You are here: Home » Content » Geskiedenis Graad 6 » Livingstone se bydrae tot die bekendstelling van Afrika
[LU 2.2]a) Bestudeer meegaande skrywe van Livingstone. Verduidelik daarna vir jou maat die belangrikste redes waarom hy na Afrika gekom het."Ek sal alles in my vermoë doen om die Woord van God te verkondig deur te preek, aansporing, gesprek, onderrig van die jeug en die verbetering van die mense met wie ek gaan werk deur hulle bekend te stel aan kuns en wetenskap. Só sal ek die Christendom in hul harte bring." David LivingstoneLivingstone word vereer vir sy ontdekkingswerk in Afrika. Lees onderstaande berig wat geskryf is oor sy reis na die hart van Afrika. Meegaande kaart gaan jou ook help.Livingstone ('n Skot) was 'n man met baie deursettingsvermoë. In 1841 het hy by die sendingstasie op Kuruman aangekom en saam met eerwaarde Robert Moffat gewerk. In 1843 het hy besluit om nog sendingstasies te stig en in 1849 vertrek hy om nog stasies te gaan stig.Hy sukkel baie om met die bestaande kaarte van Afrika spesifieke plekke op te spoor. In 1851 ontdek hy egter die boloop van die Zambezirivier. Livingstone was baie lief vir die natuur en het noukeurig aantekeninge gemaak van sy roetes, plekke en diere op sy ontdekkingstogte. Baie van sy aantekeninge is oor die hele wêreld versprei en so het die mense meer kennis opgedoen oor Afrika.Tydens 'n rit op die Zambezi in 'n kano kom hy af op die groot watervalle van "Mosi-oa-tunya" (die rook wat bulder). Livingstone noem dit toe die Victoriawaterval. In 1855 ontvang hy 'n medalje vir sy geweldige bydrae om inligting oor Afrika aan die wêreld bekend te stel.In 1858 is Livingstone terug na die Zambezirivier om te kyk of die Europese teenwoordigheid nie slawehandel kan help beëindig nie. Die rivier was onvaarbaar vir sy stoomboot en hy moes weer terugkeer. Niks kon Livingstone keer om sy doel te bereik nie en in 1866 was hy weer terug in Afrika en vestig hy hom by Ujiji. Hier was hy na aan die hart van die slawehandel. Dit is gedurende hierdie tydperk wat hy nie van hom laat hoor het nie, en die mense het bekommerd geraak oor hom.Figure 1
Die volgende vier oefeninge gaan jou help om te leer dat:Dit belangrik is om te verstaan waar sekere gebeure plaasvind of plaasgevind het. Alle gebeure oorsake en gevolge het.b) Dinkskrum vir julle!Livingstone se leuse was: Vrees God en werk hard. Wat is die gevolg(e) van so 'n leuse?Op een van sy eerste reise het 'n leeu Livingstone se een arm vermink vir die res van sy lewe. Livingstone en 'n ooggetuie het dit soos volg beskryf:Livingstone: "Suddenly I saw the lion in the act of springing upon me. He caught my shoulder as he sprang and shook me as a terrier dog does a rat."Ooggetuie: "The lion then attacked one of the natives whose gun misfired twice. It went on to attack a second native, but by this time the bullets Livingstone had fired, took effect and the lion fell dead."Met hierdie verswakte arm het hy later vol en gevaarlike riviere (met krokodille) aangedurf. Dink jy Livingstone het soos 'n held opgetree? Waarom?Watter mooi eienskap kan ons uit die volgende gebeurtenis leer?Oppad na Luanda het Livingstone deur 'n vyandige opperhoof se gebied gereis. Dié sou hul deurlaat mits Livingstone een van sy bediendes as slaaf agterlaat. Livingstone het beslis geweier.Wat was die oorsake en gevolge van Livingstone se besluit? Dink jy dat jy ook so sou kon optree? Waarom?c) Die bediendes wat Livingstone se lyk gedra het, het hul eie lewens gewaag. Die opperhoofde van daardie streek het die dra van 'n lyk oor hul grond ten strengste verbied. Waarom?d) Meegaande artikel verduidelik hoe Livingstone oor slawehandel gevoel het. Hy het gereeld verslae na Engeland gestuur om dit onder die wêreld se aandag te bring. Verduidelik kortliks die oorsake en gevolge van die slawehandel.SLAWEHANDEL – HANDEL VAN DIE HEL"1859 – Dit is 'n pragtige land. Elke twee myl of minder het ek die pragtigste dorpies gesien."Daar nie 'n spoor van 'n mens vir 120 myl sigbaar nie. Dit is nodig dat ek die waarheid moet vertel. Die dorpies word aangeval deur die slawehandelaars en baie mense word gevange geneem. Duisende mense sterf aan hulle wonde wat hulle opgedoen het tydens gevegte met die slawehandelaars of sterf van hongersnood nadat hulle dorpies en oeste vernietig is. Te veel mense sterf onnodig in hierdie soektog na slawe. Dit is duidelik dat slegs een tiende van die slawe hul bestemming bereik. Die res sterf almal . . ."e) Opdraggie vir jou!Skryf 'n kort briefie aan 'n oorsese koerant en gee jou indrukke oor Livingstone as ontdekkingsreisiger. (Jy is welkom om sy bydrae krities te evalueer!)Gebruik 'n skoon foliovel wat jy self "verouder" het . . .
Memorandum AKTIWITEIT 1(a) Christendom te versprei / verkondigLater: Deurtog vanaf middel van Afrika na Weskus/Ooskus ter wille van handel, oopstel van Afrika vir sendelinge, behandeling van "koors"Kennis opdoen van Afrika se minerale en hulpbronne Probeer slawehandel "uitroei" Soek oorsprong van groot riviere: Zambezi-, Kongo-, Nyl-(c) (By-)Geloof, veiligheidsrisiko(d) Oorsake: Geld / Besigheid Gevolge: Individue/ besighede vang slawe, slawe aangehou in forte, oorsee uitgevoer met skepe, ooreenkomste met plaaslike hoofmanne om slawe te bekom.Die volgende aspekte het ook betrekking: vryheid, wreed, oorloë, menseregte, arbeid, families, ens.(e) Die volgende (of enige ander) kriteria kan gebruik word: Slawerny, sendingwerk, handel, kolonialisme OFBespreek sy groot reise: Eerste reis: Zambezirivier (weskus), 1852 – 1856 Tweede reis: Nyassameer (ooskus), 1858 – 1859 Derde reis: Nylrivier (noordwaarts), 1872 – 1873
« Previous module in collection 'Donker Afrika' lok baie avonturiers
Next module in collection » Stanley en die plaaslike inwoners
This work is licensed by Siyavula Uploaders under a Creative Commons Attribution License (CC-BY 3.0), and is an Open Educational Resource. Last edited by Siyavula Uploaders on Jun 1, 2009 1:36 am -0500. Add to a lens