Op reis met stories, N1 en R62
Op reis met stories
May 19, 2016 in Uncategorized
Ek was verlede week in Mosselbaai, en dus lank in die motor. Wat gebeur so op die langpad?
Klim in, ry saam. As jy so lief is vir stories soos ek, dan sal jy hopelik my geselskap geniet.
Ek vertrek net voor ses. Dis nog donker, maar Mosselbaai lê ver. Die N2 is toe en ek moet kuslangs ry.
Heel gepas, vertel ek myself. Ek is op pad na Sao Bras, 'n skool vernoem na 'n Portugese dorp, want Dias het daar aan wal gespoel en water ingeneem ná hy ook 'n bietjie van ompad gevat het.
By die Engen gooi ek petrol in. Orals is polisievoertuie. Hemel. Laat my dink aan die tagtigs. Grabouw brand. Hulle is op pad soheentoe.
Grabouw is die rede waarom ek 'n ompad moet ry. Inkommers. Inwoners. Die stryd is so oud soos die verversingspos aan die Kaap. Dalk selfs ouer?
Ek ry dus deur Bettysbaai.
Die son kom op toe ek deur Kleinmond ry. Nou terugdraai N2 toe.
By Riviersonderend is ek lus vir koffie. Hier is ook talle polisievoertuie. Die bevelvoerder raak moerig toe ek die kamera uithaal. Vir 'n oomblik is daar spanning. Ek ken my regte as joernalis, maar dan besluit ek – dit is nie die moeite werd nie. Hy is duidelik opgewerk oor 'n nag se ry en die vooruitsig van Grabouw, ék het nog 'n lang pad voor na Mosselbaai. PEN Afrikaans se regsgeleerde, Bettina Wyngaard, is boonop vasgekeer in die einste Grabouw. Ek sit die kamera weg.
In die verversingspos sien ek hierdie oulike aanhaling. Road trip, baby! Ek pos 'n status op Facebook wat lui:
I am not bored, but I did enjoy this message. Awful coffee, though.
Met LAPA Uitgewers en die ATKV wat my orals besig hou, is daar nie rede om verveeld te wees nie. Gelukkige ek. Orals is daar stories!
E-pos lees, antwoord en 'n paar oproepe maak. Die werk wag nie, maar my kantoor is dragbaar.
Nou is dit voet in die hoek. Die N2 is stil. Ek ry lekker, maar moet kol-kol stadiger vir die mis.
Teen die tyd dat ek Heidelberg tref, is ek moeg gesit.
Die dorpie is klein, maar vanaand se gasspreker, Theodore Jantjies het hier grootgeword. Min mense ken hom as Theodore. Almal weet egter wie Xander van 7de Laan is.
E-posse antwoord, met Pretoria reël dat foto's van Tannie Flori en Tannie Koelsoem na die Huisgenoot gestuur word.
Rek, strek en die laaste skof pak.
Mosselbaai is 'n mooi dorp. My eerste vergadering is onder, naby die klipstrand.
Hierna ry ons deur township toe en gaan kuier by Sao Bras, kry inligting, skiet 'n paar foto's.
Dit is 'n ongelooflike skool in 'n bitter arm buurt.
Nou my hotel gaan kry. Die Diaz. Natuurlik.
Knip 'n uiltjie en begin voorberei. Vanaand moet ek weet wat aangaan.
Soos die son sak, verlang ek na die gesin. Ek is gemaklik op my eie, maar met so 'n uitsig wil 'n man darem 'n lyf hê om dit mee te deel.
G'n wonder die matrose het maar 'n meisie in elke hawe nie.
Ek bel my meisiekind. Sy babbel.
Ek stuur 'n foto van die uitsig vir my seun. Hy stuur 'n duimpie wat regop wys.
My vrou kry ook 'n boodskap. Ek sê ek mis haar. Sy stuur 'n hartjie.
Helaas. Die werk wag. Ek ry terug na Sao Bras. Die ATKV se Sterskooltoekenning is 'n triomf. Lees gerus my storie hier.
Terug na die hotel. Dit is al laat. Ek tik verder, maak veranderings en stoor idees voor ek hulle vergeet. Dit is lank ná middernag toe ek afsit en op die stoep staan ek uitkyk. Ek is lus om by die huis te kom, maar die hotel gee eers ontbyt om 07:00. Daarvoor wag ek beslis nie.
Om 05:00 is ek op, stort en neem die bergpas Oudtshoorn toe.
Vroegoggend gesels RSG lekker. Die hoofnuus is die 90% plaaslike musiek wat die SABC wil laat speel.
Net buite Oudtshoorn draai ek links op die R62. Dit begin lig word.
Toe die son net begin kop uitsteek, sien ek Bella de Karoo. Ek is moeg en honger. Daar is 'n meisie op die stoep, so ek stop.
"Is julle oop?"
"Ja, meneer. Natuurlik."
Ek bestel koffie en begin weer e-pos lees. Die sein is gelukkig swak, so ek besluit om te ontspan. Dit is rustig in die Karoo.
Die koffie kom. Heerlik. Héérlik. Dis mos hoe koffie moet smaak!
Die ontbyt is ook besonder lekker. Ek is so bly ek het die R62 gekies. Enige mens kan maar hierlangs ry. Enige tyd.
Terug in die motor hoor ek die N2 is oop. Hoeveel moeë polisiemanne het dit geverg?
By Calitzdorp is die sein goed genoeg dat ek kan e-posse lees. Abrie Coetzee se Draai jou sente om gaan op Ontbytsake wees en hulle soek inligting.
Ek reël die nodige en ry 'n draai deur die dorp. Hier sou ek langer kon spandeer. Braam de Vries en Cloete Breytenbach het dekades terug 'n boek oor Karoodorpe gedoen. Roger Ballen het dorpe afgeneem.
As ek aftree, gaan ek tyd maak. Sal maar na Abrie se wysheid luister.
Dan wil ek 'n week op 'n slag so in 'n dorpie bly.
Maar nie vandag nie.
Die pad wag.
Hierdie draai vra vir 'n foto. Ek stel die kamera se sluiter op stadig en wag vir 'n rooi motor. Wel. Is alle motors op die R62 dan wit? Later neem ek maar wit motors af. Hierdie vragmotor se vorm pas by die prentjie. Ek staan op, klim in die motor en druk die neus pad toe. Daar kom 'n motor en ek moet rem trap, dit is 'n rooi vervlakste bakkie!
Die pad is mooi, maar so ook die name. Amalienstein. Zoar. Dit laat my dink aan daardie beeldskone storie van Chris Barnard, "Die agtuurtrein", wat in Gerrit Rautenbach se boek Mooiloop opgeneem is. Daardie twee mense reis deur name.
Hoe bevoorreg is ek nie om die dorpe en die veld self te sien nie. Al wag die werk en ek moet aanstoot.
Ladismith doem op. Braam se dorp. 'n dorp van stories. Die sein is sterk en ek laai e-pos af. Sjoe. Die werk wag nie.
Oorkant die Kannakombuis trek ek by 'n systraatjie in.
Ek bel tannie Koelsoem. Hulle is weer die beste verkoper van alle Suid-Afrikaanse boeke. Tannie Flori het vrae oor 'n komende optrede.
Skuins oorkant my trek 'n voorman sy bakkie teen die randsteen. 'n Vriend stop by hom. Reg langs my stop 'n vrou om met iemand in 'n ander motor te gesels. Motor nommer ses daag op en seker vir die eerste keer in die dorp se geskiedenis is daar 'n verkeersknoop.
Ek beduie ek sal padgee. Die verkeersknoop is opgelos.
Ek ry kerk toe, want ek wil 'n mooi foto kry. Oorkant die straat bel ek Pretoria. Almal is op soek na die skrywers van Kook saam Kaaps. Die twee vroue is gewoon oral in aanvraag. Ek stuur versoeke deur, en deel hulle idees van elke versoek.
Meer as 'n uur later vertrek ek eers uit Ladismith, maar 'n groot homp werk is gedaan.
Skuins voor Barrydale stop hulle ons. Die R62 is in 'n fantastiese toestand. Wanneer iets haper, word dit reggemaak.
Dit gee my die geleentheid om die Karoolandskap af te neem. Ek is mal oor die Karoo.
Die verkeer vertrek weer in enkelgelid. Net voor Ronnie's Sex Shop maak die pad weer oop. Die meeste van my reisgenote stop, maar ek besluit om liewer Barrydale te gaan verken.
Barrydale is pragtig, ook op 'n afstand. Groot skrywers kom van hier. Wilbur Smith het hier gewoon. Christine Barkhuizen-Le Roux en Max du Preez ook.
Die bordjie na The Blue Cow trek aandag. Ek gooi flikker.
Die tema word deeglik geïntegreer.
Ook vir die reisiger wat vanoggend bitter vroeg opgestaan het!
Die uitsig vanaf The Blue Cow se stoep is indrukwekkend.
Ek bestel cappuccino en maak die iPad oop. Die klompie e-posse word afgehandel, maar ek moet gou 'n dokument opstel en klaarmaak. Pretoria wag.
Die eienaar van The Blue Cow, Hanette Cooke, het egter 'n neus vir 'n storie. Sy kom stel haarself voor en kort voor lank hoor ek van nog skrywers op die dorp – die meeste, moet ek erken, het ek nog glad nie gelees nie.
"Daar soveel stories hier," sê sy. "Kom bly nou 'n slag vir 'n naweek op die dorp. Dan stel ek jou voor aan die mense."
Sy los my dat ek my dokument kan tik.
Die kelnerin kom saggies my koppie wegvat. Ek bestel 'n tweede.
Skielik is hier 'n groot bord langs my. "Die kaaskoek is op die huis," sê Hanette. "Jy kan nie in my restaurant wees en nie my speciality proe nie!"
Kyk. So 'n gegewe tert word nie nie deur 'n Banting-bek geweier nie. Dis héérlik.
Ek proeflees die dokument, stuur dit Pretoria toe en jaag gou weer 'n paar e-posse na verskillende wêrelddele. 'n Amerikaanse agent knibbel aan ons skrywers en ek moet bontstaan.
Uiteindelik is ek weer in die groen kar.
Daar gaan ons.
Barrydale is pragtig, ek wil die geliefde hiernatoe bring.
Die pad is oop en ek sit voet neer.
Orals is piekniekplekke. As kind het ons gereeld by sulke tafeltjies gestop. Ek besluit om een af te neem die nostalgie lê dik onder die koel skaduwee van die bome.
Terug op die pad.
Ek skakel RSG aan. Maar liewe hemel. Wie pleeg hulle hulle speellys? Nee magtig!
Na een en half liedjie van swak rym en 'n enkelstemmige gesanik, sit ek af.
Waar is Laurinda Hofmeyr? Amanda Strydom? Laurika Rauch? Herman van den Berg? Ek kan aangaan. Nee, hemel. Ons het ongelooflike kunstenaars in Suid-Afrika. RSG het wonderlike programme, wie besluit om die snert te speel?
Ek druk Anton Goosen se Danzer in die cd-speler. Loeiende kitare maak my bly.
Iewers, ek kan nie mooi onthou nie, stop ek eers om hierdie laning kannas af te neem.
Net buite Montagu begin die padwerke weer en ons mis uiteindelik die grootste deel van die dorp.
Die pad is besig en die verkeer swaar danksy die stop-ry-beheer.
Teen die tyd dat ek Ashton tref, moet ek bene rek.
Die groot KOO-teken trek met aandag. Ek het met KOO grootgeword.
Dit is egter die supermark oorkant die pad wat weer die nostalgie oopdraai. Ek onthou sulke geboue uit my jeug op De Doorns.
Van hier af was dit reguit huis toe. Ek het vinnig by die Shell buite Worcester gestop en toe deurgedruk. Dit is Vrydagmiddag. Ek wil my mense sien.
Net voor ek die laaste stuk pad aandurf, maak ek gou seker die e-posse is onder beheer en alles op Facebook ook.
Ek sien die kommentaar wat my vriend Awie gelewer het op my plasing by Bella de Karoo vroeg daardie oggend. Jy lewe soos 'n koning.