PressReader - Beeld: 2017-07-08 - ‘Hou po­li­tiek uit kies van SAP­ho­ës’
‘Hou po­li­tiek uit kies van SAP­ho­ës’
Veld­tog skop af
Beeld - 2017-07-08 - Nuus - An­dré Da­mons
Die kri­te­ria om ’n po­li­sie­kon­sta­bel in Suid-A­fri­ka te word is stren­ger as dié vir die pos as na­si­o­na­le po­li­sie­kom­mis­sa­ris.
Met die hui­di­ge kri­te­ria moet die kan­di­daat vir na­si­o­na­le po­li­sie­hoof slegs ’n ge­bo­re SuidA­fri­kaan­se bur­ger van ou­er as 18 wees wat nie ’n mis­daad­ge­skie­de­nis het nie.
Daar­teen­oor moet ’n voor­ne­men­de po­li­sie­kon­sta­bel tus­sen 25 en 40 jaar oud wees, fi­siek en gees­te­lik fiks wees en ma­triek hê. Hul­le word ge­keur en moet op­lei­ding on­der­gaan.
Vol­gens Cor­rup­ti­on Wa­tch en die In­s­ti­tuut vir Se­ker­heid­stu­dies (ISS) het die keu­rings­pro­ses vir die po­si­sie van na­si­o­na­le hoof en hoof van die po­li­sie se e­li­te-een­heid, die Val­ke, daar­toe ge­lei dat men­se vir po­li­tie­ke re­des aan­ge­stel word eer­der as vir hul ver­mo­ëns om die be­lang­ri­ke werk te doen.
Daar­om het die or­ga­ni­sa­sies Woens­dag ’n o­pen­ba­re be­wus­ma­kings­veld­tog be­gin dat die nu­we na­si­o­na­le po­li­sie­hoof op me­rie­te aan­ge­stel word ná ’n deur­sig­ti­ge pro­ses en met o­pen­ba­re deel­na­me soos in die Na­si­o­na­le Ont­wik­ke­lings­plan (NOP) ver­vat.
Ga­reth Ne­w­ham, hoof van die ISS se af­de­ling vir re­ge­ring, mis­daad en ge­reg­tig­heid, sê as pres. Ja­cob Zu­ma en Fi­ki­le M­ba­lu­la, mi­nis­ter van po­li­sie, be­sorg is oor die ver­be­te­ring van die po­li­sie en die Val­ke se doel­tref­fend­heid “sal hul­le geen pro­bleem hê om die NOP se voor­stel­le te aan­vaar” oor wie om in die pos­te aan te stel nie.
“Din­ge het skeef­ge­loop om­dat men­se son­der die no­di­ge vaar­dig­he­de, er­va­ring, kun­dig­heid of in­te­gri­teit in die pos­te aan­ge­stel is,” sê Ne­w­ham.
Vol­gens hom maak die aan­stel­ling van on­van­pas­te men­se hul­le meer vat­baar vir on­van- pas­te po­li­tie­ke in­men­ging, wat een van die be­vin­dings is van die Ma­ri­ka­na-kom­mis­sie teen genl. Ri­ah P­hiy­e­ga, voor­ma­li­ge na­si­o­na­le po­li­sie­hoof.
Suid-A­fri­ka het se­dert 1994 reeds agt po­li­sie­kom­mis­sa­ris­se ge­had waar­van slegs een van die per­ma­nen­te aan­stel­lings, Ge­or­ge Fi­vaz, er­va­ring as ’n po­li­sie­be­amp­te ge­had het. Die aan­stel­lings het gro­ten­deels in skan­de ge­ëin­dig.
’n Eer­li­ke per­soon met die reg­te vaar­dig­he­de sal meer on­der­steu­ning van kol­le­gas en die pu­bliek kry, vol­gens die veld­tog.
Da­vid Le­wis, uit­voe­ren­de hoof van Cor­rup­ti­on Wa­tch, sê ja­re van on­be­voegd­heid en kor­rup­sie in die se­ni­or lei­er­skap van die po­li­sie het toe­ge­laat dat ryk in­di­vi­due met po­li­tie­ke ban­de met kor­rup­sie weg­kom.
“Die veld­tog het ten doel om die pro­bleem op te los.
“Met vol­doen­de o­pen­ba­re on­der­steu­ning kan dit ’n ga­me
chan­ger wees in die ge­veg teen kor­rup­sie,” sê hy.
ISS en Cor­rup­ti­on Wa­tch stel voor dat M­ba­lu­la ’n pa­neel van vaar­di­ge men­se aan­stel om ’n kort­lys op te stel van die kan­di­da­te wat die bes­te ge­kwa­li­fi­seer is vir die pos­te
Ne­w­ham sê lt.genl. Le­setja Mo­thi­ba, hui­di­ge waar­ne­men­de po­li­sie­hoof, en die waar­ne­men­de hoof van die Val­ke, lt.genl. Yo­li­sa Ma­ta­ka­ta, kan baie goeie werk doen as hul­le vas aan­ge­stel word, maar hul­le moet met an­der moont­li­ke kan­di­da­te ver­ge­lyk word so­dat die bes­te per­soon aan­ge­stel word.
Fo­to: ISS WEBBLAD
Só lyk die voor­blad van Cor­rup­ti­on Wa­tch en die In­s­ti­tuut vir Se­ker­heid­stu­dies se boe­kie vir hul nu­we o­pen­ba­re veld­tog oor die aan­stel­ling van ’n nu­we na­si­o­na­le po­li­sie­hoof.