Nutanix Careers - DevOps Pre-Sales Systems Engineer Northern-Europe
Sales Engineering - EMEA Amsterdam, Netherlands Req.Num.: 9990 Eens toe daar 'n tweetalige lugruim was
Saterdag 18 Februarie 2017	Geplaas deur Gerhard van Huyssteen
Lees 3144 tye
Gepubliseer in VivA ;
Lewer eerste kommentaar!
Dis 1986. Iewers in die lug tussen Nigel en Springs bo die Central Flying School Dunnottar kontak ŉ desperate vlieënier van die Suid-Afrikaanse Lugmag die beheertoring:
“Dunnotar-naderingsbeheer, dit is Harvard 6437. Ons is reg bo, in aansluiting by ons aanvanklike nadering. Nademaal ons kekkeldoos onklaar geraak het, kan Johannesburg se beheerde lugruim nie binnegedring word nie. Ons versoek u aansluitingsklaring vir ’n volle landing.”
Dis nie ’n grappie nie en allermins versonne.
My vriend Brendon is ŉ vlieënier, en hy vertel van vervloë dae toe ons lugruim tweetalig was. In die 1970-80’s was leerlingvlieëniers van die Suid-Afrikaanse Lugmag verplig om lugvaartterminologie in Engels én Afrikaans te beheers. Al om die ander week is Afrikaans as radiotaal gebruik.
Oor ŉ glas whiskey leer Brendon my ŉ paar Afrikaanse lugvaartterme:
rol, gier en hei: Vliegtuie beweeg vry op drie asse. Wanneer jy beweeg op die denkbeeldige as wat van voor tot agter in die vliegtuig strek, rol (roll) jy met behulp van die rolroer (aileron); op die horisontale vlerk-tot-vlerk-as hei (pitch) jy met die hoogteroer (elevator); en op die vertikale as gier (yaw) jy met jou rigtingsroer (rudder). Op die internet is daar oulike animasies wat dié konsepte mooi demonstreer.
wannadering, wentel en waas: Die naaste wat ek ooit aan my Heiland was, was op ŉ keer toe ons vir ŉ Taalkommissiesitting moes afvlieg Port Elizabeth toe. ŉ Storm van Ou Testamentiese omvang het oor Die Baai gewoed. Uit die venstertjies kon ons sien dat die hele stad in ŉ verwoedende waas (haze) gehul was. Daar was ŉ kwaai dwarswind (crosswind) wat eers gekrimp (backed) en dan geruim (veered) het. Ons het ŉ paar keer om die lughawe gewentel (orbited) en toe het die vlieënier sy bes probeer … Ná twee wannaderings (missed approaches) en een deurlooplanding (touch-and-go landing) het die liewe kaptein weer die eindnaderingsgebooie (landing checks) laat loop en ons uiteindelik met ŉ suksesvolle volle landing (full-stop landing) terug op moeder aarde op die laaiblad (apron) gehad. Ons arme TK-lede was senuweeorrels wat slegs met onverdunde alkohol en skoon onderklere gekalmeer kon word.
Tongknopers: Probeer presisienaderingsbaanaanwyser (precision approach path indicator), sigvlugreëls (visual flight rules) en vliegveldvluginligtingsdiens (aerodrome flight information service) vinnig sê.
lusvlug, tolvlug en ry: Ek het eers gedink dat ŉ lusvlug ŉ rit in eerste klas is, maar nee, ŉ lusvlug is ŉ loop, tolvlug is spin, en ry is taxi. Ek wonder nog altyd hoekom ons in Engels moet wag vir taxi clearance (ryklaring) voor ons op die taxiway (rybaan) kan taxi (ry). As ek met ŉ minibus wou reis, het ek duimgery, dankie.
En dan is daar die vliegtuigonderdele: Ek het nog altyd gedog knormoer (starter) is een van daardie anekdotiese woorde wat in lysies verskyn om te wys hoe grappig Afrikaans is. Wrintiewaar, hy staan in Brendon se termlys! Die throttle is ŉ gasarm (sinoniem vir prostetiese ledemaat?), en die manifold drain cock (!) is ’n spruitstukaftapkraan. My naasgunsteling is die vaan (of ook die steek) van die lugskroef (pitch of the propeller), en my gunsteling is kekkeldoos (transponder).
As ek eendag groot is, gaan ek ŉ hygroman skryf met die titel “Faan en die kekkeldoos”.
Hierdie rubriek het in gewysigde vorm in Beeld van 18 Februarie 2017 verskyn.
Dinsdag 14 Februarie 2017	Geplaas deur Sophia Kapp
Lees 1000 tye
Kry anderdag ŉ navraag van ŉ gebruiker: Hoe spel ŉ mens [...]? Tipiese soort navraag, ek stuur ŉ tipiese soort antwoord. Sy sê dankie, maar dis ŉ dankie met stekels. Want iemand het haar oor die vingers getik oor haar spelling en sy het by my kom bevestiging soek dat sy reg was. En toe was sy nie.
Die reaksie daarop was ook tipies: Ja, maar almal skryf so. En hoekom kan sy nie reg wees nie? Sy skryf dit al jare so en nou is dit ewe skielik verkeerd. Wie maak sulke volksvreemde reëls, en wie het nou eintlik aan dié onheilige kliek in hulle ivoortoring die reg en die mag gegee om die gewone gebruiker ontoereikend te verklaar? Wie se taal is dit in elk geval?
Dis ŉ bitter pil om te sluk, ek weet. Ons moes hom al almal afwurg – daardie een waar jy tot in jou siel toe oortuig is jy is reg en dan uitvind jy is nie. Bitter, man. Gal.
Die feit bly staan, die taalgemeenskap maak self die reëls, die Taalkommissie teken die reëls op en dit word in die Afrikaanse woordelys en spelreëls gepubliseer. Ja, dié bron word voortdurend bygewerk. Ja, die reëls word hersien, aangepas, herskryf, verfyn, uitgebrei. Hierdie jaar verskyn ŉ eeufeesuitgawe, waarin die reëls vir leestekengebruik in Afrikaans en reëls vir trappe van vergelyking vir die eerste keer vervat word. ŉ Klomp mense wat gewoond is daaraan om spasies tussen woorde en vraagtekens te sit, gaan kwaad wees. Mense wat nie spasies tussen woorde en ellipsstippels sit nie, gaan net so kwaad wees. Mense wat “onmiddellik” met een d of een l skryf, gaan steeds kwaad wees, want ons spel dit steeds (net) met twee d’s en twee l’e.
Ek wonder hoekom maak dit ŉ mens so kwaad as jy uitvind jy maak ŉ taalfout. Kan jy jou voorstel dat ŉ mens in enige ander vakgebied vir ŉ vakkundige sal sê “ja, maar almal doen dit so”? As die ganse graadeenklas skryf 2+2=5, is dit skielik korrek? Nee. As jy altyd gedink het die aarde is ŉ plat klip op ŉ skilpad se rug en jy vind op ŉ dag uit dis ŉ skewe eier wat iewers in die middel van ŉ kosmos om sy eie as tol, gaan jy met ŉ astrofisikus daaroor stry? Nee wat. Jy sal dalk jou wenkbroue lig en jou oë rol, maar dit gaan jou emosioneel min kos om sulke inligting te verwerk.
Taal is anders. Baie mense praat daarvan as volksbesit. Maar taal is meer as dit, dis wat van jou mens maak. Dis hoe jy met die wêreld skakel en dis hoe jy die wêreld toelaat om met jou te skakel. Jou taalgebruik is so uniek soos jou gelaatstrekke en so deel van jou soos die moesies op jou lyf. Om uit te vind daardie moesies is “foute”, is soos foelie tussen jou tande. Dis dan wat jy vir die hele ou hoogdrawende gespuis wil sê: vlieg in julle dingese in met julle AWS en al. (En dan moet uitvind die meervoud van “dinges” het twee s’e en die v in “vlieg” moet ŉ hoofletter wees.)
My vraag aan sulke beswaardes bly altyd: Hoe reageer jy op soortgelyke foute in Engels? Is jy tevrede as mense there/their/they’re verkeerd gebruik? Gaan jy ŉ T-hemp koop en dra waarop daar staan “You is my best friend”? Gaan jy tevrede wees as jy ŉ Engelse teks lees wat klink soos ŉ oorklanking uit Afrikaans of Frans of Spaans of Mandaryns? Nee. Nou hoekom is jy dan bereid, en selfs gretig, om Afrikaans so te verslons?
Soepel taalgebruik is nie ŉ skande nie. Dis ook nie ŉ teken van naziisme of beheervraatsigheid of analiteit nie. Dis gewoon ŉ teken van kennis en bewustheid en noukeurigheid. Dis ŉ teken van respek teenoor ŉ kode en ŉ vakgebied waaraan baie kundiges baie lank voor jou al baie hard gewerk het.
ŉ Ingenieur of ŉ argitek of ŉ rekenmeester of ŉ onderwyser of ŉ teoloog wat ure lank sit en besin oor sy of haar werk is nie ŉ nazi nie. ŉ Taalmens wat dieselfde doen ook nie. En ŉ skrywer wat taal kan inspan soos ŉ swaard of ŉ skalpel, soos ŉ troos of ŉ seëning, soos ŉ begenadiging of ŉ amen, het nie daardie vaardigheid verwerf omdat hy of sy tevrede was met spelfoute en verkeerde meervoude en slordige styl en “ja, maar almal skryf so” nie.
Sluk maar die bitter pil, dis goed vir jou.
Selfs 'n sluwe linguis vang soms sy baas
Saterdag 11 Februarie 2017	Geplaas deur Gerhard van Huyssteen
Lees 1301 tye
Sit ŉ taalkundige in ŉ kroeg, gemoeid slegs met sigselwers en ŉ whiskey.
ŉ Breedbeborsde, betatoeëerde bokbaard kom sit op die kruk neffensaan.
“So, what’s your name?” vra hy ná hy ŉ tapbier bestel het. Sy aksent klink Amerikaans.
Die linguis sug diep, binnensmonds. Om sy erg Afrikaanse naam en van uit te spel aan dese en gene wat nie régtig belang daarby het nie, is erg vermoeiend. Hy kies dus vir sy “restaurantnaam” – die naam wat hy gebruik as hy telefonies besprekings by ŉ restaurant maak.
“Alex Alexander.” Want of jy Afrikaans, Engels of Xhosa is, jy sukkel nie met dié naam en van nie.
“OK, I’m Peter Peterson.”
“Nice to meet you, Peter.”
“Sooo, what do you do for a living?” probeer Baardman die gesprek op gang kry.
Dié keer kom die taalkundige se sug effens hoorbaar uit. Dis die een vraag wat al wat ŉ linguis is vrees, want daar is gewoonlik een van vier opvolgvrae:
“O gits, dan moet ek seker nou op my taalgebruik let?!” Dié opmerking kom veral in Afrikaanse geselskap voor, en die res van die gesprek kring dan dadelik uit na die Voortbestaan van Ons Taal en die verloedering daarvan deur die jeug. Ek ken maar weinig taalkundiges wat taalpuriste en skoolvosse is; die meeste van ons verheug ons juis in taalverandering, die variëteite van ŉ taal, tale en sprekers in kontak met mekaar. Die misterie van taal lê juis in die randverskynsels, die uitsonderings.
“Hoeveel tale praat jy?” Daar is ŉ verskil tussen ŉ linguis en ŉ poliglot. Eersgenoemde bestudeer een of meerdere tale, die ander praat/lees/skryf/verstaan meerdere tale. Met die uitsondering van ŉ paar Afrikataalkollegas bemeester die gemiddelde linguis wat ek ken so tussen een (gewoonlik Amerikaners) en drie of vier tale (gewoonlik die tokkelokke). Prof Ernst Kotzé, oud-Taalkommissievoorsitter en ŉ vooraanstaande taalkundige, is twaalf tale magtig, maar hy is die uitsondering op die reël.
“Mmmmm, so hoe dra jou navorsing by tot ŉ beter wêreld?” Dié ene is moeilik, want dis dalk ŉ vraag waarmee menig geesteswetenskaplike (of enige akademikus) op die een of ander tyd moet stoei. Ek antwoord gewoonlik dat, sonder taalkundiges, ons dit nie gaan regkry om rekenaars te ontwikkel wat slimmer as mense is nie. Daarom is ons noodsaaklik. Dit lei dan die gesprek flink in ander rigtings, veral as die gespreksgenoot met ŉ lyf vol tatoes rondloop.
“Jy’s ŉ ling… wat??” Die vraag is nie so erg nie, want dan kan ŉ mens darem verduidelik dat die woord uit die Latynse lingua kom wat letterlik “tong” en later “taal” beteken het. En dan is die skakels vlot na “mother tongue” en ander woord wat met lingua verband hou. Of die gesprek hou dadelik op.
Die taalkundige se ma het hom goed opgevoed en hy antwoord Baardbek dus bedeesd: “I’m working in the language industry.”
“Oh, interesting, and in what branch of the language industry? I’m a linguist myself!”
Moet nooit ŉ man op sy baardjie takseer nie …
Eindnota: Met erkenning aan David Lightfoot, Arnold Zwicky en Geoff Pullum by wie ek intertekstueel geleen het.
Hierdie rubriek het in gewysigde vorm in Beeld van 11 Februarie 2017 verskyn.
Oor soldate, orrels en engele
Woensdag 08 Februarie 2017	Geplaas deur Sophia Kapp
Lees 729 tye
Werk anderdag deur ŉ lys woorde vir opname in VivA se databasis. Dit gaan oor uitspraak, nie oor betekenis nie, en die onderwerpe loop wyd. En so met die blaai deur amper 12 000 inskrywings is daar een wat my opval, een wat ek baie lanklaas gehoor het: “serfyntjie”.
Ek weet nie of my kind meer weet wat ŉ serfyntjie is nie. Ek weet nie of my tydgenote meer weet wat dit is nie. Dis ŉ ding uit die geskiedenis, so deel van ŉ ouer huishouding soos ŉ kolestoof en ŉ koos onder die katel – die huisorrel, waarop daar saans met boekevat voorgespeel is en dalk op ŉ Saterdagaand saam met ŉ viool en ŉ konsertina in die voorhuis musiek gemaak is sodat die jongklomp op ŉ meelbestrooide stoep kan dans.
Ek lees die eerste huisorrel is in 1735 in Suid-Afrika gebou, in opdrag van goewerneur Jan de la Fontaine. ŉ Kompanjiesamptenaar met die naam van Jan Posse was ŉ orrelbouer van beroep en het die instrument op versoek van die goewerneur vir dié se dogter gemaak. Toe die goewerneur terug is Nederland toe, het die gemeente in die Kaap die orrel by hom gekoop, en dié serfyntjie het kerkorrel geword. Die eerste orrelis wat op hom gespeel het, ene Paul Kraker, was in die week ŉ soldaat in diens van die Kompanjie.
“Serfyntjie” was ons familie se woord vir ŉ huisorrel. En al is “serfyntjie” in die WAT opgeteken, is die regte benaming daarvoor eintlik “serafyntjie” of “serafyn”, ŉ woord wat amper net so verouder is as die instrument. Volgens die Etimologiewoordeboek van Afrikaans kry ons dié woord reeds in Middelnederlands (serafijn) en het dit toe reeds verwys na ŉ engel van ŉ hoë rang. Die woord het natuurlik in Latyn gaan draai (seraphim), maar dit is reeds in Hebreeus te vinde, as ŉ afleiding van die werkwoord saraph, wat beteken “brand”. Dié verwysing slaan op Jesaja 6:6-7, waar die engel met ŉ gloeiende kool aan Jesaja se lippe geraak het en waarna die profeet sy onwilligheid om te praat oorkom het.
Die skakel tussen die orrel, die engele en die soldate het nie by Paul Kraker in die Kaap geëindig nie. In 1791 het nog ŉ soldaat, Johann Ludewig Hodderson, ‘n eenmanuaalorrel vir die Strooidakkerk in die Paarl gebou. Anton Anreith het die houtsneewerk op dié orrel se front gedoen en dit onder andere met serafyne versier.
Ek het ongelukkig nooit ons familie se serfyntjie te siene gekry nie. My oupagrootjie het as oudste seun dié instrument geërf, maar by sy dood moes my oumagrootjie by haar kinders intrek. Al die familiestukke het huise gekry, buiten die serfyntjie. Geen kind of kleinkind het nut of plek daarvoor gehad nie, en sy en die serfyntjie het alleen in die agterplaas van hulle dorpshuisie agtergebly toe die res van haar trek vort is. En omdat sy die kryger was wat sy was, het sy ŉ byl gevat, die serfyntjie in ŉ duisend stukke gekap en dit toe aan die brand gesteek. Want oor haar dooie liggaam sal ŉ familie-engel oor ŉ vreemde mens se huis die wag hou.
Uitdrukkings met "bok"
Saterdag 04 Februarie 2017	Geplaas deur Gerhard van Huyssteen
Lees 1084 tye
Idiome en waar hulle vandaan kom
Wat praat jy!
ŉ Bok vir sports
Hulle bokke en skape deurmekaar jaag
Die skape van die bokke skei
So bang soos ’n bok vir ‘n skoot hael
Hoe ouer die bok, hoe harder die horing
Maer bokke dip
’n Ou bok lus ook nog ’n groen blaartjie
Ou bokke pluk die hoogste doringpeule
Iemand ’n Poolse bok span
’n Bok skiet
Hy is nes ’n bok, waar hy vreet, groei niks nie
Broek maak bokknieë
Iemand laat bokspring
Bokspring van vreugde
Bokveld toe gaan.
Bokvoete ry iemand
Bokvoete sit agter sy nek
Hy is so stadig dat 'n bok nog sy kool sal afvreet.
'n Bok moet bossies vreet.
Jy kan nie 'n bok in die wingerd laat loop nie.
Hy is oud waar die bok hom gestoot het.
Hy sal onder die bok in krink.
As 'n bok nie skurf is nie, sal hy hom nie krap nie.
Ek bly liewer 'n bok op die muur.
Hy is die familie se bont bok.
Oppas! Bokke het ore!
Bokkie op die klip (miershoop) wees
Daar is 'n bok in die land
Bokke gaan oppas
Iemand anders se bok skiet
Hy het die bok by die stert gehad
Slyp nooit jou tande vir 'n bok wat in die bos is nie
Die vel verkoop voor die bok geskiet is
Die vleis wil braai voor die bok geskiet is
Junie 2018 (7)