Die korrupsieduiwelArgieffoto Hierdie week was dit weer so – die korrupsieduiwel woel behoorlik onder ons land en ons mense, sodat mens later nie meer weet hoeveel eerlikes daar in ons openbare lewe oor is nie. Wat die openbare sektor betref, het hierdie naweek nuus gebring van ŉ verskeidenheid bekende politici en betrokkenes by staatsondernemings wat beveiliging van die omstrede maatskappy Bosassa ontvang het, asook ŉ klomp ontmoetings wat dit laat lyk asof ondersteuners van oudpresident Jacob Zuma besig is om president Cyril Ramaphosa te ondermyn. In die private sektor flikker die gevaarligte ewe helder, met die Steinhoff-debakel duidelik in die gedagtes, en die voormalige hoofamptenaar, Markus Jooste, wat mens nie veel wyser laat oor wat daar gebeur het nadat hy deur parlementslede ondervra is nie. Wat staan ŉ mens te doen te midde van die korrupsie wat soos pokke op ons samelewing uitslaan en mens heel moedeloos kan laat? Die eerste is om jou rol as Suid-Afrikaner te speel en elke stuk korrupte gedrag aan te meld sodat daarteen opgetree kan word. Dit verg dikwels moed, want dit skep moeite vir jouself wat dalk ook maar kon gebly het – of so sal die versoeking wel wees om soms te dink. Dit is egter nooit so dat dit maar kon gebly het nie – Suid-Afrika het van die strengste antikorrupsiewetgewing in die wêreld, en die enigste manier om dit te aktiveer en die skuldiges aan die pen te laat ry, is om dit te gebruik. Die tweede plig wat jou te doen staan is om nie self by enige korrupte gedrag betrokke te raak nie. Dit is eerstens ŉ etiese en tweedens ŉ wetsargument. Wat die etiek betref, lui die ou spreekwoord dat die deler so goed – of in hierdie geval bepaald so sleg! – is as die steler. In ons alledaagse handel en wandel beteken dit betaal maar elke bietjie belasting eerlik, en moenie die verkeerspolisieman vir korting op die boete probeer omkoop nie. Wat die wetsargument betref, is dit belangrik om te besef dat die omkoper kragtens Suid-Afrika se Wet op die Bekamping van Korrupte Aktiwiteite ewe skuldig is as die persoon wat omgekoop is. Ewe belangrik: die wet bepaal dat enigeen wat redelikerwys moes vermoed of geweet het dat omkopery of korrupsie aan die gang was, en dit nie aangemeld het nie, ook skuldig is aan ŉ strafbare oortreding. Dit is dus wetsgewys in jou eie belang om nie alleen self jou hande skoon te hou nie, maar ook alarm te maak as jy bewysbare vermoedens het – jy kan trouens gestraf word as jy dit nie doen nie. Die laaste verpligting betreffende die bekamping van korrupsie is die opvoedingsplig. Elkeen met kinders moet hulle leer om eerlik en korrek op te tree. Dit beteken om dit in die praktyk in die huis te vereis, asook om die voorbeeld as ouers te stel in ons eie gedrag, en ook nie skelm gedrag bewustelik of onbewustelik op te hemel nie. Alles sal regkom as elkeen sy plig doen. Dit geld ook vir die bekamping van die korrupte gedrag wat tans soos kakiebos in ons samelewing uitslaan.