Platgeslaan ná makelaar glo met miljoene verdwynDiscovery het reeds ‘n ondersoek na die beweerde bedrog van stapel gestuur. (Argieffoto ter illustrasie: Unsplash) Discovery ondersoek beweerde bedrog van nagenoeg R15 miljoen deur ŉ makelaar wat voorgegee het dat hy lede van die publiek se geld by die maatskappy belê het, hoewel die geld die maatskappy glo nooit bereik het nie. ŉ Familie van die KwaZulu-Natalse Suidkus is onder diegene wat in hierdie stadium geen idee het of hulle weer die geld wat hulle belê het, gaan sien nie. “Ek en my man het ons medies verloor. Ons polisse. Dit is moeilik, ŉ geweldige terugslag, maar jy gaan aan. Jy moet maar,” het ŉ moedelose Sonia Beukes die afgelope week gesê. Beukes en haar man, Johan (63), het deur hul dogter by die makelaar Tinus Jansen van Vuuren uitgekom en aanvanklik het sake klopdisselboom verloop. Sonia Beukes is in 2019 afgelê en het die geld wat sy destyds ontvang het – sowat R300 000 – deur Jansen van Vuuren laat belê. Sy het maandeliks die opbrengs op die belegging ontvang en was tevrede dat haar geld in veilige hande is. Die egpaar se dogter, Chantell Henning, en haar man, Martin, het terselfdertyd sowat R2,3 miljoen belê. Dié geld was onder meer afkomstig van ŉ uitbetaling wat Martin van die Padongelukkefonds gekry het. Die Hennings het ook hul huis in Gauteng verkoop en na Pennington verhuis, waar hulle ŉ ander huis gekoop het. Hulle het ŉ huislening by FNB aangegaan en dit was danksy die belegging – en ŉ staat van die belegging wat Jansen van Vuuren verskaf het – dat die bank ŉ nuwe lening toegestaan het. Henning sê sy het deurlopend gesukkel om enige dokumentasie oor hul beleggings uit Jansen van Vuuren te kry, maar nadat die bank die staat aanvaar wat hy verskaf het, het sy meer gerus gevoel. Vroeër vanjaar het die uitbetalings egter skielik opgedroog. Beukes sê hul navraag aan Discovery het hul grootste vrese bewaarheid: Daar was geen rekord van enige belegging nie. Henning sê hulle het aan die begin van die jaar snuf in die neus gekry toe ŉ ander makelaar hulle gekontak het sodat dié persoon hul portefeuljes kon oorneem. Hulle was skepties oor die e-pos en het die oorspronklike makelaar gekontak wat hulle verseker het dat alles in orde is en ŉ nuwe makelaar bloot sy kliënte probeer steel. In Mei het Henning weer ŉ oproep ontvang dat Jansen van Vuuren nie meer vir Discovery werk nie en wéér het hy by navraag glo benadruk dat iemand net sy kliënte probeer steel. “Ek het in Junie, toe ons nie ons betaling kry nie, vir Discovery met ons beleggingsnommer gekontak. Hulle het my in kennis gestel dat daar nie so ŉ belegging bestaan nie,” sê sy. Sedertdien voer hulle ŉ opdraande stryd om uit te vind wat van hul geld geword het en Jansen van Vuuren is skoonveld. Henning en Beukes sê briewe na die maatskappy het nog weinig antwoorde opgelewer. ŉ Ondersoeker het hulle wel tuis besoek en verklarings afgeneem en hulle het reeds bedrogsake by die polisie aanhangig gemaak. Discovery het intussen skriftelik laat weet dat hulle nie aanspreeklikheid vir die voorval aanvaar nie en dat hulle dus nie die gesinne se geld gaan terugbetaal nie. Tien beleggers glo bedrieg Lianne Osterberger, woordvoerder van Discovery, sê die maatskappy se forensiese span het met ŉ ondersoek begin kort nadat die sake onder hul aandag gebring is. Hulle het ook Jansen van Vuuren se kontrak met Discovery opgeskort, die Gedragsowerheid vir die Finansiële Sektor (FSCA) gevra om hom [en ŉ ander makelaar wat glo ook betrek word] se lidmaatskap te skrap en ŉ strafregtelike klag by die polisie aanhangig gemaak. Osterberger sê Jansen van Vuuren was ŉ onafhanklike kontrakteur. Sy verduidelik dié kontrakteurs doen sake op Discovery se FSP-lisensie en bedryf hul eie ondernemings, maar Discovery is verantwoordelik vir die finansiële raad wat hulle met betrekking tot Discovery-beleid en -produkte gee. Hulle mag ook net Discovery-produkte en -polisse verkoop en niks anders nie. Jansen van Vuuren het onder Discovery se FSP-lisensie sake gedoen toe die kliënte na bewering bedrieg is. “Benewens Discovery se pogings is die Buro vir Versekeringsmisdaad (ICB) die dryfveer van die saak by die polisie. Die laaste van die kliënte se verklarings en bewysstukpakke is op 29 September 2021 aan die ICB oorhandig. “Daar is tans vier strafregtelike klagte geregistreer: Twee by die Boksburg-polisie, een by die Mondeor-polisie en een by die Bramley-polisie. Die ondersoeker by die Boksburg-polisie is besig om al die sake te laat sentraliseer, indien dit moontlik is,” sê Osterberger. Die bankstate van alle betrokkenes is reeds aangevra en die polisie het ŉ verklaring van Discovery versoek dat die maatskappy nié die geld ontvang het nie, dat die bankrekeninge betrokke nie dié van Discovery is nie, en of die maatskappy enige polisaansoeke van die makelaar se kliënte ontvang het. Volgens Osterberger sou Discovery hierdie verklaring teen verlede Vrydag ingedien het. “Sodra al die uitstaande bewysstukke bekom is, sal die saak aan ŉ senior staatsaanklaer vir hersiening voorgelê word.” Discovery se ondersoek het intussen reeds tien individue geïdentifiseer wat glo bedrieg is. “Ons is aktief in verbinding met al die geraakte partye om ŉ begrip van die [beweerde] bedrog wat teen hulle gepleeg is te kry, asook om hulle te help om hul geld te herwin,” sê Osterberger. Slagoffers het alles verloor Intussen probeer die Henning- en Beukes-gesin bloot kop bo water hou. Die Henning-egpaar moes die afgelope paar maande in skuldberading geplaas word en kan nie eens meer die voltydse skoolgeld vir hul dogtertjie bybring nie. Hulle kon ook nie meer die betalings vir lewens- en korttermynversekering by Discovery bybring nie en dit het reeds verval. Henning het vantevore haar ouers se mediese fonds by Discovery betaal, maar weens die finansiële penarie waarin hulle hul bevind, kon hulle nie die paaiemente byhou nie en die Beukes-egpaar is intussen ook hul mediese fonds kwyt. Jansen van Vuuren het juis dié versekering en mediese fonds hanteer, en daarom het hulle hom volkome vertrou met die ander beleggings, sê Henning. “Ons wou juis ŉ stabiele toekoms vir ons dogter hê, nie die gemors waarin ons nou sit nie.” Beukes sê ook ŉ mens “wonder altyd hoe mense hulle laat vang deur so iets”, tot dit self met jou gebeur. Sy het intussen ook ŉ klag by die FAIS-ombudsman ingedien en het ŉ verwysingsnommer ontvang, maar sê die ombudsman het in korrespondensie aangedui dat sy eers ná minstens 30 dae terugvoer kan verwag. Maroela Media se e-pos-navraag aan die ombudsman is onbeantwoord. Maroela Media het Jansen van Vuuren op vyf verskillende nommers in die hande probeer, maar geen van dié oproepe is beantwoord nie. Whatsapp-boodskappe en boodskappe op Facebook het ook onbeantwoord gebly. Keer só dat jy gevang word Thys van Zyl, hoof van produkontwikkeling by Everest Wealth (Foto: Verskaf) Thys van Zyl, hoof van produkte by Everest Wealth, sê dit gebeur gereeld dat beleggers só ingeloop word. “Dis baie hartseer, maar beleggers moet besef dat hulle nie net goedsmoeds kan aanvaar wat hul makelaar sê nie, en ŉ verantwoordelikheid het om te verseker dat die makelaar gekwalifiseerd en geregistreerd is wel hul beleggings hanteer soos ooreengekom.” Hy sê veral in die geval van onafhanklike makelaars, waar groot fondsbestuurshuise soos Old Mutual of Sanlam nie namens hulle aanspreeklikheid aanvaar nie, moet kliënte seker maak hul makelaar het professionele vrywaringsdekking, sou iets met hul geld gebeur. “Kliënte moet ook seker maak hul makelaar is by die FSCA geregistreer en dat hy wel gemagtig is om die dienste uit te voer wat hy aanbied. Kliënte moet ook aandring op ŉ statutêre kennisgewing, wat die makelaar se besonderhede, asook die besonderhede van jou opdragte aan die makelaar, bevat.” Hy raai kliënte ook aan om ŉ bewys van hul beleggings aan te vra en selfs direk by die betrokke fondsbestuurshuis navraag te doen oor hul belegging. Van Zyl benadruk egter daar is baie betroubare en goeie onafhanklike makelaars en dat hy nie kliënte afraai om van dié dienste gebruik te maak nie, “maar kliënte moet hul huiswerk behoorlik doen”. Volgens hom het slagoffers van dié tipe bedrog die opsie om die betrokke fondsbestuurshuis by die bedryf se ombudsman te verkla, ten einde die instansie te dwing om aanspreeklikheid te aanvaar.