Daniel Hugo gesels met Herman Wasserman
Jy het twee kortverhaalbundels die lig laat sien. Sluit jy doelbewus by buitelandse modelle aan of skryf jy oorwegend binne die Afrikaanse tradisie?
Ek dink ek skryf oorwegend binne die Afrikaanse tradisie. Ek lees wel graag kortverhale van buitelandse skrywers, maar ek wil tog ook 'n gesprek aanknoop met Afrikaanse skrywers. In my vorige bundel, Aan die ander kant van die stad, het ek byvoorbeeld probeer om aanknoping te vind by motiewe en temas uit die plaastradisie in die Afrikaanse letterkunde.
In jou professionele loopbaan beweeg jy tussen twee pole: die praktiese joernalistiek en die akademie. Wat is die voordele/gevare daarvan vir jou kreatiewe skryfwerk?
Die voordele van die joernalistiek vir kreatiewe skryfwerk is dat dit jou woordekonomie leer. Dit maak jou ook sensitief vir die kern van 'n storie, leer jou om te fokus op die essensie. Die nadeel daarvan is dat dit jou oorhaastig kan maak, dat dit vir jou juis net belangrik raak om die storie vertel te kry. Dan is daar 'n gevaar dat jy taal as 'n middel tot 'n doel kan sien en nie fyn genoeg na die tekstuur daarvan oplet nie.
Wat die akademie betref - die voordeel daarvan vir liter�re skryfwerk is dalk dat dit jou in kontak bring met interessante strominge, idees, en dat dit jou voortdurend uitdaag om op nuwe maniere te dink. Die nadeel is dat dit 'n mens soms verstrik raak in 'n analitiese modaliteit (is dit nou weer jou regter- of linkerbrein?) en jou kreatiwiteit afstomp. En natuurlik dat die druk (en die plesier daarvan) om navorsing te doen en akademies te publiseer, jou tyd in beslag neem. Dis baie moeilik om tyd vir skryf in te ruim tussen al die eise wat 'n akademiese loopbaan aan jou stel.
Jy werk byna daagliks met Afrikaanse en Engelse studente by die Universiteit van Stellenbosch. Hoe lyk hulle taalvaardigheid en skryfvermo�?
Ons is gelukkig om met 'n klein groepie gekeurde studente te werk, en taalvaardigheid en skryfvermo� is van die kriteria in die keuringsproses. Deel van die opleiding wat ons bied, is gerig op die slyp van joernalistieke skryfvaardighede. Ek was ook al betrokke by kreatiewe skryfkursusse (van die US se Departement Afrikaans en Nederlands, en tans op LitNet as inwonende skrywer), en ek is nog nie seker of ek die vraag kan beantwoord of 'n mens iemand kan leer skryf nie. 'n Mens moet dikwels eers iemand leer lees - wyd, met aandag, krities. Goeie skrywers moet eers goeie lesers wees. Dan is daar mos daardie bekende aanhaling van die Amerikaanse skrywer Flanery O'Connor wat gevra is of universiteitskursusse nie skrywers versmoor nie. Haar antwoord was dat dit ongelukkig nie genoeg van hulle versmoor nie. Sy het gemeen baie topverkopers kon verhoed gewees het deur 'n goeie onderwyser.
Dit lyk asof Afrikaanse skrywers deesdae eerder die verlede ontgin as die hede. Dink jy dat skrywers meer aktueel-joernalisties ingestel behoort te wees?
Ek sal nie graag wil voorskryf aan skrywers dat hulle die een of ander ingesteldheid ten opsigte van die aktualiteit behoort te h� nie. Daar is ook al ges� dat die aanbreek van 'n demokratiese bestel in Suid-Afrika skrywers weer bevry het om "gewone" stories te vertel wat los staan van die politiek. Ek kan my egter moeilik indink dat 'n mens in Suid-Afrika selfs oor die intiems persoonlike kan skryf sonder om op een of ander manier geraak te word deur die politiek. Maar dis wat die feministe ook mos al lankal ges� het - "the personal is political". Ek dink wel 'n skrywer moet 'n gewete h�, maar dit beteken nie noodwendig 'n fokus op die alledaagse of die hede nie. Boonop moet 'n skrywer darem ook iets uit die aktualiteit kan haal wat van die vertelling meer maak as net 'n joernalistieke verslag.