Hier kniehalter armoede nie kinders se opvoedingDie maats speel lekker buite. (Foto: Jhua-Nine Wyrley-Birch/Maroela Media) Die Groei-Goggas-voorskool in Danville, Pretoria, het met die opening van hul graad R-klas nóg ŉ tree geneem om die grondpaaie wat kinders uit dié gemeenskap daagliks moet trotseer, ŉ bietjie meer gelyk te maak. Dié unieke skool is ŉ inisiatief van die Afrikaanse Toekomstrust Suid-Afrika (ATTSA) en bied vir kinders tussen die ouderdomme van vier en ses jaar holistiese voorskoolse opvoeding om hulle nie net skoolgereed te kry nie, maar ook aan ŉ waardestelsel bloot te stel wat hulle weens maatskaplike omstandighede nie noodwendig by die huis leer nie. Groei-Goggas het hul deure in Januarie 2022 by die LIG-kinderbediening in Danville geopen om die leemte weens armoede én ŉ tekort aan Afrikaanse voorskole in dié omgewing te vul. Danksy die gemeenskap se inkoop en ŉ “groot geloofsprong” is dié skooltjie ŉ jaar later tot barstens vol en spog hul nie net met hul eerste graad R-klassie nie, maar ook met planne om hul grondslagfase onderrig na grade een tot drie verder uit te brei. “Ons het hierdie week gesien hoe ŉ sirkel voltooi is. Jy kan duidelik sien hoe elke liewe maatjie in ŉ jaar se tyd sedert hierdie skooltjie geopen het, ontwikkel het; nie net liggaamlik nie, maar ook emosioneel en geestelik,” vertel Dinah Bronkhorst, uitvoerende hoof van ATTSA en LIG. Demografiese navorsing dui daarop dat baie Afrikaanse ouers in dié omgewing se maandelikse inkomste nie meer as R5 000 is nie. Daarom is Groei-Goggas hoofsaaklik van ŉ skenkingsmodel afhanklik, maar Bronkhorst verduidelik dat elke leerder se ouers deur ŉ deeglike evalueringsproses gaan om vas te stel wat hul behoeftes en beperkings is. “Ek weet hoe dit voel om ŉ enkelouer te wees en hulp van ander te aanvaar. Ons oordeel nie mense uit hierdie omgewing nie en wil hê dat hulle hul waardigheid moet behou. Waar ŉ ouer nie kan betaal nie, gryp hulle in en kom help met alles van toesig hou by die LIG-naskool, tot kosmaak of opknappingswerk,” meen Bronkhorst. Party ouers kan wel op ’n glyskaalbasis volgens hul inkomste tot die skoolfonds bydra. Waar ouers egter nie kan betaal nie, word kinders se fondse teen R500 per maand deur ŉ donateur of gemeenskapslid geborg. Dié bedrag dek die kind se opvoeding, twee maaltye per dag, naskoolkoste en toegang tot maatskaplike dienste – wat op ŉ vrywillige basis deur terapeute aangebied word. Naweke en vakansietye word daar selfs kospakkies huis toe gestuur en ouers word ook geleer hoe om hul kinders se onderrig by die huis voort te sit. “Hierdie mense het nie gevra om hier te bly of vir hulle woonbuurt om te verarm nie. Baie van ons leerders het goeie ouers wat net nie toegerus is om self vir hulle kinders goeie opvoeding te gee nie. Ons wil graag die ketting breek waar kinders in die sirkel van armoede verval deur hulle bloot te stel aan ŉ beter vooruitskouing deur opvoeding en ŉ waardestelsel.” Die voorskool en LIG-kinderbediening se kennis en verhouding met die ouers, beteken ook dat onderwysers vertroud is met elke kind se individuele omstandighede en hul met begrip kan assesseer. Bronkhorst sê die gemeenskap en vrywilligers speel ook ŉ groot rol om dié leerders se wêrelde te verbreed deur uitstappies te help borg of buitemuurse aktiwiteite gratis by die skool aan te bied. “ŉ Mens besef nie hoe klein van hierdie kinders se wêrelde is nie. Baie van hulle was nooit by ŉ dierepark nie of het nog nooit geswem nie, so ons doelwit is ook om hulle soveel as moontlik blootstelling aan die wêreld daarbuite te gee. Ek sê altyd vir die tieners wat by die LIG-naskool betrokke is om hulself daarin te troos dat hierdie nie is waar jy gaan eindig nie, maar net ŉ wegspringblok na iets beter is.” Melandri Sneygans, ŉ onderwyser en grondslagfasehoof by Groei-Goggas, verduidelik dat dié skool ŉ volwaardige leerplan, wat ŉ mengsel van die KABV-model en Montessori-beginsels, volg. (Foto: Jhua-Nine Wyrley-Birch/Maroela Media) “Ons wil seker maak dat ons kinders vir gr. 1 gerat is, ongeag die skool waarheen hulle kies om te gaan. Ons doen ook ŉ bietjie meer groot en fyn motoriese oefeninge met van ons maatjies en maak ook seker dat hulle die nodige lewensvaardighede oor aspekte soos persoonlike higiëne het. Hier kan ons die leemtes wat soms weens huislike omstandighede ontstaan, vul.” Volgens Sneygans sorg Groei-Goggas se klein klasgroepies ook vir goeie koördinering tussen onderwysers rakende kurrikulums en ŉ naatlose oorgang van een skoolfase na die ander. Met 30 jaar se onderrigervaring is Frances Delport, skoolhoof by Groei-Goggas, se begrip en passie vir kinders en hul ouers ook duidelik. “Dit is so belangrik om ŉ goeie grondslag vir kinders neer te lê, want dit gee vir hulle die nodige sprong om hul skoolloopbaan op die regte wyse af te skop. Daarom is dit vir ons belangrik dat Groei-Goggas vir ons kinders ŉ veilige hawe is waar hulle kan groei; nie net akademies nie, maar ook groei om hulself te kan wees.”