Lo oyiNdodan’ eyodwa esiphila ngaye,
Wanikeiw’ uJesu ngenxa yabo bonk’
abantu. Uye ongonikelayo, uy’ongumnikelo.
Yena owahleng’ abantu wabakhanyisela.
Nguy’osiph’ amandla onke esidiweni sakhe. Tshiyana lemidlalo eyenziwa ngabantu. Ukungazwanani lokulwa kuyaqala kubangwa ezombangazwe, kubangwa abameli belizwe, kubangwa amantombazane, kubangwa yiloba yini loba kungabangwa lutho nje. Kujayelekile lokhu ukwenzeka ikakhulu ngemva kokunatha utshwala bomhlobo weHennessey le Irish Cream. Omakhelwane batshayela ucingo amapholisa. Amapholisa akubuza ngesithupha sakho sokuzalwa. Khumbula ukuthi wena kawulaso. Ngiyazi ukuthi singabantu abathanda ukuyagida kodwa uma ucabanga ukuthi ngeke waphila ngaphandle kwalokho hamba kuYoutube uzathola indlela zokuzithokozisa zigcwele ukwedlula ukuzithokozisa ongakuthola kuloba yiwuphi umdlalo weNigeria. Akulamuntu oyake abotshelwe ukubukela imidlalo eku Youtube.
Nxa kumele uye esontweni – ngiyacabangela ukuthi ungafuna ukuya esontweni ngoba uyindoda elenhlupho zayo njalo indoda elenhlupho zayo idinga umthandazo. Hlukana lesonto zaseMelika: loba bengabangi umsindo umuntu olenhlupho zakhe udinga ukubanga umsindo ozazwakala le ezulwini.
Abantu bazakutshela ukuthi hamba esikolo. Bazakutshela ukuthi imfundo kweleMelika iqakathekile kakhulu. Lokho ngamanga aluhlaza. Lokho ngokwakudala. Wena uze lapha ukuzozama impilo engcono. Uma ufuna ukuthola isithupha esizwayo dinga esokuba ngumongikazi kumbe okunye okuhambelana lokwelapha. Indoda egulayo ayilandaba lokuthi ukhuluma kanjani. Ugogo ongasenelisi ukuzenzela izinto udinga ingalo eziqinileyo hatshi ukuziqakisa ngolimi. Zinengi izikolo zalokho. Ngena kwesinye sazo uzazithola usulomsebenzi ngemva kwenyanga ezilitshumi lasitshiyagalo mbili. Ngiyakuxwayisa ukuthi uhambe kulezi ezabantu bakithi. Labo angeke bakubuze imibuzo kodwa bazakuvumela ukuthi ube ubhadala mbijana mbijana.
Nxa ufuna igqwetha mayelana lezokuza kwakho la kulelilizwe ungaqali ukudinga oweNigeria kumbe oweGhana. Dinga igqwetha labelungu ikakhulu onguMjuda, kasoze akubuze imbuzo yingakho lawe ungaqali ukuqamba amanga. Inyanga kazesabani – kangidingi kukhuluma okunengi. Ngokwakhathesi kumele ube usukwazi ukuthi kulemihlobohlobo yabantu kweleMelika. Khumbula lapho ungena kulelilizwe wahamba endodeni engumuntu omnyama wakubiza esithi ‘mnewethu’. Igqwetha elithenjiweyo elingumlungu lingakumela icala lakho phambi kwabanewabo abamhlophe. Kumele uzimisele ukubhadala imali ethe xaxa. Kabafani lamagqwetha eGhana kumbe aweNigeria. Kabayehlukanisi imbadalo zabo. Imbadalo abavumelana layo yikubhadala khonapho khonapho. Kumele ubaphe imali ngaphambi kokuba lomhlangano labo, nxa lingakayi enkantolo langaphambi kokuba basayine amaphepha akhona. Ngiyakuthembisa ukuthi bayawazi umsebenzi wabo. Benza umsebenzi omuhle kabi.
Nxa usufuna ukwazi ngcono ngabantu osuhlala labo kumele uhambe emdlalweni weBaseball. Ungabi lendaba lokunxuswa ukuyadlala ibhola lokukhatshwa elidlalwa ngabanye ephakhi ele ngaphandle kwedolobha. Uma ulesifiso sokuba ngomunye walababantu, ngolwesihlanu ntambama hamba enkundleni yebhola uyebukela umdlalo we Baseball. Hlabela lawe njengabanye ababukeli. Thenga utshwala lokudliwayo, dlana isiwiji secotton candy, zama ukugama ibhola kodwa ungazami kakhulu. Ikakhulu nxa kulomntwana ofuna ukubamba lelobhola lawe ofuna ukulibamba.
Tshiyana lokuyathenga izinto zendlini ezitolo zabantu abamnyama. Izinto zabo ziyadula ungasala ungasela mali. Zama ukufundisa umlomo wakho ukudla kweMelika. Kulezinye izinto ezingaduliyo ongazithenga ezitolo zakhona uma ukwazi okufunayo. Dlana ukudla okwande ngemibhida. Isikhathi somqando side okumangalisayo. Umzimba wakho uzawakhumbula amavithamini owawuwathola le ekhaya kudala kodwa imibhida izavala isikhala leso. Uboziphekela ukudla kwakho akusikho ukuthi kulentengo ephansi kodwa kwakha umzimba. Ngokuya kwesikhathi uzabona ukuthi amabhega lalokhu ukukhanzingiweyo akukulungelanga. Itshukela yakho ingakhwela, lokutshaya kwenhliziyo kube sezingeni eliphezulu kusenziwa lisawudo lamafutha, uzagula. Awungeke uthole inshuwarensi yempilakahle ngakho dlana ukudla okwakha umzimba. Kumele uhlale usebenzisa umzimba ukuze uqine kodwa hlala uleVicks le Theraflu hleze ugule. Iminyane yalapha kayilamikhuhlane ngakho ungabi lendaba layo.
Njengoba ungelamota yokuhamba ngayo ngibona kungcono ukuthi ugcine imali uthenge ijazi lomqando elizwayo. Ungabuyeli emuva ngalokho. Ungalithenga ube ulibhadala mbijana mbijana. Umhlobo omuhle ngoweLondon Fog. Kawufuni kugula umkhuhlane obangelwa ngumqando. Umqando lo uhlasela ikakhulu abantu abamnyama njengokuba imikhuhlane yendawo ezitshisayo ihlasela kakhulu abelungu.
Hlanganela kumbe ungahlanganeli? Inhlanganiso zesigaba , inhlanganiso zedolobha, inhlanganiso zesizwe, inhlanganiso zelizwe, inhlanganiso zamamazwekazi. Balazo zonke lapha. Bahlangana kanye ngenyanga kumbe kanye ngemva kwenyanga ezintathu. Zilamabizo ehlukeneyo kodwa zilenjongo eyodwa. Uyabhadala ukuze ube ngomunye wabo. Uyabe ufaka imali nyanga zonke. Omunye wenu uzabiza uhlangano. Lowo nguye ozakupha abantu ukudla lokunathwayo. Kutshona kusenziwa lomdlalo wekhisimusi ekupheleni komnyaka. Nxa kulomuntu obelethileyo uyaphiwa umvuzo wemali. Uma ufelwe ngumzali uphiwa njalo umvuzo wemali. Nxa kungafa wena balomlandu wokubhadala indleko sokuhambisa isidumbu sakho ekhaya siyengcwatshwa. Ngempela okungcono yikuba ube lenshuwarensi yempilo.
Thatha izifundo zokuntshintsha indlela okhuluma ngayo. Abantu abanengi bangakutshela ukuthi kabakwazi ukuthi ngikhuluma ngani kodwa mina ngiyazi. Ngake ngangena kulezizifundo zanginceda okwamagama. Nxa ngikhuluma abantu kabasenelisi ukwehlukanisa phakathi kwami lowazalelwa khona. Ukungakhulumi ngendlela abantu beMelika abakhuluma ngayo kufana lendoda efileyo eyala ukukhuluma ulimi lwabafileyo.
Ungaphanjaniswa ngogogo laba abayabe besithi, “oh! Waze wakhuluma kamnandi kanti uvela ngaphi?”
Thenga itikiti lelotho ledola elilodwa ngalo lonke ulwesihlanu. Akutsho ukuthi usuphumelele kodwa abantu babathi ngeke ukwazi, kumele ube uletikiti ukuze uphumelele. Hlukana lendawo zamaCasino. Zilabantu abahlulukelwe ukwedlula wonke umuntu kulelilizwe. Ungakhohliswa ngamagama abo ahugayo. Ngiyazi omunye umuntu owayehamba kuCasino ngenxa yesizungu. Wayabe engasahlalisekanga emelele ukuthi umsebenzi uphele abesesiyadlalisa imitshina yakhona. Wayengakwazi ukuthi abanikazi yibo abawinayo. Wayesenelisa ukuthola amadola ambalwa kodwa aphinde adlale ngawo abuyele. Ngokuya kwesikhathi wayesekweleda imali athi uzayibhadala engahola esenzela ukuyabheja ngayo. Wazithembisa ukuthi uzatshiyana lakho. Ngeyinye intambama watshayela imota eqonde endlini yakhe evela emsebenzini. Wayekwenza okokuqala ngemva kwenyanga ezithile ezedlulayo. Wapheka ukudla kwantambama wazithelela lokunathwayo wabukela umabonakude wasesiyalala. Wathi ngalezonsuku zokuqala wayebona angathi uyaphupha. Ebona ukuphazima kwezibane kulandelwa ngumsindo othi dings, tings, bings. Weqa embhedeni wathatha ikhiye wangena emoteni waqonda khona kanye kuCasino. Wathatha imali kuATM wayadlala ngayo. Wasala engaselalutho. Walayitha igwayi – kudala iCasino yayivumela abantu ukuthi babheme – wabhema igwayi kwathi lapho sekusele ingxenye yalo walijikela elenjini eliqatha elalilapho. Wasuka waqonda endlini yakhe. Ngelanga elilandelayo walayitha umabonakude wakhe elethemba lokuthi uzakuzwa indaba ezithi iCasino itshe yaphela. Kwakungelanhlanhla enjalo lapho. Basebewinile abanikazi njalo.
Ngiyafisa ukuthi nga ngiyakufundisa ngomumo wonke wakulelilizwe kodwa lawe uyakwazi. Ngiyabe ngingasekho ensukwini ezizayo. Ukuzisukela ngokwami yikho engikukhethileyo kulokuya ejele. Ngokokuzikhethela ngempela, isingathekiso, kodwa bathi lapha yindlela eyiyo yona.