Onafhanklikheid vir enkele tuislande – Afrikanergeskiedenis
Onafhanklikheid vir enkele tuislande
Die Tuisland-beleid in die weegskaal
Suid-Afrikaners veg in Angola
Hoewel die tuislandbeleid besig was om skipbreuk te ly, het Transkei in Oktober 1976 onafhanklik geword. In Desember 1977 het Bophuthatswana gevolg, in September 1979 Venda en Ciskei in 1981.
Betekenisvol vir die toekoms was dat die Afrikatale die eerste keer amptelike erkenning gekry het. Die vier republieke wat tot stand gekom het, later die TBVC-state genoem, het aanvanklik Afrikaans, Engels en 'n Afrikataal as amptelike tale gehad. Hulle het dit later soos volg verander: Transkei: Xhosa, met Suid-Sotho, Engels en Afrikaans as toelaatbare tale, dit wil sê tale wat vir amptelike doeleindes gebruik mag word; Bophuthatswana: Tswana, Engels en Afrikaans; Venda: Venda, met Engels en Afrikaans as toelaatbare tale; Ciskei: Xhosa en Engels. In die sogenaamde "nasionale state" was die amptelike tale die volgende: Gazankulu: Afrikaans, Engels en Tsonga; KaNgwane: Afrikaans, Engels en Swati; KwaNdebele: Afrikaans, Engels en Suid-Ndebele; KwaZulu: Afrikaans, Engels en Zoeloe; Lebowa: Afrikaans, Engels en Noord-Sotho; Qwaqwa: Afrikaans, Engels en Suid-Sotho. Die Afrikataal is hoofsaaklik gebruik vir mondelinge kommunikasie met die publiek, vir informele kommunikasie tussen die amptenare en vir die vertaling van wette. Dit het ook 'n besondere simboliese waarde. Engels is gewoonlik vir skriftelike kommunikasie gebruik en vir mondelinge informele (en soms ook formele) kommunikasie tussen die amptenare onderling. Afrikaans en ander tale se rol was veel kleiner. Die wette is dikwels in Afrikaans vertaal, naas die vertalings in die Afrikataal en in Engels. Verder is Afrikaans gebruik vir kommunikasie met Afrikaanssprekendes.
In die meeste tuislande was die betrokke Afrikataal die skoolvoertaal tot standerd twee, en daarna Engels. By baie skole is die Afrikataal saam met Engels tot in standerd vyf as voertaal gebruik en net Engels vanaf die begin van die sekondêre skool. Transkei het hierdie beleid begin. Transkei het in 1963 besluit dat die moedertaalmedium net vir die eerste vier skooljare gebruik sou word, en daarna Engels. Omstreeks 1974 het al die tuislande behalwe Qwaqwa, wat ten gunste van 'n vyftig-vyftig-benadering was, die gebruik van een taalmedium aanvaar, oor die algemeen vanaf graad 5 – en behalwe in Venda was dit die bepaling dat dit Engels moes wees. Wat taalvakke betref, is die Afrikataal 'n verpligte vak van die eerste tot die twaalfde skooljaar, Engels vanaf die eerste of tweede tot die twaalfde skooljaar en Afrikaans vanaf die derde tot die negende en dikwels die twaalfde skooljaar.
Die onafhanklike state het ruim geldelike hulp van Suid-Afrika gekry en kon daarsonder selfs nie bestaan nie. Die leiers van die ander tuislande het geweier om onafhanklikheid te vra. Hulle wou deel van Suid-Afrika bly en Suid-Afrikaanse burgerskap behou. Suid-Afrika was die enigste land wat die TBVC-lande se onafhanklikheid erken het. Amerika het in 1977 verklaar dat hy algemene stemreg vir Suid-Afrika wil hê. Binnelandse verset teen die bewind het gegroei. Die aanloop tot 'n opstand was in Angola.