Kookkuns: D Glossarium, Woordelys van kookterme - voedsel en wyn
D Glossarium, Woordelys van kookterme - voedsel en wyn
’n Bonesop vernoem na koning Charles X van Frankryk.
'n Klein soet vrug van die dadelpalm.
Die Amerikaanse dadelpruim met 'n geel vrug wat 'n besondere soet smaak het.
'n Plant waarvan die stingelvesels gebruik word vir matte, toue en klerasie en waarvan die blare gekou, gerook, in voedsel gebruik of as 'n tee gedrink word.
’n Indiese jogurt gegeur met rissie, peper en koljander.
’n Indiese woord wat verwys na verskeie soorte splitertjies.
’n Mengeldrankie met rum as basis. Dit is vernoem na ’n dorp in Kuba.
’n Beesras waarmee in Namibië geboer word. Dit is ook ’n soort skaap, ook oorspronklik van Namibië.
damasblom (rocket; Italian cress)
Damasblom is ’n eetbare plant, Eruca sativa. Dit word veral in slaai gebruik. Dit staan ook bekend as roket.
damaspruim (damson; plum)
’n Donkerpers pruim met sappige vleis.
Dampfnudeln (potato dumpling)
’n Duitse aartappelkluitjie gewoonlik voorgesit met konfyt of gestoofde droëvrugte.
'n Deense bloukaas.
Die Franse naam vir ’n silindervormige bakkie gemaak van metaal wat gebruik word om voedsel in ’n vorm voor te berei.
Frans vir ’n dik skyf gesny van die dikste deel van ’n ronde vis.
Frans vir gestoofde of gesmoorde vleis.
Meel gemeng met water, melk of 'n ander vloeistof vir die maak van byvoorbeeld brood of koek.
’n Klein, getande hout- of metaalwieletjie wat gebruik word om deeg te sny.
Deense bloukaas (Danish blue)
’n Krummelrige, souterige bloukaas.
Deense tertdeeg (Danish pastry)
’n Baie ligte, vlokkige, botterryke suurdeeg-deeg wat vir baie soorte koek en Deense gebak gebruik word.
Ontglans in Frans.
Die proses waartydens groente soos komkommer en eiervrug met sout bestrooi word om bitterheid en oortollige vloeistof te verwyder.
Vet wat afgeskep word van aftreksel, sop of sous.
déjeuner [dei-zjoe-nihr] (lunch)
Middagete in Frans.
Spesialiteitsvoedsel, dikwels gereed om te bedien, wat in ’n delikatessewinkel verkoop word.
Swart bruinsuiker wat meesal in gebak gebruik word.
Halwe, half of helfte in Frans.
demi tasse [de-mee tas]
’n Klein koppie koffie in Frans.
demi-glace [de-mie ghlaas] (demi-glace sauce)
’n Sous met ’n bruin kleur wat van vleis gemaak is en gewoonlik met sjerrie gegeur word. Dit word soms verdik met meelblom wat in vet bruin gemaak is. Chinese bruinsous word van sojasous gemaak, terwyl die bekende handelsmerk HP Sauce 'n basis van asyn het. Dit word ook bruinsous genoem.
demi-sec [de-mie sek]
Halfdroog in Frans.
Dennepitte word verkry uit die keëlvormige vrug van die denneboom (den).
Die handeling om ’n demi-glace-sous te verhelder, af te skep.
Die buisvormige deel van die spysverteringskanaal van ’n dier.
dessert [de-sêr] (dessert)
Poeding of ander soetigheid wat as laaste gereg van ’n maaltyd opgedien word. Ook genoem nagereg.
’n Lepel wat gebruik word om nagereg mee te eet.
’n Soet, gefortifiseerde wyn wat na of saam met nagereg gedrink word.
Goed gaar bak.
Roer sodat al die bestanddele saammeng.
Deurwaste vleis is deurstreep met vet.
Goed nat maak.
Sjokoladekoek met fudge-versiersel of sjokoladeroomvulsel.
Devonshire-room (clotted cream, Devonshire cream)
Dhania is 'n ander naam vir koljander.
diepbraai (deep fry)
Om kos in ’n diep pan of kastrol in diep olie of vet te braai.
Die omsetting in die liggaam van voedsel tot stowwe wat deur die bloed opgeneem kan word. Daar word ook hierna verwys as spysvertering.
’n Baie sterk mosterd wat ontwikkel is in die Franse stad Dijon.
Biltong uit die agterste dik spier in die boud van 'n dier.
dikmelk (curdled milk)
Melk wat deur bakteriese werking dik geword het.
’n Sagte wit kaas wat van suurmelk gemaak word. Beter bekend as maaskaas.
'n Stuk vleis uit die nek, skouerblad en eerste drie ribbe van 'n dier.
'n Europese plant, Anethum graveolens, met aromatiese blare wat na vinkel lyk, waarvan die blomme en saadskerms gebruik word om voedsel mee te kruie.
dillepiekels (dill pickles)
Groterige komkommerpiekels gegeur met dilleblare.
Gestoomde Chinese kluitjies met verskeie soorte vulsels.
'n Feestelike maaltyd.
diner [dee-ner] (dinner, dine)
Frans vir hoofmaal, dinee en die geniet van ’n maaltyd.
Frans vir kalkoen.
diplomaatpoeding (diplomat pudding)
Versuikerde vrugtepoeding gevorm met Beierse room, verkrummelde sponskoekvingers en appelkooskonfyt, voorgesit met ’n vrugte-en-likeursous.
Ook genoem likeurpoeding.
diplomaatsous (diplomat sauce, rich sauce)
Vissous gegeur met brandewyn en Cayenne-peper.
Die woord kan verwys na 'n eettafel, die voedsel daarop of 'n enkele gereg.
'n Proses waarby 'n vloeistof gesuiwer word deur gas of damp af te dryf en die gekondenseerde damp te versamel soos onder andere met die vervaardiging van brandewyn.
doekpoeding (plum duff)
'n Poeding wat in 'n doek toegebind en gekook word. Ook genoem jan-in-die-sak, janne-in-die-sak of jans-in-die-sak.
'n Stekelrige vrug van 'n Oosterse boom, Durio zibethinus, wat 'n walglike geur het, maar as lekkerny beskou word.
Dolcelatte is ’n sagte, Italiaanse blou kaas. Die naam beteken 'soet kaas'. Dit het ’n soet smaak.
’n Turkse happie van gemaalde lamsvleis en rys opgerol in wingerdblare en gaargemaak.
'n Romerige alkoholiese drankie. Dit is baie gewild in Suid-Afrika. Ook bekend as 'n Don Pedro. resep
Om in ’n sous of ander vloeistof te doop.
'n Romerige alkoholiese drankie. Dit is baie gewild in Suid-Afrika. Ook bekend as 'n Dom Pedro. resep
Te lank gekook.
Wanneer voedsel te lank gekook word.
’n Geel, eetbare, bekervormige sampioen, Catharellus cibarius. Ook geoem kantarel of hanekam.
’n Geurige romerige sous wat apart voorgesit word en waarin stukkies roosterbrood, seekos, repies of takkies groente ens. gedoop word.
Die buitenste skil van vrugte of groente, of die proses om dit te verwyder.
'n Minderwaardige brandewyn.
Die harde stywe omhulsel van 'n eier, neut of ander vrug of die handeling om dit te verwyder daarvan. Die woord verwys ook na 'n klein hoeveelheid vloeistof om te drink; veral sterk drank.
'n Mengsel van (dop-)brandewyn en water.
'n Gewone ertjie met groot peule wat maklik uitdop.
Koringkorrels wat nie heeltemal uitgetrap is nie en dus nog doppies om het.
'n Goudkleurige, eetbare seevis.
'n Skaapras vir vetlamproduksie wat half-om-half opgebou is uit 'n dorsethornram en swartkoppersie-ooi.
'n Skaapras vir wol- en vleisproduksie wat hoofsaaklik opgebou is uit die Portland.
Die appelvormige geel vrug van 'n kruipplant met 'n bitter smaak (Solanum sodomaecum).
doux [doe] (sweet)
Frans vir soet; wanneer dit na wyn verwys.
’n Stadium tydens die kook van suiker wanneer die stroop 106°C - 112°C bereik en ’n draad vorm wanneer dit tussen die vingers gedruk an dan van mekaar getrek word.
’n Blad waarop die voedsel in ’n mikrogolfoond roteer sodat die mikrogolwe dit eweredig kan gaarmaak.
’n Spit wat stadig ronddraai en waarop heel karkasse gebraai word.
Dragon is ’n speseryplant, Artemisia dracunculus, waarvan die blare in kos gebruik word.
Asyn gemaak met ’n byvoeging van dragon.
’n Sagte, romerige, donkergeel kaas met n ryk geur.
’n Suid-Afrikaanse beesras ontwikkel uit friese en afrikaners.
’n Tipe droë witwyn.
Alles wat mens drink.
’n Persoon wat drankies meng of 'n houer waarin mengeldrankies gemaak word.
Om water of kookvloeistof te laat wegloop.
Om pluimvee of wildsvleis skoon te maak; om ’n gaar gereg te versier; om seekos skoon te maak of om sous by slaai te voeg.
’n Pot met drie bene waarin potjiekos gemaak word oor ’n vuur.
'n Pot met drie bene waarin potjiekos gemaak word oor 'n vuur.
Wyn met hoostens 4 g suiker per liter.
Die eetbare vruggie van die klimplant Cassine tetragona.
’n Klimplant (Cassine tetragona) met ’n eetbare vrug.
'n Gedroogde perske.
Afsaksel, van byvoorbeeld wyn.
Ontwaterde melk in die vorm van ’n poeier. Dit is beter bekend as melkpoeier.
Vrugte wat behandel en gedroog word.
Voedsel bak tot dit uitgedroog is.
Voedsel koek tot alle water of vog verdamp het.
'n Eetbare bessie van 'n tros van 'n plant van die geslag Vitris.
Uitgebraaide vet. Ook genoem uitgebraaide vet.
Asyn uit die sap van druiwe.
’n Kastrol met lugdigte deksel wat veroorsaak dat die temperatuur tot 130°C styg, 30°C hoër as die van ’n gewone kastrol. Dit veroorsaak dat die kos gouer gaar word. Ook genoem drukkoker of drukpot.
’n Kastrol met lugdigte deksel wat veroorsaak dat die temperatuur tot 130°C styg, 30°C hoër as die van ’n gewone kastrol. Dit veroorsaak dat die kos gouer gaar word. Ook genoem drukkastrol of drukpot.
’n Kastrol met lugdigte deksel wat veroorsaak dat die temperatuur tot 130°C styg, 30°C hoër as die van ’n gewone kastrol. Dit veroorsaak dat die kos gouer gaar word. Ook genoem drukkoker of drukkastrol.
drupbestandheid (dropping consistency)
Wanneer rou beslag net dik genoeg is om van ’n lepel gedrup te word, byvoorbeeld vir plaatkoekies.
’n Bottel met 'n toestel wat die vloeistof in druppels laat uitloop.
’n Nagereg gemaak van meringues in ’n verkilde vlasous.
Fynaartappel gemeng met eier en deur ’n spuitbuis op ’n bakplaat gespuit en dan onder ’n oondrooster verbruin.
Een van drie soorte wildsbokkies, van die familie Cephalophinae, met skerp horings wat tussen pluisies hare groei.
Gevulde pruimedante toegedraai in repe spek en daarna gerooster.
Die gom van skermblomme. Dit ruik soos knoffel. Dit word veral in die Indiese kookkuns gebruik in die plek van sout. Ook genoem asafoetida of asafoetida.
'n Egiptiese speserymengsel.
dukkah resep >>
’n Ryk vrugtekoek.
'n Koringsoort, Triticum turgidum, wat gewild is vir die maak van pasta.
’n Garnering van fyngekapte sampioene, salotte, uie, pietersielie en eier, gesorteer in botter tot sag en gebruik vir vulsels, souse, stowegeregte en in sop.
Die eetbare peulgroente, Cicer arietinum, is van die oudste groente wat deur die mens verbou word. Die ertjie bevat baie proteïene. In Afrikaans is dit ook bekend as die keker, kekerertjie, garbanzo, Spaanse ertjie en Indiese ertjie.
Growwe vleis van ’n bees se dy sonder die been. Dit word normaalweg gebruik vir potbraai. Die klein spierbundel wat in die vleis aangetref word, kan gepiekel en gerook word.
op 7/02/2008 07:51:00 pm