Só wil Jana Viljoen ŉ stem aan gestremde kinders geeJana Viljoen (voor links) en haar gesin. Voor saam met haar sit Leo en Abigale. In die middel regs sit Gian en agter is Kyna en Hannes. Foto: Verskaf. “Soms ontwikkel jou beste idees uit jou diepste pyn en letsels.” Só meen Jana Viljoen, wat nie net ŉ ma van vier kinders en ŉ musikant is nie, maar ook ŉ aktivis vir kinders met spesiale behoeftes. As daar iets is waarvan hierdie vrou kan getuig, is dit dat daar altyd rede vir hoop is. Drie van die Viljoens se kinders het spesiale behoeftes. Oudste dogter Kyna (13) het ŉ pediatriese beroerte gehad op die ouderdom van 13 maande wat tot ŉ gedeeltelike verlamming in haar lyfie gelei het. Gian (12) het Downsindroom en Leo (11) is op die outistiese spektrum. “Abigale (10) is ons ‘normale’ dogter, maar sy is haar suster en broers se grootste ondersteuner,” vertel Jana. Maroela Media het al berig oor die Viljoens wat alles opgepak het om hulle kinders na die VSA te neem om naby die Family Hope Center in Pennsilvanië te wees. Die sentrum verskaf opleiding aan ouers om aan hulle kinders terapie te verskaf om beserings in die brein te behandel. “Hoewel ons kinders nog hulle paadjie na welsyn stap, is almal reeds in hoofstroomskole opgeneem en het ons talle ontwikkeling- en mediese uitdagings oorwin.” Jana en Hannes se ervaring met hulle kinders het hulle genoop om uit te reik na ander gesinne met kinders met spesiale behoeftes en so het die Brain Child Fund ontstaan wat ŉ ondersteuningsnetwerk vir sulke ouers bied. Verder poog die stigting om jaarliks kenners van die Family Hope Center na Suid-Afrika te bring om opleiding aan ouers te verskaf sodat hulle hul eie kinders met spesiale behoeftes kan bystaan. Terwyl Jana besig was met die terapie in 2010 in ŉ kelder van hulle Amerikaanse gasvrou se huis het sy en haar kinders tot 2 km per dag gekruip. “Gian, wat ook nieverbaal is, was besig om te kruip en dan hoor ek hoe sy handjies oor die matte skuif. “Ek het toe gewens ek kan die klank opneem, asook sy harde asemhaling en die mamma-mamma-klank wat hy gereeld maak. Ek wou dit in ŉ tapisserie van klank inweef en ŉ liedjie skryf waarin ek dit kon gebruik sodat ek vir my kind ŉ stem kan gee. “Gian is baie intelligent. Al kan hy nie praat nie, het hy alternatiewe maniere van kommunikasie en die goed wat hy tik, is ongelooflik. Dit is amper soos ŉ 60-jarige wat vasgevang is in hierdie lyfie waar hy nie kan doen wat hy wil nie.” Jana het agt jaar later besluit sy moet weer iets met haar musiek doen. Sy het toe ŉ uitdaging aangepak waarin sy 100 liedjies in 100 dae geskryf en opgevoer het. Een van dié liedjies was ŉ wiegeliedjie en ŉ mamma het haar laat weet die lied het haar deur ŉ baie moeilike nag gedra waarin haar kind talle epileptiese toevalle gehad het. “Ek het eers toe weer onthou van my Voice of the Speechless-idee, maar my visie het nou gegroei na ŉ plek waar ek met gesinne oor die hele wêreld heen wil werk. Ek wil ŉ klank- en kameraman saam met my neem wat hierdie gesinne en hulle kinders se huishoudelike klanke sal opneem. “Dan wil ek ook onderhoude voer met daardie kinders se gesinne.” Jana sê sy wil nie net vir die kindertjies ŉ stem gee nie, maar ook die stigma rakende gestremdhede verbreek. “Ek wil die wêreld se oë oopmaak vir die potensiaal van kinders met spesiale behoeftes en mense wys hoe intelligent hulle is. “Dit is belangrik dat mense nie jammer vir hierdie kinders en gesinne voel nie, maar eerder die ongelooflike waarde van hierdie spesiale individue insien.” Luister na Jana se gesprek met Esté Meyer Jansen van Maroela Media boaan hierdie artikel. Sy vertel meer van die besonderse projek wat sy aanpak om kinders met spesiale behoeftes en hulle gesinne ŉ stem te gee. Luister ook na Jana en haar seun Gian se spesiale liedjie, “Paradox”, aan die einde van die onderhoud.