Hernieude herrie tussen Eskom, Nersa dreigEskom se hoofkantoor. (Foto: Google Maps) Eskom sê die nasionale energiereguleerder (Nersa) se besluit om ŉ tussentydse prysvasstelling vir die 2023-boekjaar te gebruik – ingevolge metodologie wat nog nie eens bepaal is nie – skep onsekerheid en risiko’s. Nersa het Donderdag die kragvoorsiener se vyfde veeljarige prysvasstelling (MYPD5) vir die boekjare 2022-’23, 2023-’24 en 2024-’25 verwerp. Dit is onduidelik watter prysverhogings Eskom gevra het. Nersa sê hy het met ŉ konsultasieproses begin om insette van belanghebbendes te kry om ŉ nuwe metodologie te ontwikkel wat volhoubare kragpryse moet help verseker. Nersa sê hy het ŉ dokument oor die beginsels wat gebruik moet word wanneer kragpryse vir die komende tydperk bepaal word, bekend gestel. Die nuwe benadering tot prysvasstelling sal onder meer die vinnige transformasie van die land se kragsektor, stygende kragpryse en die toename in private opwekking in ag neem. Nersa sê hy het Eskom se MYPD5-aansoek in Junie ontvang. Dit was gegrond op die MYPD4-metodologie, waarvan die beheertydperk op 31 Maart aanstaande jaar verstryk. Hy sê na deeglike oorweging oor of dié metodologie weer gebruik kan word, het hy Eskom se aansoek verwerp. Hy het Eskom nou gevra om ŉ een jaar lange tussentydse aansoek vir die 2022-’23-boekjaar in te dien, verkieslik gegrond op die beginsels van die nuwe benadering wat oorweeg word. Eskom het intussen uitgevaar en sê die nuwe prysbepaling is nog nie eens bekend nie. “Nersa se verwerping van die MYPD5-aansoek het ŉ regulatoriese vakuum vir die kragverskaffingsbedryf in Suid-Afrika geskep. Eskom oorweeg hoe hy kan voortgaan en kry advies oor sy posisie na aanleiding van Nersa se besluit.” Die kragvoorsiener sê selfs al word die nuwe metodologie betyds ontwikkel, gaan Eskom nie ŉ nuwe prysaansoek vir inwerkingstelling op 1 April kan doen tot daar nie aan alle bepalings daarvoor voldoen is nie. Eskom sê die tydperk waarbinne hy ŉ nuwe aansoek ingevolge die nuwe metodologie moet indien is uiters kort en “skep die werklike gevaar dat ŉ nuwe tarief nie teen 1 April 2022 gereed gaan wees nie”. Eskom sê hy kan boonop nie ŉ aansoek – soos Nersa voorstel – indien op grond van metodologie wat nie eens bekend gemaak is nie. ŉ Aansoek wat nie aan die vereistes voldoen nie en ŉ gevolglike prysvasstelling gaan die besluit oor kragpryse blootstel om uitgedaag te word. “Dit skep ŉ beduidende risiko nie net vir Eskom nie, maar ook vir munisipaliteite en ander aankopers van krag.” Eskom hou vol tot en met ŉ nuwe metodologie ontwikkel en goedgekeur is, bly die bestaande een geldig.