Redactie– 4:52, 22 juli 2014
Oleg Dumanskyy(@ o_dum)
Toms Didrihsons(@ tomsdid)
Kato Markhus(@ humanitycompany)
Elze Reinders(@ El_Reinders)
Marja ter Voort(@ marjatv)
Jan Aris van Deursen(@ JanArisvDeursen) PressReader - Finweek Afrikaanse Uitgawe: 2017-05-18 - Prys van B­rex­it gaan hoog wees vir B­rit­te - mis­kien te hoog
Prys van B­rex­it gaan hoog wees vir B­rit­te - mis­kien te hoog
Ver­kie­sings­uit­slag kan die May-re­ge­ring se hand ver­sterk om ‘sag­te’ lan­ding te be­ding.
Finweek Afrikaanse Uitgawe - 2017-05-18 - Die Week In Die Nuus - Deur Lu­cas de Lan­ge
daar is som­mer heel­par­ty sa­ke waar­oor die ge­mid­del­de B­rit­se kie­ser be­gaan is, soos die na­si­o­na­le ge­sond­heids­diens en die be­hui­sings­te­kort, maar dit is dui­de­lik dat net een saak die ver­kie­sing van 8 Ju­nie gaan oor­heers: die uit­tre­de van B­rit­tan­je as lid van die Eu­ro­pe­se U­nie.
Die ver­kie­sing word dan ook ge­sien as ’n man­daat wat aan pre­miert­he­re­sa May se nu­we re­ge­ring ge­gee gaan word om dié ui­ters moei­li­ke kwes­sie te kan han­teer. In die on­lang­se par­le­ment het die re­ge­ring ’n meer­der­heid van net 17 ge­had, ter­wyl ’n meer­der­heid LP’S eint­lik pro-eu is. Dit be­te­ken dat s­legs ’n klein ver­skui­wing van 2,6% in stem­ming on­der die 650 le­de sou mee­bring dat die mat her­haal­de­lik on­der haar re­ge­ring uit­ge­pluk sou kon word in om­stre­de sa­ke.
Die Li­be­raal-de­mo­kra­tie­se Par­ty is die sterk­ste on­der­steu­ner van voort­ge­set­te lid­maat­skap van die EU, maar hy het in die voor­ma­li­ge par­le­ment net agt se­tels ge­had. Daar word eg­ter ver­wag dat hy in die hui­di­ge ver­kie­sing be­ter kan vaar ter­wyl die Ver­e­nig­de Ko­nink­ryk O­n­af­hank­lik­heids­par­ty (U­kip) wat die sterk­ste teen Eu-lid­maat­skap ge­kant is, swak­ker kan ver­toon.
Pei­lings toon dat die Kon­ser­wa­tie­we Par­ty ’n meer­der­heid van tot 100 of selfs meer se­tels kan be­haal, ve­ral ten kos­te van ’n on­doel­tref­fen­de Ar­bei­ders­par­ty, wat May se po­si­sie baie kan ver­sterk om on­ge­wil­de be­slui­te deur te voer. En die aan­dui­dings is dat daar som­mer baie sul­ke ge­leent­he­de gaan voor­kom: wis­se­lend van ’n kri­sis rond­om S­kot­land en Noord-ier­land wat in die EU wil bly en tal­le werk­ge­leent­he­de wat in­ge­boet kan word.
Dat die an­der groot le­de van die EU glad nie ge­luk­kig voel oor B­rex­it nie, blyk on­der meer uit ’n op­mer­king deur Em­ma­nu­el Ma­cron, die aan­ge­we­se pre­si­dent van Frank­ryk, dat hy streng gaan op­tree teen B­rit­tan­je in die on­der­han­de­lin­ge oor B­rex­it. Hy wil toe­sien dat die res van die EU as ’n een­heid be­hou word en dat die bood­skap uit­ge­stuur word dat ’n lid nie som­mer kan uit­tree son­der dat daar ge­vol­ge is nie. “Jy kry nie ’n pas­poort en toe­gang tot die en­ke­le mark as jy be­sluit om pad te gee nie,” het hy ge­sê en by­ge­voeg dat B­rit­tan­je nie toe­ge­laat kan word om die bes­te van t­wee wê­rel­de te ge­niet nie. Dit sal ’n te groot aan­spo­ring wees vir an­de­re om aan die EU te ont­trek, ’n in­stel­ling wat ge­grond is op die be­gin­sel van ge­deel­de ver­ant­woor­de­lik­he­de.
Die Duit­se pre­si­dent, Frank-wal­ter S­tein­mei­er, het laat blyk dat Duits­land dit as ’n voor­keur beskou om die oor­bly­wen­de 27 le­de van die EU te be­skerm. In­tus­sen het die pre­si­dent van die EU se par­le­ment stap­pe be­gin doen om B­rit­se par­le­ments­le­de uit te skuif wat sleu­tel­pos­te in Eu-ko­mi­tees be­klee.
’n Stu­die deur die Duit­se In­s­ti­tuut vir In­ter­na­si­o­na­le en Se­ker­heid­sa­ke, wat die Bun­de­stag en die fe­de­ra­le re­ge­ring ad­vi­seer, be­re­ken dat so­wat drie mil­joen B­rit­te vir hul pos­te van die uit­voer na die an­der 27 lan­de in die EU af­hank­lik is.
Die stu­die voer aan dat die EU mak­li­ker en doel­tref­fen­der be­stuur sal kan word son­der die B­rit­te. Daar word na B­rit­tan­je ver­wys as ’n ‘on­ge­mak­li­ke’ lid.
May is een van die meer­der­heid par­le­ments­le­de wat ge­kant was teen B­rex­it, hoe­wel sy haar nooit eint­lik sterk daar­teen uit­ge­spreek het nie. Dit is eg­ter dui­de­lik dat die B­rit­se es­ta­blishment hard gaan veg om min­stens ’n ‘sag­te B­rex­it’ te pro­beer be­werk­stel­lig, wat daar­op gaan neer­kom dat so­veel ban­de as moont­lik met die EU be­hou word.
Ve­ral die sa­ke­ge­meen­skap is be­kom­merd. B­rit­se maat­skap­pye het tans vrye toe­gang tot die wê­reld se groot­ste han­dels­blok met ’n be­vol­king van 508 mil­joen en die naas­groot­ste bru­to bin­ne­land­se pro­duk (BBP), wat op €16 500 mil­jard ge­stel word, of 22% van die wê­reld­to­taal. Die VSA se BBP is die groot­ste teen so­wat $18 000 mil­jard, of 24% van die wê­reld­to­taal. Die B­rit­se BBP be­loop $2 800 mil­jard.
Vir die EU, wat ná B­rex­it uit 27 lan­de sal be­staan, is dit eg­ter wel ’n te­rug­slag as die B­rit­te uit­tree. B­rit­tan­je het ’n be­vol­king van 65 mil­joen en ver­teen­woor­dig die naas­groot­ste e­ko­no­mie in die u­nie na Duits­land met 80,6 mil­joen in­wo­ners. Die B­rit­se BBP van $2 800 mil­jard is die naas­groot­ste na Duits­land s’n. Die Duit­se BBP be­loop $3 400 mil­jard.
Be­hal­we dat die EU 12,8% van sy be­vol­king ver­loor, is B­rit­tan­je ook be­lang­rik om­dat hy mi­li­têr die sterk­ste land in die u­nie is en, soos Frank­ryk, oor ’n kern­ver­moë be­skik. Sy by­drae tot die EU se be­gro­ting be­loop on­ge­veer $16,8 mil­jard.
Wat be­sig is om al dui­de­li­ker te word, is dat die prys vir B­rit­tan­je baie hoog kan wees, mis­kien te hoog. Dit is waar­om daar in­vloed­ry­kes in die land is wat praat van ’n ‘sag­te’ B­rex­it, of selfs ’n kan­sel­la­sie daar­van, waar­na ver­wys word as B­rex­ver­se of B­rex­re­ver­se. ■ te­rug­voer@fin­week.co.za Lu­cas de Lan­ge is ’n voor­ma­li­ge re­dak­teur van van t­wee boe­ke oor belegging.
12,8% Be­hal­we dat die EU van sy be­vol­king ver­loor, is B­rit­tan­je ook be­lang­rik om­dat hy mi­li­têr die sterk­ste land in die u­nie is en, soos Frank­ryk, oor ’n kern­ver­moë be­skik.
fin­week en skry­wer
Em­ma­nu­el Ma­cron Die aan­ge­we­se pre­si­dent van Frank­ryk
T­he­re­sa May Pre­mier van B­rit­tan­je