Stols, Amori (2013-03)
AFRIKAANSE OPSOMMING: Kritiese teorie vorm deel van die grondbeginsels waarop die Suid-Afrikaanse skoolkurrikulum gebou is. Kritiese denke en die ontwikkeling daarvan is ook deel van die algemene doelstellings van die kurrikulum. Hierdie studie ondersoek die moontlikheid of kritiese denke bevorder kan word deur drama as onderrigmetode te gebruik binne die vak Lewensoriëntering in die verdere onderwys en opleidingsbaan (VOO) Grade 10-12. Daar sal van 'n kwalitatiewe navorsingsbenadering gebruik gemaak word om die probleemstelling te ondersoek in die vorm van 'n literatuurstudie. Die skoolkurrikulum het sedert 1994 getransformeer vanaf 'n inhouds-, onderwysergedrewe kurrikulum, na 'n ervaringsleer- en leerdergesentreerde benadering tot onderwys. Daar is ook nuwe vakke toegevoeg tot die kurrikulum, soos Lewensoriëntering. Daar is egter heelwat implementeringsprobleme met Lewensoriëntering en dit kan grotendeels toegeskryf word aan die swak in- en prediensopleiding wat onderwysers ontvang en hulle onvermoë om progressiewe onderrigmetodes te gebruik. Die Lewensoriëntering kurrikulum leen hom egter daartoe om kritiese denke te . As filosofiese en teoretiese basis vir die ondersoek word kritiese teorie omskryf. Die invloed van kritiese teorie op die kritiese pedagogie van Freire word bespreek om die verband tussen onderwys en kritiese teorie aan te dui. Die invloed wat kritiese teorie gehad het op die ontwikkeling van Brecht se Epiese teater word ondersoek. Daarna word kritiese denke gedefinieer en word daar ondersoek ingestel of kritiese denke deur die skoolkurrikulum ontwikkel word. Verskillende benaderings tot drama as 'n onderrigmetode word kortliks bespreek, waarna Dorothy Heathcote se benadering tot drama-in-die-onderwys as fokus vir die studie bepaal word, omdat sy drama as 'n onderrigmetode aanwend om vakinhoud te onderrig en denkprosesse te ontwikkel deur refleksie. Heathcote gebruik Brecht se Epiese teater-tegnieke om die leerders te vervreem en krities te laat reflekteer oor die inhoud wat onderrig word. Prosesdrama is 'n toegankliker vorm van Heathcote se benadering tot drama-in-die-onderwys, maar dit gebruik dieselfde kernelemente soos improvisasie, rolspel en refleksie. Prosesdrama bestaan uit geïmproviseerde rolspel waartydens die klas kollektief deelneem en die onderwyser-in-rol die leerervaring stuur en vrae aan die leerders stel wat hulle lei in refleksie. Dis tydens hierdie refleksie wat kritiese denke bevorder word. Prosesdrama kan gebruik word om die inhoud van die vak Lewensoriëntering te onderrig en kritiese denke te ontwikkel. Dit vereis wel dat die onderwyser die regisseur, akteur, skrywer, onderwyser en selftoeskouer word. Tydens die beplanning van 'n prosesdramales, moet die onderwyser 'n proses volg waar hy/sy moet besluit wat die tema, konteks, rolle, dramatiese fokus, spanningselemente en tekens gaan wees wat tydens die les gebruik gaan word. Om te illustreer hoe drama as onderrigmetode aangewend kan word binne die vak Lewensoriëntering, word drie lesplanne opgestel en bespreek.
Please refer to this item in SUNScholar by using the following persistent URL: http://hdl.handle.net/10019.1/80384