Nuuskommentaar: Baleka in, Hlaudi uit …Hlaudi Motsoeneng Foto: news.iafrica.com Die appèlhof het egter korte mette gemaak met die uitvoerende gesag se selftoegeëiende reg om die grondwet te misbruik. Appels kan nie met pere vergelyk word nie. En of die Kaapse howe beïnvloed word deur ’n provinsie waar regeersake normaalweg veel meer volgens die letter en gees van die grondwet geskied, sal ook ’n kwessie van subjektiewe dermuitrygery wees. Die Wes-Kaapse hooggeregshof het dit immers ook gestel dat daar perke is en waar die hof wel ’n plig sal hê om in te tree. Die ANC het nietemin in die proses ’n yslike oorwinning behaal deurdat bevind is die voorsitter van die ANC, Baleka Mbete, mag ook die speaker wees, ten spyte daarvan dat min mense glo sy is onpartydig – inteendeel, sy is ’n ontplooide kader met die opdrag om te verseker dat Luthuli-huis se wense die parlement se bevele word. Dit druis teen alle konvensie van grondwetlike demokrasie in. Die appèlhofuitspraak is egter die kernbelangrike in die huidige omstandighede. Dat die feitebasis oor die skorsing al dan nie van Hlaudi Motsoeneng handel, is kwalik ter sprake. Die hof het bevind dat die aanbevelings van die Openbare Beskermer bindend is, en nie deur ’n ander optrede as regterlike hersiening ter syde gestel kan word nie. Dit hou nou onder meer implikasies in vir die “parallelle” en verleentheidwekkende ondersoeke wat die president oor Nkandla ingestel het. Speaker Baleka Mbete. Foto: GCIS Aan die ander kant, vroeg volgende jaar dien die kwessie egter in elk geval voor die grondwetlike hof in ’n saak wat die EFF aanhangig gemaak het, en waartoe ook die DA en die Openbare Beskermer hulle as partye gevoeg het. Met die uitsondering van die huidige openbare beskermer, Thuli Madonsela, het die ANC daarin geslaag om redelik seker te maak dat die bekleërs van die amp van openbare beskermer in die sakkie is, en sal die ANC nie te veel hoofbrekens besorg word nie. As parlementslid van die ANC was die ANC stellig oortuig dat dit met Thuli ook nie anders sou wees nie, en hulle het hulle vieslik misgis. Thuli se termyn begin egter einde se kant toe staan, en die ANC sal stellig met haar opvolger doodseker maak hulle ontplooi dié keer ’n klakkelose politieke kommissaris. Maar intussen brand kwessies vas, en die speelruimte vir Zuma word al hoe enger. Al sien Gwede Mantashe, sekretaris-generaal van die ANC, sake nou anders, is daar vir die gewone Suid-Afrikaners oplaas weer iets wat sin maak – in ’n positiewe sin. Hulle het nou iets in die hand om weg te beweeg van die piesangrepubliek met ’n selfgemaakte stamkoning (maar met ons belastinggeld) waarmee die ANC so behep is. Maar nou gaan die fokus eers verskuif na die naweek se Toekomsberaad. Maandag gaan die land al ’n beter plek wees as wat dit aan die begin van hierdie week was, en dit het niks met die Springbokke se oorwinning oor die Amerikaanse Eagles uit te waai nie.