Die sluipmoord op Henri IV is in die 19de eeu geskilder - Verskeie
Moord op Henri IV en arrestasie van Ravaillac op 14 Mei 1610
'N Skildery vir die geleentheid
Charles-Gustave Housez is sedert die begin van die XIX deel van die tradisie van die verhoging van Henri IV (1553-1610).e eeu. 'N Voormalige student van die École des beaux-arts en sedert die 1840's werksaam, vertoon Housez sy skildery met die titel Moord op Henri IV en arrestasie van Ravaillac op die Salon van 1859. Geag deur sy tydgenote sonder om as 'n groot skilder beskou te word, gee Housez die geleentheid 'n dramatiese wending deur dit op die plek vas te vang, in die middel van die Rue de la Ferronnerie.
Die kunstenaar reageer dus op 'n bevel wat die keiser Napoleon III self geplaas het, toe laasgenoemde die slagoffer was van 'n aanval wat Orsini aan die begin van die jaar 1858 gedoen het. Die skildery het daarna die keiserlike woonstelle in Chateau de Pau, waar dit nog hang.
Die opvoering van 'n doodslag
Housez het die Parys van 1610 'n donker, vuil en bevolkte stad gemaak, volgens 'n visie wat steeds gekenmerk word deur die troebadoerstyl in die mode in die eerste XIXe eeu. Rue de la Ferronnerie, waar Henri IV se afrigter op 14 Mei 1610 gestrand was, op pad van die Louvre na die Arsenal, het 'n raserige en dramatiese toneel. Daar is twee episodes op die voorgrond.
Die eerste episode is die lyding van Hendrik IV, omring deur die groot here wat hom vergesel het. Die koning, wat aan sy baard en ruff herkenbaar is, is pas deur een van die koetsvensters gesteek waardeur sy liggaam ondersteun moet word om nie inmekaar te stort nie. Dit vang die kyker se aandag in die middel van die enigste verligte toneel van die doek en val op teen 'n wit laken, die simboliese kleur van die vroeë Bourbons.
Die tweede episode is die inhegtenisneming van Ravaillac, wat die lot van die moord beloof word, naamlik om in die openbaar te sit. Wys deur Henri IV met sy arm, is Ravaillac uiteindelik deur drie mans, waaronder 'n burger en 'n halwerder, aangekeer nadat hy 'n vierde man op die grond geslinger het. Die geweld van die toneel lê in die vaslegging daarvan ter plaatse. Die wiel waarop Ravaillac gery het om die koning te bereik, weerklink ook die marteling van die veroordeeldes. Die doodslag hou steeds die instrument van sy misdaad in sy regterhand; hy wriemel in 'n vlaag van ongekontroleerde woede. Housez onderstreep dus die duiwelse aard van die misdaad van lèse-majesté, gepleeg deur 'n bebaarde en rooikopman - dus noodwendig verraaier volgens die kleurkode - en geïnspireer deur die bose.
Die geleentheid is 'n werklike misdaadtoneel, getuig deur verbygangers wat in die straat vergader het en die inwoners by die vensters bymekaargekom het. Die dramatiese effek word beklemtoon deur die geluide, gille en reuke wat 'n mens kan dink as jy die doek oorweeg.
Die verpolitisering van 'n traumatiese toneel
Die skilder speel op die traumatiese aanklag van die moord wat Ravaillac gepleeg het. Die dood van Henri IV, wat plaasgevind het te midde van die voorbereidings vir oorlog om die belange van Frankryk in die land van die Duitse Ryk te verdedig, het in die hele koninkryk soos 'n alarmkreet geklink. Erfgenaam van die kroon van Frankryk met die dood van Henri III, te midde van die burgeroorlog van godsdiens, moes Henri IV sy koninkryk verower met die punt van sy swaard en die sterkte van sy leërs (1589-1596). Na sy bekering tot die Katolisisme het Hendrik IV daarin geslaag om Frankryk te bevredig deur die Edik van Nantes aan die Protestante toe te staan ​​(1598) en die saamtrek van die weerstandbiedendste Katolieke here te koop. Die heropbou van die koninkryk het gepaard gegaan met die ontwikkeling van 'n gedeeltelik gedefessionaliseerde opvatting van die politiek en die uitoefening van mag, 'n aanloop tot die absolutisme van die Grand Siècle. Deur die koning te vermoor, het Ravaillac bereik wat 'n aantal mense tevergeefs voor hom probeer het; hy het dus die borg van die innerlike vrede van die koninkryk onderdruk - die motiverings van hierdie moord is hoofsaaklik te wyte aan die verafskuwing van die buitelandse beleid van die koning, verbonde aan die Protestantse moondhede, en ongetwyfeld aan die tirannisidale inspirasie wat deur die Jesuïete ondersteun word. Die jeug van koning Lodewyk XIII, skaars tien jaar oud, het Frankryk in 'n onstabiele tydperk van regentskap gedompel, waartydens die groot here binnekort die institusionele swakheid van Marie de Medici sou benut om versteurings en opstandigheid uit te lok. . Om die dood van Henri IV te skilder, was dus die herinnering aan die broosheid van die jong dinastieë en die magteloosheid van die regmoord om te verhoed dat hulle wortel skiet, aangesien die Bourbon-dinastie wat deur Henri IV gestig is, tot 1792 in Frankryk regeer, toe van 1815 tot 1848.
Napoleon III, wat pas aan die Orsini-aanval ontsnap het, is ook in die posisie van die monarg uit 'n jong dinastie - hy is die neef van Napoleon Ier en die onderwerp van sterk betogings - waarvan die nalatenskap op 'n kind berus - sy seun is net twee jaar oud. DieMoord op Henri IV de Housez weerklink in hierdie konteks as 'n herinnering aan die ernstige gevolge wat regisides meebring en 'n beroep op die lojaliteit van die Franse aan die voorsorgfiguur van die koning, hetsy koning of keiser. Om die werk van Husez te besin, was dus om die heersende dinastie saam te trek.
Die donker visie van die Halles-distrik, waar Rue de la Ferronnerie geleë is, legitimeer ook implisiet die grootskaalse herstruktureringsoperasies wat baron Haussmann in die hart van die hoofstad onderneem het. Michel Cassan wek selfs 'n bewysstuk en vervolging in die verhoor teen die ou Parys 'as hy praat oor die doek van Housez.
Michel Cassan, Die groot vrees vir 1610. Die Franse en die sluipmoord op Henri IV, Champ Vallon, "Époques", 2010.
Michel Cassan, "Die" sluipmoord op Henri IV en die arrestasie van Ravaillac "deur Charles-Gustave Housez (1859)", Parlement [s], Revue d'histoire politique, 2017/1 (nr. 25), p. 163-168. URL: https://www.cairn.info/revue-parlements-2017-1-page-163.htm
Monique Cottret, Maak die tiran dood? Tiranismoord in die moderne Europa, Fayard, 2009.
Roland Mousnier, Die sluipmoord op Henri IV, 14 Mei 1610, Gallimard, "Die dertig dae wat Frankryk gemaak het", 1964. Nuwe uitgawe in 2008 met 'n voorwoord van Arlette Jouanna.