GEHALTEVERSEKERING IN DIE PRODUKSIE VAN LANDBOUMIDDELS – CropLife
Dr Gerhard H Verdoorn, CropLife Suid-Afrika, 082 446 8946 gerhard@croplife.co.za
Graanprodusente spandeer amper 10% van hulle produksiekoste aan landboumiddels, oftewel, plaagdoders en aan verwante produkte soos benatters, kleefmiddels, buffers, ensovoorts. Enige van die insette soos saad, kunsmis en landboumiddels is bitter belangrik vir produsente omdat goeie gehalte insette saam met goeie weersomstandighede vir die produsent ‘n winsgewende oes verseker. Daar bestaan ‘n mate van wantroue onder produsente oor die gehalte van landboumiddels en dikwels word dit aangevuur oor gerugte van swak effektiwiteit of selfs gewasskade.
CropLife Suid-Afrika, wat die bedryfsvereniging vir die plantbeskermingsbedryf is, wil produsente die versekering gee dat daar bitter min rede is om enigsins die gehalte van landboumiddels te bevraagteken. Die stelling word egter slegs gekwalifiseer met die voorbehoud dat landboumiddels wel geregistreer is en aan al die vereistes voldoen. Ongeregistreerde landboumiddels is uiters riskant omdat daar geen waarborg is dat dit aan die vereistes voldoen nie.
VEREISTES IN TERME VAN WET NR. 36 VAN 1947
Die Wet op Misstowwe, Veevoedsel, Landboumiddels en Veemiddels, 1947 (Wet Nr. 36 van 1947) vereis dat alle landboumiddels, of dan plaagdoders, geregistreer moet wees. Dit vereis bowendien dat die middels in goedgekeurde, skoon houers wat nie mors as die middel oorgegiet word nie, verpak moet wees , dat die houer met ‘n goedgekeurde etiket toegerus is, dat die middel se samestelling en fisiese eienskappe voldoen aan die vereistes soos by registrasie ingedien en dat die middels se effektiwiteit ooreenstem met dit wat vir die aansoek om registrasie aangebied is. Hierdie vereistes is almal onder Artikel 7 (1) van die Wet vervat, maar die vereistes word dan verder ondersteun deur die feit dat die Registrateur van die Wet enige ander voorwaardes mag stel voordat ‘n aansoek om registrasie ingedien word. Dit alles spreek tot die oorspronklike rede waarom Wet Nr. 36 van 1947 geformuleer is, naamlik om te verseker dat die plaagdoders wat vervaardig en verskaf word, die nodige effektiwiteit sal hê om plae, plantsiektes en onkruide te beheer.
DIE ONTWIKKELING VAN ‘N LANDBOUMIDDEL
Wanneer ‘n maatskappy ‘n landboumiddel ontwikkel, is daar ‘n baie breë spektrum van vereisde navorsing wat benodig is vir die samestelling van die dossier wat vir aansoek om registrasie ingedien moet word.
Die eerste daarvan is om ‘n bron van die aktiewe bestanddeel te vind, daardie bron se analise van die aktiewe bestanddeel vir vyf lotte te bekom en seker te maak die standaard van die aktiewe bestanddeel is aanvaarbaar. Indien daar enige onsuiwerhede of kontaminante in die aktiewe bestanddeel is, moet dit in die analitiese verslag verklaar word. So ‘n bron word dan ook deur die Registrateur goedgekeur en aan geteken as die enigste verskaffer van die aktiewe bestanddeel wat die maatskappy mag gebruik.
Dan moet die aktiewe bestanddeel in ‘n geskikte samestelling met ander ko-formulante geformuleer word en daardie formulasie-aanleg moet ook deur die Registrateur goedgekeur word. Ko-formulante is items soos die oplosmiddels, benatters, stabiliseerders, kleurstowwe, emulgeermiddels en kleefmiddels. Slegs bepaalde middels word goedgekeur en stowwe soos byvoorbeeld diazo-pigmente is al lankal verban.
Daar moet ‘n raklewe bepaal word en die maatskappy laat die geformuleerde landboumiddel aan versnelde raklewe toetse blootstel waarna alle fisiese en chemiese eienskappe getoets word. As die middel al die toetse slaag, word ‘n twee jaar raklewe ingevolge die regulasies toegeken. Maar as die middel die toetse nie oorleef nie, word ‘n korter raklewe toegeken.
Veldproewe oor ten minste twee groeiseisoene en in ten minste twee verskillende klimatologiese streke moet gedoen word om te bewys dat die middel ten minste 80% beheer van die pes, siekte of onkruid behaal.
Daar word ook residu proewe gedoen met die korrekte dosis, sowel as twee maal die dosis, om te bepaal wat die aanvaarbare residue sal wees na die oesinterval, met ander woorde, hoe lank die produsent na laaste aanwending moet wag om te verseker dat residue onder die aanvaarbare residu vlakke sal wees.
‘n Baie belangrike vereiste is om te bewys dat geen gewasskade, as die landboumiddel met die regte toedieningsapparaat en korrekte dosis aangewend was, aangerig word nie.
Al hierdie vereistes is daarop gemik om te verseker dat die beoogde middel sy werk sal doen.
Alle landboumiddels, hetsy chemies of biologies van aard, hou een of ander moontlike gevaar vir menslike gesondheid of die omgewing in. Daarom word vereis dat ‘n volledige toksikologiese evaluering van die middel onderneem word wat gewoonlik intensief in die Noordelike halfrond uitgevoer word. Die verslag sal risiko’s identifiseer en ook die maksimum toegelate daaglikse inname vir mense spesifiseer.
Die aansoek om registrasie van ‘n nuwe landboumiddel is ‘n omvattende proses wat tot twee jaar mag duur. Verskeie tegniese spesialiste evalueer die data wat voorgelê word en dikwels vra die Registateur bykomende data aan voordat die dossier uiteindelik goedgekeur en registrasie toegestaan word.
Registrasiehouers is onderhewig aan verskeie ander vereistes nadat hul landboumiddels geregistreer is. Sommige middels word van die buiteland ingevoer waar dit geformuleer en reeds verpak is met die nodige etikette. Ander word in grootmaat ingevoer en plaaslik herverpak en dan geëtiketteer. Dan is daar ook baie produkte waarvan die aktiewe bestanddele en ko-formulante ingevoer word waarna die middel plaaslik geformuleer, verpak en geëtiketteer word. Dit is noodwendig so dat daar tydens vervaardiging wel foute mag insluip wat die landboumiddels se gehalte en/of samestelling negatief mag beïnvloed.
Ten einde te verseker dat produkte se samestelling altyd aan die spesifikasie voldoen, asook van hoogstaande gehalte is, moet alle ingevoerde produkte, na invoer geanaliseer word om die gehalte te bepaal. Produkte wat plaaslik vervaardig word of plaaslik geformuleer word, moet ook aan sulke gehaltebeheer toetse onderwerp word. Gehaltebeheer toetse is basies analises wat gedoen word om vas te stel wat die chemiese inhoud en fisiese eienskappe van die middels is. Die mees belangrike analise is die van die aktiewe bestanddele naamlik of die korrekte aktiewe bestanddeel teenwoordig en of dit in die gereguleerde konsentrasie is. Let wel dat die regulasies van Wet No. 36 van 1947 wel bepaalde spelings toelaat, byvoorbeeld as die aktiewe bestanddeel meer as 50% van die formulasie is, dan mag die afwyking nie meer as 2.5% wees nie en as die aktiewe bestanddeel tussen 25% en 50% is, mag die afwyking nie meer as 5% wees nie. Verdermeer moet dit vasgestel word of daar enige kontaminante of onsuiwerhede in die formulasie is; sulke elemente is wel toelaatbaar, maar binne perke wat vasgestel is wanneer die produk geregistreer word.
Die toetse behels ook fisiese eienskappe soos byvoorbeeld viskositeit, partikelgrootte veral vir suspensie-konsentraat en emulsie in water formulasies, die digtheid (soortlike gewig) en stabiliteit. Korrelgrootte en oplosbaarheid van water oplosbare korrelformulasies is ook iets waarna gekyk word. Dit is selfs wenslik om een houer van die lot wat vervaardig is, in die praktyk op die proef te stel en vas te stel of dit die gewenste resultate lewer.
Daar is ook die regulatoriese intervensie in produkgehalte, naamlik dat dit die Registrateur vry staan om enige tyd hierdie analitiese data te inspekteer ten einde te bepaal of die spesifieke middel aan die gehalte vereistes voldoen. Hy mag selfs monsters neem om te laat analiseer vir gehaltebeheer. Inspekteur van die Direktoraat Landbou-Insette daag gereeld by registrasiehouers se pakhuise op en neem geseëlde houers vir analise. Alle landboumiddels wat ingevoer word en selfs produkte wat plaaslik geformuleer word, is onderhewig aan rekordhouding. Monsters moet as deel van gehaltebeheer gehou word vir latere verwysing as daar enige probleme opduik.
Die onus vir gehaltebeheer lê by die registrasiehouer en die mandaat lê by die Registrateur. Indien die Registrateur vind dat die produk se samestelling nie aan die spesifikasies voldoen nie, is hy by magte om die produk se registrasie op te skort of selfs te kanselleer afhangende van die aard van die afwyking.
AANDUIDINGS VAN MOONTLIKE SWAK GEHALTE
Dit is heeltemal moontlik dat foute kan insluip tydens die vervaardiging van landboumiddels. Vir die produsent is dit onmoontlik om te weet of daar foute gemaak is maar ‘n blote visuele inspeksie van die produk in sy houer sal gewoonlik die eerste simptome van verkeerde produk of swak produk gehalte aandui. Kleure wat onbekend is, middels waarvan die onderskeie komponente uitgeskei het, onbekende reuke en swak prestering is tekens van moontlike probleme. Kontak dan dadelik die registrasiehouer vir hulp met so ‘n vermeende swak gehalte produk.
KORREKTE GEBRUIK VAN LANDBOUMIDDELS
Landboumiddels se etikette weerspieël ‘n geweldige komplekse klomp navorsing, proewe en dinkwerk wat alles daarop gemik is om te verseker die produk presteer na wense. Wanneer die landboumiddel dus aangewend word, is dit die produsent se wetlike verantwoordelikheid om die etiket se voorskrifte streng na te volg. Meer as 95% van alle klagtes oor produkte wat faal of gewasse beskadig, is die direkte gevolg van versuiming om voorskrifte na te volg. Alle etikette het die vrywaring wat daarop wys dat die registrasiehouer geen verantwoordelikheid aanvaar vir die produk se prestasie as die etiket se voorskrifte nie nagevolg word nie. Dit is vanselfsprekend en net soos wanneer ‘n produsent ‘n siek dier met ‘n dieremedisyne behandel en nie die voorskrifte volg nie; dit gaan bloot nie die gewenste uitwerking hê nie. Indien ‘n produsent die gebruiksaanwysings nie navolg nie, is daar geen regsgronde vir ‘n eis teen die registrasiehouer as iets verkeerd loop nie.
STAPPE INDIEN DAAR WEL BEDUIDENDE PROBLEME MET ‘N LANDBOUMIDDEL SE GEHALTE IS
Wanneer ‘n produsent ‘n grondige rede het om te glo dat ‘n landboumiddel se gehalte onder verdenking is, neem een geseëlde houer en sluit dit weg. Kontak dan die CropLife Suid-Afrika hoofkantoor by info@croplife.co.za of 087 980 5163 vir aanwysings om die produk te laat analiseer ten einde vas te stel of daar wel ‘n afwyking van spesifikasie is.
WEES VERSIGTIG MET AANKOPE
Daar is landboumiddels in die omloop wat vervals is en hierdie middels se gehalte is nooit korrek nie. Wees bedag op houers met vreemde etikette wat nie bekend lyk nie, of produkte wat goedkoop gesmous word. Weereens is CropLife Suid-Afrika daar om te help; die AgriIntel databasis op www.agri-intel.com bevat die etikette van byna alle geregistreerde landboumiddels in Suid-Afrika en saam kan ons vinnig uitvind of ‘n landboumiddel wel wettig is.
Wanneer ‘n landboumiddel nie na wense presteer nie, maak kontak met ‘n CropLife geakkrediteerde agent en bespreek die situasie. Dit is dikwels tenkmengsels wat probleme veroorsaak of kalibrasie wat foutief was, maar as die produk se spesifikasie fout was, moet die registrasiehouer die verantwoordelikheid daarvoor aanvaar. Kyk ook na watergehalte, veral waar beskikbare water baie opgeloste soute bevat; dit benadeel produkprestasie baie maklik. Die pH moet ook gebuffer word omdat dit ook prestasie mag aantas.
Oor die algemeen is daar geen rede om plaagdoder-gehalte te wantrou nie, maar wees bedag op die sluipers wat onwettige en ongeregistreerde middels probeer verkoop. Dit is net gewaarborgde moeilikheid. Koop jou landboumiddels by ‘n betroubare verspreider en dring op betroubare handelsmerke aan. Vir jou eie gemoedsrus stel ons voor dat jy jou landboumiddels by ‘n CropLife SA geakkrediteerde agent en/of ‘n verspreider wat ‘n CropLife SA lid is, aankoop.