Almal se lewe het ’n Jonah Lomu-oomblik | Netwerk24
Deur Charles Smith 13 Julie 2019 00:00
James Small wat Jonah Lomu probeer grond toe smeer in die Wêreldbeker-eindstryd in 1995.
Die inspanning is op albei gesigte te sien. Small byt op sy tande; Lomu se wange staan bol terwyl hy die Bokke se vleuel, wat soos ’n leeu op hom afpyl, van sy lyf probeer afweer met ’n uitgestrekte arm. Dit is vir my simbolies van dié wonderlike, pynlike, magiese waas genaamd lewe waarin ons dryf.
Op daardie oomblik, iewers in ’n geveg van twee uur tussen twee lande, tussen twee supertaai spelers, is dit ál wat saak gemaak het.
Wie wen dié klein allerbelangrike geveg in daardie sekonde of twee. Nou, 24 jaar later, maak dit steeds saak vir miljoene mense.
As Lomu, een van die mees gevreesde rugbyspelers tot nog toe, deur een of twee klein gapings gebeur het, was die All Blacks van Sean Fitzpatrick die wenners van die Wêreldbeker in 1995. Maar die verbete verdediging van Small, Japie Mulder, Joost van der Westhuizen en Ruben Kruger het ons dié dag laat wen – natuurlik saam met Joel Stransky se bekende skepdoel.
Hierdie oomblik het die jong demokrasie so nodig gehad. Swart en wit het mekaar in klubs en huise omhels. Oudpres. Nelson Mandela, wat voor die wedstryd met ’n nommer 6 op sy Springbok-trui se rug die spelers gaan groet het, het dit alles saam met miljoene burgers ingedrink.
Klou vas. Byt vas, bly droom. Bly glo en lewe met ’n doel.
Ek onthou hoe ons gebrul het as Mulder of Small of Van der Westhuizen die reus Lomu, wat so oor die Engelse gehardloop het, met Ellispark se gras gelykgemaak het.
Jy kan ’n duisend stories in dié een foto lees; of vertel. Of onthou.
Vandag is vyf van die spelers hierbo nie meer met ons nie.
Die dood van Small op 50 aan ’n hartaanval het ons teruggeruk na die grootste oomblik in Suid-Afrikaanse sport. En een van agtereenvolgende groot oomblikke naas oudpres. FW de Klerk se 2 Februarie-toespraak, Mandela se vrylating en die 1994-verkiesing.
Lomu is op 40 dood ná ’n stryd teen ’n niersiekte. Kruger is dood weens ’n breingewas. Min sportsterre se lyding en dood het ons getref soos Van der Westhuizen s’n. En by Mandela se dood het die reënboog uit ons nasie verdwyn.
Small was die bad boy van die Bokke. Dit was bekend dat hy in ’n stadium met dwelms deurmekaar was en as rugbyspeler gerook het. Vandag is dit seker taboe, want jy moet selfs veel fikser wees as die Bokke van ’95.
Meer oor: Jonah Lomu | James Small | Springbokke