Ek het ’n beroerte gehad, sê hy. En toe ek wakker word, kan ek nét Engels praat. Sowaar! Ék wat van die Vrystaat kom! Met ’n naam soos Frik!
Erger nog, bieg hy, is die ligte vorm van Tourette-sindroom wat hy bygekry het. Hy vloek skielik spontaan. Lelike siesa-woorde, maar dié in welluidende Afrikaans.
Dis baie woorde, veral as jy dit op een slag moet gebruik. Blykbaar kon Shakespeare. En ’n oorlede tante van my. My pa het altyd gesê hy wil ween die slag as hy die foon optel en dis Ant Nelie. Sy praat op die in- sowel as die uitasem, het hy gekla.
’n Skoonsuster het die woord “gôn” by ons ingesleep – van haar Sap-ouma Nel wat gedink het kamerjas klink te ordinêr vir háár “gown”. En oor sy gesukkel het met haar valstande het sy ge-tantoffel, pleks van pantoffel. Al die Nelle tantoffel en gôn en as jy jou weer kom kry, dan gôn jy agterna.
Want so ’n verkeerde woord is ’n neet van ’n ding, baie soos sypaadjie-kougom. Trap jy een keer in hom, kom plak hy in jou kop se agterplaas soos arm familie. Voorbeeld: my ma het altyd gepraat van ’n koesjy: “Ons gaan ’n paar koesjy’s bak vir die basaar.” Dis natuurlik oor die Kook en geniet van destyds nie ’n fonetiese uitspraak by die quiche-resepte verskaf het nie.
En dan kom vang daardie einste koesjy jou uit as jy intelligent wil klink. Jy grawe verwoed in jou kop rond, maar die woord het sy Franse alie vir jou gewip, sy tasse gepak en vertrek. Dalk terug na Provence, bak vir die locals bobotie of iets dergeliks.
En hy’s nie net by my weg nie, hy’s by my liewe ou moeder ook weg. Haar woorde-knapsak het ’n gaatjie gekry, onlangs. Sy was die woorde-aanmaker in ons gesin, maar nou skud sy hulle een-een uit.
Koesjy, byvoorbeeld, dwaal liefdeloos in die koue kombuise van haar dogters rond. Hy sal nooit weer geurend uit ’n oond verskyn nie. Sy’t van hom vergeet.