Stephen Taylor en Marisa Coetzee som hul navorsing oor moedertaalonderrig in Suid-Afrika só op in ’n artikel vir die Mail & Guardian: “Ongeveer 60% van Suid-Afrikaanse leerders in graad drie leer in ’n ander taal as Engels of Afrikaans. Teen graad vier, is dit slegs 5%.”
Enersyds kan ’n mens argumenteer soos die Ugandese skrywer en sosiaalwetenskaplike Mahmood Mamdani in Augustus 2017 in sy TB Davey-gedenklesing oor akademiese vryheid by die Universiteit van Kaapstad. In sy lesing het hy hard en duidelik gepraat oor die sentrale rol wat die ontwikkeling van Afrika-tale in die dekolonisasieprojek moet speel. “Afrikaans,” het Mamdani gesê, “verteenwoordig die mees suksesvolle dekoloniseringsinisiatief op die Afrika-kontinent.” Hy het daarop gewys dat dit slegs 50 jaar se omvattende regstellende-aksie-program geverg het om Afrikaans te verhef van net nog ’n Afrika-taal tot die draer van ’n intellektuele tradisie. Die groot ironie, meen hy, is dat hierdie suksesresep nie deur die demokratiese regering in Suid-Afrika aangewend is om ons ander inheemse tale op te hef nie.
Andersyds kan ’n mens Afrikaans beskou as ’n simbool van onregverdige bevoorregting wat steeds aan sy sprekers die voorreg van moedertaalonderrig gee – ’n voorreg wat die ander inheemse tale se sprekers nie geniet nie.