Droogte teister vrugteboere in Wes-KaapArgieffoto (Foto: flockine, Pixabay) Bladwisselende vrugteboere in die Wes-Kaap oorweeg gebeurlikheidsplanne vir die komende seisoen, terwyl die droogte in die Wes-Kaap en dele van die Oos-Kaap voortduur. “Vrugtebome is ŉ langtermynbelegging met boorde wat oor ŉ paar seisoene vrugte voortbring,” het Jacques du Preez, woordvoerder van die bladwisselendevrugteboere-organisasie Hortgro, gesê. Vrugteboere, wat staat maak op besproeiing vir hul boorde, het tevergeefs vir die reën gewag om hul damme weer vol te maak. Die watersituasie verskil tussen streke – sommige boere het genoeg water om minstens deur die somer te kom, terwyl ander berig het dat hulle slegs ŉ fraksie van die vereiste hoeveelheid water beskikbaar het vir die komende seisoen. Hortgro het onlangs ŉ besproeiingseminaar gehou om die vervaardigers toe te rus met die nodige instrumente en strategieë om die impak van die droogte so veel as moontlik te verlig. Aangesien die toekomstige scenario van ŉ droër klimaat vereis dat alle nuwe aanplantings doeltreffend moet wees, het die seminaar ook basiese beginsels van besproeiingsontwerp en beplanning bespreek. Tydperke gedurende die seisoen waar die bome minder of meer sensitief is vir droogtestres of waar die toestande gunstig is om water te bespaar, is geïdentifiseer. Verskeie praktyke en tegnologie om water mee te bespaar is ook bespreek. ŉ Ceres-vrugteboer het ŉ omvattende droogtestrategie voorgelê. Die strategie behels dat water volgens winsgewendheid aangewend word in die boorde. Dit beteken optimale besproeiing vir winsgewende boorde, waterbeperking in boorde wat minder winsgewend is en dat onproduktiewe boorde verwyder moet word. Die strategie sal tydens die maandelikse waterbegrotingsvergadering assesseer word. Argieffoto (Foto: sladkovskaivka) Talle boere het hul planne voorgelê om ouer, minder produktiewe boorde oor die volgende paar jaar te verwyder, om die water wat hulle het, so ver as moontlik te rek. Ander het besluit om al die vrugte van die bome te verwyder omdat hulle nie ŉ oes sal hê nie, en die bome aan die gang wil hou. Uiteindelik sal die verbruik van water ŉ ekonomiese besluit word waar die langtermynboorde wat die meeste produktief is, voordeel sal kry bó boorde met korttermynoeste, soos uie of aartappels. “Vrugtevervaardigers is egter bestand en gebruik tegnologie baie meer doeltreffend om hul water, besproeiingstelsels en boorde te bestuur,” het Du Preez verduidelik. “Water is ŉ beperkte hulpbron. Die afgelope seisoene en hierdie komende seisoen sal boere se vaardighede nog verder slyp om seker te maak elke druppel tel.” Baie kan nog egter gebeur en die situasie kan vinnig verander indien voldoende reën val, maar in hierdie stadium, teen die einde van die primêre reënseisoen in die Wes-Kaap, is ŉ afname in vervaardiging, uitvoere en buitelandse inkomste, indiensneming, en die gevolglike maatskaplike impak, iets wat waarskynlik sal gebeur, het Du Preez bygevoeg. “Die omvang sal oor die volgende maand en ŉ half bepaal word. Die anderkant van die droogte, en ŉ silwer randjie vir vrugteboere, is dat die gehalte van vrugte binne waterskaarstoestande gewoonlik baie goed met hoë suikervlakke en ŉ lekker smaak.”