Aftelling op pad na die 72ste Algemene Kerkvergadering - Nederduitsch Hervormde Kerk van Afrika
Aftelling op pad na die 72ste Algemene Kerkvergadering
geskryf deur Ds Johann de Bruin (Kurator van die SP Engelbrecht-museum) | Woensdag, 7 Augustus, 2019 | Artikels, SP Engelbrecht-museum
(Sondag 22 tot Donderdag 26 September 2019)
Dis amper die Nederduitsch Hervormde Kerk van Afrika se Algemene Kerkvergadering (Algemene Sinode) en ek wou al lankal ’n aftelling soos hierdie aanpak – en toe het dr Wouter van Wyk, sekretaris van die Kommissie van die AKV, my ook aangemoedig!
Op 5 Julie maak die SP Engelbrecht-museum se Facebook-blad die volgende aankondiging:
Ons beplan vir die volgende 11 weke voor die 72ste Algemene Kerkvergadering interessante mededelings en foto’s hier op die SP Engelbrecht-museum se Facebook-blad. Hoe word daar gesê… HOU HIERDIE SPASIE DOP!
Vervolgens ’n paar hoogtepunte uit die aftelberiggies. Eintlik ’n lusmakertjie om jou, geagte leser, te lok om te kom aansluit by ons FB-blad en al die beriggies te gaan lees.
In aanloop tot die 72ste AKV – nog 76 dae
(geplaas op 8 Julie 2019)
71 Algemene Kerkvergaderings van die Nederduitsch Hervormde Kerk van Afrika het reeds plaasgevind, sedert die eerste een noord van die Vaalrivier wat op 8 Augustus 1853 in Rustenburg begin het. Vanjaar in 2019 vind die 72ste AKV plaas by Gemeente Wonderboom. Die amptelike opening is op Sondag 22 September by Gemeente Montana. By watter AKV’s was jy?
In aanloop tot die 72ste AKV – nog 62 dae
(geplaas op 22 Julie 2019)
Ingebruikneming van die Dirk van der Hoffgebou (soos berig in Die Hervormer, April 1961): 8 Maart 1961, die dag voor die opening van die 53ste sitting van die Algemene Kerkvergadering, is die kompleks van die nuwe Dirk Van der Hoffgebou amptelik geopen. Was jy by hierdie opening? ’n Trotse dag!
Die voorsitter van die Boukommissie, ds TFJ Dreyer, het met sy verwelkoming van die volgepakte sinodalesaal die aandag van die vergadering gevestig op verskillende syfers rakende die oprigting van die gebou en daarop gewys dat die gebou, insluitend die sinodalesaal, die Konservatorium vir Musiek, die Kerkkantore, die kerklike Argief en Museum en die magasyn vir voorrade van die verskillende kerklike inrigtings, asook die meublement, die groot orrel plus die paar kleiner orrels, klaviere, ensovoorts, met die verversings, die totale bedrag van R308.000 (£154.000) gekos het. Hy het gewys op die groot groei van die Kerk soos ook gesien kon word in die groei van die kerklike kantoor, wat vroeër jare begin is met een klein kantoortjie.
Die gebou is deur die argitek, die heer Hendrik Vermooten, oorhandig aan ds AJG Oosthuizen, die voorsitter van die Algemene Kerkvergadering, wat dit namens die Kerk in ontvangs geneem het. Die NH Weeshuisbouers was die bouaannemers.
Ds AJG Oosthuizen
Vir prof dr SP Engelbrecht, die argivaris, wat die Argief en Museum namens die Kerk in ontvangs geneem het, was dit ’n groot dag. 53 jaar gelede het hy as ’n jong man begin met die insameling van ou kerklike dokumente en museumstukke. Die Argief sou waardevolle stukke bevat, selfs uit die dae van die Kerkhervorming, byvoorbeeld ’n vers deur Luther, asook stukke uit die dae van die Groot Trek wat in die Museum bewaar sou word. Hierdie Museum is die eerste kerklike museum in ons land.
By afwesigheid deur ongesteldheid van prof dr B. de Loor, wat vir 27 jaar lid en voorsitter van die Raad van Finansies was, het ds Abr Ras, die ondervoorsitter, die administratiewe kantore in ontvangs geneem. Ook hy het gewys op die nederige begin van die kerklike administrasie. Die eerste kerkkantoortjie is vir £5 per maand gehuur. Die tikster het £3 per maand ontvang en die administrateur £450 per jaar.
Van dié tyd af het dit alles gegroei. In 1937 was die kantoorhuur £20 per maand. ’n Tydjie daarna is die eiendom bekend as Barton Keep op die hoek van Paul Kruger- en Jacob Maréstraat aangekoop vir £25.000; op ’n deel daarvan is die Generaal Pretoriusgebou opgerig vir ’n kwartmiljoen pond. Op die agterste gedeelte van dieselfde erf is nou die Dirk van der Hoffgebou opgerig met sy pont in Jacob Maréstraat.
Dr G Jordaan, rektor van die Normaalkollege, het as visevoorsitter van die kuratore van die Musiekskool die Konservatorium in ontvangs geneem. Hierdie Musiekskool is klein begin op Krugersdorp deur mnr Willem Mathlener, die hoof van die huidige Musiekskool.
’n Boodskap van sy edele die Eerste Minister is deur die seremoniemeester van die aand, die heer AB van N Herbst, die administrateur van die Kerk, voorgelees, waarin dr Verwoerd namens die regering sy gelukwense aanbied met die ingebruikneming van die gebou en sy goeie wense uitspreek, en ook die seën aan die Algemene Kerkvergadering met sy sitting toebid.
Die gelukwense van die stad is oorgebring deur sy edelagbare, die Burgemeester van Pretoria, raadslid CH Janse van Vuuren, wat in sy toespraak gewys het op die noue band tussen die Herv Kerk en die stad Pretoria, aangesien die eerste predikant van die Herv Kerk in Transvaal, ds Dirk van der Hoff, ook die naamgewer van die stad Pretoria was en ook die vader van die vierkleur. Uit waardering vir sy dienste is een van die groot deurgangstrate deur die stad na dié pionierpredikant vernoem, te wete Van der Hoffweg.
Die 53ste Algemene Kerkvergadering (soos berig in Die Hervormer, Maart 1961): Op 9 Maart 1961 word DV die volgende sitting van die Algemene Kerkvergadering geopen. Vir bale jare was dit die voorreg van die kerkraad van Pretoria om hul kerkgebou vir die doel beskikbaar te stel. Nou sal dit nie meer nodig wees nie. Die Kerk het nou sy eie sinodale saal gekry, wat ’n deel van die Dirk van der Hoffgebou is. (Hierdie saal het sedert 1986 bekendgestaan as die Goddefroysaal.) Hierdie nuwe, pragtige gebou is geleë in Jacob Maréstraat net af van Paul Krugerstraat en agter die ander gebou van die Kerk, die Generaal Pretoriusgebou, waar die kantore van die kerklike administrasie vir afgelope jare was.
In aanloop tot die 72ste AKV – nog 61 dae
(geplaas op 23 Julie 2019)
Prof Pieter J Muller (10 Maart 1854 – 28 September 1922) was voorsitter van 33ste Algemene Kerkvergadering in 1907 en 43ste in 1909. Hierdie groepfoto is van 1909 voor die Du Toitstraat-kerkgebou.
Dr PJ Muller
Prof Pieter Muller was die eerste Hervormde predikant wat ’n akademiese toga op die kansel gedra het, op Saterdag 25 Februarie 1905 met die inwyding van die Du Toitstraat-kerkgebou van Gemeente Pretoria. Ds Jac van Belkum was in daardie dae skriba.
In aanloop tot die 72ste AKV – nog 59 dae
(geplaas op 25 Julie 2019)
Die geheue van ons NH Kerk vind ons onder andere in ons Museum en Argief. Ons Kerkargief is by die Voortrekkermonument in die Erfenisstigting se gebou. Dis dáár waar ek begin soek en saam met die argivaris beplan het aan hierdie aftelling na die 72ste AKV.
Vandag wil ek dankie sê en erkenning gee aan die NHKA se Kerkargief vir die bereidwilligheid dat ek hulle kan belas met my navorsing uit ons kerklike tydskrifte oor die Algemene Kerkvergaderings. Veral dankie vir die skandering en gebruik van kosbare, baie ou fotomateriaal. Dank aan ons bekwame argivaris, mnr Nándor Sarkady, sy assistent, finalejaar teologiestudent Waldo Pretorius, en die inligtingsbeampte, Louwrens Pretorius. Laasgenoemde het gehelp om elektroniese soektogte te doen, en ek kon in sy kantoor sit en werk.