Vandeesweek se tekste handel oor randfigure en hoe hulle ingesluit moet word. Dawid is bang dat hy in sy later jare vergeet en uitgestoot sal word. Jeremia is 'n kind en is baie onseker of hy sy roeping kan vervul terwyl hy nog so jonk is. Op die Sabbat genees Jesus 'n siek vrou en maak haar weer deel van die gemeenskap. So word barmhartigheid bewys aan hulle wat nog uitgesluit voel.
Wie genade ontvang moet genade en barmhartigheid bewys.
12 Terwyl ons dan so 'n groot skare geloofsgetuies rondom ons het, laat ons elke las van ons afgooi, ook die sonde wat ons so maklik verstrik, en laat ons die wedloop wat vir ons voorlê, met volharding hardloop, 2die oog gevestig op Jesus, die Begin en Voleinder van die geloof. Ter wille van die vreugde wat vir Hom in die vooruitsig was, het Hy die kruis verduur sonder om vir die skande daarvan terug te deins, en Hy sit nou aan die regterkant van die troon van God. 3Hou Hom voor oë wat so 'n vyandige optrede van die sondaars teen Hom verdra het. Dan sal julle nie geestelik moeg word en uitsak nie.
4Julle het nog nie so teen die sonde weerstand gebied dat dit vir julle 'n stryd om lewe of dood geword het nie. 5Julle het ook vergeet van die aanmoediging wat tot julle as kinders van God gerig word:
"My kind, moet dit nie gering ag
as die Here jou tug nie
en moenie mismoedig word
as Hy jou teregwys nie,
6want die Here tug hom
wat Hy liefhet,
Hy straf elkeen
wat Hy as kind aanneem."
7Verdra die tug as opvoeding, want God behandel julle as sy kinders. Is daar miskien 'n kind wat nie deur sy vader getug word nie? 8As julle nie getug word soos al die ander nie, dan is julle nie werklik sy kinders nie. 9Verder, ons het ons aardse vaders gehad wat ons getug het, en ons het vir hulle eerbied gehad. Sal ons ons nie nog des te meer aan die hemelse Vader onderwerp en lewe nie? 10Ons vaders het ons wel 'n kort tydjie na hulle goeddunke getug, maar Hy tug ons tot ons beswil sodat ons in sy heiligheid mag deel.
11Wanneer ons getug word, lyk die tug op daardie oomblik nie na iets om oor bly te wees nie, maar om oor te huil. Later lewer dit egter vir dié wat daardeur gevorm is, 'n goeie vrug: vrede omdat hulle gehoorsaam is aan die wil van God.
14Beywer julle vir vrede met alle mense asook vir 'n heilige lewe, waarsonder niemand die Here sal sien nie. 15Sorg dat niemand van die genade van God afvallig word nie. Sorg dat daar nie verbittering soos 'n wortel uitspruit, moeilikheid veroorsaak en baie besmet nie. 16Sorg ook dat niemand sedeloos en goddeloos lewe nie, soos Esau wat vir een maaltyd sy eersgeboortereg verkoop het. 17Julle weet dat hy verwerp is toe hy daarna die seën wou verkry. Daar was vir hom geen moontlikheid om die saak reg te stel nie, al het hy met trane daarna gesoek.
18Julle het immers nie gekom by 'n tasbare berg met brandende vuur, donderwolke, duisternis, stormwind, 19trompetgeskal en geklank van woorde nie. Hulle wat dit gehoor het, het gesmeek dat geen woord meer tot hulle gerig moes word nie. 20Die bevel dat selfs 'n dier wat aan die berg raak, met klippe doodgegooi moet word, was vir hulle ondraaglik. 21So angswekkend was die verskynsel dat Moses uitgeroep het: "Ek sidder van angs!"
28Laat ons wat 'n onwankelbare koninkryk ontvang het, dan nou dankbaar wees. Laat ons God dankbaar dien met eerbied en ontsag, soos Hy dit wil, 29want ons God is 'n verterende vuur.
Die grootste voorbeeld van geloofsvolharding is natuurlik Jesus Christus self. Meer nog, Hy is nie net vir ons 'n inspirerende voorbeeld in eie reg nie, maar trouens die Leidsman sowel as die Voleinder van die geloof. Hy het die vermoë om ons nie net te inspireer nie, maar in staat te stel om die wedloop wat vir ons voorlê, te hardloop. Hy is immers die Een wat as Hoëpriester ons verlede, hede en toekoms in sy hande hou (hfst. 8-10).
Hy is egter ook baie bewus daarvan dat hierdie oproep 'n enorme uitdaging is wat met geweldige innerlike en uiterlike konflik en stryd gepaard sal gaan.
Daar is drie uitdagings wat 'n mens die hoof moet bied:
1. Nie net is daar die laste (goeie dinge wat egter persoonlike hindernisse kan wees) waarvan ontslae geraak moet word nie,
2. ook nie net die sonde wat ons so maklik aankleef nie, waarvan ontslae geraak moet word nie,
3. maar ook nog die dissipline (tug) wat God toepas op elkeen wat Hy aanneem as een van sy kinders.
Sommige van hierdie uitdagings kom uit jou persoonlike samestelling en lewenstyl– dinge wat vir jou laste sou kon wees, en sondes wat 'n greep op jou lewe kan kry – en ander uitdagings kom uit die omstandighede van die gemeenskap en die wêreld om jou – dinge wat buite jou beheer oor jou pad kom – soos Jesus wat bv. 'n vyandigheid van die kant van sondaars teen Hom moes verduur.
Die gedagte aan Jesus moet 'n mens in jou stryd teen laste en sondes dra. Aan die een kant moet 'n mens dink aan die feit dat Hy dit gemaak het en sy plek aan die regterkant van die troon van God ingeneem het. Aan die ander kant moet 'n mens dink aan die feit dat Hy die Leidsman en Voleinder is van die geloof. Hy is jou Inspireerder en Instaatsteller.
Die gedagte aan die uitkoms van dissipline moet jou in die uitdaging van lewensomstandighede dra. Aan die een kant is dit die lot van elkeen wat 'n kind van God is. Niemand word uitgesluit nie. Aan die ander kant lewer dissipline altyd "'n vredevolle vrug op vir hulle wat daardeur ingeoefen is, 'n vrug van geregtigheid."
Hierdie gedagtes moet jou inspireer om die slap hande en lam knieë op te tel en reguit paaie vir die voete te maak, by wyse van spreke, sodat wat lam is, nie dalk mag swik nie, maar eerder gesond word. Dit herinner aan die wysheid van Spreuke 4:26-27 (vgl. hierdie bydrae daaroor: Spreuke 4:1-27 – Baken jou koers af).
Die oproep om die oog op Jesus te hou, is egter nie net iets wat 'n mens persoonlik kan omarm nie. Dit bly 'n integrale deel van die evangelie om te sorg dat die mense rondom jou nie afvallig raak nie.
'n Mens kan dus nie net persoonlik streef na vrede met almal en na persoonlike heiligmaking nie – al is dit ook hoe belangrik. Dit moet aangevul word met 'n omgee vir ander om dieselfde pad saam met jou te volg. Niemand sal God daarsonder sien nie – wat immers die einddoel van die geloofsvolharding is.
1. Dit kan gebeur dat mense in onbegrip of selfs net onnadenkendheid: "die genade van God verspeel". Waar Jesus nie voor oë gehou word as Leidsman en Voleinder van die geloof nie, sal mense inderdaad die genade van God verspeel.
2. Dit kan ook gebeur deur afvalligheid waar God met iets anders verplaas word. Die geloofsgemeenskap word daarom opgeroep om te sorg dat daar "geen wortel van bitterheid opskiet en moeilikheid veroorsaak en baie daardeur besoedel word," nie. Die skrywer verwys hier heel waarskynlik na die beskrywing in Deuteronomium 29:18-21 van wat met 'n geloofsgemeenskap gebeur as hulle afvalligheid van God toelaat. Die Here waarsku dat sulke mense, "so 'n gifwortel wat alles kan vergiftig", tot baie ellende en swaarkry sal lei.
3. Dit kan ook gebeur wanneer iemand sedeloos of goddeloos optree, soos Esau wat sy eersgeboortereg prysgegee het. Dit is iets wat nie maklik ongedaan gemaak word nie, al begeer jy dit met baie trane. Esau het tevergeefs vir Isak gesmeek vir 'n gesindheidsverandering, maar dit nie gekry nie. Hierdie gevaar van goddeloosheid dui op dieselfde gevaar wat die skrywer aan Hebreërs in hfst. 3:12 as "'n bose hart van ongeloof" beskryf het. Só iets moet die geloofsgemeenskap ten alle koste in eie geledere probeer vermy.
Nee, die rede vir hierdie oproep om om te gee vir ander is dat hulle die doel van hulle lewe kan mis. Hulle is op pad na die hemelse stad van die lewende God met sy tienduisende engele waar hulle deel sal raak van die "gemeente van eersgeborenes". Israel is in die OT as God se eersgeborene geteken (Eks. 4:22; vgl. Jer. 31:9). Dit word nou op alle gelowiges van toepassing gemaak (vgl. ook wat hieroor geskryf is in Psalm 87 – Elke persoon wat God ken, is in Sion gebore). In God se teenwoordigheid sal hulle as vrygespreektes vervolmaak word. Dít kan 'n mens nie mis nie!
Daarom: "Sien toe dat julle Hom wat praat, nie verontagsaam nie." Ons kan nie ons rug draai op die Een wat besig is om 'n onwankelbare koninkryk voor te berei nie. En ons moet toesien dat niemand van ons medegelowiges dit doen nie. Die slotsom is: "Laat ons dankbaar wees en God daardeur op 'n welgevallige wyse dien, met eerbied en ontsag, want ons God is inderdaad 'n verterende vuur."
En die rede daarvoor is nie net dat dit die gesondheid van die geloofsgemeenskap bepaal nie, hoewel dit 'n belangrike rede is. Die belangrikste rede is dat niemand van die geloofsgemeenskap die voorreg van vervolmaking as die "gemeente van eersgeborenes" kan mis nie. Dit kan net nie gebeur nie. "It's too ghastly to contemplate!"
Aanvangswoord: Psalm 71
Sang 334 "God is liefde juig ons harte vs 1,2,3"
Wet: Hebreërs 12
Skuldbelydenis: Hosea 11
Vryspraak: Hebreërs 12
Genade, barmhartigheid en vrede vir julle, van God ons Moeder en Vader, Jesus ons Broer en Vriend en die Heilige Gees, ons Trooster – Amen.
14Beywer julle vir vrede met alle mense asook vir 'n heilige lewe, waarsonder niemand die Here sal sien nie. 15Sorg dat niemand van die genade van God afvallig word nie. Sorg dat daar nie verbittering soos 'n wortel uitspruit, moeilikheid veroorsaak en baie besmet nie. 16Sorg ook dat niemand sedeloos en goddeloos lewe nie, soos Esau nie…
Hoe kan ek jou prysgee? Hoe kan Ek jou laat gaan, Israel? Hoe kan ek jou vernietig? My hart is omgekeer in My, my medelye loop oor. Nee, Ek sal jou nie in driftige woede straf nie, want Ek is God en nie 'n mens nie. Ek is die Heilige wat tussen julle lewe. Ek sal nie in toorn kom om julle te vernietig nie
Anders as die Jode
Here, by U soek ek beskerming: laat my nooit beskaamd staan nie. Red my en verlos my, luister na my en maak my vry. Wees vir my 'n rots en 'n vesting, 'n plek waarheen ek altyd kan vlug. U Here is my hoop, van altyd af, ons glo in die genesende krag van u Woord wat voor ons oop is. Amen.
[Nota: Hierdie preek fokus veral op Hebreërs 12:23-24 saam met Hebreërs 12:28. Dit hou Barmhartigheidsondag in Koninkrykstyd in gedagte en deur 'n oproep aan die gemeente om 'n verskil in die wêreld te maak.]
'n Groepie Joodse Christene leef in uitdagende tye. Hulle worstel daagliks met 'n verskeidenheid beproewings, onsekerhede en bekommernisse. Nou twyfel hulle of Jesus se verlossing regtig 'n verbetering aan hulle daaglikse lewe maak. Uiteindelik bevraagteken hulle die waarde van hulle geloof, hulle dryf weg van die Here en sy kerk en verval in ongeloof.
Dit is die situasie van die eerste gehoor van die Hebreërbrief. Die Hebreërskrywer wil hulle bemoedig deur hulle te help om op God te fokus!
Dit is ook sy boodskap aan ons as gelowiges wat leef in 'n tyd van ongekende uitdagings. Hy doen dit omdat hy ons wil aanspoor tot volharding in geloof en om vanuit dié geloofsverhouding 'n verskil in die wêreld te maak!
'n Beter berg van ontmoeting
Omdat hy ons hiervan wil oortuig, vra hy dat ons terugdink aan die Paasgebeure wat radikale verandering in ons geloofslewe gebring het. Voor Paasfees, in die Ou-Testamentiese tye, het die hoëpriester een maal per jaar versoening vir die Israeliete se sondes gedoen. Daarvoor het hy 'n dier op die altaar geoffer. Maar die Paasgebeure het dit "beter" gemaak. Jesus het Homself eenmalig en genoegsaam aan die kruis op Golgota geoffer. Nou is die kloof tussen God en ons wat deur die sonde veroorsaak is, finaal oorbrug. Ons kan lewe met nuwe hoop ten spyte van ons daaglikse stryd.
Watter voorreg is dit nie om te besef dat ons God nie meer by Sinai hoef te ontmoet nie. Daar het die Israeliete as bang mense God hoor praat vanuit 'n brandende bos. Hulle wou eerder met Moses gepraat het, alhoewel Moses self ook bang was vir God. Maar nou, na die Paasgebeure, kan ons God by Sionsberg ontmoet, net omdat Jesus se liggaam gebreek en sy bloed gevloei het tot volkome versoening vir almal se sondes. Nou mag gelowiges God ontmoet, nie as bang mense nie, maar as begenadigdes wat op hulle hemelse Vader se skoot kan sit en sê: Abba Vader.
Daarom is Paasfees 'n boodskap van hoop vir swaarkry-mense (Heb 12:23-24). 'n Boodskap wat stukkende mense se lewe verander. 'n Boodskap wat die Here aan sy kerk toevertrou het! Die vraag is nou: Hoe moet ons, as die Here se kerk, dit doen?
Die antwoord is beslis nie vanuit skuldgevoelens of filantropiese redes nie. Ons moet God uit dankbaarheid dien met ons hele lewe, want dit is sy wil (Heb 12:28). Dit is 'n opdrag van die Here self (Matt 28:19) om 'n verskil te maak in die lewe van alle mense (Hand 1:8)!
Dit vra dat ons as gelowiges by hierdie kerkgebou se deure uitstap en 'n verskil gaan maak. Ons huise se deure oopmaak en 'n verskil gaan lewe, die vensters van ons harte oopmaak en 'n verskil sal voel. Ons moet 'n verskil maak, want om diensbaar te wees, is om vir ander om te gee. Nie omdat ons geld en goed het nie. Ook nie net met geld en goed nie, maar omdat God in Jesus eerste vir ons omgegee het. In Angus Buchan se woorde, "It is time" om dit te doen. Maar hoe?
Dit is tyd om 'n hongerdoek in die liturgiese ruimte op te hang sodat ons aan die gebrokenheid van die wêreld herinner kan word.
Dit is tyd om op te hou vaskyk teen ons eie swaarkry en te besef 'n groot groep Suid-Afrikaners het nie die voorreg om te werk, of om kos op die tafel te hê, of om lopende water en spoeltoilette in hulle skole te hê nie. Ons moet nie bloot polities daaroor dink nie, maar eerder een ete per week vas om die kos wat ons sou eet met nagmaal kerk toe bring vir uitdeel aan swaarkry-mense. Dit is ironies dat Moslems ons hierin tot voorbeeld is!
Dit is tyd om na alternatiewe stemme te luister, al maak dit ons verbouereerd, bang en bekommerd (bv rakende grondhervorming).
Dit is tyd om te lees hoe God deur niegelowiges 'n verskil in ander mense se lewe maak.
Dit is ook tyd vir die kerk om vennootskappe te sluit met die sakewêreld sodat geloofwaardige en volhoubare projekte van stapel gestuur kan word wat mense in nood weer die selfvertroue gee om kop op te lig en selfversorgend te word.
Dit is tyd om net weer die storie van God met mense in die Bybel te lees en volhardend te bid.
Maar pasop vir acedia! Acedia is 'n Latynse woord wat dui op apatie en om sinies te wees. Apatie is om niks te doen vir ander nie, om maar net op die rusbank te bly lê. Sinisme is om te dink niks wat jy doe ngaan 'n verskil maak nie.
In plaas daarvan dat die kerk 'n hart het om saam met mense te huil, lag, liefhê, omgee, bestaan die gevaar van nie-luswees, nie-omgee, traak-my-nieagtigheid, om-nie-gepla-te-wees nie.
Iemand skryf by geleentheid:
The greatest threat to religion is really apathy, because people are apathetic about things which just don't matter anymore. When enough people are apathetic about a religion, then that religion has become irrelevant. The decline of religion and theism in Europe is due more to people not caring anymore and not finding religion relevant anymore rather than to anti-religious critics convincing people that religion is wrong.
Dis die groot gevaar. Ons fokus graag op ander mense se sondes. Veral op dit wat in ons eie oë ergerlike sondes is soos owerspel, bedrog, moord. Dit is ook reg so. Maar dan vergeet ons van ons eie sonde, van acedia. Veral omdat ons nie lus is vir die moeite wat "'n verskil maak" in ander mense se lewe, van ons vra nie. Dit doen ons graag as onsself begin swaarkry. Dan sit ons ons eie menslike bril op en sê: "Dis die regering se verantwoordelikheid." Of dit is ons voorouers en ouers se skuld dat daar so baie onreg in ons samelewing is. Of ons romantiseer die verlede toe dit nog – en so maak ons onsself wys – makliker was om te glo.
Met hierdie redenasies vergeet ons gou-gou van die Here, van sy kerk en dan verval ons in ongeloof. Hiervan, sê die Hebreërskrywer, is ons swak bywoning van die samekomste van die gelowiges die hartseer bewys.
Bly na God luister
Fred Craddock vertel van 'n sekere man wie se vrou en kinders altyd kerk toe gegaan het terwyl hy by die huis gebly het. Sy argumente was altyd dieselfde: "Die kerk gee nie vir my om nie, hulle soek net 'n nuwe naam op hulle boeke of net nog 'n dankoffer!" Hy het dit bly sê totdat hy keelkanker gekry het. Daar, in sy hospitaal-kamer, te midde van die lidmate se blomme en kaartjies, skryf hy op 'n stuk papier: "In die harde wêreld, vertel my storie!" Fred leun toe oor terwyl hy sy hand vashou en vra: "Pa, wat is jou storie?" Hy skryf toe weer: "Ek was verkeerd!"
Is ons bereid om te sê: "Ek is verkeerd!" Verkeerd, omdat ons sinies geword het? Daarom stap ons maklik by 'n eensame, verlate, dronk persoon verby, terwyl ons verskonings uitdink hoekom ons nie hoef om te gee nie. Of lees ons van 'n huis wat afgebrand het, en dink: Ag sies tog, hoe vreeslik. Ek hoop iemand help hulle. Of kyk ons nuus en dink dat dit gelukkig daar ver gebeur het.
Die alternatief is of ons bereid is om te luister na wat God vir ons sê.
Die waarheid is dat ons vandag God se stem baie makliker hoor as in die ou tyd, want ons hoor dit deur Jesus se offer aan die kruis. Ons moet egter oppas. Dit is en bly God se stem wat na ons toe kom. Daarom moet ons dit nie ignoreer nie. Wie dit vergeet, sal ontdek dat God soos 'n verterende vuur is (Heb 12:28-29)!
Dink klein én groot
Mens kan met jou eie lewe en jou eie beperkte vermoë geweldig baie doen om ander te help en by te staan.
Ons kan ook met mekaar saamspan – as bure, selgroepe, wyke, komitees, vriendekringe om 'n geweldig verskil te maak.
Watter kreatiewe idees kan jy uitdink? Of hoe kan jy jou lewe op 'n eenvoudige maar praktiese manier aanpas om om te gee. Aangesien jy God in Jesus Christus ontmoet het en daarom 'n veranderde lewe lei ….
Mag die Here jou seën met 'n ongemak oor die gemak waarmee ons ons plig om ander te help met mooi argumente afmaak. Amen