PressReader - Finweek Afrikaanse Uitgawe: 2017-11-30 - As be­leg­gers tus­sen die ha­mer en die aam­beeld is
As be­leg­gers tus­sen die ha­mer en die aam­beeld is
Wan­neer ’n maat­skap­py meer aandele uit­reik, kan be­leg­gers wat reeds aandele be­sit meer koop of niks doen nie. Hoe moet be­leg­gers re­a­geer as nie een van die op­sies aan­trek­lik is nie?
tas­te Hol­dings doen weer ’n reg­te-uit­gif­te, dié keer om R398 mil­joen te ver­kry met nu­we aandele teen 90c elk. Dit be­te­ken so­wat 442 mil­joen nu­we Tas­te-aandele, ter­wyl daar reeds meer as 459 mil­joen uit­ge­reik­te aandele is. Dus, ’n mas­sie­we ver­dun­ning as jy nie jou reg­te uit­oe­fen nie.
Dit is die maat­skap­py se vyf­de reg­te­uit­gif­te in net so­veel ja­re na­dat hy ein­de 2015 so­wat R226 mil­joen ver­kry het. Dit was met 75 mil­joen aandele teen 300c per aan­deel. Toe was daar die Sep­tem­ber 2014-uit­gif­te wat R180 mil­joen ver­kry het met 60 mil­joen aandele teen 300c elk, ge­volg deur R95 mil­joen in A­pril 2015 met 31 mil­joen aandele teen 305c elk. Laas­tens het hy vroe­ër van­jaar R120 mil­joen ver­kry deur middel van 80 mil­joen nu­we aandele teen 150c elk.
Ek wil Tas­te ge­bruik as ’n voor­beeld van hoe reg­te-uit­gif­te aan­deel­hou­ers in die si­tu­a­sie plaas om óf meer geld te be­lê deur hul reg­te op te neem, óf om hul­le be­lang as aan­deel­hou­ers van die maat­skap­py te laat ver­wa­ter.
As ons te­rug­gaan na middel 2014, voor e­nig­een van dié reg­te-uit­gif­te, het Tas­te so­wat 245 mil­joen uit­ge­reik­te aandele ge­had. As jy ’n groot be­leg­ger was en, sê maar, 1 mil­joen aandele teen 300c elk ge­koop het, jy sou so­wat 0,4% van die maat­skap­py be­sit het, ter­wyl die mark­ka­pi­ta­li­sa­sie on­ge­veer R735 mil­joen was.
Kom ons ver­on­der­stel nou dat jy nie een van die reg­te-uit­gif­te wat ge­volg het, op­ge­neem het nie. Jy het nog 1 mil­joen aandele, maar ná hier­die laas­te reg­te-uit­gif­te is daar nou al­te­sa­me 935 mil­joen uit­ge­reik­te aandele. Jou be­lang ver­teen­woor­dig nou slegs 0,1% van die maat­skap­py, en jou be­leg­ging is tans so­wat R800 000 werd. Jou aan­vank­li­ke be­lang in die maat­skap­py het met 75% ge­daal van 0,4% tot 0,1%, en jy het dus min­der reg­te oor wins­te en di­vi­den­de.
Klei­ner be­leg­gers be­kom­mer hul­le ge­woon­lik nie regtig oor hier­die ver­dun­ning nie, maar dit is ’n werk­lik­heid. Die ein­de van die saak is dat e­ni­ge toe­koms­ti­ge di­vi­dend ’n kwart sal wees van wat jy ver­wag het. As jy be­sluit het om nie jou reg­te op te neem nie, kon jy hul­le ver­koop het (hoe­wel baie van hul­le met pry­se onder die hui­di­ge aan­deel­prys geen waar­de ge­had het nie), en dit sou ’n bie­tjie in­kom­ste ver­dien het en jou aan­vank­li­ke R3 mil­joen-be­leg­ging ver­min­der het. Maar nie baie nie.
Die al­ter­na­tief sou wees om elk­een van die reg­te-uit­gif­te soos per jou toe­ken­ning van nu­we aandele op te neem, maar dit sou ’n ver­de­re be­leg­ging van so­wat R4 mil­joen ver­eis het. Nou sal jou be­lang in die maat­skap­py steeds so­wat 0,4% wees, maar jy moes die aan­vank­li­ke kos­te van jou be­leg­ging meer as ver­dub­bel het.
Die be­leg­ger is dus tus­sen twee vu­re: jy moet of be­taal, of jy kry min­der. Nie een is goed nie, maar dan kom dit neer op die hoe­kom van ’n reg­te-uit­gif­te.
Ek het die af­ge­lo­pe paar jaar twee reg­te­uit­gif­te ge­had op aandele wat ek hou. Wool­wort­hs* het geld in­ge­sa­mel vir sy Da­vid Jo­nes-tran­sak­sie, wat van ag­ter­na be­skou ’n ramp was. Ek het my reg­te uit­ge­oe­fen en is nie ver­dun nie, maar die hui­di­ge aan­deel­prys is onder die aan­vangs­prys vir die reg­te­uit­gif­te en die maat­skap­py suk­kel. Die an­der een was ’n paar jaar ge­le­de deur Dis­co­ve­ry*. Hier het ek weer be­taal om my reg­te uit te oe­fen. Die aan­deel­prys het uit­ein­de­lik be­gin be­weeg, en ek maak goeie wins.
Mis­kien is die les dus een­vou­dig. As die reg­te-uit­gif­te is om die maat­skap­py te “red”, soos ons met Tas­te sien, is dit dik­wels die bes­te om dit uit te los, en eer­der die ver­wa­te­ring te aan­vaar (of, selfs be­ter, oor­weeg om die aan­deel te ver­koop). Maar as dit is om ’n ge­son­de en sterk maat­skap­py te bou, is dit dalk die moei­te werd om die be­leg­ging te ver­hoog, maar dit is steeds nie son­der ri­si­ko nie, soos die Wool­wort­hs-voor­beeld toon.
Moet ’n reg­te-uit­gif­te dus nie ig­no­reer nie; dit raak selfs klei­ner be­leg­gers. ■ te­rug­voer@fin­week.co.za
*Die skry­wer be­sit aandele in Wool­wort­hs en Dis­co­ve­ry.