JY LEES NOU Kuberruim: SA onbeskofste!
Internet-trolle, mos ongelukkige siele wat in die kuberruim swerf op soek na iemand om te teister. Nee, die kiem lê dalk ook in my en jou...
"Leer om behoorlik Engels te praat." "Hou op vals wees." "Hou op jou neusgate op SuperSport wys." Net enkele van die gifpos waarmee TV-persoonlikheid en sportaanbieder Elma Smit op sosiale media gekarnuffel word. Anoniem, met fop-profiele en -rekeninge. Zelda, Robin Williams se aktrise-dogter, het ná sy selfdood tydelik vir Twitter en Instagram totsiens gesê. Gedokterde foto's van sy lyk (dit was eintlik 'n ander man s'n) is aanlyn geplaas met merke aan sy nek. Die sangeres Miley Cyrus loop 'n aanlyn hater trompop. 'n Lelike lesbiër? Eerder 'n interessante een, asseblief! troef sy.
Glanspersoonlikhede loop die meeste deur. Maar ook jy´ kan 'n teiken wees. Sowat vier uit tien mense is al só geteister, volgens 'n onlangse Pewinternetpeiling (www.pewinternet.org). Baie meer was al getuie daarvan. Ons is geneig om te glo 'n klein, luide groepie moet die skuld daarvoor kry, volgens Business Insider (www.businessinsider.com). Navorsing in die verlede het dikwels op onderhoude met sulke trolle gefokus. Sommige studies het selfs gewys hulle hetsekere persoonlike en biologiese eienskappe, soos sadisme en 'n neiging om oormatig stimulasie te soek. Maar nie alle trolle word so gebore nie. Hulle is dalk gewone mense soos ek en jy, volgens navorsers aan die Stanford-universiteit. Elkeen van ons kan inderdaad beïnvloed word om bitsig in die kuberruim te wees – in opmerkings op CNN.com geanaliseer. Dit, tesame met 'n gekontroleerde aanlyn eksperiment, het twee sleutelfaktore geïdentifiseer wat 'n gunstige klimaat daarvoor skep. Die eerste is jou bui. Is dit sleg, is jy meer geneig om te "trol". Ons natuurlike ritmes speel ook 'n rol.
Trolle is meer bedrywig laat in die nag, die minste soggens. En sulke gedrag skiet Maandae die hoogte in, die begin van die werksweek. Boonop kan 'n negatiewe bui voortduur, lank ná die voorval wat die sneller was. Jy neem deel aan 'n aanlyn bespreking waar ander mense kwetsend raak. Beweeg jy aan na 'n nieverwante bespreking, is jy´ meer geneig om gemene aanmerkings te maak. Die tweede faktor is die konteks van 'n bespreking. As dit begin met 'n "trol"-aanmerking, is deelnemers later twee keer meer geneig om ook snedige dinge kwyt te raak. Die aanvanklike kommentare in 'n bespreking skep 'n sterk, blywende presedent vir latere "trol"-gedrag.