Boekresensie: So lyk ’n vrou – My 40 jaar van hel saam met ’n narsisIlse Verster se debuutboek getiteld So lyk ’n vrou … My 40 jaar van hel saam met ’n narsis word deur LAPA Uitgewers uitgegee. Hierdie is die aangrypende ware lewensverhaal van Ilse Verster wat as sestienjarige verlief geraak het op ’n skoolseun wat later haar man geword het. Hulle is geskei toe Verster 58 jaar oud was. Sy beskryf hom in ’n onderhoud met joernalis Johan Allers as “’n persoon wat ’n sterk narsistiese persoonlikheid gehad het”. Destyds, as jong meisie, het die naïewe en onskuldige Verster nooit kon droom dat ’n verhouding en later ’n huwelik met haar geliefde in ’n lokval van erge mishandeling sou ontaard wat meer as vier dekades sou duur nie. Die aanvanklike (eers baie subtiele en lae intensiteit) emosionele geweld het gaandeweg geëskaleer na onder meer volskaalse verbale, fisiese en finansiële mishandeling. Verster skryf: “Ek is Esli Liebenberg. Ek is ’n slagoffer van geweld. En voor jy dink: Ag nee, nie nog ’n middeljarige vroutjie met ’n martelgat-klaaglied oor ’n ongelukkige huwelik nie, kom loop saam met my die pad van heling. Want dit is waaroor my storie gaan; nie hoe om tot op die vloer geslaan te word nie, maar hoe om, nadat jy die bloed opgevee en klaar gekots het, jou teen die muur op te trek, jou teen die polisie en samelewing te handhaaf, en jouself te red. Veral hoe om jouself te red.” Die proloog skets ’n besonder gewelddadige toneel wat sensitiewe lesers dalk mag ontstel, maar hierdie verhaal gaan juis oor mishandeling en om die leser se oë daarvoor oop te maak. Skrywer en psigoterapeut Juliana Coetzer se aanhaling verskyn op die voorblad. Sy beskryf So lyk ’n vrou … as ontstellend, insiggewend, en seëvierend en noem dat die lees daarvan haar asemloos gelaat het en diep geraak het. Ilse Verster, skrywer van ‘So lyk ŉ vrou…’ (Foto: Verskaf) Ek kan dit net beaam. Ilse se verhaal is werklik hartroerend. Sy skryf onderhoudend, boeiend en verbasend nugter oor wat met haar gebeur het. Dit is dalk omdat sy deur die jare voorvalle neergeskryf het omdat sy graag wou identifiseer waarom haar man voortdurend vir haar kwaad was. Dit is hierdie sonderlinge vermoë van inkyk en terugkyk wat hierdie verhaal so geslaag maak om as waarskuwing (en aanmoediging) te dien vir vroue wat hulle in soortgelyke situasies bevind. Dit wys ook hoe vroue die regulasies van die Wet op Gesinsgeweld kan gebruik. Deur die loop van die verhaal, leer lesers baie oor die modus operandi van ’n narsis (en boonop ’n alkoholis) sonder dat hulle ’n teksboek raadpleeg. Menige vrou sal dalk grepies uit hulle eie situasie herken tussen die bladsye van hierdie boek. Hopelik sal Ilse se dapper verhaal hulle aanspoor om hulp te soek en te ontsnap. Die naskrif agter in die boek gee die kontakbesonderhede van organisasies wat vroue kan nader indien hulle slagoffers is. Meer oor die skrywer: Ilse (wat haarself Esli noem in die boek) woon in die Kaap. Sy is weer getroud en is baie gelukkig in haar huwelik met Francois. Dit is haar wens dat haar verhaal aan vroue wat hulself in dieselfde situasie bevind, ’n stem sal gee. Onderhoude met die skrywer: So lyk ’n vrou … My 40 jaar van hel saam met ’n narsis is by toonaangewende boekwinkels beskikbaar, maar kan ook hier bestel word.