'Rompslomp' kortwiek padwerk | News24
'Rompslomp' kortwiek padwerk
Geen instandhoudingswerk aan paaie in Kouga en Koukamma word tans gedoen nie. Foto: MARINDA HOUGH
MILJOENE Rand vir die herstel van die voosgeryde paaie in die Sarah Baartman-distriks-munisipaliteit - wat Kouga en Koukamma insluit - is "gevries" weens personeeltekorte en gebrekkige vooruitbeplanning.
Was laasgenoemde in plek, sou herstelwerk al aan dié paaie, wat oor duisende kilometer strek, reeds kon begin.
Nou staan alles stil, want die tenders vir die werk is nooit geadverteer nie. Dit het tot gevolg dat kontrakte vir onderhoudswerk vir minstens vyf onderskeie munisipaliteite in die Sarah Baartman-distrik, wat einde Julie verstryk het, steeds nie gevul is nie.
Die proses om sulke kontrakte aan die geskikte kandidaat toe te ken, duur gewoonlik tussen nege en 15 maande – 'n onmoontlike situasie in baie gebiede weens die tallose slaggate en paaie só platgetrap dat dit al die natuurlike kontoere aangeneem het, bevestig Marius Keyser, distrikspadingenieur van Paaie en Openbare Werke in die Oos-Kaap.
"Die strategiese beplanning is ongelukkig gebrekkig," erken Keyser.
Planne word nou gemaak met die bietjie geld wat wél volgens regulasie van die wet beskikbaar is: kleiner kontrakte vir padherstelwerk, wat nie 'n begroting van R5 miljoen oorskry nie, kan wel deur die onderskeie munisipaliteite wat sonder nuwe kontrakte is, aangegaan word.
Die groot kopseer is die sowat 8 000 km se gruis- en teerpaaie van die Blue Crane-, Kamdeboo-, Kouga-, Koukamma- en Baviaans-munisipaliteite, waar geen instandhoudings-werk tans gedoen word nie.
Volgens Keyser is gruis- en teerpaaie se jaarlikse herstel- en instandhoudingskoste tussen R15 000 en R20 000 per kilometer.
Gevolglik word 'n geskatte begroting van tussen R120 miljoen en R160 miljoen vir die ongeveer 8 000 km se paaie benodig.
Tenders vir dié kontrakte is glo reeds geopen en sal binnekort sluit. Hierna sal die "ge-skikte" kandidate aan 'n komitee voorgelê word, waarna die suksesvolle kontrakteurs aangestel sal word.
"Ons weet daar is 'n agterstand, maar ons hoop om teen middel Oktober met die werk te begin," sê Keyser.
Intussen het Agri Oos-Kaap 'n hofbevel aangevra wat dié departement sal dwing om hul rol te vervul, en dat die provinsiale paaiedepartement aanspreeklik gehou moet word vir die "swak" toestand van die Oos-Kaap se paaie.
"Jare lank sukkel die provinsie met die gehalte van paaie. Al ons gesmeek en gesoebat het geen verbetering gebring nie. Die departement skuld die provinsie antwoorde, en die hof gaan sorg dat ons dit kry," sê Ernest Pringle, uittredende president van Agri Oos-Kaap.
Pringle sê, saam met die hofbevel, sal Agri Oos-Kaap aandring dat die publiek hul on-koste om self paaie te herstel, van die departement kan terugeis.
"Dít moet beleid word! Veral in die landelike gebiede, waar boere self paaie regmaak ter wille van ekonomiese oorlewing ."
Die Baviaanskloofpad was in só 'n haglike toestand dat die boere die pad self herstel het om te verhoed dat toeriste wegbly en aflewe-rings weens die moeilike rytoestande gestaak word. Die boerevereniging het aangedui dat hulle 'n eis vir hul uitgawes sal indien.
Op sy beurt het Keyser erken die Baviaans-munisipaliteit is met die vorige geldtoekennings vir padwerk oor die hoof gesien. "Dis hoekom die Baviaanskloofpad in so 'n toestand was," maar hy het bygevoeg dat geen private persoon kragtens die huidige bepalings vir hul "padwerkdienste" vergoed sal word nie