'ANC wil meer bestee, maar dis nie die antwoord' | Netwerk24
Deur Hanlie Stadler 10 Julie 2020 17:17
Dis duidelik dat die tweespalt binne die ANC nog nie uitgewoed is nie, sê die ekonoom dr. Roelof Botha.
Roelof Botha, ekonomiese raadgewer van Optimum Beleggingsgroep
Botha, ekonomiese raadgewer van die Optimum Beleggingsgroep, sê die besprekingsdokument wat die ANC se ekonomiese transformasiekomitee Vrydag uitgereik het, staan "in verskeie opsigte lynreg teenoor die tesourie se groeiplan', wat vroeër vanjaar uitgereik is.
Die ANC noem sy dokument Rekonstruksie, groei en transformasie: Die bou van 'n nuwe, inklusiewe ekonomie.
"Die ANC speel met vuur indien ideologiese doelwitte ná die koronavirus vooropgestel gaan word. Daar bestaan geen twyfel hoegenaamd nie dat werkskepping en hoër ekonomiese groei die uitsluitlike doelwitte van toekomstige ekonomiese beleid moet wees – dit is immers die enigste manier waarop die land se staatsfinansies kan herstel," sê Botha.
"In plaas van struikelblokke in die pad van groei en investering uit die weg te ruim, soos deur pres. Cyril Ramaphosa beloof is, stel die komitee beleid voor wat ongetwyfeld groot skade aan beleggersvertroue en die ekonomie sal berokken.
Voordat grandiose planne gemaak word, moet hulle eers die gemors wat hulle geskep het, ongedaan maak.
"Die kommerwekkendste aspek is die volgehoue plan vir grondhervorming sonder vergoeding. 'n Radikale benadering tot grondhervorming het in lande soos Zimbabwe en meer onlangs in Venezuela tot die ineenstorting van hul ekonomieë gelei en grootskaalse maatskaplik-politieke onstabiliteit veroorsaak, insluitende hongersnood."
LEES OOK: ANC se ekonomiese plan: 10 dinge wat jy moet weet
Dawie Roodt, hoofekonoom van die Efficient Group, sê as 'n mens eers ideologie tersyde laat, staan een ding soos 'n paal bo water: die staat se onbevoegdheid. Met 'n onbevoegde en korrupte staatsdiens – veral plaaslike owerhede – is enige plan gedoem om te misluk.
"Voordat grandiose planne gemaak word, moet hulle eers die gemors wat hulle geskep het, ongedaan maak."
Dawie Roodt, hoofekonoom van Efficient Group.
Roodt sê dit help nie die plan lê klem op infrastruktuurontwikkeling, maar sê niks oor hoe die regering sy lopende uitgawes moet besnoei nie. Die opgeblase staatsdiens, Eskom en ander staatsondernemings moet eers ingeperk word.
Mike Schüssler, hoofekonoom van Economists.co.za, sê die plan is baie goed wat die uiteensit van die probleme betref. Daar word byvoorbeeld onder meer verwys na die swak onderwys wat kinders in townships kry, na gebrekkige treindienste en te min krag.
Maar die oorsaak van die probleme word nie werklik ondersoek nie, soos dat die staat misluk weens onbevoegde amptenare en dat vakbonde te veel mag het.
Daarby is die voorgestelde oplossings bloot om meer geld te bestee. "Meer geld is nie die antwoord nie. Jy kan nie alles regmaak met geld nie en ons is nie 'n land met onbeperkte belastinginkomste nie."
Meer geld is nie die antwoord nie.
Schüssler is bekommerd dat daar steeds soveel klem gelê word op die "ontwikkelingstaat", terwyl Suid-Afrika nodig het dat die private sektor "losgelaat word".
Hy voel dit help nie om meer geld in infrastruktuur te bestee as jy bestaande infrastruktuur het wat nie behoorlik benut word nie. Hy verwys onder meer na Eskom se kragstasies wat nie in stand gehou is nie en dus breek en bykans leë stedelike busse wat ten duurste gesubsidieer word omdat treine mense nie betyds (of veilig) by stasies met bushaltes kan bring nie.
"Dit gaan nie help om meer kragstasies te bou of meer treine of busse te kry as dit wat ons het, nie doeltreffend bestuur word nie."
Schüssler sê daar moet 'n groter klem wees op mense met die regte vaardighede en ingesteldheid. Hy meen staatsamptenare moet verantwoordbaar gehou word – by skole waar te veel kinders druip, moet hoofde dalk vervang word.
Meer oor: Dawie Roodt | Roelof Botha | Mike Schüss­Ler | Transformasie | Ekonomiese Beleid | Ekonomie | Ekonomiese Groei