Pre historiese kuns
Dance lesson – johnny appleseed
by Taryn Furlong
Presentation gr10 ontwerp eenheid 1
Pre-historiese kuns Kuns vir oorlewing 2.
Ontmoet jou innerlike grotvrou… 4.
3 Hooftydperke <ul><li>Paleolities </li></ul><ul><li>Meso-lities </li></ul><ul><li>Neo-lities </li></ul>
Paleolities <ul><li>20 000 v.C </li></ul><ul><li>Fokus was op oorlewing- nie Kuns nie </li></ul><ul><li>Yskap het Skandinawie en sentraal Europa bedek. </li></ul><ul><li>v.C het meeste van die ys gesmelt en was dit die begin van ‘n meer gematigde weer </li></ul><ul><li>Koue tye het die jagters in die grotte gaan skuil. </li></ul>
Paleolities <ul><li>Dit is hier waar die Cro-magnon mens die Neanderdal vervang het, en waar hul nie net steen gereedskap gebruik het nie, maar ook skilderings op die rotswande gemaak het. </li></ul><ul><li>Kuns het steleselmatig deel begin vorm van die mens se daaglikse lewe en rituele. </li></ul>
Figuurtjies <ul><li>Beelde is gemaak van steen, ivoor, been en horing. </li></ul><ul><li>28 000 en 20 000 jaar v.C. </li></ul><ul><li>Beelde het ‘n funksie verrig. </li></ul>
Figuurtjies Venus van Willendorf <ul><li>Fertiliteitsimbool </li></ul><ul><li>Oorvloedige bron van voedsel </li></ul>Vergrootte ligaamsdele -dui op oorvloed Geen gesig- word universeel 11.1 cm hoog 11.
Grotskilderings <ul><li>Die eerste is in 1879 in Spanje ontdek </li></ul><ul><li>n Paar jaar later is die Dordogne skilderings in Frankryk ontdek. </li></ul><ul><li>Hierdie word gesien as die grootste fonds uit die pre-historiese tydperk . </li></ul><ul><li>Hoekom sou dit behoue gebly het? </li></ul>
Grotskilderings <ul><li>Diep binne die Lascaux grotte (Dordogne), weg van die ingange wat hul dikwels as wooning gebruik het, is die gravure en skilderings van diere – mamoete, bison, rendiere, perde, wildevarke en wolwe. </li></ul><ul><li>As ligbron het hul klein steenlampe gemaak, gevul met murg of vet, met ‘n pit van gedroogte mos. </li></ul>
Grotskilderings <ul><li>Antieke kuns “toolbox” </li></ul><ul><li>Vet en pigment gemeng= verf </li></ul><ul><li>Enige voorbeelde hoe kleure geskep is? </li></ul><ul><li>Been= palet </li></ul><ul><li>Diere se hare + riet= verfkwas </li></ul>
Grotskilderings <ul><li>Dit was diep in die grot gemaak. </li></ul><ul><li>Dus nie vir dekorasie nie. </li></ul><ul><li>Nou hoekom het hul dit dan geskilder? </li></ul><ul><li>Magiese kragte, rituele ens. </li></ul><ul><li>Hande in die positiewe en negatiewe spasie. </li></ul><ul><li>Hoekom? </li></ul><ul><li>Jagrituele </li></ul>
Die Gekolde Perde by Pech-Merle 13 000 v.C. in Frankryk geskilder Byna realisties 18.
Meso- en Neolitiese kuns 22.
Meso- en Neolitiese kuns <ul><li>Ongeveer 20 000 – 2000 v.C. </li></ul><ul><li>Soos die yskap gesmelt het, het takbokke noord migreer, die mamoet en harige renoster het verdwyn, net soos die jagter-kunstenaar. </li></ul><ul><li>Klimaat- soos Europa vandag </li></ul><ul><li>Mense skilder nie meer in rotswande nie </li></ul>
Meso- en Neolitiese kuns <ul><li>Kulturele ontwikkeling het plaasgevind. </li></ul><ul><li>Ongeveer 10 000 v.C. is diere makgemaak, graan gegroei en keramiek ware en tekstiele vervaardig. </li></ul><ul><li>Met die ontwikkeling van plase het mense meer permanente wonings gebou. </li></ul><ul><li>Ontwikkeling vanaf nomadies tot permanent. </li></ul>
Bouings <ul><li>Met die stigting van gemeenskappe, sosiale organisasie en ontwikkeling van handeldryf en industrie, het monumentele steenstrukture verskyn. </li></ul>
Bouings <ul><li>Dolmens ( dol = tafel, en men = steen), was grafte of monumente vir die dooies, wat uit drie stene met ‘n vierde bo-op bestaan het. (Lyk soos ‘n tafel) </li></ul>Paunabrone dolmen, Ierland 31.
Die Kerloas menhir is 9.5 m hoog, en die hoogste staande menhir in Britanje 32.
Bouings <ul><li>Enkele megaliete </li></ul><ul><li>Menhirs ( men = steen en hir = lang), </li></ul><ul><li>was tot 5,1 m hoog en is enkel, of in rye gegroeppeer soos in Carnac in Britanje. </li></ul><ul><li>Dit is nie duidelik waarvoor Menhir gebruik is nie, maar kon moontlik monumente gewees het van die kulte, dooies of selfs vir die aanbidding van die natuurkragte (son). </li></ul>
Soms is Menhir in sirkels gepak om Cromlech te vorm. Die bekendste voorbeeld is Stonehenge in Engeland. 35.
Stonehenge (Salisbury, Engeland) <ul><li>Die buitenste ring bestaan uit monoliete van sarsen stene met lintels wat hul verbind. </li></ul><ul><li>Monoliet=menhir </li></ul><ul><li>Lintel= horisontale balk </li></ul><ul><li>Volgende is ‘n ring blou steen wat ‘n perdeskoen struktuur van trilithons – vyf lintel pare – omsirkel </li></ul>
Stonehenge (Salisbury, Engeland) <ul><li>Elk van hierdie weeg ongeveer vyf-en-veertig ton. </li></ul><ul><li>Aan die oostekant is ‘n enkele steen wat moontlik die mid-somer sonsopkoms gemerk het. </li></ul><ul><li>In verskillende fases gebou </li></ul><ul><li>Nou wat is die doel van Stonehenge? </li></ul>
Stonehenge (Salisbury, Engeland) <ul><li>In die Middeleeue is geglo dat die struktuur deur die towenaar, Merlin gebou is, of deur reuse mense. </li></ul><ul><li>‘ n Hedendaagse verklaring is dat dit moontlik as ‘n kalender gebruik is – ‘n getuienis van die ontwikkeling van die mens se intellek. </li></ul>