Afrikaners: Voed die nuwe nasie die ou etnos? 2007-02-15
*Doktorale student in antropologie aan die Universiteit van die Vrystaat oor Afrikaners in ’n post-apartheid Suid-Afrika
Een van die realiteite waarmee Afrikaners voortdurend gekonfronteer word en wat telkens in ’n onlangse antropologiese studie aan die Universiteit van die Vrystaat na vore getree het, is die feit dat Afrikaners ’n kulturele minderheid in Suid-Afrika is. Hierdie realiteit, tesaam met die ANC-regering se eksplisiete proses van nasiebou, het ’n regstreekse impak op Afrikaners se kultuurbeskouing.
Ek wil dus die voorspelling maak dat Afrikaner-etnisiteit, ondanks die “totale aanslag” van nasiebou en transformasie, oor die volgende twee dekades baie sterk na vore sal tree. Die ironie is dat dit juis die proses van nasiebou en transformasie is wat opnuut momentum aan Afrikaners gee om hulle kultuurinhoud en -waardes as ’n kleinood op te pas en te beskerm. Die feit dat die regering voortdurend in nuwe wetgewing bly fokus op Afrikaners se eksterne identiteitselemente (soos byvoorbeeld velkleur) laat Afrikaners geen ander keuse as om ’n samehorigheidsgevoel te ontwikkel nie. Die regering bly wit mense in die algemeen en Afrikaners in die besonder uitsonder as diegene wat nie werklik “Africans” kan wees nie, of wat nie soos die res van die reënboognasie is nie (Slabbert 2006). Die res van die Suid-Afrikaanse volkere word onvoorwaardelik as deel van die reënboognasie gereken. Dit is slegs witmense, en veral Afrikaners, wat eers boetedoening en opofferings moet maak alvorens hulle as deel van die reënboognasie gereken kan word. Die ANC-regering bereik tans met hierdie benadering die teendeel met sy nasiebou-inisiatiewe. Hulle vervreem die witmense van die res van die Suid-Afrikaanse reënboognasie in plaas van om hulle te versoen.
Bidney, E., Theoretical antropology, Londen: Tavistock Publications, 1953.
Bornman, E., “Emigrasie onder Afrikaners vandag”, Tydskrif vir Geesteswetenskappe 45(3):362-389, Pretoria: SA Akademie vir Wetenskap en Kuns, 2005.
Coertze, P.J., “Akkulturasie” in Cronje (Reds.), Kultuurbeïnvloeding tussen Blankes en Bantoe in Suid-Afrika. Pretoria: J.L. van Schaik, Bpk, 1968.
Erasmus, P.A., Antropologiese spel met identiteite: Selfrefleksie op die Afrikaner, professorale intreerede, Universiteit van die Vrystaat, Departement Antropologie, Bloemfontein, 2003.
Geldenhuys, D., “Die ANC se Jakobynse benadering tot nasiebou”, Rapport, 3 September 2000, p.13.
Geldenhuys, D., “ANC skep ’n nuwe vorm van rassisme”, Rapport, 8 Mei 2005, p.16.
Giliomee, H., “Die Postnasionale Afrikaner: Ondermynende en opbouende gedagtes”, toespraak gehou by FAK Prestige-aand, Paarl, 16 September 2005.
Giliomee, H., Die Afrikaners: ’n Biografie, Kaapstad: Tafelberg-uitgewers, 2004.
Haviland, W.A., Cultural Anthropology, New York: Harcourt Brace College Publishers, 1999.
Mönnig, H.O., Groepsidentiteit en groepswrywing: Enkele waarneminge oor ras, rassisme, volk en etnisiteit, nasie en nasionalisme, Johannesburg: Perskor Uitgewers, 1980.
Radcliff-Brown, A.R., Structure and function in primitive society, Kaapstad: Oxford University Press, 1952.
Slabbert, F. Van Zyl, Duskant die geskiedenis, Kaapstad: Tafelberg, 2006.
Venter, A., “Nasionale identiteitsvraagstukke in post-apartheid Suid-Afrika”, Tydskrif vir Geesteswetenskappe 39(1):22-38, Pretoria: SA Akademie vir Wetenskap en Kuns, 1999.
Walter, S., Race and Cultural Relations, Manchester: Manchester University Press, 1952.
Oorspronklike Vrye Afrikaan adres: http://www.vryeafrikaan.co.za/lees.php?id=814