Prince Albert Friend: June 2009
Kampioendansers Samian Jurnaal en Mark Adams poseer saam met plaaslike sangeres Yurica Opperman en ander jong dames wat groot pret by Prince Albert Primêr se Maskerbal gehad het.
- Sammy Delport -
As jy nie op Vrydag 5 Junie by die VGK saal was nie, het jy voor-waar iets gemis. Prince Albert se mense het gelangarm dat die biesies bewe – foxtrot, cha-cha, tango, samba, rumba, wals, quickstep, pasa doble en jive! Prince Albert Primêr het die maskerbal georganiseer ten bate van die gr. 9-toer fondsinsameling. Behalwe die fonds-insameling, wil ons jongmense bekend-stel aan langarm en dit ook weer in die gemeenskap vestig as ‘n goeie vorm van vermaak, oefening en stresontlading.
Die gr 6 leerders het hard gewerk om al die maskers te maak terwyl die gr 9 leer-ders o.l.v Emmy Willemse en Matilda Mooneys die saal versier het. Denise Ohlson het dit só opgesom: “Ek kon my oë skaars glo. Die saal was waarlik sprokiesmooi en ons het ons maskers gedra wat Klara en Siemon Joubert spe-siaal vir ons gemaak het. Later het ons ‘n bordjie heerlike eetgoed en ‘n glas wyn ontvang. Ek hoop beslis die skool doen dit weer. Strictly Come Dancing kan maar Prince Albert toe kom!"
Terwyl Derek Hendriks en sy orkes ons vermaak het, kon ons die hoogtepunt van die aand aanskou... Suid-Afrika se kam-pioen dansers, Samian Jurnaal en Mark Adams van Beaufort-Wes, het vir ons gewys hoe daar regtig gedans moet word! Mike Upton, wat self ‘n profes-sionele danser is, was in verwondering: “Ek het nog nooit soveel pret in Prince Albert gehad nie! Samian en Mark is fantasties. Hulle het die talent, skoon-heid, tegniek en persoonlikheid om internasionale sterre te word. Hulle is baie professioneel en ek sien uit daarna om hul loopbaan te volg, want hulle is van die beste wat ek nog gesien het."
Inderdaad, hulle gaan juis in September Suid-Afrika in Sjina verteenwoordig en dan in Desember gaan hulle vir die Russe wys hoe die jong mense van Beaufort-Wes kan dans. Ons wens hulle alle sterkte toe.
Ons besoekers het ook van hul goue medaljes aan 3 paartjies oorhandig wat met mening gewals het. Die gelukkiges was Mietie en Neville Tarentaal , Johan en Mari du Toit, Mike Upton en Ellen Joubert. Twaalf uur het te gou aange-breek, maar almal wou nog ‘n dansie inkry met Samian en Mark. Baie dankie aan almal wat saamgewerk het om dit ‘n sukses te maak.
Mnr Sammy Delport sien uit daarna om volgende kwartaal danslesse aan te bied. Mnre Adams en Jurnaal (die onderskeie vaders van Mark en Samian), bedryf die D&D Dansskool in Beaufort-Wes, en ons het hulle genooi om vir ons te kom tou wysmaak. Kyk uit in die Vriend vir die datums, tye en koste van die lesse.
Ons sien julle by die LENTEBAL wat op 4 September sal plaasvind
Posted by Prince Albert Friend at 7:39 PM 0 comments
Open. 21:5 “… kyk, Ek maak alles nuut …”
Wié van ons ken nie die “before” en “after” sessies nie? Die winterseisoen is oók so ‘n “sessie”. Die seisoen van voorbereiding, wegsny, snoei, verwyder, beplan.
Beplan vir ‘n beter seisoen, uitbreiding, vernuwing – alles op hoop en verwagting – vra maar enige plaasboer.
Net so ook in ons eie lewe – kyk, Ek maak alles nuut ... ‘ Godgegewe Belofte – as jy wil, jou keuse.
‘n Proses van aflegging, verwyder, bely, skoon skaaf, fyn maal – pynlik! Beslis nie altyd soos ék dit wou hê nie.
Maar Jesus se “after” is ‘n jy soos Hy weet jy kan wees. Die ware jy, jou volle potensiaal wat Hy ontgin, ontwikkel, openbaar – Sy Beeltenis al meer gelyk. As jy wil.
Ons kultuurerfenis lok toeriste
Prince Albert met sy pragtige ou geboue, leivore en landbou erwe lok baie toeriste. Hierdie on-vervangbare erfenis en kultuur bates het in die eerste plek aanleiding gegee tot die geweldige groei in die toerisme bedryf die afgelope tien jaar.
Maar hoe lank gaan hierdie bates nog behoue bly en toeriste lok? Op 24 April 2009 is lede van die munisipaliteit se Bou en Erfenis Advies Komitee gestel dat die komitee ontbind is op ‘n raadsvergadering gehou op 26 Maart 2009. Hierdie komitee het juis deur aanbevelings aan die raad hulle bes gedoen om Prince Albert se erfenis bates te beskerm en bestuur. Wie gaan dit nou doen?
By die onlangse publieke vergadering op 13 Mei 2009 waar die munisipaliteit begroting bespreek is, was dit vir my ironies dat Mnr April Pienaar, onder–burgemeester gesê het dat die raad hulle gaan toespits op toerisme as ‘n bron van inkomste en ontwikkeling vir die dorp.
Ek wonder vir hoe lank toeriste nog ons dorp sal besoek as hierdie kultuur erfenis begin verlore gaan a.g.v die feit dat die komitee wat omgesien het na hierdie bates, nie meer bestaan nie?
Bekommerde inwoner se vrae aan Raad
Na die begrotings vergadering op Woensdag, 13 Mei, te Prince Albert se Sydwell Williams Sentrum was ek baie teleurgesteld oor die houding van ons Burgemeester.
Ek maak die volgende stellings om ver-beterde verhoudinge te bewerkstellig en om prioriteite aan te spreek in belang van die administrasie:
1. Die belastingbetalers, waarvan baie vaste inkomstes het, is bekommerd dat hulle nie op hul inkomstes sal uitkom nie omdat koste vinniger styg as die rente en/of verhogings.
2. Die Raadslede verhoog hulle toelae tot die uiterste toelaatbare bedrag, spandeer op geboue en meer munisipale werknemers, en die man op straat sukkel al hoe meer – hoekom is daar nie meer geld vir welsyn nie?
3. Dit is tog ons reg op vrye spraak – maar dit is ook teen die grondwet om rassisties te wees. Baie mense in die verhoor het gevoel dat apartheid nog leef – maar net anders om. Daar is ook gesê as die mense nie van die voorstelle van die Raad hou nie moet hulle wegtrek. Hoe klink dit?
4. Die Burgemeester was nie verkeerd in alles wat sy gesê het nie bv oor diere wat pla, maar sy verduur geen kritiek nie, al is dit konstruktief.
5. Die stemgeregtigdes – ons is mos `n demokrasie - het die Burgemeester ingestem en sy werk vir hulle nie andersom nie. Ons sal weer stem.
6. Die Raad wil nie nou gebruik maak van die plaaslike koerant, Die Vriend, nie omdat hulle briewe publiseer van lede van die publiek wat kritiek lewer, maar dit is die korrekte plek vir plaaslike aankondigings. Nie alles is negatief nie, en as die Raad anders optree sal daar niks verkeerd van hulle gesê kan word nie.
In die algemeen was baie lede van die publiek onder die indruk dat die vergadering belasting sal bespreek. Ons was ook gevra: “Hoekom doen julle nie meer om die mense te help nie, waarom moet die Raad dit doen?” Ek glo dat die gemeenskap baie doen om te help; die Kerke verskaf sop vir Badisa se sopkombuis, alles uit hulle eie sakke, en nie van geld van die regering nie, of belastingsgeld nie. Mense in die dorp gee gereeld vir die minder-bevoorregdes.
Ek het nog altyd gedink ons dorp het besondere goeie rasseverhoudings, maar nou hoor ek hoe ons Burgermeester, die dorp se leier, die belastingsbetalers beledig. Is ek reg, of hoe dan?
Ek het my oorspronklike brief, sonder verkortings, aan die Burgemeester oorhandig.
Thursday Group thanks supporters
On behalf of the Thursday Group I would like to thank everyone who has helped us by means of donations in various forms.
You have helped us to help others.
Geen donasie is te klein nie en ons ontvang dit met dank.
Dit help ons om andere te help.
Disappointed about Catholic Chapel
I was certainly disappointed to read in your May 2009 issue that the new owner of the ground on which stands the little chapel Eddiebuilt a few years ago, will not allow Prince Albert's handfulof Catholics to continue using it for mass every other weekend.Indays of mutual cooperation among churches and their members, such pettiness is unusual.
Having donated the Leo Theron face of Christ stained glass window forchapel in memory of the late Piet and Lenie Olivier (and not inmemory of my mother, as reported) I personally am distressed that theowner will not allow the Catholic community to remove somethingthe chapel that is rightly their property.
Father Kevin Reynolds, Pretoria
Thank you for to everyone who supported both Gunda and me during my recent hospitalisation and convalescence. Yours prayers, warm wishes and encouragement meant a lot to us.
Pastoor Billy van Rooyen en die Red Pumas kom help
Ons weet al lankal Prince Albert is die beste plek om te bly en my ondervinding op 13 Junie het dit weer eens bewys.
Ek was op pad om Joshua en Shaldo Sass by die stasie te gaan haal toe my kar net ewe skielik gaan staan het. Morsdood, vrek, kaput. In die middel van die pad, geen selfoon ontvangs en boonop in die donker. Een vir een het die karre verby my gery. Was dit my verbeelding of het hulle sommer nog `n bietjie vet gegee om weg te kom van die mal vrou wat in die middel van die pad op en af spring en waai?
Net toe ek wou moed opgee, stop Broer Billy se taxi. Hy het die Red Pumas in Matjiesfontein gaan haal waar hulle ‘n wedstryd gelykop gespeel het. Een, twee, drie het hy die probleem ge-idendifiseer, die kar uit die pad gestoot,kinders op die stasie gaan haal, my kar ingesleep en ons almal veilig afgelaai. Nie net dit nie, hy het toe sommer my kar ook reg gemaak!
Nogmaals dankie, u is voorwaar ‘n barmhartige Samaritaan.
Posted by Prince Albert Friend at 7:37 PM 0 comments
Algemene Jaarvergadering van die Museum
Op Woensdag, 17 Junie, het die Fransie Pienaar Museum sy Algemene Jaarvergadering gehad. Oud en jonk het die koue trotseer om te kom luister en sommer gesellig saam te verkeer.
Na die vergadering het ons na ‘n DVD gekyk wat Michael en Gunda Brünner saamgebring het. Michael, ‘n akteur, was vir baie jare deel van die Isidingo-span. Gunda, ‘n kunstenares, het in Duitsland grootgeword, na Suid Afrika gekom, Michael hier ontmoet, en hulle is getroud. Terwyl Michael elke dag by die SAUK aan die Isidingo reeks gewerk het, het hulle begin uitkyk vir ‘n spesiale plekkie om te koop. ‘n Plot, 65 km buite Johannesburg, het by hulle byval gevind.
Die egpaar het besluit dat die huis wat hulle op die plot gaan bou, so ver moontlik met boumateriaal uit die natuur, van hul eie grondjie, sou kom. Alles is haarfyn beplan. Die kleigrond wat uitgegrawe is vir die stene, wat self vervaardig is, het later die regte grootte gat voor die huis geword vir die swembad, wat ook veeldoelig sou wees. Die swembadwater en pomp moes altyd gereed wees in geval van ‘n brand, want die huis se dak is met riete van hul eie plot gedek en daar was geen sprake van ‘n brandweerstasie naby hulle nie. Selfversorgend in alle opsigte, was dié egpaar se wagwoord.
Die plot was oortrek met swart “wattle” bome,‘n indringerplant. Dié regop bome is uitgehaal om plek te maak vir die bouperseel en sou nou deel word van ‘n “groter” plan. Die huis, en al die buitegeboue wat ons op ‘n gewone plaaswerf sou vind, is binne ‘n hoë ringmuur gebou. Een hek, die ingang tot die Brünners se “Fort”, is saans gesluit en dan was die egpaar met al hul plaasdiere veilig.
Stenemaak was ‘n stadige maar effektiewe proses. Michael het sy eie steen-vorm ontwerp en elke reuse steen het bestaan uit kleigrond, klippe en een derde sement. Michael sê dat wanneer dié mure eers droog was, kon jy maar alles probeer, ‘n spyker kry jy nie ingeslaan nie.
Huis klaar gebou, sonpanele pryk op die dak, hoenders en kuikens skrop op die werf rond, Gunda sit op haar hurke en voer die ganse, almal is gelukkig en tevrede. Reg? Verkeerd!
Michael en Gunda soek baie duidelik na nóg ‘n uitdaging. Hulle besluit om ‘n boot te bou. Die “Wattle” bome staan mos die wêreld vol!
Elke oggend ry Michael die 65km SAUK toe en saans kom hy huis toe, maar sy heup begin al meer probleme gee. Die boot is later klaar gebou. Die egpaar verkoop hul Fort-huis en vir die volgende twee jaar seil en leef hulle in dié boot. Hulle koop later ‘n karavaan, begin rond-reis, en beland so op Prince Albert.
Welkom, Michael en Gunda! Ek kan nie help om te wonder wat dié twee volgende gaan bou nie!
A change is as good as a holiday, so they say. Until it’s experienced!
From a cinema to a general dealer, to an art gallery – and now a weavery – what a transformation to the imposing building at 55 Church St.
Met ‘n alles-in-een lokaal. Spinwiele, weeframe, stoommasjien, balle en balle gekleurde wol.
Fassinerend om te kyk hóe die eindproduk groei en groei, rytjie vir rytjie. Elke styf gespande draad, stringe geweefde wol. Elke proses ‘n prentjie vir kyk, waardeer, geniet en jou mat word deel van ‘n groter legkaart.
But the Weavery is not only about dyeing, spinning and weaving. There’s more – a burst of colour – wool for knitting, scarves, blankets, glass, baskets, delightful scents of soaps and lotions.
Stop! Stop! You owe it to yourself to pop in, feast your eyes, enjoy.
- Adriana Schoeman -
In die voorportaal van die Haak Familiewoning, tans die Fransie Pienaar Museum, hang ‘n foto van die gesin. In die agterste ry heel regs staan Jim.
Jim, oftewel, James Beaton Haak, is in 1885 gebore. Hy trou op 15 Julie 1917 met Helene le Roux van ‘n plaas (tans bekend as Bergwater) in die gang. Hy sterf twee jaar daarna tydens die groot griep. Op daardie stadium was daar ‘n seuntjie uit die huwelik gebore- Jan Haak. ‘n Tweede seuntjie, James Beaton, is na sy pa se dood gebore.
Jan Haak, genoemde eersgeborene, is oorlede op 12 Junie 2009, op die ouderdom van 91 jaar. Saam met al die Haaks, wydversprei oor die land en in Prince Albert, onthou ons nog en eer die nagedagtenis van hulle wat vooruit-gegaan het.
Posted by Prince Albert Friend at 7:34 PM 0 comments
Posted by Prince Albert Friend at 7:33 PM 0 comments
- Sue Milton-Dean and Richard Dean -
There is strong evidence that the global climate is growing warmer and changing in other ways. Emissions of carbon dioxide, from burning of fossil fuels such as petrol, diesel and coal, felling and burning of forests, and ploughing of large tracts of land, form a gas blanket that functions like a greenhouse, reducing heat loss at night. Glaciers and iceberg are melting and most northern hemisphere weather stations show a constant increase in mean daily temperature over the past century.
Predictions for South Africa, and in particularly the Western Cape, are that the temperature will increase, annual rainfall decrease, rain seasonality in the west switch from winter to summer, and that extreme events – storms, droughts, floods – will become more frequent. On the basis of rainfall data for the past 12 decades, is there any evidence that these predictions are being realised here in Prince Albert – and if so what are the implications for farming, tourism and municipal budgets?
Arid areas throughout the world have boom or bust weather patterns. Weather data averaged over a month or a year may tell a very different story from daily or hourly patterns. This idea was well captured in an article about Australian deserts entitled “Where creeks run dry or ten foot high”. Similarly, the average daily flow of the Sandrivier is a meaningless statistic because this river may be in spate for a few hours annually but dry for the rest of year. So we will discuss annual and monthly rainfall patterns as well as individual rainfall events.
Annual rainfall data from the South African Weather Service shows no evidence for a drying climate in Prince Albert. Instead there may be a long-term cycle of wet and dry periods. The 40 year period 1878-1907 had above-average rainfall and was followed by 40 dry years (1928-1967) and then a wetter period from 1978-2007. The numbers of years within a 20-years period with exceptionally high (>300 mm) or low (<100 mm) total annual rainfall are indicated above and below the graph. The past 20 years have had more highs than lows.
Prince Albert does not have strongly seasonal rainfall and this appears to have been the case for a long time. In every 20 year period for the past 108 years, autumn was the season with the highest rainfall, followed by summer. We expect a lower mean monthly rainfall in spring and winter. So we must accept that neither total annual rainfall nor rainfall seasonality have changed over the past century.
But what about extreme events? “Extreme” is difficult to define, but only 10 months of the past 1440 months have received more than 100 mm of rain. As Table 1 shows, five of these very wet months were in the past 28 years. Rainfall runs rapidly off land in semi-desert areas such as this because there is little vegetation cover to slow it down. Large quantities of rainfall, while welcome, can also be damaging.
Runoff water carrying rocks and branches increases in forces and momentum, as small streams join larger ones. Downpours can cause spectacular and expensive damage, particularly to human built infrastructure. Among the most memorable are the wash away of at least six bridges in the Meiringspoort in 1996, and the bridge over the Sandrivier in 1998.
A few days of heavy rain on the Swartberg (1-3 August 2006) washed away the bridge over the Dorpsrivier, and a single cloudburst (60 mm) on 5 March 2009 caused almost irreparable damage to the 110 year old dry stone walls of the Swartberg Pass as well as flooding houses and dumping mud and rubble in the streets of the village. Damage was particularly severe in parts of North End where little provision had been made to channel water off the roads.
An increase in cloudbursts, hail, or drought that damage infrastructure, houses and crops will increase costs to the municipality and divisional council, pushing up rates and transport costs, while decreasing farm and tourism revenue.
Preparedness is the best way to deal with unpredictability, so it is very reassuring to see drainage culverts being built along the main road from Prince Albert to the N1. Special care will be needed to manage increased runoff water on the Swartberg Pass to minimise damage to the road, walls and downhill vegetation. Training in the rare skills of arts of cambering and stone-masonry will be needed to conserve this heritage asset for use by locals and tourists.
Additional precautions could include removal of alien trees such as gums (Eucalyptus), poplar (Populus) and salt cedar (Tamarix) from drainage lines to prevent uprooted trees damming up water and damaging bridges, and relocation or protection of the garbage dump to prevent floods washing toxic materials and litter into the Dorpsriver.
In conclusion, while there is little evidence that Prince Albert is becoming more arid or that rainfall seasonality is changing, there is some support for the idea that global climate changes are increasing the severity of rain storms. With good planning, an increase in damage to roads, bridges, the Pass and other infrastructure can be minimised.
Sue Milton-Dean and Richard Dean of Renu-Karoo Veld Restoration cc made this presentation on climate change on World Environment Day, 5 June, at the Sydwell Williams Centre.
Wildekanisland Kleuterskool het ‘n heerlike mandjie eetgoed uitgeloot vir Vadersdag en Anwyn Grové was die gelukkige wenner. Die mandjie is goedgunstiglik aan Wildekanisland geskenk deur André Jaquet wat gedink het dit kan vir fondsinsameling gebruik word.
Sy voorstel was baie welkom – met die groot storm in Februarie is Wildekanisland se splinternuwe boom-huis boom en al ontwortel. Die inkomste uit die Vadersdag lootjies verseker dat die boomhuis nou weer herbou kan word.
Baie dankie aan almal wat ‘n lootjie gekoop het.Julle kan gerus kom kyk wat ons met al die R5 muntstukke gedoen het!
The Prince Albert Garden Club elected a new committee at its AGM on 3 June held at outgoing Chair, Michael Upton’s Prince Albert Garden Guest House. Sue Goosen is the new Chairperson, with Shireen Reid as her deputy. Gill Hall will serve as Treasurer and Dawn Viljoen continues as Secretary. Neil Dixon and Linda Jaquet are the additional committee members.
The committee has drafted a programme for the remainder of the year. The annual garden competition will be held as planned in August, while the Oudtshoorn Garden Club’s scheduled visit to Prince Albert will take place in the second half of 2009. There are also plans to visit nurseries in Oudtshoorn and Leeu-Gamka, host interesting guest speakers and talks and hold a fundraising Garden Sale towards the end of the year. Notices about upcoming meetings and events will be posted around town and placed in the Friend.
African Relish, the recreational cooking school on Church Street, is the venue for the Club’s meeting on 1 July at 15h00. Ann Kerr will provide a tour of the school’s flower, herb and vegetable gardens and talk about her vision and philosophy in planning and planting the gardens. This will be followed by refreshments courtesy of African Relish! Club members will be charged a fee of R5 and guests, R10; those present will have the chance of winning an interesting plant in a lucky draw.
The Garden Club’s annual membership fee (R30) is now due. Whether you are an experienced gardener or do not know a euphorbia from an aspidistra, why not come along and join the Club.
Meetings are held on the first Wednesday of every month, usually at 15h00, at different venues in and around Prince Albert.
Sue Goosen – 023 5411 558
or Dawn Viljoen – 023 5411 832.
Posted by Prince Albert Friend at 7:30 PM 0 comments
This event was held in tandem with IZIKO’s Friends of the South African Museum programme, which ran from Friday afternoon 5 June to Sunday lunch-time here in Prince Albert and the surrounding district. The Cape Town Friends joined the friends of the Fransie Pienaar Museum and Prince Albert Cultural Foundation for a soup and bread evening with story-telling and songs in the barn at Scholtzkloof.
Saturday morning dawned slowly, with grey lowering skies and subdued light. Part of the programme was conducted in icy blustering wind and cold rain, but by the afternoon, the sun came out and the evening was clear and not even terribly cold, considering that we are already deep into the winter.
Entertainment round the campfire was provided by Ailsa Tudhope (who performed on special request by the previous IZIKO party, all of whom had been moved and enthralled by her local stories), songwriter and singer Stef Kruger, and Poem Mooney, elected Chief of the Attaqua, and member of the Nasionale Khoi-San Raad.
Poem is in Prince Albert gebore en het in huis Ebenhaeser in Nuwerus grootgeword. Ouma Rosie, die plaaslike vroedvrou, “het hom gevang’, en omdat Poem se naelstring hier begrawe is, sal Prince Albert altyd die plek wees waarna hy terugkeer. Die Ebenhaeser huis bestaan nie meer nie, dis afgebreek weens die ‘Group Areas’- wetgewing. Die Fransie Pienaar Museum het Poem se gedig omraam met weggooigoed uit Nuwerus en Rooikamp, as deel van die ‘Verlede en die Hede’ uitstalling. Sy gekose vertellings en Stef se liedere staan as ‘Woordmusiek’ bekend.
Stef Kruger grew up in Philippolis–‘dis my wortelwêreld’ – and he was brought to our attention by Poem, whom we heartily thank for the introduction. Stef set up his sound system in the Scholtzkloof skuur, and we were treated to a number of gentle reflective often autobiographical songs.
Stef’s songs have often been sung and interpreted by other singers, like Dozi, who has recorded a rendition of Stef’s “Pennies op die Spoor”, which Stef also sang for us. An astonishing 42 performers have recorded their interpretations of Stef’s songs, singers such as Jannie Moolman, Coenie de Villiers, Anton Goosen, Amanda Strydom, Lucas Marais, and many others.
Stef says that song-writing is part of his ‘mental makeup’, and that he cannot function without re-creating his experiences into songs: words and music. An album (a book, not a CD) containing some poems and over 100 of his songs – the music plus the words – embellished with many wonderful evocative photographs taken by Stef, is available, as are the two CD’s of his songs, entitled ‘Stef Kruger in Eenvoud I and II’. The Prince Albert Cultural Foundation has copies if anyone would like to see them.
The ‘Woordmusiek’ programme – Poem tells his stories and reads his poems, and Stef embroiders and adds his story in music, all pertinent to the Klein-karoo and Karoo – can be requested via Twana Roets at 076 472 3912, or 044 272 8161 or e-mail at twanaroets@telkomsa.net Performances last either 60 or 90 minutes.
- Neville Claassen -
Griet Jacobs is gebore op 15 Junie 1919 in die eertydse Rooikamp. Sy het saam met haar susters en broers hier in Prince Albert grootgeword. Tannie Griet, beter bekend as "Aunty Ragel" aan vriende en familie, het tot standerd ses (graad 8) skoolgegaan en moes toe gaan werk. Sy is na Kaapstad waarheen baie van die plattelandse meisies gegaan het om in fabrieke of as huisbediendes te gaan werk. Advokaat Jack Friedman het Aunty Ragel ingeneem en sy het 30 jaar vir die gesin gewerk en sy het selfs na Worcester saam met hulle verhuis waar sy haar toe gevestig het. Hier het sy in die huwelik getree met Abraham Jacobs wie haar intussen ontval het.
Na haar man se dood het een van haar susters by haar ingetrek en het die tweetjies mekaar opgepas. Die suster, Katriena, is ongelukkig ook oorlede en die familie het toe besluit dat sy huistoe moes kom. Sy het haar in Prince Albert by haar enigste oorblywende suster, Paulina, kom aansluit wie op daardie stadium by die hospitaal gewerk het. As gevolg van die werkslading kon haar suster haar nie langer versorg nie, en is sy in die bekwame hande van die personeel by Huis Kweekvallei geplaas.
Alhoewel Aunty Ragel se spraak aangetas is as gevolg van 'n beroerte, is sy steeds 'n aktiewe lidmaat van die AGS-Kerk, en sorg Ouderling Kammies dat sy steeds Sondae gehaal word vir dienste. Sy is 'n bok vir sports en kan mens kan nog 'n grappie met haar deel.
Ons wens haar alle sterkte toe en is steeds dankbaar vir dit wat sy vir haar familie beteken het in die dae toe sy nog gewerk het. Sy is steeds dierbaar vir ons.
- Aneléh Vorster -
Die Graad 8b klas van Prince Albert Primêr, onder leiding van Mnr. Jacobus Minnaar, het Renu-Karoo Veld Restoration op Donderdag, 21 Mei besoek. Die leerlinge is onderrig in omgewingsleer deur twee Natuurbewaring studente.
Die derde-jaar studente, Rudi Swart en Aneléh Vorster, studeer Natuurbewaring by die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit in George by die Saasveld Kampus. Hulle is tans besig met hul praktiese jaar en werk by Renu-Karoo onder Prof. Dr. Sue Milton-Dean as hul mentor. Hul derde jaar bestaan uit praktiese opleiding waarin hulle ondervinding moet opdoen in vele aspekte van die natuur en die bewusmaking daarvan. ‘n Groot deel daarvan sluit omgewingsleer vir die gemeenskap in.
Die leerlinge is op ‘n baie praktiese en humoristiese wyse bewus gemaak van die wonderwêreld van plante. Die studente het die funksies van die verskillende plantdele, metodes van bestuiwing van blomme en verspreiding van sade verduidelik met praktiese voorbeelde. Die interessante, unieke aanpassings van Karoo-plante om te kan oorleef in die bar, droeë omgewing, is ook bespreek. Die leerlinge het in groepe gewerk en sketse met byskrifte gemaak van plante en die bestuiwer van daardie spesifieke plant. Hulle het ook geleer hoe om steggies van plante te maak asook om sade te plant. Elke leerling het sy eie bakkie met plantsteggies en sade huistoe gevat aan die einde van die dag. Die projek sal gemonitor word deur die leerlinge self. In die weke wat kom sal die plantsteggies se groei en sade se ontkieming met opgewonde kinderoë dopgehou word. Die resultate sal aangeteken word in tabelvorm en in aanmerking kom vir hulle eerste semester punt.
Die behoefte van terreinversiering by die skool is raakgesien deur Renu-Karoo. Spekboomsteggies en Witkareebome is aan die skool geskenk om in die behoefte te voorsien. Die leerlinge, studente, onderwysers en Renu-karoo personeel het almal deelgeneem in die plant van die steggies en bome op die skoolterrein. Daar word gehoop om oor ‘n paar jaar van nou af ‘n duidelike verbetering te sien sodat leerlinge van Prince Albert Primêr voordeel en plesier daaruit kan kry.
Almal is dit eens dat dit ‘n baie verrykende en leersame ervaring vir beide die leerlinge en studente was. Renu-Karoo en Prince Albert Primêr beplan om in die nabye toekoms weer saam te werk en nog klasse in omgewingsleer aan te bied.
- Annestine van Rooyen, Graad 9 -
Vier van Prince Albert Primêr se leerders is gekies vir die SWD skaakspan: Maurice Claassen, Naaim Briesies, Jonathan van Rooyen en ek. Onsdié vakansie Kaap toe om mee te ding teen al nege provinsies.
Dit is vir my ‘n groot voorreg om in die SWD span te wees. In die begin van die jaar was die kompetisie baie sterk en ek was op my senuwees, maar ek het dit oorwin. Ons gaan Prince Albert Primêr se naam hoog hou in Kaapstad. Ons is baie trots op ons prestasie. Mnr Claassen, ons waardeer u ondersteuning, geduld en alles wat u vir ons doen, ons gaan u nie teleurstel!
- Anthony Morgan -
Op Saterdag, 30 Mei, het meer as 90 sportmanne en vroue van die Eden en Sentraal-Karoo Distrikte in die Interdistrik Inheemse Spele op die Odendaal Sportgronde in Prince Albert met groot suskes meegeding. Die doel van die spele was om ‘n distrikspan te kies wat volgende maand by die Weskaap Spele sal deelneem.
Inheemse spele behels die volgende kodes: Dibeke/Skululu; Kho-Kho/Jag-mekaar; Jukskei; Driestokkies; Kgati/Touspring; Diketo/Klipgaatjie; Morabaraba en Ncuva (altwee bordspele) en Iintonga/Stokgeveg.
Baie kom oorspronklik vanaf myn-werkers wat jare gelede hierdie tipe spele vir ontspanning gespeel het na harde skofte ondergronds.
Dit was ‘n baie koue dag in Prince Albert, maar die koue kon niks aan die sportlustige deelnemers doen nie. Die volgende persone sal aan die Weskaap Spele vanaf 17 tot 19 Julie deelneem:
Marco Baartman (Skululu)
Zandria Berlin (Ncuva)
Sias Briesies (Ncuva)
Kennith Claassen (Jukskei)
Waldon Ewerts (Diketo)
Rayno Maartins (Jukskei)
Wilcot Plaatjies (Morabaraba)
Jonathan Prins (Driestokkies)
Eufrim Schoeman (Driestokkies)
Megan Willemse (Morabaraba)
Zubaida Williams (Ncuva)
Zandile Zaki (Iintonga)
Ons wens almal baie sukses toe met hierdie besondere spele. Julle moet weet dat ons hele gemeenskap in vlees of gees saam met julle sal wees!
- Tracy Swanepoel -
Last month six Zwartberg Club runners – Sandy Bower, Brian Modra, Tracy Swanepoel, Juliana Van der Westhuizen, Maruschka Erasmus and Steffi Rohrbach – ran the African X trail run.
The ‘African X’ is a three-day trail race based in Kleinmond near Cape Town. It covers 90km in legs of 24kms, 44kms and 22 kms. The race is made up of some serious steep climbs and descents.
We were nervous and excited about the race; firstly because of the uncertainty of running through rugged terrain but also because we were unsure of the distance. We lined up on day one. In comparison to us the other trail runners around us were looking pretty elite: knee high ski pants, fingerless gloves, trail running shoes, GU- nutrition and camel packs. But from the moment we hit the trail we were thrilled. It would take me hours to describe the three wonderful days that we had running along the Kleinmond coast. We traversed mountain trails and jeep tracks, ran through the forest, through fynbos and protea fields, along the beach and passed lagoons. The weather during the three days of running was perfect making the run a truly memorable experience. The elite runners raced flat out but the majority of the runners enjoyed the trail running and the scenery.
The race formation was cloverleaf, which meant that we returned to the same finish each day. We ran in teams of two per team: Brian and Tracy were team 333 ‘Gin and Tonic’, Sandy and Juliana were the Jewels: Priceless and Precious and Maruschka and Steffi were team ‘Short Squared’. Each runner was responsible for their team partner: to stick together and help each other.
The organisers and the sponsors, ProNutro and New Balance, had covered all the details to make it a ‘well-run’ event. The nutritional support, first aid, physiotherapy, marshals and trail markers were great. Maruschka can give more explicit details about the ‘Medic’ who doctored her blistered feet at the end of each day; they seemed to emerge out of the Medical tent after dark each evening. Juliana made sure she ran with her own personal physiotherapist and Steffi spent all her pocket money on bananas. As always Zwartberg Runners had the support of the Prince Albert Police force. Hannes Van der Westhuizen made an excellent team manager and spent hours nursing his Windhoek Laager as he waited for us at the finish each day. Thank you, Hannes.
Well done everyone. How about next year?