Dr MJ du Plessis Gereformeerde Kerk Bellville Datum: 15 Januarie 2006 (aand)
Sing vooraf: Skrifberyming 9-3:1, 2 (nuut)
Ons antwoord op die wet van die Here deur Skrifberyming 9-1:11 (26:11) te sing.
Skrifberyming 9-1:11 (26:11)
Skrifberyming 5-3:1, 2 (8:1, 2)
Skriflesing: Galasiërs 4
Teks: Galasiërs 4:4; Kategismus Sondag 2
Wie sou ooit enige lig vorentoe kon sien as ons oor ons sondes moes praat sonder die Here Jesus Christus?
Om die saak van die geweldige groot verlossende genade wat ons in die Here Jesus het te beklemtoon, doen die Heilige Gees in die gedeelte iets wat ons in 'n sekere sin 'n afwyking kan noem.
Hy noem die kerk 'n kind – 'n seunskind.
Dit is 'n afwyking want die kerk is van die begin tot die einde die bruid van die Here. Die kerk is gewoonlik 'n vrou.
In dié beeld is die kerk 'n kind. 'n Kind wat nie vir homself kan dink nie.
Die kind gaan eendag alles erf, maar tot nou toe is die kind nie bekwaam om te erf nie.
Trouens, die Here vertel hier dat die erfgenaam 'n kind is wat niks verskil van 'n dienskneg nie – hy staan onder voogde en bestuurders tot op die tyd wat tevore deur die vader in die testament bepaal is.
Die Bybel vertel watter probleme die kind het.
Die kind wil nie luister na die dinge wat reg is en wat by 'n volwasse lewe pas nie. Die kind is diensbaar aan die eerste beginsels van die wêreld.
Eenvoudig gesê: Die kerk wil nie doen wat die Here vra nie. Die kerk bly 'n kind wat allerhande wêreldse dinge loop en doen.
Maar God het die dinge vir die kind verander. Die kind was steeds onbekwaam om te erf toe die testament gelees moes word.
Toe die tyd aangebreek het dat die testament gelees moes word, het die Here iets laat gebeur wat die kind bekwaam gemaak het om te erf.
Die Bybel noem hierdie tydstip wat gekom het die volheid van die tyd.
God het sy Seun uitgestuur om die kind uit die penarie te verlos waarin die kind vasgevang was.
Hy laat sy Seun in elke opsig in dieselfde situasie wees as wat die onbekwame kind is wat nie kan erf nie!
God se Seun word gebore uit 'n vrou, gebore onder die wet, om die wat onder die wet was, los te koop, sodat ons die aanneming tot kinders kan ontvang.
Dis eintlik baie snaakse woorde wat die Bybel hier gebruik: Gebore onder die wet – met 'n voorafgaande kwalifikasie: gebore uit 'n vrou.
Om uit 'n vrou gebore te wees, dit kan mens verstaan, want alle mense word uit vrouens gebore.
Maar die uitspraak wat hinder, is: gebore onder die wet.
Wat bedoel die Bybel met die wet? Die wet waarmee die kind wat moet erf so sukkel en die wet waaronder die Seun van God gebore is? Een ding is duidelik: die woord wet het in die Bybel nie elke keer die Tien Gebooie beteken nie! Dit het soms 'n baie wyer betekenis gehad as dit.
Dit is vir seker so dat die woord wet oor die algemeen verwys het na die Tien Gebooie, soos byvoorbeeld Levitikus 18:5:
Hou dan my insettinge en my verordeninge wat die mens moet doen, dat hy daardeur kan lewe. Ek is die Here. (Levitikus 18:5 AFR53)
Dieselfde is waar in die Nuwe Testament in die volgende uitspraak wat die apostel Paulus maak:
Want Moses beskrywe die geregtigheid wat uit die wet is: Die mens wat hierdie dinge doen, sal daardeur lewe. (Romeine 10:5 AFR53)
Maar daar is ander voorbeelde waar die woord wet nie net die Tien Gebooie beteken nie, soos byvoorbeeld:
Die digter wat Psalm 1 gedig het, verstaan onder die woord wet die Woord van God in die algemeen. . . maar sy behae is in die wet van die Here, en hy oordink sy wet dag en nag. (Psalms 1:2 AFR53)
Die apostel Johannes het onder die woord wet soms die hele Ou Testament verstaan, soos wat dit blyk in die volgende aanhalings uit die evangelie wat hy geskryf het:
Jesus antwoord hulle: Is daar nie in julle wet geskrywe: Ek het gesê, julle is gode nie? As dit húlle gode noem tot wie die woord van God gekom het, en die Skrif nie gebreek kan word nie, . . . Johannes 10:34, 35.
Die skare antwoord Hom: Ons het uit die wet gehoor dat die Christus tot in ewigheid bly; en hoe sê U dat die Seun van die mens verhoog moet word? Wie is hierdie Seun van die mens? Johannes 12:34
Maar die woord wat in hulle wet geskrywe is, moet vervul word: Hulle het My sonder oorsaak gehaat. Johannes 15:25
Die apostel Paulus het weer onder die woord wet die leer van ons saligheid verstaan.
Waar is dan die roem? Dit is uitgesluit. Deur watter wet? Van die werke? Nee, maar deur die wet van die geloof. (Romeine 3:27 AFR53)
In die Ou Testament het die profeet Jesaja die woord gebruik om die volle wil van God rondom ons saligheid oor te dra. Hierdie vers in Jesaja 2 is 'n voorbeeld daarvan.
En baie volke sal heengaan en sê: Kom laat ons optrek na die berg van die Here, na die huis van die God van Jakob, dat Hy ons sy weë kan leer en ons in sy paaie kan wandel. Want uit Sion sal die wet uitgaan en die woord van die Here uit Jerusalem. (Jesaja 2:3 AFR53)
Job impliseer eenkeer die wet van die Here, en dan stel hy dit voor as 'n weegskaal. Dus 'n middel waarmee God oordeel om sy regspraak te kan uitvoer.
As ek met leuens omgegaan het en my voet gehardloop het na bedrog: laat Hy my dan weeg op 'n regte weegskaal, sodat God my onskuld kan weet!
Met al die dinge nou in ons gedagte dink ons weer aan die uitspraak wat gemaak word teenoor die klompie kerke wat daar in Galasië was.
Jesus Christus die Seun van God is dus gebore om te lewe volgens die grondslag wat die Here van altyd af vir die mense op die aarde neergelê het.
Sy lewe moes die totale geestelikheid wat die Here van 'n mens verwag, bevat.
In sy volkome gehoorsaamheid moes Hy wys hoe die lewe van 'n mens lyk wat in ware gemeenskap met die Here lewe.
Nou gaan ons terug na die brief wat aan die kerke in Galasië geskryf is. Teen die agtergrond nou van die kind wat moet erf maar nie eintlik in staat is om sy verantwoordelikheid na te kom nie, skryf die Here vir hulle verder wat die gevolge daarvan is dat sy Seun onder die wet vir hulle gebore is.
Daar word daar aan hulle (en aan ons!) genade gepreek: Hulle kan nou erf, want die Seun van God het dit moontlik gemaak.
En omdat julle kinders is, het God die Gees van sy Seun in julle harte uitgestuur, en Hy roep: Abba, Vader! Daarom is jy nie meer dienskneg nie, maar kind; en as jy kind is, dan ook erfgenaam van God deur Christus.
Die gevolge van die koms van die Seun van God is dat die stout kind nou ook maniere geleer word! Hy wil nou ook bid en hy gaan vra ook nou by die hemelse Vader wat die regte dinge is om te doen!
Nou is die kind ook 'n erfgenaam van God – maar net op een manier: deur Jesus Christus. As die stout kind nie deur Jesus Christus na God die Vader toe wil kom nie, erf hy dus nog steeds niks!
Dit is waarom daar in die Galasiërbrief die woorde geskryf word:
Maar destyds, toe julle God nie geken het nie, het julle dié gedien wat van nature geen gode is nie;
Hulle ken dus nou die Here.
Maar die stout kind neig alweer terug na die stoutigheid van hom en sy gruwelike vriende toe. Nou maan die Heilige Gees hom aan:
. . . maar nou dat julle God ken, of liewer deur God geken is, hoe keer julle weer terug tot die swakke en armoedige eerste beginsels wat julle weer van voor af aan wil dien?
Die dreigement lê vlak in die Here se woorde: Julle gaan armoedig wees – omdat julle nie leefgeld het nie. Die leefgeld is juis die erfporsie wat hulle gaan verbeur as hulle gaan terugval weg van die Here af!
Die Here vertel vir hierdie stout kind wat nou regkom presies wie sy vriende is en hoe sleg hulle invloed op sy lewe is:
Hulle ywer vir julle is nie goed nie, maar hulle wil ons buitesluit, sodat julle vir hulle kan ywer.
Die duiwel en sy maters werk in en met die kerk.
Hulle wil die gelowiges laat sonde doen.
Hulle probeer gelowiges sover kry dat hulle die wat die Here verkondig, wegjaag van hulle af.
Dit gebeur nie net deurdat hulle die dominee en die ouderlinge wegjaag nie – dit gebeur wanneer die lidmate van die kerk weer dinge begin doen waar die Here hulle juis deur hulle bekering uitgetrek het. Hulle val dus weer terug in die sondes.
Die Galasiërkerke het gedink dat hulle juis op die voorpunt was van gelowig wees.
Hulle het gedink hulle het die wenresep vir kerkwees.
Daarom het hulle weer teruggeval op uitwendige dinge soos die besnydenis.
Vir hulle nuwe styl van kerkwees het hulle hulle beroep op die wet.
Maar hulle het nie besef dat hulle nie besig is om die wet na te kom nie!
Julle wat onder die wet wil wees, sê vir my, luister julle nie na die wet nie?
Daarom gaan die Heilige Gees verder en verduidelik vir hulle die verskil tussen wettisisme en die genadeverbond – soos wat dit in die Here Jesus vervul word.
Abraham het twee seuns gehad, een uit die slavin en een uit die vrye (Sara).
Maar daar is 'n baie groot verskil tussen die twee seuns:
Die een uit die slavin is gebore na die vlees,
en die ander een uit die vrye deur die belofte.
Die Heilige Gees verduidelik dan wat die verskil beteken. Dié twee vroue staan vir twee verbonde:
Die een is Hagar, wat vir die slawerny kinders baar.
Hagar staan vir die berg Sinai in Arabië – dit verteenwoordig die wet.
Sy is saam met haar kinders in slawerny.
Die ander een, Sara, verteenwoordig God se genadeverbond.
Sy verteenwoordig die Nuwe Jerusalem (Jerusalem daarbo) en is vry.
Ons stam almal uit hierdie genadeverbond (die moeder van ons almal).
Die Here gaan dan verder deur Paulus se pen en verduidelik dat die ware kerk kinders van die belofte is, soos Isak.
Die Bybel trek dan 'n konklusie wat altyd vir die kerk geld.
Soos die kind wat na die vlees gebore is, hom destyds daarvoor beywer het om die kind wat na die Gees gebore is, te vervolg, so is dit nou ook.
So sal dit altyd wees.
Die slot is weereens 'n sterk verkondiging van genade aan ons:
Maar wat sê die Skrif? Werp die slavin en haar seun uit, want nooit mag die seun van die slavin saam met die seun van die vrye erwe nie. Daarom, broeders, ons is nie kinders van die slavin nie, maar van die vrye. Galasiërs 4:30, 31.
Dis ons troos: Kennis van ons ellendes alleen sou ons wanhopig maak. Dit sou ons lewe op die aarde hel maak, want ons sou in haat en verwyt en selfverwyt en verbittering ingesink het.
Maar nou kan ons onsself sien in die genade wat God gee in die Here Jesus Christus. Ons is nuwe mense wat met God versoen is en wie se sondes vrygeskeld is deur die dood en straf wat die Here Jesus vir ons gedra het.