Jou tiener: dinge wat jy nooit moet sê nie - Jou Gesin | Solidariteit WêreldJou Gesin | Solidariteit Wêreld
Tuis › Artikels › Jou tiener: dinge wat jy nooit moet sê nie
Jou tiener: dinge wat jy nooit moet sê nie
Tieners is ʼn unieke spesie met teenstrydige eienskappe. As ʼn groep streef hulle na individualiteit, tog wil hulle weet hulle word deur hulle eweknieë aanvaar. Hulle tree op asof hulle alles weet hoewel hulle nog baie ervaring kortkom. Hulle reageer asof hulle onoorwinlik is en tog is hulle onseker van hulleself. Emosionele storms is aan die orde van die dag en ouers se goed bedoelde opmerkings vererger meermale net die saak. Raas en kritiek werk in sulke situasies selde.
Wanneer jy raas is daar gewoonlik emosie by betrokke. Die reaksie daarop is dikwels ontsteltenis, teleurstelling, frustrasie, hartseer of woede. Tieners wat dié gevoelens ondervind, isoleer hulself gewoonlik van hul ouers en op dié wyse verloor ouers die geleentheid om hulle tieners te help groei tot gelukkige volwassenes.
As jy ʼn goeie verhouding met jou tiener wil hê, is daar dinge wat jy liefs nie moet sê nie, sê Anys Rossouw, ʼn opvoedkundige sielkundige van Pretoria.
Probeer om dié dinge nooit vir jou tiener te sê nie:
Nee, vergeet dit!
Simon Bailey, ʼn Amerikaanse lewensafrigter, sê kinders het op 17 reeds 150 000 keer “nee” gehoor, teenoor net 5 000 “ja”- antwoorde. ’n Nee laat tieners voel hulle word nie gehoor nie, of hulle behoeftes is nie belangrik nie. Dit lei tot onmiddellike weerstand en ʼn argument. Sê eerder ja, erken die behoefte en stel dan die grens: “Ja, jy kan gaan swem sodra jou huiswerk klaar is.”
Ek het regtig nie nou tyd nie.
Alhoewel kinders moet besef hulle is nie die middelpunt van alles nie, moet jy tog tyd maak om jou onverdeelde aandag en ondersteuning aan jou tiener te gee. Maak tyd om hul sportbyeenkomste by te woon of doen sommer net iets lekker saam met hulle. Hulle moet die boodskap kry dat hulle belangrik is en dat dit vir jou lekker is om by hulle te wees. Sê eerder iets soos: “Ek wens ek kon nou met jou hieroor praat. Gee my net ʼn halfuur dan kan ons praat.”
Jy is onverantwoordelik, lui, ongeskik, selfsugtig, oorsensitief.
Enige opmerking wat jou tiener etiketteer, dra die boodskap dat jy teleurgesteld is in hom. Dit demotiveer hulle en takel hul selfbeeld en selfvertroue af. Sê eerder: “Ek sien hoe hard en verantwoordelik jy rugby oefen. Ek is trots daarop. Dink net wat kan gebeur as jy met dieselfde verantwoordelikheid jou skoolwerk doen.”
Probeer net harder. Jy kan! As jy maar net volgens jou potensiaal wil werk.
Dit laat tieners voel jy stel eise, verstaan nie en argumenteer met hulle. Deur weerstand kan hulle jou juis verkeerd probeer bewys deur nog minder te probeer. Tieners se behoefte om gehoor en verstaan te word, asook om reg te wees en hul eie ding te doen, is sterker as hul behoefte om aangemoedig te word. Sê eerder: “Sjoe ek sien dis nogal uitdagend. Voel dit vir jou jy sukkel en kan dit nie doen nie? Ek wonder of daar iets anders is wat jy kan probeer?”
Jy sal dit doen omdat ek so sê!
Die ouer wil beheer hê en dinge moet op sy manier gedoen word. Dit maak die kind ʼn slaaf van sy ouer se wil of idees en lei dikwels tot gevoelens van vrees, vernedering en weerstand, wat dan tot ʼn magstryd lei. Dit skaad verhoudings aangesien die kind leer om ʼn posisie van mag te soek om ander wat van hom verskil, te beheer en te ondermyn. Sê eerder: “In ons huis het ons sekere waardes, ons respekteer en gee om vir mekaar. Wat sal vir ons almal beter werk?”
Ek hou nie van jou vriende nie. Hulle het ’n slegte invloed op jou.
Tieners se vriende is vir hulle baie belangrik. As jy hulle vriende kritiseer en nie aanvaar nie, voel dit vir hulle asof jy hulle en hul keuses nie aanvaar nie. Stel eerder grense. Sê iets soos: “Vertel my hoe moet jou huweliksmaat eendag wees? Watter eienskappe en karaktertrekke sal vir jou belangrik wees? Wat maak jou vriend en die vriendskap vir jou spesiaal? Wat dink jy gaan van jou vriend word as hy voortgaan met sy huidige optrede?”
Hoekom kan jy nie soos jou boetie wees nie?
Tieners verpes dit om met ander vergelyk te word, of te hoor dat hulle nie so goed soos ander is nie. Elke kind het die ruimte nodig om homself te wees. Vra eerder: “As enigiets moontlik was, wat sou jy aan jou lewe wou verander? Wat het jy nodig om dit reg te kry?”
Wat van jou gaan word, weet ek nie…
Moenie vrees vir die gevolge as beheermiddel probeer gebruik nie. Dit kweek pessimisme en mense wat heeltyd op die donker kant en gevare fokus. Dit maak tieners angstig, onseker, wantrouig of lok weerstand uit. Tieners kry die boodskap dat hulle dinge nie kan doen nie en dat hulle ouers nie verwag dat hulle suksesvol gaan wees nie.
Geld groei nie aan bome nie.
Sekere klere, telefone of besittings is vir kinders statussimbole wat hulle laat voel hulle is deel van hulle portuurgroep. Erken hul behoefte en probeer verstaan, maar leer hulle die waarde van geld deur ʼn begroting op te stel en te spaar. Sê eerder: “Dis ‘cool’. Ek kan verstaan waarom jy dit so graag wil hê. Kom ons sit dit op jou verjaardaglys en kyk wat moontlik is.”
Ek glo jou nie. Dis nie waar nie.
Wees versigtig vir aannames. Sodra jy iemand oordeel, is dit moeilik om ʼn intieme verhouding te hê. As ʼn tiener oneerlik is, moet ʼn mens se optrede dit juis vir hom makliker maak om die waarheid te vertel. Sê eerder: “Dis interessant. Vertel my meer, ek is nie seker ek het al die feite nie.”