Ramaphosa: ‘Staatskaping totaal onaanvaarbaar’Die nuwe president van die ANC, Cyril Ramaphosa. (Foto: GCIS) Cyril Ramaphosa, die president van die ANC en adjunkpresident van die land, het Donderdag gesê dit is “totaal onaanvaarbaar” dat maatskappye in staatsbesit die slagoffers van kriminele elemente geword het wat daartoe gelei het dat Suid-Afrika se kredietgradering tot rommelstatus afgradeer is. Ramaphosa, wat in Desember vir pres. Jacob Zuma as president van die ANC opgevolg het, het gesê die sukkelende ekonomie se herstel hang van die stabiliteit van staatsondernemings af. Volgens Ramaphosa staar staatsondernemings ernstige uitdagings in die gesig, wat beleggers nog verder bekommer tesame met die land se beleidsonsekerheid. Ramaphosa het by ŉ ontbyt-geleentheid gepraat in aanloop tot sy leiding van ŉ Suid-Afrikaanse afvaardiging na die Wêreld Ekonomiese Forum (WEF) volgende week. “Ons moet ŉ plan maak met die verrotting wat by staatsinstansies ingetree het. Dit is onaanvaarbaar, totaal onaanvaarbaar dat staatsinstansies wat deur die nasie besit word, wat op die been gebring is om te dien in die belange van ons mense, gekaap is deur sekere belange,” het hy gesê. Twee van die wêreld se grootste graderingsagentskappe, S&P en Fitch, het verlede jaar Suid-Afrika se kredietgradering tot rommelstatus afgradeer en aangevoer politieke en beleidsonsekerheid en die onstabiliteit van staatsentiteite is die rede daarvoor. Ramaphosa het vanoggend gesê wetstoepassingsagentskappe het reeds begin met die stryd teen korrupsie, maar die volgende uitdaging is om die momentum te verskerp en individue wat betrokke is by die oortredings in hegtenis te neem. “Die belangrikste ding is om die kwessie van korrupsie en staatskaping aan te spreek. Ons verwelkom dus die kommissie van ondersoek wat deur die president op die been gebring is,” het Ramaphosa gesê. Hy het ook die nasionale vervolgingsgesag (NVG) geloof dat hulle stappe gedoen het teen maatskappye wat na bewering die staat bedrieg het. Die NVG se batebeslagleggingseenheid het goedkeuring bekom om bates ter waarde van R1,6 miljard van McKinsey en Trillian Capital, wat bande met die omstrede Gupta-familie het, te bevries. Die maatskappye is in Thuli Madonsela, die voormalige openbare beskermer (OB), se staatskapingsverslag genoem dat hulle na bewering onbehoorlike invloed op Eskom en ander staatsentiteite uitgeoefen het. “Ons wil sien dat daar opgetree word teen diegene wat verkeerde dinge gedoen het. Ons sien nou die beginprosesse van presies dit. Die NVG begin beweeg en ons verwelkom dit,” het Ramaphosa gesê. “Ons wil hê hulle moet met dringendheid optree en die tempo van hul optrede nog meer versnel. Die bevriesing van bates is ŉ belangrike komponent daarvan, maar ons wil nog baie meer sien wat dit opvolg, iets wat hulle al lank terug moes gedoen het.” Ramaphosa het gesê die ANC, wat al sedert 1994 aan bewind is, staar nou die uitdaging in die gesig om ŉ “sosiale kontrak” met Suid-Afrikaners aan te gaan om hernuwing en eenheid te bevorder. Hy het gesê Suid-Afrika se oorkoepelende boodskap by die WEF in Davos, Switserland, sal wees dat die land nou sekerheid en bekwame leierskap het om die land uit sy ekonomiese donkerte te lei en dat SA se deure oop is vir besigheid en beleggings. Hy het bygevoeg indien korrupsie aangespreek word, sal dit beleggersvertroue in die land herstel en beleggers weer teruglok. Ramaphosa se afvaardiging na die WEF jaarlikse vergadering sal bestaan uit beamptes van die regering, sakesektor, arbeidsektor en burgerlike gemeenskap.