Maroela Media het vroeër ’n meningspeiling oor die Internasionale Strafhof (ISH) gehou waarin lesers kon aandui wat hulle dink van Suid-Afrika se besluit om hom aan die ISH te onttrek. Dit volg ná die fiasko in Junie vanjaar toe die Soedannese president, Omar al-Basjir, toegelaat is om die land te verlaat ten spyte daarvan dat die ISH ’n lasbrief uitgereik het dat hy in hegtenis geneem moet word, iets wat ISH-lidlande moet nakom. Altesaam 89% van Maroela Media se lesers het in die meningspeiling aangedui dat die onttrekking die SA regering vrye teuels sal gee om te doen wat hy wil. Slegs 1% het gesê die ISH het sy rigting verloor (dit is terloops die verskoning van die regering om SA te onttrek aan die hof).
Gaan dit Suid-Afrika se internasionale beeld skaad? Waarskynlik nie veel nie. Suid-Afrika het reeds soveel faux pas begaan in sy selektiewe ondersteuning van diktators en die “morele hoë grond” lankal verloor. Ons uiteindelike onttrekking sal eerder as Afrikasolidariteit beskou word as om internasionale konvensies te verbreek. Gaan dit bilaterale betrekkinge beïnvloed? Waarskynlik ook nie. ’n Land soos Swede gaan byvoorbeeld nie die Suid-Afrikaanse ambassadeur inroep en ’n skrobbering gee oor ons onttrekking nie. Gaan dit handel of belegging beïnvloed? Nee, Suid-Afrika is self nie tans skuldig aan oorlogsmisdade nie, so maatskappye gaan hulle nie onttrek nie. Hulle is eerder bekommerd oor die kruipende sosialisme van die staat as sy onttrekking aan die ISH.
Gee die voorgenome onttrekking die regering dus vrye teuels om te doen wat hulle wil soos Maroela Media-lesers aangedui het? Hoewel die onttrekking dui op Suid-Afrika se onwilligheid om die ISH te ondersteun, is Suid-Afrika steeds gebonde aan ander internasionale konvensies en reëls. Die VN se Veiligheidsraad kan byvoorbeeld ingryp in ’n politieke of burgerlike konflik, sou dit uitbreek in Suid-Afrika.
Die dae word langer. Hoewel die deel van my neus wat bo die dik laag komberse uitsteek nog die byt van die koue voel, merk ek hoe die son my steeds vroeër deur die dakkamervenster wek. Met ’n lyf wat sy litte by die skrale trappegang na benede losmaak en ’n keel wat nog heserig die inspanning van gisteraand se vertoning verwerk, is die koppie koffie wat daar onder in die kombuis wag my mees onmiddellike lewensdoel.
Die weduwee is reeds in die kombuis met haar eie verslawings – koffie en De Volkskrant. Vir die volgende sewe weke deel ek en sy haar huis in die platteland, ’n halfuurtjie buite Amsterdam. Ons ry elke dag na die verste uithoeke van Nederland vir ons teatertoer – sy, ’n gevestigde Nederlandse teaterster, ek ’n eksotiese geurtjie uit die suidpunt van die wildste kontinent.
Nederland is net ’n bietjie groter as Gauteng, maar ek staan verstom voor hoe groot die land word as jy elke aand in ’n ander stad werk. Ons sal tussen nou en April meer as vyfduisend kilometer ry. Beleef vra ons uit na mekaar se nagrus, klets effe oor die dag en geniet ’n ontbytjie. En dan kies ek die hasepad, want daar is nog een verslawing: stap. As ek nie my daaglikse vyf of meer kilometertjies inkry nie, verander ek in ’n aansienlik iesegrimmiger weergawe van myself.
Oral smelt die sneeu. Wilde-eende, swane, af en toe ’n sku konyn steek hier en daar rondom my kop uit om die ongewone laatwintervreugde van direkte sonstrale te geniet. My gedagtes dwaal onwillekeurig na my huis in Afrika, na my beminde toe. Ek wonder wat sy op hierdie, ongetwyfeld soele Suid-Afrikaanse oggend by ons huisie maak. Het sy al ons Jan-Frederikkie gewaar? Gaan sit sy nog in die tuin vir ’n oggendoordenking, al is ek nie daar om dit saam te doen nie? Het sy ook in die vroeë oggendure in haar slaap gesug en ’n hand soekend oor die leë plek langs haar in die bed gestreel? Word daar in haar gemoed ook die skerp skaduwee van die donker reus van ons verwydering en pynlike afwesigheid tydens selfs die mees sonnige oomblikke afgeëts? Word die gesang van voëls ook soms vir haar verdring deur die gedruis van verlange en versugting?
Ek asem dieper, loop vinniger. ’n Mens moet dapper bly, want die skeiding is onafwendbaar. Ek móét werk. Mens moet maar doen wat jy moet. Ek vind vertroosting in die wete dat ek in April weer huis toe gaan, dat die groot leë gat in my gemoed dan weer met ons samesyn gevul sal word. Ná ’n uur nader ek weer die huis. Die voorhekkie kerm met die oopstoot – die ding het olie nodig. En skielik word ek bewus van ’n diep stilte oor die huis, ’n sfeer wat soms alle lig, klank en warmte kan verswelg. En ineens besef ek dat ten spyte daarvan dat die woord met gemak van ’n mens se tong afrol, daar ’n ontsettend swaarverdiende en pynlike kruis gedra word aan daardie titel, daardie woord: “weduwee”.
Nou wil ek wees waar jy is Chris. Klink so idilies. Ja om ver van jou liefde te wees is nie so erg nie dink net; Jy doen nou wat jy moet wat ander nie sal doen nie maar jy gaan later die vreugde put van wat ander nie kan nie. Uit hou. April is om die draai..
Sy het gesê sy dink die bakkie was ŉ wit Nissan. Die bestuurder van die bakkie het glo meters verder tot stilstand gekom.
Van Zyl was die heeltyd aan haar dogter se sy terwyl paramedici haar behandel het. Sy is met ŉ ambulans na die Verre Oos-Rand-hospitaal geneem, waar sy tans in die hoësorgeenheid aansterk. Volgens Van Zyl was die manlike bestuurder van die bakkie heeltyd op die toneel, maar hy het in geen stadium met haar kontak gemaak nie.