Net kwart van leerders slaag by Mandela se ou skool‘n Skool in Xhorha in die Oos-Kaap. (Foto: Groundup/Manqulo Nyakombi.) Net 25% van die leerders aan die Healdtown Comprehensive High School naby Fort Beaufort in die Oos-Kaap het die 2019-matriekeksamen geslaag. Dié skool wat in 1855 deur Metodiste-sendelinge begin is, het deur die jare roemryke alumni opgelewer, insluitend oudpres. Nelson Mandela, Goven Mbeki, pa van oudpres.Thabo Mbeki, en Robert Sobukwe, stigter van die PAC. Sou dié leiers verlede jaar matriek geskryf het, sou hulle slegs een van vyf uit die 20 matrikulante wees wat geslaag het. Die skool het in vorige jare ook nie veel beter gevaar nie. Volgens die departement van basiese onderwys se matriekverslag het sewe uit 30 matrikulante (23%) in 2018 die eindeksamen geslaag en in 2017 kon slegs sewe uit 29 matrikulante (24%) daarin slaag om ŉ matrieksertifikaat te verwerf. In 2010 was die skool se slaagsyfer volgens die departement se syfers nog 75% – 12 van die 16 matrikulante het die eksamen daardie jaar geslaag. Gr. 12’s van Xhentse Senior Secondary in die Oos-Kaap. (Foto: Groundup/Manqulo Nyakombi) Die Oos-Kaap se slaagsyfer het egter sedert 2011 met amper 20% gestyg, van 58% in 2011 tot 76,5.% in die 2019 eksamen. Angie Motshekga minister van basiese onderwys, het verlede week gesê die Oos-Kaap is die provinsie waarvan die slaagsyfer die afgelope jaar meeste verbeter het, van 70,6% in 2018 tot 76,5% in 2019. Dit is egter nie waar van sommige skole in die Oos-Kaap nie. Die mees onlangse matriekverslag wys dat Kulile Junior Secondary School se slaagsyfer met amper 10% afgeneem het van 57,9 % in 2018 na 48,1% in 2019. Lonwabo High School se slaagsyfer het amper halveer van 41% in 2018 na 26% in 2019. Die drukgroep Equal Education sê onderwys in die Oos-Kaap het grotendeels ineengestort. “Duisende leerders gaan steeds skool in modderhutte, oorvol klaskamers en skole sonder behoorlike toilette of elektrisiteit.”