’n Dek kan jou buiteleefstyl ’n heeltemal nuwe dimensie gee. Ons kyk na twee leserprojekte en vind uit wat werk die beste.
Met drie woelige mannetjies in die huis het die Daya-gesin ’n behoefte aan ’n praktiese, goed beplande speel- en kuierplek buite gehad.
Daar was wel ’n stoep aan die skadukant van hul huis, maar die tuin op ’n laer vlak was klam en donker. “Ons het nooit juis veel van ’n tuin gehad nie,” onthou Lavina. Die seuns was vinnig aan die grootword, en die Dayas het gevoel ’n swembad met ’n dek en prieel sou die ideale saamweesplek vir die gesin bied.
Vir goeie skakeling tussen binne en buite het die Dayas skuifdeure tussen die sitkamer en dek ingesit. “Dit gee ons die wonderlikste kuierruimte. En die seuns is mal oor die verhitte swembad!”
Tydens die opknap het die Dayas ook ’n prieel aangebou. Net soos die dek is die raam ook met dennehout gebou, met deursigtige polikarbonaatplate bo-oor. “Die prieel is so geplaas dat dit ’n lieflike uitsig op die berge bied,” sê Lavina. “Hier het ons nou ’n ruimte waar ons smiddae kan agteroorsit, met ’n leeshoekie en buite-eetplek vir wanneer ons braai.” Lavina en Sanjay het die Eugenia-heining aan die agterkant van die prieel as ’n groen muur behou.
As dit by die beste hout vir ’n dek kom, gaan jou begroting waarskynlik die grootste rol in jou keuse speel, sê Gareth McKenzie, eienaar van McTimber Structures.
Ofskoon KCA-BEHANDELDE SUID-AFRIKAANSE DENNEHOUT ’n sagte hout is, is dit ’n goeie opsie – solank jy bereid is om dit gereeld te behandel. Die afkorting KCA (“CCA”) verwys na die koper-chroom-en-arseen-oplossing waarmee die hout deurdrenk word. Die mengsel word aangepas vir die doel waarvoor en die plek waar die hout gebruik gaan word; die sterkte word aangedui met grade van H2 (binnegebruik soos dakbalke) tot H5 (buitegebruik en kontak met water). Enigiets hoër as H3 is geskik vir buitestrukture.
GARAPA is nog ’n goeie keuse wat, net soos balau, min onderhoud in kusgebiede nodig het; in die binneland moet dit jaarliks behandel word.
Aangesien ZIMBABWEAN TEAK ’n hardehout uit Afrika is, is dit heeltemal opgewasse teen die uiterste temperatuurskommelings in Suid-Afrika, veral in die binneland. Dis ’n baie digte hout en die kanse dat dit sal kraak is dus uiters gering; tog moet dit elke ses tot agt maande behandel word met ’n oliebasis-seëlaar soos Silkwood M7, of elke 12 tot 18 maande met ’n waterbasis-seëlaar soos Woodoc Water-Borne Deck, afhangende van hoeveel direkte sonlig dit kry.
Waar die Dayas van ’n kontrakteur gebruik gemaak het, het Grant Gush van Monte Vista in 2016 sy eie dek gebou as deel van ’n groter opknapprojek wat die kombuis en onthaaldeel ingesluit het.
Hy het Red Grandis-hardehout vir die oppervlak en dennehout vir die steunstruktuur gebruik; die drabalke is met gegalvaniseerde stutte aan die regop pale geheg. Aangesien hul erf skuins na onder van die huis af loop, het Grant besluit om ’n muur van skanskorwe langs die dek te bou sodat die steunstruktuur nie van die tuin af sigbaar is nie. “Boonop kon ons toe sommer ook ’n sitplek inbou!” sê hy.
Die nuwe dek steek onooglike afvoerpype langs die huis weg; dit sou ingewikkelde strukturele laswerk verg, daarom het Grant by ’n ingenieur gaan aanklop. “Ons het plek-plek dubbele balke gebruik omdat die stutwerk gesaag moes word om dit rondom die pype te laat pas,” verduidelik hy.
Om seker te maak jou dek is stewig, moet jy dit op pale en draers plaas. Raadpleeg jou dekplan om uit te vind hoe diep die gate vir die pale moet wees. Giet beton in die gate en plant die pale; wag dan 48 uur dat die beton kan hard word. Jy kan ’n bout bo in elke paal anker, of sit ’n staaf van gegalvaniseerde staal saam met die paal in die beton, en heg die dek se steunstruktuur (draers) daaraan. Nadat jy die draers geïnstalleer het, word die dwarsbalke bo-oor vasgeskroef. Saam vorm dit ’n stewige fondasie vir jou dek.
Met Rika-blokke (bo) hoef jy nie gate te grawe en die pale vir die steunstruktuur in beton te bevestig nie. Dié betonblokke word hoogstens 1,5 m uit mekaar geplaas; die pale (of draers) pas in die gleuwe. Dit kan op gelyk grond én teen skuinstes gebruik word; maak in laasgenoemde geval seker die blok staan steeds gelyk, en pas die lengte van die pale aan.
Indien jy in ’n kusgebied woon, maak seker jy gebruik gegalvaniseerde skroewe, boute en wasters wat nie sal roes nie. Jy kan die skroefgate verbloem met houtvuller in dieselfde kleur as die dekmateriaal; of gebruik ’n dek-skroefsetter (tweede foto) wat die hegmiddels uit die oog aan die kante van die planke vassit pleks van op die oppervlak.