Daar word dikwels gepraat van “suiwer Afrikaans”. Afrikaans, soos seker alle tale ter wêreld, is egter ’n legering, by wyse van spreke. Daar is dus nie iewers ’n ideële soort 24-karaat-Afrikaans wat as volkome “suiwer” beskou kan word nie. Afrikaans is wesenlik ’n vermenging van verskeie tale. Anders gestel: Hoewel ’n groot deel van Afrikaans op die Nederlands van ’n eeu of twee, drie gelede berus, het verskeie ander tale – Europese, Oosterse en inheemse tale – gedurende die 17de, 18de en 19de eeu ’n beduidende invloed uitgeoefen op die spreektaal van ’n groot groep mense hier aan die suidpunt van Afrika.
’n Mens moet onthou dat Afrikaans nie soos ’n enkele blok hout is nie, maar eerder soos ’n boom met verskeie takke. In die taalkunde word dit variëteite genoem. In hierdie rubriek gaan dit veral om een van daardie variëteite, naamlik Standaardafrikaans. Standaardafrikaans is nie ’n variëteit wat “beter” as ander is nie. Trouens, geen variëteit is beter as ’n ander nie; een is miskien net meer geskik vir ’n bepaalde doel as ’n ander. Variëteite kan ontstaan volgens gebruikersgroepe, wat weer deur faktore soos beroep, geografiese gebied, sosiale groep of maatskaplike omstandighede bepaal word. Die standaardvariëteit “behoort” egter nie aan of by net een groep nie, maar is teoreties die variëteit waarmee aan die grootste deursnee van sprekers oor die grootste aantal onderwerpe gekommunikeer kan word.
’n Belangrike norm is dié van spelling, want voordat daar op ’n vaste spelwyse besluit is, het diegene wat wel Afrikaans probeer skryf het, dikwels maar gespel soos wat woorde vir hulle geklink het. Bowendien het baie mense wel Afrikaans gepraat maar steeds Nederlands geskryf.
Die toekoms van ons taal – in al sy variëteite – is nou in die hande van ons jeug. Hoe kan die jonger geslagte Afrikaanssprekendes die vaandel van ons taal vir nog ’n eeu en meer hooghou?
Daar is seker baie maniere en daar sal seker in die toekoms nuwe maniere ontstaan. Vir die onmiddellike en die huidige noem ek slegs twee maniere:
In 2017 het ’n nuwe Afrikaanse woordelys en spelreëls by Pharos verskyn, wat sommer baie meer as net ’n vervelige woordelys is. Dit het baie en toeganklike inligting wat in die hedendaagse wêreld baie nuttig is. Afgesien van talle moderne terme bevat dit ook woorde soos bevriend (op Facebook), bra (vriend) en sy meervoude bra’s of brasse, dikding (bendeleier), drieëvraat, gangster (lid van ’n kriminele bende), mahala, poenankies en so meer.