Fase 3-beurtkrag of hoër moontlik – Eskom(Argieffoto: GCIS) Eskom sal moontlik fase 3-beurtkrag, of selfs hoër, op kort kennisgewing moet instel indien nog opwekkingseenhede skielik onklaar raak. Die verwagting is egter dat ŉ aantal broodnodige opwekkingseenhede vanaf Donderdag weer by die kragnetwerk gevoeg sal word sodat beurtkrag teen die naweek ŉ ding van die verlede is. Jan Oberholzer, Eskom se bedryfshoof, het Woensdag tydens ŉ mediakonferensie gesê dat beurtkrag vandeesweek ingestel moes word weens talle opwekkingseenhede wat verlede week nie beskikbaar was nie. “Daar was ŉ aantal eenhede wat onklaar geraak het, wat vereis het dat ons te veel op die oopsiklus-gasturbines moes staatmaak vir langer periodes gedurende die dag. Dit het daartoe gelei dat die dieselreserwes vinniger gedaal het as wat dit aangevul kon word,” het hy gesê. Die kragvoorsiener het onthul dat hy sedertdien ŉ “massiewe” 270 miljoen liter diesel moes gebruik om die ligte aan te hou. “Hoewel die druk op die kragnetwerk ietwat verslap het oor die langnaweek, was dit nie genoeg om die diesel- en damvlakke weer na normaal aan te vul nie. Ons is nou op ŉ punt waar ons die opgaardam- en dieselvlakke moet bewaar om beurtkrag tot fase 2 te beperk.” Die kragvoorsiener het Woensdagoggend aangekondig dat fase 2-beurtkrag vandag tussen 10:00 en middernag ingestel sal word en dan vir die res van die week tussen 05:00 en middernag sal geld. Dit volg nadat altesaam vier opwekkingseenhede die gees gegee het en die kapasiteit van die kragnetwerk met 2 400 MW verminder het. Oberholzer meen dat die verwagte koue weer boonop die situasie kan vererger. “Hierdie kouefronte het ŉ dubbele impak op die vraag na elektrisiteit deurdat wind-energie aan die kus hoog is, maar daal soos die kouefront die sentrale dele van die land, soos Gauteng bereik. Die vraag na krag neem boonop toe namate die temperatuur daal,” sê Oberholzer. “Wanneer die vraag toeneem, moet Eskom se opwekkers meer gereeld elektrisiteit genereer om die verlies aan windopwekking en die bykomende vraag aan te vul.” Die jongste kouefront, wat veroorsaak is deur ŉ laedrukstelsel wat oor die Namibiese kus beweeg het, beteken daar is nie soos normaalweg gedurende die dag ŉ afname in die vraag na elektrisiteit nie. “Eskom se kragopwekkers is dan onder druk gedurende hierdie tye en ons probeer alles moontlik om hoër fases beurtkrag te voorkom.” Hoewel twee opwekkingseenhede onlangs by die Kusile-kragstasie onklaar geraak het – wat ŉ verlies van sowat 700 MW beteken – sal daar na verwagting teen die naweek altesaam vyf opwekkingseenhede by die kragnetwerk gevoeg word. Een eenheid by die Kusile-kragstasie is reeds Woensdagoggend weer by die netwerk gevoeg, terwyl die tweede een eers na verwagting Maandag herstel sal word. Vier uit die ses eenhede by die Tutuka-kragstasie verkeer ook tans onder geweldige druk. Volgens Oberholzer verskaf die kragstasie tans net die helfte van die aantal opwekkingseenhede wat dit normaalweg kan genereer. Nietemin sal een eenheid by die Tutuka-kragstasie teen môre herstel word, terwyl nog vier teen Vrydag by die netwerk gevoeg sal word. “Dit sal die stand van sake baie verbeter sodat ons hopelik teen die einde van die week beurtkrag kan opskort.” Daar is wel ŉ vertraging in die herstel van eenheid twee van die Koeberg-kragstasie. Hoewel daar goeie vordering met die eenheid gemaak word, is sy tydlyn steeds met ŉ maand vertraag. Die eThekwini-munisipaliteit, wat gebiede in en om Durban bedien, is steeds van beurtkrag gevrywaar totdat hy volkome van die onlangse oorstromings herstel het. Eskom het Woensdag onthul dat hy sedert April al 40 dae van beurtkrag ingestel het. Daar was al altesaam 54 dae, oftewel sewe weke, van beurtkrag sedert die begin van die jaar. Instandhouding dringend nodig Rhulani Mathebula, Eskom se opwekkingshoof, het Woensdag gesê dat talle van sy opwekkers dringend voldoende instandhoudingswerk nodig het, maar dat dit nie in hierdie stadium moontlik is om aan daardie behoefte te voldoen nie. “Gedurende hierdie tyd van die jaar doen ons nie baie instandhouding nie, juis omdat die land se vraag na elektrisiteit so hoog is,” het hy gesê. “Ons moet in hierdie stadium die balans tussen vraag en instandhouding handhaaf al het ons opwekkers langtermyn‑instandhoudingswerk nodig ten einde volhoubaar te wees.” Volgens Mathebula verloor Eskom elke dag ŉ gemiddeld van vier kragopwekkers weens verskeie redes. Afhangende van die aard van die probleem, word dit egter relatief vinnig herstel. Tans is meer as 15 000 MW weens ander probleme onbeskikbaar.