Woorde – fotonegatief
Trane is die waterverf van die siel
Vertaal vir my die kleur van jou oog
Lê hul nat met die sout van die aarde
Laat daar rye en rye tulpe by jou ooglede
Hul koppies buig as in verwondering na
jou wat die maan help om die gety te bring
Vertaal vir my ‘n stillewe
en onderteken dit – met besmeerde bobbi brown
mascara teen jou wang
in jou kwas – jou wimperkwas
Lag vir my weer – want Ingrid is reg, jou lag is ‘n oopgebreekte granaat. Huil weer, want Karen is reg, daar is vier seisoene in jou traan.
Dis nogal mooi hoe jou liggaam reageer met die emosies van die siel. Hoe jy jou tande vir mense wys as jy gelukkig voel, hoe jou mondhoeke hul arms uitstrek na jou ore en jou oë die fatsoen van ‘n duif se liggaam aanneem en wil wegvlieg met jou wimpers wat soos vlerke opkrul na bo. En dan hoe jou oë soos glas op ‘n vertoonkas in die voorportaal staan as jy skrik, of hoe jou wange rose word as jy skaam is – ‘n sagte pienk, nes skaamrosies – dis mooi as jy besef die skaamrosies is vernoem na menslike emosies en nie anders om nie. Maar dit is amper vir my die mooiste as jy huil – hoe riviere van emosies net uit jou stroom – so asof jou liggaam jou wil natlê sodat jy kan groei. So asof die kleur van jou oë dieper, intiemer word – en as die lig reg die traan op jou wang vang – word ‘n reënboog vanuit jou gesig gelig, soos een van daardie fancy pop-up boeke – waar die prentjies so na jou spring.
Jou mond praat met woorde, met die verstand – maar jou siel, hy skilder met emosies – hy skilder met waterverf – hy skilder met jou traan.
Het jy al ooit iemand gesien hul lag keer (ek praat nou nie van ‘n klasopset waar jy nie mag lag en iemand ‘n suggestiewe grappie vertel of ‘n inside joke van ‘n week gelede daar en dan eers gevang word nie – in ieder geval – in so geval kan mens dit nog minder keer) – maar ek vra jou, het jy al ooit iemand gesien hul glimlag of skatterlag toesmeer. Hul tande terug forseer in hul mond in en hul lippe sluit soos ‘n voordeur? Om die waarheid te sê – ek dink dit is feitlik ontmoontlik, daardie lag funksie van die mond, bleik ‘n onwillekeurige funksie te wees (sien daar is altyd ‘n catch in enige make-up – ‘n mooi catch nietemin). Nou waarom dan is ons so bang vir die traan – is ons bang ons verdrink in ons eie emosies, is ons bang dat ons ook ‘n mens is en hartseer raak?
As jy nie skaam is vir geluk nie, waarom dan skaam wees vir hartseer. En bygesê – alle trane spruit nie uit ‘n fontein van hartseer nie, sommige trane spruit uit ‘n gelukkige fontein. Maak dit die traan nie net soveel meer werd as goud nie – dat die oortreffende trap van ‘n laggende geluk eintlik ‘n huilende geluk is. Die alombekende trane van blydskap.
Nou die dag – toe ek sommer net broos was oor niks spesifieks nie en klein jakkelsies net die hele dag my wingerd kom verniel het, het die lyfwagte by my traankliere oortyd gewerk om elke druppel binne te hou – maar toe iemand vir my vra: “Wanneer laas het jy gehuil?” is dit asof dit vertaal na “verlof” en daar pak my traanklierspiere hul tasse en begin my oë drup soos ‘n lekkende kraan. En anders as in die dorre Kaap het ek nie die krane toegedraai nie. Dit het goed gevoel – ek het goed gevoel. Ek het vir myself om verskoning gevra en belowe ek sal my wange natlê as my gemoed verwelk staan.
As mense is ons kompleks geskape – en juis daarom is daar nie ‘n enkele struktuur wat geskape is – wat geen funksie het nie ( mangels is seker debateerbaar) – so daarom kan ek met my kleenex boksie wat gereed staan op my lessenaar breëbors sê, dat dit regtig voel of Tafelberg van jou skouers gelig word as jy huil, of ten minste Leeukop. Om te huil is om te laatgaan. Somtyds huil mens oor simpel goed, somtyds huil mens oor saakmaak goed, somtyds maak huil iets glad nie beter nie en ander kere maak dit iets dadelik beter.
En dan – ten slotte – huil is nie soos ‘n klerewinkel met ‘n Ladies en ‘n Mens afdeling nie – huil is inklusief – huil is vir almal – net soos ons almal ook maar huilende die lewe ingehelp is – ongeag wat vir die dokter gekyk het.
Ons almal huil verskillend, op verskillende plekke, oor verskillende goed, maar ons almal mag ons trane deel net soos ons almal ons pearly whites mag afshow.
So dus hutsmerk bevrydietraanveldtog.
Posted on Januarie 7, 2018 April 7, 2019 by fotonegatief Posted in Woorde	Tagged #freethetear #bevrydietraan #waterverf #skildermetdietraan #emosies #mens #traan #mooi #vierseisoeneinjoutraan #granaat #glimlag	Lewer kommentaar
Die koets word weer ‘n pampoen
‘n Nuwejaar het hierdie week ingetrek. ‘n Nuwejaar loseer nou in my straat – en ek moet nog ‘n koek neem om hom welkom te heet.
Maar die resep en waarmee ek dit wil versier – is steeds in wording, sien – ek wou nie net halsoorkop met te veel sjampanje in ‘n amper-flop-brousel vir hom neem nie, ek wil ‘n showstopper neem – aangesien hy die hele jaar gaan bly: Is ‘n goeie begin, half gewonne, of altans dis net iets waarin ek glo.
2017 het so skielik uitgetrek – en al was hy nie altyd ‘n aangename buurman nie, sou ek nie omgee as hy so effens langer gebly het nie – want ons het goeie tye saamgehad, avonture saam gedeel, saam gemoan oor die ander bure wie se honde heeldag raas en ons het saam ewe laat by die huis aangekom na lang dae op Universiteit en werkskofte. Van sy meubels het hy agtergelos en van sy bagasie het hy vergeet op die stoep. Ek het juis gister gesien hoe 2018 in sy baaibroek op die stoep lê en tan – en geweet, ek hoef nie te ver in die resepte boeke te soek na iets waarvan dié een sal hou nie- en gaan dus ‘n bestaande resep neem, ‘n flopvrye een en dit so bietjie aanpas – want 2018 is nie ‘n vreemdeling, dis laasjaar se tweelingbroer.
So daarom – geen nuwejaarsvoorneme vir my, geen nuwe ek, geen ontkenning van die verlede – geen towerspel het verval voor middernag, want ek is geen Aspoestertjie nie (meeste van die kere nie), geen towerfeë om alles weg te toor – net ek, Shirley, met al die bagasie, met al die herinneringe van nie net laasjaar – van elke jaar – as daai Shirley, gaan klop ek aan Feliciastraat 7, my buurman en gee vir hom ‘n welkomheet-koek met al my drome en doelwitte vir hierdie jaar opgeskryf in pienk- en kruisementkleurige versiersuiker.
Die verskil lê egter in die woord self: Nuwejaarsvoorneme is dinge wat jy jouself voorneem om nie te doen in die nuwejaar, terwyl doelwitte meer die proses impliseer.
Nuwejaarsvoorneme is niks anders as hierdie sprokieskoets en sodra jy een voetjie verkeerd sit al is die jaar al net 4 dae in ons midde, word daardie koets weer ‘n pampoen.
Doelwitte, soos reeds genoem, is iets wat jy elke dag voor kan werk – partykeer gaan jy tien tree vorentoe gaan, en ander dae weer 20 terug, maar daarna kan jy weer vorentoe trap en so kom jy tree vir tree nader aan jou doelwit. Doelwitte is ook nie tydgebonde nie: As Rome nie in een dag gebou is nie, is drome en doelwitte ook nie geweef in een jaar nie.
So daarom – gaan ek daai koek bak, vir my nuwe buurman neem – en al my doelwitte daarop drapeer – want sien, ten minste as ek my nael per ongeluk byt, hoef ek nie handdoek in te gee en almal af te byt nie, nee – ek kan môre weer probeer.
En miskien, net miskien – as ek my oë uitvee word die pampoen wel ‘n koets.
Posted on Januarie 4, 2018 April 7, 2019 by fotonegatief Posted in Woorde	Tagged #nuwejaar #2018 #doelwitte #nuwejaarsvoorneme #pampoen #aspoestertjie #sprokie #koets #pampoenopfilm #sommernet	Lewer kommentaar
As mens ‘n kruisie so ietwat draai (so 45 grade), maak nie saak watter kant toe nie, verteenwoordig dit nie meer ‘n kruisie nie, maar ‘n plusteken. En nog voor ons ons name kon skryf of kon tel tot tien, het ons ‘n plustekentjie met positiwiteit geassosieër, of op daardie stadium seker bloot net blydskap of om gelukkig te wees of miskien bloot net ‘n glimlag in plaas van ‘n frons.
En ek kan seker nou al afsluit, want ek het eintlik reeds gesê wat ek wou: ‘n Kruisie word vernaam op skool geassosieër met ‘n errata – hetsy dit die verkeerde antwoord is of ‘n verbode middel – ons het nie positiewe konnektasies met hierdie teken nie. (Hierdie negatiewe konnektasies word verder aangehelp deur die invul van swak taalversorgde vraelyste en die opdragte wat jou die dood voor die oë sweer indien jy enigiets buiten ‘n kruisie gebruik om die blokkie te voltooi – praat van inboksery).
‘n Glips in die lewe, die metaforiese kruisie wat soos ‘n donkerwolk oor jou gemoed hang, kan dus op twee maniere deur jou beskou word: Jy kan dit sien as ‘n kruis en jou steenig oor die feit dat jy bloot ‘n mens is, of jy kan die situasie (in dié geval die kruis) op sy kop draai en daarvan ‘n positiewe leerervaring maak – nie net om wat ookal jy verkeerd gekry het te probeer verbeter nie, maar jy kan meer leer oor jou as mens en hoe jy in sekere situasies optree. En die hartseer ding van die lewe is – as mens weet ons dikwels so baie van die wêreld en ander mense en bloedweinig iets oor onsself – partykeer selfs ‘n ronde nul, so derhalwe is leer broodnodig.
Positiwiteit – dit beteken nie jy ontken die realiteit en die negatiewe dinge in die lewe nie (‘n volstruis-mentaliteit is nie hier die alfa en die omega nie – miskien vir my hond as hy sy pellets weg probeer wens -hy hou net van menskos; of meer op die man af – hoofsaaklik draaihoender van woolies), nee – dit beteken bloot jy pak elke situasie met ‘n positiewe ingesteldheid aan. Want ‘n vyfrand is miskien nie ‘n tienrandnoot nie, maar dit is beter as ‘n leë wallet.
Negatief word al vir te lank as die vyand beskou – sonder negatief sal jy niks as positief ervaar nie, want dan was daar nooit ‘n maatstaf nie. Dan sal alles net – wees. Ons sou apaties raak oor dinge wat ons nou opgewonde maak. Sonder negatief sal jy nooit iets leer nie en bloot op ‘n arrogante wyse glo jy weet reeds alles en kan alles doen. Sonder negatief is daar nooit ‘n kruisie wat jy kan omdraai om die plusteken te vorm nie. (En natuurlik, sonder negatiewes sou ons ook geen filmfoto’s kon ontwikkel nie.)
Om die waarheid te sê: dit moet moeiliker wees om positief te bly wanneer daar nooit enige struikelblokke oor jou pad kom nie – dit is baie meer moeite om ‘n plusteken op ‘n skoon bladsy te teken as om bloot die bladsy effens op sy sy te draai om van die kruis ‘n plus te maak. As alles net altyd klopdisselboom gegaan het, sou die lewe vooruitsigloos en uitdagingloos net bestaan het – en ons as die karakters sou soos Sims-mannetjies persoonlikheidloos almal dieselfde wees. (En selfs hulle piepie van tyd tot tyd hulself nat en beland in die swembad al kan hulle nie swem nie – en dit sou nou vir navorsers rede vir bekommernis gegee het.)
Ons onderskat dikwels ons harsings. Positiewe denke sal oorspoel in goeie gesondheid, verhoudings en groei. Dit beteken nie dat jy nooit op die duurste erf op die Monopoly-bord met 3 hotelle te lande gaan kom nie, dit beteken bloot dat jy genoeg geld gaan hê om hierdie buitensporige tarief te kan betaal – want die dobbelsteen, dié val nou maar eens nie altyd reg nie.
Waarom anders trek negatief positief aan ? Die antwoord – die positiewe groei nes fynbos in suurgrond. (Verskoon die gebruik van te veel metafore, amper so in oorvloed soos Fruit and Vegs se voorraad, maar wat ek eintlik in doodgewone (plain is so lekker woord – Karen het hom Afrikaans vir my gemaak) Afrikaans wil sê is dat: Die negatiewe is nodig vir die positiewe om te groei of altans net meer te blom. (Helaas, ek kan net nie wegkom van tierlantyntjies nie) – opsomming van dié onsamehangende paragraaf: negatief skep geleentheid vir positief.
En die mooi van die lewe, in alle opsigte, is dat ons dit deel – so as iemand ‘n horisontale minus ervaar en die ander persoon ‘n vertikale een, kan hul saam ‘n plusteken skep.
En as ons kan skater van die lag as die inkopie-sak skeur en jy gly op die tweeliter Darling melk op die grond en as ons kan glimlag al sous dit buite – mag ons dalk, net dalk, ‘n maand se gratis melk by Pick ‘n Pay kry en ‘n reënboog sien – want alles is tog relatief, negatief en positief ook.
Posted on Januarie 17, 2017 April 6, 2019 by fotonegatief Posted in Woorde	Tagged #positiwiteit #plus #negatief #dobbelsteen #ingesteldheid #45grade #perspektief #lewe #geluk	Lewer kommentaar
Jou beste bes
“Tannie kan sien hoe netjies jy is
hoe presies alles in jou kamer
gepak is hoe jy jou bes doen
hoe jy jou rooster by jou studietafel plak
hoe sorgvuldig jy jou wekker stel hoe
jy as oudste kind net jou bes doen
altyd jou bes doen jou heel
beste bes soos wat jy
beste besdoen verstaan
maar vanoggend toe jy jou sap omstamp
sien Tannie vir ‘n oomblik hoe angs uit
die hoeke van jou gesmelte groen oë flikker
die angs dat bes nie tel nie dat bes niks
bring of uiteindelik tot niks lei nie dat
bes ander se beheer oor jou is en veral
dat jy dalk net ‘n gewone dogtertjie is hierdie
tannie weet hoe besdoen jou vir die res
van jou lewe hiermee ongelukkig gaan maak” -antjie
Van kleinsaf word mens gekondisioneer om iets te word. Iets te doen. Nog voor jy kon skryf, moes jou bakbeentjies reguit word en jou treë langer. Jy moes op ‘n vroeë ouderdom begin “blommetjie” naas “mamma” en “pappa” sê. Jou stokmannetjies moes vinniger fatsoen aanneem en jou kwashaaltegnieke moes opgeskerp word.
‘n Mens word twee keer gebore: die eerste keer deur die geboortekanaal van jou ma (of ‘n snit gemaak deur die dokter) en die tweede; die dag wanneer ‘n droom homself huisves in jou brein saam met ‘n skamele honderd woorde, inwoners van die woonbuurt van jou woordeskat. Soos dié woordbuurt uitbrei, word jou droom se omskrywing langer en die motivering uiterbaar.
Dit dryf jou om vinniger te hardloop op die speelgrond, ‘n mooier kerskaartjie in die klas vir jou ouers te maak en mooier te sing in die koor. Dit maak die vorm van e’s ronder, jou leesspoed vinniger en jou tien-punttoetsies se antwoorde foutloos. Dit maak die voordrag van ‘n gediggie hoogstelof-gehalte en die “en toe’s” in jou self-geskryfde kinderverhale minder.
Maar wat niemand weet nie, is dat jou teddiebeertjie in die aand sopnat is, jou wangetjies rooi en oë opgeswel is en jou gemoed stukkend is soos ‘n porseleinpop wat gaargespeel is.
En dan word mens groot. Maar besdoen groei saam met jou soos hare wat nog nie hul eerste haarsny gehad het nie – totdat dit jou verby groei en soos ‘n ongewensde slieër agter jou aangesleep word. Almal trap daarop en trek dit. Dit word vuil en hak aan deurknoppe.
Ons almal se gene verskil en glo dit of nie: die lengte van jou hare word deur jou gene bepaal. Sommige van ons het die geen vir lang hare, terwyl ander se hare nooit langer as skouer- of middelruglengte sal groei nie.
Besdoen word dikwels verstrengel in jou lewe, gekoek. ‘n Vriendin het my nou die dag van ‘n Harvard-studie vertel wat oor die bestek van 75 jaar gestrek het, waar ‘n groep van ongeveer 268 mans gevolg is om vas te stel wat die grootste bepaler van geluk is. Hulle het bevind dat mense verhoudings onomwonde die grootste glimlagte nie net op gesigte maar op harte geteken het en dat geld, sukses, ‘n luukse motor of ‘n duppelverdiepinghuis, in hierdie verband goedkoper as liefde is.
Mense verhoudings en opregte liefde is dus die goue kam om hierdie koeke uit te kam. En as dié koeke eers uitgekam is, is dit jou verantwoordelikheid om jou lang lokke van besdoen te was, vas te maak en met strikkies te versier.
Dit is hoegenaamd nie ‘n versekering dat jou bokstert nie gaan swaar word of jou gaan laat sweet op ‘n vuurwarm somersdag nie, maar dit maak dit effens meer hanteerbaar.
Besdoen is beide ‘n straf en ‘n seëning, maar jy moet self besluit of jy wil hê die wêreld moet met sy vuil skoene daarop trap of dat jy ‘n geliefde gaan toelaat om dit te vleg.
Posted on November 22, 2016 April 6, 2019 by fotonegatief Posted in Woorde	Tagged #bestebes #besdoen #antjiekrog #sommernet #ietsiemooi #liefde #menseverhoudings #geluk #diegouekam	Lewer kommentaar
Die lewe is ‘n oester.
“En as dit weer somer is, sal ons gedurende die langbeen aande buite onder die priële gaan wandel om vir mekaar te wuif en as dit donker word met lanterns soos draakoë in ons hande op die getande dakke klouter om na die grommende maan te kyk en ons sal skrylings op die nokke die lewensgeheime fluisterend sit en uitpluis soos gebaarmakende sjinese wysgere (verknies jou nie oor die winterreën nie)” – breyten breytenbach /wintertroos
As kind het ek altyd langs die strand geloop en skulpies versamel. Waaiertjies, pienk toontjies en groen pampoentjies. Ek het leë mossel- en oesterskulpies opgetel om dit te was en dan boodskappies vir my ma daarin te skryf – ‘n poskaart vanuit die see. Ek het altyd die grootste skulp denkbaar op die strand opgeraap en teen die skulp van my oor gedruk. Die see se golwe het soos drukgolwe deur my koglea beweeg, omgeskakel na impulse en ontleed as die roepstemme van haar blou-blou mond; asof sy die geheime van die spesies wat haar bewoon, ingrid se ongeskrewe woorde, vissermanne se krutaal as die visnette skeur of die seuntjie in Saldanha wat sy blaas verlig, verklap.
Met my emmertjie vol skulpies en tone tussen die bruinsuikerseesand, het ek reeds van jongsaf besef dat mens ‘n toe-mossel- of oesterskulpie selde uitgespoel op die strand vind. Waarom die gesegde lei dat hoendertande skaars is, weet ek nie, maar ‘n toe-oesterskulpie sou beslis die idioom beter kon gestalte gee.
Deur ‘n mens se lewensreis kom daar verskeie karakters, hetsy aangenaam of al dan nie, oor jou pad, maar soos die branders in en uit asemhaal en die boodskap wat in die sand ingegraveer is, weglek, verdwyn mense se name en voetspore gedurig vanaf jou lewensstrand.
Maar soms, bly die naam nie net in die sand behoue nie, maar word daar ook toe-oesterskulpies uitgespoel op jou strand. Vriendskap is soos die pêrels in hierdie oesters, pragtig, blink, fyn en iets van grote waarde – nie van geldlike waarde nie, maar dit is eerder die mooi gebare en liefde wat daaruit voortspruit.
Maar die oesters van die lewe is dikwels ook ‘n paradoks. Hy mag dalk toe wees en belowend lyk, maar somtyds (meeste van die kere) bevat dit nie ‘n enkele pêrel nie en daarom as die gladde skulp uit jou hand gly, help dit nie om vir dit in die sand te soek nie.
Soms bevat die oester ‘n swart pêrel, en hoe mooi ook al dit mag wees, sal dit die estetiese balans van jou wit pêrelsnoer versteur.
Geen oester wat jy oopbreek is ‘n mors van tyd nie, die leë dop mag dalk die woning van ‘n slak van jou verlede word, of die gekraakte dop van ‘n krap in jou gemoed vervang.
Party mense is so besig om oesters oop te breek dat hul dikwels vergeet om die enkele pêrels wat hul wel besit, op te pas en kort voor lank hang daar ‘n leë halssnoer om hul nek.
Ander is geseën met volle halssnoere, ander met slegs ‘n paar waardevolle pêrels terwyl sommiges met ‘n nagemaakte halssnoer spog wat nie in die maanlig skitter nie.
Die lewe is ‘n oester (of oesters), jy weet nooit wat jy gaan vind as jy dit oopmaak nie. Jy moet waag, soek en vrede maak met die teleurstelling wat oor jou lewensstrand kan loop, maar jy moet onthou om die pêrels wat jy wel vind, op te pas en nie dit voor die swyne te gooi nie.
Posted on Oktober 6, 2016 April 6, 2019 by fotonegatief Posted in Woorde	Tagged #dieleweisnoester #vriendskap #pêrels #mooi #liefde	Lewer kommentaar