Epiese 'Die Wildedruif Val' op RSG | RSGplus
Gepubliseer op 01/09/2020. 03/09/2020
Bekroondes snoer kragte saam vir RSG se epiese "Wildedruif"
Twee van RSG se bekroonde regisseurs het saamgespan vir die nuwe middag-vervolgverhaal, Die wildedruif val deur P.H. Nortjé, wat op Maandag 7 September om 14:45 afskop.
Die regisseur Eben Cruywagen is die verwerker van die jeugroman na 'n volwaardige radioreeks. Cruywagen is die ontvanger van die Akademie vir Wetenskap en Kuns se 2020 erepenning vir hoorspele. Hy het dit onder andere ontvang vir sy radioverwerking van F.A. Venter se Man van Cirene.
Joanie Combrink behartig die spelleiding van Die wildedruif val, nadat sy vroeër vanjaar met 'n ATKV Mediaveertjie bekroon is vir haar regie van Man van Cirene.
Die wildedruif val is 'n ware verhaal oor 'n vloed wat in Mei 1916 in die Baviaanskloof plaasgevind het. Die boek het die eerste prys ontvang in Sarie en Tafelberg-uitgewers se jeugverhaalwedstryd.
Die hoofkarakter is Hans Terblanche, 'n seun van sowat vyftien jaar oud, wat die skrywer P.H. Nortjé se neef was. Dit speel af in die Baviaanskloof – die 120 km lange smal vallei tussen die Kouga- en Winterhoekberge in die distrik Willowmore. Die vloed waaroor die boek handel het in die nag van 5 Mei 1916 plaasgevind. Nortjé het in die voorwoord van die boek geskryf dat dit op die aandrang en aanmoediging van sy neef was dat hy die storie geskryf en gepubliseer het.
Die vloed van Mei 1916, het baie plase verwoes en menselewens geëis. Die verhaal fokus ook op die vriendskap tussen twee jong seuns, Hans Terblanche en Robert Campbell. Hans se ouers, Faans en Pollie Terblanche, besluit om hom na Onderste Klipfontein se skooltjie te stuur, waar hy by die Campbells moet inwoon en sy standerd 8-jaar begin. Hans is aanvanklik skrikkerig vir die Engelsprekende Frank Campbell, Robert se Pa, maar mettertyd word die Campbell gesin vir hom soos sy eie familie.
Die storie handel oor hoe die desperate mense van daardie omgewing wat dan later tydens die vloed aan 'n wildedruif (belhambra-boom) vasklou om te oorleef. 'n Leser het vroeër vanjaar geskryf dat die boek en verhaal metafories gesproke tot hom gespreek het, want op 'n sekere vlak is die Covid-19-pandemie ook soos die vloedwater wat mense meesleur.
DIE VERWERKER EBEN CRUYWAGEN skryf:
Om 'n boek te vewerk, is 'n uitdaging, want geen twee boeke kan op dieselfde "patroon" benader word nie. Soms word verhale liniêr of chronologies vertel, en soms nie. Soms is daar letterlik honderde karakters aan wie die verwerker aandag en 'n stem moet gee. Al is dit deur middel van suggestie en byklanke.
En soms is dit 'n jeugverhaal wat vir die breër publiek toeganklik gemaak moet word. Soos P.H. Nortje se bekroonde jeugverhaal, Die wildedruif val (uitgegee deur Tafelberg).
Die sentrale karakters is twee tienerseuns wat bykans in elke episode voorkom. Die uitdaging was dus om die kern van die verhaal te behou, sonder dat die gegewe te ver en te dikwels buite die belangstellingsveld van 'n hoofsaaklik volwasse gehoor sal beweeg.
Veral omdat ek die verhaal glad nie geken het nie, was ek onseker wat om te wagte te wees toe Kobus Burger, RSG se Uitvoerende Regisseur: Drama, voorgestel het ek oorweeg dié verhaal. Nadat ek vertroud was met die inhoud en die intrige, moes ek besluit of dit 'n verhaal is wat volwassenes sou aangryp. Die feit van die saak is: Wanneer die menslike psige aan die kern van 'n verhaal lê, word dit universeel en toeganklik op vele vlakke. En juis daarom het ek ingestem om hierdie diep menslike verhaal vir die radio te verwerk.
Miskien omdat die verhaal op ware gebeure gebaseer is, of omdat dit geskryf is deur 'n skrywer vir wie ek as jong leser dekades gelede 'n besondere voorliefde gehad het — ek weet nie — maar dit is 'n verhaal wat my letterlik "ingesluk" het. Die wel en weë van die karakters het my selfs snags wakker gehou en soms het ek hulle vrese in my drome beleef.
Mag P.H. Nortje se pragtige, aangrypende verhaal u weeksmiddae aangryp soos dit my aangegryp het terwyl ek saam met die karakters in die Baviaanskloof via my sleutelbord en die rekenaarskerm geleef en aan hulle gestalte probeer gee het.
En mag die belewenis van die gebeure tussen Januarie en Mei 1916 in die Baviaanskloof u van September tot Desember 2020 elke middag voor die radio vasgenael hou!
DIE REGISSEUR JOANIE COMBRINK skryf:
Die verhaal was tegnies 'n uitdaging, veral ten opsigte van die groot boks- en vloedtonele. Daar was soms skares nodig in van die tonele en dit was nogal 'n uitdaging met die streng Covid-regulasies in plek. Die spelers het baie van die byklanke self gedoen en Cassi Lowers was verantwoordelik vir die tegniese en akoestiese versorging. Stemmingsmusiek is gekies om die gevoel van die periode waarin die verhaal afspeel, te probeer weergee.
Dit is 'n groot rolverdeling met 19 spelers, waarvan drie spelers rolle moes doebleer en is opgeneem in Julie en 'n gedeelte van Augustus 2020, met 'n ateljee wat aangepas moes word vir die streng Covid-regulasies.
De Klerk Oelofse – Hans Terblanche
Wilhelm van der Wat
Wilhelm van de Walt – Robert Campbell
Stian Bam – Hans se Pa, Faans Terblanche
Roeline Daneel – Pollie, Hans se Ma
Johann Nel – Frank Campbell, Robert se Pa
Susanne Beyers vertolk die rolle van Martha, Robert se Ma en ook Hans se Ouma Pollie
Lindie Stander – Robert se suster Flossie, 'n onderwyseres by die skooltjie
Emma Kotzé – Robert se suster Ada
Waldemar Schultz is
Waldemar Schultz – die Joodse Oom Barnie Zilburg wat vir Hans en Robert leer boks
André Weideman – Kosie Schroeder, skoolhoof by die skool
Karli Heine – Nonnie, klasmaat van die seuns
Jane de Wet – Lina, klasmaat
Elanza Swart – Elbie, klasmaat
Geon Nel vertolk die rolle van Piet Roltwak, klasmaat en ook Willie Smith, Nonnie se Pa
Mariechen Vosloo – Piet se suster, Betta
Denver Vraagom – Kieriekop, Hans se beste vriend op hulle plaas
André Samuels – Piet Vink, Faans Terblanche se Voorman
Johan Esterhuizen vertolk die rolle van Hendrik Smith, Martha Campbell se broer en ook Michael Smith, Willie Smith se neef
Carel Nel vertolk die rolle van Hans Nortje en Raymond Strydom, Hans Terblanche se neefs.
As ek by 'n regisseur of speler hoor dat 'n verhaal of produksie 'n uitdaging was, staan my hare al orent. Dan weet ek daar het iets spesiaals gebeur.
Die wildedruif val het vanuit die staanspoor tientalle uitdagings gebied. Nie enige roman is noodwendig radiomatig nie… En nog minder verwerkbaar tot 'n reeks van 65 episodes wat elke middag die luisteraars by die draadloos moet hou.
En hier tref Covid-19 ons voor die opnames en dis 'n groot rolverdeling! En die ateljee moet spesiaal aangepas word. Daarby moet RSG verseker dat die spelers, regisseur en tegniese span te alle tye veilig is. En gesond bly vir die weke van opnames.
Soos die karakters in die storie aan die wildedruif vasklou (om te oorleef), hou kreatiewes aan stories vas. En bly hoop. Soms verras die tydigheid en sinchronisiteit 'n mens, want op 'n simboliese vlak het die geboorte van hierdie radioverhaal – lank voor die pandemie – reeds iets helends gebring. Nou kan luisteraars ook in hierdie magiese momente deel. Lekker luister!
DIE SKRYWER – P.H. NORTJé
Peter Henry Nortjé is 20 Oktober 1920 op Willowmore gebore. Hy was 'n skoolhoof en later vise-rektor van die Wellington Onderwyskollege. Van sy boeke sluit in Pennie se vuur, Die groen ghoen, Donkerwater, Nuut onder die son, Duisendblaar, Die elfde hekkie en Korsies van growwe brood (outobiografiese vertellings). Buiten sy jeugverhale (waarvoor hy die Scheepersprys verwerf het, het hy ook outobiografiese sketse en anekdotes geskryf. Hy is in 2012 in die ouderdom van 91 jaar in die Strand (Wes-Kaap) oorlede.