Ryk by God - Dr Jaco Kruger - Wapadrant
Ryk by God - Dr Jaco Kruger
LEES: LUKAS 12:13-21
1. Ryk aan niks
Wat gebeur as jy niks het, en jy maak dit groter? ... Jy het ŉ groter niks! Jy het nog steeds niks, daar is net meer daarvan. Mens sou kon sê: jy raak al hoe ryker aan niks. Die vraag is net: as jy al hoe meer niks het nie, as jy al hoe ryker word aan niks, is jy dan ryk of arm? Ryk aan niks is mos eintlik niks ryk... en dis arm!
Jesus se storie, waarna ons nou net geluister het, nooi ons uit om ons opvattings oor ryk en arm uit te daag. Jesus nooi ons uit om op ŉ diep geestelike reis te gaan, en ons kan net verstaan wat dié reis beteken as ons in gedagte hou wie Jesus Christus self is. Omdat hy die Seun van God is wat by ons is; omdat Hy gesterf het, maar die dood oorwin het, daarom kan ons nou heeltemal anders dink oor die lewe as wat die wêreld sonder Christus doen. Lewe beteken iets anders, dood beteken iets anders. Ryk beteken iets anders, arm beteken iets anders. Ons wat gedoop is, is in Jesus Christus se dood en opstanding gedoop. Hierdie babatjies wat vanoggend gedoop is, is in Jesus Christus se dood en opstanding gedoop. Dit beteken dat ons saam met Christus aangekom het in ŉ nuwe wêreld waar jy anders dink en anders doen. Ook anders dink en anders doen oor ryk en arm wees. Luister bietjie só saam met my na hierdie storie – hierdie gelykenis - van Jesus.
2. Skure vir eendag
Sien, dit gaan tog nie in die storie oor die ryk man se rykdom self nie. Die man se rykdom is ŉ seën – ons lees daar sy grond het goed gedra. Dit is ŉ seën. Waaroor dit gaan is die man se ingesteldheid teenoor die lewe. Dit is wat hom arm maak al is hy baie ryk. Die man se verkeerde ingesteldheid is gierigheid. Hy kan nie tevrede wees met wat hy nou het nie. Hy dink vrede en geluk lê iewers anders - op ŉ ander plek en in ŉ ander tyd, maar nie hier nie. Kyk wat sê die man: “Ek het nie ŉ plek waar ek my oes kan opgaar nie.” Met ander woorde: hier by my is nou niks. Ek is nie tevrede met wat ek nou hier het nie. Dis eintlik nogal opvallend, nè: nog voordat Jesus ons van ŉ ander soort rykdom vertel, erken die man self: ek het nie ŉ plek om my rykdom te bêre nie. So daar is eintlik niks hier nie. Die man het ŉ verlange na vrede en volheid, maar hy kry dit nie uit sy rykdom nie. Is dit dalk ŉ ervaring wat jy kan herken in jouself, as jy eerlik is vanoggend? Jy het hierdie lewe, aan die buitekant baie suksesvol – baie besig en vol, maar eintlik, aan die binnekant voel jy of jy nêrens het om dit te bêre nie. Jy het nie vrede aan die binnekant nie.
Kyk wat maak die man in Jesus se storie toe. En dis presies wat ons ook so baiekeer doen met die leegheid hier in ons binnekant. Die man sê: “Ek gaan my skure afbreek en groter bou. Daarin sal ek al my graan en my ander goed opgaar. Dán sal ek vir myself sê ‘mens, jy het goed gedoen’” Kyk mooi: twee goed gebeur met hierdie man: (1) hy is ingestel op die verkeerde goed, en (2) hy kan nie in die hier en die nou lewe nie – hy is uit die nou uit. So, in die eerste plek probeer hy nou die leegheid wat hy hier binne ervaar regmaak deur meer en meer goed te probeer opgaar hier by hom. Maar hoe het ons aan die begin gesê: as dit die verkeerde goed is; as die goed nie regtig vrede kan gee nie, dan gaan meer daarvan nie help nie. As jy meer en meer van niks het, dan het jy net meer niks.
En ek wonder hoe baie ons almal nie maar nog iets van hierdie ingesteldheid in ons het nie. Dit is iets van daardie ou, ongedoopte mens wat hier binne vassit. En onthou, dit gaan nie altyd oor fisiese goed nie. Jesus sê: pasop vir gierigheid in enige vorm. Baiekeer neem die gierigheid ŉ ander vorm aan. Ons lewe nogal in ŉ wêreld waar ervarings alles is. Orals word ons uitgenooi om nuwe goed te ervaar – dán sal dit wow wees. Ek moet nog Kilimanjaro gaan uitklim, ek moet nog gaan bunji jump, ek moet nog ‘n Bruce Springsteen konsert bywoon, ek moet nog gaan ski in die Alpe... En selfs in my godsdiens: daar moet elke keer iets nuuts wees wat my hare terugblaas. Dis waarop ons verbruikersklas lewe. En natuurlik is daar nie iets fout met nuwe ervarings nie, maar as ek dink dat hierdie dinge sin moet gee aan my lewe, is ek nie dalk besig om skure te bou vir al my niks nie?
Dit is nie een kant van gierigheid. Die anderkant is dat dit my uit die hier en die nou haal. Hoor weer wat sê die man in die storie: “Ek gaan my skure afbreek en groter bou. Daarin sal ek al my graan en my ander goed opgaar. Dán sal ek vir myself sê...” Dit is alles in die toekoms. Dit is goed wat nog moet gebeur. Maar hier in die nou is die man ontevrede. Hier is niks. Hy wil nie hier lewe nie, hy wil dáár lewe. Sien jy jouself hierin, broer en suster? Ek sien my! Ek sukkel so baie om net in die nou te wéés. Ek is óf vasgevang in ŉ toekoms wat ek idealiseer – eendag gaan dit goedgaan, óf ek is vasgevang in ŉ verlede waarvan ek nie kan loskom nie. Daar het seer goed in die verlede gebeur en dit hou my vasgevang. Maar is om daaraan vas te klou en die seer te troetel nie op ŉ manier ŉ vorm van gierigheid nie?
Luister wat sê God self vir die man in Jesus se storie: “Jou dwaas. Vannag nog sal jou lewe van jou opgeëis word, en wie kry dan alles wat jy bymekaargemaak het.” Om gierig te streef na die verkeerde soort rykdom is dwaasheid. Dis armoede. Dis om ryk te wees aan niks. Want al wat ons as mense het is die hier en die nou. Die verlede is verby. Die toekoms is nie hier nie. Al wat ons het is nou...
3. Ryk by God
En tog hoef dit nie armoede te wees nie. Dit kan juis die wonderlikste rykdom wees. Want in die laaste sin van sy storie praat Jesus van ŉ ander soort rykdom. Hy praat daarvan om ryk by God te wees. Om ryk by God te wees. Wat sou dit beteken? Nou sou ŉ mens maklik kon dink hierdie rykdom beteken die ewige lewe wat vir ons wag wanneer ons eendag in volmaaktheid by God gaan wees. En natuurlik hét ons daardie verwagting, en dit is ŉ groot troos as ŉ mens se lewe hier en nou baie swaar is. Maar tog, hierdie verwagting hóéf ons nie uit die hier en die nou te haal nie. In die lig van die storie wat Jesus vertel het gaan die ryk wees by God ook daaroor dat ek die wonderlike rykdom in die hier en die nou moet belewe.
Omdat hierdie wêreld God se wêreld is, en omdat Jesus Christus hierdie hele wêreld weer kom verenig het en in Sy liggaam ingetrek het, daarom is elke oomblik en elke plek in hierdie wêreld vol van God se wonderlike aanwesigheid. Daar is ŉ wonderlike, onuitputlike misterie hier en nou. God is hier. Hier waar ek in my koue kamertjie sit. Hier waar ek aan die jaag is na ŉ afspraak toe. Hier waar ek aan die kuier is saam met vriende. God is hier. Die oneindige God is in hierdie eindige oomblik. En as ek oop is daarvoor, dan is ek ryk.
Verstaan jy waarvan ek praat, broer en suster? Die Heilige Gees dring ons as gedooptes om hierdie rykdom te ontdek. Dit is wat ons en die doopouers vanoggend in ons eie lewens moet inoefen en voor moet bid. Dit is die ingesteldheid wat ons vir ons kinders moet aanleer. En ŉ belangrike deel van hoe ŉ mens oop raak vir hierdie rykdom is om eers arm te word. Om leeg te word van jouself.
ŉ Geestelike soeker het eendag in ŉ ver land na ŉ guru toe gegaan en vir hom gevra dat hy hom moet help op sy geestelike reis. Die guru het vir hom welkom gesê in sy eenvoudige huisie en vir hom tee aangebied. Toe die man die vol teekoppie by hom neem, het die guru nadergekom en nog tee uit die teepot in sy koppie geskink. En hy het net aangehou met gooi totdat die tee uit die koppie oorgeloop en op die grond geval het. Die man sê toe vir die guru: Oppas! Wat maak jy nou?” Die guru sê vir hom: hierdie koppie is jy. Jy wil geestelik groei, maar jy is nog te vol van jouself. Gaan word eers leeg, sodat jy kan vol word.
Dis wat die guru gesê het, en Jesus Christus sê: geseënd is die wat arm van gees is, want aan hulle behoort die koninkryk van die hemel. Geseënd is jy as jy nie jou vrede soek by goed en ervarings wat nooit regtig vrede kan bring nie. Geseënd is jy as jy daardie begeertes kan laat gaan, as jy arm kan word, en net in die eenvoudigheid van die hier en nou oomblik kan wees. Want in hierdie oomblik hier en nou is daar ŉ onuitputlike rykdom. God self is hier.