‘Berei voor’, waarsku WGO wêreld terwyl koronavirus nóg slagoffers eisLande is gemaan om nié onkant betrap te word deur die koronavirus nie. Terwyl die dodetal in China weens die nuwe koronavirus Saterdag tot 259 gestyg het, het ŉ amptenaar van die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) gewaarsku dat ander lande hulle moet voorberei op “plaaslike siektebeheermaatreëls” sou die virus na nóg lande versprei. Beijing het intussen skerp gereageer op ŉ besluit van die VSA wat toegang tot die land verbied aan enigiemand wat China die afgelope twee weke besoek het. Die Australiese eerste minister, Scott Morrison, het soortgelyke maatreëls ingestel. Japan en Singapoer het dit reeds gedoen. Suid-Korea en Indië het reeds honderde van hul burgers uit Wuhan, die stad midde-in die storm, gevlieg. Nagenoeg 50 miljoen mense daar word verhoed om die stad te verlaat terwyl streng maatreëls geld om die virus te probeer beheer. Diegene wat uit die gebied geneem is, word vir twee weke in kwarantyn gehou. Indonesië stuur ook ŉ vliegtuig daarheen om sy burgers te help om die stad te verlaat. Die getal bevestigde voorvalle trek nou by 11 791. Dis reeds meer as die 2003-’03-uitbreking van ernstige akute respiratoriese sindroom (Ears). Die verspreiding van die virus die afgelope twee maande het die WGO genoop om dit tot ŉ wêreldwye noodtoestand te verklaar. ‘n Werker maak ‘n vloer buite die kwarantynsaal van ‘n Chinese hospitaal skoon. (Foto: ANI) Dié aankondiging het die situasie van ŉ vroeëre waaksame houding verander na een waar regerings dringend gemaan word om hulle behoorlik voor te berei op die moontlikheid dat die virus na hulle lande kan versprei. Gauden Galea, ŉ afgevaardigde van die WGO in Beijing, het gesê die meeste gevalle wat tot dusver aangemeld is, was onder mense wat China besoek het, óf hul familielede. Die WGO tree op uit kommer oor armer lande wat dalk nié toegerus is om behoorlik op die siekte te reageer nie, het Galea gesê. Wanneer ŉ noodtoestand afgekondig word, volg gekoördineerde internasionale reaksie en kan meer geld en hulpbronne beskikbaar gestel word. Die organisasie het in sy aankondiging gesê hy is veral bekommerd omdat die virus in sommige lande tussen mense oorgedra is en lande is gewaarsku om voorbereid te wees op plaaslike uitbrekings. Die VSA het Vrydag ŉ openbare noodgesondheidstoestand afgekondig en pres. Donald Trump het ŉ bevel onderteken wat enige buitelanders, buiten die naaste familielede van Amerikaners en permanente burgers, wat China die afgelope 14 dae besoek het, verbied om die land in te kom. Wetenskaplikes sê dit is die virus se langste inkubasietydperk. China het dié beheermaatreëls gekritiseer en sê dit is teenstrydig met die WGO se oproep op lande om weg te bly van ŉ reisverbod en “onvriendelike kommentaar”. “Net soos die WGO voorgestel het dat ŉ reisverbod nie ingestel word nie, het die VSA die teenoorgestelde gedoen. Dis beslis nie ŉ gebaar van welwillendheid nie,” het Hua Chunying, ŉ woordvoerder van die departement van buitelandse sake, gesê. Die WGO se sekretaris-generaal, Tedros Adhanom Ghebreysus, het gesê ondanks die noodtoestand is daar “geen rede vir maatreëls om onnodig met internasionale handel en reis in te meng nie”. Die regerende Kommunistiese Party het die einde van die Chinese Nuwejaarsvakansie in die provinsie Hubei, waar Wuhan geleë is, uitgestel en ŉ beroep op die publiek gedoen om tuis te bly. Reisigers dra gesigmaskers terwyl hulle wag op ‘n vlug vanaf die lughawe in Hongkong. (Foto: Ng Han Guan/AP) China se plaaslike siektebeheermaatreëls het op 23 Januarie begin met die opskort van vlugte, busse en treine na Wuhan, ŉ nywerheidsentrum met nagenoeg 11 miljoen inwoners. Die maatreëls geld nou ook in sommige ander stede. Die vakansie is China se besigste reistydperk en miljoene werkers gaan na verwagting ná die vakansie begin terugkeer. Amerikaners wat uit China terugkeer, sal in die land toegelaat word, maar word eers getoets. Diegene wat uit die Hubei-provinsie terugkeer, sal 14 dae lank in kwarantyn moet wees. Van Sondag af gaan die VSA ook direkte vlugte uit China na sewe groot lughawens herlei sodat passasiers daar getoets kan word. Delta Airlines en American Airlines het alle vlugte tussen die VSA en China opgeskort. Ander rederye, waaronder British Airways, Finnair en Cathay Pacific, het ook vlugte na China afgeskaal of gekanselleer. Die Amerikaanse bevel volg op ŉ reiswaarskuwing aan Amerikaners om dit te oorweeg om China te verlaat. Japan en Duitsland het ook gewaarsku teen onnodige reise na China. Brittanje het dieselfde gedoen, maar Hongkong en Macao uitgesluit. Sedert China die WGO laat in Desember oor die nuwe virus ingelig het, het 23 lande reeds voorvalle aangemeld. Wetenskaplikes is as’t ware gewikkel in ŉ stryd teen tyd om te verstaan presies hoe die virus versprei en hoe ernstig dit is. Geen voorvalle is tot dusver in Suid-Afrika aangemeld nie.