Dieetkundiges bekyk jongste tendense in 2023(Foto: Pixabay) Dieetgiere, waninligting oor voeding en vetvernedering is van die tendense wat in 2023 uitgedaag gaan word deur ŉ groter behoefte om op gesondheidswelstand te fokus. Die Suid-Afrikaanse vereniging vir dieetkundiges (Adsa) het ŉ paar voedingkundiges genader om te hoor watter neigings ons in 2023 in die koswêreld kan verwag. Gewigsverliesbestuur is die afgelope paar jaar al hoe meer opsy geskuif om plek te maak vir ŉ strewe na gewigswelstand en liggaamspositiwiteit. Daar is toenemend ook ŉ beweging wat vriendelikheid en verdraagsaamheid teenoor mense wat oorgewig en vetsugtig is, aanmoedig, en self ŉ groter wekroep wanneer dit by vetfobie en -vernedering kom. Retha Harmse, ŉ geregistreerde dieetkundige, hoop dat hierdie tendense vanjaar die voedingswêreld sal oorheers, omdat dit ŉ groter fokus op algehele gesondheid eerder as gewig plaas. “Wat dieetkundiges van hierdie neiging laat hou, is dat almal met ordentlikheid en respek behandel word, en niemand word gestigmatiseer nie. Gesondheid, insluitend geestesgesondheid, word geprioritiseer en nie net ŉ persoon se gewig nie. “Vernedering was nog nooit ŉ effektiewe motiveerder vir verandering nie. Navorsing dui daarop dat selfaanvaarding een van die hoekstene van selfversorging is, wat beteken dat mense met ŉ sterk selfbeeld meer geneig is om positiewe gesondheidsgedrag aan te neem.” Dit ly geen twyfel nie dat ŉ magdom goeie voedings- en gesondheidsinligting bykans vir enigiemand toeganklik is, maar die betroubare bronne raak weg in die massa van giere en waninligting. Leefstyl- en welstandbeïnvloeders is van die grootste sondaars. Hulle is invloedryk en huiwer nie om raad oor kos, diëte, vas, aanvullings, funksionele voedsel en voedingneigings te gee nie. Die gevaar is egter dat nie alle beïnvloeders die nodige opleiding en kwalifikasies het om so diens te lewer nie. Faaizah Laher, ŉ geregistreerde dieetkundige in Gauteng, sê daar is sewe vrae wat jy as riglyn kan gebruik voordat jy jou in een van die jongste dieetgiere begewe: Afgesien van hierdie vrae doen Adsa ŉ beroep op mense om eerder by ŉ gekwalifiseerde en geregistreerde persoon soos ŉ dieetkundige vir raad aan te klop. Hulle is die betroubare voedingskundiges wat navorsinggebaseerde, gesonde voedingsaanbevelings kan verskaf. (Foto: Tamas Pap/Unsplash.) ŉ Megatendens wat in 2023 sal voortduur is die fokus op selfversorging en daarmee saam die jonger neiging om intuïtief te eet. “Intuïtiewe eetgewoontes vorm deel van ŉ selfversorgingsraamwerk en dikwels kan baie van die dieet- en leefstylgiere in die kiem gesmoor word deur te vra of dit as selfversorging gesien sal word. “Ongelukkig het ons sulke ongesonde verhoudings met kos ontwikkel. Ons neem maklik poeiers en konkoksies in, maar ons vrees normale voedselitems soos brood,” meen Retha. Intuïtiewe eet is die teenoorgestelde van tradisionele diëte wat riglyne stel oor wat en wanneer jy mag eet, omdat jy jou intuïsie gebruik om gewig en eetgewoontes te reguleer. Volgens Retha verskuif hierdie benadering ons fokus van wanordelike eetgewoontes en die idealisering van slankheid na liggaamsbewustheid, genieting van kos en gesonder koskeuses. “Intuïtiewe eetgewoontes help om die dieetmentaliteit te verwerp en sogenaamde ‘reëls’ vir kos uit te daag. In plaas daarvan kan ons vrede met kos maak, die hongergevoel respekteer en ons liggame eerbiedig.” Bewustheid oor die invloed wat ons lewenstyl en voedselkeuses op die omgewing het, sal hierdie jaar waarskynlik ŉ groter omvang hê. “Kosproduksie word deur ons voedselkeuses bepaal en dit beïnvloed die omgewing in die vorm van energiegebruik, besoedelende vrystellings en ander afvalstowwe. Die hoë en ultraverwerking van voedsel is egter nie ŉ volhoubare tendens nie weens die swak gesondheidseffekte en die hoë impak op die omgewing,” verduidelik Kgadi Moabelo, geregistreerde dieetkundige en woordvoerder van Adsa. Die inkorporering van plantgebaseerde voedsel en pogings om voedselvermorsing te beperk, word deur ŉ kollektiewe bekommernis oor mense se invloed op die planeet gedryf. Dit lei ook tot innovasie in die voedselbedryf soos die ontwikkeling van plantgebaseerde melk, laboratorium-gekweekte vleis en plantgebaseerde vleisalternatiewe. Kgadi voorspel dat die hoë lewenskoste ook kostendense in 2023 sal beïnvloed, omdat verbruikers maniere sal soek om hul maandelikse begroting te rek. (Foto: iStock) Daar word steeds wyd verkondig dat die vasdieet voordelig is vir onder meer gewigsverlies, bloedsuikerbeheer, hartgesondheid, breinfunksie en vermindering van inflammasie. Daar is ŉ verstommende toename in vas-apps wat vaspatrone, sakrekenaars en motiveringsgidse aan gebruikers bied, en dit maak dié dieet aanloklik vir mense wat nog nie gevas het nie. Faaizah sê individue wat die vasdieet vir gewigsverlies of ander voordele oorweeg, moet wel die volgende punte in gedagte hou. Die mark vir voedings- en proteïenaanvullings is enorm en dit neem steeds toe. Daar is ŉ minderheidsbeweging wat neig om die belangrikheid van kos te verminder. Dit word gedryf deur die argument dat moderne wetenskap en tegnologie ons moet weglei van ons afhanklikheid van die natuur vir ons kos, en nader aan ŉ “voedsellose” toekoms moet stuur. Kgadi stem nie saam dat aanvullings voedsel kan vervang nie. “Die rol van aanvullings is om die dieet ŉ hupstoot te gee of aan te vul. Dit is nie bedoel om kos te vervang nie. “Die gebruik van aanvullings is spesifiek vir siektevoorkoming en -behandeling, veral in gemeenskappe waar voedselinname laer hoeveelhede vitamine en minerale bied.” Kgadi sê verder dat jy waarskynlik nie aanvullings nodig het wanneer jy ŉ verskeidenheid gesonder kosopsies kies en dit in voldoende hoeveelhede eet nie. Sekere toestande soos gevorderde ouderdom, siekte en herstel, strawwe vlakke van fisieke aktiwiteite sowel as die gehalte van kosse sal heel waarskynlik aanvullings vereis. “Kos bly steeds die beste opsie, en die verkryging van vitamines en minerale deur gesonde voedselkeuses verskaf ook bykomende voordelige voedingstowwe, soos vesel en vloeistowwe.” (Foto: iStock) Daar is ŉ groeiende belangstelling in die moontlike invloed wat voedsel op mense se breinfunksie en geestelike welstand het. Onlangse navorsing ondersoek veral watter uitwerking jou dieet op algemene geestestoestande soos depressie en angs het. Retha is van mening dat navorsing in hierdie veld in die komende jare net verder sal toeneem. “Daar is wêreldwyd ŉ fokus op die verbetering van geestesgesondheid en daar is nog baie om te ontdek en te bestudeer.” Sy verduidelik dat wanneer iemand nie genoeg kos wat ryk is aan voedingstowwe inneem nie, kan jou liggaam noodsaaklike vitamine en minerale kortkom. Dit het dikwels dan ŉ invloed op jou energie, gemoed en breinfunksie. “As jy dit oorweeg om veranderinge aan jou eetgewoontes aan te bring om ŉ geestesgesondheidstoestand te bestuur, is dit belangrik om die ondersteuning van ŉ dieetkundige te kry. Dit is gesondheidswerkers met die jongste, wetenskapgegronde voedingkundigheid en wat jou op die beste manier sal kan help.”