Die son verdryf die skemer van die vroeë oggend en die eerste strale skyn op 'n blaartjie hoog bo in 'n boom. Hier, in hierdie klein blaartjie, word 'n lewensproses aan die gang gesit wat ingewikkeld en wonderlik is. As ons hierdie blaartjie alleen in aanmerking neem, is die proses onbeduidend, maar dit is die somtotaal van die bedrywighede van ontelbare miljoene blare wat die lewe op aarde moontlik maak. Die sleutel tot hierdie aktiwiteit is chlorofil.
As ons een van die miljoene selle wat 'n blaar uitmaak, onder 'n mikroskoop ondersoek, sien ons 'n uiters klein kompartement, omhul deur 'n wand van sellulose en gevul met 'n korrelagtige stof wat sitoplasma genoem word. In die sitoplasma, tussen talle ander klein partikels, kan ons 'n aantal heldergroen ronde korreltjies sien; hier die korreltjies word chloroplaste genoem en hulle is met chlorofil gevul. Chlorofil is 'n pigment, ŉ gekleurde chemiese stof. Ander voorbeelde van pigmente is die stowwe wat kleur gee aan ons hare en vel of aan die vere van voëls; bloed se rooi kleur is toe te skryf aan ŉ pigment wat hemoglobien genoem word.
Hierdie suikers kan dan deur die selmembrane na buite, tot in die nerwe van die blaar, dring, van waar hulle na alle dele van die plant vervoer kan word. ŉ Deel van die suikers kan opgegaar word deurdat die plant in sekere organe (soos bv. in die aartappelknol of koringkorrel) weer stysel daaruit kan opbou. So word styselkorrels gevorm, wat dikwels dit grootste deel van die sel kan vul. Die res van die suikers wat van die blaar afkomstig is, word gebruik vir die vorming van ander organiese stowwe soos sellulose, proteïene, vette ensovoorts.
Miljoene jare al, lank voordat die mens op die aarde verskyn het, is ŉ ingewikkelde proses van die uiterste belang in die blare van plante aan die gang. Aangesien hulle energie gebruik wat van die son afkomstig is om die. Produksie van organiese stowwe te bewerkstellig, kan dit met 'n nywerheidsproses vergelyk word, maar naas die proses in die blare van miljoene bome is die nywerheidsbedryf van die mens maar taamlik nietig. Die sleutelbestanddeel van hierdie plantaardige proses is chlorofil. Koolstofdioksied (CO2) uit die lug gaan deur die huidmondjies die blaar binne en water (H2O) uit die grond vloei deur die nerwe na die blaar. In die aaneengeslote geledere van selle los die kooldioksied in die water op.
Lig bestaan uit klein deeltjies (partikels), wat fotone genoem word, en in golwe beweeg. Wanneer lig nou op die blaar val, dra die fotone hul energie aan die blaar oor. Die chlorofil in die blaar ontvang 'n groot deel van hierdie energie, wat van sonlig afkomstig is, en sit dit in chemiese energie (dit wil sê in 'n bruikbare vorm) om, deur 'n verbinding te vorm waarin die ligenergie ingebou is. Hierdie verbinding word edenosientrifosfaat (ATP) genoem, en kan sy energie later weer aan die sel afgee.
Gelyktydig met die vorming van ATP, neem chlorofil met behulp van ander ligdeeltjies se energie deel aan die opbreking van water in die sel. Die water word tot waterstof en suurstof afgebreek. Laasgenoemde word vrygestel, terwyl die waterstof gebruik word om die kooldioksied wat die plant deur sy huidmondjies uit die atmosfeer opgeneem het, tot 'n koolhidraat (suiker) om te sit (te reduseer). Vir hierdie proses, wat baie ingewikkeld is, is energie nodig, wat deur die energieryke verbinding ATP verskaf word.
'n Hele aantal glukosemolekules kan daarna in 'n lang ketting aanmekaar geskakel word om stysel te vorm. Elke keer wanneer twee glukosemolekules aanmekaar skakel (kondenseer), word 'n molekule water daaruit verwyder. Die formule vir stysel is dus (C6H10O5)n, waar n die aantal glukosemolekules aandui waaruit dit opgebou is.
Die werking van chlorofil is van fundamentele belang vir die lewe op aarde, aangesien dit die enigste proses is waardeur plante energie kan gebruik om lewende materiaal te bou, en groen plante is die enigste organismes wat daartoe in staat is. Regstreeks of onregstreeks is ons volkome afhanklik van plante vir die energie wat ons vir ons groei en liggaamlike bedrywighede nodig het; ons verkry daardie energie deur die groot organiese molekules, wat reeds opgebou is deur die plante en vleis waarvan ons leef, af te breek en “te verbrand".
Chlorofil vervul 'n ander rol wat uiters belangrik is vir lewe op aarde. Groot hoeveelhede kooldioksied word elke dag vrygestel deur die asemhaling van mens en dier, deur die proses van ontbinding en deur die nywerhede. Terselfdertyd word miljoene tonne suurstof elke dag opgebruik in die proses van oksidasie. As hierdie proses toegelaat word om onbeperk voort ta duur, sou daar na 'n tyd geen suurstof meer op aarde wees nie en sou alle lewe tot stilstand kom. Gelukkig is daar plante wat deur die proses van fotosintese suurstof aan die lug vrystel en koolstofdioksied absorbeer, waardeur 'n balans gehandhaaf word.