Bloutong is 'n aansteeklike siekte van skape wat deur insekte oorgedra word en waarvoor die Merino en ander ingevoerde skaaprasse hoogs vatbaar is.
Bloutong word deur 'n virus veroorsaak, waarvan daar 16 verskillende stamme bekend is. Die moontlikheid bestaan dat daar nag meer onbekende stamme mag voorkom. Die virus word deur muggies (Culicoides spp) na gesonde, vatbare skape oorgedra.
Aangesien verskillende stamme van die virus voorkom wat onderling verskil in kwaadaardigheid sal die graad van die siekte en die tekens wat waargeneem kan word ook verskil na gelang van die stam wat betrokke is. Ander faktore wat 'n rol speel is die ras en ouderdom van die aangetaste diere, hulle algemene kondisie, of hulle al voorheen geënt was en hoe dikwels. Die siekte kan dus varieer van matig tot baie ernstig. Dit moot in gedagte gehou word dat as gevolg van die voorkoms van verskillende stamme, 'n skaap wat van bloutong herstel bet of reeds een of meer keer geënt was, weer bloutong kan kry indien hy met 'n ander stam besmet raak. Ofskoon die entstof die meeste van die bekende virusstamme bevat kan 'n skaap nie met een enkele inenting teen al die stamme sout nie. Met elke inenting word daar egter, afgesien van die spesifieke weerstand wat teen 'n bepaalde stam of stamme opgebou word, ook 'n lae basiese weerstand teen ander stamme gevorm wat telkens verhoog word, sodat skape wat herhaaldelik geënt is die siekte slegs in 'n ligte graad kry.
Ofskoon 'n stywe, pynlike gang reeds van die begin af waargeneem kan word kan die tipiese tekens van hoefkroonontsteking gewoonlik eers ongeveer 4 tot 5 dae later gesien word. Dit word gekenmerk deur 'n spikkelagtige rooi lyn of band op die hoefkroon, d. w .s. by die aansluiting van hoef en vel, wat stelselmatig laer af beweeg. Die lyn is gewoonlik by minder ernstige gevalle duideliker in die omgewing van die hiele, terwyl die pote in alle gevalle warm en pynlik is. Die rooi kleur word steeds donkerder en daar vorm 'n duidelike rif of breuk in die hoef sodat by ernstige gevalle die onderste deel van die hoef met uitgroeiing los raak en as 'n pantoffel beskryf kan word. In die ergste stadium is skape mank of styf en toon die neiging om op die knieë te loop of pal te lê. Sekondêre kiembesmetting kan komplikasies so os longontsteking veroorsaak wat dan dikwels die dood verhaas of selfs veroorsaak. 'n Breuk in die wol met afwerping van die vag volg gewoonlik sowat 3 tot 4 weke na aanvang van die siekte.
Nadoodse tekens is nie altyd baie tipies nie en behalwe vir die tekens soos onder simptome beskryf is die derms dikwels rooi, die milt geswolle en is daar bloeding op die binne- en buite-oppervlakte van die hartspier en gewoonlik ook aan die basis van die longslagaar .
Slenkdalkoors is 'n aansteeklike siekte van skape, bokke en beeste, terwyl die mens ook vatbaar is:.
Slenkdalkoors word deur 'n virus veroorsaak en word deur muskiete na vatbare skape oorgedra. In geval van mense word dit deur hantering van sulke karkasse, veral tydens nadoodse ondersoeke, oorgedra.
Volwasse skape toon hoe koors en 'n gebrek aan eetlus, asook 'n verskeidenheid van simptome soos neusloop, maagwerk wat bloederig mag wees, bewerasie, spierswakheid, waggelende gang en geelsug. Ongeveer 30 persent van aangetaste skape vrek binne 2 dae tot 'n week nadat hulle siek geword het, terwyl die res herstel. Dragtige ooie wat die siekte opdoen aborteer feitlik voor die voet of gee geboorte aan jong, swak, lustelose lammers wat binne 'n dag of twee vrek.
Beheer van die siekte word hoofsaaklik op voorbehoedende inenting gebaseer. 'n Goeie entstof is beskikbaar vir gebruik by skape. Die entstof word slegs een keer aan 'n bepaalde dier toegedien en verskaf dan gewoonlik 'n lewenslange immuniteit. Nadat aIle diere vir die eerste keer geënt is, is dit dus slegs nodig om jaarliks die aanwas te ent. Skape kan op enige ouderdom geënt word, behalwe lammers van reeds geënte ooie, wat nie voor 5 tot 6-maande-ouderdom geënt moet word nie. SuIke lammers kry weerstand vanaf hul moeders deur die biesmelk, wat op tot res maande hou, en wanneer hulle dan in die tydperk geënt word, neutraliseer die weerstand die werking van die entstof en is suIke lammers dan voIkome vatbaar. Normaalweg word aanbeveel dat dragtige ooie, veral gedurende die eerste 12 weke, nie geënt word nie, aangesien tot 10 persent aborsies verwag kan word.
Wesselsbron is 'n virussiekte van skape, beeste en bokke en stem in baie opsigte ooreen met Slenkdalkoors. Skape is die vatbaarste, terwyl mense ook die siekte kan opdoen deur hantering van besmette karkasse.
Wesselsbron kan vir aIle praktiese doeleindes beskou word as 'n aborsiesiekte, aangesien volwasse, dragtige en nie-dragtige diere gewoonlik nie opsigtelike tekens van die siekte toon nie behalwe moontlik 'n ligte koorsreaksie. In sekere dele van die Karoo is uitbrekings egter ondervind by volwasse skape waar o.a. simptome soos geelsug, swelling van die kop, ore en bek en spierswakheid waargeneem is en baie diere ook gevrek het.
Die siekte word deur 'n virus veroorsaak wat veral die lippe en dele om die bek aantas. Doringagtige weidings bevorder die verspreiding van die siekte. Die virus is baie bestand en kan maande lank in die rowe van sulke letsels aan die lewe bly.
Dit is 'n chroniese siekte van skape wat hoogs waarskynlik deur 'n virus veroorsaak word, aangesien dit wel eksperimenteel van siek na gesonde skape oorgedra is.
Die oorsaak is hoogs waarskynlik 'n virus wat deur noue kontak tussen skape versprei. Dit maak gewoonlik sy verskyning nadat vreemde skape ingebring is of wanneer gesonde diere met besmette skape in aanraking was.
Scrapie is 'n dodelike siekte van skape wat deur 'n virus veroorsaak word, en wat gedurende 1966 vir die eerste keer in Suid-Afrika waargeneem is. Dit is 'n geproklameerde siekte en enige verdagte gevalle moet onverwyld by die naaste staatsveearts aangemeld word.
Die eerste tekens is gewoonlik 'n kwaai gejeuk wat veroorsaak dat die dier aanhoudend die sye en rug byt of skuur. Sulke diere is ook geneig om wanneer hulle Iê kort-kort en later selfs aanhoudend die laer dele van die ledemate bokant die kloutjies te byt. Hulle spring ook kort-kort op en skuur weer die sye teen heinings of mure. Wanneer die rug gekrap of geknyp word, toon die dier knibbelbewegings, trek die bolippe op, wys die tande en byt aan die vag op die sy. Namate die siekte vorder word senusimptome soos bewing, swaaiende gang, onvastheid op die pote en progressiewe verlamming wat lank kan duur, waargeneem voordat die dood intree.
Daar is geen tipiese nadoodse tekens nie behalwe die wat reeds genoem is en aanleiding gee tot uitgepluiste en kaalgeskuurde sye en dikwels ook die rug van die dier. Op die sye kan die vel skilferagtig verdik en selfs rou geskuur wees.
Diagnose word op simptome gegrond en deur mikroskopiese ondersoek van die brein bevestig. Monsters moet deur 'n veearts versamel word, en soos reeds gesê moet verdagte gevalle aan die staatsveearts gerapporteer word.