Twyfel oor duursame vrede in SiriëArgieffoto van Sirië. Die Siriese burgeroorlog is basies onoplosbaar. Bowendien is dit die bron vir groot onstabiliteit in die wêreld, onder meer die vlugtelingprobleem in Europa. Waarom kan die mense nie ophou om hul eie land so te vernietig nie? Leopold Scholtz soek na ŉ antwoord. Die Amerikaanse en Russiese ministers van buitelandse sake, John Kerry en Sergei Lawrof, het verlede week in Genève uiteindelik ooreenstemming oor ŉ skietstaking in Sirië bereik. En tog is daar groot twyfel of dit tot ŉ duursame vrede gaan lei. Dit is ŉ konflik wat sover al byna ŉ halfmiljoen lewens geëis het. Sowat 6,5 miljoen mense is binne Sirië ontheem. Meer as 3 miljoen het na buurlande, soos Turkye, Libanon, Jordanië en Irak, gevlug. Nog anderhalf miljoen het Europa oorstroom, ofskoon dié vloed (voorlopig) min of meer gestuit is. Burgeroorloë kan lank duur; volgens akademiese navorsing van die politieke wetenskaplike prof. James Fearon van die Stanford-Universiteit in Amerika, gemiddeld selfs 10 jaar. Die een in Sirië is nog maar 5 jaar aan die gang. Daar is ook verskeie faktore wat die duur en intensiteit van burgeroorloë kan help bepaal. Ten eerste kan “eenvoudige” burgeroorloë makliker as “ingewikkelde” konflikte beëindig word. As net twee partye betrokke is, is dit al klaar moeilik genoeg. Hoe meer partye, hoe meer ingewikkeld raak dit. Die Siriese oorlog is een van die ingewikkeldstes in ŉ lang tyd. Daar is ten minste vyf binnelandse partye wat teen mekaar veg: Maar dis nie al nie. Dit raak ingewikkeld omdat verskeie buitelandse moondhede hulle met die oorlog bemoei, elkeen met sy eie politieke agenda wat dikwels regstreeks teen mekaar indruis: Voeg hierby ook nog dat die doelstellings wat Amerika en die Weste enersyds en Rusland andersyds nastreef, bitter moeilik versoenbaar is, indien dit hoegenaamd moontlik is. Die verskil is dat die Weste se strewe ambisieus en onhaalbaar is, terwyl dié van Rusland eenvoudig en relatief maklik uitvoerbaar is. Bowendien het Poetin nou al herhaaldelik gewys hy het nie las van ŉ morele gewete nie. Ook binnelands duld hy immers geen teenstand nie en verskeie “lastige” joernaliste en fluitjieblasers, wat te veel aan skandale gekrap het, het geheimsinnig gesterf en ander is op grond van duidelik vervalste aanklagte in die tronk gegooi. Poetin is soos ŉ stoomroller. Hy wil die Assad-regime stut en dus bombardeer Russiese vliegtuie selfs skole en hospitale wat deur rebelle beheer word. Daar is nie veel wat die Weste daaraan kan doen sonder om die risiko van ŉ oorlog met Rusland te loop nie. Dus hardloop Poetin op die oomblik kringe in Sirië rondom pres. Barack Obama. Burgeroorloë eindig meestal wanneer die vegtende partye oorlogsmoeg is en wanneer hulle sien ŉ klinkklare oorwinning is nie meer moontlik nie. Maar as die een party, in dié geval die Assad-regime, sodanig militêr deur ŉ buitelandse bondgenoot (Rusland) gesteun word dat hy steeds meen hy kan wen, sal die oorlog voortduur. In die proses begin Sirië al hoe meer na ŉ troostelose woestyn lyk. Onlangse foto’s van dele van die stede Aleppo en Damaskus, waar kwaai gevegte plaasvind, lyk baie soos beelde van Stalingrad in 1943 of Berlyn in 1945: totale vernietiging net waar jy kyk. Selfs al word ŉ duursame vrede môre gesluit, sal dit jare, dalk dekades, duur voordat Sirië weer op die been is. Die probleem is egter dat Sirië sy probleme uitvoer. Die oorlog het een van die grootste bevolkingsverskuiwings sedert 1945 aan die gang gesit en miljoene mense het die pad gevat. Die meeste vlugtelinge word elders in die land of in buurlande gehuisves, maar die mees ondernemendes, dikwels jong mans, het die lewensgevaarlike roete na Europa gekies. Daar plaas hulle haas ondraaglike spanning op die Europese samelewings se absorberingsvermoë, want die mense wat verlede jaar op Europa toegesak het, is op die beste buitengewoon moeilik integreerbaar. Hul godsdiens en kultuur is eenvoudig te anders. Bowendien is die gevaar dat Moslem-ekstremiste hul weg na Europa kan vind volgens die Franse politieke wetenskaplike en is die gevaar dat Moslem-ekstremiste hul weg na Europa kan vind Islam-kenner, prof. Gilles Kepel, van die Paryse Instituut vir Politieke Studie. In ŉ onderhoud met die Berlynse dagblad Die Welt het hy gesê al word hul radikalisme slegs deur ŉ klein persentasie van die Moslems in Europa gedeel, is hul doel om ŉ soort burgeroorlog teweeg te bring en die vasteland uiteindelik in ŉ Moslem-kalifaat om te skep. Dis is maklik in teorie: Die beste, eintlik die enigste, manier om die vlugtelingprobleem onder die knie te kry, is om ŉ duursame politieke oplossing vir die Siriese vraagstuk te vind. Maar dit gaan nie gebeur nie. En dus moet Europa sy boude maar vet smeer. Hier kom nog groot moeilikheid.