Donker prentjie oor munisipale oudits gesketsKimi Makwetu, die ouditeur-generaal. Foto: Flickr/GovernmentZA Kimi Makwetu, die ouditeur-generaal, het Woensdagoggend ŉ skokkende blik gegee op die verswakkende finansiële bestuur van die land se munisipaliteite. Hy het aan die parlementêre perskorps vertel van die manier waarop sy kantoor se werknemers deur munisipale amptenare afgedreig word om skoon oudits te gee, en hoe sommige munisipaliteite nie eens die vermoë het om ŉ opgaaf van hul finansiële situasie te verskaf nie. In een van die mees sterk bewoorde verslae wat die afgelope 20 jaar in die parlement ter tafel gelê is, het Makwetu gesê “ten spyte van hierdie kantoor se voortdurende advies en waarskuwing aan diegene wat met regering en oorsig oor munisipaliteite toevertrou word, word die kantoor van die ouditeur-generaal grootliks deur munisipaliteite geïgnoreer”. Hy het voortgegaan: “Daar is geen noemenswaardige verbetering oor die afgelope vyf jaar nie, hoewel sommige munisipaliteite hard werk om skoon oudits te behaal.” Van die land se 258 munisipaliteite het net 33 volkome skoon oudits behaal. Hiervan is 21 in die Wes-Kaap, ses in KwaZulu-Natal, twee elk in Mpumalanga en die Oos-Kaap, en een elk in Gauteng en die Noord-Kaap en geen enkele een in die Vrystaat, Noordwes of Limpopo nie. Daar was basies geen goeie nuus in die verslag nie. Nie ŉ enkele metroraad het ŉ skoon, ongekwalifiseerde oudit gekry nie. Volgens Makwetu is die hoofrede vir die swak oudits gewoon dat munisipaliteite hulle nie daaraan steur nie. Daar was selfs pogings om van die werknemers van die ouditeur-generaal onder druk te plaas om die ouditbevindings oneerlik te verbeter en inligting wederregtelik te weerhou. Die stadsrade van Mtjhabeng (Welkom) en Tshwane (Pretoria) is spesifiek voor stok gekry oor infrastruktuurprojekte waarvoor nie behoorlik rekenskap gegee kan word nie. Vakante poste, gebrekkige kundigheid, politieke binnegevegte, swak leierskap, onwettige optrede en swak oorsig deur provinsies is deur die ouditeur-generaal uitgelig as redes vir munisipaliteite se swak prestasie. Sowel die DA as die minister van samewerkende regering, Zweli Mkhize, het hul skok oor die situasie uitgespreek en onderneem om meer te doen om die situasie te verbeter in die munisipaliteite waar hul partye aan bewind is.