Oor die bestaan van ’n sogenaamde “middelmoot-literatuur” bestaan daar geen eenstemmigheid nie, veral nie in ’n postmoderne tydsgewrig nie. Wat vroeër “hoë” en ”lae” kultuurvorme geheet het, word nou gesien as deel van dieselfde kultuurspektrum; trouens, selfs van ’n spektrum is daar soms geen sprake nie – alle kultuuruitinge word gelyk geag. As ’n fenomeen kwalik bestaansreg gegun word, spreek dit vanself dat ’n definisie daarvan moeilik, selfs onmoontlik, raak.
Die literatuursisteem is nie hermeties geslote nie, maar hou relasies met ander sisteme binne samelewingsverband in stand. Desondanks streef dit na ’n sekere outonomiteit (of selfgenoegsaamheid) en bevat dit ’n “harde” kern wat beskerm word teen indringing of radikale wysiging. Lakotos (1970) se beskrywing van ’n wetenskaplike sisteem of paradigma bestaan uit ’n harde, stabiele en moeilik deurdringbare kern en ’n “sagter”, meer aanpasbare periferie en is ’n elegante beskrywing wat ook op sisteme toegepas kan word. Hoewel sisteemgrense dikwels vaag is, bestaan hulle wel en is hulle ook belangrik. Enersyds moet indringers of aanvallers van die sisteem uiteraard eers die sisteemgrens(e) oorskry of deurdring; andersyds is wysiging van die kern ook afleibaar juis uit die sisteemgrensgebied. ’n Mens word verlei om in konkrete terme te praat: aanvalle op enige politieke sisteem (byvoorbeeld ’n onafhanklike land) impliseer grensoorskryding. In die geskiedenis – ook die Suid-Afrikaanse geskiedenis van die laat 20ste eeu – is talle grensoorloë bekend. In die Romeinse Ryk was Caesar se Galliese veldtogte ’n vorm van grensbeskerming en het die uitgestrekte grense wat beskerm moes word, uiteindelik bygedra tot die val van die Ryk. In die Suid-Afrikaanse geskiedenis is grensoorloë geen onbekende begrip nie en het die meeste oorloë wat plaasgevind het, meestal gegaan om beskerming van die grens teen indringers. Maar veranderinge aan die harde kern van so ’n land (byvoorbeeld die heersende politieke paradigma) word ook op die grens sigbaar. Dink maar aan die val van die muur in Duitsland en die daaropvolgende verslapping en uiteindelike verdwyning van grenskontroles.
Daar bestaan verskeie maniere om ’n sisteem aan te val of binne te dring: De Geest (1966) se model illustreer iets hiervan (kyk ook Van Coller en Odendaal 2005). ’n Grens kan, soos dikwels in die geskiedenis gebeur het, aangeval word deur middel van ’n openlike konfrontasie. Sodanige indringing gee gewoonlik aanleiding tot ’n volskaalse konvensionele oorlog en die wenner neem beheer oor. Die Tweede Anglo-Boereoorlog en die talle ander oorloë van die 20ste eeu is meestal sprekende voorbeelde hiervan. Soms word daar gerebelleer teen ’n politieke gesag en dit gaan dikwels gepaard met terrorisme. Die talle staatsgrepe in veral Afrika en Suid-Amerika in die 20ste eeu vergestalt iets hiervan. Daar kan voorts infiltrasie plaasvind in die vorm van vermomming, soos in die geval van die houtperd van Troje. Infiltrasie kan egter ook veel meer subtiel geskied deur ’n langdurige vorm van verbloeming, soos gewoonlik die geval is met spioenasie en die optrede van ’n dormante agent (“sleeper”) wat soms vir dekades onaktief is.
In literêre terme was die aanslag van die Dertigers (of die Nederlandse Tagtigers en Vyftigers) ’n volskaalse openlik-verklaarde oorlog waarin almal geweet het: ”The winner takes it all.” Daar was verskeie rebellies in die Afrikaanse letterkunde: dié van die Sestigers, die Tagtigers, die “little magazines” en dergelike suksesvolle en minder suksesvolle staatsgrepe. Baie gevestigde kritici het oor Breyten Breytenbach gevoel soos die Trojane oor die Griekse geskenk. Hy was volksvreemd, anargisties, kommunisties en sou die volk van binne rysmier. Maar daar is selfs so gevoel oor Etienne Leroux tydens die Silbersteins-debakel én trouens ook oor Jochem van Bruggen met sy Ampie-trilogie (Viljoen 1998; Botha 1998:588; Botha 1999:647). ’n Voorbeeld van verbloeming sou kon wees waar ’n bekende literêre skrywer ’n werk onder ’n skuilnaam skryf. Weens die onbekendheid van die skrywer ontvang die werk geen aandag nie. Latere onthulling van die identiteit van die skrywer sou kon bydra tot ’n “herontdekking” van hierdie vergete werk.