Mulayo wa vhu F9 na wa vhu 10 i. o shuma kha mbilaelo dzoṱhe dza. hoho dza muhasho, yo vhalwa na tshanduko dzo teaho nyimele. Naho hu uri muhwelelwa u na pfanelo ya beili na uri a nga si thivhelwe kha u ita khumbelo khothe ya mulayo, hu na mishumo yo vhalaho ya ndangulo dzine dza tea u itiwa phana ha musi muthu a tshi iswa khothe uri a ite khumbelo ya beii, u fana na u ita muvhingo wa u fara na u dzhia magunwe na malofha. Nga nna ha musi muthu a tshi khou tenda tshumisano kha u ita uri mushumo wa ndangulo u itiwe na wa hoisiso zwi o vhewa sa hoea ya beii yawe? Fhedzi tswikelelo ya mushumo i khou konḓela vhafumakadzi vha mahayani, vhaswa na vhaholefhali. HIV yo kwamesa vhafumakadzi vhaṱuku vho vhalaho. U lwisa vhafumakadzi na vhana zwo no vha nṱhesa nga maanḓa. Furemiweke ya Lushaka ya Ndalukanyo (National Qualifications Framework (NQF)) i angaredza mulayo wa u guda ha vhutshilo hohe, na u dzhiela nha uri a si zwikolo fhedzi, magudedzi na kha zwivhumbeo hune ha nga gudiwa na u wana ndalukanyo. U akheridithiwa nga NQF na zwivhumbeo zwi kwameaho zwi nga isiwa kha zwivhumbeo zwo fhambanaho zwa u guda, nahone hu tea u angaredza u khwahiswa ha nivho ye ya gudiwa na u shumiswa nga nila i vhonalaho kha vhupo ha ngwaniwapo; nivho ine ya si anzele u ambiwa nga nila ya orala. Hezwi zwi o vhumba tshishumiswa tsha phoisi tsha u thivhela na vhune ha nivho (nga maana kha sia a bayodaivesithi) ya zwitshavha zwine kale na kale zwa dzhiiwa sa fhethu ha mahayani nahone hune ikonomi ya vha fhasi?