Tannie Sakkie Pampoene (Brons) - INK - INK Tannie Sakkie Pampoene (Brons) - INK
Titel: Tannie Sakkie Pampoene (Brons)
Datum gepubliseer: 23 September 2019 Aantal woorde: 592 277 Kere gelees ♥3
Tannie Sakkie was soos soveel ander Afrikaner vroue die slagoffer van eersgebore benaming – aan Oupa se kant. Gedoop Isak Florence Koekemoer, agter oorle Oupa Isak en Ouma Florence aan. Sy het natuurlik “Sakkie” geword nog voor sy kon praat. (Want Afrikaners kan mos nie ‘n naam los soos wat dit is nie. Dit moet mos altyd iets anders word met ‘n ‘kie’ agteraan. Koekie, Bokkie, Bekkie, Tokkie en wie weet wat nog. Hoekom nog die moeite doen om ‘n kind te doop?)
Haar vloek het vroeg al kop uitgesteek en op 10-jarige ouderdom die eerste van vele trane veroorsaak. Na die Desember vakansie was Sakkie Koekemoer nie meer plat nie. Die klasmaats het die twee knoppe vreeslik amusant gevind en arme Sakkie heeldag gespot en in die proses die stomme kind se hart gebreek.
Op 13-jarige ouderdom het die ander meisies bietjies-bietjies begin inhaal. Die seuns se stemme het begin breek en daar het bolle hare in belaglike kolle op hulle lywe uitgeslaan. Skielik was Sakkie se twee gawes nie meer ‘n onderwerp van bespotting nie, maar een van misterie en uitlokking. Die twee steiltes het seuns uitgelok en geroep soos meerminne met sang destydse matrose gewink het na hul ondergang. Die seuns wou net loer, sien, kyk, voel, vat.
Sakkie het by haar ma gesoebat en gepleit, maar Ta’ Koekie Koekemoer het haar voet neergesit. ‘n Vrou se liggaam is soos ‘n wilde dier. Jy bind niks vas met valletjies of koppies of rekke nie; dit moet los en vry wees. Daar was geen sprake van enige sport, hardloop of selfs net vinnig by ‘n stel trappe afloop vir Sakkie nie. Sakkie se trane was oneindig en haar kindwees en onskuld iets van die verlede.
15 jaar later is Sakkie se ma sonder spektakel oorlede en Sakkie het die boerdery oorgeneem. Daar het Sakkie haarself afgesonder, kwaad vir haar eie lyf en vir die wêreld se mans. Mense wat kom pampoene koop het, het gewoond geraak aan die gesig van die sterk vrou wat uit die land gestap kom met borste oor die skouers en ‘n pragtige groen pampoen onder elke arm. Soggens het sy die lande ingestap, kaal bolyf, haar vloek en las oor elke skouer gegooi en die grond geploeg met elke greintjie sielesmart en woede in haar. Sy het ook begeertes gehad. Om nie alleen te wees nie. Om liefde te ken. Nog ‘n asem in die kil plaashuis. Dalk die gelag van ‘n kind of drie? Maar kindwees se seerkry het die mure om haar te hoog gebou. Sy was Tannie Sakkie Pampoene. En sy was bitter.
Sakkie was net-net aan die regte kant van 40 toe sy die knop voel. Sy’t al die pad Bloemfontein toe gery, want die dorp se dokter, Martin, was saam haar op skool. Die Bloemfonteinse dokter het gevoel en gedruk. Haar vloek en haar las is in ‘n masjien platgedruk. ‘n Biopsie is gedoen net om seker te maak.
“Sakkie, op die stadium is jou keuses ‘n lumpektomie en maande se bestraling of ‘n mastektomie.” Het die dokter swaarmoedig verduidelik.
Die wêreld het gaan staan en die trane het vlak in Sakkie se siel gaan sit. Maar die trane het nie gekom nie. Sy huil al vandat sy 10 was. Genoeg trane was al gestort oor hierdie oomblik.
“Noem my asseblief Blydskap.”
Blydskap Koekemoer was alom bekend vir haar pampoene. Sulke stroopsoet, grasgroen Hubbard-pampoene.