Nuuskommentaar: Breek ANC-sagteware SA se hardeware?(Foto: RAJESH JANTILAL/AFP) Die graderingsagentskap S&P het Maandag in ŉ verslag aangetoon dat die onlangse onluste in KwaZulu-Natal en Gauteng die land se BBP-groei vir 2021 sowat 0,7% gaan kos – dit is na raming R35 miljard. Die afgelope maand se onluste en gebeure voel soms nog surrealisties. Die naweek voor oudpres. Jacob Zuma uiteindelik tronk toe geneem is, het talle ondersteuners by Nkandla vergader in solidariteit met Zuma. Dit het uiteindelik ontaard in ŉ massabyeenkoms wat onder die inperkingsregulasies in daardie stadium onwettig was. Ten spyte daarvan het die polisie doelbewus geen mense in hegtenis geneem nie. Soos verwoord deur Bheki Cele, minister van polisie, is niemand daardie naweek in hegtenis geneem nie ten einde bloedvergieting soos by Marikana te voorkom. Die ongelooflike hartseer ironie van die saak is egter dat die regering inderdaad nie ŉ Marikana daardie dag herhaal het nie, maar in die daaropvolgende twee weke selfs erger beleef het. Die polisiediens as swaard van die staat was nie net aanvanklik onwillig om die situasie te hanteer nie, maar het uiteindelik bloot nie die vermoë gehad om dit te hanteer nie. Sodoende het die ANC tienvoudig veroorsaak wat hulle wou voorkom. Tydens die Marikana-slagting het 34 mynwerkers gesterf. Daar het oor die afgelope maand meer as 300 mense in die onluste gesterf. Dit is uiteraard nóóit ŉ goeie idee om lyke te tel en te vergelyk nie, maar hierdie vergelyking dui wel aan hoe klaaglik die staat misluk het. Presies dit wat die polisiediens wou voorkom, het tienvoudig plaasgevind. Hierdie onluste is toegelaat om tot op die punt van absolute anargie te verval. Die polisiediens het gekies om wet en orde te laat verval en uiteindelik het die burgery ŉ duur prys daarvoor betaal. Dit word beraam dat sowat 150 000 werksgeleenthede deur hierdie onluste bedreig is. Meer as 40 000 besighede is ook deur die plundery geraak. Daar is oor die afgelope paar weke wyd en syd ontleed, verklaar en gespekuleer oor wat presies die oorsaak van die onluste was. Talle politieke kommentators skryf die onluste toe as ŉ produk van Suid-Afrika se voortslepende armoede en ongelykheid. Dit is natuurlik deur die regering se hantering van die Covid-19-pandemie vererger en het miljoene mense net nog meer desperaat gemaak. Dit verduidelik natuurlik ŉ gedeelte van die plundery, maar beslis nie alles nie. Dit is daarom ten beste ŉ gedeeltelike antwoord op die absolute chaos wat gemeenskappe en besighede oorweldig het. Onluste in Diepkloof, Soweto (Julie 2021) (Foto: GCIS) Die regering self pand kliphard die narratief dat dit ŉ georganiseerde opstand teen die staat was – ŉ sogenaamde insurrection. Dit is ŉ verskriklike ding om te sê, maar is steeds onder die omstandighede die beste moontlike “verduideliking” wat die regering vir hul mislukking kan gee. Indien dit ŉ georganiseerde opstand teen die staat was, was dit “net” die staat se intelligensiediens wat misluk het. Die alternatief is dat hulle byna in die geheel die vermoë verloor het om hul monopolie op geweld as staat te behou. Hulle moet erken dat hulle ŉ staat sonder ŉ swaard geword het – hulle het doodeenvoudig nie meer die vermoë om op enige noemenswaardige wyse anargie doeltreffend te verhoed nie. Minstens nie op so ŉ wyse dat dit betyds geskied nie. Eerder as om te vra waarom hierdie onluste gebeur het, is die vraag wat ŉ mens dan dalk moet vra waarom hierdie vlak van onluste enigsins moontlik was. Hierdie vraag skuif die fokus van die ontstaansrede daarvan na die rede waarom die onluste en plundering vir so lank en tot op hierdie vlakke kon voortgaan. Die antwoord hiervoor lê vierkantig in die ANC se geskiedenis as regering. Die ANC het in 1994, met al die morele en politieke probleme van die apartheidsregering inaggenome, ŉ moderne funksionerende staat ontvang. ŉ Staat wat ekonomies, burokraties en betreffend infrastruktuur modern en gevorderd was. ŉ Staat wat spesialiskundigheid en ervaring nodig het om bestuur te word. Dit was die basis waarop hulle kon voortbou en groei. Die instellings en strukture, oftewel hardeware, van die staat wat hulle geërf het, was modern van aard en moes dienooreenkomstig bestuur en hanteer word. Met hul oorname in 1994 het hulle hierdie instellings egter met onmoderne sagteware, oftewel idees, gevul. Die rasse-Marxistiese ideologie van die staat het sodoende ŉ wanpassing met die moderne hardeware van die staat ervaar. Die ANC se ideologiese fundering is eintlik maar agterlik in die ideologiese sin van die woord. Die idees wat hulle aanhang, het reeds ten koste van miljoene lewens in state soos China en die Sowjetunie klaaglik misluk. Dit is idees wat beslis onmodern is – dit ondersteun nie die hardeware van ŉ moderne staat nie en dit kan ook nie vanuit die idees ontwikkel nie. (Argieffoto) Die ANC se rasse-Marxisme het uiteindelik net ontaard in ŉ mislukte en mislukkende staat wat oor die jare heen van alle kapasiteit, moderniteit en grootsheid gestroop is. Dit is veral omdat hierdie ideologie tot ŉ groot mate bloot omvorm het in ŉ kleptokrasie. Staatskaping het die vermoëns wat die staat nog sou en kon hê, doodeenvoudig lamgelê. Dit beteken dat die ANC se onmoderne sagteware Suid-Afrika se moderne hardeware laat inplof het. Die ANC het nie net ŉ tekort aan vermoëns om ŉ moderne staat te bestuur nie, maar ook ŉ tekort aan idees om hierdie moderne staat te ondersteun. Die ANC het weens hulle eie agterlike idees die moderne staatshardeware wat hulle moes onderhou se vermoëns weggekalwe. Die onmoderne sagteware waarmee hulle die moderne hardeware moes onderhou, het dit uiteindelik gebreek. Dit verklaar dan ook waarom dit ooit moontlik was vir hierdie onluste om so handuit te ruk soos wat dit het. Die ANC het met hulle eie idees die instellings, strukture en werkinge van ŉ moderne funksionerende staat met slegte idees en slegte regeerkunde weggekalwe – dit wat oorgebly het, is nou net die dop van ŉ moderne funksionerende staat. Die grootste les wat ŉ mens hieruit kan leer, is dat die toekoms hoogs onwaarskynlik in die ANC-regering en -idees gaan lê. In die leemte wat die vervallende staat los, lê die vryheid vir gemeenskappe om na hulself om te sien!