Die aand kan die profeet Miga nie slaap nie. Hy rol rond in sy bed en dink na oor die gesprek rondom die vuur. In sy geestesoog sien hy ‘n hofgeding en die twee partye wat teenoor mekaar staan is ewe bekend aan hom: In die beskuldigde bank sit sy volk Israel, en die aanklaër is niemand anders nie as Yahweh.
Die afgelope naweek het die braaivleisvure weer hoog gebrand. Rondom die meeste daarvan is daar geen woord oor die gode, God of godsdiens gerep nie. Maar by sommige het die gesprek tog in daardie rigting geloop. Sommige NG predikante in die Wes-Kaap sou vir hulle vriende vertel van die brief uit die moderatuur wat ons die week ontvang het: “Die moderatuur van die Sinode van Wes-Kaapland versoek alle gemeentes in die sinodale gebied om Sondag 5 Februarie as ‘n dag van verootmoediging in te rig – met spesifieke verwysing na die buitengewone toestande in die natuur. Die versoek is om in al die gemeentes te bid vir reën in die droogte geteisterde dele van ons land, maar terselfdertyd ook die Here te dank vir die wyd verspreide reëns wat onlangs op verskeie plekke geval en selfs droogtes gebreek het. Verder word ook gevra dat gebid word vir die brandgeteisterde dele van ons streek, asook dele waar die brandrisiko hoog is.”
“As ’n predikantskind was ek nog altyd gefassineer deur die sielkunde agter die kollektebord in Sondageredienste.
Vroeër jare, toe ek meer gereeld op die kerkbanke was, kon ek my verkyk aan al die mense wat bereid is om hul laaste vir die kerk te gee – hoopvol dat die poorte van die hemel ook eendag vir hulle oopgemaak sal word.
In my grootwordkerk was die gebruik dat gemeentelede vorentoe loop om hul offerande in die kollektebord te gaan gooi. Dit was meestal ’n gewyde oomblik, óf uit dankbaarheid vir al die seëninge wat reeds ontvang is óf in smeking en gebed dat daar uitkoms vir ’n benarde finansiële posisie sou wees.
Diegene wat niks gehad het om te gee nie, het maar aardig in die banke bly sit terwyl die res een vir een vorentoe geloop het om hul offerande te bring. ’n Keer of wat was dit my werk om die kollektebord vas te hou, en toe kon ek sien hoe die rykes dikwels ’n paar muntstukke in die bord gooi terwyl dié wat ’n sukkelbestaan voer, selde gehuiwer het om ’n volle tiende na die voorraadkamers te bring.
Is dit nou hoe ’n mens ’n megakerk bou? het ek agterna gedink. Waar lidmate en besoekers tipies net ’n paar rand (of, as die nood druk, ’n paar muntstukke!) in die kollektebord sou gooi, het die meeste nou ’n bietjie meer gegee. Van hulle het letterlik die beste uit hul oes gegee, wagtend op die Bybelse belofte dat hul skure oorvol sal wees.
Self het ek nie ’n probleem met die opneem van ’n kollekte nie. Ek besef maar al te goed dat ’n kerk sekere verpligtinge het wat nagekom moet word. Die ironie is egter dat die kerk hom daarop roem dat almal welkom is.
Net so soek God nie ‘n gemeente waar die dienste so ingerig word dat mense in die verleentheid gestel word as hulle nie ‘n geldelike offer in hulle sak het nie. God en sy guns is nie te koop nie. Nie eens teen die hoogste prys nie.
In die verlede (in die tyd wat agter is) het Hy verneder die land na Sebulon en die land na Naftali, maar in die latere tyd sal Hy in ere herstel die pad na die see, die gebied oorkant die Jordaan, Galilea van die nasies.
3 Want die juk van hulle las, die juk van hulle skouer, die knuppel van die verdrukker teen hulle – U het dit verpletter soos op die dag van Midian.
Almal van ons sit met ons eiesoortig probleme en klagtes, en as iemand net die tyd het om lank genoeg te luister, sal ons waarskynlik vir ‘n uur of langer ons harte kon uitstort oor die sleg in ons lewens. Oor skete en pyne kan ons nie uitgepraat raak nie – hierdie boud en daai skouer, die voet en daai laë rug. My en JP se gedagtes word die afgelope dae oorheers deur die diepe bekommernis of ons met ons eie huis sal kan doen wat ons graag wil nadat die huurders uitgetrek het, of ons genoeg geld het om dit op te knap sodat dit vir ons standaarde darem leefbaar kan wees? Iets wat – vir my ten minste – soms tot diep in die nag laat wakkerlê. My skoonsuster is baie lief vir die uitdrukking “om te kla met die witbrood onder die arm”. Want soms is ons klagtes werklik oorbodig.
Maar die omgekeerde is ook waar, en dít is die blye boodskap van vandag se teks: mense wat verneder is of in die duisternis leef, wat die rede ookal mag wees, word nie aan hul verlede gemeet nie. In elk geval nie deur God nie. Die spreekwoord: jou verlede haal jou altyd in – dit tel nie by God nie. God is bý diegene wat nóú in nood verkeer. Vir hulle tree Hy in. Nie deur hulle tot bekering te roep nie, maar omdat Hy wil, omdat dit is hoe Hy is. God is “passievol betrokke by mense wat ly, ongeag hulle geskiedenis”, lees ek in ‘n kommentaar. Straf, selfs in die situasies waar dit ruim geregverdig sou wees, is altyd vreemd aan God se aard. Sy teenwoordigheid bring lig en vreugde vir diegene wat swaarkry – want Hy is genadig en barmhartig, Hy is getrou selfs aan mense wat ontrou is.
Aanvaar ons hierdie lig en vreugde wat van God af kom, die eer, die fees en die oestyd, die jukke wat verpletter word. Ís dit inderdaad vir ons goeie nuus? Wil ons regtig hê dat God die jukke verpletter? Of sou ons dalk eerder verkies om dit te verskuif na die booswigte se skouers? Die wat jukke verdien? Oor hoeveel mense wat swaarkry spreek ons die oordeel uit: Ja dis sleg, ek wil nie daar wees nie, maar dit is darem sy of haar, hulle verdiende loon. Hy het gevra daarvoor.
– Geeneen van die liedere gee vir ons duidelikheid oor die identiteit van die dienaar nie (profeet/ander getroue individu/Kores/die volk – [nee]?). Dat die profeet (Jesaja?) in sy dag en tyd nog nie vir Jesus van Nasaret in die oog gehad het nie, maar eerder iemand in sy hier en nou.
In die eerste kneglied (Jes 42) is die Here aan die woord. In die tweede lied (49) is die kneg aanvanklik self aan die woord en stel hy dan later die Here aan die woord (vss 5).
vir die een wat diep verag is, vir die een wat deur die nasies verafsku word, ‘n dienskneg (>slaaf) van regeerders: “Konings sal sien en hulle sal opstaan, leiers/prinse sal buig,
Hy het egter ook ‘n tweede taak en dis nog veel meer omvangryk as die herstel van die volk Israel nadat die Babiloniërs hulle verslaan het. God se redding het nie net die volk in die oog nie, maar die wêreld, die ganse aarde, tot by elke uithoek. Om kneg van God te wees beteken nie net om kneg onder jou eie mense te wees nie, maar om kneg vir die nasies te wees – om vir ieder en elk ‘n lig te wees wat God se verlossing verkondig.
Dit is wat dit beteken om kneg van die Here te wees. Die vraag is nou: Watter soort mens sien kans hiervoor? Wie kan moed hou wanneer dit lyk asof jou werk alles tevergeefs is en jy jou afsloof vir niks – stank vir dank? Wie kan vasbyt wanneer God se plan (ook vir jouself) nog verhul is?: Ja, die Here het jou mond ‘n skerp swaard gemaak waarmee jy mense kan oortuig en jy is ‘n pyl wat spesiaal getoets en uitgekies is vir die taak, maar Hy steek jou weg in sy hand en sy pylkoker, dat jy geroep is, is nie vir almal so opsigtelik nie. Wie kan dapper met hierdie taak voortgaan as dit lyk of die taak heeltemal te groot is – so groot dat jy God voor die hele wêreld moet verteenwoordig? Wie sien hiervoor kans? Wie is diensbaar en afhanklik genoeg?… Wie is dapper en standvastig en amper roekeloos genoeg vir hierdie taak?
Bygesê: Het God regtig menseknegte nodig om sy werk vir Hom te doen? Nee, ons moet mooi verstaan – dis nie menseknegte wat God se werk vir Hom doen nie, dis God self wat sy werk deur hierdie mense doen. Knegskap is ‘n roeping en dit kom van God af. Dis sy plan, Hy wat roep, Hy wat toerus en wat eretitels gee – dis alles God se werk, maar hierdie werk word nie buite sy knegte om volvoer nie, maar via hulle.
Kan ons onsself knegte van die Here noem. Is dit nie darem baie aanmatigend om te sê ek en ons is geroep om ‘n lig vir die nasies te wees nie? Ongelukkig is dit nie ons keuse nie. Of dalk eerde: gelukkig is dit nie ons keuse nie.
Sy lig skyn deur die krake. Lig wat nie net inkom nie, maar na buite toe uitskyn vir die nasies om te sien…