Swartklip Sorrows: October 2014
Met al hierdie troues wat ek en Maggie bygewoon het die afgelope ruk, het dit my aan die dink gesit oor troues en al die tradisies daaraan verbonde. Eintlik het dit ook gemaak dat ek SO oor troues is, dis net nie snaaks nie.
Ek weet nie hoeveel van julle is vertroud met die begrip "Eurosentrisme" nie. Dis basies 'n verheerliking van alles wat "westers" of "beskaafd" is. Alles wat jou "wit" kultuur voorskryf, is reg en aanvaarbaar. Alles anders is barbaars. Is dit regtig?
Terwyl ek nou so daar gesit het op die tradisionele Tswanatroues waarheen ons genooi was, sit ek die spul nou so en bekyk en dink by myself: Is ons nie bitterlik aanmatigend om ons eie kultuur voorop te stel en elke ander kultuur af te skiet nie? So sing en dans die mense nou en eet pap en afval en hompe vleis. By ons druk die bruidegom sy kop onder die bruid se trourok in en haal die kousband af met sy tande. Koue vis word gerol in rys en bedek met swart papier wat gemaak is van seewier en ten hemele stink as jy dit naby jou mond bring, dis hoekom jy dit moet doop in sojasous en met sterk gemmer en wasabi moet bedek. Maar sushi is mos deftig. Afval is barbaars. By ons gooi die bruid haar bruidsruiker oor haar kop en die ongetroude dame wat dit vang is die volgende een om te trou. Die bruidegom doen dieselfde met die kousband en die ongetroude man wat dit vang, is die volgende een om te trou. Dan praat ek nou nie van die troues waarop ek al was waar die gaste, bo en behalwe die geskenk wat hulle gebring het, nog geldnote aan die bruid se rok ook moet vassteek as hulle laataand vertrek op wittebrood nie! En dan is daar nog die "something old, something new, something borrowed, something blue" tradisie. En die bruidegom mag die bruid gladnie sien voor die tyd op die troudag nie. Dit is bad luck. Maar dis 'n goeie teken as dit reën. En kinders word nie toegelaat nie. So is ons maar net so bygelowig met al ons ou gebruikies en gewoontetjies. Maar as ons dieselfde inheemse gebruike by 'n ander kultuur waarneem, word dit onmiddellik afgemaak as "primitief".
By 'n Afrikatroue word die hele gemeenskap genooi en almal is daar, elke oom en tannie en niggie en neef, en almal help betaal. Daar word nie juis geskenke gegee vir die bruidspaar nie, want die mense het eenvoudig nie die geld daarvoor nie. By ons baklei die bruid en bruidegom maande lank oor die gastelys. Families is dikbek en word by tye uitmekaar geskeur oor hierdie twiste. Syfers en getalle word op 'n spreadsheet uiteengesit en daar word per kop besluit wie bekostig kan word en wie nie. Daar is 'n A-lys en 'n B-lys. As iemand uit die A-lys nie kan bywoon nie, word 'n gelukkige wenner uit die B-lys gekies en die eer aangedoen om uitgenooi te word. Dit word selfs in boeke oor troues voorgestel dat indien iemand die uitnodiging aanvaar het en NIE opdaag nie, die bruidspaar die volste reg het om 'n rekening te stuur aan so 'n persoon vir die bedrag per kop wat bestee is. Dan gaan die bruidspaar na hulle gunstelingwinkel en kies alles uit wat hulle graag sal wil hê, van baie goedkoop tot baie duur. Die uitnodiging, wat gewoonlik per e-pos gestuur word, het sommer 'n link op waar jy met 'n kliek 'n geskenk kan bestel en sommer op die plek via paypal kan betaal ook! Die winkel sal na die troue alles by die nuwe egpaar se huis kom aflewer! Baie gesofistikeerd.....
Toe ek met my tweede man getroud is, nooi ons 'n ou oom en sy vrou wat 'n stoorplek met ons gedeel het, en wat ons uit die aard van ons besigheid, elke dag gesien het. Toe dit nou nader kom aan die RSVP datum, toe vra ons die oom of hy en die tannie nou gaan kom. Ja hulle wil kom, maar hul volwasse kinders en diè se gades en kinders wil ook graag kom. Baie verleë verduidelik ons dat ons nie hierdie mense ken nie en dat daar beperkte plek is by die onthaal en dat ons net begroot het vir 'n sekere aantal gaste. Die oom laat waai toe met sy troefkaart: Maar sy kinders wil nie verniet kom nie, hulle is bereid om kaartjies te koop! I rest my case. Die oom was so kwaad dat hy en die tannie toe ook nie na die troue toe gekom het nie. Ons het darem nie 'n rekening vir hulle gestuur nie.
'N vriendin van my word genooi na 'n troue in Delmas. Op die uitnodiging sê dit duidelik: Volwassenes R140 per kop. Kinders R80 per kop. Die bankdetail word dan gegee. Gebruik jou naam as verwysing. En heel onderaan: Baie dankie, op dié manier kan ons almal bydra om te verseker dat almal 'n lekker tyd gaan hê en die bruidspaar nie alles moet betaal nie. Baie classy. Dan moet jy seker nog 'n geskenk ook vat, want iewers staan daar ook nog: 'n Geldjie in die sak is beter as 'n geskenkie op die rak. I kid you not.
So eintlik het die hele troumark as sodanig op homself ingeplof. Dit het eenvoudig gegaan van absurd na banaal: die tema, die kleur, die uitnodigings, die spyskaart, die koek, die kos, die musiek, die fotograaf, die videograaf, die gevolg, die klere, die blomme, die venue, die entertainment, die seremoniemeester, die heildronke, die drank..... Juis daarom is ek baie trots op my twee kinders en skoonkinders vir die informele, onpretensieuse en relatief goedkoop troues wat hulle op besluit het. Deels ook genoodsaak deur ekonomiese oorwegings, want ek dink as Nola 'n halwe kans gegun was sou sy Kim Kardashian en Kanye West se troue soos 'n laerskool klaspartytjie laat lyk het. Gelukkig het common sense geseëvier.
Ek lees net gisteraand 'n artikel wat iemand op facebook gepost het oor "tiny living". Hoekom is dit nodig om in 'n massiewe huis te bly, inloopkaste vol klere en skoene te hê waarvan jy driekwart nie dra nie, kaste en vrieskaste vol kos te hê wat geen mens in 'n jaar kan opeet nie, stoorkamers en pakkamers en garages en kratte vol "goed" te hê wat jy vir jare lank met jouself moet saamsleep. Wat jy nooit gebruik nie, maar te sleg voel om van ontslae te raak. En elke dag moet jy net meer en meer koop. Goed wat niks makeer nie moet voortdurend vervang word, soos beddegoed, gordyne, handdoeke, badkamerstelletjies, kussinkies. Daar MOET mos 'n punt kom in jou lewe waar jy besluit: Genoeg is genoeg. Dis nou dit. Dit wat ek nou het gaan goed genoeg wees totdat dit breek of totaal verslete is.
Goddank het ek en Maggie by daai punt gekom. Ons is letterlik en figuurlik gestroop van alles. Fisiese besittings sowel as geestelike bagasie. Wat 'n bevryding! Wat 'n verligting! En ja, ons gaan nog ons huweliksonthaal hou. Maar ek dink die mense wat genooi gaan word gaan in wees vir 'n moerse surprise!!
Geplaas deur Hester Hoffmann om 12:47 Geen opmerkings nie:
Geplaas deur Hester Hoffmann om 22:21 1 opmerking:
Geplaas deur Hester Hoffmann om 16:08 1 opmerking:
Maggie sê gisteraand vir my hoe baie sy nou daarvan sal hou om na 'n spa te gaan en 'n "full body massage" te kry. Ek bly toe maar stil. Maar so hard soos wat ek probeer om my geheue die afgelope 12 jaar te onderdruk, so krap haar woorde die wonde oop en borrel die onthou na die oppervlak.....
Net ter agtergrond, die ander dag praat hulle op die TV met 'n ou oor die misdaadsituasie in die land en spesifiek oor wat mense kan doen om hulself te beveilig en te voorkom om nie in 'n misdaadsituasie opgevang te word nie. Volgens my is "emigrasie" die enigste logiese antwoord op hierdie probleem, maar die ou het toe 'n heel interessante invalshoek. Hy sê navorsing het bewys dat die mens die enigste lewende ding op aarde is wat sy instinkte ignoreer. Kyk, 'n bok sal mos nou water drink daar by die watergat in die wildkamp of die wildtuin of where ever, dan sien jy net hy ruk sy kop op, beweeg een oor, en daar trek hy! Jy sien niks. Daar is geen leeu of luiperd naby nie. Maar die bok wou nie die kans vat om rond te hang en seker te maak daar is of daar is nie 'n leeu nie. Hy het "gevoel iets is nie reg nie", toe slaan hy poot in die wind. Hy gaan mos nou nie voel hy't 'n gat van homself gemaak as daar nou NIE 'n leeu was nie? Hy worry ook nie of die ander bokke vir hom lag nie! Screw hulle man! Hy's in elk geval nog 'n dag gespaar!
Maar die mens is mos nou die teenoorgestelde. Jy sal nou half 6 op 'n vrydagmiddag in 'n verlate gebou in die industriële gebied van Bloemfontein die knoppie vir die hysbak druk en as die deure oopgaan, staan die Modimolle Monster voor jou. Jy voel ook "iets is nie reg nie", maar ons is mos bitter ordentlik. Jy wil mos nou nie aanstoot gee nie. Nou klim jy maar in. Nou sien jy hier langs die paneel met die knoppies op staan 'n ding wat lyk of hy uit die Rocky Horror Show ontsnap het. Maar jy sê maar "middag", en druk die knoppie vir die 23ste verdieping. (Okay ek weet nou nie of Bloemfontein spesifiek sulke hoë geboue het nie, maar julle vang my dryf). Nou ry julle drietjies maar boontoe. Jy kyk nou maar boontoe soos wat die liggies die vloere afmerk. Drie dae later word jy wakker in die hospitaal, uitgesprei oor 4 beddens. Net jou linker kniekop is nie toe onder verbande nie. Na 3 maande is jy darem nou al so dat jy met 'n strooitjie kan eet en kan skryf met 'n pen tussen jou 3 oorblywende tande vasgeklem en met jou 1 oorblywende, halfblinde oog te kan sien waar jy skryf. Nou vra die polisieman jou wat het gebeur. Jy skryf: Ek het gevoel iets is nie reg nie....
Goed. So bevind ek my in Oktober 2002 op die pragtige eiland van Mauritius vir die 5de huweliksherdenking van my 2de mislukte huwelik. Gelukkig het ek dit daai tyd nou nie geweet nie. Man, dit gaan te lekker. Ek is met 'n parachute agter 'n boot aan, ek seil op 'n catamaran, ek snorkel, ek duik, ek ski, ek speel gholf, ek ry fiets, ek gym, ek hardloop, ek eet, ek shop, ek body surf, ek boogie board, ek windsurf......okay, die tweede dag is ek toe nou verveeld. Nou verken ek die resort. Kom af op 'n spa. Bespreek dadelik vir my 'n "full body massage" vir die volgende dag. Die ontvangsdame gee toe vir my 'n moerse lang lys van verskillende tipe masserings. Nou kyk, ek kom van Thabazimbi af.....wat weet ek nou van swedish massage en japanese massage en dis reflexology en aroma therapy en kort duskant 'n papsmeer besluit ek toe, vanwee my atletiese en sportiewe aard, dat ek maar sal gaan vir die "deep sports massage". Ek betaal toe die geld en ek sal die volgende oggend inklok.
Kom daar aan, nou word ek in so kamertjie ingelei. Halfdonker. Klink soos Roberto se panfluitmusiek op die agtergrond. Op die kussing lé die "obligatory" laventeltakkie. Plat masseertafel, met daai gat waar jy jou gesig moet indruk. Die vrou sê: "You can undress, face downwards, and cover yourself with this towel". (Die bokkie drink nou nog rustig watertjies, geen leeu in sig nie).
Nou gaan lê ek. Kop in daai gat gedruk. Kyk vir die vloer. Ek hoor die deur saggies oopgaan. Voetstappe kom nader. Nou julle weet mos, in elke fliek wat beskryf word as 'n "psychological thriller" is daar mos altyd iemand wat onskuldig en teen sy sin in 'n malhuis of gestig of inrigting beland. Dan is daar so evil, mallerige psigiater en die mense wat daar werk is mos altyd swartes en hulle dra sulke spierwit klere. Hulle dra ook mos sulke spesifieke soort spierwit skoene. Met sulke spierwit sole. Rubbersole. Als wit. Nou toe ek nou daar lê en wag vir die helende hande op my, toe verskyn daar presies so paar skoene binne my veld van sig. Nou NET daar, moes my instinkte ingeskop het!! Want op daai presiese oomblik kan ek veel later onthou het ek die gevoel gekry van "iets voel nie vir my reg nie". Maar wat nou gemaak? Ek druk maar deur! Die vrou het dan nog nie eens begin nie, en ek het klaar betaal ook nog! What can possibly go wrong?!!!
My laaste "coherent" gedagte was dat sy die handdoek verwyder het. Die volgende oomblik gooi sy 3 liter lawa op my rug uit. (Later blyk dit warm olie te gewees het. Yeah right). Ek is toe totaal verstom dat sy nie ag slaan op my bloedstollende kreet nie. Maar ek besef toe binne 'n milli-sekonde ek het self ook nie my kreet gehoor nie. Ek het gegil, maar geen klank het uit my geskokte liggaam ontsnap nie. Daai kreet sal vir ewig "frozen in time" iewers om 'n planeet in die buitenste ruim rondswerf, want die Here weet, ek het laas met Pietie se geboorte toe ek net 6 cm ontsluit was en hy besluit het "nou is die tyd", so gegil. Toe ek besef ek gaan nou my Heiland ontmoet, toe kyk ek vir oulaas om, net om te weet hoe lyk die gesig van die doodsengel wat my kom haal het. Liewe ouers. Wydsbeen bo-op my sit 'n Kreoolse eilandbewoner, geslag onbekend maar vermoedelik vroulik, in spierwit klere, en seker so driekwart deur haar geslagsverandering. Die volgende oomblik druk sy my kop terug in daai opening en my laaste bewuste gedagte was toe sy daai neksenings, wat Mnr Ehlers laas in St 6 geknyp het, tussen haar duim en wysvinger beetkry en dit druk dat ek voel hoe haar vingers aan mekaar raak. Genadiglik val ek toe flou. Sy het dit obviously nie agtergekom nie, want ek lê mos nou al klaar. Sy sien toe my slap en willose liggaam as 'n teken dat ek totaal ontspanne is. Toe lê sy in pappie. Ek het vir die volgende uur gewissel tussen bewus en bewusteloos. Die kere wat ek wel kortstondig my bewussyn herwin het, was dan nou die tye wat sy haar greep verwissel het, en daar so 30 sekondes was wat sy nie 'n kniekop of elmboog deur my spiere tot op my skelet gedruk het nie. Ek het sulke patetiese geluidjies gemaak, kan ek nog goed onthou, wat ten beste beskryf kan word as iets tussen 'n "whimper" en 'n snik en 'n histeriese giggel. In haar kultuur moes sy dit geïnterpreteer het as een of ander "mating call", neem ek aan. Dis al hoe ek haar entoesiasme kon interpreteer direk na so sniksessie. Ek het dit toe nou maar gelos. Na 'n uur het ek vir 'n kort wyle weer my bewussyn herwin toe sy van my afgeklim het. Maar ek kon nie opstaan nie. Dis altyd moeilik met soveel geskeurde ligamente, gerekte spiere, haarlynfrakture en gekraakte ribbes. Ek het toe nog 'n ruk daar gelê. Die ontvangsdame het my later op my gebreekte, gekneusde liggaam kom tik en gesê ek moet nou aantrek. Ek het teruggestrompel kamer toe, met my voorkop aan die deur geklop, en in 'n hoop op die bed neergeval. Ek het vir die volgende 2 dae in 'n semi-donker kamer gelê. My man het na die hoofstad Port Louis gery op soek na Voltaren Gel en anti-inflammatoriese pille, knee guards, ankle guards, rugstut, pynpille, asynlappe, en Grandpa's. Ek kon nie na die restaurant toe gaan om te eet nie. Ek het vir 2 dae uit die bar fridge in die kamer geleef. My man het Bounty bars en Mars bars in stukkies opgebreek en dit in Grandpa gerol en langs die kant van my mond ingedruk. Afgespoel met Energade en Re-hydrate. Op die derde dag kon ek met behulp van 'n loopraam tot by die warm swembad se wal vorder. Die ronddryf in die water was wonderlik. Ons het op daai stadium besluit om van die spesiale aanbod gebruik te maak en nog 5 dae langer te bly. 'N week na my "ordeal" kon ek weer normaal loop en funksioneer en het ek die laaste 5 dae gate uit geniet. Wye draaie om daai spa geloop, needless to say.
"Hester hoor jy my? Ek vra of jy ook sal hou van 'n vollyf massering?"
"Nee dis okay. Gaan jy maar. Jy moet vra vir 'n "deep sports massage". Dis nogal 'n belewenis".
"Okay ek gaan! Lekker slaap!"
"Dankie. Jy ook".
Geplaas deur Hester Hoffmann om 14:58 1 opmerking:
Geplaas deur Hester Hoffmann om 23:23 Geen opmerkings nie:
Geplaas deur Hester Hoffmann om 07:07 1 opmerking:
Geplaas deur Hester Hoffmann om 04:58 1 opmerking:
Later jare sou ek lees dat die tiener se brein eers hier op 23 jarige ouderdom ten volle ontwikkeld is. Ek dink hulle kan daai teorie wat betref die manlike brein met nog so 5 jaar opstoot. Pietie s'n in elk geval. Die artikel het ook spesifiek genoem hoe die tiener gladnie die gevolge van sy dade kan insien nie. Daarom doen hulle sulke uiters onverantwoordelike goed wat hulle gladnie deurdink nie.
Vroeg-vroeg het ek agtergekom Pietie is die waaghalsige, impulsiewe tipe. Toe hy 2 jaar oud was druk hy mos so klein klippie in sy neusgat op. Nou kom sê hy vir my daarvan. (Julle onthou mos nou dat hy op 6 maande al vlot kon praat). Anyway, nou dop ek die kind om en skud hom, maar die klippie sit. Later het ek 'n oorstokkie gaan haal. Met my regterknie stewig op sy bors pen ek hom toe nou vas teen die grond, terwyl ek behendig die klippie verder indruk tot net onder sy breinstam. Nadat sy oë omgedop het in hulle kaste en hy begin kwyl en roggel het, besef ek ek sal 'n ander tegniek moet inspan. Ek gaan haal toe 'n tweezer. Weer pen ek hom vas. Dié keer is hy nogal halstarrig en stoei verwoed terug, maar ek is darem nog sterker as hy op daai stadium. (Hier teen St 9 se kant sou ek my tegnieke aansienlik moes opskerp en aanpas). Nadat ek nou elke slymvlies en vel binne in daai kind se neus, neusholte en sinusse verwyder het met die tweezer, en geraak-raak het aan sy optiese senuwee, besef ek, uiters teleurgesteld, dat ek professionele hulp sal moet inroep. Ek vat hom toe maar teësinnig dokter toe. Nadat die dokter die ergste bloeding onder beheer gekry het en 'n kalmeerinspuiting toegedien het, toe het ek vir Pietie in die kar gaan haal. Met die regte toerusting kon hy toe binne sekondes die klippie verwyder. So vat ons die klippie, nou mooi glad, huistoe om vir sy pa te gaan wys. By die huis gekom maak ek vir my 'n koppie tee om te kalmeer, want die inspuiting begin toe al uitwerk. En nou gaan ek nie lieg nie: toe ek omdraai, toe het daai klein bliksempie daai klippie gevat en hom blitsvinnig in die ander neusgat opgedruk. Ek moes eenvoudig terugklim in my kar en weer dokter toe ry. Dieselfde prosedure. Nou vra ek julle met trane in my oë. .....
Nog 'n voorbeeld van sy ondeurdagte optrede maak my sommer op hierdie oomblik lus om hom te bel en te sê hy skuld my nog 'n paar rand vir skade! In Pietie en Nola se hoërskooljare het ons 'n woonstel in Margate gehad. Tydens Desembervakansies het hulle my AL my dae gegee met die foam parties en die gekuier in Bass Line, dink ek was die plek se naam. Nou is Pietie so in St. 9. (As ek nou terugdink het die meeste van die goed gebeur toe hy in St. 9 was). Dis seker die ouderdom waarop die manlike tienerbrein op sy laagste punt van ontwikkeling is. Nou het hy so afstandbeheer karretjie waarmee hy nou dag en nag speel. En moenie dink die ding se battery raak pap nie. Hy het 'n ekstra battery wat permanent op charge is, so hy ruil hulle gedurig om. So irriteer hy nou die rook uit almal uit met sy karretjie. Ry in die huis rond, ry teen my hakskene vas, ry agter my aan met die karretjie waar ek ook al loop, "ramp" oor die speed humps in die parkeerarea, bou vir homself hindernisbane. En elke keer as ek hom vra om iets te doen, dan het hy 'n verskoning oor hoekom hy dit later (gladnie) sal doen. Nou is dit die laaste dag van die vakansie. Almal moet nou help opruim en inpak en goed kar toe dra. Behalwe Pietie. Daai tyd moet hy mos nou altyd dringend toilet toe gaan. Of hy verdwyn eenvoudig. So is hy nou tussendeur die pakkery en skoonmakery met die karretjie besig. Ek maak vullis bymekaar en sit alles in swart sakke uit op die voorstoepie. Die woonstelkompleks het so area gehad waar die trollies geparkeer was waar jy die swart sakke moes gaan ingooi. In die sitkamer staan toe nou alles wat moet sleepwa toe gedra word. Onder andere seker 3 swart sakke volgestop met vuil klere en beddegoed. Nou kan julle natuurlik klaar raai wat kom. Ek vra hom om die goed in die sitkamer sleepwa toe te dra en die vullissakke in die trollie bins te gaan gooi. Raai wie kry dit omgeruil? Meer as 'n 1000 km later staan ek by die wasmasjien in Thabazimbi, reg om al die wasgoed te was, en maak sak op sak oop van vullis. Lekker warm gebak heel dag agter in die sleepwa. Dan sê mense nou jy moet kalm bly en jy moenie 'n kind in woede slaan nie en lyfstraf en geweld is nooit 'n oplossing nie. Nadat ek sommer myself 'n kalmeerinspuiting toegedien het, bel ek die enigste permanente inwoner van die kompleks, 'n horingou engelse tannie. Ek verduidelik toe wat gebeur het en sy het toe seker daar in die middernagtelike ure met haar gown aan en 'n flou flitsie in haar bewerige, arthritishande deur die trollie bins gaan grawe op soek na al ons klere en beddegoed. Needless to say kon sy dit nie kry nie, en ek glo die werkers in die kompleks kon seker nie hulle geluk glo nie!
En so het hy my nou maar op my kniee gehou. Ek sou soos 'n mak heks tekere gaan, dan is hy ook mak vir so paar weke. Dan gaan kuier ons vir my ma dan besluit hy om sy ouma 'n wedgie te gee. Soveel so dat sy daai step-in broek agterna moet weggooi. En hy gladnie kan verstaan hoekom ons dit nie heeltemal so snaaks soos hy vind nie. En natuurlik het al sy stories begin met: "Mamma jy sal nie GLO wat nou met my gebeur het nie!!! En hierdie keer was dit nou regtig nie my skuld nie!!"
Die enigste "goods" wat ek ooit op hom gehad het, was dat hy skytbang was (is) vir die donker. Ek vertel julle later.....