolge ŉ algemeen geldende regsvoorskrif vir openbare doeleindes en in die openbare belang, onderworpe aan vergoeding wat billik en regverdig moet wees. Vergoeding gaan met ander woorde nie net op markwaarde gegrond wees nie, maar moet regverdig en billik wees, wat beteken alle relevante omstandighede moet in ag geneem word.” Mhlauli het gesê die EFF se eis neem nie verskeie programme en hersieningsprosesse wat tans aan die gang is in ag nie. “Die programme en prosesse het ten doel om te verseker dat grond teruggegee word aan die mense van Suid-Afrika soos vervat in die Vryheidsmanifes.”