PressReader - Die Burger: 2017-11-15 - Pad na kees se hart loop ook deur sy maag
Pad na kees se hart loop ook deur sy maag
Die Burger - 2017-11-15 - 1 - El­sa­bé B­rit s
Bob­be­ja­ne in die S­kier­ei­land het hul na­tuur­li­ke ge­drag aan­ge­pas om by kos uit te kom wat hul­le baie e­ner­gie gee.
Dié stu­die oor bob­be­ja­ne is die eer­ste een ter wê­reld wat na die ge­drag van bob­be­ja­ne ge­kyk het om te sien pre­sies wat doen hul­le in ’n stroop­tog.
Die stu­die, wat in S­cien­ti­fic Re­ports ver­skyn het, is ge­lei deur dr. Ga­ël­le Fehl­mann en prof. Jus­tin O’Ri­ain, di­rek­teur van die In­sti­tuut vir Ge­meen­skap­pe en Na­tuur­le­we in A­fri­ka, van die U­ni­ver­si­teit van Kaap­stad.
Hul­le het GPS-hals­ban­de aan tien bob­be­jaan man­ne­tjies ge­sit so­dat hul­le hul be­we­gings kon mo­ni­tor. Hul­le het die bob­be­ja­ne ook ge­volg en af­ge­neem.
In dié tyd is een van die bob­be­ja­ne deur ’n hond dood­ge­byt.
Daar is be­vind die bob­be­ja­ne bly nie in ste­de­li­ke ge­bie­de of in woon­buur­te nie, maar op die rand. En die kon­flik tus­sen men­se en bob­be­ja­ne is groot.
Vol­gens die stu­die is Kaap­stad se span wat die bob­be­ja­ne van die kan­te van ste­de­li­ke ge­bie­de weg­jaag deur hul­le met verf­bal­le te skiet en ge­raas te maak van so ’n aard dat dit die tyd ver­min­der wat die bob­be­ja­ne tus­sen men­se deur­bring. Maar ver­al van die man­ne­tjies voer tog stroop­tog­te op pla­se en/of op vul­lis­blik­ke uit.
Die bob­be­ja­ne kry kos in ste­de­li­ke ge­bie­de wat tot tien keer ry­ker in ka­lo­rieë is as wat hul­le in die na­tuur kan kry. En dit is hoe­kom hul­le dit doen.
Die na­vor­sers het uit­ge­vind die bob­be­ja­ne het hul ge­drag aan­sien­lik aan­ge­pas. Pleks van om in die na­tuur die heel­tyd kos te soek, sal hul­le sit en wag, en dan kan­se waag om kort stroop­tog­te uit te voer.
Ten spy­te daar­van bly die bob­be­ja­ne – vol­gens die da­ta van die hals­ban­de – net tus­sen 0,7% en 1,8% van hul tyd in ste­de­li­ke ge­bie­de.
Be­ter be­stuur van vul­lis en vul­lis­blik­ke kan by­dra tot min­der kon­flik, want dit is meest­al wat ge­stroop word. In ge­bie­de waard aar kon­flik is, kan bob­be­jaan be­stand e hei­nings op­ge­rig word. Dit sal die sit-en-wag-teg­niek uit­ska­kel.
Fehl­mann sê die bob­be­ja­ne kan hul ge­drag ui­ters mak­lik aan­pas by ver­an­de­rin­ge.
Fo­to: G AËLLE FEHL­MANN
Bob­be­ja­ne tr ek ag ter e­ner gie­ry­ke kos aan na s te­de­li­ke g e­bie­de t oe.