Ramaphosa sê plaaslike regerings moet sokkies optrek(Argieffoto: GroundUp) Pres. Cyril Ramaphosa het die swak vertoning van tientalle plaaslike munisipale owerhede gekap en gesê Suid-Afrika kan nie bekostig dat plaaslike regerings misluk nie. Ramaphosa het Donderdag die Suid-Afrikaanse plaaslike regeringsvereniging (Salga) toegespreek. “Ons kan nie munisipaliteite hê wat so wanfunksioneel is dat mense voel hulle moet geweld gebruik net om gehoor te word nie,” het hy gesê. Die jongste verslag van die ouditeur-generaal (OG) dui op ŉ ernstige gebrek aan behoorlike regering en finansiële bestuur by munisipaliteite. Net 20 van die land se 257 munisipaliteite – oftewel 8% – het skoon oudits gekry. En dit blyk dat die situasie jaarliks versleg. Ramaphosa sê daar is enorme agterstande in die lewering van basiese dienste, groot ongelykheid, ŉ swak inkomstebasis en ŉ stygende vraag na dienste. “Ons het boonop ŉ situasie waar baie munisipaliteite swak toegerus is om die verantwoordelikhede wat van hulle verwag word, na te kom.” Die president sê sommige munisipaliteite vaar betreklik goed, terwyl ander nie eens die basiese goed kan regkry nie, om nie eens te praat van die ontwikkelingsrol wat hulle veronderstel is om te speel nie. “Saam met institusionele swak plekke soos korrupsie en nepotisme, is ŉ geloofwaardigheidskrisis besig om talle van ons munisipaliteite in die gesig te staar.” Hy sê plaaslike ekonomieë moet groei as die land probleme soos armoede en werkloosheid wil oorkom. Ramaphosa sê hoewel daar nou skole, biblioteke en klinieke staan waar daar vantevore niks was nie, moet dringend aandag gegee word aan die instandhouding van munisipale infrastruktuur. Skoon drinkwater is meer mense beskore, huise het krag en strate is geteer, maar op talle plekke is die gaping tussen mense en hulle regering steeds te groot. Die president sê die distriksontwikkelingsmodel wat die kabinet in Augustus verlede jaar goedgekeur het om swak plekke in dienslewering, beplanning, begroting en inwerkingstelling te pak, moet dié gaping help vul. Die model is veronderstel om te help om die staat se kapasiteit te bou en plaaslike regeringstelsels te versterk. Ramaphosa sê ten spyte van die Covid-19-pandemie was daar reeds vordering en drie loodsprojekte is van stapel gestuur. “Die sukses van die distriksontwikkelingsmodel berus op groter samewerking en koördinasie tussen alle vlakke van regering. Die Covid-19-pandemie het ons vermoë in hierdie verband reeds bewys. Ons kon nasionale, provinsiale en distrikkoronavirusrade en -sentrums op die been bring en het die vlakke van regerings suksesvol laat saamwerk. “Terwyl ons nou ons ekonomie herbou, moet dié benadering tot samewerking op ŉ plaaslike vlak gebruik word om groei te bevorder en werk te skep.”