PressReader - Baba & Kleuter: 2018-08-01 - TAAL
Baba & Kleuter - 2018-08-01 - JOU BABA - BA­BA & KLEUTER
Daar is so baie mylpale vir kog­ni­tie­we of ver­stan­de­li­ke ont­wik­ke­ling dat ons nie al­mal hier kan be­spreek nie, maar daar is geen twy­fel dat taal­ont­wik­ke­ling een van die be­lang­rik­stes is nie. Taal maak die wê­reld vir jou ba­ba oop en is die grond­slag van ver­ba­le in­tel­li­gen­sie.
Die heel bes­te ma­nier om kom­mu­ni­ka­sie (ook nie­ver­baal) en taal­ont­wik­ke­ling te ver­be­ter, is deur heel­tyd met jou ba­ba te kom­mu­ni­keer. Na­vor­sing het ge­wys dat ge­sel­se­ri­ge ma’s slim­mer kin­ders het bloot om­dat hul­le heel­dag die taal­de­le van die brein sti­mu­leer. Dit is goeie nuus as jy ’n bab­bel­bek is! Jy kan daar­om ge­rus moei­te doen om al­les wat jou ba­ba sien en aan­raak, te be­noem en om vir jou ba­ba en peuter boe­kies te lees.
Net ná ne­ge maan­de sal jou ba­ba leer hoe om met ge­ba­re te kom­mu­ni­keer soos om na iets te wys. Wan­neer jy self na iets wys, sal jou ba­ba nie meer net na jou vin­ger kyk nie, maar die rig­ting van jou blik volg na dit waar­na jy kyk.
Teen agt tot 10 maan­de oud sal jou ba­ba be­gin om be­te­ke­nis te kop­pel aan een­vou­di­ge woord­jies soos “nee”, “mam­ma” of die na­me van ge­sins­le­de.
Teen een jaar oud sal jou ba­ba al tot 70 woor­de ver­staan, maar die mees­te ba­bas sal net so­wat ses woor­de kan sê. Die ver­skil tus­sen jou k­l­ein­ding se woord­be­grip en dit wat hy kan sê, is so­wat vyf maan­de.
PA­S­OP VIR SKERM­TYD
Ver­traag­de taal­ont­wik­ke­ling is al reg­streeks ver­bind met die hoe­veel­heid skerm­tyd waar­aan kin­ders bloot­ge­stel word. Die aan­be­ve­ling is dus dat ba­bas jon­ger as een jaar geen te­le­vi­sie-, re­ke­naar-, sel­foon- of ta­blet­tyd moet kry nie.
WAN­NEER OM BE­KOM­MERD TE WORD
Jy hoef net be­kom­merd te word as jou ba­ba ’n he­le paar taal­ont­wik­ke­ling­s­myl­pa­le mis­loop. As hy on­be­wus lyk van ge­lui­de of van jongs af sta­dig re­a­geer, is die eer­ste stap om ge­hoor­pro­ble­me of go­moor uit te
ska­kel. ’n Be­soek aan jou pediater of ’n ou­di­o­loog sal dié vraag be­ant­woord.
As jou ba­ba taal goed ver­staan en jou op­drag­te uit­voer, maar teen 18 maan­de nog nie praat nie, moet jy hom baie fyn dop­hou. Som­mi­ge ba­bas se praat­vaar­dig­heid ont­plof en hul­le vor­der by­na oor­nag van woord­loos­heid tot in sin­ne praat.
Dit is eg­ter nie die norm nie – as jy dus be­kom­merd is, kan jy ge­rus die pediater raad­pleeg.