Ek is 11 jaar oud en verstaan nie veel van die groot woorde wat die oom met die min hare sê nie. Ek hoor darem van wigte en teenwigte, dit maak nie sin nie, maar vir daai oom is dit blykbaar van groot waarde….
Pa verskil heftig en sug soms diep terwyl hy sy kop skud. Hy het die manier om terug te argumenteer, al kan die mense hom nie hoor nie.
Ek verwonder my in sy teleurstelling en frustrasie al verstaan ek nog nie lekker waaroor dit gaan nie, vir my lyk dinge eintlik glad nie so sleg nie, ek het dan n nuwe “Backpaddel” gister gekry….
Vandag is Pa oud en ja oor baie dinge is hy verbitterd, soos baie van sy maatjies van ouds. Ek verstaan nou beter waaroor hy so heftig verskil het en wat hy bedoel het toe hy een aand na nog n TV verslag met die oom met die min hare, vir my sê: “My kind, die valbyl het oor die kop van my volk geval”
(Die van julle wat die oom met die min hare ken, stuur vir hom groete en sê vir hom sy wigte en teenwigte werk nie.😉)
In ŉ ietwat sombere afskeidsartikel (want hul kon toe nie vir die hele wêreld bewys Orania is rassiste nie) het eNCA ŉ wel ŉ berig geplaas met die opskrif “The ‘immoral people of Orania’”. Dit het my getref hierdie berig oor Orania eintlik oorweging positief was, met tye selfs ontnugterend vir die naïewe besoekers. Selfs so positief dat die verslaggewer, dalk op ŉ stadium gewonder het of hy sy werk sal behou as hy ŉ onkritiese artikel oor Orania skryf. Daarom moes hy tog op die ou end iets negatiefs vind om die wêreld (eintlik liberale pers) se vooroordele oor Orania te bevestig. Van ware joernalistiek was hier nie veel sprake nie. Uiteindelik is die informasie wat hul agenda gepas het opgeblaas, en die res was agtergrond.
Orania gee aan die werklike stand van sake gestalte en wys dat die idee van ŉ reënboognasie nie veronderstel dat elke duimbreed van Suid-Afrika presies dieselfde hoef te lyk nie. Die idee dat die reënboognasie idee veronderstel dat die land se rassedemografie op elke denkbare deel van Suid-Afrika presies so moet uitsien, is eintlik ŉ dekmantel vir die ANC se begeerte vir totale oorheersing. Want indien dit wel so gebeur, sal daar geen enkele duimbreed van Suid-Afrika wees waar hul nie die volle sê het nie.
Die dorp is eintlik ŉ reusagtige suksesverhaal, veral teen die agtergrond van Suid-Afrika wat vandag as ŉ mislukkende staat beskou kan word. Tans is Suid-Afrika 88ste van 174 lande op die Fragile State Index, en beweeg steeds teen ŉ konstante tempo by die ranglys op. Hoe hoër op jy op hierdie lys is, hoe groter word jou risiko geskat. Suid-Afrika word volgens hierdie indeks as toenemend meer onstabiel as lande soos Botswana en Namibië beskou en val tans in die kategorie “waarskuwing”.
Nou vra iemand my – laat ek hom maar ’n wetenskaplike noem – hoe mens weet as jou pap te veel sout in het. En hy vra dit nie soos een wat wil weet nie, hy vra soos een wat wil sê, dus luister ek. Hy sê: jy proe dit … hy bedoel as jy die sout kan proe, is dit te veel. Ek vra toe of sy reël nie ’n bietjie subjektief is nie en hy sê: ja natuurlik, maar ’n mens se mieliepapsmaak ís ’n subjektiewe saak. Hy het onlangs vir ’n week by mense gebly wat te veel sout in hulle pap gooi en wat dit so ongemaklik maak, is dat hulle dit nie proe nie.
Daarmee het hy kennelik ’n paar groot lewensvrae aangesny, veral as mens geweet het dat dit sy skoonfamilie is by wie hy gekuier het. Maar verhoudingsvrae en relatiwiteit daar gelaat, is die punt waarop ek afstuur die volgende: mens kan sout nie juis as die “geheime bestanddeel” van mieliepap beskryf nie, maar tog is daar ’n geheimenis in die gebruik daarvan opgesluit.
Dit is nie waarop ek afstuur nie, hoewel dit seker ’n belangrike aanknopingspunt bevat. ’n Punt wat vooruit verreken moet word as mens, soos ek dit verderaan sal doen, ’n pleidooi vir idealisme wil lewer. Daar is tog soveel praktiese werklikhede wat nie geïgnoreer kan word nie en almal weet dat die soort dromery wat voeling met die werklikheid verloor, nie ver kom as dit in werking gestel word nie.
Wat ek oor idealisme te sê het, sê alreeds ook iets oor die mens en hoe ons die mens kan of moet beskou. Dit is dat, vanuit menslike hoek, die werklikheid aan die een kant altyd alreeds gegewe is, maar aan die ander kant ook altyd alreeds ’n veranderlike en veranderbare gegewe is. Dit mag nou baie filosofies klink, maar ons ervaar dit elke dag: daar staan as’t ware elke oggend ’n werklikheid vir ons klaar, een wat om sy eie redes en “van binne” kan verander (dink maar aan die weer), maar ook deur my – meestal nie alleen nie – verander word (dink maar aan die bouperseel waar ek dalk my brood verdien).
Fokus ons nou op die deel van die werklikheid wat ek vandag (of vanjaar, of gedurende my lewe) gaan verander, onstaan die vraag: Hoe en aan die hand waarvan gaan ek dit verander? Aan die hand van niks anders nie as ’n idee, ’n denkbeeld van hoe die werklikheid vir my of vir ons beter kan word as wat dit tans is. Só beskou is idealisme niks anders nie as die oortuiging dat idees aan ons werklikheid betekenis gee en aan ons verandering daarvan rigting gee.
Hoewel hierdie oortuiging oordryf kan word en ’n mens dalk jou aandeel aan of die moontlikhede van ’n nuwe werklikheid kan oorskat, is ek van mening dat ons mense vandag eerder die teenoorgestelde risiko loop. Ons loop die gevaar om die rol wat ons elkeen apart, maar veral saam kan speel in die daarstelling van ’n beter werklikheid as die een wat ons ontvang het, te onderskat. Ons Afrikaners in Suid-Afrika berus te maklik, pas te maklik aan by omstandighede wat ons lankal weet ons nie behoort te aanvaar nie. Ons loop die risiko om ons idealisme te verloor.
Dit help egter nie om bloot ’n beroep op meer idealisme te doen, maar geen rigtingwysers te gee vir die wat en die hoe daarvan nie. Om by die hoe te begin, gaan dit oor die verskil tussen mislukking en sukses, want selfs ’n goeie plan wat verkeerd aangepak word, stuur op mislukking af terwyl ’n ou konserwatiewe spreekwoord lui “moenie dat die perfekte tussen jou en die beste staan nie”. Die beste raad waarvan ek weet as mens ’n goeie idealis wil wees, sluit by die klassieke deugde wat deur skrywers soos Jozef Pieper en Alistair MacIntyre vir ons era toepaslik gemaak is.
Ek noem dit maar, want om aan hierdie ontdekking – só word dit beskryf – reg te laat geskied, kan ’n lewenstaak wees. En as ek die vier kardinale deugde (weer) noem, sal dit onmiddellik duidelik wees dat elkeen op ’n besondere manier sal help om ons idealisme op vrugbare weë te lei.
AVSTIG het voortgegaan om sy plan met al sy aspekte te bemark. Daar is in die tyd ook besoeke aan die aangewese gebied gebring om te kyk na ‘n geskikte plek om ‘n praktiese begin te maak.
Die olyfboorde hang swaar aan vetronde olywe – hierdie jaar ‘n rekordoes! Anton en sy span jongmanne pluk van douvoordag frantoias vir olyfolie en calamatas en missions vir inlê. Regoor Volkskool loop die oliepers van Cornelia. As jy durf inloer maak sy jou sit onder die boom tussen die sorteerders en kan jy die doel van jou koms oor ‘n emmer olywe verduidelik – die blinkgladdes kom in hierdie skottel, word verduidelik, en die met merkies kom in daardie een. Volgende aan die oesbeurt is die pekanneute wat vinnig ryp word in die herfsson en tussen die kopstukke en skerts word daar aangedruk met die werk!