DA waarsku Chinese fondse kan SA in ‘skuldstrik’ laat belandPres. Cyril Ramaphosa. Foto: Siyabulela Duda/GCIS Die DA het Sondag gesê hy sal Nhlanhla Nene, minister van finansies, vra om te verduidelik wat die terme en voorwaardes is van die sogenaamde R370 miljard-“geskenk” aan Suid-Afrika wat pres. Cyril Ramaphosa glo met China beding het. Alf Lees, woordvoerder van die DA, het gesê Suid-Afrika moet versigtig wees om nie in die “Chinese skuldstrik” te trap nie. Onlangse mediaberigte dui aan dat die Chinese regering glo hierdie multimiljardrand-“geskenk” aan Suid-Afrika belowe het as die een of ander stimuluspakket, sê Lees. “Dit sal naïef wees om te dink hierdie geskenk sal van China af kom met geen voorwaardes daaraan gekoppel nie. Die Chinese het ŉ geskiedenis dat hulle meer as hul pond vleis uit Afrika en ander lande maak wanneer hulle geld aan hierdie lande bewillig.” Hy meen ŉ goeie voorbeeld hiervan is “die skuldstrik waarin China vir Sri Lanka gelok het” toe China aangebied het om ŉ haweontwikkeling te finansier wat almal, asook China, glo geweet het nie volhoubaar is nie en Sri Lanka nie sou kon terugbetaal nie. Dit het daartoe gelei dat Sri Lanka blykbaar sy Hambantota-hawe plus meer as 6 000 ha grond aan China moes oorhandig nadat die land nie sy skuldbetalings kon nakom nie. “Nou het die Chinese hulle greep op ŉ strategies internasionale kommersiële en militêre waterweg. Die Chinese se modus operandi is duidelik om ŉ aanvanklike aanbod met goeie voorwaardes te maak, terwyl hulle weet daar sal vir nog geld gevra word, en sodra nog geld versoek word, raak die terme en voorwaardes ál swaarder totdat die land hom in ŉ skuldstrik toegewikkel het. “Sodra die betrokke land nie sy skuld aan China kan betaal nie, moet die skuldbelaste land noodgedwonge sy bates en soewereiniteit opoffer as deel van die terme en voorwaardes wat ál strenger geraak het,” sê Lees. Lees sê Ramaphosa is desperaat om die buitelandse belegging van $100 miljard wat hy Suid-Afrika belowe het, vas te maak. “Ondanks sy protestering van die teendeel, is dit hoogs waarskynlik dat Ramaphosa die Chinese se terme en voorwaardes sal aanvaar. Dit kan baie vinnig in ŉ skuldstrik ontaard waar terugbetalings nie nagekom kan word nie. Die Chinese kan dan eienaarskap van Suid-Afrika begin neem soos hulle met Sri Lanka gedoen het.”