Boere moenie paaie herstel – VL(Argieffoto: Anja van der Merwe) Met die feestyd op hande en die groot somerreëns wat voorspel word, is talle boere reg oor die Vrystaat besig om self paaie te herstel in ’n poging om vakansiegangers veilig te hou en insetprodukte vir die plantseisoen na hul plase te vervoer. Volgens dr. Jack Armour, kommersiële bestuurder van Vrystaat Landbou (VL), het boere geen ander opsie as om self in te spring en paaie te herstel nie aangesien die staat gesloer het om klein ontwikkelingskontrakteurs aan te stel om paaie te probeer herstel. “Buiten die koste om landbou-insetprodukte te vervoer, het talle boere ook breekskade aan voertuie gehad en dit het tot die geweldige hoë insetkoste dié seisoen bygedra,” sê Armour. Armour het bevestig dat VL ŉ sterk bewoorde brief aan die Vrystaatse LUR vir polisie, paaie en verkeer gerig het waarin ’n beroep op die departement gedoen word om ontwikkeling- en werkskeppingskemas te staak en om terug te keer na die kontaktering van bekwame siviele ingenieursfirmas om die werk behoorlik te doen. “VL het Dinsdag met die LUR vergader en beklemtoon dat die hulp van die boere om die paaie self te probeer rybaar kry, nie volhoubaar is nie, maar slegs uit nood gedoen word. Die LUR het op sy beurt boere gevra om hande te neem met die staat en saam die paaie te takel aangesien die staat nie meer oor fondse beskik nie. “Die LUR het aangedui dat hy self ondersoek ingestel het na die ‘geel-vloot’ wat deur VL aangemeld is. Hy het 40 padskrapers gekry en het onderneem om dit onmiddellik te ontplooi. VL het uitgewys dat deel van die swak prestasies van die ‘geel-vloot’ ook die tekort aan ervare opgeleide padskraperoperateurs is.” Francois Wilken, VL se president, het tydens die vergadering ook aan die LUR uitgewys dat boere uitgeput is omdat hulle snags self patrollie ry om hul landelike gemeenskappe te beveilig en ook hul vee op te pas. Hy het gesê die boere is boonop nog ook op hulself aangewese om rampe soos brande en sprinkane te bestry omdat die staat nie hul verpligtinge nakom nie. “Daar kan nie van boere verwag word om nog paaie ook te herstel weens die staat se onvermoë nie,” sê Wilken. Wilken het gesê boere se primêre rol is die produsering van bekostigbare voedsel vir die mense van Suid-Afrika. VL het na aanleiding van ŉ regsopinie ’n versoek aan landbouverenigings gerig om hulle paaie in orde van lewensgevaarlikheid te rangskik, wat dan aan hulle distrik se paaiebeampte oorhandig sal word. Die departement kan dan potensieel aanspreeklik gehou word vir enige verdere skade weens die haglike toestand van die paaie, as gevolg van ’n versuim om op te tree nadat die tekortkomings onder sy aandag gebring is. VL moedig padgebruikers aan om eise in te dien indien enige skade weens swak paaie aan voertuie veroorsaak is. Die eisvorm is op VL se webtuiste beskikbaar.