Massoretiese Teks | minderheidsverslag
Sleutelwoord: Massoretiese Teks
Oorspronklik was 1 en 2 Samuel een boek en 1 en 2 Konings een boek, dus die vier boeke in ons Bybels was twee boeke in Hebreeus. Dit het verander met die Septuagint, die vertaling uit Hebreeus in Grieks wat ŉ paar eeue voor Christus gedoen is. In die Septuagint het Samuel 2 boeke geword en het Konings ook 2 boeke geword. Dit is nagevolg in die Latynse Vulgaat en ook in meeste moderne Protestantse Bybels. Die verhouding tussen hierdie vier boeke is in die Septuagint beklemtoon deur die benamings Eerste, Tweede, Derde en Vierde Boek van Koninkryke. Die Vulgaat het dit ook nagevolg. Die vier boeke saam behels die hele geskiedenis van die koningshuise van Israel, vandat dit deur die Rigter Samuel ingestel is tot en met die val van die laaste koning.
ŉ Goeie benaming vir die vier boeke gesamentlik sal “Die geskiedenis van die koninkryke van Israel” wees. Die boeke volg opmekaar en vorm ŉ volledige geskiedkundige verslag. Die verdeling tussen 1 en 2 Konings is arbitrêr gedoen en veroorsaak dat sekere persone in albei boeke voorkom. Die leser moet daarop let dat die val van die koninkryke ŉ einde gebring het aan eie regerings oor die volk en land Israel, wat tot in 1948 geduur het. Hoewel selfregering in 1948 ingestel is, het dit nie die koninkryke herstel nie.
Wie die skrywers van hierdie boeke was, is nie bekend nie. Tradisies daaroor is nie noodwendig betroubaar nie. Dit is oor ŉ tydperk van omtrent 500 jaar deur verskillende persone geskryf. Hierdie persone het toegang gehad tot ander geskrewe dokumente wat hulle as bronne kon gebruik. Van hierdie bronne word in die Bybel genoem. (Die Kronieke wat genoem word, is nie 1 en 2 Kronieke in die Bybel nie. Die verwoesting van Jerusalem in 2 Konings 25 word ook in Jeremia 39 beskryf.). Die bronne wat in hierdie vier boeke genoem word, is:
2Sa 1:18 en hy het beveel om die kinders van Juda die Booglied te leer; kyk, dit is geskrywe in die Boek van die Opregte.
1Kn 11:41 En die verdere geskiedenis van Salomo en alles wat hy gedoen het, en sy wysheid, is dit nie beskrywe in die Geskiedenisboek van Salomo nie?
1Kn 14:19 En die verdere geskiedenis van Jerobeam, hoe hy oorlog gevoer en hoe hy geregeer het, kyk, dit is beskrywe in die Kroniekboek van die konings van Israel.
1Kn 14:29 En die verdere geskiedenis van Rehabeam en alles wat hy gedoen het, is dit nie beskrywe in die Kroniekboek van die konings van Juda nie?
In die Bybelboeke 1 en 2 Kronieke word nog ŉ aantal bronne vermeld wat destyds bestaan het en gebruik kon word:
1Kr 27:24 Joab, die seun van Seruja, het begin tel, maar nie voleindig nie, omdat hieroor ŉ toorn oor Israel gekom het; daarom is die getal nie opgeneem in die optelling in die Kronieke van koning Dawid nie.
1Kr 29:29 En die geskiedenis van koning Dawid, die vroeëre en die latere, kyk, dit is beskrywe in die Geskiedenis van die siener Samuel en in die Geskiedenis van die profeet Natan en in die Geskiedenis van die siener Gad,
2Kr 9:29 En die verdere geskiedenis van Salomo, die vroeëre sowel as die latere, is dit nie beskrywe nie in die Geskiedenis van die profeet Natan en in die Profesie van Ahia, die Siloniet, en in die Gesigte van die siener Jedi oor Jerobeam, die seun van Nebat?
2Kr 12:15 En die geskiedenis van Rehabeam, die vroeëre en die latere, is dit nie beskrywe in die Geskiedenis van die profeet Semaja en van die siener Iddo, volgens geslagsregister nie? En daar was gedurigdeur oorloë tussen Rehabeam en Jerobeam.
2Kr 20:34 En die verdere geskiedenis van Josafat, die vroeëre en die latere, kyk, dit is beskrywe in die Geskiedenis van Jehu, die seun van Hanani, wat opgeneem is in die Boek van die konings van Israel.
2Kr 24:27 En sy seuns en die baie godsprake teen hom en die grondvesting van die huis van God – kyk, dit is beskrywe in die Uitleg van die boek van die konings. En sy seun Amasia het in sy plek koning geword.
2Kr 26:22 En die verdere geskiedenis van Ussia, die vroeëre en die latere, het die profeet Jesaja, die seun van Amos, beskrywe.
2Kr 32:32 En die verdere geskiedenis van Jehiskia en sy vrome dade, kyk, dit is beskrywe in die Gesig van die profeet Jesaja, die seun van Amos, in die Boek van die konings van Juda en Israel.
Die Bybelboek 1 Samuel volg, ten opsigte van geskiedenisvertelling, op die boek Rigters. In ons Bybels word Rut na Rigters geplaas want die gebeure daarin vind plaas tydens die tydperk van die Rigters. 1 Samuel begin met die geboorte en afsondering van Samuel, wat die heel laaste Rigter was. Die boek verhaal verder die instelling van ŉ monargie in Israel. Tydens die tydperk van die Rigters was Israel ŉ teokrasie en die oorgang tot monargie was ‘n groot verandering. Die boek 2 Samuel handel oor die koningskap van Dawid en die instelling van YHWH se verbond met Dawid. Die boeke 1 en 2 Konings begin met die koningskap van Salomo en eindig met die ballingskap in Babilonië. Dit beskryf hoe daar twee koninkryke ontstaan het en die geskiedenis van al die konings van die twee koninkryke. Elke koning se goedheid of boosheid word bekend gemaak.
Die leser sal merk dat Dawid die mees prominente persoon in die vier boeke is. Dawid was ŉ man na die hart van YHWH en dien as maatstaf vir al die konings wat na hom gekom het. YHWH het met Dawid ŉ verbond gesluit wat verband hou met die koms van die Messias. Dawid se psalms is van profetiese belang. Dawid het ook gruwelike sondes gepleeg, maar hy het nie afgode gedien nie. Daar moet gelet word op hoe Dawid gereageer het in oorwinning en nederlaag, hoe hy Saul gerespekteer het, hoe hy sy sondes en mislukkings hanteer het.
Dit is ook opmerklik dat die twee profete, Elia en Elisa, meer aandag in die vier boeke kry as meeste van die konings. Hulle doen en late was buitengewoon en het die mag van YHWH en die onmag van die afgode gedemonstreer. Hulle was hoofsaaklik gestuur na die konings van Noordelike Israel (ook bekend as Samaria) wat van die begin af afgodery beoefen het.
Die struktuur van die vier boeke (gesien as ŉ eenheid) is soos volg:
DEEL 1: SAMUEL, DIE LAASTE RIGTER (1 SAMUEL 1 – 7)
Samuel se geboorte en afsondering vir YHWH (1 Sam 1:1-2:11)
Die verval van die priesters ( 1 Sam 2:12-36)
Die roeping van Samuel (1 Sam 3:1-21)
Israel minag die Verbondsark ( 1 Sam 4:1-22)
Die Filistyne vrees die Verbondsark (1 Sam 5:1-6:12)
Israel keer terug na YHWH (6:13-7:17)
DEEL 2: SAUL, DIE EERSTE KONING VAN ISRAEL (1 SAMUEL 8 – 15)
Israel se behoefte aan ŉ koning (1 Sam 8:1-22)
YHWH kies Saul as koning (1 Sam 9:1-17)
YHWH bevestig aan Saul dat hy gekies is (1 Sam 9:18-10:16)
YHWH bevestig aan Israel dat Saul gekies is (1 Sam 10:17-11:15)
Samuel oorhandig die leisels aan Saul (1 Sam 12:1-25)
Saul verbeur die reg tot opvolging (1 Sam 13:1-23)
Saul verloor sy volk se respek (1 Sam 14:1-52)
Saul se koningskap word weggeneem (1 Sam 15:1-35)
DEEL 3: DAWID AS ONDERDAAN VAN SAUL (1 SAMUEL 16 – 31)
Dawid word gesalf om koning te word (1 Sam 16:1-13)
Dawid ontmoet Koning Saul (1 Sam 16:14-23)
Dawid word ŉ held (1 Sam 17:1-58)
Saul word agterdogtig oor Dawid (1 Sam 18:1-9)
Saul probeer om Dawid dood te maak (1 Sam 18:10-13)
Saul stel ŉ strik om van Dawid ontslae te raak (1 Sam 18:14-30)
Saul gee opdrag dat Dawid doodgemaak moet word (1 Sam 19:1-24)
Jonatan se verbond met Dawid (1 Sam 20:1-42)
Dawid op vlug (1 Sam 21:1-22:5)
Saul neem wraak op die priesters wat Dawid gehelp het (1 Sam 22:6-23)
Dawid verlos die dorp Kehila (1 Sam 23:1-13)
ŉ Nuwe verbond tussen Dawid en Jonatan (1 Sam 23:14-18)
Dawid het oral vyande (1 Sam 23:19-29)
Dawid stel sy saak aan Saul (1 Sam 24:1-25:1)
Abigail verhoed dat Dawid dwaas optree (1 Sam 25:2-44)
Dawid bewys sy onskuld (1 Sam 26:1-25)
Die Filistyne teen Israel: Dawid in die land van die Filistyne (1 Sam 27:1-28:2)
Die Filistyne teen Israel: Saul raadpleeg ŉ medium (1 Sam 28:3-25)
Die Filistyne teen Israel: Dawid word verhinder om deel te neem (1 Sam 29:1-30:31)
Die Filistyne teen Israel: Die einde van Saul (31:1-13)
DEEL 4: DAWID AS KONING (2 SAMUEL 1 – 10)
Dawid verneem van Saul se dood (2 Sam 1:1-27)
Dawid se koningskap word teengestaan deur Saul se familie (2 Sam 2:1-32)
Dawid en die moord op Abner (2 Sam 3:1-39)
Dawid en die moord op Isboset (2 Sam 4:1-12)
Dawid word koning oor die hele Israel (2 Sam 5:1-16)
Dawid verslaan die Filistyne (2 Sam 5:17-25)
Dawid bring die Verbondsark na Jerusalem (2 Sam 6:1-23)
YHWH se verbond met Dawid (2 Sam 7:1-29)
Die resultaat van Dawid se koningskap (2 Sam 8:1-18)
Dawid kom sy verbond met Jonatan na (2 Sam 9:1-13)
Dawid word beledig (2 Sam 10:1-19)
DEEL 5: DAWID SE PERSOONLIKE MISLUKKINGS (2 SAMUEL 11 – 20)
Dawid se mislukking met Batseba (2 Samuel 11:1 – 12:31)
1.1 Dawid pleeg owerspel en moord (2 Sam 11:1-27)
1.2 YHWH straf Dawid (12:1-31)
Dawid se mislukking met Absalom (2 Samuel 13:1 – 20:26)
2.1 Dawid se seun Amnon verkrag Dawid se dogter Tamar (2 Sam 13:1-22)
2.2 Absalom vermoor Amnon (2 Sam 13:23-39)
2.3 Dawid laat Absalom terugkeer (2 Sam 14:1-24)
2.4 Dawid en Absalom word versoen (2 Sam 14:25-33)
2.5 Absalom se opstand teen Dawid (2 Sam 15:1-12)
2.6 Dawid vlug voor Absalom (2 Sam 15:13-37)
2.7 Dawid word gevloek (2 Sam 16:1-14)
2.8 Absalom in Jerusalem (2 Sam 16:15-23)
2.9 Absalom se aanval op Dawid (2 Sam 17:1-29)
2.10 Absalom word verslaan (2 Sam 18:1-33)
2.11 Hoe Dawid optree in oorwinning (2 Sam 19:1-43)
2.12 Die laaste teenstand teen Dawid (2 Sam 20:1-26)
DEEL 6: BYKOMENDE INLIGTING OOR DAWID (2 SAMUEL 21 – 24)
Dawid herstel Saul se onreg (2 Sam 21:1-14)
Dawid se liggaamskrag neem af (2 Sam 21:15-22)
Dawid se koningskap in sy eie woorde (2 Sam 22:1-51)
Dawid se laaste woorde (2 Sam 23:1-7)
Dawid se magtige manne (2 Sam 23:8-39)
Dawid se sensus (2 Sam 24:1-25)
Dawid word oud (1 Kon 1:1-4)
Adonia se ambisie (1 Kon 1:5-27)
Salomo gesalf as koning (1 Kon 1:28-53)
Dawid se laaste opdragte aan Salomo (1 Kon 2:1-11)
DEEL 7: SALOMO AS KONING (1 KONINGS 2:11 – 11:43)
Salomo se teenstanders (1 Kon 2:12-46)
Salomo vra YHWH vir verstandigheid (1 Kon 3:1-28)
Oorsig van Salomo se regering (1 Kon 4:1-34)
Salomo verkry boumateriaal vir die bou van die tempel (1 Kon 5:1-18)
Salomo bou die tempel (1 Kon 6:1-38)
Salomo bou die koninklike paleis (1 Kon 7:1-12)
Versiering van die tempel (1 Kon 7:13-51)
Die inwyding van die tempel (1 Kon 8:1-66)
YHWH verskyn vir die tweede keer aan Salomo (1 Kon 9:1-9)
Salomo se koningskap nadat die tempel voltooi is (1 Kon 9:10-28)
Salomo word ondervra deur die koningin van Skeba (1 Kon 10:1-13)
Salomo se rykdom (1 Kon 10:14-29)
Salomo se sonde (1 Kon 11:1-8)
Salomo se straf (1 Kon 11:9-43)
DEEL 8: DIE EEN KONINKRYK VAN ISRAEL WORD TWEE (1 KONINGS 12 – 16)
Die Koninkryk van Dawid skeur in twee (1 Konings 12 – 14)
1.1 Salomo se seun verloor die koningskap oor die noordelike deel van Israel (1 Kon 12:1-24)
1.2 Jerobeam die eerste koning van Noordelike Israel (1 Kon 12:25-33)
1.3 ŉ Profeet waarsku Jerobeam (1 Kon 13:1-34)
1.4 Jerobeam soek hulp by YHWH (1 Kon 14:1-20)
1.5 Die koningskap van Rehabeam van Juda (1 Kon 14:21-31)
Juda se konings van tot Asa en Israel se konings tot Agab (1 Konings 15 – 16) 2.1 Die koningskap van Abia van Juda (1 Kon 15:1-8)
2.2 Die koningskap van Asa van Juda (1 Kon 15:9-24)
2.3 Die koningskap van Nadab van Israel (1 Kon 15:25-31)
2.4 Die koningskap van Baesa van Israel (1 Kon 15:32-16:7)
2.5 Die koningskap van Ela van Israel (1 Kon 16:8-14)
2.6 Die koningskap van Simri van Israel (1 Kon 16:15-22)
2.7 Die koningskap van Omri van Israel (1 Kon 16:23-28)
2.8 Die koningskap van Agab van Israel (1 Kon 16:29-34)
DEEL 9: DIE PROFEET ELIA (1 KONINGS 17 – 2 KONINGS 2)
Die verskyning en verdwyning van Elia (1 Kon 17:1-24)
Die herverskyning van Elia (1 Kon 18:1-15)
Elia verneder die Baal aanbidders (1 Kon 18:16-46)
Elia gaan na Horeb (1 Kon 19:1-18)
Elia salf Elisa tot profeet (1 Kon 19:19-21)
Agab weier om Benhadad dood te maak (1 Kon 20)
Agab roof Nabot se wingerd (1 Kon 21)
Miga en die dood van Agab (1 Kon 22:1-40)
Koning Josafat van Juda (1 Kon 22:41-51)
Koning Ahasia van Israel (1 Kon 22:52-53)
Elia en Ahasia van Israel (2 Kon 1)
Elia word weggeneem (2 Kon 2)
DEEL 10: DIE PROFEET ELISA (2 KONINGS 3 – 10)
Elisa en Joram van Israel (2 Kon 3:1-27)
Elisa en die vermeerdering van olie (2 Kon 4:1-7)
Elisa en die Sunamitiese vrou (2 Kon 4:8-37)
Elisa en die pot bredie (2 Kon 4:38-44)
Elisa en Naaman die Arameër (2 Kon 5:1-27)
Elisa en die geleende byl (2 Kon 6:1-7)
Die Arameërs probeer Elisa en gevange neem (2 Kon 6:8-23)
Elisa en die blokkade van Samaria (2 Kon 6:24-7:20)
Joram koning van Noordelike Israel neem kennis van Elisa (2 Kon 8:1-6)
Elisa en die koning van Aram (2 Kon 8:7-15)
Jehoram die slegte koning van Juda (2 Kon 8:16-24)
Ahasia koning van Juda (2 Kon 8:25-29)
Jehu gesalf as koning van Israel (2 Kon 9:1-29)
Koningin Isebel word deur honde gevreet (2 Kon 9:30-37)
Jehu wis Agab se nageslag uit (2 Kon 10:1-17)
Jehu wis Baal aanbidding uit (2 Kon 10:18-28)
Oorsig van Jehu se regering (2 Kon 10:29-36)
Die suiwering van die koningshuis van Juda (2 Kon 11:1-21)
Joas koning van Juda (12:1-21)
Joahas koning van Israel (13:1-9)
Joas koning van Israel (13:10-13)
Elisa se laaste dae en dood (13:14-25)
DEEL 11: VAN DIE PROFETE TOT DIE VAL VAN ISRAEL (2 KONINGS 14 – 17)
Amasia koning van Juda (2 Kon 14:1-22)
Jerobeam II koning van Israel (2 Kon 14:23-29)
Ussia (Asarja) koning van Juda (2 Kon 15:1-7)
Sagaria koning van Israel (2 Kon 15:8-12)
Verskeie konings van Israel (2 Kon 15:13-31)
Jotam koning van Juda (2 Kon 15:32-38)
Agas koning van Juda (2 Kon 16:1-20)
Hosea die laaste koning van Noordelike Israel (2 Kon 17:1-4)
Die einde van die koninkryk van Noordelike Israel (2 Kon 17:5-41)
DEEL 12: VAN DIE VAL VAN ISRAEL TOT DIE VAL VAN JUDA (2 KONINGS 18 – 25)
Hiskia word koning van Juda (2 Kon 18:1-8)
Hiskia en die aanslag van Assirië (2 Kon 18:9-19:37)
Hiskia se siekte (2 Kon 20:1-11)
Hiskia word deur amptenare van Babel besoek (2 Kon 20:12-21)
Manasse koning van Juda (2 Kon 21:1-18)
Amon koning van Juda (2 Kon 21:19-26)
Koning Josia van Juda herstel die aanbidding van YHWH (2 Kon 22:1-23:30)
Joahas koning van Juda (2 Kon 23:31-33)
Eljakim / Jojakim koning van Juda (2 Kon 23:34-24:6)
Jojagin word koning van Juda (2 Kon 24:7-10)
Jerusalem word verower deur Nebukadnesar van Babel (2 Kon 24:11-17)
Sedekia die laaste koning van Juda (2 Kon 24:18-20)
Die verwoesting van Jerusalem (2 Kon 25:1-30)
Author Wilco LabuschagnePosted on 21 Februarie 2019 Categories Die BybelTags Bybel, Geskiedenis, Massoretiese Teks, Ou Testament, SeptuagintLeave a comment on Inleiding tot 1 en 2 Samuel en 1 en 2 Konings
Author Wilco LabuschagnePosted on 27 April 2018 Categories Die BybelTags Afrikaans, Bybel, Christen, Massoretiese Teks, Nuwe Testament, Ou Testament, Peshitta, Septuagint14 Kommentare op Die gratis Afrikaanse Bybel: die PWL
Is Hooglied ‘n hygroman?
Hooglied is die seksboek van die Bybel. So sê party mense. Of is daar iets meer aan?
Vreeslik baie teoloë maak gebruik van veronderstellings. Een ding word veronderstel en dan volg daar ‘n klomp gevolgtrekkings op grond van die veronderstelling. Amper alles wat oor die Bybelboek Hooglied gesê of geskryf word, berus op veronderstellings. Daar is twee vrae wat oor die boek gevra moet word: Moet Hooglied in die Bybel wees? En indien wel, wat beteken dit?
Daar word wyd en syd veronderstel dat Hooglied deur Salomo geskryf is. Die opskrif sê: Die hooglied van Salomo. Verder word die naam Salomo ses keer genoem en drie keer word na ‘n ongenoemde koning verwys. Tog beteken dit nie noodwendig dat Salomo self die boek geskryf het nie, dit kan ook wees dat die boek aan hom opgedra is. Dit kon ook tydens sy koningskap geskryf gewees het. Ander opinies is dat die taalgebruik daarop dui dat dit eers na die Ballingskap geskryf is, dus lank na Salomo. Daar is ook ‘n mening dat dit deur ‘n vrou geskryf is. Daar is geen onbetwisbare sekerheid oor wie die boek geskryf het nie.
Nêrens in Hooglied is daar ‘n direkte of indirekte verwysing na God nie. Daar is geen verwysing na godsdiens of geestelike sake nie. Daar is ook nie in enige ander Bybelboek ‘n verwysing na of aanhaling uit Hooglied nie. Yeshua (Jesus) en die apostels het ook niks oor die boek gesê nie. Wat maak so ‘n boek in die Bybel?
Verder handel die boek oor die romantiese liefde en die fisiese uitdrukking daarvan tussen ‘n man en ‘n meisie. Die beskrywing daarvan kan eroties genoem word.
Al die gewone argumente wat ons sal toepas om te bepaal of ‘n boek in die Bybel moet wees, of nie, dui daarop dat Hooglied nie in die Bybel moet wees nie. Maar dit is. Van lank gelede af.
Hooglied was al by die Griekse vertaling van die Ou Testament (die Septuagint), wat omtrent 200 jaar voor Christus voltooi is, ingesluit. Dit beteken dit was al van vroeg af deel van die Ou Testament. Dit was voor die ontstaan van Judaïsme en die Christendom.
Stelling 1: Die Bybel is die Woord van God. Stelling 2: Hooglied is in die Bybel. Gevolgtrekking: Hooglied is die Woord van God. Indien hierdie redenasie korrek is, dan is dit ons verantwoordelikheid om dit te bestudeer en daaruit te leer. Volgens 2 Timotheus 3:16-17: Die hele Skrif is deur God ingegee en is nuttig tot lering, tot weerlegging, tot teregwysing, tot onderwysing in die geregtigheid, sodat die mens van God volkome kan wees, vir elke goeie werk volkome toegerus. Voldoen Hooglied hieraan?
Oor die inhoud van die boek is daar baie vrae en elke vraag het meer as een antwoord. Is daar twee hoofkarakters of is daar drie? Hoe word die dialoog onderskei? Is die karakters gewone mense of is hulle koninklik? Wat is die struktuur van die boek? Wie het die boek geskryf? Hoeveel persone het die boek geskryf? Is dit een gedig of ‘n paar afsonderlike gedigte?
Daar is ‘n verskeidenheid interpretasies van die boek. In Judaïsme word geglo dat die meisie verwys na Israel en dat God die man is. Derhalwe beteken dit dat daar ‘n huweliksverhouding tussen YHWH en Israel bestaan. Reeds vroeg in die kerk se geskiedenis was daar ‘n interpretasie dat Hooglied verwys na Christus as die bruidegom en na die Kerk as die bruid. Albei hierdie sienings berus op spekulasie en veronderstelling en daar is niks wat dit bevestig nie.
As die boek geneem word soos dit is, volgens wat daar geskrywe staan, handel dit oor die romantiese liefde tussen ‘n man en meisie. Daar is diegene wat tevrede is daarmee en meen dat dit die enigste betekenis van die boek is. God vind die fisiese liefdesverhouding tussen man en vrou goed en mooi en daarom is die boek in die Bybel.
Sover dit die storie van die boek betref, is daar drie verskillende weergawes. Die eerste is van Koning Salomo wat verlief raak op ‘n meisie wat in sy wingerd werk en hy trou dan met haar. Een beswaar hierteen is dat die man nie altyd as ‘n koning voorgestel word nie. Daar is ook nie in Salomo se geskiedenis enige iets wat op so ‘n huwelik dui nie. Die tweede moontlikheid is dat Koning Salomo verlief raak op ‘n meisie wat in ‘n wingerd werk, maar sy is verlief op ‘n skaapwagter. Daar is dus ‘n liefdesdriehoek. Die derde moontlike verhaal is dat die meisie en die man albei gewone mense is. In haar oë sien sy die skaapwagter as ‘n koning en in sy oë sien hy die meisie as ‘n prinses.
Die beeldspraak om die beminde te beskryf, is vir ons moeilik. So beskryf die man die meisie in Hooglied 4:1-3: Hoe mooi is u tog, my vriendin, hoe mooi is u tog, u oë is soos duiwe deur u sluier heen; u hare is soos ‘n kudde bokke wat van die gebergte van Gílead afgolf. U tande is soos ‘n kudde pas geskeerde skape wat van die drinkplek opkom, wat almal tweelinge het, en geeneen onder hulle is sonder lam nie. U lippe is soos ‘n skarlaken band, en u mond is lieflik. U slape is soos ‘n granaatskyf deur u sluier heen. Hare soos ‘n kudde bokke? Tande soos ‘n kudde skape?
Wat is dan die beste interpretasie van die boek? Ons weet nie. Daar is nie een wat sterker aanspraak maak as die ander nie. Maar omdat dit in die Bybel is, en ook omdat dit moeilik is om te verstaan, sou ek dink dat daar ‘n verborge betekenis is. Dit wil sê dat YHWH nog nie die volle betekenis geopenbaar het nie. ‘n Misterie vir nou.
Tans, in ons moderne tyd, is seksualiteit vermaak en bemarking. Dit word vrylik toegepas as ontspanning en sonder verpligtinge en verantwoordelikhede. Die seksualiteit wat in Hooglied beskryf word, is anders. Dit is kuis en slegs bedoel vir een persoon lewenslank.
Author Wilco LabuschagnePosted on 21 Junie 2017 Categories Die BybelTags Bybel, Christen, Lewenswyse, Massoretiese Teks, Ou Testament, SeptuagintLeave a comment on Is Hooglied ‘n hygroman?
Die Ou Testament en die Boek van Henog
Daar is heelwat belangstelling in die Boek van Henog met die groot vraag daaragter: moet dit in die Bybel wees? Alternatiewelik: Hoekom is dit uit die Bybel uit weggelaat? Henog is tog ‘n persoon in die Bybel, en ‘n uitsonderlike persoon daarby. Die Boek van Henog is ‘n godsdienstige boek wat op dieselfde manier as ander Bybelboeke geskryf is. Dit klink en lyk na ‘n Bybelboek. Daar is ook ‘n vers in die Nuwe Testament wat klink of dit aangehaal is uit Henog.
Daar is 3 verskillende boeke wat Boek van Henog genoem word. Dit word van mekaar onderskei deur die name 1 Henog (die Etiopiese Henog), 2 Henog (die Slawiese Henog) en 3 Henog (die Hebreeuse midrash). Hierdie 3 boeke is heeltemal verskillend van mekaar. Sou iemand dus praat van die Boek van Henog, word gewoonlik bedoel 1 Henog (maar ons moet eers seker maak ons verstaan reg).
Henog word ‘n apokriewe of pseudopigrafiese boek genoem. Wat beteken dit? Dit is belangrik om die verskil tussen hierdie tipes geskrifte te verstaan want dit het alles met die saak te doen.
Die 39 boeke van die Ou Testament wat in Protestantse Bybels is, word kanoniek genoem. Kanoniek beteken dat almal saamstem dat dit boeke is wat Heilige Skrif is. Dit is in alle christelike Bybels en dit is ook die boeke wat in die Hebreeuse Ou Testament (die Masoretiese Teks) is. Die deuterokanonieke boeke is boeke wat in Katolieke en Ortodokse Bybels is, maar nie in Protestantse Bybels en ook nie in die Masoretiese Teks nie. Hierdie boeke was wel ingesluit in die Griekse vertaling van die Oorspronklike Ou Testament (die Septuagint). Apokriewe (in Protestantse kringe) kan deuterokanonieke boeke beteken, maar dit sluit ook ander geskrifte in wat nie in die Septuagint was nie. Hierdie ander geskrifte word pseudopigrafie genoem. Dit is boeke wat voorgee om deur ‘n sekere persoon geskryf te wees maar wat in werklikheid deur iemand anders geskryf is.
Die rol van die Septuagint is baie belangrik in die beoordeling van sulke geskrifte. Dit was ‘n vertaling van die Oorspronklike Ou Testament (uit Hebreeus) wat ongeveer 3 eeue voor Christus gedoen is. Die boeke in die Septuagint was dus die boeke wat erken was as Heilige Skrif ten tyde van Yeshua en die apostels. Indien ‘n boek nie deel van die Septuagint was nie, was dit ook nie as Heilige Skrif erken nie. (Die Masoretiese Teks het eers in die 7de tot 11de eeu tot stand gekom, meer as ‘n duisend jaar na die Septuagint.)
1 Henog word slegs as Heilige Skrif erken deur Beta Israel (‘n Joodse godsdiensgroep van Ethiopië) en die Etiopiese en Eritrese Ortodokse Tewahedo Kerke. Die Mormoonse Kerk erken (tot ‘n mate) ook die boek. Dit is waarskynlik oorspronklik geskryf in Aramees, maar het slegs volledig behoue gebly in die Ge’ez taal van Ethiopië. Moderne geleerdes meen die boek is tussen 300 voor Christus tot 100 na Christus geskryf (derhalwe nie deur Henog self nie).
1 Henog bestaan uit 5 hoofafdelings: Boek I handel oor die engele, hulle val en die gevolge vir die mensdom. Boek II (Gelykenisse) verwys na die oordeel van die gevalle engele. In Boek III word die beweging van hemelliggame aan Henog geopenbaar. Boek IV is visioene oor die geskiedenis van Israel. Boek V is ‘n brief van Henog. Geleerdes meen hierdie was oorspronklik 5 verskillende boeke wat op verskillende tye geskryf is en toe later in een boek versamel is.
Christelike kerke (behalwe die Tewahedo kerke) het teen die 4de eeu na Christus, besluit om 1 Henog nie in die Ou Testament op te neem nie. Die Etiopiese Kerk sien 1 Henog as ‘n geïnspireerde boek en Henog as die eerste skrywer in die geskiedenis van die mensdom. Die Kerk van Jesus Christus van die Heiliges van die Laaste Dae (die Mormoonse Kerk of die LDS), beskou die oorspronklike Boek van Henog as Heilige Skrif.
Die Nuwe Testamentiese boek Judas 1:14-15 klink of dit ooreenstem met 1 Henog 1:9, en asof Judas dit aangehaal het uit 1 Henog. Indien dit so is, sal dit beteken dat 1 Henog apostoliese goedkeuring het (met die voorbehoud dat 1 Henog wel deur Henog – die een in Genesis – geskryf is.) Dat Judas die man Henog aanhaal is ongetwyfeld so, maar of hy 1 Henog die boek aanhaal, is ‘n heel ander saak. Dit kon net sowel wees dat Judas ‘n mondelingse oorlewering aanhaal wat ook in 1 Henog aangehaal word.
2 Henog (die Slawiese Henog) is ‘n pseudopigrafiese geskrif wat waarskynlik oorspronklik in Grieks geskryf is en wat volledig behoue gebly het in ‘n Oud-Slawiese vertaling. 2 Henog bestaan uit 4 afdelings: Henog word deur 2 engele deur 6 hemels begelei, dan word hy deur Gabriel na die 7de hemel geneem, dan gee hy instruksies aan sy seuns en dan beskryf hy priesterlike opvolging.
3 Henog is ook ‘n pseudopigrafiese boek wat vertel hoe Henog verander is in die engel Metatron.
Om terug te keer na die oorspronklike vrae: Hoekom is Henog uit die Bybel weggelaat of moet Henog in die Bybel wees? Die antwoord is dat nie een van die Henog boeke ooit deel van die Ou Testament was nie (behalwe in Ethiopië) en ook nie moet wees nie. Dit was nie in die Septuagint nie en dus ook nie in die Oorspronklike Ou Testament nie.
Hoe moet ons hierdie boek hanteer? Dit is interessant om te lees, maar dit is nie geïnspireerde Skrif nie. Die inligting daarin is ook nie noodwendig korrek nie. Wees dus versigtig om dit as feitelik te aanvaar.
Daardie boeke wat deuterokanoniek is, word nie as onwaar beskou nie en kan met vrug gelees word. Hulle is ook nie teenstrydig met die kanonieke boeke nie. Hulle was in die Septuagint en dus ook in die Oorspronklike Ou Testament.
Author Wilco LabuschagnePosted on 9 Februarie 2017 Categories Die BybelTags Bybel, Christen, Massoretiese Teks, Ou Testament3 Kommentare op Die Ou Testament en die Boek van Henog
Author Wilco LabuschagnePosted on 19 Januarie 2017 Categories Die BybelTags Bybel, Christen, Lewenswyse, Massoretiese Teks, Ou Testament, Peshitta2 Kommentare op Die boeke van die Ou Testament
Die oorspronklike Ou Testament
Ons vertalings van die Bybel (Ou en Nuwe vertaling) gebruik die Masoretiese Teks as bron vir die Ou Testament. Ander Prostestantse vertalings doen dieselfde. Die Masoretiese Teks is die werk van Joodse geleerdes tussen die 7de en 10de eeue, d.w.s. 600 tot 900 jaar na Christus.
Die Oorspronkllike Ou Testament is gebruik deur Yeshua (Jesus) en sy apostels. Hulle het hieruit aangehaal en die Skrif verklaar. Die Septuagint is ‘n Griekse vertaling van die Oorspronklike Ou Testament wat in die 3de eeu voor Christus gedoen is. Die aanhalings deur Yeshua en die apostels stem grootliks ooreen met die Septuagint.
Die vraag is hoeverre die Oorspronklike Ou Testament en die Masoretiese Teks ooreenstem. Indien daar verskille is, hoe ernstig is daardie verskille?
In Lukas 4: 18-19 haal Yeshua aan uit Jesaja 61:1-2. (Ek gebruik die AOV hier).
Lukas (4:18) Die Gees van die Here is op My, omdat Hy my gesalf het om die evangelie aan die armes te bring. Hy het My gestuur om die wat verbryseld van hart is, te genees; (4:19) om aan gevangenes vrylating te verkondig en aan blindes herstel van gesig; om die wat gebroke is, in vryheid weg te stuur; om die aangename jaar van die Here aan te kondig.
In vers 21 sê Yeshua: Vandag is hierdie Skrif in julle ore vervul. Kort hierna wou almal in die sinagoge Hom van ‘n krans afgooi.
Kom ons kyk nou na Jesaja 61:1-2.
Jesaja (1) Die Gees van die Here HERE is op my, omdat die Here My gesalf het om ‘n blye boodskap te bring aan die ootmoediges; Hy het My gestuur om te verbind die gebrokenes van hart, om vir die gevangenes ‘n vrylating uit te roep en vir die geboeides opening van die gevangenis; (2) om uit te roep ‘n jaar van die welbehae van die Here …
Daar is verskille tussen die Ou en Nuwe Testamente weergawes, maar die verskille is nie te groot nie. Die verkondiging van sig aan blindes is uitgelaat in die Masoretiese Teks.
Kom ons kyk na ‘n tweede voorbeeld. In Romeine 9:33 haal Paulus Jesaja 28:16 aan.
Romeine (9:33) Soos geskrywe is: Kyk, Ek lê in Sion ‘n steen van aanstoot en ‘n rots van struikeling; en elkeen wat in Hom glo, sal nie beskaam word nie.
Jesaja (28:16) daarom, so sê die Here HERE: Kyk ek lê in Sion ‘n grondsteen, ‘n beproefde steen, ‘n kosbare hoeksteen wat vas gegrondves is; hy wat glo, sal nie haastig wees nie.
Hier is ‘n groot verskille. Die Masoretiese Teks maak die steen van struikeling ‘n hoeksteen. Die steen is ook nie ‘n persoon nie.
Dit is duidelik dat die Masoretiese Teks nie onfeilbaar is nie en gekontroleer moet word teen ander tekste soos die Septuagint. Nou is die vraag: Hoekom verskil die Masoretiese Teks van die Oorspronklike Ou Testament? Van die redes wat aangevoer word, is dat die tekste wat tot hierdie geleerdes se beskikking was, reeds korrup was. Hulle was ook mense wat nie geglo het dat Yeshua die Gesalfde is nie, en kon tekste gekies het wat met hulle sienings ooreenstem. Hulle kon ook doelbewus tekste, wat in Yeshua bewaarheid is, verander het.
‘n Groot probleem is dat daar heelwat christelike geleerdes is wat die Masoretiese Teks nie bevraagteken nie, maar eerder aanprys.
Wat kan ons, wat die Bybel lees in ons eie taal, hieromtrent doen? Seker nie veel nie. Ons kan die PWL-vertaling (die Pad van Waarheid na Lewe, ‘n letterlike vertaling uit die oorspronklike tale) gebruik. Ons kan ook op die Internet tekste (in Engels) met mekaar vergelyk. Ons moet bewus wees dat daar verskille kan wees en ons moet probeer om die mees korrekte tekste te soek en gebruik.
Author Wilco LabuschagnePosted on 18 September 2016 26 Oktober 2016 Categories Die BybelTags Bybel, Massoretiese Teks, Ou Testament, Peshitta2 Kommentare op Die oorspronklike Ou Testament