Aantal dubbele stemme ‘weglaatbaar klein’Argieffoto van ‘n bord in die OVK se nasionale uitslagsentrum in Pretoria wys die voorlopige uitslae soos data van die verskillende stemlokale inkom. (Foto: ANA) Die statistikus-generaal het in sy finale verslag oor die pas afgelope nasionale verkiesing bevind die getal dubbele artikel 24A-stemme wat moontlik uitgebring is, was weglaatbaar klein. Artikel 24A-stemme verwys na kiesers wat ŉ vorm moes invul omdat hulle wou stem in ŉ ander distrik as die een waar hulle volgens die kiesersrol geregistreer is. Daar was tydens die verkiesing verskeie bewerings deur mense dat hulle twee keer, of in sommige gevalle selfs meer as dit, kon stem. Minstens 24 mense is sedertdien in hegtenis geneem vir beweerde dubbelstemmery. Een van dié beskuldigdes is Etienne Mare, ŉ joernalis verbonde aan Suburb.News, wat in ŉ aanlyn video erken dat hy twee keer gestem het. Volgens Mare het hy sy tweede stembrief bederf. In die video wat hy op sosiale media gedeel het, voer Mare ŉ onderhoud met Malinda Halloway, ŉ kieser wat beweer het dat sy drie keer kon stem. Halloway is ook aangekla. Maroela Media het vroeër berig 27 politieke partye het aanvanklik by die Onafhanklike Verkiesingskommissie (OVK) aangedring dat ŉ onafhanklike ouditeursfirma aangestel moet word om die uitslae te oudit, anders sal hulle die kieshof nader om die OVK te dwing om dit te doen. Die partye was ontevrede oor bewerings van onreëlmatighede tydens die verkiesing, onder meer oor beweerde voorvalle van intimidasie en veral dié oor meermalige stemmery. Die EFF was een van dié partye en leier Julius Malema het die OVK gemaan om sy stelsels te verbeter voor die plaaslikeregeringsverkiesing in 2021. “Die OVK moet bo verdenking wees, want sy onvermoë en onbekwaamheid sal tot geweld en ŉ onwerkbare politieke omgewing lei.” Ten spyte van die klagtes het die OVK volgehou hy gaan nie ŉ onafhanklike oudit van die uitslae laat doen nie. Die OVK sê nou Statistiek SA se onafhanklike steekproef wat hy by 1 020 stemlokale gedoen het, was verteenwoordigend van die 22 925 stemdistrikte landwyd. Die getal kiesers wat by dié stemlokale gestem het, is vergelyk met vorige verkiesings se kieserdeelname-data. Hiervolgens is daar statisties bepaal tot watter mate voorvalle van meermalige stemmery die uitslae van die verkiesing kon beïnvloed het. Die grootte van die steekproef is gekies om ŉ hoë vlak van betroubaarheid te verseker en daar was uiteindelik ŉ 3% kans op ŉ fout. Die OVK sê hy is tevrede dat die gebruik van die stemme in ooreenstemming met vorige verkiesings was. Slegs ŉ klein getal stempunte in die steekproef het heelwat van die normale stempatroon afgewyk. “Selfs in dié geïsoleerde gevalle, is die kommissie tevrede dat die neiging goed vergelyk met vorige stempatrone by stempunte met lae registrasievlakke,” het die OVK gesê. Statistikus-generaal Risenga Maluleke se finale verslag is reeds aan al die partye wat aan die verkiesing deelgeneem het, beskikbaar gestel.