Felicia het vir haar mamma gesê om nie te huil nie. Maar die oomblik toe die deure tussen hulle toeklap, het die dogtertjie histeries begin huil en skree. “Sy was bang vir so baie dinge. Vir die karre, vir alles.”
Dit het destyds wêreldwyd opslae gemaak toe ’n Mej. SA-finalis in 1994 op die Bangkok-lughawe aangekeer is. Die 20-jarige skoonheid was drie maande swanger toe sy met 2,7 kg heroïen betrap is.
Nou is sy eindelik vry nadat sy koninklike kwytskelding van haar lewenslange tronkstraf gekry het, en vir die eerste keer vertel sy van alles wat sy deurgemaak het.
In Suid-Afrika het Vanessa destyds ’n blink toekoms gehad. Sy en haar kêrel en sakevennoot – ook Felicia se pa – het ’n boetiek in Johannesburg besit. Hulle het mansklere van onder meer China en Bangkok gekoop, en ook klere laat ontwerp vir hul winkel.
Haar kêrel het al die reisreëlings getref en haar gebel terwyl sy oorsee was. Toe vra hy dat sy vir sy vriend wat voorgestel het dat sy oorsee reis, boeke oor ingenieurswese saambring. Die fyn poeier was in die harde, uitgeholde voorblad van die boeke versteek. Toe hulle dit kry, het Vanessa nie eens geweet wat dit is nie. “Ek het nog gevra of dit dan kokaïen is.
Die klein geboutjie waarheen hulle haar daarna gevat het, was ’n polisiekantoor. ’n Amerikaner in die sel waarin sy gesit is, het vir haar ’n matjie en kussing gegee om op te slaap. “Ek het net hierdie tonele in die flieks voor my oë gesien . . .’’ Haar stem breek weer. Dit was die oomblik dat sy besef het sy sou nie terugvlieg huis toe nie.
Vyf dae later is haar Engelse verklaring in die hof verwerp en is sy na die vrouegevangenis gestuur.
“Ek kan nie onthou wanneer ek ophou huil het nie. Ek kon nie eet nie. Ek kon nie slaap nie. Ek het verskriklik maer geword.” In die tronk het hulle uiteindelik met ’n bloedtoets uitgevind sy is swanger en haar aangemoedig om meer te eet. “Ek is gewaarsku dat ek my baba sou verloor en my eie lewe in gevaar stel as ek nie na myself begin omsien nie.”
Vanessa is vas oortuig haar ekskêrel was verantwoordelik vir die dwelms wat in haar besit gevind is. “Dis onmoontlik dat hy nie kon geweet het nie. Dit was sy vriend.”
In die tronk het sy vermoed hy is betrokke, maar toe sy ’n paar weke later in die besoekersboek ’n vreemde naam sien en hy lewensgroot oorkant haar in die besoekershokkie sit, was sy oortuig dis sy handewerk.
“Hy het met ’n vals paspoort en naam die land binnegekom en my besoek. Maar hy het ontken dat hy betrokke is.” Sy het die ambassade van hom laat weet en met sy aankoms in Suid-Afrika is hy in hegtenis geneem. Hy het later briewe geskryf en haar steeds van sy onskuld probeer oortuig, “maar dit het my net geïrriteer en ek het dit onoopgemaak weggegooi.Die briewe het later opgehou en hy het verdwyn.”
“Ek kon nie eet nie en het verskriklik naar geword. Ek het soveel haat in my gehad teenoor my ekskêrel. Ek kon nie vrede maak met die feit dat ek hier sit en hy los rondloop nie. Ek het nagmerries oor hom gekry en het hom in my drome seergemaak. Ek wou hom net dood hê.”
Felicia is op 31 Oktober 1994 in ’n hospitaal buite die gevangenis gebore. Vanessa was twee dae in kraam. “Daar was 16 mediese studente rondom my. Ek was ’n toetsgeval vir hulle. Hulle kon nie ’n naald in my arm kry nie. Ek het later die naald self gevat en ingedruk. Agterna wou hulle weet of ek dwelms gebruik, want hoe weet ek dan om ’n naald in te druk?”
Sy was so swak met die geboorte dat sy nie die krag gehad het om die baba in die wêreld te bring nie. “ ’n Verpleegster het uiteindelik op my maag geklim en haar uitgedruk. Ek kon nie.”
Agterna onthou sy hoe erg koud sy gekry het, maar daar was nie komberse in die hospitaal nie en hulle het twee ligte op haar laat skyn vir hitte. Sy het om 11:45 die lewe geskenk en haar dogter eers om 17:00 gesien toe hulle moes teruggaan tronk toe.
Om alles te kroon, was Felicia ’n koliekbaba wat snags nie ’n oog toegemaak het in die sel wat hulle met meer as 400 ander vroue en kinders moes deel nie.
Van daardie dae kan sy nie veel onthou nie. “Daar was ’n Amerikaanse vrou wat elke aand met my oor die Here kom praat het. Ek het nie veel aandag gegee nie. Ek was in my eie wêreld. Maar sy het elke aand teruggekom.
“Ek het haar eendag gevra of God my kan terugvat huis toe. En sy het gesê Hy kan veel meer as dit doen. Hy kan vir my vrede gee. En hoop.”
Sy onthou die aand toe sy die Here gevind het baie goed. “Dit was 18 Maart 1995. Ek het die Bybel wat sy vir my gegee het, oopgemaak en dit was op ’n plek waar die Here ook in pyn was. Ek kon my daarmee vereenselwig. Ek het drie dae aanmekaar gehuil toe ek Hom aanvaar het.”
“Ek is baie geseën. Ek wou aansoek doen om koninklike kwytskelding, maar ’n aansoek kos R15 000. Ek het nie die geld gehad nie.” Op ’n dag het ’n Suid-Afrikaanse lugwaardin van Kaapstad wat van haar gelees het, haar besoek. “Sy sou gaan trou, maar dinge het skeefgeloop. Sy het die geld wat vir haar troue bedoel was, vir my gegee en gesê ek moet daarmee aansoek doen.”
Sy het nie kwytskelding gekry nie en was verpletter. Nadat sy al haar hoop daarop geplaas het, is sy deur diep waters.
Sy wou nie medikasie gebruik nie, maar ná ’n ruk moes sy tog ’n sielkundige gaan sien, en depressie is by haar gediagnoseer.
En ná vele appèlle oor die jare is haar lewenslange tronkstraf later tot 35 jaar verminder, toe tot 30 jaar en met elke bietjie amnestie – daar was vyf altesaam – nog ’n bietjie korter.
In Mei vanjaar het sy eindelik gehoor sy sou op 30 Oktober vrygelaat word. Dit was ’n dag voor haar dogter se 16de verjaardag.
Die tronk met sy meer as 4 000 gevangenes was een van die skoneres in Thailand. “Ons moes alles wat ons nodig gehad het, self koop. Ek het in die rekenaarkantoor as tikster gewerk. Ons het selfs ’n bakkery, ’n skoonheidsalon en ’n klein winkeltjie met kos gehad.”
Sy het deur die jare verskeie kursusse daar voltooi. Sy het ’n kursus in modeontwerp gedoen en klere ontwerp, laat maak en modevertonings buite die tronk gehou.
Die beige-en-rooi rokkie wat sy vandag met die onderhoud dra, het sy juis self ontwerp, vertel sy trots, en wys ook ’n paar handsakke en jeans met blink motiewe wat sy self ontwerp het. Sy gaan dit onder die handelsmerk Van Goosen bemark.
Vanessa is nog net so rietskraal soos in 1992 toe sy ’n kans op die Mej. SA-kroon gehad het. En hoewel sy deur hel is in die tronk, kan jy haar deur ’n ring trek. Sy is keurig gegrimeer en lyk rustig en gelukkig met Markus aan haar sy.
besturende direkteur van ’n sagtewareonderneming in München, Duitsland, en het in 2005 van Vanessa op die internet gelees. Sy vrou is in 2004 aan kanker oorlede en hy het agtergebly met hul sesjarige seun.
“Hy het my vertel van homself en wat met hom gebeur het,” vertel Vanessa met ’n sagte lig in haar oë. Sy is aangegryp deur sy verhaal en het teruggeskryf. “Ek wou hom net weer moed inpraat.”
“Vanessa het laat weet dit sal lekker wees as ek hier rond is,” vertel Markus met ’n stout glimlag. “Ek het haar laat weet sy verstaan nie mooi nie. Ek kom kuier spesiaal vir haar.”
Aanvanklik was hulle net vriende, maar ná die derde besoek het dit in iets diepers ontwikkel. En toe Markus haar op 1 Oktober 2007 vra om te trou, het sy dadelik ja gesê. “Ek kon nie eens op my knieë neersak nie, want sy sou my nie sien nie. Ons het nie ’n kontakbesoek gehad nie,” vertel Markus laggend. “Die glasafskorting was tussen ons en die telefoon het nie behoorlik gewerk nie, maar sy het dadelik ja gesê.”
Die grootste aanpassing is seker die warm storte wat sy deesdae kry, lag Vanessa. “Ek het die eerste keer uit die stort gespring en weer in koue water gestort; dit was so vreemd.”
Sy is nie regtig ’n vleiseter nie en in die tronk het hulle meestal vark gekry, iets wat sy nie eet nie.
“En daar was sulke vreemde voëls wat ek nie kon eet nie. Die ding waarna ek die meeste gesmag het, was kaas.”
Die eerste keer toe sy gaan inkopies doen het, was sy in die wolke. Dit was net ’n supermark, maar sy het drie uur daar deurgebring. “Ek wou alles koop. Ek het die vrugte en groente so gemis. Ek het avokado’s en perskes en aarbeie gekoop. En kaas! Verlede nag het ek eenuur opgestaan en perskes geëet – wonderlik.”
Snags sukkel sy nog om te slaap. Van ’n koue sementvloer na ’n sagte matras met warm komberse is ’n aanpassing, maar een waaraan sy gou gewoond kan raak.
Vier maande voor haar vrylating is Melanie aan ’n hartaanval dood. Dis ’n groot seer in haar lewe. “Ek was nou die dag by haar graf. Dit was baie swaar.”
Vir eers gaan sy bly in ’n woonstel wat Melanie-hulle vir haar aan hulle huis gebou het. “Sy was altyd bang ek sou Felicia by hulle wegneem, maar ek sou dit nooit doen nie.”
“My grootste doel nou is om ander Suid-Afrikaners in soortgelyke situasies te help. Ek kom van ’n plek waar ek verstaan en weet wat hulle voel en waardeur hulle gaan. En ek wil help. Ek sal graag ook eendag berading wil gee.”