Weet ons hoegenaamd wat dit in praktyk beteken om waarlik en volkome op God te vertrou? Is dit nie dalk waarom dit so haglik met ons volk in hierdie land gaan nie – omdat ons nie in vertroue gehoorsaam aan Hom is nie. Luister wat sê die Psalmdigter in Ps 84: "Hy sal die goeie nie onthou (weghou) aan die wat in opregtheid wandel nie. HERE van die leërskare, welgeluksalig is die mens wat op U vertrou!"
Hierdie dag, 15 Julie, was in 1932 'n Vrydag, toe Langenhoven die oggend, drie weke voor sy 59e verjaardag, oorlede is in sy kamer in Arbeidsgenot, sy woning in Oudtshoorn. Hierdie woning is deur mev Langenhoven in haar testament beskikbaar gestel as 'Volkshuis' en is vir openbare besoek oopgestel sedert 21 April 1955 tydens 'n formele geleentheid deur Sy Eksellensie dr EG Jansen, destydse Goewerneur-generaal van die Unie van Suid-Afrika.
Van sy plaasskooltjie op Hoeko is hy na Ladismith waar hy aan die einde van standerd VIII as eerste student in die Kolonie gestaan het;
daarna na Riversdal, waar hy gematrikuleer het. Die nuwe skool staan later bekend as die Hoërskool Langenhoven. 'n Brons-standbeeld van hulle oud-leerling het nog onlangs in die mooi voorportaal van die pragtige skoolgebou gestaan.
Nadat hy in die Victoria College – vanaf 1918 die Universiteit van Stellenbosch – sy B.A. behaal het, het hy huistoe gegaan, daar studeer en sy LL.B geslaag. Hy het hom ook as prokureur bekwaam en 'n ruk in Ladismith gepraktiseer. Van die begin af het hy hom op watersake en die waterreg toegelê, en ook toe hy met sy vrou na Oudtshoorn verhuis, (sy huwelik met die weduwee MM van Velde van Ladismith) het hy baie belangrike werk in hierdie verband gelewer – soos trouens ook in die Volksraad en Senaat.
In 1912 word hy redakteur van die plaaslike (twee maal weekliks) Hollandse blad Het Zuid-Westen, en gebruik dit, doelbewus en met volle ondersteuning van sy boere-direksie, as propagandamiddel tot bevordering van die stryd vir die erkenning van Afrikaans as die taal van die Afrikaner. Gedurende sy beheer was Het Zuid-Westen 'n Afrikaanse blad.
In 1914 stel hy hom beskikbaar as kandidaat vir die Provinsiale Raad se verkiesing en word onbestrede lid vir Oudtshoorn. Na drie weke van daardie 1914-sitting, wat hom die tyd gegee het om sy mede-lede te bearbei en te wen vir sy plan, het hy op die 23e April daarin geslaag om die eenparige besluit te laat neem wat aan die Afrikaanse skoolgaande kind die reg gee dat hy deur middel van sy moedertaal, Afrikaans, in die skool opgevoed mag word. Met hierdie besluit is daar vir die eerste keer in die wetgwende geskiedenis van ons land aanvaar en op die wetboek gestel, dat 'Afrikaans die moedertaal van die Afrikaanse kind is."
In 1918, Langenhoven was toe LUK van onderwys in sy portefeulje, is moedertaal-onderwys (vir die Afrikaanse kind – dit was altyd die geval vir die Engelse kind) verpligtend gemaak.
Die oorspronklikheid van sy insig in die aard van die probleem, sodat hy kon deurdring en vasstel wat die oplossing moet wees, die daaropvolgende stappe van lid-word van die liggaam wat oor die skoolgaande kinders se regte beslis, die drie weke se bearbeiding wat uitgeloop het op die voorstel wat aan die Afrikaanse ouers hulle hoogmoed sou gee vir die kinders van Suid-Afrika in hulle eie vaderland, is 'n goeie voorbeeld van Langenhoven se werkwyse.
Vir skoolboeke moes die onderwysers van daardie vroeë jare self sorg; en onder andere het Langenhoven besef dat hy 'n roeping het: om Afrikaans te gebruik en met sy volk te praat deur middel van sy geskrifte en boeke.
In die tweede uitgawe (1919) verskyn 'n groter aantal van sy Spreuke. Ook verskyn daar vir die eerste keer Afrikaans as Voertaal . Hierdie lesing is met 'n besluit van die Akademie in 1914 in die destydse Brandwag gepubliseer "met't oog op de belangrykheid, op't ogenblik, van die kwestie van Afrikaanse als medium van onderwijs."
In die Versamelde Werke verskyn daar 'n volledige lys van sy boeke met datums van hulle eerste verskyning. Daar het maklik drie en vier en soms vyf boeke per jaar verskyn; en intussen, in die laaste dertien jaar van sy lewe, het hy 'n weeklikse rubriek – Aan Stille Waters – in Die Burger waargeneem. Volgens sy eie stelling het hy geskryf vir "kinders van agt tot agt-en-taggentig".
In 1918 gee hy aan sy volk 'Die Stem van Suid-Afrika', wat saam met die komposisie van ds ML de Villiers heelwat later in 1957 ons amptelike Volkslied geword het.
"...Senator Langenhoven skryf nie maar praat, ook waar hy die pen hanteer. Sodat met waarheid van hom kan gesê word dat hy sy volk leer lees het. En daarom tref dit besonder gelukkig dat Stellenbosch, wat daarna streef om inderdaad 'n Volksuniversiteit te wees, ook op hierdie dag in een van sy oud-studente 'n Volkskrywer kan eer deur aan hom die ere-graad van Doctor Litterarum toe te ken."
Langenhoven se aandeel aan die politieke lewe en woelinge van die klein twintig jaar van sy diens aan sy volk, is nie hier ter sake nie. Maar in sy ernstige essays betrek hy alle kante van die lewe, en die student kry daardeur 'n baie gewigtige geleentheid om die geskiedenis van die Suid-Afrika van 1912 – 1932 te bestudeer en te leer verstaan.