DStv het 'nié monopolie op uitsaairegte van sport' | Netwerk24
Deur Petrus Malherbe 23 November 2019 06:45
Suid-Afrikaners wat dit nie kan bekostig om hul gunstelingsport in 'n stadion te gaan kyk nie, moet dit maar op televisie of radio volg.Foto: Getty Images
Hoewel dit so mag voorkom, het MultiChoice en DStv nié 'n monopolie in Suid-Afrika op die regte om groot sportwedstryde uit te saai nie, meen Leon Louw, uitvoerende direkteur van die Vryemarkstigting.
Louw het met Netwerk24 gepraat soos wat die Onafhanklike Kommunikasieowerheid (Okosa) nog beraadslaag met rolspelers in die bedryf oor voorgestelde wetgewing wat die uitsaairegte van sport sal raak.
Dié wetgewing is reeds in Desember 2018 ter tafel gelê en beoog onder meer om televisienetwerke soos SuperSport, wat aan MultiChoice behoort, te beperk met die hoeveelheid eksklusiewe uitsaairegte wat hulle mag bekom.
Louw draai nie doekies om as hy die voorgestelde wetgewing as 'n "onsamehangende gebabbel" beskryf nie.
"Dít is nie 'n beskrywing wat die Vryemarkstigting ligtelik gebruik nie."
Die stigting se argument berus op die feit dat die monopolie op uitsaairegte nie by die uitsaaiers self berus nie, maar by die verskillende sportliggame en entiteite wat die uitsaairegte besit en verkoop.
Hierdie organisasies verkoop die regte om byvoorbeeld die PSL-sokkerliga of Wêreldbekerrugby op televisie en radio uit te saai. Enige uitsaaier is welkom om daarvoor te bie.
"MultiChoice maak die hoogste aanbod en kry gevolglik die uitsaairegte," sê Louw.
"Volgens Okosa is 'n enkele verskaffer gelykstaande aan 'n monopolie. Dit is nie.
"Die definisie van mededinging beteken daar kan meegeding word om 'n bepaalde item, wat met uitsaairegte die geval is."
LEES OOK: Dis die hoofrede waarom SA'ers DStv groet
Okosa 'doen nie sy huiswerk'
Die Vryemarkstigting, 'n dinkskrum wat verskillende maatskaplike kwessies in die openbare oog aanroer en 'n mening daaroor lug, beskuldig Okosa daarvan dat hy nie behoorlik sy huiswerk gedoen het voordat hy die voorgestelde wetgewing oor uitsaairegte ter tafel gelê het nie.
"Hulle het géén idee waarvan hulle praat nie," trek Louw te velde.
"Hulle voer aan te min Suid-Afrikaners kan belangrike sportgebeure op televisie of radio volg, maar hulle het nie 'n idee hoeveel Suid-Afrikaners reeds toegang daartoe het nie."
Volgens Louw neem Okosa byvoorbeeld glad nie in ag dat die kyk van sport 'n gemeenskaplike tydverdryf vir Suid-Afrikaners is nie. 'n "Ontelbare aantal" mense kyk op 'n Saterdag na 'n belangrike rugbywedstryd by gemeenskaplike saamkomplekke soos restaurante, kroeë, sjebiens, winkelsentrums en selfs kerke.
Okosa het "ook nie eens die moeite gedoen" om uit te vind wat die situasie in Suid-Afrika se buurlande en elders in Afrika is nie, sê Louw.
Oor bykans die hele kontinent is belangrike sportgebeure net op betaaltelevisiedienste beskikbaar.
In feitlik al die gevalle word dié dienste wel ook deur MultiChoice besit en bedryf.
LEES OOK: Mense kla, maar DStv kry nog 1,2 miljoen kykers
Kykers kla dat DStv te duur geword het. Foto: Unsplash
'Doen eerder niks'
Volgens Louw sal dit die beste vir die bedryf wees as geen veranderinge aan die wetgewing aangebring word nie.
Okosa se voorgestelde wetgewing is doodeenvoudig nie haalbaar om te implementeer nie, sê hy.
Daarvolgens sal 'n openbare uitsaaier – waarskynlik die SAUK – volgens wet alle sportgebeure regstreeks moet uitsaai. Dit sluit in alles van stoei en hokkie tot skaak en krieket.
Dit geld ook openbare radiostasies wat aan die SAUK behoort.
"Hoe wil hulle dit regkry?" vra Louw.
Hy meen wat Okosa eintlik wil doen, is om die liggame wat die sport-uitsaairegte besit, te reguleer – iets wat hy nie by magte is om te doen nie.
"Hierdie liggame word soos 'n onderneming bestuur; hulle gaan doen wat in die beste belang van die sport en die onderneming is.
"Hulle sal altyd die uitsaairegte aan die hoogste bieër wil verkoop."
Louw waarsku ook dat sou Okosa daarop aandring om die voorgestelde wetgewing deurgevoer te kry, kan dit beteken dat die sportliggame sal besluit om die uitsaairegte aan niemand in Suid-Afrika te verkoop nie.
"Dan sal niemand die rugby kan kyk nie."
'Almal het 'n regverdige kans'
Louw benadruk dit dat MultiChoice nié 'n monopolie het wat betref die uitsaairegte op sport nie.
"Hulle is doodeenvoudig 'n goed bestuurde onderneming wat dit kan bekostig."
SuperSport het Vrydag aangekondig hy gaan eksklusief die tenniswedstryd in Kaapstad tussen Rafael Nadal en Roger Federer in Februarie uitsaai.
Weens die SAUK se voortslepende finansiële verknorsing is die openbare uitsaaier "nie meer in 'n posisie om te kan bie" vir groot sportgebeure nie, soos die geval was met die onlangse Wêreldbekerrugby.
Ander gratis uitsaaiers soos e.tv kies doelbewus om nie te bie vir hierdie tipe sportgebeure nie, en dit is hul keuse, sê Louw.
Daar is tans geen aanduiding van wanneer die openbare debatvoering oor die voorgestelde wetgewing voortgesit sal word nie.