Sal die verligting wat die land tans ervaar ná die verkiesing van Cyril Ramaphosa as president van die ANC ook die Afrikaanse gesprek stimuleer?
Dié gesprek het ietwat van ’n dialoog van die dowes geword met die onderskeie partye wat mekaar net nie hoor nie.
Ek dink Leon Wessels het na Ramaphosa verwys waar hy skryf oor die opgewondenheid oor die aanvaarding van inheemse tale tydens die onderhandelingsproses. “Om te dink my taal kry nou grondwetlike erkenning en staan daar langs Engels en Afrikaans!”
In die uitspraak oor die taalbeleid van die Universiteit van die Vrystaat in die konstitusionele hof, begin hoofregter Mogoeng Mogoeng sy uiteensetting van die Suid-Afrikaanse konteks met die volgende aanhaling: “Apartheid het ons met talle letsels gelaat. Die ergste daarvan moet wees die enorme ongelykheid ten opsigte van toegang tot openbare en private bronne.
Die uitspraak wat ten gunste van die Universiteit van die Vrystaat se nuwe taalbeleid was, is dus die stem van die land se hoogste geregshof. Die hof stel dit dan ook verder dat “die Grondwet in geen onduidelike taal nie hartstogtelik vereis dat hierdie maatskaplike ongelykheid beëindig word deur ’n radikale transformasie van die samelewing in die geheel en van openbare onderwys in die besonder.”
Hierdie uitspraak word egter anders gehoor wanneer ’n mens verskeie Afrikaanse kommentators se menings hieroor lees.
Dit geld ook die minderheidsuitspraak geskryf deur regter Johan Froneman. Hoewel hy verskil van die meerderheidsuitspraak, verskaf hy duidelike aanbevelings vir die wyse waarop die Afrikaanse gesprek hanteer kan word.
Dan beklemtoon hy sy interpretasie van die Suid-Afrikaanse konteks van die Afrikaanse gesprek. “Vir blanke Afrikaanssprekendes is dit ’n pynlike, maar ook bevrydende ervaring. Ons leer hoe ons ons taalgenote se ontstaansbydrae tot die taal wat ons liefhet en hul menswaardigheid liederlik ontken en misken het.”
Dit was minister Angie Motshekga, wat die Gautengse departement in die bek moes ruk oor Afrikaans. ’n Bietjie mosterd ná die betogings van die EFF en die ANC, maar steeds lofwaardig vir die nugterheid wat dit bring.
Dit is die woorde van ’n regter van die konstitusionele hof en hy stem nie eens saam met die meerderheid nie.
Die gehoor kon nie uitgepraat raak oor die besondere ervarings en insigte van Afrikaanssprekende landgenote wat tradisioneel nie deel is van die hoofstroom-gesprekke oor Afrikaans nie.