Kommer oor betogings by universiteiteStudente betoog by die Universiteit van die Witwatersrand (Wits). (Foto: Bhekikhaya Mabaso/ANA) Die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie (SAMRK) en die parlementêre portefeuljekomitee vir hoër onderrig, wetenskap en innovasie het hul kommer uitgespreek oor die toenemende geweld wat met betogings by veral universiteite, maar ook ander sektore gepaardgaan. Studentebetogings by die Universiteit van die Witwatersrand (Wits) is van die onlangse aktiwiteite waar geweld tydens protesaksies uitgebreek het. Die betogings by Wits het ook tot die skorsing van die studenteraadsvoorsitter, Aphiwe Mnyamana, gelei. Die universiteit het Dinsdag in ŉ verklaring gesê hy sal Woensdag voortgaan met ŉ model van vervlegde leer, waartydens ŉ kombinasie van aanlyn en kontakonderrig by die universiteit sal plaasvind. “Die situasie was Dinsdag oorwegend kalm op die kampus behalwe vir ŉ groep studente wat deur die deure van die Groot Saal probeer breek het. Hulle is egter deur die kampusbeskermingsdienste gekeer.” Die universiteit is tans besig om dissiplinêre stappe te doen teen studente wat hulle aan kriminele gedrag skuldig maak. Van dié stappe sluit in dat nog studente geskors kan word. Wits-studente betoog onder meer teen agterstallige skuld wat sommige studente verhoed om te registreer en die perk van R45 000 wat die Nasionale Finansiële Hulpskema vir Studente (NSFAS) op studenteverblyf geplaas het. Die MRK sê hy ondersteun vreedsame betogings waartydens studente en werkers hul griewe uitdruk, maar veroordeel voorvalle van geweld wat gebruik word om boodskappe mee oor te dra. “Die belangrikheid van toegang tot hoër onderrig kan nie oorskat word nie. “Die kommissie is egter teleurgesteld en bekommerd dat geweld toenemend beskou word as die voorkeurmetode om die boodskap tydens betogings oor te dra, in plaas daarvan dat partye hul ontevredenheid en verskille op ’n vreedsame wyse uitspreek.” Die parlementêre portefeuljekomitee het Dinsdag ŉ dringende vergadering met die studente-vakbond Saus en die studentevereniging Satvetsa gehad, waartydens die betogings by universiteite en kolleges bespreek is, asook instellings se reaksie wat volgens die komitee dikwels olie op die vuur gooi. Benewens die betogings by Wits was daar sedert die begin van die jaar ook voorvalle by Capricorn TVET College en die Universiteit van KwaZulu-Natal, waar studente in hegtenis geneem is. Die komitee het sy kommer hieroor uitgespreek, asook die skorsing van die SR-voorsitter by Wits. Volgens Wits het Mnyamana versuim om by ŉ skorsingsverhoor op te daag en is die bewerings van saakbeskadiging, die skending van ander se regte en intimidering baie ernstig. CONFIRMATION THAT MR APHIWE MNYAMANA HAS BEEN SUSPENDEDMESSAGE FROM THE SENIOR EXECUTIVE TEAM 6 MARCH 2023Dear… Posted by Wits – University of the Witwatersrand on Monday, March 6, 2023 Die portefeuljekomitee sê hy vermoed dat nog meer studente, nie net by Wits nie, dalk weens betogings geskors is en het ŉ versoek aan die departement van hoër onderrig gerig om hierdie inligting te bekom. Die komitee benadruk dat hy studente se reg om te betoog ten volle ondersteun, maar het ŉ beroep op hierdie studente gedoen om nie ander se regte te skend of eiendom te beskadig nie. Verder is die komitee bekommerd oor instellings se “oormatige gebruik en afhanklikheid van private sekerheidsmaatsbeamptes op die kampus” en sê dat gewapende bystand veels te vinning ingeroep word, en dat betogings as gevolg daarvan in geweld ontaard. “Die komitee ondersteun Saus en Satvetsa se standpunt met betrekking tot die R45 000-perk op studenteverblyftoelae vir NSFAS-studente. Die buitensporige pryse van studenteverblyf kan nie genormaliseer word nie. “Die komitee beveel verder aan dat die departement en NSFAS vinnig na die Mededingingskommissie uitreik om aandag te gee aan kwessies van beweerde samespanning tussen private akkommodasieverskaffers en amptenare van die instellings.”