Twee plus twee is nie vyf nieWoorde uit die roman ‘1984’, deur George Orwell. Foto: Sporcle.com Deur Monica Mynhardt Die Suid-Afrikaanse regbank het ontaard in ’n oppermagtige entiteit wat homself die taak toegeëien het om as sedeskepper op te tree. Dit wat die howe beslis, is onbetwisbaar wet en waarheid. Howe pas nie meer die wet toe nie – hulle skryf voor wat ons mag wees en wat ons mag sê. Die toestand waarin ons land verkeer, is nie normaal nie. Ons almal weet dat Suid-Afrika moreel en struktureel verniel is, maar is al so afgestomp dat ons soms die reikwydte daarvan vergeet. Ons sit met ’n regering wat inherent onbevoeg, tog onversadigbaar magshonger is. George Orwell skryf in sy boek 1984: “Power is not a means; it is an end. One does not establish a dictatorship in order to safeguard a revolution; one makes the revolution in order to establish the dictatorship. The object of persecution is persecution. The object of torture is torture. The object of power is power.” Die uiteinde is ’n massiewe regering wat naarstigtelik na beheer op enige moontlike gebied probeer gryp. Hoe meer beheer hulle verloor oor dit wat in ons land gebeur, hoe meer gryp hulle na grenslose mag. Onbeskaamd deurdring hulle mense se privaatheid in ’n soeke daarna. Nie om ’n edele einddoel te verwesenlik nie – doodeenvoudig om mag te hê. Die afgelope Woensdag het die Johannesburgse hooggeregshof by monde van regter Phineas Mojapelo die ou landsvlag tot haatspraak verklaar. Die uitspraak is deurtrek van Mojapelo wat aannames maak oor mense se denke en bedoelings. Hy sê herhaaldelik dat enige mens wat ná 1994 die ou landsvlag vir redes afgesien van kunstige, akademiese en joernalistieke doeleindes vertoon het, noodwendig so gedoen het omdat hulle swart mense haat, verlang na apartheid en wit meerderwaardigheid wil beklemtoon. Hy noem verder dat daar met die vertoon van die vlag nie so iets soos subjektiewe bedoelings kan bestaan nie – slegs die noodwendig objektiewe feit dat dié mense haat wou verkondig. Deur mense hul eie gedagtes en bedoelings só te ontken, is ’n skaamtelose stroping van hul identiteit. Hierdie is ’n gevaarlike plek om te wees. Die regering eien aan homself die mag toe om self te beslis wat individue se subjektiewe bedoelings en gedagtes is. Hulle poog om die mees intieme spasie van ’n mens binne te dring en dikteer – jou eie denke. In ’n enkele paragraaf kyk Mojapelo na die vraag of die vlag ook in die private sfeer verban moet word. Mojapelo verduidelik hoe die lewens van verskillende rassegroepe in Suid-Afrika nog nooit gekompartementaliseer was nie. Sodoende is daar feitlik geen private spasie vir ’n ras waarby ’n ander nie betrokke is nie. Vanuit hierdie aanname beslis hy dat dit net so onaanvaarbaar is om die vlag in private spasies soos jou eie huis en skool te hang. In ’n enkele hofuitspraak kry die regering seggenskap oor wat jy in jou eie huis mag doen. Die regering gee homself die mag om te bepaal wat jy vir jou kinders leer; die mag om die alomteenwoordige afdwinger van die reg te wees. Die regering sê hierdeur dat daar geen plek is waar hulle nié ’n houvas oor jou gaan hê nie. Regter Mojapelo hamer in sy uitspraak daarop dat sogenaamde Suid-Afrikanisme deur ons almal nagejaag moet word in ’n gees van vereniging. Herhaaldelik verduidelik hy hoe ons deur ons diversiteit tot ’n inklusiewe Suid-Afrikanistiese kultuur moet konformeer. Hy verwerp egter herhaaldelik enige mening of ideologie of kultuur of gedagte wat nie strook met dié van die regering nie. Hierdie sogenaamde diverse Suid-Afrikanisme is in wese onverdraagsaam en eenvormig. Dit is presies hoe die regering ook redeneer – onder die vaandel van verdraagsaamheid onderdruk hulle enigeen wat nie soos hulle dink en is nie. Hoewel die regering aanvoer dat hulle diversiteit vier, is dit juis wat hulle die meeste vrees – dit skep die moontlikheid dat iemand van hulle verskil. Die ding om te verstaan van hierdie hofuitspraak, is dat die vlag nie die tersaaklike kwessie is nie. Dit is nie eers dat die regering ’n kultuurgroep wil onderdruk of ontken nie. Hierdie hofuitspraak spreek van ’n regering wat enige iets of iemand wat nie met sy ideologie wil konformeer nie, sal uitwerp. Daar is nie ruimte vir individue nie – slegs onderdane wat die regering klakkeloos napraat. Hulle is selfs bereid om ons private lewens te infiltreer om te verseker dat niemand die narratief ondermyn nie. In 1984 skets Orwell ’n totalitaristiese wêreld – een waarin die staat alomteenwoordig en alom-magtig is. Daar bestaan geen mense nie, slegs leë doppe wat die staat se stem moet eggo. Om ’n individu te wees, is verbode. Om ’n individu gekant teen die staat te wees, verdoemend. Hoewel dié staat, soos geskep deur Orwell, onrealisties is, is die ideologie wat dit onderskryf, hoegenaamd nie. Totalitaristiese regerings se einddoel is om mag te hê – nie omdat hulle iets daarmee wil bereik nie, maar net vir die onthalwe van mag. Hierdie mag moet alle aspekte van die samelewing verswelg. So ook moet dit die diepste moontlike dele van die individu se lewe en psige binnedring ten einde allesomvattend te wees. Die individu mag nie wéés nie. Mense mag slegs bestaan om die regering te dien en deur die regering beheer te word. Sonder om te opponeer of bevraagteken. ’n Totalitaristiese regering eien aan homself die mag toe om aan mense voor te skryf wat hulle mag doen, wat hulle mag dink en wat hulle mag wees. Ons regering is besig om aan ons voor te skryf wat ons mag doen, wat ons mag dink en wat ons mag wees. Hulle is besig om die waarheid te verwring en ons vryheid te steel. Elke oomblik wat hulle oor een of ander vorm van mag beskik, gaan hulle vir ons sê wat waar en wat onwaar is. Die gevaar van totalitarisme is dat dit oorweldigend en oral en skynbaar oneindig is. Ons moet daarteen waak om deur die dreiging daarvan verlam te word – anders loop ons net dalk die gevaar om die regering te glo wanneer hulle vir ons sê dat twee plus twee vyf is.