As kunstenaar en skrywer is ek konstant in ’n toestand van soeke. Soeke na oorspronklike kuns, soeke na nuwe maniere om dinge rondom my uit te beeld en ook op ’n soektog na die ware betekenis en doel van kuns.
Bekende digters en skrywers soos Ingrid Jonker en Uys Krige was voorlopers in die stryd teen die NP sodat kunstenaars sonder vrees kon skep. Gedurende hierdie tyd is massas boeke, kunswerke, uitsendings en programme deur die staat verbied. Die NP het ook die volle samewerking en ondersteuning van die SAUK gehad en dié het ’n magdom albums en snitte van sy uitsendingslys verwyder.
Vat dit nog ’n aantal jare terug, en ons beland by Plato se Republiek. Hierdie boek is teen 380 v.C. geskryf en in ’n onbekende deel van die dialoog skryf Plato en sy leermeester, Socrates, oor die verbanning van digters uit die idealistiese staat omdat dit ’n gevaar inhou vir die gemeenskap en staat.
Gooi hierdie kwessies in ’n pot en kook dit tot die essensie van die probleem agter bly, en jy kry drie moontlike redes:
Volgens Plato en Socrates is digters onder meer skuldig aan “the Theory of Imitiation”. Hierdie teorie ondersoek die idee dat waarnemers van kuns ook daardie kuns sal na-maak. In eenvoudige terme, indien jy ’n gedig lees oor selfmoord, verhoog dit ook die kans dat jy oor selfmoord sal dink en wonder. Volgens Plato is hierdie fenomeen ’n ernstige bedreiging vir die gemeenskap en staat. Dit kan beskou word as ’n vorm van propaganda en, in ’n neutedop, breinspoeling.
Tydens die apartheidsera het baie digters en kunstenaars uitsprake gelewer deur middel van hul kuns. Apartheid is direk gehanteer in werke van kunstenaars, en die wantroue in die regering is ook duidelik gemaak deur baie skrywers. Dit het ’n groot gevaar ingehou vir die destydse regering wat sy gesag met alle mag wou behou. Die uitspraak van wantroue in kuns sal heel moontlik ook die publiek laat wonder en twyfel. En dit is hier waar dit gevaarlik raak vir die persone in wie getwyfel word.
“Ons sou êrens in die seisoen in die moeilikheid gewees het. Ons oorweeg tans om ons grootste bate, ons stadion (die Boland-stadion in Wellington), te verkoop in ’n poging om aan die lewe te bly.”
’n Gebrek aan geld het beteken die Luiperds-rugbyunie moes vroeër vanjaar sy stadion, Olënpark, in Potchefstroom ook verkoop.
“Ek het vir Saru geskryf en gevra om ons te help om die koste te verhaal, maar nooit iets van hom gehoor nie,” sê Pekeur.
“Ons ander spanne word ook bedreig; ek weet nie hoe lank ons dit sal kan volhou nie. As Saru dink rugby kan sonder die klein unies oorleef, maak hy ’n fout,” eindig Pekeur.
. ’n Groot boumaatskappy van die Paarl staan eerste in die ry en klop aan Boland-rugbyunie se deur om die stadion te koop vir ontwikkeling. Die stadion staan in die hartjie van Wellington se woongebied en is etlike miljoene rand werd.