Onversoenlike verwyteSonstraal op die senotaaf in die Voortrekkermonument. Foto: Commons.wikimedia.org. Deur dr. Christo Pretorius Twee geleenthede kenmerk Saterdag 16 Desember 2017. Op dié dag vier Afrikaners die ontstaan en gang van die Groot Trek en die aflê van die Gelofte op 16 Desember 1838 en van staatsweë vind die viering van Versoeningsdag plaas. Tradisioneel word Geloftedag ingeklee met ŉ erediens en ŉ vertelling van die verlede en met die gebruiklike voorlees van die Gelofte bevestig Afrikaners dat hulle hieraan verbind is. Hierdie verbintenis is nie ŉ hunkering na die verlede of ŉ verafgoding van die Voortrekkers nie. Dit is ook nie ŉ daad van rebellie of weerstand teen die strewe na vrede en versoening nie. Dit is hoe die viering van Geloftedag kwaadwilliglik vertolk word en Afrikaners word meermale van onversoenlikheid beskuldig. Die verwyt van onversoenlikheid word geuiter teen die agtergrond van ŉ oproep tot ŉ groter, ruimer Suid-Afrikaanse gemeenskaplikheid. Die viering van Versoeningsdag dien so as simboliese toetrede tot die nuwe bestel van gelykheid en geregtigheid en die afskeid neem van ŉ uitgediende rassemeerderwaardige verlede. Van Afrikaners word geëis om afskeid te neem van hulle volk wees; van dit wat die volkswese voed en kenmerk. Geloftedag herinner Afrikaners egter aan dít wat grondliggend aan volk wees is en grondliggend hieraan is verootmoediging voor die lewende God. Dit is die erkenning van nietigheid en afhanklikheid en die ontdekking dat God as beskikker oor volke en tye ook oor hierdie volk en sy tyd beskik. Daarmee word nie ontken dat dit ook die wesensgrond van ander volke en gemeenskappe is nie. Afrikaners kan egter nie instaan vir ander se erkenning of nie-erkenning hiervan nie. Afrikaners is, soos ander volke, self verantwoordelik en sal van hulle doen en late aan die drie-enige God verantwoording doen. En ook dit is die wesensgrond van die Gelofte, dat die eer, ten spyte van eie gebrokenheid, alleen aan dié Heer gegee word en voor Hom alleen gebuig word. Moet Afrikaners dít prysgee? Beteken Versoeningsdag dat Afrikaners die geloofsgronde waarin hulle volkswese geanker is, moet verruil vir ŉ “ruimer” ideologie? Kan daar sprake van versoening wees as die verloëning van die geloofsgrond van volk wees die voorwaarde is? Dit is nie die Gelofte wat ter wille van “versoening” opsy geskuif moet nie. Inteendeel, Geloftedag herinner Afrikaners aan hulle nietigheid en afhanklikheid; dit roep op tot verootmoediging en die erkenning van God se trou; dit spoor aan tot vertroue in dié Here wat oor hierdie volk, oor alle volke, beskik. Daarom word die eer aan Hom gegee … ook vir die versoening wat Hy deur Jesus Christus vir doodsondige mense bewerk het. Hiervoor mag Afrikaners nie geblameer of verwyt word nie.