Slegs Engelse universiteite en skole? Hokaai so 'n bietjie! -Solidariteit Wêreld
Tuis › Nuuskantoor › Slegs Engelse universiteite en skole? Hokaai so 'n bietjie!
Solidariteit het in 2019 aangekondig dat hy R4,5 miljard gaan belê om Afrikaanssprekendes te help met die uitdagings wat die gemeenskap in die gesig staar. Meer as die helfte van die geld word bestee om Afrikaanse skole en tersiêre instellings te ontwikkel. Volgens dr. Dirk Hermann, bestuurshoof van Solidariteit, beteken dit egter nie dat Solidariteit gaan ophou om te baklei vir Afrikaans as onderrigtaal in openbare skole en universiteite nie.
Volgens Hermann het Solidariteit nie vertroue in die staat om te verseker dat Afrikaanse onderwys sal bly voortbestaan nie. Hy wys egter daarop dat Afrikaanse skole ook nie sommer sal verdwyn nie. Volgens Hermann sal Solidariteit aanhou baklei vir Afrikaans en ook vir Afrikaanse skole, waarvan talle van wêreldklasgehalte is.
Afgesien van suksesverhale soos dié van Sol-Tech, is Solidariteit ook hard besig om Akademia as 'n volwaardige universiteit uit te brei en is hy ook besig om deur die Solidariteit Skoleondersteuningsentrum (SOS) 'n onderwysstelsel te verseker wat openbare skole help om uitnemend te bly en om, waar nodig, 'n wêreldklas- bekostigbare privaat alternatief daar te stel om sodoende volhoubaarheid te verseker.
Volgens Alana Bailey, hoof van kultuursake by AfriForum, bly die toekoms van Afrikaans as tersiêre onderrigtaal 'n aktuele onderwerp – so ook die gebruik van ander inheemse tale vir onderrigdoeleindes. Omdat hoërskoolleerders vandag reeds belangrike besluite moet neem oor hul studie ná afloop van hul skoolloopbaan is dit belangrik dat die hele Afrikaanse gemeenskap, insluitende ouers, onderwysers en die jeug, moet kennis neem van die debatte oor die taalbeleid by tersiêre instellings.
Taal is 'n bepalende faktor in die keuse van 'n skool of tersiêre instelling. Volgens Melanie Buys, die hoof van ontwikkeling by die Solidariteit Skoleondersteuningsentrum (SOS), moet Afrikaanse ouers wat hul kinders doelbewus in Engelse skole sit omdat "Engels 'n wêreldtaal is", of omdat hulle "in elk geval eendag in Engels gaan werk of studeer", se gemaklike, maar wetenskaplik verkeerd bewese besluit, self verantwoordelikheid vir hul kind se akademiese agterstand en sosiale uitdagings aanvaar.
Volgens Buys het 'n gesaghebbende studie oor taal in onderrig, wat tegelyk in Suid-Afrika en Tanzanië gedoen is en waarin laerskoolleerders gevra was om 'n storie te skryf, eers in Engels (die taal waarin die leerders onderrig word) en toe in hul moedertaal, bevind dat die Engelse stories onsamehangend en op 'n baie lae standaard was. In teenstelling daarmee, het die moedertaalstories 'n hoë vlak van insig en gehalte getoon, en in baie gevalle emosies en kostelike humor weerspieël.
Die meeste Suid-Afrikaanse ouers en leerders het ongelukkig nie 'n keuse tussen moedertaal- of Engelse onderwys nie. Die Departement van Basiese Onderwys (DBO) het in 2010 'n verslag gepubliseer waarin bevind is dat 65% van leerders in Suid-Afrika van graad 4 af in Engels onderrig word, met minder as 8% van hierdie leerders wie se huistaal Engels is. 'n Bietjie meer as tien jaar later en hierdie prentjie lyk selfs nóg meer koloniaal, met baie leerders wat sommer met die intrapslag in graad R in Engels wegval. Die waarskynlikheid is ook groot dat die onderwyser ook Engels as sy of haar tweede of derde taal gebruik.
Die probleem het egter ook na tersiêre instellings oorgespoel. Vra jouself af hoeveel nuwe universiteite die regering sedert 1994 gebou het. Jy gaan nie lank hoef te dink om te besef jy gaan nie sommer nuwes ontdek nie omdat die regering eerder daarop fokus om bestaande universiteite te teiken deur transformasie toe te pas deur Engels as voertaal te implementeer en om Afrikaans heeltemal en in elke moontlike manier by tersiêre instellings uit te wis.
Die staat is in 'n stryd gewikkel om so vinnig as moontlik kapasiteit te skep om meer studente te kan akkommodeer. Die uitwerking hiervan is dat daar baie druk op voormalige Afrikaanse instellings is om Engels as voertaal aan te neem en die Afrikaanse hoëronderwysaanbod het gedurende die afgelope 20 jaar drasties gekrimp.
Een van die beste maniere om te bepaal hoe goed 'n universiteit is, is om te kyk na waar dit op internasionale ranglyste lê. Die QS-ranglys is een so 'n ranglys. Die Suid-Afrikaanse universiteit wat die hoogste posisie op dié lys beklee is die Universiteit van Kaapstad, wat die 220ste plek beklee. Die interessante ding van dié lys is dat die 49 uit die top-50-universiteite onderrig aanbied in die moedertaal van die gemeenskappe wat in die omgewing van die universiteit woon. Die idee dat alle onderrig slegs in Engels moet plaasvind, maak glad nie sin vir studente in lande soos Frankryk, Duitsland en Switserland nie, nie net omdat die mense in die lande nie Engels as eerste taal (of moedertaal) praat nie, maar ook omdat die statistieke bewys dat deur in Engels te studeer nie 'n positiewe verskil aan hul akademiese prestasie maak nie.
Openbare universiteite in Suid-Afrika is lankal nie meer instellings wat hul gemeenskappe dien nie, maar het bloot ondernemings geword wat dienste te koop aanbied.
Volgens Bailey word die gedienstigheid aan inkomste mooi geïllustreer in die Konstitusionele Hof se uitspraak in die saak oor die taalbeleid van die Universiteit van die Vrystaat. Die universiteit het beweer dat onderrig in sowel Engels as Afrikaans ernstige polarisasie tussen studente op die kampus tot gevolg het, maar in enkele fakulteite het hierdie bedreiging skynbaar op wonderbaarlike wyse verdwyn omdat ruimte gelaat word vir Afrikaanse onderrig "to cater for certain professional programmes like Education and Theology because there is a market demand for them," om uit die uitspraak aan te haal.
Bailey wys ook daarop dat dit ewe merkwaardig is dat voormalige Afrikaanse universiteite steeds met groot ywer in Afrikaans adverteer wanneer inskrywings vir die volgende akademiese jaar open, maar nalaat om te noem dat kursusse nie in Afrikaans beskikbaar gaan wees nie. Afrikaanse kliënte se geld is dus goed genoeg mits hulle hul taalverwagtinge laat vaar.
Sowel Sol-Tech as Akademia is privaat instellings en word geensins deur die staat besit of bestuur nie. Die toekoms van die Afrikaanse jeug is té belangrik om dit aan die staat oor te laat.
Hierdie instellings is ook die bakens van hoop vir die oorlewing van Afrikaans as tersiêre onderrig- en vaktaal. Ons moet egter daarteen waak om nie net die verantwoordelikheid van Afrikaanse onderrig aan die privaat sektor oor te laat nie. Ons moet steeds wanpraktyke teenstaan waar universiteite taalbeleide aanpas om Afrikaans as sondebok uit te kryt en in die proses Afrikaans as onderrigtaal te verwyder.
Afrikaans het vandag die steun nodig van al haar sprekers. Die Afrikaanse gemeenskap moet in instellings soos Akademia en Sol-Tech belê en organisasies soos Solidariteit en AfriForum ondersteun wat hulle onomwonde tot Afrikaanse moedertaalonderrig verbind en skole asook tersiêre instellings teen die druk beskerm om te verengels.
Moedertaalonderwys – meer as net 'n gepraat: https://blog.solidariteit.co.za/moedertaalonderwys-meer-as-net-n-gepraat/
UNIVERSITEIT SE TAALBELEIDE EN DIE TOEKOMS VAN AFRIKAANS – https://afriforum.co.za/universiteit-se-taalbeleide-en-die-toekoms-van-afrikaans/
Hoe belangrik is moedertaalonderrig nou eintlik? – https://jeug.solidariteit.co.za/hoe-belangrik-moedertaalonderrig-nou-eintlik/
Afrikaanse universiteit is haalbaar – https://akademia.ac.za/2015/01/15/afrikaanse-universiteit-is-haalbaar/