Omringklank - Wikipedia
Luidsprekers wat omringklank lewer.
Omringklank (ook rondomklank, kringklank, sirkelklank genoem; Engels: multichannel surround sound, surround sound) beoog die opname en weergawe van musiek, radioteater, televisie- en rolprentklankbane in twee of meer kanale volgens die natuurlike gehoorvermoë van die mens.
1 Vroeë "voorlopers"
4 Analoë omringklankformate
5 Digitale omringklankformate
Musiek met 'n ruimtelike dimensie soos moderne digitale mediums soos DTS-kompakskyf, DVD-Video/Oudio of Blu-ray Disc dit moontlik maak, is geen uitvinding van die twintigste eeu nie. Die vroegste voorbeelde van "ruimtelike musiek" het in die 16de eeu in Venesië ontstaan waar komponiste musiek vir antifonale kore geskryf het. Die kore se sang is op 'n manier uitgevoer wat dit in die basiliek van St. Markus soos 'n wedersydse "eggo" dwarsoor die kerk laat klink het. In die 19de eeu was dit onder meer Gustav Mahler wat musikante vir sy uitvaartmusiek (Requiem) nie alleen op die verhoog geplaas het nie, maar ook elders in die saal om 'n meer indrukwekkende klank te verkry.
Navorsing in verband met stereofonie het in die dertigerjare van die twintigste eeu begin; radioklank kon destyds wél stereofoon uitgesaai, maar nie sonder probleme met die destydse mono-toestelle opgevang word nie. Kort voor die begin van die Tweede Wêreldoorlog het die Duitse uitsaaikorporasie Reichsrundfunkgesellschaft met stereofone klank begin eksperimenteer, en in 1943 is die eerste stereo-opnames, wat met 'n magnetofoon van die Duitse maatskappy AEG gedoen is, bekendgestel. Walt Disney en RCA het reeds twee jaar vroeër vir die musiek van Fantasia 'n opnametegnologie ontwikkel wat die stereofone begeleiding van rolprente moontlik gemaak het. Die klankbaan van die rolprent House of Wax van 1953 is vir die eerste keer stereofoon opgeneem, en een jaar later kon verbruikers die eerste stereo-bandopnames vir tien VSA-dollar in winkels koop.
In 1958 is die eerste stereo-langspeelplate deur Decca, Pye en Audio Fidelity in die