Khomishini ya Tshumelo ya Muvhuso Public Service Commission PSC yo thomiwa u ya nga tshipiḓa 196 ya Ndayotewa ya Riphabuliki ya Afrika Tshipembe, ya 1996. Ndi tshone tshiimiswa tshi tshoṱhe tsho thomiwaho u ya nga Ndima ya vhu 10 ya Ndayotewa. Ndayotewa i sumbedza uri hu na PSC nthihi ya Riphabuliki ya Afrika Tshipembe, ine ya vha na miraḓo ya 14, vhaṱanu vha hone vho tholiwa nga themendelo ya Buthano. a Lushaka. muraḓo muthihi o tholiwa u bva kha. iṅwe na. iṅwe. a mavundu a. ahe, nga murahu ha musi vho tiwa nga Muphirimia wa vundu zwo themendelwa nga Komiti ya Vhusimamilayo ya Vundu. miraḓo yeneyo i vhidzwa sa Dzikhomishinari. Khomishinari dzoṱhe dzi tholiwa nga Phuresidennde. Khomishinari. hanu dzo tholiwaho dzo themendelwa nga Buthano. a Lushaka dzi shuma kha Ofisi Khulwane, ngeno miṅwe miraḓo i tshi shuma kha mavundu ayo. Maitele a u thola Dzikhomishinari a langulwa nga Mulayo wa Khomishini ya Tshumelo ya Muvhuso, wa 1997, une wa.
PSC na mafhungo ane a tshimbilelana nayo. U ya nga Mulayo, Khomishinari u tholiwa lwa tshifhinga tsha miṅwaha miṱanu, ine ya vusuludzwa nga. waha muthihi fhedzi. Khomishini i vha yo rangwa phanḓa nga Mudzulatshidulo o tholiwaho nga Phuresidennde u bva kha Khomishinari dzo tiwaho.
PSC i na vhuḓifhinduleli kha Buthano. a Lushaka nahone. i tea u vhiga khayo. waha muṅwe na mu.we..i tea u vhiga kha Vhusimamilayo ha vundu. eneḽo nga ha mishumo yaḽo kha vundu. iṅwe na. iṅwe.
Phuresidennde o thola miraḓo ya u thoma ya PSC u bva nga. a 1 Phando 1999. Naho zwo ralo, u thoma u shuma lwa tshiofisi ha PSC ho lenga u swika nga. a 1 Fulwana 1999 zwi tshi khou itiswa nga vhukonḓi vhu re hone ha mulayo kha zwiṅwe zwiteṅwa zwa Mulayo wa u Khwinisa Milayo ya Tshumelo ya Muvhuso wa 1997.
Khomishini ya Tshumelo ya Muvhuso yo. iimisa nga yoṱhe nahone ndi Khomishini i sa dzhii sia yo vhumbiwaho nga Ndayotewa ya 1996, u khwinisa vhukoni ha kuvhusele kha Tshumelo ya muvhuso nga u. u.uwedza vhupo ha phurofeshinaḽa ha mikhwa yavhuḓi kha ndaulo ya tshitshavha zwine zwa vha vhuḓifhinduleli, u linganyisa, u leludza, u shuma zwavhuḓi, u sa ita vhuaḓa na u fhindula. ho.ea dza vhathu vha Afrika Tshipembe.
Khomishini ya Tshumelo ya Muvhuso yo livhiswa kha u. u.uwedza milayo na mikhwa ya Tshumelo ya Muvhuso ya dimokirasi yo tsireledzwaho nga ndayotewa nga u sedzulusa, u lavhelesa, u davhidzana na u vhiga zwa ndaulo ya muvhuso. Nga kha maitele a. ho.isiso, i. o vhona uri hu na. hu.huwedzo ya u shumesa kha vhuvhusi na nḓisedzo ya tshumelo ine ya swikelelea na ya ndeme zwi bvelaho phanḓa.
PSC i wana maanḓa ayo kha tshipiḓa 195 na 196 ya Ndayotewa, ya 1996. tshipiḓa 195 tshi. alutshedza mikhwa na milayo zwine zwa laula ndaulo ya tshitshavha, zwine zwa tea u. u.uwedzwa nga PSC.
a. tshiimo tsha nṱha tsha maitelendavhelelwa a phurofeshena.a b. tshumiso ya zwiko yo leluwaho, i shumaho na u shumisa masheleni nga nḓila yavhuḓi c. mveledziso ya ndaulo yo sedzesaho kha ndaulo ya muvhuso d. mbetshelo ya tshumelo yo fhelelaho, i sa khethululi, i linganaho, i sa dzhii sia e. U fhindula. ho.ea dza vhathu na u. u.
vhuḓifhinduleli ha ndaulo ya tshitshavha g.
thikhedzo kha u sa ita zwa vhufhura h.
mveledziso ya maitele a vhukoni ha ndaulo ya vhashumi na mveledzioso ya mabu.
Ndaulo ya tshitshavha ine muṅwe na muṅwe a vha na vhupfiwa kha ndaulo ya vhashumi na u thola zwo. itika nga vhukoni, u sa dzhia sia, u sa. alula na. ho.
Zwi tshi ya nga tshipiḓa 196 tsha Ndayotewa ya 1996, mushumo na vhu.
u. u.uwedza mikhwa na milayo sa zwe zwa sumbedziswa kha tshipiḓa 195 kha Tshumelo ya Muvhuso yoṱhe b.
u. o.ulusa, u lavhelesa ha tshumelo ya Muvhuso, uri i tevhedze mikhwa na milayo yo sumbedzwaho kha tshipiḓa 195 na maitele a Tshumelo ya Muvhuso c.
u dzinginya maga a u vhona uri hu na kushumele kwavhuḓi kwo leluwaho kha Tshumelo ya Muvhuso d.
u sumbedza nḓila dzo livhiswaho kha u vhona uri maitele a vhashumi ane a elana na u galatsha, u fhirisela, u gonyisa na u pandela vhashumi a tevhedza mikhwa na milayo ya sumbedzwaho nga Tshipi.
u vhiga mishumo yayo na kushumele kwa mishumo yayo, zwi tshi katela mawanwa maṅwe na maṅwe na u. etshedza tsivhudzo u swikela kha nḓila ine mikhwa na milayo yo sumbedzwaho kha tshipiḓa 195 uri i khou tevhedzwa na uri f. nga vhuḓifhinduleli havho, kana nga u. anganedza ha mbilaeloi iṅwe na iṅwe, u. o.ulusa na u. ha.huvha khumbelo ya maitele a ndaulo ya tshitshavha na vhashumi na u vhiga kha khorotshitumbe na vha vhusimamilayo u sedzulusa mbilaelo dza vhashumi kha tshumelo ya Muvhuso maelana na nyito dza tshiofisi kha u pfukha na u themendela thandululo dzo fanelaho u lavhelesa na u sedzulusa u tevhedzelwa ha maitele o fanelaho kha Tshumelo ya Muvhuso iv. u tsivhudza zwiimiswa zwa muvhuso zwa lushaka na zwa vundu maelana na maitele a Tshumelo ya Muvhuso, zwi tshi katela izwo zwine zwa elana na u galatsha, u thola, u fhirisa, u bvisa vhashumi na zwiṅwe zwithu zwi elanaho na mabu.
Mushumo wa PSC wo vhumbiwa u mona na nḓila nṋa khulwane dza kushumele, dzine dza vha: Vhurangaphan.
Vhashumi, nḓisedzo ya Tshumelo na Tsedzuluso dza u tevhedzela, Tsedzuluso dza Ndaulo ya Muvhuso na Maitelendavhelelwa a Phurofesheni.
a. Davhi: Maitele a Ndaulo na vhurangaphanḓa a konisa PSC u. u.uwedza vhurangaphanḓa vhu pfalaho ha Tshumelo ya Muvhuso, Ndaulo ya vhashumi, vhushaka ha vhashumi na maitele a mushumo b. Davhi: U lavhelesa na Tsedzuluso u konisa PSC u thoma tshumelo ya nṱha ya nḓisedzo ya tshumelo, u lavhelesa na vhulanguli/ndaulo yavhuḓi kha Tshumelo ya Muvhuso c. Davhi: U fulufhedzea na u lwa na vhuaḓa u konisa PSC u ita tsedzuluso ya ndaulo ya muvhuso,. hu.huwedzo ya vhuḓifari ha maitelendavhelelwa a nṱha vhukati ha vhashumi vha muvhuso na u dzhenelela kha u thivhela na u fhelisa vhuaḓa d. Tshumelo dza Tshumisano dzi tikedza madavhi a mishumo ya ndeme mararu nga u.
Dr Ralph Mgijima ndi mudzulatshidulo wa Khomishini ya Tshumelo ya Tshitshavha u swika nga Khubvumedzi 2009. Zwi tshi ya nga Mulayo wa Tshumelo ya Muvhuso, Mudzulatshidulo ndi maanḓalanga a Khorondanguli.
Vho Mashwahle Diphofa ndi Mulangulidzhenera.a o tou farelaho wa ofisi ya Khomishini ya Tshumelo ya Muvhuso. Zwi tshi ya nga Mulayo wa Ndaulo ya Masheleni a Muvhuso, Mulangulidzhenera.a o tou farelaho u dovha hafhu a vha Muofisiri wa Mbalelano o tou Farelaho.
U ita. ho.isio kha zwa vhushaka ha vhashumi na u sedzulusa mbilaelo dza vhashumeli vha muvhuso Mihasho ya Muvhuso Mivhigo ine ya vha na themendelo yo vuledzwa 80% ya mbilaelo dzoṱhe dzo vuledzwa nga miṅwedzi miraru u bva nga. uvha. e maṅwalo oṱhe o fanelaho a. anganedzwa ngaḽo. Mivhigo nga ha mbilaelo ya Kubveledzele kwa Mbilaelo na kha tsedzuluso ya Kushumisele kwa u Kaidza ku Fanaho kwa vhuḓifari vhu si havhuḓi kha Tshumelo ya Muvhuso zwo anḓadziwa PSC yo. anganedza mbilaelo dza 654. Fhedzi ha, kheisi dza 281 (43%) dzo rumelwa murahu kha mihasho nga mulandu wa u sa tevhedza milayo ya Mbilaelo. Kheisi dza 191 dzo vuledzwa nga mafheloni a. waha wa muvhalelano. Kha kheisi dza 105, vhashumi vho vhigaho mbilaelo vho humisela murahu mbilaelo dzavho dzi sa athu u vuledzwa. tshivhaloguṱe tsha kheisi dza 77 (13%) dzo vha dzo salela nga mulandu wa zwidodombedzwa zwi so ngo fhelelaho zwo.
U sedzuluswa ha maitelele a ndaulo ya muvhuso i songo. aho nahone i sa fushi Mihasho ya muvhuso Komiti dza Phothifo.io Khorotshitumbe Vhusimamilayo ha vundu Zwa akademi, Zwiimiswa zwi si zwa muvhuso 80% ya tsedzuluso dzo vuledzwa kha miṅwedzi miraru u bva tshe maṅwalo oṱhe a. anganedzwa Mivhigo ine ya vha na mawanwa na themendelo zwo vuledzwa 100 wa odithi dzo kuvhanganyiwaho dzo valiwa/vuledzwa na tsedzuluso dza 11 dza tshikei.i tsho fhelelaho dzo vha dzi tshi kha. i bvela phanḓa. dziṅwe dza tsedzuluso dzo fhirisa tshilinganyo tsha tshumelo ya miṅwedzi miraru nga mulandu wa mivhigo i sa fushiho ya mihasho nḓisedzo dza tshumelo dza 208 dzine dza elana na mbilaelo dzo. anganedzwa nga kha NACH kha. waha wa muvhalelano.
Tshumelo dza ndeme Vhashumelwa Tshilinganyo tsha zwino Zwo swikelelwaho zwi tshi vhambedzwa na zwilinganyo dza 129 dzo vuledzwa nga. waha wa muvhalelano, zwine zwa katela kheisi dzi bvaho kha. waha wa muvhalelano wo fhiraho wa (2007/08) Kha Bambiri. a mafhungo a Mbilaelo dzo Vhigwaho nga PSC, Muvhigo wa nga ha Ndaulo ya Vhahumbeli vha re na Rekhodo ya vhugevhenga na Muvhigo wa nga ha vhuḓifari vhu si havhuḓi kha Masheleni kha. waha wa muvhalelano wa 2007/08 wo vuledzwa. Muvhigo wa nga ha Tsedzuluso ya Maitele a Ndunzhendunzhe ya nḓisedzo ya Tshumelo kha thengo ya Thundu na Tshumelo kha mihasho yo. angiwaho yo sedzaho kha mbadelo nga u angaredza dzine dza vha kha tshikalo tsha R200 000.
U thoma mvelele ya vhuḓifari ha Phurofesheni kha Tshumelo ya Muvhuso Khorondanguli Mihasho ya Muvhuso Vhusimamilayo Vhavhilaeli U. etshedza thikhedzo ya ofisi ya phurofeshinaḽa kha Foramu ya u lwa na vhuaḓa ya Lushaka U langula nḓila ya u tevhedza Mutheo wa u Bvisela Khagala zwa Masheleni nga miraḓo ya SMS Ndaulo ya luṱingo lwa u vhiga Vhuan.a lwa ya Lushaka U farwa ha pfumbudzo dzo bvelelaho na u vhiga ya matshimbidzele vhuḓifari na gazethe ya Ndaulo dza tshumelo ya Muvhuso Tsivhudzo yo itwaho nga ha maitelendavhelelwa a phurofesheni na u lwa na vhuaḓa PSC yo. etshedza tshumelo ya Vhuṅwaleli kha NACF. Komiti mbili dza u thoma u shuma dza NACF, ho farwa miṱangano mivhili ya EXCO na muthihi wa NACF 85% ya phimo ya u tevhedza ha mihasho maelana na FDF yo swikelelwa Zwi tshi ya nga NACH, kheisi dza 1 752 dza vhuaḓa dzo rumelwa kha mihasho zwi tshi ya nga maitele a thendelano Pfumbudzo dza sumbe dzo farwa nga ndaulo ya vundu kha zwa ndaulo ya NACH Pfumbudzo dza sumbe dzo itwa u itela. hu.huwedzo dza Khoudu ya vhuḓifari Ho farwa miṱangano ya u pembelela. uvha. a u Lwa na vhuaḓa. a Dzitshakhatshakha na u phaḓaladza matheriala wa u. u.uwedza u lwa na vhua.
Tsedzuluso ya u thoma u shuma ha maitele a vhashumi kha u bveledzwa ha mivhigo ya. ho.isiso na themendelo Khorondanguli Mihasho ya Muvhuso Vhusimamilayo Vhavhilaeli Mivhigo i re na mawanwa na themendelo yo vuledzwa Mivhigo nga ha Odithi ya Mu.
Tsedzuluso ya mihasho zwi tshi vhambedzwa na mikhwa yo sumbedzwaho kha tshipiḓa 195 tsha Ndayotewa Mihasho ya muvhuso Khorondanguli Phalamennde Vhusimamilayo ha Vundu Tshiimiswa tsha lushaka (vhoraakhademi. Madzangano a vhadzulapo) Mivhigo i re na mawanwa na themendelo yo vuledzwa Mivhigo ya mihasho ya fumbiliṱhanu ya M&E ya nga ha uri mihasho yo tevhedza hani mikhwa ya ndayotewa na milayo ya ndaulo ya muvhuso yo dzudzanywa Mivhigo miṱanu ya Tshumelo ya Muvhuso yo Kuvhanganyiwaho yo. etshedzwa ha.huvho ya Tshiimo tsha Tshumelo ya Muvhuso Mihasho ya muvhuso Khorondanguli Phalamennde Vhusimamilayo ha Vundu Zwiimiswa zwa tshitshavha Mivhigo ine ya vha na mawanwa na themendelo yo vuledzwa Muvhigo wa SOPS wa 2009 nga fhasi ha. hoho ine ya ri: Tshiimo tsha u. ilugisela tsha Tshumelo ya Muvhuso u itela 2010 na u bvela phan.
Tsedzuluso ya u bvelela ha mbekanyamushu mo dzo sumbedziswaho dza muvhuso Mihasho ya muvhuso Khorondanguli Phalamennde Vhusimamilayo ha Vundu Zwiimiswa zwa tshitshavha Mivhigo ine ya vha na mawanwa na themendelo yo vuledzwa Tsedzuluso ya Mbeknyamushumo ya Mveledziso ya Mahayani i Bvelaho phanḓa yo. anganelenaho Nyambedzano mbili dza nga ha N.
Tsedzuluso ya nḓisedzo ya tshumelo Mihasho ya muvhuso Khorondanguli Komiti dza phothifo.io Vhusimamilayo ha Vundu Vhoraakademi Zwiimiswa zwi si zwa muvhuso Mivhigo ine ya vha na mawanwa na themendelo yo vuledzwa. holo dzo itwa kha zwiṱitshi zwa mapholisa zwo. angiwaho na mivhigo yo fhela Tsedzuluso mbili kha u thoma u shuma ha Milayo ya Batho Pele ya Mafhungo na Mikhwa kana vhuḓifari havhuḓi dzo itwa. Mivhigo yo.
U dzinginya maga a u vhona uri kushumele kwo leluwaho kushumaho zwavhuḓi kha Tshumelo ya Muvhuso Mihasho ya muvhuso Khorondanguli Komiti dza phothifo.io Vhusimamilayo ha Vundu Vhoraakademi Zwiimiswa zwi si zwa muvhuso Mivhigo ine ya vha na mawanwa na themendelo yo vuledzwa Tsedzuluso ya Ndeme ya Thikhedzo yo.
Tshumelo dza ndeme Vhashumelwa Tshilinganyo tsha zwino Zwo swikelelwaho zwi tshi vhambedzwa na zwilinganyo u.uwedza vhurangaphanḓa ha Tshumelo ya Muvhuso phuresidennde Mihasho ya muvhuso Vhoraakhademi Zwiimiswa zwi si zwa muvhuso Khorotshitumbe dza Mavundu na mawanwa na themendelo yo vuledzwa Thendelano dza Kushumele sa Ndaulo ya Kushumele ine ye ya shuma zwavhuḓi wo an.
Tsedzuluso ya. hoho dza Mihasho kha ndaulo ya kushumele Ofisi ya phuresidennde Mihasho ya muvhuso Vhoraakhademi Zwiimiswa zwi si zwa muvhuso Khorotshitumbe dza Mavundu. hoho dza mihasho vho sedzuluswa Thendelano dza kushumele dza dzi HoD dzo lavheleswa na u sedzuluswa Mivhigo i ne ya vha na mawanwa na themendelo zwo vuledzwa nga zwifhinga zwo vheiwaho tsumbanḓila dza tsedzuluso dza. waha wa 2007/08 dzo anḓadziwa tshivhaloguṱe tsha HOD dza 12 dza lushaka na dza 15 dza vundu dzo. ha.huvhiwa kha. waha wa 2007/08. Tsedzuluso dzi. o bvele phanḓa u swika nga Fulwana 2009 HoD dza 27 kha lushaka na dza 70 dza vundu vho. adza thendelo dza kushumele dzavho dza. waha wa 2008/09 PSC yo. etshedza muvhigo kha phalamennede na kha ofisi ya phuresidennde nga ha Mvelephanḓa yo itwaho kha u. adzwa ha thendelano dza khushumele kha.
U galatsha na u vhona vha re na uri vhashumi vha re na vhukoni vha sa. uwe na u vhona uri hu na nḓisedzo ya tshumelo ofisini U tholwa ha vhathu vhane vha. o vhuelwa/ u tholwa sa Vhalanguli vha Mbekanyamushumo U galatsha na u nanguludza zwo itwa hu tshi tevhedzwa mbekanyamaitele ya u galatsha na u nanguludza vhashumi Zwikhala zwi songo. adziwaho zwo. adzwa nga tshifhinga. Hu na luswayo lwa u aluwa ha u. adzwa ha zwikhala kha khethekayo ya SMS. Tshivhalo tsha vhashumi vha vhafumakadzi tsho aluwa u bva kha 116 nga. hafamuhwe 2008 u ya kha 118 nga. hafamuhwe 2009 na uri vhafumakadzi vha imelela 43% ya tshivhaloguṱe tsha vhashumi vha SMS. PSC yo thola vhathu vha 6 vha re na vhuholefhali, zwine zwa vha 2.7% ya tshivhaloguṱe tsha vhashumi, tshine tsha fhira tshivhalo tsho lavhelelwaho tsha lushaka tsha 2% nga 0.
U. etshedza thikhedzo ya vhudavhidzani na mafhungo, khungedzelo ya mushumo wa PSC kha khasho nga u shumisa fulo na maṱano na nyambedzano u rera na phaḓaladzo ya mivhigo yo an.adziwaho Vhokhomishinari Vhashumi vha OPSC Mishumo ya khasho yo nanguludzwaho kha mivhigo ye ya farwa ya PSC U rera na u phaḓaladzwa nga tshifhinga ha mivhigo yo an.adziwaho ya PSC Mushumo wa. ho.isiso wa PSC wo swikelela vhathu vhanzhi nga kha khasho, nyambedzano na maṱano ri tshi tou topola Mivhigo yo rerwaho phalamendeni na kha vhusimamilayo ha mavundu yo vhewa kha webusaithi kha www.gov.
Tsedzuluso ya. waha muṅwe na muṅwe i konisa uri PSC i dzulele u khwinisa tshumelo dzayo. Zwi tshi ya nga Ndaulo ya Tshikwana, Muofisiri wa Mbalelano wa tshiimiswa u. o.ea uri a dzudzanye n.
dzine ya. o dzi ita tshifhinga tshi. aho.
PSC i na vhashumi vha 248, zwi tshikatela na dzikhomishinari. tshivhaloguṱe tsha poso dza 222 dzo. adzwa. Vhashumi vho khethekanywa zwi tshi ya nga vhupo nga n.
Afho fhasi ndi khethekanyo ya tshivhalogu.
zwa tshumelo na vha zwa thengiso, vha tsho.
Kha. waha wa muvhalelano wa 2008/09, tshivhalogu.
Mbekanyamushumo ya 2: Maitele a Vhurangaphan.
Mbekanyamushumo ya 4: tsedzuluso na u lwa na vhua.
U itela u wana mafhungo nga vhu.