Afkortings - Afrikaanse Spelre�ls en Opmerkings
AFKORTINGS - OPSOMMENDE AFRIKAANSE SPELRE�LS EN OPMERKINGS
| Tuisblad | Koop die AWS | Geskiedenis van die AWS | Taalkommissie-lede | Oorsig oor die re�nboog-AWS | Spelre�ls en kommentaar (ons s'n en joune ook) |
Omgangstaalafrikaans | Weggelate woorde | Debat oor die 1991-AWS | Skakels |
Kliek hier vir die spelre�ls-hoofbladsy.
HOE OM AF TE KORT
'n Paar basiese re�ls geld oor die algemeen by afkortings, en die re�nboog-AWS spandeer drie bladsye oor di� riglyne voor enige re�ls behandel word.
Moenie sommer jou eie vertalings opmaak nie. Gebruik slegs "erkende", "bestaande" afkortings (maar moenie die Taalkommissie vir 'n volledige lys vra nie...).
Moenie afkortings wat nie gewoonlik in 'n sin gebruik word nie, in 'n sin gebruik nie. Voorbeelde van sulke afkortings is di� wat bo-aan kolomme of in proeflees-dokumente voorkom. Skryf dus "Ek het 'n kredietrekening" en nie "Ek het 'n kt.-rekening" nie. Di� re�l geld egter nie vir titels van mense nie - titels mag in sinne gebruik word. Dieselfde geld vir sulke afkortings wat saam met getalle of letters voorkom, byvoorbeeld nie "Die werk is nie op std nie", maar "Die werk is nie op standaard nie", maar tog "Die kind was in std 1 gewees".
Moenie aanvaar dat 'n afkorting vir 'n volvorm vir alle gebruike van daardie volvorm gebruik kan word nie. Byvoorbeeld kan jy s� "Die maatskappy is ABC Bpk", maar nie "My keuse was maar bpk gewees" nie.
Die Taalkommissie wil nie h� jy moet 'n sin met 'n afkorting begin nie. Omskep dus liewer iets soos "AVB is uitgesluit" in 'n sotlikheid soos "Dit wat uitgesluit is, is AVB". Die uitsondering op di� riglyn is dinge soos mense se titels en gevalle waar die afkorting deel van 'n samestelling is.
Moenie afkortings direk na mekaar in 'n sin gebruik nie, siesa.
Wel, enige organisasie of instelling kan hul eie afkortings opmaak, maar dan moet dit opgeskryf wees sodat 'n mens kan weet wat 'aanvaarbaar' en 'gevestig' is.
Die re�nboog-AWS bevat 40 bladsye met afkortings, op bl 477.
Die nuwe "re�ls" vir afkortings is hoofsaaklik nie juis re�ls nie, maar bloot 'n beskrywing van die verskillende soorte maniere waarop afkortings gemaak word. Voorts word daar in die AWS weinig poging aangewend om die gebruiker te lei oor wanneer watter metode gebruik moet word om 'n afkorting te skep. Die metodes is dus analogies van aard, nie voorskriftelik nie.
(3.1) Woorde kan afgekort word in die vorm [eerste lettergreep][eerste (een|twee|drie) letters van volgende lettergreep], byvoorbeeld aanb., aanvr., en aanspr. Soms kom die laaste letter van die woord ook by. (3.2) Woorde kan ook afgekort word in die vorm [eerste (een|twee|drie|n-ste) letters van enige van die lettergrepe], of (3.3) met die eerste en laaste letter van die woord, en soms ook sommer 'n middelste letter van die woord daarby saam. Nouja, geen kommentaar nodig oor di� "re�l" nie.
(3.4) Woordgroepe se afkortings bestaan eweneens soms uit die eerste letter of letters van een of meer van die woorde in die woordgroep. In gevalle waar meer as een letter per woord afgekort word, kom daar geen spasie tussen die afgekorte letters nie, byvoorbeeld "tel.no." en nie "tel. no." nie. Dieselfde (3.5) geld vir die name van instansies. Let op hoedat die laaste drie letters van die afkorting S.A.R.V.U. 'n verkorte vorm van 'n enkele woord, "rug