Gugulethu, ons trots, 60 jaar later… : The Cape Town Museum
Geoff Mamputa, Gugulethu inwoner en sosiale aktivis sê: "Wanneer 'n mens aan Gugulethu dink, dink jy aan die Gugulethu Sewe wat in die 1980's deur die apartheidsregering vermoor is of die moord op Amy Biehl. Die geskiedenis van Gugulethu is egter baie meer as bloot hierdie twee tragedies."
Gugulethu is 'n township op die Kaapse Vlakte, ongeveer 18 km suidoos van Kaapstad in die Wes-Kaap. Die Xhosa woord Gugulethu beteken "ons trots".
Die eerste sinkplaat-plakkershutte wat in Nyanga-Wes, later bekend as Gugulethu, opgerig is, is gebou op die fondasie van ontneming van eiendom en die gedwonge verskuiwing van swart Suid-Afrikaners. Die eerste twee gesinne van Windermere het op 19 Desember 1958 in die nuwe kamp ingetrek en hulle is deur baie ander mense gevolg. Hegte gemeenskappe uit Kensington, Athlone, Retreat en Simonstad is verdryf en na Gugulethu gestuur.
Gugulethu is 'n spieëlbeeld van Suid-Afrika se politieke reis. 'n Verpolitiseerde jeug het in 1976 standpunt ingeneem teen die onregverdigheid van Bantu-onderwys. Hul optrede is beantwoord met die ystervuis van die nasionale polisie. Traangas is afgevuur en studente is doodgeskied.
Die vryheidstryd het in die middel-1980's breekpunt bereik. Die oë van die wêreld was op Gugulethu gevestig toe sewe jong mans tussen 16 en 23 deur die Suid-Afrikaanse polisie omsingel en doodgeskiet is. Hierdie jong mans is deur die apartheidsregering as terroriste gebrandmerk, maar hul gemeenskap het hulle as vryheidstrydhelde beskou.
Die gemeenskap van Gugulethu het, ondanks sy wankelrige fondamente, daarin geslaag om hulself te vestig as oorwinnaars wat vir hulself 'n nuwe lewe in Gugulethu geskep het. Sport, gemeenskapsprojekte, kuns en kultuur het gedy, ondanks die chaotiese politieke klimaat. Saam met die vordering het daar mense gekom.