Loopbane in gesondheidsorg:
VERPLEGING Die kundige engele rondom ons!
Verpleging . . . Florence Nightingale het dit die skoonste van die kunste genoem. Tog is dit nie slegs ’n kuns nie—dit verg ook besondere mee­lewing, ’n bereidwilligheid om te leer en ’n aan­leg om te kan raakvat. Kortom, verpleegkundiges is kundige mense met ’n hart vol omgee, ’n kop vol feite en baie vaardige hande. Só skryf IRENE LUBBE
*) vir ons in dié omvattende artikel oor hierdie edel beroep... Foto links bo: © Junial
| Dreamstime.com. Foto middel bo: National Library of Medicine / U.S. National Institutes of Health.
Die voorstelling van die engele regs bo is ’n (grootliks gewysigde) detail van ’n historiese kunswerk deur die ou Franse skilder William-Adolphe Bouguereau (1825-1905); die werk is vandag openbare besit vanweë die verval van kopiereg (“in the public domain”).
Die skryfster IRENE LUBBE (REGS), die skryfster van hierdie artikel, is ’n verpleeg­kundige met twintig jaar ondervinding, ook as universiteitsdosent. Haar kwa­lifikasies sluit in: B.Soc.Sc (Ver­pleging), M.Soc.Sc (Kritiekesorg), Gevorderde Universiteitsdiploma Ver­pleeg­on­der­wys, Gevorderde Universi­teitsdiploma Gesondheidsdiensbestuur, Assessor en Moderator. Sy het drie jaar lank aan die Vrystaatse Universiteit gedoseer en tot einde 2008 was sy vyf jaar lank prinsipaal by Medi-Clinic Leersentrum, Sentraalstreek. Met die verplasing van haar man na Pretoria, het sy bedank om hom te volg en is sy van die begin van 2009 af ’n “vryskut-dosent”, soos sy dit stel.
1. Die beroep: VERPLEGING
ERPLEGING is ongetwyfeld een van die opwindendste en bevredigendste beroepe op hierdie planeet! Hier kan jy jou kreatiewe passie vir omgee uitleef en werklike werksbevrediging smaak. As verpleegkundige maak jy elke liewe dag ’n groot verskil in ’n ander se lewe en lewer jy ’n positiewe bydrae om sy pyn en lyding minder te maak en hom weer moed te gee.
Hospitale, klinieke en dokters se voortbestaan is afhanklik van bekwame verpleegkundiges wat 24 uur per dag ‘wonderwerke’ verrig. Gegewe die geweldige wêreldwye tekort aan verpleegkundiges, sal ’n opgeleide verpleegkundige nooit sonder verskeie opsies vir werk wees nie.
Dis ’n beroep wat vir seker die aanslae van die tyd oorleef het. Verpleging het ’n trotse tradisie en is een van die oudste beroepe ter wêreld. In die Bybel (Exodus 1:15,16)
lees ons van die Farao wat beveel het dat die vroedvroue (daardie verpleegkundiges wat help tydens die geboorte van ’n babatjie) al die babaseuntjies van die Israeliete moes doodmaak – sekerlik geen maklike taak vir mense wat hul lewe gewy het aan die genesing en bevordering van gesondheid nie! Daar was ook ’n tydperk in die antieke tye toe verpleging deur slawe gedoen is en die arme slaaf dan sommer lewend saam met haar eienaar begrawe is wanneer hy die tydelike met die ewige verwissel het. Gelukkig het die moderne samelewing vir ons baie veranderinge en verbeteringe gebring en daarmee saam het die nuwe verpleegkundige van die 21ste eeu ook ‘gearriveer’.
Verpleging behels verskriklik baie en dit sit nie sommer in enigeen se broek om elke dag mense se lewens aan te raak en te red nie. Maar wees gewaarsku – as dit eers in jou hart en siel is, sal jy vir ewig ’n verpleegkundige wees – of jy nou in ’n hospitaal of kliniek of by ’n universiteit werk, of dalk selfs in die parlement sit – ja, daar is verpleegkundiges wat selfs daardie sport op die leer bereik het... Jy sal egter sien: eenmaal ’n verpleegkundige, altyd ’n verpleegkundige. 2. Wat behels die verpleegkundige beroep alles?
VERPLEEGKUNDIGES is kundige mense met ’n hart vol omgee, ’n kop vol feite en baie vaardige hande. Verpleegkunde word wêreldwyd as ’n kuns sowel as ’n wetenskap beskou. Dis ’n wetenskaplik gefundeerde professie wat eenvoudig beteken dat dit gegrond is op nagevorste en bewese feite – ’n dinamiese beroep wat deurentyd verander en aanpas namate nuwe feite ontdek word. In verpleging word tegnologie met kennis en omgee gekombineer. Wees egter gerus – jy word nie sommer by die diep kant ingegooi nie. Alle verpleegkundiges moet formele opleiding, assesering en eksaminering suksesvol voltooi en hulle moet eers vaardig verklaar word voordat enige pasiënte aan hul onafhanklike sorg oorgelaat word. Foto geleen by
Afhangende van watter verpleegdissipline jy kies (kyk afdeling 3 hier onder), is verpleegkundiges in die hospitaalsale se hooftaak meestal pasiëntsorg. Dit behels die beraming van die pasiënt se siektetoestand, die beplanning rondom sy verpleegsorg, dan die uitvoer van die verpleegsorg en ook die evaluering en remediëring indien nodig. Verpleegkundiges is verder ook betrokke by die uitvoer van diagnostiese ondersoeke en die emosionele ondersteuning van die pasiënt en sy familie. Benewens al die behandelings en versorging wat hulle doen, moet pasiënte ook ingelig word oor hul siektetoestand en weer is dit die verpleegkundige se taak om die gesondheidsvoorligting en aanwysings aan die pasiënt en die familie te gee.
3. Verskillende verpleegdissiplines
SJOE, waar begin ’n mens – daar is so baie keuses? Tydens jou opleiding sal jy tussen die verskillende dissiplines roteer. Wanneer jy dan jou opleiding voltooi het, moet jy kies in watter dissipline jy wil werk. Teen daardie tyd sal jy al ’n taamlik goeie idee hê waar jou hart lê en waar jy glad nie wil werk nie. Moenie verras wees nie – dis baie selde dat ’n mens absoluut ‘mal’ is oor elke afdeling en dissipline waar jy gewerk het – en dit is goed so. Daarvoor het elkeen van ons mos ons unieke persoonlikheid gekry – ons kan tog nie almal wil gaan werk in die intensiewesorg-eenhede, of teaters, of waar ookal sommige mense oortuig is die “lekkerste” afdeling is nie.
Jy kan ook kies of jy met kritiek siek mense wil werk of met gesondes of dalk met mense wat net vir ’n operasie opgeneem word. Dalk is swanger mammas jou passie en word jy ’n vroedvrou wat self die geboortes behartig. Jy kan selfs soos Fébé van die Bybelse tyd
(Romeine 16:1) ’n besoekende of tuisverpleegkundige word – in daardie tyd is hulle net diakonesse genoem. Of dalk het jy die slag om met mense te werk wat nog nie self die aanslae van die lewe kan hanteer nie en dan kan jy as psigiatriese verpleegkundige hulle help leer hoe om weer sin in hul lewe te vind.
Die verskillende dissiplines sluit die volgende in: Medies (mense met suikersiekte, hoë bloeddrukke)
Chirurgies (mense kom in vir operasies) Psigiatrie (meer te doen met die psige)
Onkologie (mense met kanker)
Kraam / Verloskunde
Noodgevalle / ER Wondsorg Infeksiebeheer
Opleiding / Verpleegdosente
Bestuur / Verpleegbestuurders
Private verpleegkundige praktyk
Met so baie keuses sal ’n mens sekerlik ’n veld kan kies waar jy jou gawes en talente ten volle kan uitleef. Foto: ©
| Dreamstime.com (gewysig)
4. Eienskappe van ’n verpleegkundige DAAR is sekere ononderhandelbare voorvereistes om tot die professie toegelaat te word. Onthou dat vaardighede aangeleer kan word, maar persoonlikheidstrekke nie. Die voorvereistes vir verpleging as beroep sluit die volgende in:
Emosionele stabiliteit Selfgemotiveerd
Entoesiasme – vir die lewe, vir die studies, vir die beroep
Passievolle omgee vir mense (“caring nature”)
Respek vir self en vir ander
Krities analitiese denke – m.a.w. jy moet jou kennis kan toepas
Vermoë om toesig oor ander te hou Kognitiewe vermoëns om ’n diploma of graad te voltooi
Verbintenis tot kwaliteitwerkslewering
Gesondheid – liggaam en gees
Goeie spanwerk Vasberadenheid & doelgerigtheid
Tegnologiese aanleg – jy gaan geleer word om met sekere toerusting te werk soos byvoorbeeld ’n bloeddrukmasjien (ook bekend as ’n Baumanometer), monitors, ventilators, ens.
Die foto’tjie regs is ’n miniatuur van veel groter foto deur Michael V Hayes, wat dit op
hierdie bladsy by Wikimedia Commons op die wêreldwye web uitgeplaas en kopiëring, verspreiding en / of wysiging vergun ingevolge die bepalings van die GNU Free Documentation-lisensie, Weergawe 1.2 of enige latere weergawe wat deur die Free Software Foundation gepubliseer word
Jy moet asseblief tog nie broos en liggeraak wees nie – pasiënte sê soms dinge wanneer hulle pyn het of deurmekaar en verward is. Mense wat hulle dit persoonlik aantrek, sukkel in hierdie beroep.
5. Nadele van die verpleegkundige beroep (oftewel die verskonings wat geopper word oor hoekom mense dit nie wil volg nie)
EINTLIK is daar geen werklike nadele as dit by verpleging kom nie. Goed, goed, miskien is daar so ’n ou paartjies waaraan ’n mens seker kan dink as jy regtig hard en lank daaroor besin – maar dit oortref nooit die voordele en genot van verpleging nie. Die algemeenste klagtes is:
“Verpleegkundiges moet‘vreeslik baie ure’ werk.” Hoe seker is jy? Indien ons bereken dat kantoorwerkers 40 uur per week werk en die meeste verpleegkundiges 42 uur per week (etes van ’n uur per 12-uur-skof ingesluit), is dit ewe veel of tegnies eintlik ’n bietjie minder. “Die
skofte is eindeloos lank (12 uur!) en dan werk verpleegkundiges nog oor
naweke ook.” Dit is waar, maar as ’n mens nou mooi sit en dink, dan beteken dit dat jy oor 2 weke net 7 dae werk. Jy het dus elke week 3 of 4 dae vry waarin jy kan laat slaap, inkopies doen of fliek – iets wat die kantoorwerker nie beskore is wat elke liewe dag, Maandag tot Vrydag, werk nie. Die tipiese werkweek lyk min of meer só:
Mmmm, kantoorwerkers werk elke week 5 dae per week, maar jy as verpleegkundige werk net 3 of 4 dae per week – dit klink vir seker BAIE lekker en positief!
“Verpleegkundiges moet nagdiens werk.” Dit is so – die hospitaal stuur nie die siek pasiënte om 17h00 huis toe nie, MAAR as jy nagdiens werk, kry jy ekstra geld – ’n dankbaarheidstoelaag omdat jy hierdie opoffering doen en die ‘sosiaal-onaanvaarbare’ ure werk. Maar dis nog nie al nie – afhangende van die hospitaalbeleid, kan jou dienstye dalk lyk soos myne gelyk het:
Mmmm, maar hoe lyk dit dan nou of die persoon wat nagdiens werk elke tweede week sommer ’n hele week vry is – en sy het nie eens nodig om ’n verlofvorm in te vul nie. Dit beteken in ’n jaar met 52 weke, kry sy 4 weke verlof en van die oorblywende 48 weke, werk sy net 24 weke per jaar – kan jy glo, Utopia het gearriveer!
werk op openbare vakansiedae.” Dit is so, almal kry hul beurt om sommige van die vakansiedae te werk, maar weer eens kry jy ekstra geld vir jou opoffering, net soos in enige ander professionele beroep.
“Verpleegkundiges doen ‘garra’-werk soos om pasiënt se boude skoon te maak, ander mense se tande te borsel en al daai jiggie-goed.” Jip, dit is so, maar as jy ’n troeteldier het, moet jy ook maar agter hom skoonmaak, dog dis tog nie al wat jy die hele tyd doen nie – dis mos maar ’n klein deeltjie van die hele prentjie, dan nie? Jy moet ook die pasiënt se vordering monitor, medisyne gee, wondversorging doen, pasiënte teater toe neem en al daardie belangrike dinge wat eintlik die grootste deel van jou dagtaak in beslag neem.
“Al wat verpleegsters doen, is om panne aan te dra – en dan moet jy wraggies matriek met wiskunde hê om dit te kan doen!” Nie waar nie. Toegegee, hoe meer junior jy is, hoe meer van die basiese (‘jiggie’-)werk moet jy doen – soos om die pan (eintlik noem ons dit ’n ondersteek ☺) vir die pasiënt aan te bied en weg te neem, maar jy gaan mos nie vir ewig ’n junior wees nie – elke jaar bring nuwe juniors...
en daar is gesondheidsorgwerkers / “care workers” wat baie van daardie basiese take verrig. Jy
is die dokter se oë en ore – sy sesde sintuig. Jy hou die pasiënt dop en evalueer sy vordering krities en analities en jy is die een wat die dokter skakel en bewus maak van die veranderinge by jul pasiënt. Jy is net so ’n belangrike deel van die span soos enige van die ander lede. Sonder die verpleegkundige se kundigheid en teenwoordigheid kan dit dalk gebeur dat kritiese verandering by die pasiënt te laat raakgesien word.
bloed en sal dit nie kan verdra om te sien hoe iemand ly en seer het nie.” Wonderlik – verpleging het sulke mense ook broodnodig! Net omdat ek byvoorbeeld nie van ’n Ford-motor hou nie, beteken dit mos nie dat ek nooit ’n motor wil hê nie – daar is immers ander fabrikate om van te kies. Dieselfde geld vir die verskillende verpleegdissiplines. Nie al die pasiënte is sieklik en bloei en braak nie. Party kom net in vir binne-aarse medikasie en ander, soos die swanger mammas, kom met groot opgewondenheid hospitaal toe. Die pasgebore babatjies gaan babakamer toe en daar moet hulle deur verpleegkundiges versorg word. Klinieke moet beman word en daar stap die publiek in en uit – die verpleegkundige ondersoek hulle, gee vir hulle medikasie en sê tot siens. Rehabilitasiesentrums, skoolgesondheid, psigiatrie – daar is so baie ‘bloedlose’ opsies om van te kies!
skaam my morsdood as ek mense van die teenoorgestelde geslag kaal moet sien – my ouers en vriend(in) se harte sal dit ook nooit hou nie!” Ontspan: jou dosente sal jou die kuns leer om ’n pasiënt só te was en versorg dat jy regtig die minimum sien van dit wat jou laat bloos – en wees gerus, ná die 1ste kwartaal van opleiding is jy so gestaal teen die kaal dat jy wonder hoekom dit jou ooit ongemaklik of verleë laat voel het!
“Verpleging is ’n beroep vir vroue en daar is geen plek vir mans in die professie nie. Die enkele mans wat wel verpleeg, is sekerlik almal verwyf.” Dis ’n geweldige wanpersepsie dat dit net sogenaamd verwyfde mans is wat sou verpleeg. Mans lewer net so ’n dinamiese bydrae soos vroue. Toegegee dat daar tans ‘net’ 15929 manlike verpleegkundiges in Suid-Afrika is (SANC: 2008) en dat hulle slegs 7.5% van die verpleegbevolking uitmaak, maar die getalle raak geleidelik meer en mans staan letterlik hul man in die beroep. Baie mans verkies dissiplines soos Noodgevalle, Teater of Psigiatrie, maar daar is ook manlike verpleegkundiges wat in plekke soos Kindersaal werk (en glo dit of nie, die kinders is baie erg oor hulle!) “Ek
is nie eintlik die sosiale soort wat daarvan hou om met pasiënte te gesels nie.” Dit is ook reg en jou voorreg om so te voel. Daar is verskeie dissiplines waar jou persoonlikheid nuttig aangewend kan word – van die operasieteater tot by administratiewe verpleegposte. Verskeie opleidingsinstansies bied byvoorbeeld kursusse aan vir mense wat net in teater wil werk. Die posbenamings verskil, maar dit is iets in die rigting van teatertegnici. Loer gerus op die instansies se webtuistes vir nog inligting.
Krediet: Detail van foto (gewysig) deur Sharon M. Henry, M.D. & Maryland Institute for Emergency Medical Services System / via National Library of Medicine / U.S. National Institutes of Health
“Dis ’n ondankbare werk!” Dis ’n persoonlike persepsie. Uit eie ervaring kan ek met julle deel dat dit een van die dankbaarste beroepe is. Die dankbaarheid in ’n ou tannie se oë as jy haar gemakliker gemaak het of haar ’n inspuiting vir die pyn gegee het of die absolute dankbaarheid waarmee ’n pasiënt jou hand vasgryp, maak alles die moeite werd. Maar dankbaarheid kom ook van binne – wanneer jy met ’n dankbare hart huis toe gaan en kan sien dat dit wat jy die afgelope ses of twaalf uur gedoen het, ’n verskil in ’n pasiënt se lewe gemaak het. “Verpleging is ’n depressiewe werk waar ’n mens net heeldag met siek mense werk wat nog boonop ná al jou moeite met hulle steeds kan doodgaan!” Ja, dit is so dat ’n pasiënt soms steeds sterf, ten spyte van al jou kundigheid, moeite, gebede en harde werk. Ons kan nie altyd genees nie – en soms is dit ook nie die doel van ons daarwees nie. Partykeer is dit net nodig om ’n pasiënt se hand vas te hou en te sê: “Ek is hier en ek verstaan – jy is nie alleen nie.” Dit voel nie altyd regverdig nie, maar ons is nooit belowe dat die lewe regverdig of maklik sal wees nie. Joanne Sickler, ’n verpleegkundige van St. Thomas, in die Amerikaanse Maagde-eilande, het dit mooi opgesom toe sy gesê het:
“You know you’re a nurse when your heart realizes death is a part of life and there is such a thing as a good death.” Doen egter die moeite en gaan kyk na die statistieke en vergelyk die aantal pasiënte wat per maand doodgaan met die aantal wat per maand genees word – daar is ’n wesenlike verskil.
“Al daardie baie siektes – netnou steek ek aan en kry ek iets soos VIGS!”
Die verpleegkundiges word geleer hoe siektes oorgedra word en wat om te doen om dit te vermy as hulle met die pasiënt werk. Ongelukke kan soms gebeur, maar dit is soos om te sê dat daar te veel mense in motorongelukke sterf en daarom sal jy liewer stap as om in ’n motor te ry. Jou kans om meningitis (breinvliesontsteking) by die skool aan te steek is groter as jou kans om dit in die hospitaal aan te steek, want hier wéét die personeel dat die pasiënt ‘iets’ onder lede het en hulle tref voorsorg – ’n voordeel wat die publiek daar buite nie het nie. “Ek is eintlik meer die akademiese soort.” Dankie tog – daar is ’n groot behoefte aan verpleegkundige akademici; mense wat daarvan hou om navorsing te doen, klas te gee en artikels te skryf oor die nuutste veranderinge in verpleging. In verpleging kan jy tot op die vlak van ’n PhD of doktoraal studeer en indien jy by ’n universiteit werk, selfs ’n pos as professor losslaan.
geloofsoortuiging laat my nie toe om goed te doen wat lynreg in stryd is met dit wat ek glo nie - onder meer dinge soos om bloed vir ’n pasiënt toe te dien of deel te neem aan aborsies.” Wees gerus, jou geloofsoortuiging sal gerespekteer word. In verpleging akkomodeer ons alle mense van alle gelowe. Dit is egter jou verantwoordelikheid om jou dosent en werkgewer skriftelik daarvan te verwittig. Ingevolge die grondwet mag en sal daar nie teen jou gediskrimineer word nie. Onthou daar is baie verpleegkundiges wat nie een van die bogenoemde hoef te doen nie.
“Ek is allergies vir latex” (handskoene word daarvan vervaardig). Indien jy allergies vir piesangs en avokadopere is, is jou kans groot om ’n latex-allergie te hê – wees dus bedag daarop. In elk geval, teater sal dan nie jou voorland wees nie, maar mense met ’n latex-allergie kan geakkomodeer en spesiale handskoene kan aan diesulkes verskaf word – afhangende van hospitaalbeleid. Maak weer eens net baie seker dat jy jou dosent daarvan vertel – lees verder ondertoe wat ons omtrent eerlikheid sê.
“Ek gaan nooit ryk word uit verpleging nie!” In ’n sekere mate is dit waar, maar dit hang af van jou keuses en jou opleiding en die spesialiteitsrigting wat jy kies. Hoe skaarser verpleegkundiges in ’n spesialiteitsrigting is, hoe hoër is hul salarisse en toelaes. As gevolg van die verskriklike verpleegtekort is salarisse en voordele hoogs onderhandelbaar. Lees ook in die afdeling “Voordele” oor die aanloklike vooruitsig van reise na ander lande.
“Eintlik is ek ’n bietjie lui.” Indien dit die geval is, is jy honderd persent reg – dan is verpleging nie vir jou nie! Asseblief, moenie aansoek doen nie!
5. Voordele van die verpleegberoep
MIN beroepe bied die lede van die professie soveel beroepsopsies en voordele as verpleging. Enkele van die voordele is:
Jy lewer ’n dinamiese bydrae tot die herstel en genesing van ander mense – “touching their lives and touching their hearts”.
Jy kan tussen dissiplines wissel indien jy verveeld of gefrustreerd raak – sonder om van werk of werkgewer te verwissel.
Jou vaardighede en kennis is hoog in aanvraag – jy sal nooit sonder werk wees nie.
Indien die reisgogga jou byt, kan jy altyd aansoek doen vir ’n tydelike / kontrakpos elders (nasionaal of internasionaal). Baie van die hospitale is bereid om al jou uitgawes te dek: vliegkaartjie, verblyf, visum. Jy kan dele van die wêreld sien waarvan jou vriende net kan droom. Dink net, vakansies kom kuier jy in Suid-Afrika en bring vir hulle ’n handsak of parfuum van Harrods af saam. Of jy gaan gou vir die naweek Parys toe met die Euro-star!
Indien die vasteland vir jou te stil is, kan jy altyd op een van die
skepe gaan verpleeg. Of as grond en water nie jou ding is nie, wat van ’n verpleegkundige op ’n lug-ambulans?
Jy is gemiddeld 3 na 4 dae per week vry – en dit sommer in die middel van die week!
Indien jy skielik ’n ekstra uitgawe het, kan jy in een van jou baie vry dae ekstra skofte werk en vergoed word daarvoor – min ander werke bied ’n mens daardie opsie.
Party hospitaalgroepe is selfs bereid om jou ’n maandelikse salaris te betaal TERWYL jy nog met jou studies besig is – is dit nie wat die Engelse “stunning” noem nie? Jy is dan ’n student, maar kan onafhanklik van jou ouers EN sonder studieskuld wees. Soos altyd in die lewe is daar meestal ‘terme en voorwaardes wat geld’.
Jy word bemagtig met kennis en vaardighede wat nie net tot ’n hospitaal beperk is nie. Kry ’n geliefde ’n hartaanval en jy is by, is jy honderd persent opgelei om dadelik op te tree en bes moontlik die persoon se lewe te red.
Gaan lees gerus “You know you’re a nurse when...” vir inspirerende en humoristiese woorde van verpleegkundiges wat tans in die beroep staan.
Johnson & Johnson het hul gewig ook ingegooi agter die bemarking van die verpleegberoep. Loer ’n bietjie na hul kort video’s:
Op DiscoverNursing.com se webtuiste (http://www.discovernursing.com)
kan jy op die “Johnson & Johnson Health Channel on YOUTUBE” klik of sommer direk op
vir ’n groot verskeidenheid inspirerende beeldmateriaal oor verpleging. Johnson & Johnson 2007 commercial on nursing @ http://www.youtube.com/watch?v=z1-uMKg86Ck&feature=channel_page
Johnson & Johnson 2007 commercial on nurse educators @
Sulke video’s laat sommer ’n warm gevoel om elke huidige en aspirant-verpleegkundige se hart. Dit is regtig die moeite werd om dit af te laai en daarna te kyk.
7. Vakke wat in matriek geslaag moet word om jou vir hierdie beroep te kan bekwaam OM veilig te speel word die volgende matriekvakke sterk aanbeveel:
Wiskunde of Wiskunde-geletterdheid
Biologie of Fisiologie
Baie instansies werk met M-tellings en hulle sal vir jou kan sê wat hul minimum-vereistes is. Sommige van die instansies se prospektusse is aanlyn beskikbaar, andersins kan jy by die instansies self gaan uitvind wat hul vereistes is – eintlik is dit die heel beste opsie. Kyk ook op SAQA se webtuiste vir die instansies se vereistes. Klik op “Search for qualification”, tik in “Nursing” by die “word search” en jy sal al 367 opsies kry. Wees net bewus daarvan dat AL die verpleegkwalifikasies hier gelys word – basiese en na-basiese (of gevorderde) kursusse.
Veilige ID’s om mee te soek is:
49993 vir die 1-jaar- (IVH) sertifikaatkursus National Certificate: Auxiliary Nursing
50019 vir die 2-jaar- (IV) sertifikaatkursus Further Education and Training Certificate: Nursing
***Let daarop dat die diploma vir die Stafverpleegster die IV-sertifikaat gaan vervang.*** 59236 vir die Diploma: Stafverpleegster National Diploma: Nursing
2984 vir die Oorbrugging na Professionele Geregistreerde Verpleegkundige 6083 of 9703 vir die 4-jaar-Graad-kursus Bachelor of Nursing Science of
Bachelor of Social Sciences: Nursing
Daar is verskeie ander kursusse – kyk maar rond op SAQA se webtuiste. 8. Waar kan ek meer uitvind?
WIL jy jou baie geld, tyd en hartseer spaar? Lees dan eers hier: Heel eerste is dit geweldig belangrik om seker te maak dat die instansie (NEI) wat jy vir jou opleiding gekies het, wel deur die Suid-Afrikaanse Raad op Verpleging (SARV) goedgekeur is. Die SARV is die gehaltebeheerliggaam (ETQA) van verpleging in Suid-Afrika. Daar is verskeie opleidingsinstansies wat onwettig bestaan en in Suid-Afrika is die
wette baie streng; indien jy nie jou opleiding by ’n goedgekeurde of geakkrediteerde NEI ontvang het nie, sal die SARV weier om jou opleiding te erken en dan het jy jou geld en tyd gemors, want jy sal NêRENS (nie in Suid-Afrika of in die buiteland) met daardie kwalifikasie kan werk nie – in elk geval nie as ’n verpleegkundige nie. Moenie hier om die bos gelei word nie. Loer ’n bietjie op SARV se web-tuiste by http://www.sanc.co.za/neis.htm na die verskillende geakkrediteerde NEIs en maak seker dat hulle wel geakkrediteer is vir die program waarin jy belang stel. Jy sal ook op die SAQA-webtuiste die spesifieke kursusse kan sien wat deur die onderskeie opleidingsinstansies aangebied word. Daar is verskeie private en staatsinstansies wat verpleegopleiding aanbied. Gewoonlik sal die hospitale jou in die regte rigting kan stuur of kontakbesonderhede van hul opleidingsdepartement gee. Die staatsinstansies sluit universiteite en kolleges in. Die drie grootste privaathospitaalgroepe in Suid-Afrika is:
Lifehealthcare of by http://www.lifehealthcare.co.za/education/
Medi-Clinic Netcare of by http://www.netcare.co.za/live/content.php?Item_ID=271
Maak gerus ook kontak met hul opleidingsdepartemente.
Loer op die verskillende webruimtes soos dié hier onder vir nog inligting oor die verpleegberoep:
Center for Nurse advocacy @ http://www.nursingadvocacy.org Allnurses.com @ http://allnurses.com
Discover Nursing @ http://www.discovernursing.com/
Nursing Center @ http://www.nursingcenter.com/home/index.asp
Forum for professional nurse leaders @ http://www.fpnl.co.za/H_M.htm
9. Opleidingsinstansies se programme en kwalifikasies SUID-AFRIKA se opleidingstruktuur is besig om te verander. Daar is tans verskeie programme vir verpleegopleiding wat binne die volgende paar jaar verval – daar word gepraat van “legacy”-kwalifikasies. Soos dit tans lyk, is dit:
Universiteite bied ’n 4-jaar- geïntegreerde graad
aan (R425). Met ander woorde, wanneer jy jou opleiding voltooi, het jy die volgende kwalifikasies: Algemene Verpleegkunde, Kraam, Psigiatrie en Gemeenskapsverpleging. (As jy die akademiese tipe is en jou meestersgraad en PhD wil doen, is hierdie kursus vir jou.)
Kolleges (staat) bied ’n 4-jaar- geïntegreerde diploma
aan. Met ander woorde, wanneer jy jou opleiding voltooi, het jy ook die volgende kwalifikasies: Algemene Verpleegkunde, Kraam, Psigiatrie en Gemeenskapsverpleging.
NEIs / verpleegskole bied verskillende programme aan, afhangende waarvoor hulle goedgekeur is.
o R 2176: Sertifikaatkursus - Ingeskrewe Verpleeghulp (IVH)
o R 2175: Sertifikaatkursus - Ingeskrewe Verpleegkundige (IV)
o R 683: Diploma - Oorbrugging na Professionele Geregistreerde Verpleegkundige (PGV)
o Sommige van hulle bied ook die 4-jaar-diploma aan.
(kyk direk hierbo)
is nie deel van die verpleegpersoneel nie, maar sommige hospitale neem hulle in diens en wanneer hulle hulle bewys het, word hulle vir verdere opleiding gekeur. Neem asb. net daarvan kennis dat daar NIE so iets soos ’n “pre-nursing course” bestaan nie.
Die IVH is die laagste vlak van opleiding en is gelyk aan dié van ’n verpleegstudent wat die 1ste-jaar voltooi het. Die IVH mag net basiese verpleegsorg doen, soos bv. volwassenes se bloeddruk en pols meet en pasiënte help om te eet. Gaan loer ’n bietjie op SARV se webtuiste (IVH) vir haar bestek van praktyk (m.a.w. wat sy mag doen).
Die volgende vlak is die IV. Haar opleiding is gelyk aan dié van ’n verpleegstudent wat die 2de-jaar voltooi het. Sy werk met toerusting, gee medikasie (onder toesig) en doen wondsorg. Op SARV se webtuiste (IV) is haar bestek van praktyk. Sy dra wit epoulette op haar skouers. Met die nuwe kwalifikasies gaan die Stafverpleegster die IV vervang.
Die volgende is die Professionale Geregistreerde Verpleegkundige (PGV), beter bekend as die ‘Suster’. Dit is die mens met die wynrooi epoulette op haar skouers. Sy mag alles doen!
Ná die basiese opleiding, kan die verpleegkundige verskeie na-basiese kursusse gaan volg, soos byvoorbeeld Verpleegonderwys of Teatertegniek. Namate jou opleiding vorder, sal jy besef waar jou passie lê en jou dan in daardie rigting verder gaan bekwaam (spesialiseer).
BEVORDERINGS geskied volgens ’n vaste struktuur of hiërargie en die bevorderingstyd wissel ook tussen staats- en private instansies. Die roete is egter gewoonlik van onder af boontoe op die leer: Die meeste van die vlakke behels ook opleiding en eksaminering. Indien ’n student vir die 4-jaar-graad of -diploma ingeskryf is, slaan sy die Stafverpleegster-vlak oor en bly sy ’n student totdat sy haar opleiding as Professionele Geregistreerde Verpleegkundige (Suster) voltooi.
11. Beroepe wat verwant is aan die verpleegkunde
DIE moontlikhede is legio wat ’n mens binne en buite die hospitaal met ’n verpleegkwalifikasie kan doen! Maatskappye staan tou om die dienste van verpleegkundiges te bekom. Enkele opsies sluit in: Universiteite & kolleges: Verpleegdosente
Farmaseutiese maatskappye: Verkoopsverteenwoordigers
Farmaseutiese navorsingsorganisasies Pataloë (bloedtrek-Susters)
Dokters vir hul spreekkamers (by ontvangs en om met toetse en ondersoeke te help)
Versorgingsoorde vir bejaardes, gestremdes, verswakte mense
Organisasies wat met spesifieke siektetoestande werk
Mediese fondse Versekeringsinstansies
Vakbonde en unies
Die opsies is eindeloos!
13. ’n Paar wenke vir wanneer jy aansoek gedoen het vir verpleegopleiding
BAIE instansies doen psigometriese toetsing vooraf om jou belangstelling en aanleg te hepaal. Die toetse is só ontwerp dat, indien jy dit probeer manipuleer en antwoord soos wat jy dink
die regte antwoord is, jy uitgevang gaan word en jou geleentheid vir keuring verbeur – wees dus gewaarsku. Eerlikheid...
Omdat hierdie beroep veeleisend is, kyk die keurders definitief na iemand wat energie en lewenslus uitstraal – ’n mens wil tog nie iemand wat reeds lewensmoeg is deur ’n opleidingskursus laat worstel en dan nog die arme siek pasiënte aan só ’n lewensmoeë mens blootstel nie.
Saam met die energie gaan fisieke gesondheid. Daar word veralgemeen dat mense wat hul eie liggame versorg ook na dié van hul pasiënte sal omsien. Die fisieke eise van die beroep is hoog en as jy reeds onder allerhande kwale gebuk gaan, moet jy dalk maar eerder iets minder arbeidsintensiefs oorweeg. (Net ’n brokkie waarskuwende advies: Moet dit nie verswyg as jy wel sieklik is en daarna gevra word nie, want dit word in ’n baie ernstige lig as oneerlikheid beskou en daar is nie plek vir oneerlike mense in hierdie beroep nie!)
Verpleging is ’n trotse professie en die fisieke beeld wat uitgestraal word, is net so belangrik. Dit beteken nie dat jy ’n rits skoonheidstitels moes gewen het nie, maar ’n netjiese voorkoms is deurslaggewend, want jy gaan die beeld van die opleidingsinstansie en dié van die professie uitdra. Voordat jy vir die onderhoud gaan, draai eers weer voor die spieël in die rondte en vra maar jou ma wat sy van jou uitrusting en klere dink – sy is waarskynlik min om meer net so oud as die keurders en haar lewenservaring kan nuttig te pas kom.
Akademiese punte is altyd belangrik – die keurders wil weet of jy die kognitiewe vermoë (breinkrag) het om die kursus te kan slaag. Sorg dus by voorbaat dat jy op jou allerbeste sal wees in jou graad-12-eksamen. Verpleegkundiges moet krities, analities kan dink en daarvoor het die beroep mense nodig wat belang stel en goed vaar in die wiskundige en natuurwetenskaplike vakke.
Belangstelling in verpleging is ’n logiese voorvereiste. Al is daar ’n verskriklike verpleegtekort, sal min instansies mense keur net om hul getalle te vul – in hierdie geval is ’n halwe eier nie regtig beter as ’n leë dop nie. Die dosente belê ongelooflik baie van hul tyd en moeite in elke student en niemand wil tyd mors met iemand wat verpleging maar as ’n tydelike opsie gekies het omdat niks anders beskikbaar was nie. Dink ’n bietjie aan dinge wat jy vooraf kan doen om te bewys dat hierdie beroep jou belangstelling en passie is. Waar het jy vakansies en naweke vrywillige werk gedoen...? Indien jy nie weet waar of hoe om betrokke te raak nie, vra jou voorligting-onderwyser of predikant – hulle sal jou vir seker in die regte rigting kan stuur.
In die algemeen: Ontspan en antwoord eerlik en opreg. Die keurders het reeds gedink jy is ’n goeie kandidaat, anders sou hulle jou nie vir die keuringsonderhoud genooi het nie – al wat jy nou moet doen, is om hulle NIE verkeerd te bewys nie!
Ten slotte – voordat jy die lokaal binnestap vir die onderhoud: Skakel jou selfoon af en SPOEG DAAI KOUGOM UIT!
Sterkte en geniet die uitdagings.
Datum van artikel: 2009-03-26
Rapporteer asb. enige dooie skakels aan my sodat ek dit kan ressusiteer en weer lewe daarin kan blaas.
Maak kontak met my op: lubbejc1@unisa.ac.za