SA’ners wat eie krag opwek, gaan hoesArgieffoto bloot ter illustrasie: Pixabay Luidens ŉ dokument waarin die energiereguleerder van Suid-Afrika (Nersa) ŉ nuwe grondslag vir die berekening van kragtariewe voorstel, sal verbruikers met eie opwekking baie duur vir hul krag betaal. In die dokument stel Nersa voor dat koste, asook tariewe, behoorlik ontleed en uitmekaar gehaal moet word. So moet die koste van elke opwekkingseenheid (selfs tussen verskillende steenkoolkragsentrales) bereken word. Dit moet verseker dat opwekking teen ŉ verlies nie versteek word nie. Nersa stel dus voor dat hierdie produsent-verbruikers ŉ tarief van vyf tot tien keer hoër as nywerhede betaal. Die VF Plus sê hoewel Nersa se voorstel goed beredeneerd is, kan dit beter wees om slimmeters te gebruik om opwekkingskoste in tariewe te weerspieël. “Die groot probleem is huishoudings se wisselende patroon van kragverbruik. Dit beteken dat daar in die oggend voor werk en vroegaand ná werk groot pieke in verbruik voorkom,” sê dr. Wynand Boshoff, die VF Plus se hoofwoordvoerder van minerale hulpbronne en energie. “Stabiele verbruik wat regdeur die dag gehandhaaf word, veral deur verbruikers in die handel en nywerheid, word die basislading genoem. Dit is redelik voorspelbaar en kan deur steenkool- en kernkragsentrales teen redelike koste gelewer word. “Die pieke skep ŉ probleem. Die oplossing is óf dat voorsiening regdeur die dag op die pieke gegrond word wat beteken dat baie krag buite piektye verlore gaan, of dat spesiale opwekkers in piektye in werking gestel moet word.” In Suid-Afrika is dit tans oopsiklus-gasopwekkers wat elke krageenheid aansienlik duurder as die basislading opwek. Eskom argumenteer dat verbruikers wat krag met hul eie sonpanele opwek, die basislading verlaag omdat hulle daardie krag self opwek. Tydens piektye wek die opwekkers egter min of geen krag op nie en die pieke bly dus ewe hoog. Daarmee word verbruikers gedwing om vir die duurder opwekking te betaal. “Die beredenering van Nersa neem egter nie in ag dat produsent-verbruikers ook winkelsentrums, skole en ander instellings kan insluit, wat nié tot piekverbruik bydra nie. Dit ignoreer ook dat sulke verbruikers in die weste van die land wel tot kragvoorsiening in die vroegaand kan bydra, terwyl diegene in die ooste in die oggend kan bydra,” sê Boshoff. “Verder veronderstel dit dat elke individuele verbruiker die verwagte verbruikprofiel handhaaf en slaan hulle daarvoor aan.” Die VF Plus meen die oplossing is eerder om te vereis dat alle produsent-verbruikers slimmeters het wat aandui hoeveel krag op verskillende tye gebruik word. Dit kan verbruikers aanmoedig om batterybystand te installeer wat hulle piekverbruik verlaag, sonder dat hulle heeltemal die netwerk hoef te verlaat. “Die gevolg van Nersa se voorstel sal wees dat verbruikers wat dit kan bekostig die netwerk heeltemal sal verlaat. Dit is ŉ stap wat die stelsel dus sonder hul betaling, maar ook sonder hul potensiële bydrae tot kragopwekking sal laat. Albei gevolge moet vermy word.”