PressReader - Beeld: 2017-07-28 - Die weer­mag se geld­sa­ke kort nou drin­gend aan­dag
Die weer­mag se geld­sa­ke kort nou drin­gend aan­dag
Beeld - 2017-07-28 - Kommentaar -
Die waar­sku­wing deur die Suid-A­fri­kaan­se Na­si­o­na­le Weer­mag (SANW) dat hy weens be­gro­tings­be­snoei­ings nie meer die ver­moë het om Suid-A­fri­ka na be­ho­re te be­skerm nie, ver­dien op ver­skil­len­de vlak­ke drin­gend aan­dag.
Dié pro­bleem kom im­mers nou al baie ja­re aan. Vyf jaar ge­le­de is by­voor­beeld in ’n ver­slag ge­waar­sku dat die weer­mag so ag­ter­uit­ge­gaan het dat dit selfs met on­mid­del­li­ke in­gry­ping des­tyds tot tien jaar sou duur om dit weer tot op die vlak van ’n “be­perk­te” ver­de­di­gings­ver­moë te kry.
Se­dert­dien is die be­gro­ting weer her­haal­de­lik ge­sny, en ons moes ook hoor dat die pe­per­duur wa­pen­tuig wat in die wa­pen­skan­daal aan­ge­skaf is, groot­liks in on­bruik staan. ’n Mens ys om te dink wat die stand van sa­ke nou is.
Die saak moet van­uit twee hoe­ke be­kyk word. E­ner­syds het die weer­mag ’n grond­wet­li­ke man­daat wat vol­doen­de fi­nan­sie­ring verg om dit uit te voer. Jy kan nie op­drag­te uit­deel en dan te min geld vir die uit­voe­ring daar­van gee nie.
Meer geld alleen is wel nie die op­los­sing nie, want die pro­bleem strek veel wy­er en is ook in die de­par­te­ment se wan­be­stuur van be­staan­de hulp­bron­ne oor baie ja­re heen ge­se­tel.
Jaar ná jaar is die be­stuur van die weer­mag deur die par­le­men­tê­re por­te­feul­je­ko­mi­tee by­voor­beeld die deur ge­wys om­dat hy nie be­vre­di­gend kon ver­dui­de­lik waar­om die de­par­te­ment ’n ne­ga­tie­we ou­dit­me­ning ont­vang nie.
On­der dié om­stan­dig­he­de moet streng voor­waar­des ge­stel word vóór­dat e­ni­ge by­ko­men­de be­gro­tings­toe­ken­ning aan ver­de­di­ging be­wil­lig word.
’n Die­per­lig­gen­de pro­bleem is ook dat te veel ge­ne­raals en ad­mi­raals op grond van hul po­li­tie­ke ver­bin­te­nis­se in ’n lom­pe en op­ge­bla­se bu­ro­kra­sie aan­ge­stel is. Be­kwaam­heid kom slegs ter­loops ter spra­ke. Trou­ens, die weer­mag word in die prak­tyk as ’n ver­leng­stuk van die ANC – p­leks van as ’n in­stru­ment van die staat – be­stem­pel.
Laas­tens is dié nie net ’n te­o­re­tie­se boek­hou­oe­fe­ning nie, want op grond­vlak is die le­we van ge­wo­ne troe­pe ter spra­ke. Suid-A­fri­ka neem dik­wels deel aan bui­te­land­se o­pe­ra­sies, waar­voor die no­di­ge rug­steun, op­lei­ding en die aan­skaf en in­stand­hou­ding van toe­rus­ting, nie al­tyd daar is nie.
Dis ge­woon on­e­ties om ons soldate op só ’n ma­nier bloot te stel.