Wanneer die owerheid van 'n regstaat die onderskeiding tussen struktuur en rigting eerbiedig, kan dit wel'n formele (strukturele) eis stel waaraan onderrig op alle vlakke moet beantwoord - primer, sekondêr en tersiêr. Dit val egter buite die bevoegdheidsfeer van die owerheid om die rigting-oriëntasie van 'n skool of 'n individu voor te skryf, soos wat dit tans in die Amerikaanse publieke skoolsisteem beslag gekry het.
Mede as gevolg van die erfenis van die gewetensklousule (waarna ons vroeër verwys het) is die debat in Suid-Afrika vertroebel deurdat nie tussen geloofs-oortuigings en wetenskaplike oortuigings onderskei is nie - nog afgesien van die gegewe dat sedert die instelling van die gewetensklousule Christelikheid ten onregte met godsdienstigheid vereenselwig is - waarop hier nie nader ingegaan word nie. Enige universiteit wat byvoorbeeld na die wetenskaplike oortuiging van 'n dosent of student sou vra, oortree nie die gewetensklousule nie.
Nogtans is dit verblydend om daarop te wys dat die toedrag van sake in Suid-Afrika wél ruimte laat vir die onderskeiding van struktuur en rigting. Dit gaan hier oor die "Suid-Afrikaanse Skolewet 84 van 1996 (goedgekeur op 6 November 1996) (datum van inwerkingtreding: 1 Januarie 1997). Artikel 7 handel oor "Vryheid van gewete en godsdiens in openbare skole" en stipuleer: "Behoudens die Grondwet en enige toepaslike provinsiale wet kan godsdiensbeoefening by 'n openbare skool gehou word ingevolge reëls wat deur die beheerliggaam uitgevaardig is, indien sodanige beoefening op 'n billike wyse geskied en bywoning daarvan deur leerders en personeellede vry en vrywillig is". Artikel 45 maak voorsiening vir die "Stigting van onafhanklike" skole: "Behoudens hierdie Wet en enige toepaslike provinsiale wet kan elke persoon op sy of haar eie koste 'n onafhanklike skool stig en onderhou".
Tog sou die "reënboognasie" ten beste in die lewensbeskoulike "diversiteit" daarvan tot sy reg kom indien daar ook binne die bestaande staatskole ruimte vir "rigting-differensiasie" gebied word. Dit sal uiteraard afhang van die uitvoerbaarheid daarvan, gemeet aan die bevolkingsamestelling binne die opvanggebied van die betrokke skole. Net soos wat die geskiedenis van die vakwetenskappe 'n verskeidenheid oriëntasies ken, weerspieël die vakke wat op skool aangebied word die invloed van uiteenlopende denkstrominge. Daarom bly dit die taak van die onderwyser om selfs in die vermeende "neutrale" staatskole steeds aandag aan alternatiewe gesigspunte en standpunte te gee, sodat die skoliere van kleins af leer om siftend solidêr-krities met die leerstof om te gaan. Wanneer 'n "rigting-gedifferensieerde" skool vanuit 'n bepaalde perspektief beslag aan die kurrikula gee, sluit dit geen leerder wat nie dieselfde lewensbeskouing deel uit nie want die leerstof wat in 'n spesifieke kurrikulum figureer, laat in beginsel ruimte vir alternatiewe perspektiewe wat kontrasterend aan die leerders voorgehou word.
Mag die toekoms van rigting-keuses in die onderwys van Suid-Afrika 'n beskeie bydrae lewer tot die voortgaande beskerming van die samelewingsvryhede wat in 'n lang kultuur-historiese proses van ontwikkeling en differensiasie vorm aangeneem het.
Dat die uiteenlopende denkstrominge in die natuur- en geesteswetenskappe uiteindelik wysgerig-bepaald is en deur "ultimate commitments" gerig en gestuur word, word uitvoerig in 'n geskrif oor die Filosofie as Wetenskap van die Wetenskappe beredeneer (sien Strauss 2009).
Na 'n uitvoerige debat oor die Darwinisme in 'n Afrikaanse Dagblad, versprei oor 10 briewe en antwoorde in 2010 (waarin die outeur die eerste en laaste woord gegee is), het die outeur onlangs opnuut iets oor die Darwinisme geskryf, wat in dieselfde Afrikaanse Dagblad gepubliseer is. Daarna is twee leser-reaksies daarop geplaas, maar geen van die antwoorde op hierdie twee briefskrywers is geplaas nie. Dit ten spyte daarvan dat 'n Briewe-Kolom-Redakteur van die Dagblad by navraag die versekering gegee het dat dit wel geplaas sal word.