Ondanks hul kernrol kan klein, middelslag- en mikro-ondernemings (KMMO’s) hulle maar staal vir ’n opdraande stryd in Suid-Afrika indien die land se ekonomie enige kans het op groei.
Sekere groot werkgewers wat die staalprys beheer, bepaal ook die lone van die bedryf – nie net vir hulself nie, maar ook vir mikrowerkgewers in die mees afgeleë gebiede van Suid-Afrika. Jare lank gaan nie net KMMO’s nie, maar die hele land, gebuk onder hierdie ongrondwetlike las.
Veral KMMO’s in die metaal- en ingenieursbedryf bevind hulle konstant in die spreekwoordelike perfekte storm – ’n onvriendelike Arbeidswet wat KMMO’s van bedingingsmagte stroop, onderhandelaars wat gewoon nie kan ‘nee’ sê vir vakbonde wat hulle (deur geweld en intimidasie) grootmeneer hou nie en ’n bevooroordeelde onderhandelingsraad (MEIBC) sekretariaat met ’n skokkende bestuursgeskiedenis.
Die werksverlieskrisis is niks nuuts nie – dis immers reeds jare lank ’n bloedbad weens die arbeidsomgewing wat geskep is; die gevolg van voortdurende oorgawe aan onrealistiese vakbondeise. Die ‘reuse’ het vermoedelik ook nie gebieg oor hul dekade lange selfsugtige optrede nie – oor hoe hulle, met ’n onregverdige voorsprong weens ’n ondemokratiese arbeidsbedeling, ooreenkomste beding het om húlle te pas, sonder om vir ’n oomblik aan die lot van KMMO’s te dink.
Dit wat China nou aan hulle doen, is presies wat hulle dekades lank aan KMMO’s gedoen het. China is hoegenaamd nie begaan oor die probleme wat hy vir die ‘reuse’ skep nie, nes die ‘reuse’ hoegenaamd nie begaan was oor die gevolge wat hulle ooreenkomste met vakbonde vir KMMO’s sou inhou nie. China is nou vir hulle wat hulle vir Suid-Afrika se KMMO’s was.
As bondgenote het die ‘reuse’ en die groot vakbonde nooit ’n vinger verroer om iets aan die voortdurende werksverlies in die bedryf te doen nie. Die werksverliese wat hierdie groot spelers nou verwag, is bra onbeduidend vergeleke met wat oor dekades in die metaal- en ingenieursbedryf landswyd plaasgevind het (hoewel nie eens die verlies van ’n enkele werksgeleentheid werklik as onbeduidend afgemaak kan word nie). In 2014 het die algemene sekretaris van die bedingingsraad vir die metaal- en ingenieursbedryf (MEIBC) erken dat die bedryf reeds 700 000 werksgeleenthede kwyt is.
Indien die regering enige vorm van bystand oorweeg, smeek ons hulle om nie enige reddingsplan te oorweeg sonder om dieselfde voordele, regte en beskerming aan KMMO’s te verleen nie. Geen bystand moet verleen word tensy daar terselfdertyd verseker word dat die jare lange onvanpaste oorheersing van die ‘reuse’ in die metaal- en ingenieursbedryf beëindig word en die belange van KMMO’s in alle opsigte deel uitmaak van enige oplossing vir die bedryf nie.
Die maatreëls waaroor die regering ooreengekom het en wat op 24 Augustus 2015 aangekondig is, ondervang slegs die kwessies van vyf groot, primêre staalprodusente. Dit is van nul en gener waarde vir die 11 000 ander ondernemings in die bedryf en doen bepaald niks om die uitdagings van KMMO’s die hoof te bied nie. Inteendeel, dit sal die staalprys vir vervaardigers weer laat styg. En so word ’n ou gevestigde praktyk in die metaal- en ingenieursbedryf voortgesit: Die primêre staalprodusente sien om na hul eie belange, sonder om enigsins ag te slaan op die belange van die vervaardigers laer af in die nywerheidsketting.
Ons doen ’n beroep op die regering om ’n volskaalse ondersoek van stapel te stuur na die koste om sake te doen in Suid-Afrika vergeleke met mededingende wêreldspelers (veral China), veral wat elektrisiteit, arbeid en administratiewe rompslomp betref en om hierdie uitdagings in vennootskap met ALLE rolspelers aan te pak.
Die uitdagings van die metaal- en ingenieursbedryf, trouens ook van alle ander bedrywe, is enorm. Hoewel daar niks goeds te sê is oor sekere nyweraars se bydrae tot die krisis in die metaal- en ingenieursbedryf nie, lê die langtermynoplossing beslis nie in vyandigheid tussen die groot en klein rolspelers nie, maar in ’n benadering waar almal in ag geneem word en ons die uitdagings van Suid-Afrika as ’n verenigde front die hoof bied.
Maroela Media het met Neil gesels oor sy liefde vir musiek wat die album geïnspireer het, en wat hy sou gedoen het indien hy nie gesing het nie.