In 'n tyd soos hierdie waar soveel boere plat geslaan is deur omstandighede wat buite hulle beheer is, wat strek van plaasaanvalle, droogte, swakker as verwagte oeste, of goeie produksie maar swak markte, wil ons julle graag deur hierdie brief bemoedig.
Ek weet dat 'n mens, wanneer daar rou smart in jou hart is, nie verduidelikings en verklarings soek nie. Jy het 'n emosionele behoefte – 'n behoefte aan nabyheid, begrip, aanraking. Jy wil sê hoe jy voel en wil net hê iemand moet by jou sit sonder om te praat of te preek (Job 2:13). Ek verstaan dit. Ek wil jou aanmoedig om voluit te rou, want dis nóú die seisoen van trane (Prediker 3:4). Maar wanneer die tyd van rou verby is, wil ek jou aanmoedig om verder te lees.
Dis asof dieselfde vrae soos 'n voorbarige mens, hulle skaamteloos aan my opdring en sê: Hier is ek weer! Jy sal my nog 'n keer in die oë moet kyk en 'n antwoord móét gee: Wat is die sin van die lewe? Waar was God? Waarom gebeur slegte goed met goeie mense? Waarom word liefde met haat beantwoord? Wat help dit om die Goeie Nuus (Evangelie) aan mense te bring? Wat lê agter plaasaanvalle? Waarom ..? Wat ..? Wie gaan ..?
Wanneer my oë vol trane en my hart vol vrae is, kry ek altyd dadelik 'n besoeker. Hy het baie name: Leuenaar, Dief, Beskuldiger, Mensemoordenaar, Brullende Leeu. Dikwels herken ek hom nie, want hy kom in die gedaante van 'n engel van die lig of van gewone mense, selfs van vriende met mooi boere-name soos Petrus (vgl. 2 Korintiërs 11:14 en Matteus 16:23). Eie aan sy aard bedien hy my dan met vals en verkeerde oplossings. Hy is immers nie tevrede dat ek ly nie, hy wil hê ek moet in my lyding teen God sondig (Job 2:9). Hy wil my van God vervreem. Daarom verander hy my lyding in 'n versoeking! Satan kom steel my vrede en bedien my met vrees. Hy weet bang mense trap maklik in sy strik en vertrou nie op die Here nie (Spreuke 29:25 en Openbaring 21:8). Hy verwoes my drome en ondergrawe my hoop. Hy weet hoe pateties mense sonder hoop is (Spreuke 18:14). Hy sê: Word rassisties en baklei met mense, terwyl God sê ons stryd is teen die bose geeste in die lug (Efesiërs 6:12). Hy sê: Gebruik krag en geweld om die moeilikheid op te los, terwyl God sê ons moet dit deur sy Gees doen (Sagaria 4:6). Hy sê: Jou goeddoen sal nie 'n einde aan dié boosheid bring nie, terwyl God sê ons moet die kwaad deur die goeie oorwin (Romeine 12:21). Hy sê: Kyk na die getalle, julle staan nie 'n kans nie, terwyl die Woord sê oorwinning is nie van getalle nie, maar van gehoorsaamheid aan God afhanklik (1 Samuel 14:6). Hy sê: Dis net teen julle as boere gemik, terwyl Petrus sy lesers daaraan herinner dat dwarsdeur die wêreld ons medegelowiges dieselfde soort lyding moet verduur (1 Petrus 5:9b). Hy sê: Dit gaan oor grond, terwyl die Woord sê die eintlike konflik is tussen lig en duisternis (Johannes 3:19-21). Hy sê: Dit gaan oor oorlewing, terwyl die Woord sê dat daar 'n taak en 'n roeping is waarvoor ons bereid moet wees om te sterwe (Handelinge 20:24 en Openbaring 12:10-11). Daarom moet ek en jy baie mooi dink. Hier is méér op die spel as wat uit die moordtoneel, die ondersoek of die hofsaak blyk. Daarom wil ek graag iets sê oor ons roeping én oor lyding. Mag dit my en jou help om in ons smart en woede steeds die regte keuses te maak.
Na die moord op my broer in September 1984, het ek 'n Woord-studie oor lyding en swaarkry gedoen. Dis onmoontlik om my bevinding in 'n bladsy of twee op te som, maar ek probeer dit so goed as moontlik doen. Lees alles, want die antwoord lê nie in 'n sekere punt nie, maar in die geheel-perspektief. Die Bybel gee 'n meervoudige perspektief op lyding. Nie 'n enkelvoudige of éénvoudige antwoord nie. Daar is talle tekste in die Woord wat vanuit verskillende hoeke lig op hierdie moeilike vraagstuk werp.
Satan bly die versoeker, beskuldiger, aanklaer, leuenaar, moordenaar, verwoester en brullende leeu wat soek na iemand om te verslind. Dit is dus duidelik dat Satan en God se betrokkenheid radikaal verskil, omdat hulle aard en karakter verskil. God word nie boos en satanies wanneer Hy in ons lyding betrokke is nie. Die volgende kan as 'n voorbeeld dien, selfs al het die beeld tekortkominge. Die wond wat 'n chirurg my in die teater gee, is in ooreenstemming met die aard en karakter van die chirurg. Dis goed en in belang van my genesing. Wanneer 'n boosdoener my op straat met 'n mes aanval, is die wond in ooreenstemming met sý aard en karakter. Dis sleg! Hy wou my beseer of doodmaak. Maar uiterlik lyk die twee wonde dieselfde. Dit is baie belangrik om te onthou dat Satan 'n versoeker en 'n leuenaar is (Johannes 8:44). Hy is nie tevrede dat mense ly nie. Hy wil hê dat mense in hul lyding teen God moet sondig. Hy bied allerhande vals en verkeerde oplossings aan. Wanneer mense dit aanvaar word hulle ellende groter en gee hulle aan die Leuenaar die geleentheid om weer nuwe, vals oplossings aan te bied. 'n Bose kringloop ontstaan. Satan lei hulle al dieper in ellende totdat hy hulle van God vervreem het, heeltemal met haat vergiftig het en fisies doodgemaak het. Daarom is dit so belangrik om nie oorhaastig op lyding (bv. 'n plaasaanval of natuurramp) te reageer nie. Wees versigtig – versoekings en verkeerde oplossings is soos landmyne oral geplant. As jy daarop trap, is die gemors nog erger.
Die wyse waarop die mens betrokke is, hang grootliks af van sy keuse vir of teen God. Later meer daaroor.
God is dus nie onbetrokke óf alleen betrokke in 'n plaasaanval of droogte nie. Hy is ook betrokke, maar in ooreenstemming met sy aard en karakter. En die Skrif is duidelik – God het nie 'n skadukant nie. Daar is niks boos of donker in Hom nie (1 Johannes 1:5)! Ek en jy hoef dit nie te verstaan nie. Ons móét dit net glo! In elke lyding-situasie is God én Satan én die mens betrokke, maar elkeen is betrokke in ooreenstemming met sy aard en karakter.
2.3 Die derde moontlike pad is die gebrokenheid van die wêreld. Romeine 8:18 en verder, teken vir ons die prentjie van 'n skepping wat aan verganklikheid onderwerp is as gevolg van die eerste mense se sonde en ongehoorsaamheid. 'n Pap wiel; 'n weerligstraal wat die veld aan die brand steek; die slytasie of breek van toerusting; die verswakking van 'n ou mens; die vernietiging deur mot en roes, ensovoorts kan nie tot 'n spesifieke persoon se sonde herlei word nie. Die gebrokenheid word ook daarin sigbaar dat ons dikwels nie meer 'n keuse tussen goed en sleg het nie. Ons kan net tussen sleg en slegter kies. Dink aan die keuse wat baie moet maak: Om uit selfverdediging iemand dood te maak, of om self vermoor te word. Om te skei of om in die huwelik verrinneweer te word. Totdat die skepping bevry en verander word om te pas by die vryheid en heerlikheid van God se kinders, sal hierdie goed altyd pyn en lyding veroorsaak. Ons leef in 'n wêreld wat onvolmaak is en onvolmaak sal bly tot en met die wederkoms van Christus. Dan eers kom die nuwe hemel en die nuwe aarde (Openbaring 21:1) en sal daar geen vloek op enige iets meer rus nie (Openbaring 22:3).
2.4 Die vierde pad is medelye. Ons kies om die pyn en seer van iemand anders te help dra. Medelye is 'n Goddelike eienskap. Die Bybel is vol voorbeelde. 'Maar as hulle nie luister nie, sal Ek in stilte huil oor hulle hoogmoed, Ek sal huil en huil, trane stort omdat my kudde as ballinge weggevoer word' (Jeremia 13:17). 'As een lid ly, ly al die lede saam' (1 Korintiërs 12: 26). Dis soos driebeenresies. As jou maat val, moet jy ook stop, afbuk, optel, styf vasvat, 'n nuwe ritme kry en stadig weer saam-saam spoed optel. Ek ly vrywillig skade deur van my voer vir jou te gee nadat jou plaas afgebrand het. Ek 'verwaarloos' my eie werk om na jou belange om te sien terwyl jy in die hospitaal lê. Dis wat die Here van ons verwag. 'Wie medelye met 'n vriend beskou as 'n las, het die eerbied vir die Almagtige verwerp' (Job 6:14. 1983-Vertaling van die Afrikaanse Bybel). Ons Here verwag van familie en vriende om in hierdie tyd nader te staan en prakties te help soos destyds na Riaan-hulle se motorongeluk. Om dit vir 'n dag of twee te doen, is maklik. Om die pad saam te loop totdat almal wat geval het wéér op hul voete is, vra 'commitment.'
Weereens gee die Skrif 'n meervoudige antwoord. Dis nie die een óf die ander nie, maar al drie reaksies gelyktydig: Gebruik, beveg, hoop (wees geduldig).
en dissipline as opvoeding te sien, dááruit te leer en tot groter gehoorsaamheid en heiligheid te groei (Hebreërs 12:4-12). Dis soos die twee ou donkies wat in 'n droë put geval het. Omdat hulle al oud en gedaan was, het die eienaar besluit om die put sommer as hul graf te gebruik en hulle net daar toe te gooi. Toe die eerste grond en klippe op hulle val, het die een donkie in selfbejammering gaan lê en die eienaar 'n laaste paar slegte woorde toegesnou. Gou was hy lewend begrawe. Die ander donkie het met moeite sy seer lyf geskud sodat elke graaf grond van sy rug afgeval het. Dan het hy met moeite op die grond geklim. Hy het die grond en klippe (sy pyn en lyding) as trappies gebruik om na vryheid uit te klim. In jou lyding moet jy beter word en nie bitter nie. Plaasaanvalle en droogtes is 'n pyn-verleentheid, maar ook 'n geleentheid om weer ons hart en motiewe te ondersoek. Dis 'n geleentheid om weer ons Goddelike roeping (waaroor ons later praat) ernstig op te neem. Dis 'n geleentheid om ons plaasveiligheid op te skerp, aan verhoudinge te werk, die Evangelie vanuit 'n ander hoek te lees. 'n Geleentheid om na te dink oor ons landbou-praktyke en na nuwe oplossings te soek, ensovoorts.
Na die moord op my broer het ek en Janetta in 1993 met die Amos-bediening begin. Dis onder andere hoe ons ons pyn-verleentheid in 'n groei-geleentheid omskep het. Ek het ook my smart verwerk deur 'n deeglike Woord-studie oor lyding te doen. Wat jy hier lees, is die vrug daarvan. Vra jouself af, watter groei-geleenthede is daar vir my en jou in hierdie tyd wat ons boere soos wild gejag word? Hoe kan ons beter in plaas van bitter word? Bitterheid is immers die gif wat jý drink in die hoop dat iemand anders sal doodgaan. Bitterheid benadeel net jouself. Vra jouself dus af: Hoe wil God hierdie ellende vir my ten goede laat wees? Werk dan met Hom saam. Onthou, sy eienskappe en sy karakter het nie verander nie.
3.2 Beveg lyding, terwyl jy dit ook gebruik en geduldig bly hoop. Lyding en swaarkry was nie God se oorspronklike plan vir die mens nie. Dis ook nie sy finale wil vir die mens nie (Klaagliedere 3:31-33). Lyding móét sovêr moontlik beveg en bestry word, want op een of ander manier probeer Satan om ons lewe hel te maak, terwyl God se begeerte vir ons hemel op aarde is (Matteus 6:10). Daarom het Hy sy Seun gestuur om deur sy lyding, sterwe en opstanding, ons van ons lyding te verlos. Christus se opstanding is God se JA vir die lewe en sy NEE vir die dood. Christus se opstanding maak ons opstandig teen alle vorme van lyding.
Dis dié kenmerk van 'n dissipel van Jesus Christus. Dissipels is uitverkoop aan die Here, gee om vir mense en gee Jesus en sy Woord aan vir die wêreld.
Elke keer wanneer ons weer die trauma van 'n plaasaanval moet verwerk, word daar aan ons roeping gekarring. Gaan ek aanhou doen wat 'n dissipel doen, selfs wanneer dit lewensgevaarlik word? Of gaan my liefde vir God en vir mense met elke plaasmoord afkoel en uiteindelik 'n stille dood sterf (Matteus 24:12)? Onthou, al wat ons hoef te doen vir die duisternis om oor te neem, is om op te hou om die lig te wees. Duisternis is niks. Dis net die afwesigheid van lig. As jy dus die stemmetjie hoor wat sê: Dit werk nie! Los dit!, dan moet jy weet dis nie die stem van die Gees nie. Die Woord wat deur die Gees geïnspireer is sê in 1 Korintiërs 15:58 op grond van Jesus se opstanding: 'Daarom, liewe broers, wees standvastig, onwankelbaar, altyd oorvloedig in die werk van die Here, omdat julle weet dat julle inspanning in diens van die Here, nie tevergeefs is nie.' Daar gaan eendag mense in die hemel wees wat God loof en prys vir die werk wat Riaan Scheepers en baie ander boere, ook jy gedoen het!
Vriende, met hierdie brief wou ek sommer my hart deel en julle aan 'n paar sake herinner. Ek vertrou dat die Gees julle sal vertroos en aan julle sal openbaar wat julle nou moet weet en onthou. Ek bid dat julle Goddelike wysheid sal ontvang om die regte besluite vir die pad vorentoe te neem en dat julle verantwoordelike keuses sal maak.
Mag julle geseënd wees in die uitleef van julle roeping om dissipels te maak en kos te produseer. Mag die Here van Nuwejaar tot Oujaar vir julle sorg en vir julle reën op die regte tyd gee (Deuteronomium 11:11-12). Mag Hy spoedig die situasie en die mense in ons land verander. Mag sy wil geskied en sy Koninkryk kom! Mag daar baie en blywende vrug op julle almal se arbeid wees.