Geen einde aan die Brexit-sirkusPro-Brexit-ondersteuners betoog in Januarie buite die parlement in Londen. (Foto: Jonathan Brady, AP) Die Brexit fiasko, wat nou reeds sedert die Brexit referendum in 2016 groot onsekerheid in Brittanje veroorsaak, is steeds nie verby nie. Dit volg nadat die Britte die afsnydatum waarop hulle die Europese Unie (EU) moes verlaat – naamlik 29 Maart – nie nagekom het nie. Na die Britte uitstel gekry het tot 12 April, het die Britse eerste minister Theresa May toestemming by haar kollegas in die Britse Laerhuis (parlement) gekry om te vra vir ’n verdere uitstel. Die nuwe datum vir Brexit is dus nou amptelik 31 Oktober vanjaar. Indien ooreenkomste bereik kan word voor daardie datum, kan Brexit dan wel voor die afsnydatum plaasvind. Die Britse parlement, met sy komiese speaker, John Bercow, wat self ’n internetsensasie geword het met sy gedurige en luide “Order! Order!” in die erg verdeelde parlement, kan seker tereg tans as ’n groter sirkus as die Suid-Afrikaanse parlement met sy ongepoetste rooi-oorpak “vegters” en die ANC-jabroer-meerderheid gesien word. Die Britse parlement het reeds verskeie kere gestem oor watter rigting Brittanje moet inslaan betreffende Brexit. Net twee weke gelede is vyf verskillende mosies afgestem op een dag. Ons weet reeds sedert 23 Junie 2016 wat die Britse publiek wil hê – meer as 17 miljoen mense het gestem om die EU te verlaat, ’n meerderheid van 52% van die kiesers. Intussen het die kiesers se parlementêre verteenwoordigers besluit dat dit nie heeltemal is wat hulle wil hê nie. May het drie keer tevergeefs mosies ingedien oor ’n moontlike ooreenkoms met die EU, wat haar swak leierskap in die kollig plaas. Basies het sy voorgestel dat die Britte ’n doeane-unie met die EU vorm en dat die grens tussen Noord-Ierland en Ierland (Ierland is ’n EU-land) oop bly totdat ’n permanente oplossing daarvoor gevind kan word (die sogenaamde backstop). Ander mosies wat gesneuwel het, is dat die Britte die EU sonder enige handelsooreenkoms verlaat (in so ’n geval sal handel tussen Brittanje en EU-lande volgens normale wêreldhandelsorganisasie-beginsels geskied) of dat ’n nuwe referendum gehou moet word. ŉ Beeld van Theresa May, die Britse eerste minister, pryk in Desember buite die parlement in Londen tydens die betogings teen Brexit. (Foto: Frank Augstein, AP) Die grootste kwelling vir baie Britte wat nie die EU wil verlaat nie, is veral oor moontlike skaarstes van produkte (soos vrugte en medisyne) wat van die EU-lande ingevoer word. Ander is weer bekommerd oor hul werk- en bewegingsvryheid, terwyl hulle ook nie weer rigiede paspoortbeheer wil hê as hulle EU-lande in- en uitgaan nie. Hulle beskou Brittanje se onttrekking uit die EU as ’n stap weg van globalisme en gevolglik ’n terugwaartse stap. Die grootste beweegrede vir die wat ten gunste van verlating van die EU was, is dat Brittanje weer beheer oor hul eie grense sal hê. Hulle is ook gekant daarteen dat die EU se onverkose uitvoerende gesag, die EU-kommissie, Brittanje basies vanuit Brussels regeer. Vir die Britte, wat ’n lang en trotse geskiedenis het en eens op ’n tyd oor groot dele van die aardbol geheers het, is dit onaanvaarbaar dat die EU-kommissie, wat in wese deur die Duitsers gedomineer word, oor hulle kan heers. Hulle het immers die Nazi’s oorwin wat Duitse gesag oor hulle wou instel. Die wegbrekers is teen die instroom van vlugtelinge uit die Midde-Ooste en Afrika na Brittanje, wat sommige dele in Britse dorpe en stede in Derde Wêreld-enklawes omskep het, kompleet met vreemde kulture, misdaad, gemors en aandrang op bevoorregting wat sulke state kenmerk. Die wegbrekers voel dat Brittanje miljarde ponde jaarliks in die EU stort en dat die eenwording van die EU-lande veroorsaak dat werkgeleenthede vir die middel- en werkersklasse verlore raak. Soos in die VSA, word globalisme gesien as die oorsaak van ’n agteruitgang in hul lewenstandaard. Die tweespalt tussen die pro-EU-Britte en die wegbrekers is in albei partye te vind. Die Konserwatiewe Party (oftewel die Tories), asook die opposisie, die Arbeidsparty, het parlementslede en lede wat diep verdeel is oor Brittanje se toekoms. Theresa May. (Foto: AP Photo/Frank Augstein) Ten spyte van die verdeeldheid, het die Britse parlementariërs ’n totale gemors van die Brexit-proses gemaak. Die grootste nar in die sirkus is sekerlik May. As iemand wat teen Brexit gekant was en daarna die Tories se steun verkry het om eerste minister te word, het sy klaaglik misluk om Brexit deur te voer. Sy was van die begin af huiwerig en het getob oor vlakke van onttrekking (’n “sagte” Brexit teenoor ’n “harde” Brexit). Toegegee, om almal gelukkig te hou in so ’n komplekse skeisaak, is seker nie maklik nie. Maar May het egter heeltyd gehuiwer en nooit gelyk of sy enige visie het oor die toekoms van Brexit nie. Sy het verskeie kere stemmings in die laerhuis oorleef om onthef te word van haar pos as eerste minister. Dit is sekerlik nie oor haar politieke vernuf nie. Dit is eerder dat geen van die Tories kans gesien het om haar pos oor te neem terwyl die hele Brexit-proses in duie stort nie. As laaste uitweg probeer May tans om ’n ooreenkoms met die Tories se aartsvyand – die Arbeiders – te bereik. Sy wil graag steeds ’n ooreenkoms nalaat al is dit keer op keer uitgestem deur die Britse laerhuis. Die Arbeiders self is diep verdeel oor Brexit. Vir hulle gaan dit eerder oor die verloor van werkgeleenthede as ’n party wat al vir dekades deur die vakbonde en werkersklas ondersteun word. Die ultralinkse leier van die Arbeiders, Jeremy Corbyn, het weer sy oog op ’n groter welsynstaat met minder beheer oor immigrasie en sal heel moontlik nóg ’n groter gemors maak van Brexit, sou hy eerste minister word. Daar is sprake van ’n nuwe algemene verkiesing om ’n mandaat te verkry oor die toekoms van Brexit. Dit is te betwyfel of die Tories of selfs die Arbeiders met ’n meerderheid sal wen. Heel moontlik sal een of ander koalisieregering gevorm moet word, wat nóg groter onsekerheid kan veroorsaak. Vlae van die Europese Unie en die Verenigde Koninkryk hang buite die parlement in Londen, Engeland. (Foto: Tim Ierland, Xinhua) Die hele Brexit-gemors skep ook onsekerheid in die EU. Die EU sal uiteraard ’n noue ooreenkoms met die Britte verwelkom om die status quo te handhaaf. Twee EU-staatshoofde met sterk globalistiese uitgangspunte, Angela Merkel van Duitsland en Emmanuel Macron van Frankryk, lag seker lekker in hul mou oor die Britte se onsekerheid. Hulle wil graag ander EU-lande soos Italië, Spanje en Griekeland – wat die hele proses met valkoë dophou – oortuig dat enige lidland se onttrekking van die EU hulle in ekonomiese en politieke chaos gaan laat. Dis duidelik dat die EU die hef in die hand het en Brittanje aanmoedig om ’n doeane-unie te vorm. Met só ’n unie sal Brittanje aan EU se handelsooreenkomste en tariewe verbind wees (waarvan hulle wou ontsnap) en nie self handelsooreenkomste kan aangaan nie. Om hierdie rede het die Amerikaanse president, Donald Trump, deur verskeie twiets May se voorgestelde ooreenkomste met ongeloof begroet. Trump wil graag ’n aparte handelsooreenkoms met Brittanje sluit. Die grootste verloorder in die hele Brexit-deurmekaarspul, is uiteraard die Britse kiesers. By die kiesers was daar geen misverstand oor wat Brexit behels nie. Hulle onttrek uit die EU, onderhandel ’n handelsooreenkoms met die EU en kry beheer terug oor hul landsgrense. Sekerlik met ’n aanvanklike gesukkel en gepaardgaande verlies aan vryheid van beweging, werkgeleenthede in Europa en ’n paar goedkoper produkte; maar daarmee saam ontsnapping van die EU-dominasie en verminderde binnelandse werksverliese. Theresa May en die hele Britse parlement het egter die kieser se wense geminag. Om watter rede sal hulle aan toekomstige verkiesings of referendums deelneem as die politici later self die besluite omkeer? Daar is ook steeds groot ondersteuning vir ’n tweede referendum oor Brexit. Die pro-EU-kant glo dat die wegbrekers bestaan het uit meestal ouer kiesers, terwyl jongmense die voortsetting van EU-lidmaatskap ondersteun. Nadat heelwat jonger mense nou intussen kiesers geword het, asook die klaarblyklike onvermoë om Brexit uit te voer, is daar ’n sterk moontlikheid dat Brexit in ’n opvolgreferendum gestuit sal word. Uiteraard is dit ’n mistasting van ’n demokratiese besluit en ’n teken dat die globaliste eenvoudig sal aanhou stem totdat hulle hul sin kry. Brittanje se eerste minister, Theresa May, praat in die Laerhuis in Londen (16 Januarie 2019). Foto: House of Commons/PA via AP Waar laat hierdie stand van sake ons met Brexit? Uiteraard is dit ’n vloeibare situasie, maar dit is heel duidelik dat Brexit eers uitgestel gaan word. Indien dit wel plaasvind, gaan dit baie afgewater wees en die backstop sal vir jare voortduur, terwyl Brittanje aan die EU se handelsbetrekkinge verbind kan wees deur ’n doeane-unie. Om die wegbrekers te troos, sal daar darem seker meer beheer oor die instroom van vlugtelinge na Brittanje wees. Dan is ’n tweede referendum, of selfs die onttrekking van Brittanje se wetgewing wat voorsiening maak om uit die EU te tree (artikel 50), ook ’n moontlikheid. Die logiese keuse, naamlik ’n onttrekking uit die EU sonder ’n handelsooreenkoms, wat wegbrekers soos die konserwatiewe politikus Nigel Farage juis as logiese alternatief aanbied, gaan nie sommer gebeur nie. Wat ook al met Brexit gebeur, dit lyk of Theresa May se dae as premier getel kan wees. Sy is net daar omdat niemand anders haar swak besluite as gevolg van ’n totale gebrek aan visie en leierskap wil oorneem nie. Sy kan sekerlik as Brittanje se swakste premier in ’n baie lang tyd beskou word.