Sal ons as mens dié landgenote ooit kan wys wie's baas? | Netwerk24
Sal ons as mens dié landgenote ooit kan wys wie's baas?
Die verstedelike mens en bobbejaan se kind sit al donkiejare by wyse van spreke nie langs dieselfde vuur nie.
So word die bobbejaantroppe in stedelike gebiede in die suidwes-Kaap net al groter en groter – van Ceres in die noorde tot die Kaapse Skiereiland in die suide en die Overbergse kuslyn aan die ooste.
Tot dusver is dit ons verlangse nefie wat die oorhand het. Die groenes en sogenaamde "bunny huggers" is vinnig om te sê bobbejane was voor ons hier; ons moet hulle uitlos. Dis natuurlik bog – ons het ongetwyfeld gelyk aangekom, aangesien Homo sapiens en Papio ursinus (Kaapse bobbejaan of "chacma baboon") evolusionêr gesproke identiese voorouers het.
Dít gee baie mense reeds die bobbejaanstuipe.
Dertig jaar gelede was daar in die berge bokant Hermanus net een trop wat begin het om huise in Voëlklip te plunder op soek na kos.
Natuurbewaringsbeamptes het die probleem eenvoudig opgelos deur draadvanghokke in die Fernkloof-natuurreservaat te stel en soms tot tien of meer op 'n slag van kant te maak.
Vandag is daar drie troppe wat net soos al die troppe elders behoorlik deur die politieke korrektes beskerm word, want nie net het alle landsburgers deesdae gewaarborgde menseregte nie, maar ook alle burgers van die berge gewaarborgde bobbejaanregte.
Die gevolg is dat bobbejane nie net vrye toegang tot huise gegun word om te beroof en te beskadig nie, maar selfs diefstal word sienderoë deur die owerhede toegelaat.
Skade wat in al die probleemgebiede aan huise veroorsaak word, beloop ontelbare miljoene, om nie van trauma te praat nie.
Klein bobbejaantjies word deur grotes geleer om deur diefwering te kruip en daarna deure of vensters van binne oop te maak. 'n Vrou vertel dat lede van die trop in so 'n strooptog soms net 'n byt aan al die beskikbare vrugte in 'n vrugtebak in die kombuis gegee, want hulle het 'n kaaskoek ontdek en dié tot die laaste krummel verslind – net so astrant en slinks soos gewoontemisdadigers.
Die Overstrand-munisipaliteit het oor die jare al donderbusse en verfbal­gewere gebruik om die bobbejane te probeer verdryf, 'n elektriese heining van 1,3 km gespan, sogenaamde bobbejaanmonitors aangestel – alles pure verniet.
Die bobbejane het net slimmer geraak, vinniger begin aanteel en rusies veroorsaak onder die tweebeen-primaat-deskundiges en verteenwoordigers van verskillende owerheidsvlakke oor waar die geld vandaan gaan kom vir die volgende meesterplan wat weer eens net mislukking as waarborg sal hê.
Niemand het nog ooit die klaar­blyklike durf hardop uitspreek nie, naamlik om 'n trop op 'n slag uit te dun. Bobbejane is allermins 'n beskermde spesie, en in elk geval is daar derduisende troppe in berge en bosse buite stedelike gebiede waar die spesie in vrede weg van mense kan leef.
Jy het 'n kombuis, nie waar nie?
Dalk het jy ook 'n plek waar vlieë jou soms verpes, of kakkerlakke, of miere. Jy het dalk 'n tuin waar allerhande goggas, wurms en slakke jou plante opvreet. Dalk moes jy selfs al 'n muis- of rotplaag beheer het. Eenvoudig – jy gaan na die naaste supermark en koop soveel Rattex, Doom of Blue Death as wat jou hart begeer.
Niemand is gebodder oor miljoene klein stukkies ekologie wat daagliks uitgeroei word nie, maar bobbejane is anders – hulle is so oulik, want hulle laat ons so baie aan mense dink. Inderdaad ontmasker hulle ons vir die ape wat ons is.