1. Hoekom is konflik deel van verhoudings?
Almal van ons het nodig om verstaan, versorg en ondersteun te word. Maar ons verskil in wat ons nodig het om versorg en ondersteun te word – met ander woorde ons behoeftes verskil en daarom ervaar ons konflik. Konflik ontwikkel ook wanneer ons bedreig voel op een of ander manier en daarom moet dit aangespreek word, of ons nou saamstem of nie!
2. Kan konflik goed wees?
Konflik is ‘n normale deel van menslike gedrag. Inteendeel, ‘n verhouding met gereelde konflik kan selfs ‘n gesonder wees as een waar daar min of geen konflik is. Die rede daarvoor is dat ons konflik kan gebruik om probleme uit te sorteer en daarom kan dit lei tot groei en ontwikkeling binne ‘n verhouding. Konflik is bloot ‘n botsing tussen verskillende perspektiewe en persoonlikhede. Ons is elkeen soos ‘n ysberg. Daar is ‘n gedeelte wat almal kan sien, maar daar is ‘n berg emosies, ervarings, gedagtes, hartseer ens. onder die oppervlakte wat veroorsaak dat ons verskillende sienings oor dinge het. Konflik stel ons in staat om meer van die ysberg onder die water te leerken en om onsekerhede uit die weg te ruim sodat die verhouding kan versterk.. Konflik is dikwels ook aanduiding dat iemand gnoeg vir die verhouding omgee en dat hy/sy belangstel om die verhouding te beskerm.
3. Wanneer is konflik sleg?
Dit is nie die teenwoordigheid van konflik wat skadelik vir ‘n verhouding is nie, maar wel die ongesonde hantering en/of vermyding van daarvan wat verhoudings ten gronde laat gaan!
Wees ook bedag op die volgende voorbeelde van ongesonde konflikhantering:
Wanneer daar baie intense/oormatige gevoelens van woede, bitterheid en hartseer voorkom, dikwels in die vorm van uitbarstings.
Wanneer ‘n maat sy liefde onttrek en gevoelens van verwerping, isolasie, vrees of skuldgevoelens veroorsaak
Wanneer ons nie in staat is om ‘n ooreenkoms te bereik nie en ons onsself nie in ‘n ander persoon se “skoene kan indink nie”
Wanneer ons konflik vermy omdat ons dit vrees en net die ergste verwagtinge het daarvan
Wanneer ons nie genoeg aandag gee aan dit wat vir die ander persoon belangrik is nie
Wanneer ons geneig is om die ander persoon (of ander mense) te blameer vir ons probleme
Wanneer konflik gebruik word om ‘n ander persoon te manipuleer om te doen wat ons graag wil he hul moet doen
4. Watter waarde het “dink voor jy praat” in verhoudings?
Wanneer jy geneig is om konflik te vermy of indien jy of jou maat gewoonlik oormatig hartseer of kwaad word – oorweeg die volgende vrae:
Het ek die regte feite, maw is dit waar?
Kan ek myself in die ander se skoene indink, ongeag reg of verkeerd?
Gaan dit enige waarde inhou vir my of my metgesel indien ek hierdie aspek aanspreek?
Gaan dit nog oor 3 maande saak maak?
Is daar iets uit my verlede wat my gevoelens beinvloed?
Indien jy bevestigend kan antwoord, neem ook tyd om jou gedagtes en argumente rondom die probleem te formuleer voor jy die aspek aanspreek. Skryf ‘n brief as dit moeilik is om jou punt oor te dra tydens ‘n konfliksituasie. Jy kan selfs verder gaan en die konfliksituasie “oefen” of visualiseer hoe jy dit sinvol hanteer. Maak ‘n afspraak en bespreek die aangeleentheid oor koppie koffie of selfs in openbare plek indien dinge geneig is om hande uit te ruk. Hanteer die konfliksituasie soos ‘n vleis toebroodjie: eers ietsie mooi en sag, dan die vleisie (probleem) en eindig weer met iets sags. Dit maak dit makliker vir ander om na jou te luister. Vermy woorde soos “nooit”; “altyd” ens.
5. Watter reels moet daar wees vir konflikhantering in jou huwelik?
Hanteer konflik as iets wat ons verwag en wat normaal is in die groei van ‘n verhouding. Dit hoef nie iets katastrofies te wees nie.
Leer om te luister. Wanneer jy in jou kop reeds aan jou teenargument werk, luister jy nie! Herhaal wat die ander persoon se net om dubbeld seker te maak dat jy verstaan!
Onthou om die gedrag aan te spreek en nie die persoon aan te val nie.
Emosies is nie reg of verkeerd nie, en moet dit daarom nie oordeel nie. Moenie se “jy mag nie so voel nie” of “dis nou nie iets om oor kwaad te word nie”. Emosies is ‘n aanduiding van die ander persoon se perspektief al stem jy nie saam of al verstaan jy dit nie.
Moenie konflik probeer hanteer wanneer jy emosioneel is nie, wag tot jy kalmer is en in staat is om helder te kan dink.
Stel grense vir jul konfliksituasies byvoorbeeld geen skree of name noem nie. Reels is nodig soos in geval van ‘n rugbywedstryd. Ons kan nie skree, humeure verloor of die opponent opsetlik seermaak nie.
Vra jouself af of daar iets in jou verlede plaasgevind het wat bydrae tot jou gevoelens op die oomblik? Maak egter seker dat jy nie “ou koeie uit die sloot grawe nie” en bepaal jou by die huidige issue.
Konflik gaan nie oor wen of verloor nie, maar wel oor ‘n beter begrip en oplossing van ‘n probleem.
“Pick your battles” maw konflik vat baie energie en evalueer of iets werklik jou aandag en tyd verdien.
Wees gewillig om te vergewe en weet wanneer om iets te laat gaan m.a.w “agree to disagree” indien nodig.
6. Wanneer moet ons halt roep in konflikhantering? Wat moet jy doen as dinge hand uit ruk?
Dit is uiters belangrik om kalm te bly tydens konfliksituasies en daarom, as een van jul oormatig kwaad of hartseer word, vat ‘n breuk. Ontlont moeilike situasies deur byvoorbeeld ‘n nie-dreigende houding en ‘n kalm, rustige stemtoon. Vra omverskoning indien jy die grense oortree het. (Onthou ‘n verskoning is geen verskoning as daar “maar” in jou apologie voorkom nie!!)
Jy kan ook van die ontlontings-tegniek gebruik maak indien ‘n argument hande uit ruk. Selfs al het die ander persoon 100 argumente teen jou, hou jou fokus op die gevoel van die ander persoon eerder as die detail. Die tegniek behels dus dat jy die woede (of hartseer) moet raaksien en valideer, al stem jy nie saam nie. Byvoorbeeld, “ek kan dink dat jy ongelukkig is daaroor”.
Probeer weer die saak aanroer wanneer julle kalmer is, maar kry hulp wanneer dit voel of jul vashaak en dat dinge nie uitgestryk kan word nie. Hoe langer mens wag, hoe moeiliker word dit!