Die storie van Afrikaans uit Europa en van Afrika: Deel 1. - Free Online Library
MLA style: "Die storie van Afrikaans uit Europa en van Afrika: Deel 1.." The Free Library. 2019 Tydskrif vir Letterkunde 31 Jul. 2021 https://www.thefreelibrary.com/Die+storie+van+Afrikaans+uit+Europa+en+van+Afrika%3a+Deel+1.-a0655639592
Chicago style: The Free Library. S.v. Die storie van Afrikaans uit Europa en van Afrika: Deel 1.." Retrieved Jul 31 2021 from https://www.thefreelibrary.com/Die+storie+van+Afrikaans+uit+Europa+en+van+Afrika%3a+Deel+1.-a0655639592
APA style: Die storie van Afrikaans uit Europa en van Afrika: Deel 1.. (n.d.) >The Free Library. (2014). Retrieved Jul 31 2021 from https://www.thefreelibrary.com/Die+storie+van+Afrikaans+uit+Europa+en+van+Afrika%3a+Deel+1.-a0655639592
Met hierdie omvattende publikasie Die storie van Afrikaans uit Europa en van Afrika; die biografie van 'n taal, open Carstens en Raidt as outeurs 'n besondere venster vir 'n blik op die voor- en lewensgeskiedenis van Afrikaans. Beide skrywers stel dit ter aanvang dat hulle op verskillende punte in hul akademiese lewens gevoel het dat daar 'n behoefte was aan 'n bron van hierdie aard. Carstens verwys na sy lang akademiese loopbaan, eie publikasies en belewing van die groei in literatuur oor Afrikaans. Hy wys daarop dat die taal 'n besondere geskiedenis het, maar terselfdertyd ook, soos enige ander taal, onderhewig is aan 'n voortdurende proses van verandering wat nie net op taalpolitieke vlak nie, maar ook op taalstrukturele vlak uitspeel.
Hierdie werk is kennelik gerig op 'n wye leserspubliek en nie noodwendig spesialiste nie; Carstens verwys na "potensiële lesers--wie hulle ookal mag wees (kundiges, leke)" (20). Die werk word aangebied in 'n gemaklike leesstyl met kruisverwysings en verwysings na eindnotas waar nodig.
Hoofstuk 1 handel oor Die eksterne geskiedenis van Afrikaans, waarin terminologiese onderskeide toegelig word. Die konsep taal word verduidelik sowel as die onderskeid tussen diachroniese en sinchroniese benaderings tot die studie van taal. 'n Onderskeid word verder gemaak tussen die interne en eksterne geskiedenis van Afrikaans, wat respektiewelik verwys na historiese taalkunde en taalgeskiedenis. Hierdie eerste boek fokus slegs "op die eksterne storie van Afrikaans se verlede" (7).
Hierdie hoofstuk is informatief van aard en gee veel aandag aan die opkoms en ontwikkeling van historiese en vergelykende taalkunde. 'n Uitvoerige oorsig word gegee oor identifiseerbare tydperke vanaf die "Oudheid", oor die Middeleeue en Renaissance, die oorgang van die 18de na 19de eeu, tot en met die 20ste eeu. Hierdie oorsig word ryklik geïllustreer met sketse van bekende taalkundiges en hul werke in veral die 19de en 20ste eeu. Gegewe egter die fokus van hierdie boek op Afrikaans as sodanig, en die vraag wat die outeurs self stel, naamlik "Deur watter prosesse en fases het die besondere taal (in hierdie geval Afrikaans) gegaan om die taal te wees wat dit vandag is?" (27), sou die sinvolheid van hierdie hoofstuk (of deel daarvan) waarskynlik bevraagteken kon word. Dit dien weliswaar 'n eksplisiete doel om die groei van taalkunde as wetenskap te boekstaaf, maar minder so om al die inligting relevant vir agtergrond tot die studie van Afrikaans te maak. Die vroeëre stelling dat "Gesamentlik vertel die twee boeke die geskiedenis van Afrikaans sedert die tyd lank voor Christus (tussen 5000--7000 jaar gelede in Europa) en die fase waarin Afrikaans vandag is (aan die begin van die 21ste eeu in Afrika)" (27), klink gewoon asof dit die insluiting van hierdie betrokke hoofstuk wil regverdig, ongeag die veel latere chronologiese verskyning van Afrikaans in hierdie proses.
Hoofstuk 4 handel oor die klassifikasie van tale en kriteria vir sodanige klassifikasies. Spesifieke aandag word gegee aan, respektiewelik geografiese, etnografiese, genealogiese en tipografiese indelings. Elk van hierdie klassifikasiemetodes word krities bespreek met volledige verwysings na verskillende wêreldtale en in historiese perspektief geplaas. Hierdie is hoofstuk is uiters omvattend met besondere klem op genealogiese taalklassifikasie en toegelig met konkrete ooreenstemmende voorbeelde uit verskillende tale. Toepaslike diagramme van verskillende samehangende taalgroeperings word aangebied met die plek van Afrikaans duidelik aangestip. Die potensiële rol van korpuslinguistiek en rekenaarmatige verwerking van taal en taalstrukture word ten slotte uitgelig om moontlike oplossings te bied vir onbeantwoorde vrae op hierdie gebied.
Hoofstukke 5, 6 en 7 handel respektiewelik oor die plek van Afrikaans in die Indo-Europese taalfamilie, die Germaanse taalfamilie en dan meer genuanseerd binne die Wes-Germaanse taalfamilie. 'n Interessante beskrywing van aspekte van die Indo-Europese taalgroep, wat die verdeling in Satem- en Centum-tale insluit is nodig geag omdat dit deur die outeurs beskou word as deel van die "bloedlyn van Afrikaans" (179). Die groei van die Germaanse taalgroep as komende vanuit die Centum-tale word onder andere bespreek. Germaanse volksverhuising word toegelig met 'n kaart wat geografiese verspreiding aandui. Talle interessante voorbeelde word aangebied van Latynse invloed op die Germaanse woordeskat. Gebaseer op verskillende bronne maak die outeurs dan ook afleidings van die kenmerke van die "primitiewe Germaanse oervolk" (194). Die kenmerke van "Oergermaans" (198-201) wat klankverskuiwings, aksent-verskuiwing asook grammatikale veranderinge insluit word bespreek en gemotiveer teen die agtergrond van ontluikende Nederlands. Hoofstuk 7 handel in meer besonderhede oor, respektiewelik, Noord- en Wes-Germaans en bied 'n insiggewende bespreking van die rol en belang van Goties in die studie van tale uit die Germaanse taalgroep. 'n Aangepaste skematiese diagram van Raidt bied 'n goeie samevattende oorsig oor die besprekings in hierdie, asook voorafgaande hoofstukke.
Hoofstuk 11 handel oor die rol van taalverandering in die ontwikkeling en vorming van Afrikaans en bied 'n deeglike bespreking van 19 verskillende teorieë/benaderings oor die ontstaan van die taal. Besondere aandag word gegee aan die kreoliseringsdebat en Afrikaans wat duidelik nog ruimte bied vir verdere navorsing soos aangetoon. In hul eie benadering ondersteun die skrywers 'n natuurlike taalveranderingsproses (486) en bied 'n omvattende beskrywing van die aard van taalverandering vanaf Nederlands na Afikaans aan. Hierdie beskrywing verwys in 'n groot mate na sienings en voorbeelde van 'n wye spektrum navorsers van Nederlands en Afrikaans en bied besonder interessante gegewens op leksikale, fonetiesfonologiese, morfologiese en sintaktiese vlakke. Die hoofstuk word afgesluit met 'n sinvolle bespreking oor taalkontaken beïnvloeding asook taalversteuring waarna die skrywers dit stel dat "die ontwikkeling van Afrikaans as die produk van (i) normale taalverandering, (ii) beïnvloeding van taalkontak en (iii) taalversteuring gesien [moet] word" (485). Hierdie byna vanselfsprekende siening word egter besonder volledig toegelig en gemotiveer en dra by tot 'n meer geopende venster oor die ontstaan van Afrikaans.
Raidt, E. H. Afrikaans en sy Europese verlede. Kaapstad: Nasou, 1991.
Introduction: Commemorating the 50th anniversary of East African literature as an academic discipline.