Carl von Brandis – Afrikanergeskiedenis
(Geskryf deur WJ Fourie, soos verskyn in Historia Junior, November 1967)
Carl von Brandis, die eerste Johannesburgse burger vir wie 'n openbare standbeeld opgerig is, is beslis een van die kleurrykste persoonlikhede uit 'n kleurryke tydperk van ons geskiedenis.
Carl von Brandis is in Duitsland gebore en het as jongman as kaptein diens gedoen in die Oostenrykse leër. Later het hy by die Engelse leër aangesluit en in die Krimoorlog teen die Russe geveg.
Na die oorlog het hy na Suid-Afrika gekom. Hier het hy vir 'n kort rukkie opgetree as privaat sekretaris van President Brand. Daarna is hy na Transvaal waar hy verskeie betrekkinge in diens van die staat beklee het.
In 1886 is hy deur president Kruger as mynkommissaris na die Witwatersrand gestuur. Voor die tent wat as sy kantoor gedien het, is die Witwatersrandse goudvelde geproklameer terwyl die kommissaris, volgens oorlewering, op 'n whiskykissie gestaan het.
Von Brandis was van 1886 tot 1900 landdros van Johannesburg. Toe Lord Roberts se magte Johannesburg ingeneem het, het hy die sleutels van die landdroskantoor aan die Britse bevelvoerder oorhandig. Hy is versoek om voort te gaan en het aangebly tot 'n paar dae voor sy dood in Junie 1903.
Die standbeeld van hierdie merkwaardige man is opgerig in Smalstraat, naby die plek waar hy gewoon het en is op 6 Augustus 1965 onthul.