Nóg vrae oor ANC se ‘Uber’-vlug na ZimDie ANC-afvaardiging het glo ‘n saamrygeleentheid saam met die minister gekry. (Foto: Tawanda Mudimu/The Herald) Die DA eis steeds antwoorde oor ŉ vlug na Zimbabwe wat ŉ afvaardiging van ANC-lede die afgelope week onderneem het. ŉ Straler van die lugmag is gebruik. Kobus Marais, die DA se woordvoerder oor verdediging, sê die straler is soos ŉ wafferse Uber bestel vir die ontmoeting met Zanu-PF-amptenare in die buurland. Ace Magashule, ANC-sekretaris-generaal wat geen amptelike posisie in die Suid-Afrikaanse regering beklee nie, het die afvaardiging na Zimbabwe gelei. Saam aan boord van die straler was Nosiviwe Mapisa-Nqakula, minister van verdediging, asook ANC-lede Tony Yengeni, Lindiwe Zulu, minister van maatskaplike ontwikkeling, en Enoch Godongwana. Die gebruik van die weermagstraler vir partypolitieke sake het kritiek uit talle oorde ontlok. Klagte is ook reeds by die Openbare Beskermer (OB) aanhangig gemaak. Die departement van verdediging het egter gesê die ANC se vergadering het op dieselfde tyd plaasgevind as wat die minister van verdediging na Zimbabwe moes reis om met haar eweknie te vergader. Die vergadering was ter voorbereiding vir ŉ Suid-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap (SAOG) troika-vergadering en die Verenigde Nasies se magsingryping waarby soldate van die SAOG-streek betrek word. Die ANC-afvaardiging het dus saamgereis. Siphiwe Dlamini, woordvoerder van die departement van verdediging, het gesê die ANC-afvaardiging sou kwessies hanteer wat ŉ direkte impak het op Suid-Afrika. Dit is volgens hom egter nie ŉ algemene gebeurtenis nie en ŉ ANC-afvaardiging het nog nooit op dié manier saamgereis nie. Volgens die DA ontstaan daar egter al hoe meer vrae, veral oor die wettigheid van die reis terwyl ŉ ramptoestand en afsonderingsregulasies steeds in Suid-Afrika heers. Marais sê die druk op pres. Cyril Ramaphosa neem toe om dringend te begin verduidelik. Hy sê Mapisa-Nqakula word soos enige kabinetsminister toegelaat om ten alle tye internasionale reise vir regeringsake te onderneem. Haar reis na Zimbabwe was volgens die regulasies dus wettig. “Die kwessie gaan oor haar gevolg, die ANC-afvaardiging.” Op vlak 2 van die afsonderingsregulasies word alle passasiersvlugte verbied, behalwe wanneer die minister van vervoer – in hierdie geval Fikile Mbalula – toestemming daarvoor verleen. “Die DA wil weet: Het die ANC-afvaardiging hierdie toestemming van Mbalula gevra? Is dit goedgekeur? Waar is die dokumente om dit te staaf?” Magashule het volgens Marais ook gesê dat die minister na Zimbabwe is ter voorbereiding van die troika-vergadering en die VN se magsingryping. Marais sê Zimbabwe dra egter nie troepe by tot dié mag nie – anders as Suid-Afrika, Malawi en Tanzanië – en dat Zimbabwe ook nie meer die voorsitter van die SAOG is nie. Dié posisie word nou deur Mosambiek beklee. Marais wil dus weet wat die vergadering genoodsaak het. Hy sê daar was boonop ŉ aanlyn-SAOG-Troika-vergadering waaraan Ramaphosa self deelgeneem het. “Waarom kon dié vergadering nie ook virtueel gehou word nie? “Laastens vra die DA vir ŉ volle verduideliking van met wie presies die ANC-lede vergader het en wat die doel van die vergaderings was. Ons wil ook weet waar hulle tuisgegaan het tydens hul besoek aan Zimbabwe en wie die rekening vir hul verblyf en ander uitgawes betaal het?” Marais sê Ramaphosa, as hoof van die ANC en die regering, asook as opperbevelvoerder van die weermag, moet ŉ openbare verklaring uitreik en dié vrae beantwoord. Die DA het ook weer sy eis herhaal dat die geld wat die weermag aan die vlug bestee het, deur die ANC terugbetaal moet word.