PressReader - Beeld: 2017-04-21 - Vy­gie op Oos­Kaap­se pla­se dalk nu­we spe­sie
Vy­gie op Oos­Kaap­se pla­se dalk nu­we spe­sie
Beeld - 2017-04-21 - Nuus -
’n Oos-Ka­pe­naar het heel waar­skyn­lik ’n nu­we soort vy­gie op sy plaas bui­te A­ber­deen ont­dek, na­by aan ’n ge­bied waar­voor daar aan­soek ge­doen is om u­raan te myn.
P­hil­lip M­cNaug­h­ton en sy vrou, Jo­an, het in Ju­lie ver­le­de jaar op dié vy­gies (Na­nant­hus) op sy plaas, Ka­rie­gas­fon­tein, af­ge­kom en fo­to’s daar­van op die in­ter­net ge­deel met vet­plant­ken­ners wat groot be­lang­stel­ling ge­toon het.
M­cNaug­h­ton sê hy het op 6 A­pril van­jaar ook van dié vy­gies op ’n na­bu­ri­ge plaas ge­vind wat glo in die voor­ge­stel­de myn­ge­bied Ka­ree­poort val.
Sy plaas is 45 km wes van A­ber­deen, na­by die Ka­ree­poort-blok wat op die grens van die Oos-Kaap en die WesKaap noord van Riet­bron ge­leë is.
Tas­man RSA het aan­soek ge­doen om u­raan en mo­lib­deen by Ka­ree­poort te myn en die pu­bliek het tot 13 A­pril ge­had om kom­men­taar op sy voor­lo­pi­ge om­ge­wings­im­pak­ver­slag en om­ge­wings­be­stuurs­plan te le­wer.
M­cNaug­h­ton het in sy kom­men­taar aan­ge­dui dat daar tal­le on­be­ken­de plant­spe­sies in die voor­ge­stel­de myn­ge­bied kan wees en sê on­vol­doen­de in­lig­ting oor die plant­le­we in die ge­bied is in­ge­sa­mel.
In­tus­sen het die be­ken­de bo­ta­nis Ernst van Jaars­veld gis­ter ge­sê dit is die eer­ste keer dat hy dié vy­gies sien en stem saam met bui­te­land­se ken­ners dat dit “be­slis ’n nu­we soort is”. P­hil­lip en Jo­an M­cNaug­h­ton het op hier­die vy­gie op hul plaas, so­wat 45 km wes van A­ber­deen, in die Oos­Kaap af­ge­kom. Vet­plant­ken­ners in Suid­A­fri­ka en die bui­te­land ver­moed dit is ’n nu­we spe­sie.
“Ek is ver­troud met die Na­nant­hus-vy­gies en die fo­to’s wys dui­de­lik die klein knop­pies op die bla­re wat by an­der soor­te af­we­sig is.”
Ken­ners, soos De­rek T­rib­ble van B­rit­tan­je en dr. S­te­ve Ham­mer van die VSA, het op die in­ter­net hul be­lang­stel­ling in dié vonds ge­toon.
Ham­mer, wat al ver­skeie boe­ke oor vet­plan­te ge­skryf het, sê op die web­werf iS­potNa­tu­re die kans is 99% dat dit ’n nu­we vy­gie­spe­sie is.
Daar­by sê T­rib­ble die plant is in­der­daad van die ge­nus Na­nant­hus en die lig­ging daar­van is in­te­res­sant om­dat dié plan­te ge­woon­lik nie in laag­lig­gen­de ha­bi­tat­te on­der die pla­to­rand ge­vind word nie.
Van Jaars­veld sê die mees­te Na­nant­hus word in ho­ër­lig­gen­de de­le van die pla­to­rand, soos in die Vry­staat, ge­vind, ter­wyl dié nu­we soort “taam­lik ver wes” voor­kom.
“Die plant is goed ge­ka­moe­fleer
en ont­duik só sy pre­da­to­re. Dit is net as hy blom dat hy hom ad­ver­teer met die oog op in­sek­be­stui­wers.”
Met el­ke nu­we plant wat ont­dek word, word waar­de tot ’n ge­bied toe­ge­voeg en daar word jaar­liks nu­we plant­soor­te in Suid-A­fri­ka ge­vind, sê Van Jaars­veld.
“Ons vet­plant­ryk­dom is be­son­der groot met om en by 3 500 soor­te – am­per die helf­te van die wê­reld se vet­plant­soor­te kom net hier voor.”
Mon­sters van die vy­gies wat M­cNaug­h­ton ge­vind het, is aan die S­chon­land-plant­ver­sa­me­ling van die R­ho­des-U­ni­ver­si­teit en die Na­si­o­na­le Mu­seum in Bloem­fon­tein ge­stuur.
Fer­ret Mi­ning, wat die om­ge­wings­im­pak­stu­die vir die myn­re­gaan­soe­ke be­har­tig, het teen gis­ter nog nie ge­sê hoe M­cNaug­h­ton se vonds die stu­die kan raak en of hul­le daar­van be­wus ge­maak is nie.
(Na­nant­hus) Fo­to: P­HIL­LIP M­CNAUG­H­TON