Kwarantyngeriewe steeds ‘haglik’ ná inspeksieDie rondawels is vervalle (Foto: Verskaf) Die groep Suid-Afrikaners wat in die Zithabiseni-kwarantynkamp gedwing is, is steeds bekommerd oor hul gesondheid al het die departement van gesondheid die perseel verlede week besoek. Die groep van 107 Suid-Afrikaners moes die afgelope agt dae noodgedwonge hier tuisgaan nadat hulle van Mosambiek en Swaziland gerepatrieer is. Die Suid-Afrikaners moet hier bly totdat hulle vir Covid-19 getoets is. Dit het skynbaar nog nie gebeur nie. Die departement van gesondheid het na talle klagtes oor onbehoorlike, ongesonde en vuil geriewe hier gaan ondersoek instel. Leon Nel, ’n veearts van Midrand wat saam met sy gesin in die kamp moet vertoef nadat hulle verlede week van Mosambiek teruggekeer het, sê beamptes van die departement het die afgelope naweek deur die rondawels gestap en inspeksie gehou. Die departement het op versoek van die groep inwoners ook met hulle vergader om al die klagtes bespreek. Nel sê met die inspeksie het die departement op kleiner probleme gefokus – soos om die toiletsitplekke asook stukkende storte en geisers te vervang. “Die werklike groot lewensgevaarlike probleme – soos die stortplek vir vullis en mediese afval langs die kamp en die feit dat die personeel ons kos sonder handskoene, gesigsmaskers of enige voorsorgmaatreëls voorberei en bedien – is nie aangespreek nie,” sê Nel. Van die kos is nie eers gaar nie (Foto: Verskaf) Nel sê bobbejane het die naweek die rondawel waarin hulle moet bly, betree. “Dié wilde diere hou ernstige gevare vir ons en ons kinders in en kan siektes aan ons oordra,” sê hy. Craig Hardie, nog ŉ lid van die groep wat van Mosambiek gerepatrieer is, is ’n diabeet en kry nie die regte kos soos sy dieet vereis nie. Hy word nou gedwing om die regte kos op sy eie koste aan te koop. Nel het vroeër gesê die inwoners loop nou ’n groter risiko om onder daardie haglike omstandighede Covid-19 op te doen en hy vrees vir sy gesin se gesondheid. Die regering het glo vir inwoners gesê hulle kan nie in hierdie stadium deur die staat getoets word nie en gaan steeds in die kwarantynkamp aangehou word ten spyte daarvan dat hulle nie weet of hulle die virus het of nie. Nel sê hy het die afgelope naweek ’n span mediese diensverskaffers in sy private hoedanigheid probeer reël om die mense in die kamp te toets. Nel sou self die koste vir die toetse dra. “Die departement van gesondheid wou nie toestemming vir hierdie toetse gee nie,” bevestig Nel. Daar is glo ook ’n stortplek vir vullis op die perseel (Foto: Verskaf) Intussen is ’n span private mediese diensverskaffers wat deur AfriForum gereël is om mense by die kamp te toets, Saterdag toegang tot die perseel geweier. Dié toetse sou ook op inwoners se eie koste wees. Maroela Media het vroeër berig AfriForum het ’n dringende skrywe aan die ministers van gesondheid en Dirco gestuur oor die haglike omstandighede waarin inwoners van dié kamp moet bly. Die burgerregte-organisasie het ook geëis dat die SAPD gehoor gee aan die gesin se wens om vir die virus getoets te word sodat hulle vrygelaat kan word en hulleself kan isoleer indien nodig. “Dit is ’n skreiende skending van mense se basiese vryhede. Hierdie mense is vir alle praktiese doeleindes gevangenes. Nie net voldoen die fasiliteit nie aan die nodige standaarde soos deur die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) uiteengesit nie, maar word die mense teen hul wil daar gehou. Nou word boonop vir hulle gesê hulle mag glad nie getoets word nie. Dis ’n drakoniese menseregteskending wat AfriForum in die hof sal beveg,” het Ernst Roets, AfriForum se hoof van beleid en aksie, gesê. AfriForum het reeds met sy regspan beraadslaag en die saak is op die hofrol van die hooggeregshof in Pretoria geplaas om Woensdag aangehoor te word. Dumisani Malamule, woordvoerder van die departement van gesondheid in Mpumalanga, het Maandag aan Maroela Media gesê die departement kan op hierdie tydstip geen kommentaar oor die saak lewer nie weens die hangende hofsaak.