Kinders met leerprobleme: AGHSFoto: pixabay.com Aandaggebrek-hiperaktiwiteitsindroom (AGHS) is aan die orde van die dag. (In Engels staan dit bekend as ADHD, attention deficit hyperactivity disorder.) Sê die woord AGHS en ’n menigte reaksies en emosies word by (veral) ouers ontketen. In my praktyk as opvoedkundige sielkundige hoor ek daagliks die opmerking dat “my kind se hele klas” AGHS-medikasie soos Ritalin of Concerta gebruik en/of dat “almal in my kind se klas AGHS” het. Maar wat is AGHS dan werklik? AGHS is ’n neuro-ontwikkelingsdisfunksie. In eenvoudige terme beteken dit ’n disfunksie in dele van die brein. Dié disfunksie kan ’n invloed hê op ’n kind en volwassene (ja, volwassenes kan ook AGHS hê) se gedrag, selfbeheer, geheue, konsentrasie, selfbeeld en vermoë om te leer. Wat is die simptome van AGHS? AGHS maak sy verskyning op die volgende drie maniere met voorbeelde van simptome en/of gedrag: Afleibare tipe: Hiperaktiewe-impulsiewe tipe: Gekombineerde afleibare en hiperaktiewe-impulsiewe tipe: Wat veroorsaak AGHS? Hoewel AGHS een van die mees algemene kindertyd-disfunksies (“childhood disorders”) is, is die oorsaak steeds kontroversieel. Kundiges volstaan meestal daarby dat AGHS geneties is en/of deur die omgewing en/of deur albei oorgedra en veroorsaak kan word. Waar klop ek as ouer aan om hulp? By ’n opvoedkundige sielkundige wat met AGHS werk. Waarom ’n opvoedkundige sielkundige? Die behandeling van AGHS sluit terapie of ’n kombinasie van terapie en medikasie in. In my werk met kinders en volwassenes die afgelope 23 jaar, as opvoedkundige sielkundige en voormalige onderwyseres, is daar meestal ’n groot verbetering by ’n kind wanneer ek saam met die ouers ’n aksieplan uitwerk en terapie instel wat die aanpak en praktiese hantering van die volgende insluit: Ouers se persepsie van eetgewoontes, ouerskapstyle, dissiplinering en probleme in hul huwelik is dikwels, sonder dat hulle daarvan bewus is, nie heeltemal in die kol nie. Wanneer laasgenoemde aspekte nie in balans is nie, kan dit veroorsaak dat hul kind se AGHS en/of simptome daarvan aan die gang gesit word. Is daar hoop? Ja, beslis. Wanneer ’n kind met AGHS of simptome daarvan ouer is (selfs vanaf graad 1) en bewus is van hierdie simptome kan hy, met behulp van ’n opvoedkundige sielkundige, doeltreffend ondersteun word. Hy word gehelp om, deur middel van terapie, te leer hoe om sy emosies en gedrag beter te verstaan, te hanteer en te beheer. Hierdie kind kan ook gehelp word om ontslae te raak van die stigma dat daar iets met hom skort, wat meestal aan AGHS kleef. Gesinsterapie word ook dikwels ingespan, waardeur die hele gesin ondersteun word om vaardighede soos beter selfkennis en doeltreffende kommunikasie tuis te bewerkstellig. ’n Kind met AGHS toon dikwels ’n gebrek aan sosiale vaardighede en kan deur middel van terapie bemagtig word om homself, met sy AGHS, beter te leer ken en te aanvaar, asook om positiewe maniere van sosiale wisselwerking aan te leer. Belangrike aspekte wat verder in die terapie met ’n AGHS-kind aangeraak word, is beplanning en tydsbesteding, aspekte wat ouers dikwels teen die mure uitdryf en ’n AGHS-kind nog meer magteloos en ontoereikend laat voel. Al bogenoemde aspekte van terapie sluit oorkoepelend die AGHS-kind se ontwikkeling van ’n positiewe selfbeeld en selfaanvaarding in. Die opvoedkundige sielkundige, sowel as die ouers, sal in oorleg met mekaar besluit wanneer dit wel nodig is om hul kind verder deur middel van medikasie te ondersteun. Let daarop dat die diagnose van AGHS slegs gemaak kan word deur dokters, psigiaters en gesondheidspesialiste soos neuroloë en pediaters. Besoek gerus dr. Marisa van Niekerk se webtuiste hier. Bronverwysings http://www.nhs.uk/conditions/Attention-deficit-hyperactivity-disorder/Pages/Treatment.aspx https://en.wikipedia.org/wiki/Attention_deficit_hyperactivity_disorder http://www.cdc.gov/ncbddd/adhd/diagnosis.html http://www.help4adhd.org/documents/adhd%20and%20the%20dsm%205%20fact%20sheet%202.0.pdf Dulcan, MK. 2010. Dulcan’s textbook of child and Adolescent Psychiatry. Washington, DC: American Psychiatric Publishing, Inc. Honos-Webb, L. 2010. The ADHD workbook for teens: activities to help you gain motivation and confidence. Oakland, United States of America: New Harbinger Publications, Inc. Taylor, JF. 2008. The survival guide for kids with ADHD. Minneapolis, Accessible Publishing Systems PTY, Ltd.