19:00:29 ---Day: 1
Grondonteiening en die ANC
‘n Fout wat meningsvormers dikwels maak is om nie die dokumente en beleidskrifte van persone en instansies in regering, ernstig te neem nie.
Sedert Desember 2017 was die land en die sakesektor in die duister oor presies wat verwag kon word met betrekking tot die toekoms van grondeienaarskap.
Die ANC se beleidshoof, Enoch Godongwana het egter in Julie vanjaar die sluier gelig op wat die party in gedagte het met grond wat geoormerk gaan word vir onteiening sonder vergoeding.
Hy het verwys na die dokument “Ready Govern” wat reeds in 1992 verskyn het en waarin die ANC (toe nog ‘n bevrydingsbeweging en regering in afwagting) sy toekomsplanne uitgespel het.
Indien mens gaan kyk na die dokument se afdeling oor grondbesit, kan die voorgestelde beleid soos volg opgesom word:
‘n fundamentele verandering van die patrone van apartheidsgebaseerde grondbesit;
herverspreiding van grondbesit moet produktiwiteit van landbougrond nie aan bande lê nie;
die staat sal ‘n sleutelrol vervul in die verkryging en toekenning van grond, wat moet insluit onteiening in lyn met die bepalings soos in die menseregte-akte uiteengesit;
die gebruik van ander maatreëls soos belasting om grond vry te stel vir herverdeling;
wysiging van die Wet op Onderverdeling van Landbougrond om voorsiening te maak vir kleinboere;
vestiging van maatreëls om spekulasie met grond te beperk;
‘n plafon op grondeienaarskap en beperking op meerdere plaaseiendom deur een eienaar;
Die beleidsdokument gaan dan verder om privaatgrond te identifiseer wat geneem gaan word vir herverdeling en lys dit soos volg:
grond wat vir spekulasie gehou word;
ongebruikte grond met produktiewe potensiaal;
grond wat hopeloos as gevolg van skuld beswaar is.
Einde verlede jaar is die nuutste konsep Onteieningswet in die staatskoerant vir kommentaar gepubliseer. Dit bevat goeie en slegte nuus.
Die volle onteieningsbedrag is volgens artikel 17 betaalbaar op die datum waarop die eienaar van sy besit van die eiendom ontneem word en rente is onder sekere voorwaardes betaalbaar op uitstaande bedrae. In vorige konsepte was slegs ‘n persentasie onmiddellik betaalbaar en die balans mettertyd.
Die nuwe konsep plaas in artikel 18, net soos vorige konsepte, steeds ‘n plig op eienaars en banke wat verbande oor grond hou, om self ‘n ooreenkoms te bereik oor die betaling van onteieningsvergoeding. Indien die onteieningsvergoeding dus minder is as die bedrag wat ‘n eienaar die bank skuld, en die bank of die eienaar is nie tevrede met die vergoeding nie, kan die staat die onteieningsbedrag bloot oorbetaal aan die Meester van die Hooggeregshof se Voogdyfonds en voortgaan met die onteiening.
Die artikel waarvoor almal nuuskierig was, is artikel 12 (3) wat die omstandighede lys waaronder onteiening teen ‘n nulwaarde kan geskied. Die artikel maak egter duidelik dat die omstandighede nie beperk is tot die lys nie, maar sluit in –
grond wat deur huurarbeiders bewoon word;
grond wat suiwer vir spekulatiewe doeleindes gehou word;
grond wat deur ‘n munisipaliteit of semi-staatsinstelling gehou word;
grond wat deur die eienaar prysgegee is; en
grond waarvan die huidige waarde dieselfde of minder is as staatsbelegging of subsidies wat ten opsigte daarvan uitbetaal is aan die eienaar.
Sommige ontleders meen die nuwe konsepwet is goeie nuus. Vir diegene wat egter die inhoud van ANC-beleidsdokumente ernstiger neem as die sjarme van pres. Cyril Ramaphosa, is die nuutste konsepwet bloot ‘n vergestalting van ou ANC-beleid wat groot risiko’s inhou – met of sonder ‘n grondwetwysiging.
Skep moed en begin met die werk
2018 was in baie opsigte ŉ moeilike jaar met groot politieke en ekonomiese teleurstellings. Dit is gevolglik begryplik as baie mense maar moedeloos oor die toekoms voel. Daar is immers genoeg redes om negatief te wees.
Afrikaners se groot uitdaging is egter dat vindingryke denke en positiewe energie nodig is om ŉ vrye, veilige en voorspoedige toekoms te verseker.
Ons mense weet wat die probleme is, en om net daarop te fokus, werk verlammend in. Ons mag nie só negatief raak dat ons kinders hoop verloor en landuit trek nie.
Dis ook nie nodig om in sak en as te gaan sit nie. Afrikaners het al groter krisisse oorkom as waarin ons nou is.
Dink maar hoe het ons voorgeslagte ná die ontsettende ontberings van die Groot Trek die twee Boererepublieke opgebou.
Ná daardie pioniersgeslag het die volgende geslag ook weer uit die as van ‘n verskroeide aarde verrys.
Vandag is Afrikaners weer in ŉ krisis, maar ons het nog steeds dieselfde bestanddele vir sukses waarmee ons voorgeslagte die krisisse van hul tyd oorkom het.
Geloof, kundigheid, kulturele energie en sterk instellings is nog altyd die boustene vir sukses.
Die bekende uitdrukking, “’n Boer maak ŉ plan,” som die kern van die Afrikaner se kultuur treffend op.
Kyk maar net na die planne waarmee Afrikaners vandag in moeilike omstandighede sukses behaal.
Ten spyte van drakoniese rassewette is ons werkloosheidskoers steeds baie laag.
Ten spyte van ŉ regering wat aktief teen Afrikaanse skole regeer, is hulle steeds wêreldklas.
Ten spyte van ŉ staat wat orals verswak, presteer Afrikaner-gemeenskapsorganisasies ál beter.
Ten spyte van projekte om Afrikaans uit te skuif, gaan Pretoria FM, Maroela Media en Afrikaans is Groot van krag tot krag.
Ten spyte van die pogings van radikale politici om swart teen wit op te sweep, is rasseverhoudinge op grondvlak nog kerngesond.
Kom laat ons dan aan die einde van ŉ moeilike jaar weer hoop skep vir die nuwe jaar!
Die profeet Haggai se woorde behoort ons rigsnoer vir die nuwe jaar te wees: “Moenie bang wees nie, skep moed en begin met die werk.”
Die toekoms lê oop voor ons.
President Donald Trump het tydens sy eerste twee jaar as Amerikaanse president ’n baie gunstige politieke omgewing gehad met die Republikeinse Party wat die Senaat en Huis van Verteenwoordigers, sowel as ’n oorgrote meerderheid goewerneurskappe, beheer het. Dit het egter nou verander. Hoewel Trump ’n groot goue raam om die donker wolk van die 6 November middeltermynverkiesing probeer skets het, is die waarheid egter dat dié verkiesing ’n groot terugslag vir die Republikeine was.
Tydens verlede week se inhuldiging van nuwe kongreslede in die Amerikaanse hoofstad, Washington DC was dit duidelik dat die Demokrate lus is vir baklei. Talle nuwe kongreslede kom uit die groeiende linkse en radikaal-progressiewe faksie van die Demokratiese Party en word sterk deur hul eie linkse, soms selfs sosialistiese ideologie gedryf.
Amerika verkeer tans weens verskeie redes in ’n baie gunstige posisie. Sedert Trump president geword het, is vyf miljoen nuwe werksgeleenthede geskep. Werkloosheid is besonder laag, deelname in die ekonomie is sterk en Amerikaners ervaar ‘n duidelike toename in persoonlike inkomste en welvaart. Daarmee saam is Amerika tans nie gewikkel in enige groot oorlog nie. Trump se besluit om die Amerikaase weermag uit Sirië te onttrek en Amerika se militêre teenwoordigheid in Afganistan af te skaal geniet steun onder die Amerikaanse publiek, hoewel sy onkonvensionele manier om internasionale skakeling te behartig ’n meerderheid van Amerikaners teleurstel.
Tweedens is die Demokrate daarop uit om Trump en die Republikeins-beheerde Senaat vanuit die Huis van Verteenwoordigers opdraende te gee. Voortslepende wetgewende geskille, ondersoeke teen die president en selfs ’n totale onvermoë om belangrike ooreenkomste oor wetgewende prioriteite te bereik, is heeltemal moontlik.
Een van 2018 se belangrikste kenmerke is die ontstaan van twee groepe Afrikaners en hulle uiteenlopende benaderings wanneer dit by die hantering van Suid-Afrika se uitdagings kom. Dit sluit in hulle benadering tot die hoë voorkoms van plaasmoorde, die bedreiging van onteiening sonder vergoeding en Afrikaners se plek in die land.
Die eerste groep, kom ons noem hulle die apologete, is nie bereid om te erken dat plaasmoorde disproporsioneel tot mense in ander beroepe vermoor word nie. Ook nie dat die wyse waarop die moorde gepleeg word uiters wreed is nie.
Die apologete sal nie erken dat eiendomsreg bedreig word nie en diegene wat oorsee daaroor alarm maak verguis en as roekeloos en onpatrioties uitkryt. Hulle sal ook nie hardop sê dat Afrikaners `n plek in Suid-Afrika het nie. Dit is vir hulle veel belangriker om verskonings aan te bied vir gebeure in die verlede waaroor hulle weinig kennis het.
Die feite skets `n heel ander prentjie. Meer boere word vermoor as persone in enige ander beroep, eiendomsreg word bedreig en Afrikaners het `n plek in Suid-Afrika. En nie net het Afrikaners `n plek in Suid-Afrika nie hulle mag trots wees op die bydrae wat hulle voorouers gelewer het, hulle mag eienaarskap neem van hulle geskiedenis en hulle mag sê: “Hier het ons help bou.”
2019 gaan nie noodwendig makliker wees. Die Nelson Mandela-stigting wil die hof nader om die voormalige Republiekvlag te verban. Selfs diegene wat nie ten gunste van die openbare vertoon van die vlag is nie moet sekerlik erken dat sodra die regering begin om simbole te verbied jy `n baie gevaarlike terrein betree. Een van sensuur. Daardie debat moet gevoer word.
2019 is ook die jaar waarin ons duidelikheid gaan kry oor hoe onteiening sonder vergoeding toegepas gaan word. Dit is `n belangrike jaar vir eiendomsreg. Daardie debat moet gevoer word.
2019 is `n verkiesingsjaar. `n Jaar waarin minderhede gewoonlik verguis word vir politieke gewin. Dit gaan `n jaar wees waarin daar standpunt ingeneem moet word oor Afrikaners se plek in Suid-Afrika. Daardie debat moet gevoer word.
Wees in 2019 `n debatvoerder – iemand wat roekelose uitlatings uitdaag en bevraagteken en dit nie klakkeloos navolg nie. En wees iemand wat bereid is om die ongewilde standpunt in te neem en verwerp politieke korrektheid – veral wanneer wat dit teenstrydig is met die waarheid.
Die afgelope weke was nie te lekker vir talle Europese leiers nie. Die Franse president Emmanuel Macron is tans uiters ongewild in Frankryk en het tydens ‘n toespraak aan die Franse volk totaal verward en oorwonne gelyk. Die glans van die nuwe era wat hy vir Frankryk sou inlei het heeltemal verdof.
In Brittanje is Theresa May se politieke loopbaan naby aan verby met die Britse volk en haar eie party wat hul rug op haar Brexit-ooreenkoms met die EU gedraai het. Dit is onseker hoe May hierop gaan reageer, veral nadat leiers van ander Europese lande die afgelope week aangedui het dat hulle nie bereid is om die Brexit-onderhandelinge te heropen nie. Terwyl die een helfte van May se party haar flouerige, mislukte ooreenkoms ondersteun en die ander helfte ‘n harder soort van breuk met die EU wil sien, lyk dit onmoontlik asof May weer haar party met ‘n sterk gesamentlike agenda kan saambind.
In België is die regering onder druk nadat die grootste party in dié land, die Nieuw-Vlaamse Alliantie besluit het om nie die internasionale immigrasie-ooreenkoms, ook bekend as die Marrakesh-pakt te steun nie. Ten spyte daarvan dat die N-VA teen die ooreenkoms is, het die Belgiese eerste minister Charles Michel voort gegaan en die ooreenkoms onderteken. In reaksie daarop het die N-VA aan die regering onttrek en die huidige koalisie in België verteenwoordig nou slegs een derde van parlementslede in die federale parlement. Hierdie minderheidsregering sal waarskynlik in die komende maande geen vordering kan maak nie.
In Duitsland is die era van Angela Merkel verby. Sy het onlangs as leier van haar party uitgetree en ‘n onindrukwekkende opvolger is vir haar aangewys. Tot dat die volgende federale verkiesing in 2021 plaasvind sal Merkel moet voortploeter om as ‘n soort flou makou Duitsland te regeer.
Merkel se era in Duitsland sal onthou word vir die enorme immigrasiestroom wat sy na haar land oopgemaak het en die opkoms van die populistiese Alternative für Deutschland. Hoewel Duitsland onder Merkel se leiding groot ekonomiese sukses behaal het, het die Merkel vlam die afgelope tyd toenemend dof begin skyn.
In Nederland vind jy ook dat die huidige koalisieregering van sentrumregse en sentrumlinkse partye in peilings steun verloor, maar die uitsondering in Nederland is dat die vlugvoetige eerste minister, Mark Rutte daarin slaag om met sy pragmatiese en slim politieke skuiwe steeds genoeg steun te behou. Die politieke proses in Nederland is heelwat anders met meer ruimte vir robuste debatvoering. Dit is juis die leemte aan opposisie in Frankryk wat tot die grootskaalse optogte daar aanleiding gegee het.
In kontras teen Duitsland, België en Frankryk staan lande soos Hongarye, Italië en Oostenryk waar regse en populistiese regerings gewild is. In al drie hierdie lande daag die huidige regerings die mag van die Europese Unie uit en word ou praktyke beëindig en nuwe tuisgemaakte strategieë vir hedendaagse uitdagings ontwikkel. Donald Trump se voortdurende druk op Europese leiers en sy uitdaging van gevestigde denke in trans-Atlantiese verhoudings het ook met die huidige verskuiwing in Europese politiek te make.
Met die Europese verkiesing oor drie maande lê ‘n interessante tydperk vir Europa voort. Dat die ou liberale politieke orde toenemend aan die verloorkant is, is nou ‘n uitgemaakte saak.