Ernst van Heerden kan met reg Afrikaans se sportdigter genoem word. Geen ander digter het soveel gedigte & so bestendig oor sport geskryf nie. Voor die operasies waardeur hy beide sy bene verloor het, was Van Heerden ’n kranige sportman. Reeds as skolier & later as student was sport 'n belangrike deel van sy lewe, & gewigoptel was sy passie. Ek het, soos die meeste anders lesers, op skool & deur die gedig “Die gewigopteller” kennis gemaak met sy werk:
Op 19 Maart 1993, ’n dag voor sy 77ste verjaarsdag, het die Sportburo van die Universiteit van Pretoria hom met ’n spesiale toekenning vereer vir al sy sportgedigte. By dié geleentheid is die eerste eksemplaar van Sportgedigte, ’n eenmalige oplaag van 350 genommerde eksemplare, aan hom oorhandig. Uit dié bundel wil ek graag ’n paar van my gunsteling sportgedigte deur julle deel.
Wat my by my eerste besoek by Ernst aan huis opgeval het, was die swembad waarop sy studeerkamer uitgeloop het. Ernst het wanneer weer en seisoen dit toelaat elke dag geswem. Van die studeerkamer se oop skuifdeure het ‘n sementpaadjie met ligte helling af na die swembadrand geloop. Hy het die rolstoel in die studeerkamer gelos & dan met handdoek oor die skouer & in swembroek, sy lyf behendig tussen stewige arms geswaai, tree vir tree, tot by die blou flikkerende watervlak. Dit was die medium waarin hy vry kon wees & vir die oomblik van sy gestremdheid kon vergeet & kon swem & buitel.
Hy het stewige arms gehad, waarskynlik te danke aan sy gewigoptellerdae, maar ook omdat hy as gestremde sonder bene álles met sy hande & arms moes vermag. Hy het sy motor laat modifieer sodat hy dit kon bestuur met handkontroles. Ek het my verwonder oor hoe behendig & kragtig hy die motordak sou vasvat met beide hande & hom met een swaai uit die rolstoel kon lig tot op die sitplek. Hy het groot hande gehad en sy handdruk was stewig. Later in ons vriendskap is die handdruk vervang met ’n soengroet op die wang.
In sy sportgedigte word die sportman altyd gestel in stryd teen ’n opponent, & dié kan wees van vlees en bloed, of dit kan die dood wees, of natuurkragte, of die self. In “Die bokser” gebruik Van Heerden die distigon-vers om hierdie tweestryd uit te beeld, ’n versvorm waarmee hy baie behendig was.
Die sport self word by Van Heerden dikwels simbool van die lewe, van die stryd tussen lewe & dood, van die mens teen natuurkragte soos swaartekrag.
’n Ander onvergeetlike sportgedig (of eerder, gedig oor 'n sportfiguur) is Peter Blum se “Die ou bokser”:
Of dit kan die vorm aanneem van historiese perspektiewe, ’n museumbesoek, waarin die tradisie van jag oorskou word, binne die paradigma van jagter & prooi: