Nuuskommentaar: Kom FW se erkenning ’n kwarteeu te laat?FW de Klerk. Foto: FW de Klerk-stigting/Facebook Het oudpresident FW de Klerk met sy bydrae op Netwerk24 in werklikheid erken dat sy regering se onderhandelaars deur die ANC s’n getroef is? Hy gee te kenne dat dit nou blyk dat die Afrikaners tydens die onderhandelingsproses mislei is. Hy meld voorts dat wat die onderhandelaars nie kon waarborg nie, was hoe toekomstige regerings die grondwetlike ooreenkoms sou nakom, en hoe die howe grondwetlike regte sou interpreteer en beskerm. Hy beskuldig die ANC daarvan dat dit nooit hul bedoeling was om die regte in die 1996-grondwet te eerbiedig nie, en meld dat die grondwet in die konteks van die groot ooreenkoms staan. Dit is jammer dat De Klerk nie die raamwerk duideliker stel wat hy meen die groot ooreenkoms versaak het nie. Is hy tevrede met die grondwet, en bloot ontevrede met die uitsprake wat soms gelewer word, en so duike in die groot ooreenkoms slaan? Kan regters gekritiseer word sonder om te erken dat daar gebreke in die grondwet is wat dit vir die regters moontlik te maak om uitsprake – soms minderheidsuitsprake – te maak wat nie met die opstellers van die grondwet se bedoelinge strook nie? Uit die oorvloedige leserskommentare is dit ook duidelik dat van die lesers vra of dit ’n erkenning is dat die onderhandelaars, onder andere Roelf Meyer, ’n groteske gemors gemaak het en nie opgewasse was om te kon onderhandel nie. Of het FW hom bloot aangesluit by die groterwordende getal mense wat die konstitusionele hof se meerderheid (swart) regters kritiseer? Hy self koppel sy skrywe aan ’n skrywe van Kallie Kriel, maar daar was baie ander kritici, soos Ernst Roets, Alana Bailey, Leopold Scholtz en vele meer. Selfs een van die wit regters het die meerderheidsuitspraak goed gekritiseer in sy minderheidsuitspraak. Voorheen is in hierdie rubriek voorgestel dat FW erken dat foute met die onderhandelinge gemaak is en ’n gebrekkige grondwet die gevolg was. So ’n erkenning sou die woede in vele kringe oor onderhandelinge wat ooglopend skeefgeloop het, kon temper. Dit het egter geblyk dat verkies word om met die illusie te volhard dat die onderhandelings “die beste grondwet in die wêreld” opgelewer het. Leopold Scholtz het by geleentheid geskryf dat FW sy vyfde span se reserwes ingestuur het om te onderhandel. Hieroor was die oorlede Cape Libs vir hom smoorkwaad. FW se versekerings oor “wigte en teenwigte” het dadelik die status van ’n grap wees geniet, voor dit ook aan dié front stil geraak het. Die howe het nog gerusstelling gebied, maar sedert die Renate Barnard-saak hang daar yslike voorbehoude oor die howe, en veral die konstitusionele hof, se vermoë om suiwer regsbeginsels toe te pas. Hier is geen “reset”-knoppie nie. Daarom sal dit goed wees as FW erken dat foute veral ten koste van minderhede gemaak is en om verskoning vra. Weinig ander opsies bly oor anders as om Solidariteit se Plan B in aksie te sien en te ondersteun.