Afleggingskrisis: Suid-Afrika nader "perfekte storm" - Solidariteit WêreldSolidariteit Wêreld
Tuis › Afleggingskrisis › Afleggingskrisis: Suid-Afrika nader "perfekte storm"
Afleggingskrisis: Suid-Afrika nader "perfekte storm"
Dinsdag | 18 Augustus | 2015
Deur Inge Strydom
Te midde van die heersende afleggingskrisis in die land, het die vakbond Solidariteit vandag by 'n mediakonferensie in Pretoria 'n blitsverslag oor die omvang van die krisis bekendgestel. Luidens die verslag word tienduisende poste by honderde maatskappye tans deur afleggingsprosesse geraak. Daarby, meen die vakbond, is werknemervertroue op 'n driejaarlaagtepunt.
Volgens die verslag blyk dit uit mediaberigte alleen dat 45 000 poste in 58 maatskappye reeds vanjaar in personeelverminderingsprosesse geraak word. Nog 160 ander maatskappye waar Solidariteit-lede werksaam is, ondergaan tans soortgelyke prosesse. Dit blyk uit die verslag dat werknemers in die mynbousektor tans die swaarste deur afleggings getref word, gevolg deur werknemers in die telekommunikasie- en metaalbedrywe.
Johan Kruger, adjunkhoof van Solidariteit, het gesê die krisis strek veel wyer as die uitgebreide vermindering van personeel by enkele groot maatskappye soos Telkom en Lonmin. "As vakbond kry ons daagliks talle navrae van lede by kleiner maatskappye wat op 'n minder omvangryke skaal met afleggings besig is. Solidariteit het in Junie en Julie 2015 sowat 80% meer afleggingsnavrae van lede ontvang as in die ooreenstemmende tydperk verlede jaar. Sodra 'n mens al hierdie faktore in ag neem, besef 'n mens die werklike omvang van die situasie," het Kruger gesê.
Dirk Hermann, bestuurshoof van Solidariteit, het tydens die funksie gesê dat die Suid-Afrikaanse ekonomie besig is om 'n perfekte storm te nader. Hy meen verskeie faktore dra hiertoe by. "Internasionaal dra die Europese skuldkrisis en die afswaai in die Sjinese ekonomie grootliks tot die plaaslike afleggingskrisis by. Plaaslik speel die verswakkende staat, die gebrekkige plaaslike ekonomie, asook oorregulering deur die staat 'n groot rol in die afleggingskrisis," het Hermann gesê.
"Wêreldwyd breek groot industrieë op in kleiner eenhede. Ons sien hierdie verskynsel veral by plaaslike maatskappye in die telekommunikasie- en staalbedrywe," het Hermann verduidelik.
Hermann meen egter die swak ekonomiese toestande sal weer 'n ommeswaai ondergaan. "Die ekonomie gaan deur verskillende siklusse. Tans ervaar ons 'n afwaartse ekonomiese siklus. Die goeie nuus is dat die ekonomie oor die vermoë beskik om homself weer te herstel. In die tussentyd moet alle rolspelers, veral vakbonde, die regte besluite neem om die impak van die krisis op die samelewing te beperk," sê Hermann.
Piet le Roux, hoof van die Solidariteit Navorsingsinstituut, het rolspelers aangemoedig om op die veranderlikes binne hul beheer te fokus. "Die huidige beleidsomgewing dra grootliks daartoe by dat Suid-Afrika 'n ongunstige beleggingsbestemming geword het. Laasgenoemde is binne rolspelers se beheer en die nodige aanpassings is nou nodig om die ekonomie te red," sê Le Roux.
Intussen moet die impak van die krisis op werknemers en hul gesinne wat deur afleggings geraak word, beperk word. Danie Brink, besturende direkteur van Helpende Hand, het tydens die konferensie op die maatskaplike impak van die landswye krisis gewys. Hy meen daar moet tydens die krisis veral na die behoeftes van bejaardes en kinders omgesien word. "Helpende Hand sal skole met voedingskemas bystaan om sodoende toe te sien dat kinders te midde van die krisis gevoed bly. Daarbenewens sal ons onder meer studiehulp bied aan kinders wie se ouers afgelê is en wat tans studeer of volgende jaar wil studeer," het hy verduidelik. Klik hier om meer oor Helpende Hand se noodplan vir die afleggingskrisis te lees.
Die vernaamste bevindings in dié blitsverslag is:
Uit mediaberigte en lede se terugvoer is Solidariteit tans bewus van afleggings by minstens 220 werkgewers.
Net uit mediaberigte alleen blyk dit dat meer as 45 000 poste reeds vanjaar in personeelverminderingsprosesse geraak word.
Plaaslike werknemersvertroue is die laagste wat dit nog was sedert die Solidariteit Navorsingsinstituut met opnames in die eerste kwartaal van 2013 begin het.
Werksekerheid in Suid-Afrika het reeds die afgelope vier jaar verswak.
Solidariteit het in Junie en Julie 2015 80% meer afleggingsnavrae vanaf lede hanteer as in die ooreenstemmende tydperk verlede jaar.
Jaar-tot-datu is 15% meer ledenavrae vir raad en litigasiedoeleindes na Solidariteit se Regsdienste verwys as in die ooreenstemmende tydperk in 2014.
Die mynbousektor verteenwoordig die grootste gevaar vir die arbeidsmark gemeet aan die moontlike impak op werkers. Die telekommunikasiebedryf en die staal- en metaalbedryf is verdere groot rolspelers wat afleggings betref. 'n Aantal staats- of semi-staatsinstellings soos Telkom, die SA Poskantoor, SAA, Eskom en PetroSA speel proporsioneel 'n groot rol in die ooglopende afleggingskrisis.