‘n Eersteklas ekonomiese satire: Die Petisie van die Kersmakers – KragDag Gemeenskap
Hier volg Bastiat se petisie*, uit sy boek “Ekonomiese sofismes”.
Julle is op die regte spoor. Julle verwerp abstrakte teorie en het weinig erg aan oorvloed en lae pryse. Julle hou julleself besig met die lot van die vervaardiger. Julle wil hê dat hy vry moet wees van internasionale mededinging: die plaaslike mark moet vir plaaslike nywerheid gereserveer bly.
Ons kom om julle te help met ‘n wonderlike geleentheid vir – hoe sal ons dit noem? Julle teorie? Nee, niks is verder van die waarheid as teorie nie. Julle leerstelling? Julle stelsel? Julle beginsel? Maar julle hou nie van leerstellings nie, julle het ‘n hekel aan stelsels en wat beginsels betref ontken julle dat daar so-iets in politieke ekonomie bestaan; daarom sal ons praat van julle praktyk – julle praktyk sonder teorie en sonder beginsel.
Ons lei onder die vernietigende kompetisie van ‘n mededinger wat oënskynlik sy sake bedryf onder toestande, wat soveel meer voordelig is as ons s’n vir die produksie van lig, dat hy besig is om die plaaslike mark daarmee te oorspoel teen ‘n ongelooflik lae prys. Die oomblik as hierdie mededinger verskyn, hou ons verkope op, al die verbruikers draai na hom toe en ‘n vertakking van die Franse nywerheid wat op ontelbare wyses met die ekonomie verweef is word eensklaps tot stilstand geruk. Hierdie mededinger – niemand anders as die son nie – voer so ‘n genadelose oorlog teen ons dat ons vermoed dat hy aangemoedig word deur Brittanje, aangesien hy duidelik veel meer respek aan daardie hoogmoedige eiland as aan ons betoon [deur veel minder daar te skyn].
Ten eerste, as u soveel toegang as moontlik tot natuurlike lig stopsit, en daarmee ‘n vraag vir kunsmatige lig skep, watter nywerheid in Frankryk sal nie gestimuleer word nie?
As Frankryk meer kersvet verbruik, sal daar meer beeste en skape moet wees, en gevolglik, sal ons ‘n toename sien in verboude grond, vleis, wol, leer en veral mis, die fondament van alle landbouwelvaart.
As Frankryk meer olie verbruik, sal ons ‘n toename sien in die kweek van papawers, olywe en raapsaad. Hierdie ryke dog grond-uitputtende plante sal op net die regte tyd kom om ons in staat te stel om die bykomende vrugbaarheid, wat die veeteelt vir die lande sal meebring, te benut.
Maar hoe gemaak met die spesialiteite van die Paryse vervaardiging? Dink u maar in al die goudwerk, brons, en kristal in kershouers, in lampe, in kandelare en in staankandelare wat almal flonker in winkels, so luuks, dat vandag s’n sommer na stalletjies lyk.
‘n Bietjie nadenke Menere, is al wat nodig is om oortuig te word daarvan dat daar waarskynlik nie een Fransman, van die ryke aandeelhouer van die Anzin-maatskappy tot die nederigste vuurhoutjieverkoper, wie se toestand nie met die sukses van ons petisie bevorder sal word nie.
Ons voorsien u besware Menere, maar daar is nie ‘n enkele een van hulle wat u nie uit die muwwe ou boeke van die vryehandel-voorstanders opgetel het nie. Ons daag u uit om ‘n woord teen ons te spreek wat nie onmiddellik, ook teen uself en teen die beginsel agter elke beleid van u, sal geld nie.
Sal u aan ons sê dat, selfs al sou ons dalk uit proteksionisme voordeel trek dat Frankryk nie sal baat vind nie, omdat die verbruiker die koste sal dra?
U het nie meer die reg om u op belange van die verbruiker te beroep nie. U het hom tot dusver opgeoffer elke keer wanneer u sy belange in botsing met die van die vervaardiger gevind het. U het dit gedoen om nywerheid aan te moedig en indiensname te verhoog. Vir dieselfde rede behoort u dit hierdie keer weer te doen.
Sowaar, u het self hierdie beswaar voorsien. Wanneer u vertel word dat die verbruiker ‘n belang het by die vrye toegang van yster, steenkool, sesam, koring en tekstiel, antwoord u “Ja, maar die produsent het ‘n belang in hul uitsluiting.” Goed en wel, dit is sekerlik so dat as verbruikers ‘n belang by die toelating van natuurlike lig het, het produsente ‘n belang by die verbod daarvan.
* Hierdie Afrikaanse weergawe van die petisie is deur Piet le Roux uit ‘n Engelse weergawe op Bastiat.org vertaal en het oorspronklik op die Mises Instituut van Suid-Afrika se webtuiste verskyn.
By Frédéric Bastiat (en Piet le Roux)|2019-07-04T13:18:39+02:00Julie 4th, 2019|Categories: Filosofies & Ekonomie, Webjoernaal|Tags: Ekonomiese sofismes, Frédéric Bastiat, kompetisie, mededinger, plaaslike nywerheid, produk, proteksionisme, verbruiker, vervaardiger, vryehandel|1 Comment
About the Author: Frédéric Bastiat (en Piet le Roux)
Piet le Roux is die Uitvoerende Hoof van Sakeliga
Kom kamp saam met ons by KragDag !!!
Tertius du Plessis 2019-07-04 at 15:39	- Reply
Nou toe nou–wie sê ‘n ekonoom is noodwendig ‘n ernstige mens? Ek wonder wat die reaksie daarop toentertyd was. Dalk het die mense dit ernstig opgeneem? Dalk het hulle dit selfs oorweeg? Ek glo vandag sou daar wel mense wees wat dit sou ondersteun–vakbonde byvoorbeeld…..