Die A-Z van plantrigting by mielies - ProAgri
by Specialist Writer 29th January 2021, 1:38 pm 115 Views Comments Off on Die A-Z van plantrigting by mielies
Die vraag is al in die verlede gevra: "Het jy al gewonder of jy jou land Noord-Suid of Oos-Wes moet plant?" of "Gaan ek meer ton/ha afhaal as ek my land se oriëntasie verander en in 'n ander rigting plant?".
In Pioneer se proewe wat in 3 seisoene geplant is net buite Delmas het ons hierdie vrae probeer beantwoord deur verskeie proewe en metings. In hierdie opsommende artikel gaan daar deur die afgelope drie jaar se proewe en resultate geblaai word om U as leser 'n terugblik en finale gevolgtrekkings oor hierdie praktyk te gee.
Uit die literatuur in die VSA het dit geblyk dat daar tog rede is om hierdie eenvoudige konsep te toets, en self in ons Suid-Afrikaanse toestande te meet en te kyk wat is die verskille. Indien dit die moeite regverdig om jou gewone plantrigting aan te pas, om moontlik 'n hoër opbrengs te stroop kan dit iets wees wat 'n boer kan oorweeg sonder dat dit hom geld hoef te kos.
In jaar een van die proef is die beginsel getoets buite Delmas met twee aaneengrensende homogene blokke. P2553WB is gebruik en albei blokke is op dieselfde dag geplant. Die ry-wydte vir die proef was 76cm en alle behandelings was identies op beide blokke. Waarnemings is vanaf opkoms reg deur tot by stroop geneem op beide die Noord-Suid (NS) en Oos-Wes (OW) oriëntasie.
Hier volg nou 'n paar foto's om die visuele verskille tussen die twee plantrigtings op verskillende stadiums in die groeiseisoen te illustreer: Let veral op die groter skadu effek tussen die rye by die Noord-Suid oriëntasie.
Uit die waarnemings blyk dit dat die NS oriëntasie vanaf opkoms tot min of meer V13 meer welig en aktief groei as die plante in die OW oriëntasie. Die blyk dat seldeling vinniger en meer konstant plaasvind by die NS oriëntasie en die volgende beelde sal hierdie stelling staaf.
Figuur 1 Vewantskap tussen ry-oriëntasie en planthoogte.
Kopgrootte het op die oog af ook konstant groter vertoon op die NS aanplanting.
Hierdie proef is in die 2018-2019 seisoen herhaal, maar met 'n paar bykomende metings wat meer lig sou werp op die redes vir die verskille wat waargeneem is in die 2017-2018 seisoen. "Probes" is in beide behandelings tussen die rye te plaas om die verskil in water verbruik deur die seisoen te meet.
Die onderskepping van stralings energie in die blaredak
Figuur 2 Die stralingsbuis op die grond tussen die rye gekoppel aan 'n irricom.
Straling is tussen die rye met bogenoemde stralingsbuis in Fig. 2 gemeet. Die fraksie wat onderskep word deur die blaredak word dan as volg bereken:
FI = (Verwysing – straling onder blaredak gemeet) / Verwysing
By die Oos-Wes behandeling is daar gemiddeld 19% meer straling deur die seisoen onderskep as by die Noord-Suid behandeling. Aangesien die Oos-Wes behandeling deurgaans meer stralingsenergie onderskep (benut) het, sou daar verwag kon word dat dit 'n beter opbrengs tot gevolg kan hê.
Figuur 3 Toon die fraksie van stralingsenergie wat deur die blare onderskep is op die spesifieke datum betrokke.
Opbrengs en Waterverbruiksdoeltreffendheid
Waterverbruik is oor die seisoen met behlup van 'n neutronvogmeter gemeet en oor 2 seisoene was die afleiding dat waterverbruik tussen die verskillende behandelings weglaatbaar klein is.
Opbrengs het oor die 3 seisoene tussen die verskillende behandelings gevarieer en in Figuur 4 kan daar gesien word dat Oos-Wes die afgelope 2 seisoen beter gevaar het as die Noord-Suid.
Figuur 4 Opbrengs verskille oor die jare tussen die verskillende behandelings.
Speel ry-wydte 'n rol by plantrigting!
In die 2019/20 seisoen is daar ook na twee verskillende ry-wydtes 76cm en 38cm binne dieselfde orientasies gekyk. Die uitkoms van die verkillende ry-wydtes kan in table 1 gesien word.
Tabel 1 Opbrengsverskille by verskillende plantpopulasies en ry-wydtes asook die effek van ry-orientasie daarop.
Opsommend kan daar uit tabel 1 gesê word dat:
76cm was by al 4 behandelings gemiddeld 1040 kg beter as 38 cm.
Oor al 8 behandelings was Oos-Wes 860 kg beter as Noord-Suid.
Hoe hoër die stand hoe groter die opbrengs verskil tussen 76 cm en 38 cm, m.a.w 76 cm was deeurgans beter as 38 cm, maar 38 cm het veral verder teruggesak as die populasie nog hoër geraak het.
Afleiding uit vorige jare was dat as dit in goeie jaar is die opbrengs by Oos-Wes beter is as Noord-Suid, omdat Oos-Wes meer straling onderskep en as water nie beperkend is nie doen dit beter as Noord-Suid.
Daar is nie noodwendig 'n resep vir ry-orientasie wat bepaal dat een beter as 'n ander is nie. Die seisoen speel 'n belangrike rol by watter orientasie beter gaan vaar. Indien vog nie beperkend is nie het die data vir ons gewys dat OW beter moet vaar as NS, omdat die blaredak die beskikbare energie vanaf die son beter benut as NS.
Vir besproeiingsboere moet dit dan verseker 'n voorkeur plantrigting wees, siende dat vog in hierdie praktyke nie beperkend behoort te wees nie. Alhoewel die data vir ons gewys het het dat OW 2 uit die 3 jaar beter as NS gevaar het, moet daar onthou word dat Suid-Afrika eintlik 'n vogarm land is en daarom moet dit ook in jou agterkop gehou word indien jy sou besluit om jou orientasie na OW te verander.
Beskikbare water en beskikbare sonligenergie is sekerlik die twee heel belangrikste faktore wat opbrengs dryf. Indien dit reg bestuur word het jy die beste kans om elke jaar die grootste moontlike oes in jou omstandighede af te haal.