Tabakverbod: Hof moet kies tussen ‘eerlike burgers, misdadigers’Foto ter illustrasie. (Foto: Maroela Media) Die aktivis en stigter van Tax Justice SA (TJSA), Yusuf Abramjee, het ŉ verklaring in die Kaapstadse hooggeregshof ingedien ter ondersteuning van British American Tobacco South Africa (Batsa) se poging om die regering se vier maande lange verbod op die verkoop van tabakprodukte ter syde te laat stel. “Vir ons toekoms se onthalwe moet ons hoop dat ons regters ŉ einde maak aan die uiters skadelike en onwerkbare verbod,” het Abramjee, wie se organisasie veldtogte teen onwettige handel en ander misdaad organiseer, gesê. Die saak word na verwagting Woensdag en Donderdag aangehoor. Volgens Abramjee stel dit die hof voor ŉ keuse tussen die beskerming van die land se eerlike burgers en hul grondwetlike regte, of ŉ regering wat arbitrêre regulasies maak en misdadigers wat skatryk word danksy die florerende onwettige tabakmark. “Dit is ŉ waterskeidingsoomblik vir Suid-Afrikaners wat sal hoor of ons in ŉ land woon waar eerlikheid en harde werk beloon word en of misdaad werklik betaal; of ons wetmakers aan die Grondwet en gesonde verstand, of aan diktators wat deur dekreet en persoonlike agendas gelei word, moet gehoor gee.” Abramjee sê dit was duidelik dat rokers aanhou rook het sedert tabakverkope laat in Maart ingevolge die afsonderingsregulasies opgeskort is. Nou koop hulle egter sigarette teen hemelhoë pryse deur ingewikkelde misdaadnetwerke wat tot R100 miljoen per dag verdien. Volgens Abramjee gaan die saak dus bepaal of misdadigers gaan aanhou ryk word en of byna 300 000 mense wat in die wettige tabakbedryf werk of daarop staatmaak om ŉ inkomste te verdien, gaan oorleef. “Meer as R4,5 miljard het reeds verlore gegaan, terwyl kinders honger ly. Misdadigers het R13 miljard verdien, terwyl duisende betaamlike burgers hul werk verloor het,” het Abramjee gesê. “Die verbod was sedert die eerste dag van die afsonderingstydperk gebroke. Dit moenie toegelaat word om ons land ŉ enkele dag langer te breek nie.” Abramjee voer aan die verbod kos die staat elke dag nagenoeg R35 miljoen in aksynsbelasting en dat dié geld aangewend kon word in die stryd teen die Covid-19-pandemie, of om kwesbare burgers teen die ekonomiese gevolge daarvan te help beskerm. Batsa voer op sy beurt aan die verbod is irrasioneel en ongrondwetlik. Die Fair-Trade Independent Tobacco Association (Fita SA) betwis ook die verbod. Hy het vroeër in die hooggeregshof sy saak daaroor teen die staat verloor en vra nou die appèlhof vir toestemming om daarteen te appelleer.