Clarke was ’n ware rolmodel - The South African Art Times
Clarke was ’n ware rolmodel
Beeld | Laetitia Pople:
Die Suid-Afrikaanse visuele kunstenaar, digter en skrywer Peter Clarke is eergister in sy huis in Ocean View, Kommetjie, oorlede. ’n Jarelange vriend, die skilder Selwyn Pekeur, sê hy is in sy stoel oorlede. Hy was besig om te lees.
Peter Clarke, “Coming and Going” (1960), olieverfskildery
Pekeur het Clarke as ’n ware rolmodel vir jong kunstenaars en inspirasie vir sy eie werk beskryf. “Dit was werklik vir my ’n voorreg om hom te ken as mens. Hy het ’n enorme bydrae gelewer tot ons kunsskat.”
Die kunskenner Melvyn Minnaar het hom as ’n “stil, skugter en mededeelsame mens” beskryf wat eers in die later jare van sy loopbaan die erkenning gekry het wat die grootste deel van sy lewe en loopbaan weggebly het.
Clarke (84) het met sy kuns “meer mense se lewe verryk as die groot klomp vriende wat hy oor die jare met lieflike handgedrukte kaartjies en intieme briewe in daardie beeldskone handskrif gekoester het”.
Minnaar het gesê hy was op sy beste in sy dramatiese, gestileerde illustrasies (wat ook skilderye insluit). “Clarke het gewys hoe doeltreffend die skerp afgemete lyn en die pikante, ryk kleur wat presies pas, gevoel en narratief kon vasvat. Hy het sy persoonlike vertellings in die vorm van uitvouboekies met collage bewerk, eintlik die uniekheid wat sy kunstenaarskap kenmerk – presies, persoonlik, mededeelsaam en lieflik boeiend.”
Die kunsskrywer en akademikus Marilyn Martin het hom ­beskryf as ’n heer wat sy steun wyd gegee het. “Peter Clarke het omgegee – nie net vir sy werk nie, maar vir die samelewing en sy steun aan kunsinisiatiewe en -museums (hy was jare gelede lid van die Vriende van die Michaelis-versameling) is deur almal bewonder en gewaardeer.
“Alles wat hy gesê en gedoen het, het ontstaan uit sy kreatiwiteit, skerp intellek, wysheid en die gees van ’n digter. Hy sal onthou word vir sy insig – niks het hom ontsnap nie – en humorsin.”
Hoewel Clarke meestal nie sterk polities uitgesproke was in sy kunswerke nie, was die lot van swart en bruin mense onder apartheid meermale die fokus van sy werk. Die Clarke-gesin was deel van die gedwonge verskuiwings uit Simonstad.
Hy het in 1944 kunslesse by die Hoërskool Livingstone geneem, was ’n selfopgeleide kunstenaar en het leiding van John Coplans, Johannes Meintjes en Nerine Desmond ontvang.
As 15-jarige het hy in die Simonstadse hawe gewerk, maar het aangehou teken en skets. Hy het hom later in Tesselaarsdal by Caledon gevestig om heeltyds kuns te beoefen. Dit was hier waar sy kunsloopbaan in alle erns begin het.
’n Oorsigtentoonstelling, Listening to Distant Thunder, is in 2011 in Johannesburg en die volgende jaar in Kaapstad gehou.
Die omvang en veral uiteenlopendheid van Clarke se werke bly verstommend.
Oorsee het hy deur die jare verskeie pryse en eretitels ontvang, maar dit is eers onlangs dat hy plaaslik die amptelike erkenning begin geniet het wat hom toekom.
In 2005 het hy die Orde van ­Ikhamanga (silwer) ontvang, en in 2010 ’n toekenning vir lewenslange prestasie.
Lees hierdie en ander interesante kuns stukke op: http://www.beeld.com/vermaak/2014-04-15-clarke-was-n-ware-rolmodel