‘Nie alle skole is korrup’(Foto: Unsplash) Die Corruption Watch-verslag oor korrupsie in onderwys in Suid-Afrika is op sigwaarde ontstellend, maar het ook beperkinge wat met die interpretasie daarvan in ag geneem moet word. Só sê die Federasie van Beheerliggame van Suid-Afrikaanse Skole (Fedsas) en die Suid-Afrikaanse Onderwysersunie (SAOU). Die korrupsiewaghond het Donderdag ŉ verslag, “Sound the Alarm”, oor meer as 36 000 gevalle van korrupsie wat by openbare skole aangemeld is, bekend gemaak. Hierin word bevind dat diegene in magsposisies, veral skoolhoofde en skoolbeheerliggame, dikwels van ongerymdhede beskuldig word. Volgens dr. Jaco Deacon, uitvoerende hoof van Fedsas, en Chris Klopper, uitvoerende hoof van die SAOU, skiet die verslag egter tekort in die interpretasie van die inligting deurdat die verslag net na klagtes wat aangemeld is verwys. “Daar is dus geen feitelike grondslag vir die gevolgtrekking nie. Dit laat ons met sensasionele berigte sonder aanspreeklikheid en alle skoolhoofde en beheerliggame word nou oor dieselfde kam geskeer,” sê Deacon. Die algemeenste vorms van korrupsie in die sektor wat aangemeld is, sluit in die wanaanwending van hulpbronne (45%), wanbestuur (17%), magsmisbruik (15%), ongerymdhede met verkrygingsprosesse (11%) en ongerymdhede met indiensneming (12%) wat omkopery, seksuele gunste in ruil vir werkgeleenthede en ŉ verontagsaming van werwingsprosesse insluit. Klopper sê wat in die verslag nie duidelik uitgewys word nie, is dat die voorvalle oor ’n tydperk van 11 jaar aangemeld is. “As ons in ag neem dat daar sowat 23 000 openbare skole in Suid-Afrika is, kom dit neer op ’n gemiddeld van 327 aanmeldings per jaar, of 1,4% van skole,” sê hy. Beide Deacon en Klopper sê die uitdaging is om die aanmeldings in klagtes te omskep, bewyse voor te lê en deur formele dissiplinêre en strafregtelike prosesse te gaan. “Skole en departemente moet dit makliker maak om wangedrag aan te meld en om fluitjieblasers te beskerm,” sê Deacon. Sowel Fedsas as die SAOU steun alle aksies om korrupsie in die skoolstelsel te beveg. “Dit is belangrik dat ’n organisasie soos Corruption Watch die tekortkominge en wangedrag uitwys. Corruption Watch het nou die verantwoordelikheid om die inligting aan die owerhede te oorhandig sodat die formele prosesse kan volg.” Fedsas en die SAOU fokus daarop om deur verskillende programme en inisiatiewe beheerliggaamlede en onderwysers toe te rus met kennis omtrent goeie skoolbeheer en -bestuur. Die Solidariteit Skoleondersteuningsentrum (SOS) het die verslag verwelkom en sê dit speel ŉ onmisbare rol om gesonde beleid, en die toepassing daarvan, in die onderwyssektor te verseker. “Die korrupsie in ons skoolstelsel saboteer die verwesenliking van kinders se reg op onderwys. Skoolgemeenskappe moet as skole se waghond optree en daadwerklik optree waar leerders se reg op goeie onderwys deur swak bestuur, korrupsie, onbevoegde of lui personeel, swak dissipline, vandalisme en misdaad bedreig word,” sê Sarina Prinsloo, woordvoerder van die SOS. Prinsloo meen verantwoordbare onderwys begin egter by die regering en die regering het die primêre plig om leerders se reg op onderwys in goeie openbare skole te beskerm. “Die staat moet ŉ geloofwaardige onderwysplan daarstel, dit doelgerig en deursigtig uitvoer en korrupte amptenare uit die stelsel verwyder.”