Vanana ni vaveleki va khozela kumweko Txizimu ni ku gonda ti to va nga wuyeliswa ku txani ngu mahungu a manene. —Gonda Mika 4:1-4. Kahlekahle Bibele yi sola vanhu lava tekaka swiendlo swo biha swi ri leswinene. —Esaya 5:20. 10 Vona magazini wa The Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, Vholumo 89, No. 6, tl. Kumbexana u nga ha hlawula ku nga ha n’wi lombi. —Pisalema 37:21; Swivuriso 14:15; 22:3; Vagalatiya 6:7. Matimu ya khale ka khaleni masungula hi tsumbula ndlela yo tsala. Hambiswiritano, timintsu ta nhluvuko tiente kuya endzhaku ngopfu kufikela eka thekinoloji ya khale na ndhzavuko wakona. nguva ya kusungula ka matimu yi sunguriwa eka "nguva yosungula ya Maribye" , leyi landzeriwaka hi "nguva ya vumbirhi ya maribye", naswona yihlanganisa na nguva ya vurimi (Exikarhi ka 8000 na 5000 BCE). Ngoma iyi a i dzhenelwi nga Vhakololo sa izwi Lushaka lwa Vhavenda lu tshi dzhia ngoma iyi sa i sili. renwa girl