Belangrik is ook sy kwalifisering, naamlik dat "tabloidisation" verskillende dinge in verskillende lande kan beteken (Wasserman 2010:47). Daarby kan gevoeg word dat die onderskeid tussen 'n ongebreidelde populisme en 'n versigtiger (eties sensitiewe) populisme dit gevaarlik maak om 'n blad soos die Herald summier as 'n sensasiekoerant te tipeer.
In die lig van die dubbelslagtige benadering van die Herald (waar net die voorblad in 'n styl opgemaak word wat aan dié van sensasiekoerante herinner), kan die koerant as geheel sekerlik nie as 'n sensasieponie bestempel word nie. Dié koerant se binneblaaie volg 'n konvensionele gemeenskapskoerantstyl. Selfs al sou die binneblaaie meer populisties ontwerp word, sou ook dit nog nie van die Herald 'n volwaardige sensasiekoerant maak nie.
Die Herald se voorblaaie het wel in 2010 dikwels 'n emosionele inslag. Dit geld veral berigte oor mishandelde diere, misdaad en ongelukke (Stander 2010a). Hoewel die swaarder klem op die emosionele 'n kenmerk van die sensasiepers is, is dit ook so dat breëspektrumkoerante (soos Beeld en Rapport) hul sirkulasie met emosionele voorblaaie in stand hou, al is die hele koerant nie in daardie styl nie (vergelyk Froneman 2010b). Die impak van die voorblad kan egter nie onderskat word nie, omdat dit die koerant tog op 'n heel spesifieke (en doelbewuste) wyse posisioneer. Daarom kan die neiging tot al sterker tipografie en die vestiging oor baie jare van 'n emosioneel gelaaide voorbladagenda nie geringgeskat word nie. Dit verteenwoordig 'n fundamentele verskuiwing weg van 'n meer besadigde joernalistiek. Tog moet die emosionele nie per se as sensasioneel getipeer word nie. Menslike nuus kan emosioneel wees en ook (doelbewus) emosie ontlok sonder om noodwendig sensasioneel in 'n negatiewe sin te wees.
Ten einde die Herald se styl in perspektief te plaas, is die voorblaaie van die gemeenskapskoerante ondersoek wat ingeskryf het vir 2010 se Sanlam/MDDA-kompetisie vir die plaaslike media. Anders as met die ondersoek na die Herald oor 'n tydperk van drie en 'n half jaar, is daar ten opsigte van hierdie ander koerante net kennis geneem van die voorblaaie van die koerante wat vir die tipografie-afdeling van die wedstryd ingeskryf het, dus minstens drie eksemplare, maar in sommige gevalle meer. Daardeur is 'n goeie oorsigtelike beeld verkry van die styl waarin die land se gemeenskapskoerante aangebied word en hoe dit met dié van die Herald vergelyk. Die ondersoek het egter nie probeer kwantifiseer hoeveel koerante naastenby soos die Herald lyk nie, maar bloot insig probeer verkry in 'n algemene tendens. Daarom word nie hier verwys na elke koerant wat vir die wedstryd ingeskryf het nie. Soos met die ondersoek na die Herald, word net op die voorblaaie gefokus en nie op die binneblaaie nie. Telkens word gekyk na 'n kombinasie van tipografie (foto's en opskrifte) en nuusagenda.
'n Beduidende aantal koerante toon kenmerke van wat hierbo as die sensasionele poniepers getipeer is. Vaal Weekly se een susterkoerant, Vaalweekblad, plaas sterk foto's op sy voorblad, soos die gesig van 'n dogtertjie wat deur 'n hond verskeur is (12-14.8.2010), terwyl die Klerksdorp Rekord op 27 November 2009 'n voorblad het met die groot opskrif "MY BABA SE KOP IS AF" en 'n foto van die ma. Die subopskrif lui: Ma vertel hoe verpleërs reuse baba uit haar trek. Die Weslander van 6 Mei 2010 lei met die rooi opskrif Huisrower kap man met panga, geplaas bo-oor 'n groot foto van die erg beseerde slagoffer. Die SwartlandMonitor se aanbieding op 23 Junie 2010 was Vrae oor gru-ongeluk, wat as 'n effe bedeesde swart opskrif bo-oor 'n prominente foto van die ongelukstoneel gedruk is. Die Standerton Advertiser se uitgawe van 26 Junie 2009 bied 'n grootfotovoorblad van 'n brand, met die groot opskrif 600 bale vat vlam booor gedruk. Op 2 Julie wyk die blad af van hierdie grootfotostyl en lei met die emosionele opskrif "Mamma, jy moenie doodgaan" plus teks.
'n Aantal koerante in die Caxtongroep het opgeval weens hul betreklik konserwatiewe tipografie. Dit sluit in die groter Johannesburgse koerante Northside Chronicle (vergelyk 28.5.2010), Sandton Chronicle (vergelyk 11.6.2010) en RosebankKillarney Gazette (kyk 19.2.2010), wat almal gratis versprei word. Ook die Roodepoort Record (vergelyk 28.5.2010) en die Port Elizabeth Express (vergelyk 12.8.2010) vermy die ekstreme tipografie en sensasionele nuusagendas van die sensasioneel-populistiese koerante wat vroeër beskryf is, waarskynlik omdat daar geen noodsaak bestaan om die koerant aan die potensiële leser te verkoop nie. Nogtans moet dit aanloklik genoeg wees om die leser te oorreed om dit inderdaad op te tel en te lees. Redakteurs is waarskynlik ook sensitief daarvoor dat 'n koerant wat gratis in 'n posbus geplaas word, ongevraagd 'n huis binnekom, terwyl die koper van 'n koerant die keuse het om 'n uitgawe met 'n potensieel aanstootlike voorblad te koop al dan nie.
Uit die analise van die Herald en ander gemeenskapskoerante blyk dit dat dié blad in sy 2010-gedaante taamlik uniek in die Suid-Afrikaanse gemeenskapspers was. Hoewel ander koerante in 'n mindere of meerdere mate populistiese kenmerke getoon het (dus visueel selfs oorweldigend, sterk en met 'n klem op die dramatiese en emosionele), was daar tog steeds 'n beduidende aantal bekende koerante in groot stede en dorpe wat nie naastenby die Herald se styl weerspieël het nie.
Maar vir baie gemeenskapskoerante is daar 'n onontginde leserskorps. In die lig van die ontvolking van die platteland (Farquhar 2010) sou dit lewensnoodsaaklike groei vir die betrokke koerante kon meebring. Ten einde hul bestaande lesers nie te verloor nie, sal gemeenskapskoerante fyn tussen 'n blatante sensasionalisme en 'n prikkelende, lewendige populisme moet onderskei. In 2010 het die Herald met 'n bepaalde resep heel moontlik daarin geslaag om hierdie onderskeid te tref, hoewel geen navorsing gedoen is om vas te stel of die Herald se netto sirkulasiegroei nie tog ten spyte van 'n verlies aan bestaande lesers was nie. Dit is 'n riskante spel wat sirkulasiegroei ten koste van langtermynlesers (met hul koopkrag) kan meebring.
De Jager, J.I. 1979. Die betekenis van die Suid-Afrikaanse plaaslike pers - 'n empiriese studie. Ongepubliseerde PhD-tesis. Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys. [ Links ]