Drie-Eenheid. Een in liefde. – Hervormend
Jy gaan nêrens in die Bybel die woord "Drie-Eenheid" vind nie.
Dit staan nie daar nie.
Wat jy wel in die Bybel kry is "Vader", "Seun" en "Heilige Gees", almal name vir een God.
Dit het die kerk vier eeue se binnegevegte gekos om by die "Drie-Eenheid" uit te kom. Maklik was dit nie, en die belydenisskrifte wat dit moet verduidelik, is ook nie waffers verhelderend nie.
Wat ons moet weet, is dat "Drie-Eenheid" 'n teologiese idee is, een wat ons nou gebruik om makliker te kan praat oor iets wat ons nog nie verstaan nie.
Dog, daar is iets wat ons n bietjie van weet, iets van hoe God "aanmekaargesit" is, iets wat God "aanmekaarhou". Dis dieselfde goed wat ook ons na God toe aantrek en ons in Hom intrek: liefde.
II Korintiërs 13
11 Junie 2017, NHKA Kampersrus
Skyfie: God lyk so. . . Drie-Eenheidsondag, 11 Junie 2017
Dis Drie-Eenheidsondag. Ook die Hervormde Kerk vra vandag hoe het ons begin glo dat ons een en enige God tegelyk ook drie is? Wat ons in die Kerk se belydenisskrifte het, is die resultaat van eeue se worsteling met die Bybel.
Skyfie: Geloosbelydenis van Atanasius
Die Belydenis van Atanasius fokus op die verhouding wat tussen die Persone van die Drie-Eenheid bestaan. Ons gaan die belydenis vandag in die erediens gebruik. Louis gaan dit lees. Dit word nie meer algemeen in die Kerk gebruik nie, behalwe miskien op hierdie jaarlikse Drie-Eenheidsondag. Dis 'n antieke teks waaroor daar kritiek kan bestaan, maar dis steeds een van die belydenisskrifte van die Nederduitsch Hervormde Kerk van Afrika.
Skyfie: Gesang 207. "Gee ons liede!" (Sit)
Maar kom ons sing eers 'n loflied aan die Drie-Enige God. Kyk uit vir die lied se refrein: "Gee ons die liefde. . ."
Gesang 207 strofes 1 en 5.
Jy gaan nêrens in die Bybel die woord "Drie-Eenheid" vind nie. Dit staan nie daar nie. Wat jy wel in die Bybel kry is "Vader", "Seun" en "Heilige Gees", almal name vir een God. Dit het die kerk vier eeue se binnegevegte gekos om by die "Drie-Eenheid" uit te kom. Maklik was dit nie, en die belydenisskrifte wat dit moet verduidelik, is ook nie waffers verhelderend nie.
Die beeld wat ons in die projeksie gebruik, is van iets wat niemand nog ooit só gesien het nie: 'n atoom. Ons is redelik seker dis hoe 'n atoom lyk, want ons kon eksperimente met atome doen. Eksperimente het ons wel van atome laat glo dat hulle drie dele het: protone en neutrone in 'n kern, en elektrone wat in 'n wolkie daarrondom tol. Een atoom, die basiese bousteen van alles wat bestaan, sover ons weet, het hierdie drie dele. Ek gebruik dit net as 'n metafoor vir die Drie-Enige God. Vir God kyk jy nie deur 'n vergrootglas nie, en met God eksperimenteer mens ook nie. Vir God kyk 'n mens deur die Bybel.
Skyfie: Gesang 305. "Een!" (Sit)
Kom ons sing oor die Drie-Eenheid. Let mooi op waar die klem sit: op die "Een".
Gesang 305 strofes 1 en 2
Skyfie: Gesang 334. "God is liefde!" (Staan)
Ons kan nie oor die wese van God praat nie. Ons kan nie praat van "die goed waarvan God gemaak is" nie, en dan sê die drie Persone is van dieselfde "goed" aanmekaargesit nie. Dalk is dit een van die redes waarom die Geloofsbelydenis van Atanasius nie meer in die Kerk se eredienste gebruik word nie, want dit lyk of die geloofsbelydenis praat van sulke "goed" of "substansie" waaruit God bestaan. Laat ons toetredelied ons fokus op die een ding wat ons seker weet van God, Vader, Seun en Heilige Gees: Liefde hou God aanmekaar. God is liefde!
Skyfie: Genade van Christus. Liefde van God. Gemeenskap van die Gees. Votum. (Staan)
(II Korintiërs 13)
Kom ons loof God ons Vader deur staande saam te sing uit
Skyfie: Ons Vader. Gesang 186. (Staan)
Gesang 186 strofes 1 en 2
Skyfie: Liefde! Die wil van ons Vader, deur die Seun (Staan)
Wil van God (Staan)
Luister na wat Jesus sê die Here se wil is, uit Matteus 22.
'n Wetgeleerde, het [vir Jesus] met 'n vraag probeer vastrek.
Skyfie: Skuldbelydenis: Ons het nie lief genoeg nie. Psalm 31 (Staan)
Kom ons staan en bely saam dat ons die liefde nie regkry nie. Ons sing
Psalm 31 strofes 1 en 7.
Skyfie: Moenie ontsteld wees nie! God is jou genadig.
Hoor hoe genadig die Here teenoor ons is uit Johannes 14:
En julle ken die weg na die plek waarheen Ek gaan."
Skyfie: Gesang 194. (Staan)
Op sulke genade, reageer 'n mens met lofliedere. Kom ons loof God met
Gesang 194 strofes 1 en 2
Skyfie: Geloofsbelydenis van Atanasius. Een God. Drie Persone. (Sit)
Kom ons sit.
Kom ons bely ons geloof met die Geloofsbelydenis van Atanasius.
Vir elkeen wat salig wil word, is dit voor alle dinge nodig dat hy die algemene geloof hou;
maar elkeen wat dit nie geheel en al en ongeskonde bewaar nie, sal sonder twyfel ewig verlore gaan.
dat ons die één God in die drievuldigheid en die drievuldigheid in die eenheid eer,
sonder om die persone te vermeng of die substansie te deel;
want die persoon van die Vader is 'n ander, van die Seun 'n ander (en) van die Heilige Gees 'n ander;
maar die Vader, die Seun en die Heilige Gees is één Godheid met gelyke eer en mede-ewige majesteit.
Hoedanig die Vader is, sodanig is ook die Seun (en) sodanig is ook die Heilige Gees:
die Vader is ongeskape, die Seun is ongeskape (en) die Heilige Gees is ongeskape;
die Vader is onmeetlik, die Seun is onmeetlik (en) die Heilige Gees is onmeetlik;
die Vader is ewig, die Seun is ewig (en) die Heilige Gees is ewig;
nogtans is dit nie drie Ewiges nie, maar één Ewige;
net so ook nie drie Ongeskapenes of drie Oneindiges nie, maar één Ongeskapene of één Oneindige;
net so is die Vader almagtig, die Seun almagtig (en) die Heilige Gees almagtig;
en tog is dit nie drie Almagtiges nie, maar één Almagtige;
so ook is God Vader, God is Seun en God is Heilige Gees;
en tog is dit nie drie Gode nie, maar dit is één God;
net so is die Heer Vader, die Heer Seun (en) die Heer Heilige Gees;
en tog is dit nie drie Here nie, maar dit is één Heer;
want soos ons deur die Christelike waarheid gedwing word om elke persoon afsonderlik God en ook Heer te noem, so is dit ons ook deur die algemene geloof verbode om van drie Gode of Here te praat.
Die Vader is deur niemand gemaak of geskape of verwek nie.
Die Seun is deur die Vader alleen, nie gemaak of geskape nie, maar verwek.
Die Heilige Gees is deur die Vader en die Seun, nie gemaak, geskape of verwek nie, maar Hy gaan van die Vader en die Seun uit.
So is daar dan één Vader, nie drie Vaders nie, één Seun, nie drie Seuns nie, één Heilige Gees, nie drie Heilige Geeste nie;
en in hierdie Drievuldigheid is niks eerder of later nie en is niks meer of minder nie, maar al drie persone is onderling mede-ewig en volkome aan mekaar gelyk,
só, dat in alle opsigte, soos alreeds hierbo gesê is, die eenheid in die Drievuldigheid en die Drievuldigheid
Daarom, wie dus salig wil word, moet só oor die Drievuldigheid voel.
dat ons glo en bely dat ons Here Jesus Christus, die Seun van God, tegelyk God en mens is.
Hy is God uit die substansie van die Vader, voor alle tye verwek én mens uit die substansie
volkome God, volkome mens met 'n redelike siel en menslike vlees;
aan die Vader gelyk na sy Godheid; minder as die Vader na sy mensheid.
En alhoewel Hy God is en mens, is Hy nogtans nie twee nie, maar één Christus;
één, nie deur die verandering van die Godheid in vlees nie, maar deur die aanneming van die mensheid in God;
één, nie deur die vermenging van substansie nie, maar deur die eenheid van die persoon.
Want soos die redelike siel en die vlees een mens is, so is God en mens één Christus;
wat gely het om ons saligheid ontwil, neergedaal het na die hel, op die derde dag weer opgestaan het uit die dode,
opgevaar het na die hemel, aan die regterhand van die Vader sit en vandaar sal kom om hulle wat nog lewe en hulle wat alreeds gesterf het, te oordeel;
by wie se koms alle mense weer sal opstaan wat die liggaam betref en rekenskap sal gee van hulle eie werke;
hulle wat goed gedoen het, sal in die ewige lewe ingaan, maar hulle wat kwaad gedoen het, in die ewige vuur.
Dit dan is die algemene geloof; as iemand dit nie getrou en vas glo nie, sal hy nie salig word nie.
Skyfie: Gesang 260 (Sit)
Gesang 260 strofes 1, 2 en 6
Skyfie: Kom aanbid in eerbied saam die Een en Enigste God, Vader, Seun en Heilige Gees.
Ek besef ons staan vandag baie. Ons gaan nou bid en, by wyse van uitsondering, besluit self oor die gebedshouding wat vir jou die beste is: om te sit of om te staan. Maar kom ons aanbid in eerbied almal saam die Drie-Enige God.
Skyfie: Skriflesing. II Korintiërs 13:5-13
II Korintiërs 13:5-13
Die 1983-Afrikaanse Vertaling van die Bybel, bladsy 252.
Skyfies: II Korintiërs 13:5-13
Ons lees tot so ver. Galasiërs 1 sê van die Woord van God:
Skyfie: Daar is geen ander evangelie nie!
Maar al sou een van ons of selfs 'n engel uit die hemel aan julle 'n evangelie verkondig wat in stryd is met die evangelie wat ons aan julle verkondig het – die vloek van God sal hom tref!
Skyfie: Gesang 448. (Sit)
Gesang 448 verse 1,2,3 en 4.
Skyfie: God is Een, Een Liefde.
As ons vir onsself 'n god moes uitdink, sou ons god nie so gelyk het nie.
Dit het die kerk meer as driehonderd jaar gevat om te formuleer wat ons nou het. Dis nog maar 'n lompe beskrywing. Ons gee nie voor ons verstaan nie. Ons soek taal om die onbeskryflike in woorde om te sit. "Drie-Eenheid" kry jy net in die teologie, die kerk se nadenke oor die Bybel; die Bybel gebruik nêrens die woord "Drie-Eenheid" nie. En nêrens anders in die wêreld gebruik ons die term nie. Dis maar ons manier om te probeer sin maak van wat wel oor God in die Bybel staan.
Wat weet ons wel? Daar is net een God, nie drie nie. As die Drie-Eenheid vir jou net te ingewikkeld bly en jy verkies om dit te vereenvoudig, glo dan in God. Een God. Dis goed genoeg.
Waar kom die idee van die drié dan vandaan? Die Bybel suggereer dit, maar verduidelik dit nie. God, weet ons mos, loop met Israel 'n pad deur die Ou Testament. Maar dit raak ingewikkeld met die besef dat Jesus daai selfde God is. En wie anders as een en dieselfde God het op Pinksterdag hier opgedaag?
Die kerk is mettertyd in 'n verklaring ingedwing, nie oor ons wou of oor ons in ons slimmigheid gedink het ons kán, nie. Mense het hulle aangematig om met groot stelligheid oor God te praat op maniere wat nie met die Bybel strook nie: hulle het twyfel gesaai oor òf Jesus òf die Heilige Gees, dat een of beide minder as God sou wees. Die ou wat hieroor die grootste lawaai gemaak het, was Arius. Die kerk moes walgooi.
Skyfie: Nie net een teksvers nie, maar die hele Bybel!
Die kerk het toe nie op net een teksvers vasgehaak nie. Die kerk het die hele Skrif deurgesoek, en hier en daar en orals in die Bybel stukkies waarheid geoes wat later op die Drie-Eenheidsidee sou uitloop. Geen een teksvers gaan op sy eie God vir ons dissekteer soos in 'n nadoodse ondersoek nie.
Skyfie: II Korintiërs 13:13
2 Korintiërs 13 ook nie. Dis waar dat vers 13 die een vers in die hele Bybel is, wat die naaste kom aan 'n drie-in-een idee van God, en daarom is die teksvers op Drie-Eenheidsondag gewild.
Jy sien dadelik die vers is nie 'n netjiese formulering nie, nie as ons gehoop het op 'n mooi ordelike "Vader, Seun en Heilige Gees", in daai volgorde, nie.
Daarbenewens mag ons vers 13 nie lostorring van die res van die Tweede Korintiërbrief nie. Paulus is beslis nie hier besig om die wese van God aan die gemeente te probeer verduidelik nie. Hy het 'n heeltemal ander bedoeling.
Skyfie: Waarvandaan, Paulus?
Kom ons begin daar, by Paulus se bedoeling met die teks. Want daaruit gaan te voorskyn kom wat hierdie seëngroet juis hier maak. En dit kan verklap hoe Paulus oor God dink.
Alle nadenke oor God is ingebed in hoe ons dink oor ons eie omstandighede. Ook hierdie groet aan Korinte het te doen met wat daar aangaan, en met hoe dit Paulus raak.
Paulus is vir Korinte lief. Hy skryf (II Korintiërs 2:4)
Ja, met groot bekommernis en beklemming van hart, en onder baie trane, het ek aan julle geskrywe. Dit was nie om julle hartseer te maak nie, maar om julle te laat besef dat ek julle baie lief het.
Paulus is hulle dominee.
Maar die Korintiërs is 'n kopseer. Hulle bevraagteken alles, hulle begewe hulle in allerhande geskille, en hulle gemeente is die ene verskeurdheid. Hulle skaar hulle by verskillende leraars: party verkies vir Paulus, ander Petrus, en ander weer Apollos. Die groepe is elkeen weer verdeeld deur stand, geleerdheid, deur rykdom en armoede en hulle vat mekaar selfs aan oor wie se geestegawes die belangrikste is, wie die beste teorie oor die opstanding het, en wie se idees oor hoe om te lewe, Christus die beste naboots. En by al die vroomheid, is die mans steeds gemaklik daarmee om van tyd tot tyd prostitute te besoek, en minstens een ou het met sy skoonma gelol, en hulle daag mekaar links en regs voor die hof om geskille te besleg.
Maar benewens die paar ligte onderonsies, gaan dit mos goed in Korinte, nè? Nee, regtig, dit gaan goed! So sê die Korintiërs mos.
Maar wat ons II Korintiërs noem, is dalk al Paulus se derde brief aan hulle: daar was dalk 'n ander brief vóór hierdie een, die sogenaamde "Tranebrief". In daai brief, en hierdie een, is Paulus op die verdediging uit. Die gemeente neem nie verlief met sy teregwysings nie, en verwerp vir Paulus ten gunste van ander ouens wat sê wat Korinte wil hoor. Nou moet Paulus bontstaan om homself te verduidelik. En Paulus treur oor sy verskeurde gemeente wat oor hom agterdogtig is.
Skyfie: Korintiërs getuig van die skade wat mense mekaar in die kerk aanrig.
Hierdie twee briewe wat ons het, is al 'n pynlike getuienis van die skade wat mense in gemeentes aan mekaar aanrig. Hier blyk rou emosie, bittere stryd en erge hartseer.
Dog, so lyk lewe in die kerk. So maak mense in Christelike gemeentes met mekaar.
Ons ken dit eerstehands. Dit klink skokkend bekend.
Paulus wil versoen. Paulus wil mense weer heelmaak. Paulus wil verhoudings herstel en die vertrouensbreuk las. Paulus beroep hom op hulle geloof. Paulus waarsku dat die knoop lê by geloof: hulle leef anders as wat hulle sê hulle glo.
Skyfie: Glo weer! Leef weer asof julle glo!
Paulus pleit dat hulle weer moet glo. En leef so!
Dis met hierdie agenda dat Paulus skryf. Dis hierdie doel wat hom by juis dié laaste seëngroet uitbring.
Skyfie: "Die genade van die Here Jesus Christus, en die liefde van God en die gemeenskap van die Heilige Gees sal by julle almal wees."
"Die genade van die Here Jesus Christus, en die liefde van God en die gemeenskap van die Heilige Gees sal by julle almal wees."
Wat anders, wat meer is daar te sê as wat in hierdie seëngroet staan? In sulke stukkende gemeenskappe wat ons gemeentes noem, vol gebroke en deur mekaar vernielde mense, is daar 'n honger wat net God kan vul. En die volheid van God wat alles in almal vervul, kom van hierdie Drie-Enige God. Verskeurde gemeentes het alles nodig wat net 'n Drie-Enige God kan bied.
Ons het Jesus se genade nodig. Ons het genade nodig want verdienste werk nie. Ons het Jesus se genade nodig want alles wat ons is en hoop, hang van vergifnis af, of God ons kan en wil vergewe. Ons het genade nodig wat vir ons vergewe, en ons het genade nodig om self ook weer en weer en oor en oor ander te vergewe. Want daar is baie maniere waarop mense mekaar skade berokken. Ook, selfs, en soms veral hier in die kerk. Ons het nodig om te weet God die Seun het van genade mens geword, want op geen ander manier gaan mense by God uitkom nie. Ons het nodig dat Jesus sagkens met ons werk. Ons het Jesus se genade met ons nodig om met mekaar genadig te kan wees.
Ons het die liefde van God die Vader nodig. In watter vloed of woestyn sou ons nou vergaan het, en in watter slawehuis sou ons nou verdruk gewees het, sonder die liefde wat die Vader gee? Dit was terwyl ons nog sondaars was dat God ons liefgehad het. So lief dat Hy sy Seun gestuur het om te sterf vir die gespuis en skuim wat ons nog steeds geneig is om te wees. Hierdie is 'n liefde wat met vyande vrede maak en van vyande vriende maak. Vyande is al wat God onder ons het. As daar vriendskap van gaan kom, is dit God wat gaan liefkry met 'n liefde wat vir vyandskap nie skrik of vies raak nie.
En ons het die blywende nabyheid en gemeenskap van die Heilige Gees nodig om self te oorleef en om ons, en die kerk, en elke ander menslike verhouding aanmekaar te hou. Die brose, dun draadjie van geloof is al wat ons hier en aanmekaarhou. Dit kom van die Heilige Gees af.
En vandag moet ons tot hierdie gevolgtrekking kom: Dis wat God ons gee. Ons kry die drie goed van een God. Die een ding wat hierdie een God saam en aldrie Persone afsonderlik gee, en gee, en aanhou gee, is
Skyfie: Een liefde. Een God. God is Liefde. God het ons lief.
een onverdeelde liéfde.
Een onbetwiste bedoeling om lief te hê. Een magtige ingesteldheid op liefde wat gebeur, en liefde wat hou; liefde wat aanhou gebeur, en liefde wat 'n verskil maak aan sonde en vyandskap..
Een doelgerigte gemik op mense om ontvangers en gebruikers van liéfde te wees. Een eengesinde, vaste vasberadenheid dat die liéfde wat die drie Persone heg, ook God aan ons, en ons aanmekaar, sal vasmaak.
Liefde hou die Drie van die Drie-Eenheid Een.
Liefde trek die mens in die Drie-Eenheid in.
Liefde wat van God af kom, bind ons aan God, en skep bande tussen ons en mense. Die "goed" wat God Drie-Eenheid een en aanmekaar hou, die liefde, is hier by ons ook.
Hierdie drie Persone het mekaar met 'n onverganklike en vurige liefde lief. Hierdie drie Persone het ons so lief as wat hulle vir mekaar is.
Skyfie: Sien mens God hier by ons liefhê?
Nêrens behoort die liefde van God Drie-Eenheid so sigbaar en so prakties toegepas te word as hier in die kerk nie. Daarom, as ons wat aan liéfde geken moes wees, nie daarvan kan getuig nie, getuig ons van iets anders: Dat ons nie in die Drie-Enige God glo nie, want dan het ons geen benul van die liefde wat persone onderling een kan maak nie.
Paulus seën sy onstuimige gemeente met die volle trinitariese seën wat God in al sy volheid op hulle afbid: genade, liefde en gemeenskap; Seun, Vader en Gees; want dit bring daai vreemde vrede wat alle verstand te bowe gaan, wanneer hierdie Drie hier by ons Een God word.
Skyfie: Onthou net dit: God wat Drie is, is Een verenigde Liefde.
Al verstaan ons van die Drie-Eenheid net mooi niks nie, onthou net dit: Van ewigheid tot ewigheid leef hier met mekaar in volkome eenheid saam drie goddelike Persone wat mekaar liefhet sonder grense. Hulle liefde maak hulle een. En op 'n dag besluit hulle om hierdie liefde wat onderling tussen hulle leef, te deel met 'n skepping en sy skepsels.
Daai skepsels, blyk dit toe, is nie lieftallig nie, is nie liefde werd nie: hulle is onmoontlik om lief te hê. Maar die genade, liefde en gemeenskap wat tussen die Persone van die Drie-Eenheid leef, hou doodgewoon aan met kom. Dit het niks met hoe gepas ons vir die liefde is nie. Dis in hierdie God se wesensaard om genade te gee, lief te hê en gemeenskap te gun.
Ons ontvang dit in 'n onophoudelike stroom. Jy hoef God nie hiervoor te verstaan nie. Dank Hom net. Dank God, ons Vader, Jesus Christus ons Here en die Heilige Gees.
Skyfie: Gesang 530. (Staan)
Gesang 530 strofes 1,2 en 3
Skyfie: Laat ons ook na mekaar omsien deur mekaar aan te spoor tot liefde en goeie dade. God is Liefde. Wees soos God!
en dit op 'n weg wat nuut is en na die lewe lei. Hierdie weg het Hy vir ons gebaan deur die voorhangsel heen, dit is deur sy liggaam.
laat ons tot God nader met 'n opregte hart en met volle geloofsekerheid. Ons harte is immers gereinig van 'n skuldige gewete, en ons liggame is gewas met skoon water.
Skyfie: Gesang 526 (Staan)
Gesang 526 x 2.
Skyfie: Die Drie-Enige God is Een Liefde.
Posted on 11 June 2017 2 July 2017 Posted in Eredienste, Gedink oor God, HervormdTagged 2 Korintiërs 13, Arius, Atanasius, Drie-Eenheid, Drie-Eenheidsondag, liefde