PressReader - Beeld: 2017-05-27 - ’n Weg­breek by ATKV­oord en kon­tant
’n Weg­breek by ATKV­oord en kon­tant
Beeld - 2017-05-27 - Front Page - Han­ti Ot­to
T­win­tig jaar na­dat die laas­te jag­lui­perd in Ma­la­wi uit­ge­sterf het en by­na ’n eeu se­dert dié ge­spik­kel­de spoed­kat­te laas in die Li­won­de Na­si­o­na­le Park ge­waar is, het vier van hul­le ver­le­de week kat­voet uit krat­te ge­klim en poot in hul nuwe ha­bi­tat ge­sit.
Die pi­o­niers se suk­ses­vol­le e­mi­gra­sie van Suid-A­fri­ka af is die eer­ste stap om weer ’n jag­lui­perd­be­vol­king in Ma­la­wi op te bou.
Die Trust vir Be­dreig­de Na­tuur­le­we (EWT) het gis­ter ge­sê die her­ves­ti­ging van die jag­lui­perds was ’n span­po­ging tus­sen hul­le, A­fri­can Parks, ’n be­wa­rings­or­ga­ni­sa­sie son­der wins­be­jag wat na­si­o­na­le par­ke na­mens re­ge­rings be­stuur, en die Ma­la­wie­se de­par­te­ment van na­si­o­na­le par­ke en wild­le­we.
“De­ka­des van ha­bi­tat­ver­lies, mens-wild­le­we-kon­flik en stro­pe- ry het Ma­la­wi se roof­dier­be­vol­king dras­ties ver­klein. Jag­lui­perds, ’n spe­sie wat juis deur uit­ster­wing be­dreig word, is to­taal uit­ge­wis,” sê EWT in ’n ver­kla­ring.
Jag­lui­perds is reeds in 90% van hul his­to­rie­se ha­bi­tat in A­fri­ka uit­ge­wis en word op die Wê­reld­be­wa­rings­u­nie (IUCN) se rooi­lys as “kwes­baar” ge­klas­si­fi­seer.
Daar is net ’n ge­raam­de 6 700 van hier­die die­re in die na­tuur oor.
“Her­in­stel­ling in vei­li­ge en om­hein­de, be­skerm­de ge­bie­de is een ma­nier om die toe­koms van dié spe­sie op die vas­te­land te be­skerm,” sê Vin­cent van der Mer­we, EWT se jag­lui­perd-me­ta­be­vol­kings­ko­ör­di­neer­der.
Vol­gens hom is die sa­me­wer­king tus­sen Suid-A­fri­ka en Ma­la­wi ’n gul­de ge­leent­heid vir die Li­won­de Na­si­o­na­le Park én jag­lui­perd­be­wa­ring.
Craig Reid, Li­won­de se park­be- stuur­der, sê groot roof­die­re, soos jag­lui­perds, speel ’n nood­saak­li­ke rol in A­fri­ka se e­ko­stel­sel.
“Ma­la­wi het voor­uit­stre­wen­de on­der­ne­mings ge­doen om wild­le­we te be­waar. Hier­die her­be­kend- stel­ling van die jag­lui­perds is his­to­ries vir die land en ’n nuwe era vir die park.”
Die eer­ste pro­bleem met die plan was om jag­lui­perds te kry wat “roof­dier­vaar­dig” was om­dat leeus, lui­perds en hi­ë­nas ver­ant­woor­de­lik is vir mak­lik 50% van die jag­lui­perd­vrek­tes in om­hein­de ge­bie­de.
Daar­by moes hul­le op geen ma­nier ver­want aan me­kaar wees nie om genetiese pro­ble­me te voor­kom.
Die leeus en lui­perds in die park het ook in­tus­sen weens stro­pe­ry uit­ge­sterf.
Daar is dus be­sluit dat die vier ver­ko­se jag­lui­perds eer­ste in Li­won­de vry­ge­laat sal word en dat an­der roof­die­re eers oor ses maan­de in­ge­bring sal word.
Die pri­va­te wild­pla­se P­hin­da en Wel­ge­von­den in Suid-A­fri­ka het elk­een ’n man­ne­tjie be­skik­baar ge­stel en die Berg­se­bra Na­si­o­na­le Park en die A­mak­ha­lap­ri­va­te wild­plaas het elk­een ’n wy­fie vir dié groot ge­beur­te­nis ge­skenk.
Dié vier plek­ke word as van die top­jag­lui­per­dre­ser­va­te in Suid-A­fri­ka ge­re­ken en het reeds baie tot die be­wa­ring van jag­lui­perds by­ge­dra, sê die EWT.
Ter voor­be­rei­ding het A­fri­can Parks ’n ste­wi­ge hei­ning by Li­won­de op­ge­rig, duisende strik­ke ver­wy­der en stro­ping dras­ties ver­min­der.
Op 17 Mei is die vier am­bas­sa­deurs per vlieg­tuig oor lands­gren­se ge­vlieg na hul nuwe tuis­te.
Hul­le is vry­ge­laat in spe­si­aal ge­bou­de bo­mas waar hul­le met a­rends­oë dop­ge­hou en ge­mo­ni­tor kan word ter­wyl hul­le aan­pas.
Eers daar­na sal hul­le in die gro­ter park vry­ge­laat word.
“Die die­re is al­mal ge­sond en in ’n goeie toe­stand. Die ha­bi­ta­ten prooi­toe­stan­de is baie guns­tig en re­ë­lings is ge­tref om hul be­wa­ring en be­sker­ming te ver­se­ker,” sê die EWT.
Vier jag­lui­perds van Suid­A­fri­ka is die pi­o­niers wat ’n be­vol­king in Ma­la­wi moet op­bou. Hul­le pas eers in bo­mas aan voor­dat hul­le in die Li­won­de Na­si­o­na­le Park los­ge­laat sal word.
Die kos­ba­re vrag met jag­lui­perds van Suid­A­fri­ka kom ver­le­de week in Ma­la­wi aan.