AFRIKAANSE OPSOMMING: Die staat in Afrika is 'n produk van kolonialisme. Post-koloniale Afrikastate was nie die natuurlike uitvloeisels van die behoeftes van Afrikane nie; inderdaad, selfs die konsep van 'n nasiestaat was vreemd binne die konteks van tradisionele, inheemse gesagstrukture. Die plaaslike elites, in wie se hande die koloniale instellings, en daarmee saam die staatsgesag, oorgegee is met die beëindiging van koloniale beheer, het nie oor die vaardighede beskik om effektiewe regering en beheer oor die nuut onafhanklike state uit te oefen nie; hulle was meestal onervare of uit voeling met die bevolkings oor wie hulle regeer het. Die gevolg was wydverspreide en voortslepende etniese en regionale geweld en die geleidelike verbrokkeling van staatsgesag en die burgerlike gemeenskap. Wanneer sulke omstandighede toegelaat word om hul loop te neem, lei dit onvermydelik tot die uiteindelike totale verbrokkeling van die staat. Die Demokratiese Republiek van die Kongo (DRK) - die voormalige Zaïre - is 'n voorbeeld van hierdie verskynsel. Nagenoeg die helfte van die oppervlakte van dié land is tans onder offisiële of nie-offisiële buitelandse militêre besetting, met nie minder nie as ses state wat betrek is by die konflik: Rwanda, Oeganda en Burundi ondersteun die rebelle; Angola, Zimbabwe en Namibië (hierdie state het sedertdien hul magte ontrek) veg aan die kant van regeringsmagte. Afgesien van hierdie magte, is daar ook verskeie opposisiegroepe wat vanuit buurstate optree, insluitende UNITA vegters uit Angola, elemente van die uitsluitlik Hutu militêre vleuel van die Burundese Conseil national pour la démocratie (CND) en oorblyfsels van die Rwandese Hutus (die sogenaamde Interhamwe), asook Mai-Mai en FRF (les Farces républicaines fédéralistes, onder die aanvoering van Muller Ruhim) faksies. Laasgenoemde twee groepe veg teen die teenwoordigheid van die Rwandese weermag in die DRK; nie een van die twee kan as pro-regering beskryf word nie. Die DRK is 'n mislukte staat. Alle legitieme mag- en gesagstrukture het verbrokkel; politieke beheer en wetstoepassing is opgehef. Die gevolg is dat die staat onmagtig is om die welvaart van sy burgers te bevorder, gesondheidsdienste en opvoeding te verskaf, regspleging uit te voer of bestaande infrastruktuur in stand te hou. Die burgerlike gemeenskap beskik nie oor die vaardighede om in die gaping te tree nie, en stam- en etniese konflik neem steeds toe. Hierdie studie ondersoek die algemene redes vir staatsverval en die spesifieke oorsake van die krisis in die DRK, waaronder die koloniale invloed, grondkwessies en etniese konflik. Daar word gepoog om aan te toon dat die staatsverval binne die DRK grotendeels toe te skryf is aan die afdwing van ontoepaslike, Westerse politiese instellings op tradisionele, inheemse gesagstrukture. In die lig hiervan word daar verder aangevoer dat die swak vertoning van die Kongolese regering - die onvermoë om as legitieme politieke arena te dien, 'n nasionale identiteit aan staatsburgers te verleen en hulle veiligheid te verseker - die basiese oorsaak is van die mislukking van die staat in die DRK. Staatsverval is 'n geleidelike proses; 'n stelselmatige en langduringe aftakeling, gekenmerk deur die verlies aan beheer oor die politieke en ekonomiese sfere. Namate buurstate toenemend betrokke geraak het in die probleemgeteisterde DRK, is staatslegitimiteit verder ondermyn deur die direkte politieke inmenging van hierdie buurlande. Daarby huisves hierdie lande ook afvallige groepe wat poog om politieke invloed op die DRK van buite die landsgrense uit te oefen. Die verbrokkeling van die staat binne die DRK is 'n wesenlike bedreiging vir stabiliteit binne Afrika, maar ook op 'n internasionale skaal. Sy buurstate word bedreig deur grootskaalse vlugtelingbewegings en die voorslepende konflik stimuleer onwettige internasionale wapenhandel. Die omvang van die krisis noop die internasionale gemeenskap om in te gryp. Die onmiddellike prioriteit van sodanige ingryping behoort die rekonstruksie van 'n legitieme staatstelsel binne die bestaande landsgrense te wees; dit kan slegs bewerkstellig word deur die implementering van die Lusaka ooreenkoms. Hierdie ooreenkoms bied die meeste hoop vir 'n oplossing tot die krisis deur die daarstelling van 'n legitieme regering, die herbevestiging van Kongolese soewereiniteit, die rekonstruksie van 'n gedissiplineerde en effektiewe militêre mag en die skep van 'n nasionale versoeningsliggaam. Sedert sy onafhanklikwording in 1960, is die DRC gekenmerk deur ernstige wanadministrasie. Dit is van uiterste belang dat hierdie situasie nie toegelaat word om voort te duur en te vererger nie. Algehele rekonstruksie is nodig - 'n uiters komplekse en tydsame proses met die uiteindelike oogmerk om daardie institusionele meganismes wat 'n terugkeer tot legitieme mag en gesag en 'n herbevestiging van burgelike vertroue tot gevolg sal hê, te laat herleef. Ten einde hierdie doel te bereik, sal 'n nasionale versoeningsliggaam geskep moet word. Alle partye in die konflik behoort betrek te word in 'n poging om 'n oplossing te vind. Hierdie liggaam sal 'n sterk, verteenwoordigende oorgangsregering daar moet stel voordat enige verdere vordering met die rekonstruksie van die staat sal kan plaasvind.