SA Jagters neem Regstappe teen Polisie oor Hernuwing van Vuurwapenlisensies
Thursday, 17 March 2016 14:50
Die SA Jagters en Wildbewaringsvereniging, beter bekend as SA Jagters, het 'n aansoek in die Noord Gautengse Hooggeregshof gebring teen die Minister van Polisie oor die arbitrêre hantering van laat aansoeke om vuurwapenlisensies te hernu. Met dié aansoek wil SA Jagters die staat verplig om twee artikels van die Wet op die Beheer van Vuurwapens (Wet 60 van 2000) te wysig.
Met die inwerkingtreding van Wet 60 (nuwe wet) moes alle vuurwapenseienaars hul lisensies voor 30 Junie 2009 hernu. Die Polisie se Sentrale Vuurwapenregister het hierdie proses baie swak gekommunikeer en bestuur. Ingevolge die ou wet sou alle lisensies op 30 Junie 2009 verval en terselfdertyd 'n geraamde 1,3 miljoen mense verkriminaliseer bloot, omdat hulle nie betyds aansoek gedoen het om hulle lisensies te hernu nie.
In Junie 2009, het SA Jagters twee aansoeke teen die Polisie in die Noord Gautengse Hooggeregshof gebring. Die hoofaansoek het versoek dat sekere van die oorgangsmaatreëls wat in Wet 60 vervat is, ongrondwetlik verklaar word. In 'n gepaardgaande dringende aansoek is die Hooggeregshof versoek om alle lisensies wat ingevolge die vorige wet uitgereik is, as geldig te beskou totdat die hoofaansoek afgehandel is. Hierdie versoek was om te voorkom dat diegene wat nie betyds om hernuwing aansoek gedoen het nie, verkriminaliseer word.
Die Hof het die dringende aansoek in SA Jagters se guns beslis en die verkriminalisering van 'n groot getal mense is vermy. Die hoofaansoek is nooit verder gevoer nie. Eerstens omdat die Polisie tot op datum nie op die funderende verklaring in die hoofaansoek gereageer het nie, en tweedens omdat SA Jagters dit nie werklik nodig geag het om met die hoofaansoek verder te gaan nie aangesien die uitspraak in die dringende aansoek sy lede se belange beskerm het.
Ná die hofuitspraak is verskeie gesprekke en onderhandelinge oor 'n moontlike skikking gehou, wat uiteindelik doodgeloop het. Vanweë goeie samewerking tussen onder andere SA Jagters en die Polisie, het die Sentrale Vuurwapenregister se dienslewering stelselmatig verbeter maar in 2014 weer verswak. Vuurwapeneienaars het weer eens 'n verskeidenheid probleme met die lisensiëring van wapens ervaar. Grootskaalse bedrog in die Sentrale Vuurwapenregister is oopgevlek en talle personeellede is afgedank.
Aanloop na die Huidige Aansoek
In 2011 het die eerste vuurwapenlisensies wat ingevolge die nuwe wet uitgereik is, verval en moes vuurwapeneienaars aansoek doen om dié lisensies te hernu. Weens verskeie redes, waarvan sommige sekerlik legitiem is, het baie vuurwapeneienaars nie betyds aansoek gedoen vir hernuwing van die lisensies nie. In sommige gevalle het hulle eenvoudig net vergeet dat die lisensies verval het.
Artikel 24 van die nuwe wet vereis dat 'n individu minstens 90 dae voordat 'n lisensie verval, moet aansoek doen om dit te hernu. Die wet maak nie voorsiening vir 'n laat aansoek vir die hernuwing nie, selfs al sou die lisensiehouer 'n geldige rede hê.
Sedert 2011 het die SAPD egter laat aansoeke vir die hernuwing van lisensies aanvaar, verwerk en nuwe lisensies uitgereik. Die SAPD het vermoedelik duisende sulke lisensies reeds uitgereik waarvoor die aansoeke laat ingedien was.
Op 2 Februarie vanjaar het die nuutaangestelde waarnemende Kommissaris van Polisie opdrag gegee dat aangewese vuurwapenbeamptes (AVB) by polisiestasies aansoeke om lisensies te hernu as volg moet hanteer:
Indien 'n aansoek om hernuwing van 'n vuurwapenlisensie ingedien word ná die 90 dae begin het maar voordat die lisensie verval:
moet die individu redes gee vir die laat aansoek
moet die SAPD die aansoek ontvang en verwerk
mag die individu die wapen behou
sal die "ou lisensie" geldig bly totdat die aansoek om hernuwing afgehandel is
Wanneer 'n aansoek om hernuwing van 'n vuurwapenlisensie ingedien word nadat die lisensie reeds verval het, moet die individu ingelig word dat:
hy/sy onwettig in besit is van die wapen
hy/sy die wapen by die naaste polisiestasie moet inhandig (surrender)
die individu nie vervolg sal word indien die wapen vrywillig by die polisie ingehandig word nie
Hierdie kennisgewing het baie meer onsekerheid oor die hele proses veroorsaak en die volgende vrae laat ontstaan:
Waarom word 'n individu wat gister nog 'n laat aansoek kon indien, vandag gepenaliseer (handig wapen by polisiestasie in) en indirek gedreig met vervolging (indien die wapen vrywillig ingehandig word sal die individu nie vervolg word nie)
Waarvoor moet die wapen ingehandig word? Die enigste manier waarop 'n individu 'n wapen kan inhandig by die Polisie is om dit te laat vernietig.
Wat word van diegene wat nog glad nie deelgeneem het aan die herlisensiëring ingevolge die nuwe wet nie en nog steeds lisensies het wat ingevolge die ou wet uitgereik is?
In beginsel word individue wat aan die voorwaardes van Wet 60 voldoen het, gestraf. Hulle kan vervolg word of hulle wapens verloor, terwyl diegene wat glad nie aan die vereistes van Wet 60 wet voldoen het nie geensins benadeel word nie. Dit is onregverdig, onbillik en onredelik.
Ten spyte van SA Jagters se herhaalde pogings om hierdie situasie met die SAPD uit te klaar, het die polisie tot op datum glad nie gereageer nie. Intussen word vuurwapeneienaars en lede van SA Jagters steeds gedreig met moontlike verkriminalisering en onbillik deur sommige polisiebeamptes behandel. Verder is daar geen eenvormige toepassing van die hantering van hernuwingsaansoeke nie wat nog groter verwarring veroorsaak.
Dit bring ons by 'n situasie waar ongeveer 123 000 mense verkriminaliseer kan word bloot omdat hulle nie betyds aansoek gedoen het vir die hernuwing van vuurwapenlisensies nie. In November 2015 het 'n assistent-kommissaris van Polisie in 'n persoonlike gesprek bevestig dat daar reeds 123 000 lisensies is wat verval het en waarvoor daar nie betyds aansoek gedoen is vir hernuwing nie.
Die aansoek wat SA Jagters nou in die Hooggeregshof bring, versoek die hof onder andere om:
Artikels 24 en 28 van die Wet ongrondwetlik te verklaar
Die staat te verplig om die konsepwysigingswet wat reeds in 2015 bekendgestel is, af te handel en in werking te stel
Terselfdertyd die genoemde twee artikels (Art 24 en Art 28) gepas te wysig om te voldoen aan die vereistes vir grondwetlikheid
Alle nuwe lisensies wat reeds verval het, ag as geldig te ag totdat die wetswysiging vir 'n hersiene hernuwingproses in werking getree het.
SA Jagters is verbind tot 'n proses van verantwoordelike eienaarskap en gebruik van vuurwapens. SA Jagters wil net so graag soos ander rolspelers die RSA sien as 'n veilige land waar wettige vuurwapeneienaars en gebruikers se belange beskerm word, en waar die publiek veilig kan voel omdat onwettige vuurwapens uit die gemeenskap verwyder word sonder om eienaars en gebruikers van wettige vuurwapens te benadeel.
Net só is SA Jagters verbind tot samewerking met die Staat en die Polisie om 'n vuurwapenlisensiestelsel in werking te stel wat sinvol en gebruikersvriendelik is en wat nie die eienaars van wettige vuurwapens benadeel nie.
Uitgereik deur die SA Jagters- en Wildbewaringsvereniging
Redaksionele navrae aan Fred Camphor, uitvoerende hoof van SAJWV by 082 445 0498
Algemene medianavrae: Magda Naudé, 082 452 5878 of magda.naude@gmail.com
More in this category: « Firearm owners urged to check validity of firearm licences	SA Hunters takes SAPS to Court about Firearm Licence Renewals »