Die vorige weke is finansiële nuus deur die verswakking van die rand oorheers, met ‘n gepaardgaande styging in die mielieprys. Dit het die gedagte laat posvat dat die wisselkoers dalk die ridder op die wit perd vir vanjaar se mielieprys kan wees.
Werkers van die Normandien Boerdery naby Newcastle is al vir ses weke op ’n wettige staking omdat die eienaar van die plaas, mnr. Lawrence Hoatson, weier om die vakunie waarvan hulle skynbaar lede is, te erken.
Volgens die Witness is die werkers ontevrede oor beide die loon wat hulle betaal word en hul beeste wat Hoatson laat skut het. “Dit is twee onverwante sake. Die geskil oor die beeste kom al 12 jaar lank aan. Die aanvanklike ooreenkoms met die werkers op die plaas is dat hulle 60 beeste op ’n 100ha stuk grond mag aanhou. Uiteindelik was daar meer as 300 beeste op hierdie stuk grond. Ongeag talle hofbevele wat die Regering gedwing het om alternatiewe weiding vir die beeste te kry weens oorbeweiding, het niks gebeur nie.”
Tans is die staking in sy sesde week en die Departement Gemeenskapsveiligheid was op 11 April op die plaas om met die stakende werkers te vergader om ’n oplossing vir die geskil te vind. “Ek betaal meer as die minimumloon en hierdie is bloot ’n nuwe unie, wat my werkers wat nie wou staak nie, intimideer het. Die Unie wil ’n politieke standpunt probeer maak en dus weier ek om met hulle te skakel,” se Hoatson.
Boshoff sê die staat wil basies met die wetsontwerp self bepaal hoeveel hektaar grond ’n groot-, medium- en kleinskaalse boer mag besit en die eienaar dwing om enige oorskot grond aan die staat beskikbaar te stel vir herverdeling.
“Met die eerste oogopslag lyk dit na ’n eerbare idee dat die staat van die rykes gaan vat en aan die armes gee. Maar as mens eers begin dink aan die praktiese gevolge van hierdie wetsontwerp, besef jy dat die begunstigdes van grondhervorming weer eens aan die kortste end trek.”
In dié stadium bestaan geen aanduiding hoe grondplafonne werklik sal lyk nie. Dit is dus onmoontlik om vas te stel hoeveel grondeienaars in ’n sekere gebied gedwing sal word om ’n deel van hulle grond te verkoop of wat die grootte daarvan sal wees.
Boshoff sê indien ’n begunstigde slegs ’n klein stukkie oorskotgrond kry waarop hy moet boer, sal hy steeds moet meeding in ’n wêreldwye ekonomie, maar sal die geleentheid ontneem word om voordeel te trek uit dit wat ekonomie van skaal bied. Só ’n situasie mag hulle tot mislukking doem.
Sy het gesê die voorkoms van die komando wurms wat Suider-Afrika hierdie somer vir die eerste keer getref het en groot skade aan gesaaides aangerig het, en totale hap aan die beursies is aan aardverwarming verbind. Sy het bygevoeg die landbou moet nóú reeds beplan en kan nie wag vir môre nie.
Dit sluit die identifisering van gewasse in wat beter by die verwagte moeiliker boerderytoestande sal aanpas, en die uitskakeling van gewasse wat nie die mas opkom nie. “Die Wes-Kaap het in die onlangse verlede miljarde rande se skade weens natuurverskynsels gehad. Dit sal planne met oplossings verg,” het sy gesê.
Te midde van ’n droogte wat tot die opdroog van die Kareedam gelei het, het die Calvinia-gemeenskap die afgelope naweek ’n stewige bui reën ontvang.
Calvinia se boere en gemeenskap juig oor die reën wat die afgelope naweek in dié gebied uitgesak het.
Mnr. Burre Burger, ’n sakeman van Vredendal, lei reeds ’n geruime tyd pogings om hulp vir Calvinia te organiseer en het ook ’n bidgeleentheid vir inwoners gereël wat desperaat is vir water. Te midde van dié waternood was die 38 mm reën wat die naweek geval het, baie welkom. Die reën het ook gepaard gegaan met ’n bui hael. Ongelukkig het meeste van die reën in die dorp geval en nie in die dam se opvangsgebied nie.
Op die sosiale media het berigte die rondte gedoen van verwagte plaasbesettingsoor groot dele van die land.
Suid-Afrika se afgradering na rommelstatus het nou ook die toekoms van die Lesotho-hooglandprojek in die weegskaal geplaas.
Volgens Basson moet Suid-Afrika die geld in die buiteland – en moontlik by die Wêreldbank – gaan leen. “Wie gaan nou vir ons geld leen en hoe gaan Suid-Afrikaners hierdie bedrag terugbetaal?”
City Press het Sondag berig die departement se finansiële situasie is so benard dat hy vir die afgelope sewe maande geeneen van sy “honderde” kontrakteurs vir hul dienste kon betaal nie.
Basson het gesê Mokonyane het verlede maand in die parlement erken die departement is in ’n geldelike verknorsing. Sy het aan die portefeuljekomitee oor water en sanitasie gesê die departement het aan die einde van Februarie R1,467 miljard aan diensverskaffers geskuld.
Hy vra ook dat die nasionale tesourie ’n voorlegging oor die finansiële situasie van die departement aan die parlement doen en dat die ouditeur-generaal versoek word om met die ondersoek te help.
Hy het in Boksburg gepraat by die jaarlikse herdenking van die sluipmoord op Chris Hani, SAKP-­leier.
Die beweging daag Zuma uit om ’n klag by die Menseregtekommissie in te dien sodat die bewerings deeglik ondersoek kan word.
Die statistieke spreek vanself en dit is ’n onbetwisbare feit dat plaasaanvalle skerp gestyg het, terwyl die vlakke van geweld in hierdie aanvalle geweldig toegeneem het.
’n Misdaadkenner wat in die voorkoming van plaasaanvalle spesialiseer, Lukas Swart, maan egter dat boere in stiller gebiede nie te gerus moet wees nie. Hy sê hy doen al die afgelope 27 jaar sy eie navorsing oor misdaadneigings en hy het gevind dat daar siklusse is waarin provinsies geteiken word.
Swart sê ook baie van die aanvallers wat die laaste tyd betrokke was en in hegtenis geneem is, is onlangs op parool vrygelaat.
Beukes kan nie die besonderhede oor die skietery bekend maak nie omdat hy ’n verklaring daaroor moes aflê. Hy het in die worsteling met die rower skaaf- en kneusplekke oor sy hele lyf opgedoen.
Van sy werkers het tydens die aanval twee gemaskerde mans buite die huis gesien wat egter kort ná die skietery te voet gevlug het.
Die polisie het ná die aanval beslag gelê op Beukes se handwapen en die pistool wat die rower by hom gehad het. ’n Koeël uit Beukes se wapen het die rower getref en sy dood veroorsaak, sê lt.kol. Pelonomi Makau, polisiewoordvoerder.
Hy het in Februarie reeds ’n brief aan dr. Pieter Groenewald, leier van die VF Plus, gestuur waarin hy kla oor die gereelde inbrake en diefstalle in hul omgewing en het om hulp gevra omdat die polisie se hulpbronne beperk is. Boere in die omgewing doen daarom self saans patrollie, maar hulle is veral bedags kwesbaar omdat hulle nie dan ook patrollie kan doen nie.
Daar is by ’n venster van hul huis ingebreek waarna die egpaar met kabelbinders en elektriese kabels vasgebind is. Hulle is al twee oor die kop geslaan.
Ngoepe het gesê die polisie het ’n reusesoektog begin na die ontsnaptes. Enigiemand met inligting kan die Haenertsburg-polisie by 082 565 8191 bel.
Nadat ’n buurman die huis op dié dag in “wanorde” aangetref het, is Christine (57) se lyk later in ’n rivier by Nzinga in Impendle gevind. Haar voete en hande was met draad vasgebind en haar gesig met ’n kussingsloop bedek. Roger (66), wat aan Parkinsonsiekte gely het, se lyk is op 20 Februarie sowat 3 km daarvandaan gevind.
Die polisie, in samewerking met K9-taakspanlede, het Vrydagaand ’n deurbraak gemaak toe hulle drie verdagtes in Umlazi en Impendle vasgetrek het.
“Die polisie het deur die nag na die verdagtes gesoek, en inligting het hulle na Umlazi gelei, waar die hoofverdagte in hegtenis geneem is,” sê kapt. Nqobile Gwala, provinsiale polisiewoordvoerder.
Agri SA se beveiligingskomitee sê hy het op ’n vergadering met ’n hoëvlak-afvaardiging van die polisie gemaan dat statistieke oor plaasaanvalle en -moorde nie gebruik moet word om emosies onnodig op te jaag nie.
“Die voorkoms van plaasmoorde die laaste tyd spreek boekdele van die volgehoue misdaadaanslag op boere, plaaswerkers en hul gesinne. Dit benadeel ook Suid-Afrika se strewe na voedselsekerheid en ’n stabiele landelike gebied,” het Möller luidens ’n verklaring van Agri SA gesê.
Die komitee het bevestig dat Agri SA se inligtingsdokument oor die hantering van grondbesetting wat oor jare aangepas is, die inwerkingstelling van sy protokol vir toegang tot plase en deurlopende skakeling met die plaaslike polisie, aspekte is wat op plaaslike vlak toegepas moet word.
’n Bejaarde man wat vier dae en nagte vasgebind en beseer op ’n bed gelê het nadat hy op ’n plaas beroof is, het die aanval oorleef.
Volgens sy swaer, prof. Rob Kinsley, het hy ’n skedelfraktuur en sy hele liggaam is pimpel en pers. Die plaas het vroeër aan die Kinsleys behoort, maar Stoffberg woon steeds daar.
“Ek is eers na die verkeerde hospitaal en het hom eers die volgende dag in ’n hospitaal naby Carletonville (aan die verre Wes-Rand) gevind.”
“Wat hy deurgegaan het, was suiwer marteling. Die rowers het sy hande en voete vasgebind en aanvanklik ook ’n tou om sy nek gesit, maar dit later afgehaal,” sê Kinsley.
Verskeie buurtwagte in Bloemfontein het Maandagaand ’n reuse-soektog na drie mans begin nadat hulle vroeër die aand ’n boervrou op ’n plaas op die pad na Jagersfontein aangerand en met ’n duur Duitse motor en verskeie vuurwapens en geld gevlug het.
’n Ingeligte het aan Netwerk24 gesê die mans het Elsabe net ná 18:15 op die plaas oorval, hardhandig hanteer en vasgebind.
’n Bejaarde boer van Villiers in die Vrystaat is Woensdagmiddag op sy plaas ingewag en deur vier mans aangeval en beroof.
Jan Lourens (73) se seun, Danie, sê die vier mans het sy pa erg aangerand en sy pa is nog in ’n toestand van skok.
Hulle het egter ongeveer drie uur lank in die huis deurgebring en selfs vir hulle kos gemaak en in die huis geëet en gedrink.
Die mans het nie ’n voertuig gebruik nie en te voet in die rigting van Villiers se Qalabotjha-township gevlug. Die laaste spore is glo naby die township opgemerk.
Die eienaars van ’n Kaapse groenteboerdery wat vanjaar sy 50ste bestaansjaar vier, oorweeg dit om kosproduksie te laat vaar weens ’n eindelose aanslag van misdadigers.
Daar is al drie maal op mnr. Rudi Engelke, bestuurder van die boerdery en Edwin se skoonseun, geskiet, en drie van sy werknemers het ook al onder ’n koeëlreën deurgeloop. In 2004 is die Engelkes se neef, mnr. Bernhardt Buhr, doodgeskiet tydens ’n roof van die plaas se kontantlone.
Brigadier Gerda van Niekerk, die plaaslike stasiekommissaris, sê die stasie het onlangs 60 ekstra polisielede bygekry, wat meer sigbare polisiëring moontlik maak. Hul speurtak kan egter steeds nie die mas opkom nie. “Dit is ’n spesialisarea en jy gryp nie sommer net ’n speurder uit die lug nie,” sê sy.
Mnr. Dieter Buhr, Edwin se seun, het ’n jaar gelede ’n hektaar lusern geplant om te sien of dit as ’n alternatiewe produk op die plaas verbou kan word. “Dit is nie ’n aartappel, kool of pampoen wat ’n waarde het vir diewe nie. Ons hoop dat ons met hierdie strategie en ’n paar nuwe idees oor veiligheid en sekuriteit nog ’n paar jaar tyd op die plaas kan koop, maar dis net ’n kwessie van tyd voordat die misdadigers hier by ons en omliggende plase die oorhand gaan kry. ’n Mens kan net tot op ’n punt baklei en dan moet jy die streep trek.”
In 2007 kon hulle danksy ’n uitstekende koolprys ’n muur byna reg rondom die plaas bou. Hulle moes dit ná ’n jaar hoër maak en nog ’n jaar later ’n elektriese draad bo-op die muur aanbring. “Dit het die skelms lank uit die plaas gehou, maar die afgelope ses maande is hulle met mening terug. Dit is ’n groep jong manne wat die area, ten spyte van allerhande tipes sekuriteit, totaal vernietig.”
Me. Liezel Buhr-Engelke, Edwin se dogter en Rudi se vrou, meen dit is moeilik om optimisties te bly in hierdie omstandighede. “Dit bly ’n negatiewe omgewing waarin ons boer en dit beïnvloed ons. Ons werktuigkundige werk nie meer aan plaaswerktuie nie. Hy herstel daagliks die geplunder, diefstal en vernietiging.
“Die uitwerking van ’n aanval van hierdie aard is nie net vernietigend vir vriende en familie van die slagoffers nie, maar vir die ganse boerderygemeenskap. Dit is ’n aaklige herinnering aan die realiteit van die tye waarin ons leef. Ons kan die noodsaaklikheid dat boere alle moontlike veiligheidsmaatreëls in plek het en dat hulle paraat bly, nie genoeg beklemtoon nie,” het La Marque gepleit.
Die motief vir die aanval is steeds onbekend, ’n saak is geopen en die Thornville-polisie ondersoek sake van moord en poging tot moord.
Dis noodsaaklik dat om alle landbougrond in die RSA produktief te bedryf as die land selfvoorsienend vir sy voedsel wil bly. Die risiko van die strategie van grondhervorming en die implikasie in die gevalle van mislukking spreek vanself. Suid-Afrika kan dit gewoon op geen manier bekostig nie.
“Basa en verskeie ander organisasies het gewaarsku sulke roekelose gedrag kan tot ’n afgradering lei. Dit het ongelukkig ’n werklikheid tot die nadeel van die banksektor, sakeondernemings en elkeen in Suid-Afrika geword,” sê hy.
Hy verduidelik die afgradering gaan daartoe lei dat Suid-Afrika hoër rente op sy skuld moet betaal wat weer tot minder geld vir maatskaplike ontwikkeling gaan lei.
Hy het ’n beroep op alle Suid-Afrikaners gedoen om saam te staan om goeie en aanspreeklike bestuur, met ’n leierskap wat deur die belange van alle Suid-Afrikaners ingelig is in plaas van ’n klein groepie met gulsige belange wat op selfverryking ten koste van die mees kwesbare mense fokus, te verseker.
VF Plus het in sy reaksie op die afgradering gesê dat Zuma wat weer eens bewys het dat hy sy eie belange bo dié van Suid-Afrika stel. “Die mense van Suid-Afrika wat reeds gebuk gaan onder finansiële druk gaan nou swaarder kry en dit is alles veroorsaak deur pres. Zuma,” sê VF+.
Soos verwag het die rand verder gedaal na die aankondiging. Die rand het gedaal tot R13,81 teenoor die dollar, tot R14,73 teenoor die euro en tot R17,18 teen die pond.
Dit beteken skynbaar dat die maatskappy wat in beheer van die bou van die kernkragstasies gaan wees, die maatskappy van Khulubuse Zuma. Hy gaan oor die volgende 20 jaar skynbaar sowat R50 miljard in sy sak druk – as die projekte betyds afgehandel kan word, anders sal die koste nog styg.
Hierdie inligting is openbaar gemaak deur ‘n ANC-lojalis van Natal, Sibusisiwe Mngadi. Sy sê sy weet dat die openbaarmaking van hierdie inligting haar en haar se familie se lewens in gevaar kan stel, maar dit is nie waarvoor sy die sogenaamde “struggle” deurgemaak het nie.
Die besluit van Standard & Poors om Suid-Afrika tot rommelstatus af te gradeer, het nie as ’n verrassing gekom nie. Dié afgradering dreig lankal en het nou ’n werklikheid geword – onder ANC-bewind.
“Die suksesverhaal van dr. Verwoerd het die verbeelding van die wêreld aangegryp. Dit is alles vernietig deur ’n grypsugtige ANC-bewind. Die jongste “sukses” van rommelstatus van die ANC gaan net nog meer ekonomiese druk op die belastingbetaler plaas, wat in hoofsaak die blanke belastingpligtige gaan raak.
“Die Afrikanervolk het, toe hy die politieke mag gehad het, die sukses soos hierbo aangehaal, vir al Suid-Afrika se mense behaal. Ons is moeg om die ekonomiese melkkoei van ’n onbevoegde regering te wees.
“Ons sal die ideaal om as volk vry te wees en oor onsself te regeer, nie prysgee nie. Dan sal ons weer die sukses waartoe ons volk in staat was, en is, herstel,” sê mnr. Van der Schyff.
Suid-Afrika kan soos die res van Suider Afrika, in die volgende somer weer ’n droogte beleef wat die streek se voedselsekerheid in ’n drukgang plaas.
Gedurende die afgelope somer het die reën oor ’n wye gebied groot verligting gebring, en is opgaardamme asook die ondergrondse watertafel tot bevredigende vlakke gebring.
Mdluli se regsverteenwoordiger trek net sy skouers op en verwys navrae aan die hof wat Mdluli se skorsing gelas het. Dit word ondersteun deur die waarnemende polisiekommissaris, Khomotso Phahlane, wat net sê dat die beslissings van die howe gerespekteer word.