In Stede van die Liefde is miskien jou mees opvallend persoonlike roman, met talle outobiografiese resonansies, maar dan gefiksionaliseer. Kan jy jou nog vind in die onderskeid tussen (outo)biografie en fiksie, skrywer en verteller? Die roman gaan oor 'n deurwag by die Lord Milner-hotel, Matjiesfontein; oor duiwederbys in die Karoo; oor die bedreigde oewerkonyn; Nigeriese kokaïensmokkelaars; Berlyn; seks in Finland; oor die geheue as bom; wedvlugduiwe; Rudyard Kipling; die ontsmette Stellenbosse lewe; 'n internet-entrepeneur wat trip; bendebedrywighede; Sigmund Freud; liefde; 'n Nazi-leerlingoffisier; Cecil John Rhodes; ontmoetings in die duine; Robert Mugabe; hartomleidings…ensomeer. Die skrywer is fantas; 'n fabuleerder. Ek is buitendien te jonk vir 'n outobiografie. En die dronk matroos is nie die een wat die matrooslied skryf nie - só lui 'n ou gesegde. Ek lees onlangs: "Non-fiction is what happened; fiction is what is happening." Natuurlik het enige roman raakpunte met die skrywer se lewe en met sy navorsing vir daardie boek. Maar dan begin die "happening" – karakters stap asof van nêrens die storie binne en kry 'n lewe van hul eie; die verhaal loop soos water afdraand én opdraand; jy kan dit nie keer nie. Op die ou end ontstaan 'n storie, 'n nuwe werklikheid, wat in eie reg "waar" is, maar ver verby outobiografiese knooppunte gespekskiet is.
Hoekom is dit dat streeks- en landsgrense te beperk vir die verhaallyn geword het - sowel in jou roman as in die werk van ander hedendaagse skrywers? Het dit iets met die postkoloniale ervaring te doen? 'n Baie groot deel van die wêreldbevolking is expats; mense migreer soos nog nooit tevore nie. En reis is 'n permanente kondisie. Mense het internasionaal familie en netwerke van vriendskaplike of professionele aard. Met Skype kan jy kosteloos aanlyn gesels. Of jy sms gou of blits 'n mail af. Londen is nie veel verder as Bloemfontein nie – as jy in tyd reken. Hierdie getye van mense oor landsgrense heen lei tot van die beste internasionale skryfwerk van die afgelope dekades. "The empire writes back," het Salman Rushdie gesê. Dit lei tot interessantste gesprekke oor plek en verplasing. Oor transaksies tussen die eie en die globale. Oor identiteit.
Die roman verken temas waarmee jy jou as akademikus ook besig hou, soos die webteorie. Die skryf van die roman het self intensiewe navorsing geverg. Hoe sien jy die verband tussen "akademiese" en "kreatiewe navorsing", soos jy dit in die notas agterin die boek noem?
Die stapel lêers wat tot Stede gelei het, beslaan 27 bokslêers - daardie dikkes. Dit was baie meer werk as my PhD oor postmodernisme en betrokkenheid; dit was 'n hellevaart. Nie net verstandsgewys nie, maar ook psigies. Ek moes nalees oor die internasionale kunshandel en reis dat dit klap. Ek moes gesprekke voer oor dwelms; oplees oor die debat oor die versweë geheue (een van die mees fassinerende debatte in die geesteswetenskappe in die vorige eeu); ek moes navorsing doen oor die oewerkonyn en spioenduiwe in die Tweede Wêreldoorlog. En wat nog.
Hopelik is die spronge van die verbeelding wat dan volg groter as die beperkthede van ibid en op cit. Wat wel waar is, is dat dit psigies geweldig inspannend is om te pendel tussen romanwêreld en werklike wereld, veral as laasgenoemde insluit die toenemende burokratisering van die lewe. Die republiek van dink word al kleiner. Ons moet bly baklei!
Mens en dier, simbool en werklikheid, die ek en die ander, vervloei en staan in vir mekaar in die roman. Plaasvervanging en verglyding is deurlopende temas. Daar is ook 'n nostalgiese aspek, hoewel ironies. Is In Stede van die Liefde 'n speurtog na identiteit? "Verliesliteratuur"? Albei? Die etikette moet slim lesers maar opplak. Ek hoop net dat daar tesame met die draai van die mes ook deernis en teerheid in hierdie roman is.