Die motiefsamestelling van gesluierde, monumentale figure in 'n uitgestrekte, leë landskap kom dikwels in Meintjes se oeuvre voor sedert die laat vyftigerjare. Die eenvormigheid van die figure onderstreep die identiteitsloosheid, en in die teenoormekaarstelling van mens en wêreld (natuur) in 'n onbetrokke verhouding word die totale prentvlak, getrou aan die romantiese tradisie, 'n 'lewende sielselement' wat in werking gestel word om die toeskouer te ontroer. 'n Mens sou egter moelik kon saamstem dat sy 'verbeeldingslandskappe', soos 'n resensent daarna verwys, 'n nuwe benadering tot die Suid-Afrikaanse landskapskildering verteenwoordig (People's Weekly 1957) - die landskap is slegs 'n motief in Meintjes se werk en selde die tema!
Johannes Meintjes se skilderkuns word gekenmerk deur duidelike vorm- en struktuurdefiniëring wat die grondslag vorm van sy monumentale styl. Kleurvlakke en objekbeelde word solied en omlyn weergegee sodat die prentvlak altyd 'n geordende karakter het. Essensieel is sy weergawes omhul deur 'n stilte en algehele afwesigheid van 'n suggestie van handeling en beweging : die 'tydloosheid' van die tonele dra by tot die verwyderde, droombeeldkarakter van Meintjes se kuns.
Kleur speel 'n belangrike rol in Meintjes se estetiek. Van al die vormtaalelemente het kleur seker die onmiddellikste impak, wat hy terdeë besef het. Soos die Duitse Ekspressioniste ontgin hy die emosionele waarde van kleur - helder bloue, rooie, groene en oranje-gele wat ook kontrasterend gebruik word. Aanvanklik was sy palet dikwels lomp, soos die 'cartoon'-agtige veelkleurigheid van Straatmusikante (1945) wat die illustrasiekarakter van die weergawe versterk, of Maleise Kinderoptog uit dieselfde jaar waarin die warm tonaliteit oordryf word. Mettertyd het die kleurgebruik meer vereenvoudig en wyk hy selfs soms af van die kontrasterende gebruik, byvoorbeeld Maan en Bloeisels (1976) wat in hoofsaaklik aardse kleure geskilder is en 'n sensitiewe spanningselement deur die ruimtelike waarde van kleur gestalte vind.
Interessant in Meintjes se ontwikkeling, is dat die mens in sy kunswerke van die sestiger- en sewentigerjare periodiek nie sentraal in sy beelde gefunksioneer het nie en hy soms stillewes in 'n ander sleutel geskilder het. Stillewe met Peule (1972) getuig van 'n oorgawe aan die genot van skilder : die kleure en verftekstuur in hierdie los geskilderde stillewe is opwindend en sensueel sodat daarwerklik nie sprake is van 'n eksistensiële gepieker nie. Daarteenoor behels Landskap met Rose (1977) waarskynlik meer as wat op die oog af blyk. Die vertikale motief van die tafeltjie met 'n vaas rose kan inderdaad met 'n menslike figuur geassosieer word, veral in samehang met die voëls in die lug (simbole van bevryding?), en ook in vergelyking met ander soortgelyke landskappe waarin die menslike figuur wel voorkom (bv. Liggende Figuur Met Voëls In Vlug van (1971) en Plaasseun van (1978)).
Die feit dat Johannes Meintjes sowel skilder as skrywer was, het aanleiding gegee tot opvattings dat hy wesenlik 'n skrywer is wat skilder en die omgekeerde (!) dat hy 'n skilder is wat skryf. Danie van Niekerk skryf in 'n resensie oor Meintjes se drama Die Blanke Stilte dat grepe in die dialoog 'n mens daarvan bewus maak dat 'n skilder aan die woord is : 'n wêreld van fantasie en drome, van lelies en groot oë, en takke wat rank en rank en rank soos tot uitdrukking kom in die woorde, 'Die maanlig is silwer buite, en daar is perskebloeisels in die boord - bloeisels om deur my hare te vleg' (Van Niekerk 1952). Enkele jare later merk 'n resensent op dat sy skilderye te 'literêr' is, selfs wanneer hy titels vermy wat 'n storie vertel (Packer 1955).
Meintjes gebruik simbole met 'n konvensionele inhoudstrekking, soos bloeisels (ontwakende groei), aronskelke (die doodsgedagte), voëls (die vryheidsgedagte) en dies meer, wat dus inderdaad 'n literêre karakter het. Hierdie aspek kan die plastiese kwaliteite van 'n skilderwerk onderdruk, soos in Droom En Werklikheid (1946), maar as narratiewe manifestasie, bv. in Sondagmiddag (1956) en Huise en Figure (1959), baat die piktoraliteit van die werk by die verhaal-element. Dit sou nietemin 'n sinnelose oefening wees om te bepaal of Meintjes se skryfwerk sy skilderwerk nadelig beïnvloed het. Hyself het dikwels gesê dat hy in die eerste plek skilder en skryf slegs as stokperdjie beoefen (vergelyk onder meer The Friend, 25 Maart 1957). Ten spyte van die literêre toekennings wat Meintjes ontvang het - onder meer 'n prys vir Die Blanke Stilte met die Van Riebeeck-herdenkingstoneelwedstryd in 1952 en 'n toekenning van PEN in 1965 - het hy ten slotte groter erkenning ontvang vir sy nie-fiksie, waarvan sy biografieë van belangrike figure in die Suid-Afrikaanse geskiedenis die vernaamste was.