Is teenstand teen vismeelfabriek stank vir dank? | Maroela Media
Die skermskoot van Google wys Afro Fishing se ligging.
Volgens 'n luggehalte-impakstudie wat verlede jaar vir die beoogde projek gedoen is, sal 'n sogenaamde nat skropper keer dat onaangename reuke in die atmosfeer losgelaat word. Volgens die studie sal daar, indien nodig, bykomend van regeneratiewe termiese oksidasietegnologie (RTO) gebruik gemaak word. Dit word reeds in die buiteland toegepas en die Mosselbaai-aanleg sal die eerste in Suid-Afrika wees waar dit gebruik word.
Die Punt in Mosselbaai. Foto: Susan Purén
Die oorgrote meerderheid van Mosselbaai se inwoners is egter steeds bekommerd dat die dorp dieselfde paadjie as Houtbaai en Gansbaai gaan loop. In Houtbaai was daar onlangs weer 'n vlaag klagtes oor die vrot reuk wat van die plaaslike vismeelfabriek af kom en daar word nou selfs navorsing gedoen oor die impak wat slegte reuke op die mens se gesondheid kan hê. In Gansbaai het die reuk so erg geword dat die vismeelfabriek 'n paar jaar gelede verbied is om tydens vakansietye te werk omdat dit toeristegetalle negatief beïnvloed het.
Die Mosselbaai-gemeenskap vrees ook dat die fabriek die voorloper is vir die oprigting van 'n visplaas of sogenaamde akwakultuur, soos dié wat nou vir die Weskus beoog word. Visplase kan ernstige omgewingsrisiko's inhou en is ook moeilik volhoubaar. Die visse wat in die onnatuurlike omstandighede aangehou word, word juis vismeel gevoer en met die fabriek in die hawe is akwakultuur dalk nou 'n stappie nader.
Mosselbaai se bootklub lê op die voorgrond. Foto: Susan Purén
Afro Fishing bestaan sedert 2007, maar het verlede jaar van eienaar verander. Verslae by die Kommissie vir Maatskappye en Intellektuele Eiendom (CIPC) wys dat vyf van Afro Fishing se direkteure in 2018 bedank het. Shamera Daniels, 'n bekende in die seevisserybedryf in die Wes-Kaap, is steeds op die direksie en Johannes Breed is die enigste nuwe direkteur wat aangestel is.
Die 37-jarige Breed, 'n geoktrooieerde rekenmeester van beroep, dien sedert verlede jaar op die direksies van agt Suid-Afrikaanse maatskappye in die visbedryf. Volgens die aanlyn Fish Information Service (FIS) is Breed ook die besturende direkteur van die Angolese maatskappy African Selection Trust (AST). AST se webwerf sê die maatskappy se visie is om bestaande visfabrieke te restoureer en maksimale produksie te verkry wat werkverskaffing en voedselsekuriteit in Angola sal bring.
Daar is destyds gesê dat ten minste vyf Namibiese maatskappye as vennote vir Fishcor kon kwalifiseer, maar oor die hoof gesien is. Ten minste een, Bidvest Namibia, moes sy bedrywighede intussen staak en sowat 1 200 mense het hul werk verloor.
Die Kaap St. Blaize-vuurtoring. Foto: Susan Purén
As Johannes Breed by AST se bedrywighede in beide Angola en Namibië betrokke is, dan is die logiese vraag of AST ook die belegger agter die R350 miljoen-inspuiting in Mosselbaai se Afro Fishing is? Wat is AST se aandeel in die ander plaaslike vismaatskappye waar Breed ook op die direksie dien? En wat beteken dit alles vir die plaaslike visbedryf?
Hartenbos naby Mosselbaai. Foto: Susan Purén
Van Zyl sê Afro Fishing het nie self viskwotas nie, maar koop pelagiese vis aan by ondernemings wat wel kwotaregte het. Dis eintlik ironies hoe die visbedryf werk, want Afro Fishing se bestaande inmaakaanleg het sedert 2016 duisende ton gevriesde sardyne uit Marokko ingevoer om steeds aan die plaaslike markvraag te voldoen nadat kwotas gesny is.
Maar wat van Mosselbaaiers se vrese oor visplase in die see en op land? En al die omgewingsprobleme wat daarmee kan saamkom? Kenners is dit eens dat die kanse skraal is dat Afro Fishing ook 'n visplaas sal begin omdat vismeel en visolie reeds wêreldwyd in groot aanvraag is en toppryse behaal.
Tog is dit nie te vergesog om te glo dat akwakultuur dalk wel na Mosselbaai op pad is nie. Johannes Breed se pa, Jannie, was vir baie jare die besturende direkteur van Ridge Solutions Aquaculture in Angola waar garnale op groot skaal vir die uitvoermark verbou is. Dan is daar ook al gesê dat Mosselbaai beskou word as dié mees geskikte plek in Suid-Afrika om 'n visplaas te begin waar geelstert verbou kan word. En net verlede jaar was daar 'n omstrede inligtingsessie oor akwakultuur wat deur die Mosselbaai-munisipaliteit aangebied is.
Die beplande ontwikkelings mag dalk werk skep en die Mosselbaai-ekonomie 'n reuse-inspuiting gee, maar teen watter prys?
Sal die twee menere en hul families langs die fabriek gaan woon ?
Dit is jammer dat geldgieriges geen blik of bloos toon teen die impak vir die natuurskoon en -belang nie..
Mag julle die Bybel weer lees, en besef dat mens geskep en geskape is om na alles in- en op die aarde te versorg. Nie geld na te jaag nie. Ter wille van, nie ten koste van nie..
Gansbaai se visfabriek is nie verbied om vakansietye te produseer nie – Hulle doen dit uit vrye wil. Ek sien Elsa Wessels ry alweer dieselfde perdjie.
Ons in Walvisbaai het ook daai reukie wat so nou en dan oor ons hawedorpie hang, maar ons is maar te bly, want dit beteken daars vis en dan gaan dit finansieel goed met die hele dorp.
Daar is alreeds oorgenoeg vismeelfabrieke.
Ek moet `n lisensie hê om met `n enkele visstok te hengel – kan nie praat van visvang nie, want die visse is alreeds skaars – dit is volgens die regering om te voorkom dat hengelaars die vis uitroei…haha