Nuwe regspraak rakende verandering aan diensvoorwaardes - Solidariteit WêreldSolidariteit Wêreld
Tuis › Nuuskantoor › Nuwe regspraak rakende verandering aan diensvoorwaardes
Nuwe regspraak rakende verandering aan diensvoorwaardes
Die grondwethof het onlangs uitspraak gelewer in 'n rigtinggewende arbeidsgeskil tussen die National Union of Metalworkers of South Africa (Numsa) en die werkgewer, Aveng Trident Steel.
In dié saak het die grondwethof bevind dat die werknemers billik ontslaan is weens redes wat direk met 'n afleggingsproses en 'n verandering aan diensvoorwaardes verband hou.
Kortom het die feite betrekking op Aveng, 'n staalvervaardiger, wat in 2014 weens 'n afname in verkope en 'n skerp daling in winste genoodsaak was om sy arbeidsmag soos volg te herstruktureer:
Eerstens is die arbeidsmag deur middel van 'n vrywillige afleggingsproses verklein; en
tweedens is werksomskrywings verander om sekere posfunksies te kombineer.
Ná uitgerekte onderhandelinge met Numsa het Aveng hersiene dienskontrakte aan werknemers aangebied wat by die aanvaarding daarvan aflegging sou voorkom. Die dienste van werknemers wat nie die gewysigde diensvoorwaardes aanvaar het nie, is beëindig.
Numsa het die afdankings in verskeie howe beveg totdat die grondwethof onlangs die finale uitspraak oor die aangeleentheid gelewer het.
Die land se hoogste hof het bevind dat wanneer 'n werkgewer werknemers se diensvoorwaardes wysig met die uitsluitlike doel om afleggings te voorkom, dit geregverdig is om die werknemers se dienste te beëindig indien die werknemers nie die gewysigde diensvoorwaardes aanvaar nie.
Die hof het aangedui dat maatskappye toegelaat moet word om werknemers se diensvoorwaardes en werksomskrywing te wysig om by ongunstige ekonomiese omstandighede aan te pas en om sodoende deur die wysigings te poog om steeds mededingend in die mark te wees.
Die hof het verder bevind dat artikel 189 van die Wet op Arbeidsverhoudinge nie slegs die vermindering van die werksmag reguleer nie, maar ook die hersiening van 'n onderneming se strukture en personeel se werksfunksies. Indien werkgewers nie toegelaat word om herstrukturering soos hierbo uiteengesit toe te pas nie, kan ondernemings onherstelbare ekonomiese skade ly.
Die hof het bevestig dat die werkgewer in hierdie spesifieke geval die vakbond (Numsa) genader het met die doel om instemming vir gewysigde werksomskrywings te kry in die lig van die erge finansiële uitdagings wat die maatskappy in die gesig gestaar het. Die vakbond het dit egter vir die werkgewer onmoontlik gemaak om poste deur herstrukturering te red.
Die les wat hieruit geleer moet word, is dat vakbonde en werknemers sensitief en ontvanklik moet wees wanneer 'n werkgewer poste in goeder trou wil spaar deur diensvoorwaardes te verander.
Hierdie uitspraak sal tot gevolg hê dat werkgewers 'n kragdadiger benadering sal volg om diensvoorwaardes te wysig indien operasionele vereistes dit noodsaak. Die hof het dit wel duidelik gemaak dat werkgewers steeds in goeder trou moet optree en nie kollektiewe bedingingsprosesse mag misbruik nie.