'n Woordeskat vir geloof: Ek glo
Teks: Matteus 16:13-19; Heidelbergse Kategismus Sondag 7
Ons het in die kwartaal wat verby is gehoor hoe moet ’n Christen leef en een ding was baie duidelik: ons kan die wet van die Here nie volmaak gehoorsaam nie. Ja, selfs die allerheiligste onder ons het maar ’n geringe begin van gehoorsaamheid in hierdie lewe. Nie deur die vlees nie maar deur die Gees word ons verlos. Nie deur mooi te lewe nie, maar deur geloof word ons verlos.
As dit die geval is – dat ons slegs deur die geloof verlos word en nie deur wetsonderhouding nie, dan is die dringende vraag voor ons: maar wat is ’n ware geloof? En wat is die inhoud van daardie geloof? Wat moet ’n Christen glo om geregverdig te word voor God? Dit is die vraag wat ons hierdie kwartaal saam gaan oordink en daarmee help die apostoliese geloofsbelydenis ons, of soos dit ook bekend staan, die 12 artikels. Dit is ’n belydenis van die basiese inhoud van die Christelike geloof en daar is byna nie ’n kerk op aarde wat nie dit bely nie.
Vanoggend begin ons dan met die eerste woord van die geloofsbelydenis: ek. Die eerste ding wat ons moet oplet van ons geloofsbelydenis is dat dit baie persoonlik is. Dit sê nie ons glo nie, maar ek glo. Miskien kan ons moderne mense daarby aanklank vind, want daar is in ons dag wie weet hoeveel stemme en persoonlike opinies oor Jesus. Vir sommige is of was Jesus net ’n goeie mens, of ’n leermeester, ’n wyse of ’n wonderwerker of ’n profeet. Vir ander is Hy inderdaad die Seun van God en die Here.
Die vraag voor ons vanoggend is dus daardie selfde vraag wat Jesus vir sy dissipels gevra het: Maar julle, wie sê julle is Ek? Wat glo jy? Wat glo jy oor die Here? Ek vra nie wat is jou opinie oor die Here of hoe beleef jy Hom nie. Nee, wat glo jy? Die vraag is ook nie wat glo die kerk oor die Here of wat glo jou pa of ma of vriend of die ds. nie, nee, wat glo jy?
Die erediens sou miskien baie lank wees vanoggend as ons na almal moes luister oor wa almal glo, of miskien sou dit eerder baie korter wees. Want ons is lief daarvoor om ons geloof te oorvereenvoudig; anders gestel: ons is lief om ons geloof van alle inhoud te ontneem. Te veel Christene sê maar net daar is ’n goeie God in die Hemel en alles sal daarom uitwerk soos dit moet en God sal almal met goeie harte en mooi lewens red, maar met die moeilike en mag ek sê vreeslike leerstellinge oor sonde en hel en die duiwel en versoening word daar nie geworstel nie. Ons loop die gevaar om ons geloof so te oorvereenvoudig dat dit later geen inhoud meer het nie. Dat ons later nie meer weet wat is nou eintlik die produk wat ons probeer bemark nie. Dat ons nie meer die vraag kan beantwoord oor wie die Here Jesus is nie.
’n Organisasie of maatskappy sonder ’n herkenbare identiteit kan nie bemark word nie. Dit bied nie meer ’n verstaanbare en koherente produk aan voornemende kliënte nie. Daarom sê Koos Kombuis in die Rapport van 2 Desember verlede jaar dat as die NG Kerk aangaan soos hy tans aangaan, loop hy die gevaar om, soos Springbok-rugby en die ANC onder Jacob Zuma, op die ashoop van die geskiedenis te beland. Dan gaan die NG Kerk word soos die gesiglose mense in daai klein vervalle ou siersteengeboutjies met geheimsinnige ondeursigtige blougetinte venstertjies wat jy soms op plattelandse dorpe in die verbygaan sien met sulke verroeste naamplaatjies wat goed sê soos “Koninkryk-Saal van die Uitverkore en Afgestigte en Uiters Paranoïese Dog Jubelende Hervormde Wedergedoopte Dertiende-Tjek-Adventiste. ALMAL WELKOM!”
Vergete. Uitgespoeg. Verlate. Irrelevant. Stof tot stof. Net nog ’n mislukte sekte.
Ek wil 100% saamstem met wat Koos Kombuis sê. Ek glo dat ons as kerk by daardie punt gekom het waar ons van ’n identiteitskrisis kan praat, dat ons nie meer weet wat ons glo nie en in elk geval nie saamstem oor wat ons moet glo nie. Daarom sal ek eerder nie vanoggend vra maar wat glo jy nie, want ons gaan verskillende antwoorde kry, maar eerder soos die Heidelbergse Kategismus vra, maar wat moet ’n Christen glo? En dan die antwoord: “Alles wat in die evangelie aan ons beloof word en wat die artikels van ons algemene en ongetwyfelde Christelike geloof ons in hoofsaak leer.” Miskien klink dit na ’n effense arrogante benadering, dat daar nou sommer vir jou gesê word wat om te glo, maar neem in ag dat die artikels almal Skriftuurlik is en boonop baie ouer as ons almal in die kerk saam en die eintlike punt wat ek vanoggend uit die teks wil haal: dat dit Bybels is om ’n mens se geloof te bely. Geloof wil bely word. ’n Mens kan dalk as nuwe kerk vir ’n kort rukkie geen konflik hê nie, maar dan kom die vraag op by die geboorte van ’n kind: gaan ons die kind doop of nie? By ’n begrafnis: wat glo ons van die ewige lewe? Van die eindtyd? Van God se goedheid? Geloof wil en moet bely word.
Ons lees in Matteus 16 dat op ’n keer toe die Here Jesus in die streke van Sesarea-Filippi gekom het, wou Hy van sy dissipels weet: Wie sê Julle is Ek? Baie mense het baie dinge oor Jesus gesê: Sommige het gesê Hy is Johannes die Doper, en sommige Elía, en ander Jeremia of een van die profete, Maar Simon Petrus se antwoord is oorbekend: U is die Christus, die Seun van die lewende God. Jesus noem hom dan salig, gelukkig, want sê Hy, dit is nie ’n mens wat dit aan Hom openbaar het nie, maar die Vader wat in die hemel is. En op hierdie belydenis sê die Here sal Hy sy kerk bou en die poorte van die hel sal dit nie oorweldig nie.
Die rede waarom Petrus juis met hierdie belydenis vorendag gekom het, is van deurslaggewende belang. Dit moet ons nie ontglip nie. Christus skryf dit toe aan niks minder as ’n genadevolle handeling van die Vader, ’n handeling wat van buiteaf gekom het. Geen mens, ook nie sy eie innerlike mens het hom meegedeel dat Jesus die Christus is nie. Dit het sy oorsprong by die Vader. En wat Hy gee, of openbaar, loop op ’n ontwyfelbare en egte belydenis uit.
Petrus se belydenis het sy oorsprong by die Vader. Dit is die fontein daarvan. Nie in sy eie godvrugtigheid of vroomheid of afhanklikheid of geheiligde lewenswandel of insig nie. Dit beteken dat hierdie belydenis wesenlik nie ’n geloofsantwoord kon wees nie. Sy eie geloof het dit immers ook nie gemunt nie. Dit is nie Petrus se antwoord op Jesus se liefde nie. Dit was ’n erkenning van ’n saak wat reeds tot stand gebring is.
In die res van die Nuwe Testament kom ’n mens hierdie saak ook tee. So wys 1 Timoteus 3:15-16 daarop dat die onteenseglikeid van die waarheid wat ons bely, geleë is in die feit dat dit geopenbaar is. Wat is geopenbaar? Dat Jesus as mens in die wêreld gekom het; dat dit deur die Gees bevestig is dat die reg aan sy kant is; dat Hy aan engele verskyn het en aan die heidennasies verkondig is dat Hy in die hele wêreld geglo is en in heerlikheid opgeneem is. Dit is daarom ’n betroubare woord wat sonder voorbehoud aanvaar kan word. Ook in die brief aan die Kolossense verbind die apostel die gemeente se belydenis met die openbaring en die inhoud van die geloof was ook telkens aan Israel weergegee.
Van die belydenis van geloof is die gemeente dus die draer en nie die uitvinder nie. Die pilaar, nie die argitek nie. Wanneer jy saam met ons belydenis sê: “ek glo”, dan beteken dit nie dit is jou opinie van die waarheid nie. Nee dit is jou erkenning van wat geopenbaar is in die Woord. Ek glo wat die Skrif oor God getuig. ’n Ware geloof bely die Kategismus in vraag en antwoord 21 is iets wat geskenk is.
Maar, dit help nie net om maar net te sê wat die kerk sê nie, dit moet werklik jou belydenis word: ek glo, nie ek aanvaar of stem in ter wille van tradisie en vrede nie, nee ek glo. Jy verkry ’n ware geloof nie omdat jy instem met wat die kerk glo nie, maar omdat jy weet dat God ons genadige Vader is en dat daar deur Christus versoening gedoen is. Geloof is in kennis van God en van Christus geleë en nie in jou instemming of gevoelens nie.
Dit gaan dus nie hierin – en dit moet ons goed begryp – oor ’n intrinsieke saligmakende geloofsantwoord nie. Dit gaan nie oor hoe jy of Petrus voel oor geloofskwessies nie. Ons belydenis saam met Petrus gaan om die erkenning van wat die Here in ons skep. Niemand kan sê Jesus is die Here behalwe deur die Gees nie. Die geloof wat ons bely word daarom nie uit die duim gesuig nie, dit word deur die genade as ’n gawe geskenk. Geloof is ’n leë hand wat ontvang. Die ware kennis van Christus is dus as ons Hom aanneem soos Hy deur die Vader vir ons aangebied word, naamlik geklee in sy evangelie. Makliker gestel: jy kan nie in God glo sonder Sy Woord nie. Slegs in die Woord word Christus aan jou geopenbaar. Wanneer daar nie meer inhoud tot ons geloof is nie, wanneer die kerk se geloofsbeker nie meer van onder tot bo oorloop van die Woord nie, stort dit in duie. Neem dus die Woord weg en daar sal geen geloof meer oorbly nie. Die Woord is ons openbaring van die Vader waarop ons belydenis rus. Ware geloof is nie om ’n opinie oor alles in die kerk te hê nie, ware geloof is om te aanvaar wat God vir ons sê in Sy Woord.
Petrus se belydenis is ’n erkenning van wat geopenbaar is. Is dit nog ons belydenis? Miskien is jy moeg vir al die belydenisse, maar moet nie vergeet waartoe die Kategismus ons in elke vraag en antwoord wil lei nie: dit wil jou bring na die troos om te sê: Ek behoort aan Christus Jesus. Dit wil deur die Woord die openbaring aan jou bekend maak, dat Christus die Seun van God is. Geloof is nie in onkunde geleë nie maar in kennis en die kennis loop oor in vertroue.
Om te illustreer: jy sou nie geweet het heuning is soet as jy nie geweet het waar om dit te kry nie, of wat dit is nie. So kan jy ook nie God liefhê en ervaar as jy Hom nie ken nie. Geloof en kennis is aan mekaar verbind. Geloof benodig die Woord net soos ‘n boom se vrugte wortels nodig het.
Wat glo jy oor die Here? Mag jou belydenis ook saam met Petrus op die openbaring van God rus sodat jy ook sê: U is die Christus, die Seun van die lewende God. En mag hierdie belydenis ook daartoe lei dat jy alles wat in die evangelie beloof word en wat in die apostoliese geloofsbelydenis geleer word werklik glo. Mag jou “ek glo” van onder tot bo oorloop van God se openbaring.