CD van die maand (resensie): Deur my venster – RefentseMy hart bly in ŉ taal, die CD waarmee Refentse Morake verlede jaar sy debuut gemaak het, het nie net die aandag van die publiek op dié jong man gevestig nie, maar ook dié van die Suid-Afrikaanse musiekbedryf. Vroeër vanjaar het hy vier Ghoemas met dié CD verower: dié van manskunstenaar van die jaar, album van die jaar, digitale album van die jaar en ŉ eretoekenning vir beste verkoper. Om dié sukses te behaal met ŉ debuut en relatief min ervaring – Refentse, soos hy bekend staan, is nog nie 20 nie – is merkwaardig. Met ŉ goeie stem en sin vir musikaliteit het hy inderwaarheid vir hom ŉ plek in die Afrikaanse musiekwêreld losgesing. Onlangs het hy sy tweede CD uitgereik, Deur my venster, ŉ album waarin hy, soos in sy debuut, erkenning gee aan die sangers wie se musiek ŉ groot indruk op hom gemaak het: in dié geval Koos Kombuis, Laurika Rauch, Koos du Plessis, Anton Goosen en David Kramer. Rauch en Goosen tree saam met hom op in dié album: Rauch in haar treffer “Stuur groete vir Mannetjies Roux” en Goosen in ŉ medley met vyf immergroen Goosen-liedjies. Dit is egter met Koos Kombuis se “Lalie” waarmee Refentse sy tweede album open, ŉ roerende ballade met Lalie se “dooie boyfriend” aan die woord. In dié keuse van liedjies gee Refentse aanduiding van die omgewing waarin hy homself tuis voel – dié van liefdesballades, liedjies met woorde met trefkrag, musiek wat die voete laat jeuk en les bes ŉ afgeronde produk. Begin ŉ mens by laasgenoemde is dit Francois Steyn se bydrae as verwerker en opname-ingenieur wat grootliks bydra tot die gevoel van hegtheid in dié album. Steyn se betrokkenheid strek verder: Saam met Refentse speel hy kitaar en boonop ŉ hele rits instrumente. Om die groot geeste voor jou se musiek te bemeester kan net ŉ goeie ding vir enige jong kunstenaar wees – mits jou eie stem (en stempel) gaandeweg sterker raak. In dié album is daar nog minder eiesoortige vertolking van bestaande liedjies en eerder sprake van nabootsing. Waarom wil ŉ mens byvoorbeeld Koos Doep se “Sprokie vir ŉ stadskind” “naboots” in plaas daarvan om met ŉ eie benadering vorendag te kom? Van Refentse se eie skryfwerk is “Vuil Vanderbijl” die snit in sy jongste album wat tans die bekendste is, moontlik vanweë die voetklopritme en die slim ingeweefde konsertinaklank. Dit is gewis ŉ melodie wat in die geheue vassteek. Nietemin het die lirieke minder om die lyf, in die tradisie van rymdwang, en met geforseerde beelde en min koherensie: Net buite vuil Vanderbijl Waar die Tsotsi’s om die hoekie skuil En die kinders byt die honde Hulle het snorre om die monde Dis vuil Vanderbijl Op ŉ hoek sit ŉ oom en skuil Want sy vrou het hom verruil Vir ŉ pak sigarette en bleskop uil Uit sy pen kom ook “Anoret”, “Melans MNel”, “Jané vir my”, Alles my nou” en “Sal jy?” Refentse hét ŉ goeie stem. Met sy diksie is daar nie fout nie (behalwe dat hy soos etlike ander Afrikaanse sangers van “my” aan die einde van ŉ frase maklik “maai” maak), sy intonasie is knap en boonop is hy gewild. Met dié bestanddele kan hy dit ver bring in die Afrikaanse musiekwêreld. Blywende en dieper spore kan hy mettertyd trap as hy voluit sy eie koers kan inslaan: In navolging van sangers wat Afrikaanse musiek én veral liriek verruim het met vindingryke bydraes, maar met sy eie stempel. Deur my venster, Refentse se jongste CD, is beskikbaar by enige goeie musiekwinkel en op iTunes.