R100 miljoen-skade aan Distell-aanleg in KZNDistell vervaardig produkte soos Hunter’s en Klipdrift. (Foto: Maroela Media) Die drankreus Distell sê skade van minstens R100 miljoen is tydens verlede week se onrus aan een van sy verspreidingsentrums in KwaZulu-Natal aangerig. Dit het die maatskappy se bedrywighede daar boonop kwaai ontwrig. “Ons is diep bekommerd oor die onlangse burgerlike onrus en voorvalle van geweld en plundering wat KwaZulu-Natal en dele van Gauteng geraak het,” het Distell Vrydag in ŉ verklaring gesê. As voorsorgmaatreël is verskeie van die maatskappy se persele in geraakte gebiede gesluit en word dit nou gaandeweg weer heropen. “Ons is verlig dat geen werkers beseer is nie, maar ons is uiters bekommerd oor die verlies aan lewe en die verwoestende uitwerking op mense se inkomste weens die oproer.” Distell sê benewens die skade in KwaZulu-Natal is al sy ander persele in Suid-Afrika veilig en ongeskonde, hoewel ekstra veiligheidsmaatreëls getref is. “Ons is diep dankbaar teenoor ons verskaffingsketting- en verspreidingspanne, asook ons veiligheidswagte en vennote by die Suid-Afrikaanse Nasionale Taxi-vereniging (Santaco) wat onophoudelik gewerk het om ons onderneming te beskerm.” Distell, wat produkte soos Klipdrift, Savanna en Hunter’s vervaardig, sê hy sal net soos tydens die vorige verbodsbepalings wat die verkoop van drank verbied het, voortgaan om ondernemings te help om hul ondernemings te herbou. Die groep sê hy het voldoende voorraad om klante te bedien wanneer verkope weer hervat word. “Die bedryf het herhaaldelik gewaarsku en deur navorsing gewys dat verbodsbepalings onwettige bedrywighede aandryf, veral onder misdaadsindikate wat sterker tydens so ŉ verbod word. Dit word al hoe moeiliker om die situasie om te keer terwyl sindikate hulself al hoe dieper ingrawe. “Die onlangse oproer wys die ongelukkige uitwerking wat sindikate het in ŉ omgewing waar armoede en werkloosheid deur die pandemie vererger is.” Distell sê volgens navorsing word tot 22% van Suid-Afrika se algehele drankvolume onwettig verkoop. Dit is verkope ten bedrae van R20,5 miljard wat die fiskus R11,3 miljard in belastinginkomste gekos het – inkomste wat die regering kwalik kan bekostig om te verloor. Volgens die maatskappy is 332 van sy direkte en indirekte klante deur die plundering en oproer geraak. Dit het die drank wat onwettig in die handel beland het, selfs verder vermeerder en klein- en mediumgrootte ondernemings van ŉ toekomstige inkomste beroof. Distell het ook gekap na die regering en sê die vierde verbod op drankverkope is op 27 Junie sonder enige waarskuwing of beraadslaging met die bedryf in werking gestel en op swak empiriese regverdiging gegrond. Die maatskappy sê hy steun verskeie ekonomiese sektore, waaronder landbou, toerisme, gasvryheid en vervaardiging, en betaal self 60c van elke R1 wat hy genereer oor in belasting. “Die belasting – en verwante indiensneming – is belangrik vir die land se herstel, nie net van die pandemie nie, maar ook van die onlangse onrus. Herstel, en die rol wat ons bedryf moet speel, is nou uiters noodsaaklik.” Die drankreus se plaaslike inkomste het nietemin met 29,4% gestyg in vergelyking met dieselfde tyd verlede jaar, terwyl volume met 28,7% in vergelyking met ŉ jaar gelede toegeneem het. Distell sê sy internasionale bedrywighede is aan die begin van die pandemie negatief geraak en hy het onder meer gesukkel om Amarula en wyn na markte buite Suid-Afrika uit te voer. Dié sake het nou goed herstel en ŉ inkomsteverhoging van 10% word in vergelyking met die vorige jaar verwag.