SA ekonomie groei verlede jaar met 4,9%Hoër as normale reënval was goed vir landbou, maar nie soseer vir die mynboubedryf nie. (Argieffoto: pixabay) Suid-Afrika se BBP het met 1,2% in die vierde kwartaal van verlede jaar gegroei, wat die jaarlikse groeikoers vir 2021 nou op 4,9% te staan bring. Volgens Statistieke Suid-Afrika (Stats SA) het die ekonomie egter steeds nie na die vlak in die tweede kwartaal van verlede jaar – voor die burgerlike oproer en strenger afsonderingsregulasies in die derde kwartaal die ekonomie geruk het – herstel nie. Die Suid-Afrikaanse ekonomie is nog lank nie uit die moeilikheid nie, maar die jongste syfers skets ŉ effens meer positiewe prentjie met persoonlike dienste, handel, vervaardiging en landbou wat die sleutelaandrywers van groei was. ŉ Toename in die vraag na goedere en dienste het besteding opgestoot, terwyl uitvoere en huishoudelike besteding die grootste bydrae tot groei gelewer het. Risenga Maluleke, statistikus-generaal, sê ekonomiese bedrywighede is tans gelykstaande aan dié van die derde kwartaal van 2017, dus vyf jaar gelede, en die ekonomie is ook kleiner as wat dit was in die eerste kwartaal van 2020. Huishoudelike besteding styg Volgens Stats SA het huishoudelike besteding in die vierde kwartaal herstel, met ŉ toename van 2,8%. In ŉ weerspieëling aan die produksiekant van die ekonomie het huishoudelike besteding oor alle produkkategorieë toegeneem. Die grootste bydrae hiertoe was kos en nie-alkoholiese drankies, restaurante en hotelle, en meublement en huishoudelike toebehore. Hoewel daar in die vierde kwartaal ŉ toename in produkverskaffing was, teweeggebring deur ŉ styging in produksie en invoere, moes die handel- en vervaardigingsbedryf steeds op hul reserwevoorraad staatmaak. Uitvoere het met 8,5% toegeneem en was hoofsaaklik te danke aan edelmetale en edelstene soos goud, platinum en diamante, asook ŉ vraag na voertuie, onderdele en bybehore. Invoere het ook toegeneem. Mynbou, landbou en vervaardiging toppresteerders Ná ŉ droewige 2020, toe die ekonomie met 6,4% ineengekrimp het, het ekonomiese bedrywighede verlede jaar tot 4,9% toegeneem. Mynbou, landbou en die vervaardigingsektor het verlede jaar die grootste groei getoon, terwyl finansies, persoonlike dienste en vervaardiging die grootste positiewe bydrae tot algehele groei gelewer het. Persoonlike dienste, wat ook gesondheidsverwante sake insluit, toon verbetering wat volgens Maluleke hoofsaaklik uit die nasionale inentingsprogram teen Covid-19 spruit. Verskeie hospitale het ook ŉ toename in opnames, wat nie met Covid-19 verband hou nie, in die vierde kwartaal aangemeld. Nadat afsonderingsmaatreëls verslap is, het handel met 2,9% toegeneem met positiewe neigings in die motorhandel, toeristeverblyf, restaurante, kitskos en spyseniering. “Ekonomiese bedrywighede in die grootmaatsektor was egter effens laer,” sê Maluleke. Die styging van 2,8% in vervaardigingsuitset word hoofsaaklik toegeskryf aan die produksie van petroleum-, chemiese en plastiekprodukte, sowel as kos en drankies. Hoër as normale reënval was goed vir landbou, maar nie soseer vir die mynboubedryf nie en Suid-Afrika het minder ystererts en steenkool in die vierde kwartaal geproduseer nadat swaar reën bedrywighede by oopgroefmyne ontwrig het. Ook goud-, mangaanerts, diamante en chroomprodusente het laer syfers aangeteken. Beurtkrag en infrastruktuurprobleme lê nutsdienste (elektrisiteit, gas en water) steeds aan bande en ŉ daling van 3,4% is ondervind. Die boubedryf steier steeds en het in die vierde kwartaal met 1,9% ineengekrimp. Dit is die vyfde agtereenvolgende jaar wat ŉ daling in die konstruksiebedryf aangeteken word.