Loop | Peter Pristas
Institute of Biology and Ecology, Faculty of Science, Pavol Jozef Šafárik University in Košice
Institute of Animal Physiology (SAS) 19. Harry Potter en 'n les of twee
Fiksie vir die jonger leser, veral die middegrade, gekonsentreerd op die derde na sesde grade, is nou meer populêr as ooit tevore. Te danke aan die Harry Potter sage sal dit bes moontlik so bly.
Uitgewers is nou sterk bewus van die feit dat uitermate groot blitsverkopers vir hierdie ouderdomsgroep geskryf kan word. Hierdie tipe fiksie maak beslis opslae wanneer dit die top-verkoopposisie bereik in die afdelings vir die jong leser sowel as die volwasse leser.
Die Harry Potter-sage het uitgewers sowel as skrywers 'n goeie les geleer. Die les… midde grade lesers is ook gesofistikeerde lesers! Die meeste uitgewers sou die Harry Potter manuskrip uit die vuis uit weggewys het omrede dit te gesofistikeerd, gekompliseerd en baie letterkundig is. Dit is ook te lank vir die middegrade afdeling. Die een, die vierde boek, beslaan meer as 700 bladsye. Maar hierdie fiksie het die verbeelding en harte van duisende jong lesers verower - menigte van hulle wat nooit voorheen lesers was nie het nou ywerige lesers geword.
Wat het hierdie Harry Potter sensasie veroorsaak? Die middegrade lesers práát met mekaar. Hulle beveel allerhande produkte vir mekaar aan - veral boeke word sterk aanbeveel onder mekaar. Harry Potter se verspreiding is gedoen deur mondelinge aanbeveling deur jong lesers aan jong lesers in die skole, speelgronde, speelgroepe, en tussen vriende en familielede. Die sensasie is veroorsaak deur die jong lesers self. Daar was geen groot advertensieveldtogte, televisie advertensies of publisiteitsveldtogte aan die begin nie. Die oordonderende advertensie vir hierdie boekreeks was die jong lesers (kinders) self.
Wat beteken hierdie deurbraak vir die middegrade fiksie?
Die leser, ongeag die ouderdom, het die sê oor watter boeke gaan verkoop en watter nie! Dit beteken ook dat weer eens bewys gelewer is dat daar geen neergelegde norme is waarvolgens enige fiksie geskryf mag en moet word nie. Dit hoef nie eers fantasie te bevat nie, slegs die feit dat die jong leser daarmee verbind en wel in 'n mate oplossings vir menige persoonlike probleme deur die genot van die lees van die fiksie kan vind.
Dit beteken ook dat die uitgewers hulle siening moet verander en aanpas by die leser. Die riglyne van soveel woorde, soveel bladsye toelaatbaar per fiksiegroep, moet verander indien die uitgewer hoop om die volgende sensasie te publiseer.
Daar is geen rede hoekom daar nie geskryf kan word oor hekse, towenaars en toorkunsies nie. Hierdie onderwerpe kan alles tot voordeel gebruik word. Om die jong leser met die wonderlike komplotkonstruksie, karaktergroei en onderskeid tussen reg en verkeerd op 'n baie genotvolle manier te laat ontspan en innerlik te help groei. Op 'n lag-lag leesmanier leer die jong lesers om die onderskeid te kan begin tref tussen die reg en verkeerd in hulle eie lewens. Hierdie skryfstyl sal altyd konfrontasie van een of ander aard ontlok, maar fyn tegniek kan hierdie skryfstyl ter enige tyd in geskiedkundige sensasie omskep - dit moet net die jong lesers aan die gesels kry!
Lees die Harry Potter reeks. Skenk aandag aan die tegniek en styl en let fyn op hoe die komplot verbreed en groei.
Kan jy onthou hoe jy gevoel het op daardie ouderdom? Maak 'n lys van die tipe van fiksie wat jy nagejaag het op daardie ouderdom. Bestudeer hierdie lys agterna en oorweeg watter een van hierdie onderwerpe jy voel kan omskep word in 'n reeks van fiksie.
Verwyl een middag, selfs 'n hele dag, in 'n area wat uiters populêr onder die middegrade ouderdomsgroep is. Luister na die manier waarop hulle met mekaar gesels. Neem ook kennis van die veranderde manier waarop hulle met volwassenes kommunikeer en gesels.
Begin nou skryf:
In jou notaboek…ontwikkel 'n komplot vir die middegrade groep lesers. Skep 'n hoofkarakter en wat hierdie hoofkarakter wil bereik, doen, hê. Dan moet jy die konflik en karaktergroei identifiseer. Nou moet in ag geneem word watter obstruksie/s die hoofkarakter mee gekonfronteer gaan word.
Gebaseer op hierdie gegewens, skryf nou die eerste paragraaf van jou fiksie. In hierdie eerste paragraaf moet jy al die konflik van die komplot identifiseer.
Jy mag gebruik maak van dialoog.
Dink terug aan die vorige lesse. Gebruik die kennis wat jy ingewin het en voltooi die boek.
Wanneer jy die einde bereik, sit hierdie boek by die voriges en laat daar vir ten minste twee weke.
Na hierdie rustyd, hersien hierdie boek. Oor en oor, weer en weer. Soveel keer nodig, totdat jy voel hierdie werk is nou onverbeterlik. Voeg dit dan weer by die ander tot op 'n later stadium.
Karakters, dialoog en komplot in middegrade fiksie