PressReader - Weg! Ry & Sleep: 2018-11-01 - KAMPBOFFIN
Ver­le­de maand het ons jou ver­tel hoe om jou leer­ling­li­sen­sie vir jou slee­p­ry­be­wys te kry. Ons het ook die pro­ses by die be­stuur­skool ver­dui­de­lik – wan­neer jy moet be­gin oe­fen vir jou EB- of EC1-ry­be­wys. Van­dees­maand pas­seer ons uit.
Weg! Ry & Sleep - 2018-11-01 - INHOUD - Teks Ky­le Kock
Jy het die K53-gids van hoek tot kant ge­leer en selfs die app op jou slim­foon af­ge­laai om op die hoog­te te kom van die moets en moe­nies van die Pad­ver­keers­wet. Jy het jou leer­ling­li­sen­sie­toets ge­slaag en nou moet jy uit­pas­seer. Hier’s die vang­plek: Jy gaan dit waar­skyn­lik met die hulp van ’n be­stuur­skool moet doen. Nie net leer hul­le jou die volg­or­de waar­in jy die stuur­kon­tro­les moet ge­bruik as jy ag­ter die stuur­wiel is nie, maar help ook met die in­spek­sies en an­der be­lang­ri­ke in­lig­ting wat van jou ’n vei­li­ge en be­voeg­de be­stuur­der maak.
Ons is al­mal be­wus van die stryd teen kor­rup­sie in ons land, en dit wil voor­kom of hier­die stel­sel só saam­ge­stel is dat al­mal, on­ge­ag of jy ’n be­kwa­me en vei­li­ge be­stuur­der is, waar­skyn­lik ’n klomp geld gaan moet uit­gee om te slaag. Dit is ver­al die ge­val wan­neer jy vir die eer­ste keer aan­tree.
Ons sê nie dis on­moont­lik om son­der ’n be­stuur­skool se hulp te slaag nie, maar die kans is goed dat jy nie suk­ses gaan be­haal as jy nie die K53-stel­sel van hoek tot kant ken nie. En dís waar die waar­de van die be­stuur­skool lê.
DIE VAAR­DIG­HE­DE Bui­te-in­spek­sie Daar word van jou ver­wag om die in­spek­sie te doen én dit soos ’n pa­pe­gaai voor te dra, maar dit help reg­tig om die be­te­ke­nis van wat jy sê te ver­staan wan­neer jy dit ten aan­skoue van die toets­be­amp­te moet doen.
Jy be­gin aan die voor­kant van die voer­tuig en sê jy het on­der die voer­tuig ge­kyk vir e­ni­ge lek­plek­ke of ob­struk­sies. Die vol­gen­de stap is om een van die ruit­ve­ërs op te lig, met jou vin­ger oor die rub­ber te gly en te sê jy het se­ker ge­maak dis on­be­ska­dig.
Dan buk jy by die reg­ter­voor­wiel en noem dat die loop­vlak nog min­stens 1 mm het, die sy­wand on­be­ska­dig is en dat jy die band­druk na­ge­gaan het (en die klep­dop­pie ste­wig vas is). Van hier af be­duie jy na die en­jin­kap en sê jy het die wa­ter, o­lie, rem­vloei­stof en waai­er­band na­ge­gaan.
Wan­neer jy klaar is, stap jy sta­dig om die res van die voer­tuig om jou bui­te-in­spek­sie te vol­tooi. El­ke keer as jy by ’n band kom, sê jy hy is na­ge­gaan soos die eer­ste een. Jy moet ook wys die ag­ter­lig­te is oop en on­be­ska­dig. Hier­na wys jy vir die toets­be­amp­te die kop­pel­prop is ste­wig vas en die wa se li­sen­sie­skyf gel­dig en op da­tum. Wys na die weer­kaats­strook en stap om na die ag­ter­kant van die wa om die lig­te na te gaan. Hul­le moet werk en sig­baar en on­be­ska­dig wees. Maak ook se­ker die brand­stof­tenk se prop is ste­wig vas.
As jy jou EC1 doen, moet jy ook se­ker maak die bat­te­ry en be­stuur­ders­ka­juit is ste­wig vas.
Wan­neer jy hier­mee klaar is, sal die toets­be­amp­te jou vra om in die voer­tuig te klim om die ruit­ve­ërs, flik­ker­lig­te en rem­lig­te na te gaan. As e­ni­ge van dié bui­te wer­king is, is die voer­tuig nie pad­waar­dig nie en jy druip die toets. Bin­ne-in­spek­sie Die toets­be­amp­te kan hier­voor bui­te die voer­tuig staan óf langs jou sit. Jy moet noem dat al die deu­re toe, die hand­rem op­ge­trek en die voer­tuig in neu­traal is. Ver­der moet jy sê daar is geen ob­struk­sies on­der die pe­da­le nie en dat jy die spie­ëls ver­stel het vol­gens jou be­hoef­tes. Dan is dit tyd vir die werf­toets. Links­draai Dit is ’n be­lang­ri­ke deel van be­stuur op SuidA­fri­kaan­se paaie. Dit is re­de­lik voor die hand lig­gend, want ons ry aan die lin­ker­kant van die pad, nes die men­se in Aus­tra­lië, Ja­pan, B­rit­tan­je en ons on­mid­del­li­ke buur­lan­de.
In die werf­toets moet jy met die links­draai te al­le tye tus­sen die ly­ne bly wat op die grond ge­verf is. Die toets­be­amp­te sal aan jou ver­dui­de­lik pre­sies waar jy moet ry en wat van jou >
ver­wag word om die links­draai suk­ses­vol af te lê. Kyk in jou tru- en lin­kers­pie­ël en lin­ker­blin­de­kol, en ak­ti­veer jou lin­kerflik­ker­lig. Voor jy links draai, kyk weer in jou blin­de­kol. Half­pad deur die draai moet jy weer in jou lin­kers­pie­ël en die blin­de­kol kyk. En wan­neer jy om die draai is en jou sleep­kom­bi­na­sie reg­uit ge­maak het, moet jy ’n laas­te keer na die blin­de­kol loer.
Weg­trek teen ’n hel­ling
Hier word van jou ver­wag om met jou voer­tuig en sleep­wa teen ’n hel­ling stil te hou en weg te trek son­der dat die voer­tuig ag­ter­uit be­weeg of ’n skie­li­ke ruk­be­we­ging maak. Die en­jin mag ook nie stol of die wie­le tol nie. Ont­hou: Jy kry net één kans.
Hou stil waar die toets­be­amp­te wys en moe­nie dat die voer­tuig ag­ter­uit be­weeg nie. Trek die hand­rem op, sit die rat­kas in neu­traal en kyk in jou spie­ëls en blin­de­kol. In S­chalk se ge­val moes hy ná die hel­ling regs draai; dus moes hy sy voor­ne­me met sy flik­ker­lig aan­dui. Kies dan eer­ste rat en oe­fen kop­pe­laar­be­heer uit. Ob­ser­veer 360º om jou en laat sak die hand­rem. Met ’n weg­trek teen ’n hel­ling moet jy waar­skyn­lik ef­fens ver­snel. Maak dus se­ker van jou kop­pe­laar­be­heer ter­wyl jy die toe­re lig om te keer dat die voer­tuig ag­ter­uit rol of die en­jin stol.
Dit is hier waar ek nie die pyp kon rook met my eer­ste toets nie. Par­ty men­se sal dalk van my ver­skil, maar dit is baie moei­lik om die sleep­kom­bi­na­sie reg­uit te hou ter­wyl die en­jin ba­sies lui­er. Met dié toets mag jy nie die kop­pe­laar ge­bruik om jou spoed te be­heer nie en die toets­be­amp­te hou sy oë ge­spits om te kyk of jy dit doen. Wan­neer jy die kop­pe­laar in­trap, selfs al is dit net ef­fen­tjies, word dit ge­ag as ’n on­be­heers­de ak­sie en dis die ein­de van jou toets.
Ek het lig­gies met my voet op die kop­pe­laar ge­ry. Die toets­be­amp­te het dit raak­ge­sien en my ge­waar­sku. Die re­sul­taat was ’n ruk­be­we­ging en ’n skie­li­ke ver­snel­ling wat my ef­fens on­kant be­trap het. Hoe­wel ek nê­rens die ly­ne oor­ge­steek het nie en op die reg­te p­lek stil­ge­hou het, het die ver­skil in spoed dui­de­lik daar­op ge­dui dat ek “op” die kop­pe­laar ge­ry het, en daar­om het ek die toets ge­dop.
Met my twee­de pro­beer­slag het ek my reg­ter­voet bo die rem­pe­daal laat sweef en so­doen­de my spoed be­heer.
Dié keer het ek ge­slaag.
S­chalk hou vol dit was vir hom die moei­lik­ste toets, om­dat hy nie reg­tig se­ker was pre­sies wan­neer om te be­gin draai nie. Daar is nie ’n pre­sie­se ant­woord hier­voor nie, maar sy be­stuur­skool­in­struk­teur het hom aan­ge­raai om sta­dig ag­ter­uit te stoot en vin­nig te draai. Só sien jy da­de­lik wan­neer jy die wa in die ver­keer­de rig­ting stuur.
Dit is be­lang­rik om te ont­hou om ook in die teen­oor­ge­stel­de rig­ting se blin­de­kol te kyk vóór jy be­gin draai, want as jy dit nié doen nie, word jy ge­straf. Ek het ver­kies om vroeg te draai en die wa in ’n ho­ri­son­ta­le lyn met die in­gang van die par­keer­plek te bring. Dit het my ge­noeg tyd en ruim­te ge­gee om die kom­bi­na­sie op my eie tyd reg­uit te kry. Moet eg­ter nie te lank wag voor jy be­gin draai nie. Daar is be­perk­te ruim­te, en as jy die rand­steen of een van die paal­tjies tref, is die toets ver­by. Jy kan ook jou sleep­kom­bi­na­sie knak as jy te laat be­gin draai.
Jy word wel toe­ge­laat om ge­du­ren­de die toets stil te hou en een keer vo­ren­toe te ry om jou kom­bi­na­sie reg­uit te trek en in lyn met die in­gang van die par­keer­plek te kry. Wees eer­der ver­sig­tig; as dit lyk of jy dit nie gaan maak nie, stel die toets­be­amp­te in ken­nis dat jy van dié op­sie gaan ge­bruik maak. Jy moet met die neus van die voer­tuig ag­ter die twee­de stel
Die werf­toets is al­ler­mins kin­der­spe­le­tjies met ’n wa op die haak, maar as jy ’n EB-toets kom doen, is daar ’n ek­stra ver­eis­te om die le­we ’n bie­tjie moei­li­ker te maak: Daar word ook van jou ver­wag om die wa af te haak, pa­ral­lel te par­keer en dan die wa weer te haak voor jy voort­gaan.
Die toets­be­amp­te kan jou vra om na een of al­bei kan­te toe te par­keer, en wan­neer jy hier­mee klaar is, moet jy te­rug­stoot in die rig­ting van jou wa se A-raam om hom weer te haak – en dít son­der e­nig­ie­mand se hulp om die haak so na­by as moont­lik aan die sleep­stang te kry. Oe­fen dit voor­af, want as e­ni­ge deel van die voer­tuig die wa tref voor jy stil­hou, word dit as ’n on­ge­luk ge­ag... wat be­te­ken jy druip on­mid­del­lik. Wan­neer jy ’n EC1-toets doen, hoef jy nie pa­ral­lel te par­keer nie.
Wan­neer jy die werf­toets ge­slaag het, sal die toets­be­amp­te jou vra om die aan­ska­kel­volg­or­de uit te voer. Dit is die fi­na­le toets om te sien of jy op die pad toe­ge­laat kan word. >
Par­ty men­se sal dalk van my ver­skil, maar dit is baie moei­lik om die sleep­kom­bi­na­sie reg­uit te hou ter­wyl die en­jin lui­er.
Jy moet wys die hand­rem is op­ge­trek en die rat­kas in neu­traal. Ook dat daar geen waar­sku­wings­lig­gies op die in­stu­men­te­pa­neel is wat brand nie. Ska­kel die voer­tuig aan (nie die en­jin nie) en wys dat al die lig­gies op die in­stru­men­te­pa­neel werk. Wys laas­tens vir die toets­be­amp­te dat die voer­tuig ’n smoor­klep het. In­dien die mo­tor ’n ou­to­ma­tie­se een het, bring dit on­der die toets­be­amp­te se aan­dag.
As jy ’n nu­we be­stuur­der is – dus vars uit die skool of u­ni­ver­si­teit – sal jy met die hulp van ’n goeie be­stuur­skool slag­ge­reed wees vir jou be­stuurs­toets. Maar as jy, soos ons, al ’n klom­pie ja­re be­stuur, gaan jy waar­skyn­lik van ’n klom­pie sleg­te ge­woon­tes ont­slae moet raak. Jy mag by­voor­beeld nie jou arms kruis wan­neer jy die stuur­wiel draai nie – hoe­wel dit in die werf­toets toe­ge­laat word.
Baie van ons trap ook die kop­pe­laar voor ons die rem­pe­daal trap. Die wet sê dit is ’n on­be­heer­de ak­sie, wat be­te­ken jy druip die toets. Voor jy rem, moet jy in jou spie­ëls kyk en dán die rem­pe­daal trap. As dit voel of die en­jin gaan stol, kan jy die kop­pe­laar trap. Jy hou dan stil en trek die hand­rem op. Voor jy weg­trek, moet jy die he­le reeks ob­ser­va­sies uit­voer.
’n An­der ding wat ons doen son­der om daar­oor te dink is om ons kar oor so­lie­de wit stre­pe te laat dwaal. Dit ge­beur ver­al om ’n draai mak­lik, maar as jy be­sig is met die pad­toets, moet jy se­ker maak dit ge­beur nié. Nog ’n ma­nier om mak­lik te druip is om die hoek ef­fens te sny wan­neer jy regs draai. Draai eer­der wy­er. Die­self­de geld met ’n links­draai. Hou wyd en maak se­ker die band tref nie die rand­steen nie. Ont­hou om te ob­ser­veer. Dis ’n goeie i­dee om by el­ke lamp­paal in jou spie­ëls te kyk. Dit voel ’n bie­tjie sim­pel, maar jy kry straf­pun­te as jy dit nie doen nie. Jy kan dit selfs hard­op noem el­ke keer wan­neer jy in die spie­ëls kyk – om die toets­be­amp­te se aan­dag daar­op te ves­tig. Hou ook jou oog op jou spoed. As jy oor die spoed­grens ry, ver­ont­ag­saam jy ’n ver­keers­re­ël. En dit be­te­ken, ja, reg ge­raai, jy druip. Dit kan ook voel of daar ’n on­ge­mak­li­ke stil­te in die voer­tuig is ter­wyl jy be­sig is met jou pad­toets. Daar is niks ver­keerd hier­mee nie. Na­dat jy die toets­be­amp­te vrien­de­lik ge­groet het, is daar nie veel meer vir jou te sê nie. Bly ge­fo­kus, luis­ter na die in­struk­sies en weer­staan die ver­soe­king om oor dit­jies en dat­jies te ge­sels. Die toets­be­amp­te stel net in een ding be­lang en dit is jou be­stuurs­ver­moë. Maar die be­lang­rik­ste is om kalm te bly. Al­les sal goed gaan.