Die kerkraad van Greytown skryf: "Dit het onder ons aandag gekom dat daar kasette in ons gemeente versprei word waarin die leerstellinge van die "Wit Teologie" verkondig word. Ons voel dit Is veral in die tyd waarin ons leef noodsaaklik om die wanvoorstellings wat hierin gemaak word, die nek in te slaan. Kan u help, asseblief?"
Ongelukkig het Vraebus nog nie self so ‘n kaset ontvang nie, sodat dit uiteraard moeilik is om presies te weet na watter wanvoorstellings hier verwys word. Die sogenaamde "Wit Teologie" is egter nie onbekend nie, aangesien daar verskillende groepe bestaan wat dit propageer. Die oudste en seker bekendste hiervan is die Brits-Israel-Beweging, van wie feitlik al die ander groepe hulle grondstellings oorneem.
Fundamenteel gaan dit om ‘n bepaalde siening en hantering van die Ou Testament op grond waarvan bepaalde groepe mense, veral die blanke Europeers, Britte en Amerikaners, as die direkte nageslag van die verlore Tien Stamme van Israel beskou word. Daar word ‘n skerp onderskeid gemaak tussen Jode en Israeliete – laasgenoemde, die Tien Stamme, is die eintlike uitverkorenes. Hierdie feit verklaar dan ook die sterk anti-Semitisme of liewer anti-Joodse sentiment wat by hierdie groepe gevind word. ‘n Gewilde onderwerp in hulle literatuur is die "onthullings" oor ‘n wêreldwye Joods-kommunisties-kapitalistiese sameswering. Die Ou Testamentiese profesieë word direk in verband gebring met die Tien Stamme en die huidige Westerse wêreldgeskiedenis.
Oor die posisie van die Tien Stamme van Israel hoef ons nie veel te sê nie. Met die val van Samaria (722/21 vC) het die Tien Stamme as ‘n aparte staatkundige entiteit van die toneel verdwyn toe die Asiërs die mag oorgeneem het en groot getalle Israeliete weggevoer het.
Daar is egter aanduidings dat groepe agtergebly het wat aan die Here getrou was, terwyl later nog van die ander oorblyfsels saam met die ballinge van Juda na Palestina teruggekeer het. Van die lotgevalle van die meeste van die mense is egter baie min bekend, feitlik net die name van sommige van die plekke waarheen hulle weggevoer is. Juis hierdie byna spoorlose verdwyning van die Tien Stamme het mense deur die eeue gefassineer en gelei tot allerlei teorieë soos die van die Brits-Israel-Beweging. Wat egter belangrik is, is die feit dat geleerdes feitlik eenparig met mekaar saamstem dat daar geen historiese feite is waarop hierdie teorieë gebou kan word nie. Dit berus grotendeels op onbewese konstruksies en aannames.
In die verband is dit juis opvallend hoe "geleerd" hierdie teorieë graag wil lyk veral wanneer allerlei taalkundige, etnologiese en teologiese argumente aangevoer word. Hiermee word talle minder ingeligte lede van die publiek verlei omdat hulle uiteraard nie in staat is om deur die skyn van geleerdheid te sien en die argumente op wetenskaplike wyse te ontmasker nie.
Afgesien daarvan wil hierdie groepe natuurlik bepaalde doelwitte bereik. Die eerste is die feit dat hulle die blanke Westerse en (by sommige selfs net) Protestantse nasies beskou as die werklike volk wat God uitverkies het. Dit word veral ook deur die voorstanders van ‘n Wit Teologie in Suid-Afrika beklemtoon. Die wit-mense, in vergelyking met die donker heidene enersyds en die Jode andersyds wat krom neuse het! Nog die "heidene" nog die Jode is volgens die Wit Teologie deel van God se uitverkore volk. Jesus self was volgens hierdie groepe nie ‘n Jood nie, maar ‘n suiwer Israeliet.
Wat Suid-Afrika en apartheid betref, word gesê dat die blankes vandag hier nog op dieselfde wyse geroep en verkies word as Israel van ouds. Alleen die Westerse blanke nasies is Christen-nasies en daarom moet alle vermenging afgewys word: die blanke bloem moet suiwer gehou word. Daarom sal ‘n mens selfs die skokkende uitspraak teenkom dat swartmense nie ons naaste is nie, natuurlik omdat hulle nie tot ons ras behoort nie!
Hierdie basiese rassisme word nou aangebied in allerlei pamflette, vlugskrifte, kasette en ander publikasies oor ‘n verskeidenheid van onderwerpe, byvoorbeeld die wegraping, die wederkoms, die engele, wetlike voorskrifte, profesieë, Rusland, Jode, geldmag en dikwels ook uitleggings van Skrifgedeeltes. In werklikheid gaan dit elke keer maar weer oor dieselfde saak, naamlik die feit dat alleen blankes uitverkore is.
Ons fundamentele beswaar teen hierdie groepe is natuurlik die grootskaalse misbruik wat daar van die Skrif gemaak word ten spyte van die feit dat hulle almal hulle Skrifgebondenheid wil beklemtoon, Hulle toon geen begrip vir die eie aard van die onderskeie bybelboeke nie, het ‘n verwronge opvatting van die wese van die Bybelse profesieë en hanteer die Bybel vanuit ‘n eie vooraf-vervaardigde ideologie. Hierdie werkwyse toon ‘n grondige gebrek aan respek vir die Woord van God en kan alleen op ernstige dwaalweë voer. Onnodig om te sê, feitlik alle beginsels van gesonde Skrifuitleg ontbreek totaal by hulle.
Belangrik is nou juis die feit dat die hoeksteen van hulle ganse beskouing glad nie op die Skrif berus nie, maar op twyfelagtige spekulasies oor die Tien Stamme. Soos ons gesien het, berus die Wit Teologie juis op die aanname dat die Tien Stamme die uitverkore volk van God is en dat die blanke Westerlinge die regstreekse afstammelinge van die volk en dus ook die hedendaagse uitverkorenes is. Dele van hierdie aanname is nie alleen in direkte stryd met die Skrif nie, maar verteenwoordig ook ‘n verregaande verwringing van enige verantwoordelike geskiedenisbeskouing.
Dit is merkwaardig watter ooreenstemming daar bestaan tussen hierdie Wit Teologie en sommige van die vertakkinge van die meer radikale Swart Teologie! En daarmee is seker al genoeg gesê.
Wat gelowiges al dadelik aanvoel, is die vreemdheid van hierdie beskouinge in die lig van die Evangelie se diepste wese en bedoeling. Teenoor liefde van God wat tot alle mense uitgaan, is hier ‘n rassistiese en harde eksklusiwiteit. Nie jou geloof in God die Vader van almal nie maar jou velkleur bepaal jou geestelike bestemming. Daarom dan ook dat die ware eksklusiwiteit – die verlossing alleen in Jesus Christus heeltemal op die agtergrond raak.