Dr MJ du Plessis Gereformeerde Kerk Bellville Datum: 17 April 2005 (aand)
Sing vooraf: Psalm 69:3; Psalm 91:7; Skrifberyming 15-6:5
Lofpsalm 9:1, 7
Psalm 32:1, 3
Skriflesing: 2 Konings 6
Teks: 2 Konings 6:30
En toe die koning die woorde van die vrou hoor, skeur hy sy klere, terwyl hy op die muur verder loop - die mense het gesien hoe daar 'n roukleed onder op sy liggaam was - (2 Konings 6:30 AFR53)
'n Mens kan God nie met 'n valse of skynheilige berou tot versagting beweeg nie.
Dit gaan sleg in Samaria. Baie sleg. Die man wat die boek Konings geskryf het, skryf 'n paar van die ergste gevalle vir ons neer.
Die stad word beleër deur Benhadad.
Die stad word uitgehonger.
Op die tydstip van ons teksvers was daar al bitter min kos in die stad oor.
Die Israeliete eet al dinge wat 'n mens normaalweg glad nie eet nie.
Ons lees dat hulle selfs 'n eselskop gekoop het vir tagtig sikkels silwer.
'n Israeliet moes in die uiterste nood verkeer het voordat hy die onreine vleis van 'n donkie sou eet.
En daarby nog die onaantreklikste van die donkie, naamlik sy kop.
Maar hulle het selfs nog walgliker dinge gebruik vir kos. Ons lees dat hulle 'n half liter duiwemis gekoop het vir vyf sikkels silwer.
Waarskynlik het hulle dit gebruik om hulle kos mee te sout.
Daar moes 'n baie groot nood in Samaria gewees het.
Al die normale kos was reeds verbruik: Skape, bokke en beeste was reeds opgeëet.
Die mense het 'n hongerdood in die oë gekyk.
Hierdie dinge is net een helfte van die agtergrond.
Die ander is dat die koning al lankal wou oorgegee het.
Maar die profeet Elisa het hom verbied om dit te doen, want Elisa het bly staan daarby dat die Here die uitkoms sou gee.
Dit is waar. Die Here sou uitkoms bewerk, maar eers wanneer Hy tevrede was dat die volk berou betoon het oor hulle sondes.
Ons sou verwag dat wanneer 'n stad onder soveel geweldige druk staan, en die spanning om te lewe so hoog loop dat hulle selfs onrein diere eet, of erger nog, selfs duiwemis, dat daar dan 'n diepe berou by sulke mense sal wees, en dat hulle dan werklik sou bid vir uitkoms - selfs al sou die gebed dan vir hulle die laaste uitkoms wees.
Maar die toestand in Samaria is presies die teenoorgestelde.
Die koning wat die leiding aan sy volk moet gee, gaan vorstelik gekleed.
Hy het nie die gebruiklike boetekleed aan nie.
En die volk is ook nie so bekeerd soos hulle behoort te wees nie.
Hulle eet selfs hulle kinders.
Die koning het eendag op die muur gaan loop. Tussen die soldate. Hy was immers die aanvoerder van die leër.
Ter wille van die moraal van die soldate moes die koning homself aan hulle vertoon en met hulle gesels.
Miskien het hy selfs inspeksie uitgevoer ten opsigte van sekere van die verdedigingsake.
Tydens dié geleentheid beland hy in 'n situasie wat aan die koning die toestand van Samaria verduidelik:
Die volk leef in die diepste sonde!
Hoe kan hulle die genade van God verwag?
Terwyl hy op die muur verbygaan, roep 'n vrou na hom en sê:
Help, heer koning!
Dis nie vreemd om die vrou op die muur tussen die soldate aan te tref nie, want dit het dikwels gebeur dat vroue gaan afleiding soek het by die soldate.
Die koning se eerste gedagte is dan ook dat hierdie vrou om hulp roep uit honger of dors.
Hy was van mening dat sy van hom, as die leier, kos en drank verwag.
Dan sien ons uit die koning se antwoord dat sy eie sielsgesteldheid ook allesbehalwe reg is!
As die Here jou nie help nie, waarvandaan dink jy moet ek jou help? roep hy haar toe.
Hy verwyt die Here vir die gemors waarin hulle is!
Dit laat ons verstaan waarom hy in sulke benouende omstandighede nie boeteklere dra nie, maar steeds vorstelik tussen sy mense deur beweeg:
Hy is te trots om te buig!
Hy verneder hom nie om sy skuld te bely nie, want hierdie toestand is nie sy skuld nie!
Maar die vrou het iets om te sê! Die Here wil haar gebruik om die koning teen homself aan die kaak te stel!
Die vrou vertel van 'n afspraak wat sy met haar buurvrou gehad het om hulle seuntjies te eet.
Sy het haar deel van die afspraak nagekom, maar die ander vrou weier haar deel!
Sy wil hê die koning moet regspreek in hierdie geval van kontrakbreuk!
Maar die koning kom nie sover om reg te spreek nie.
Van ontsetting skeur hy sy klere.
Meteens het hy lus om te rou.
Sy trots spat van hom af weg, want hy besef meteens alles:
Sy volk doen sonde teen die Here!
Hulle aanbid Hom nie meer nie!
Dis waarom alles met hulle gebeur!
Binne-in hom besef hy dat hierdie vrouens nog Molog-aanbidders is.
Hierdie mense het kinderoffers gebring, en daarom was dit nie vir hierdie vrou hartverskeurend om haar kind af te slag en te eet nie!
Dit is waarom die Here hulle straf!
Hulle glo nie meer werklik in God nie.
Selfs in hierdie swaarste oomblikke oortree hulle nog steeds gewetenloos.
Maar dit maak ook die besef by die koning wakker dat hy skuld het aan hierdie toestand.
Hy wat regeer, moes gesorg het dat dit anders was.
Om jou eie kinders te eet behoort tot die vloek waarmee God hulle dreig as hulle van Hom afvallig word.
En hier gebeur dit al.
Onbeskaamd vertel die vrou die skanddaad voor almal op die muur.
Tog is die koning se berou nie opreg nie.
Hy skeur sy klere, en die mense sien dat hy onder sy koningskleed 'n roukleed aan het.
Hy het hom nie werklik in sy hart verootmoedig nie!
Die koning wou die Here sagmaak deur in die geheim te rou, maar in die openbaar voor die mense sy trots te behou!
Vir die Here is dit nie die regte berou nie.
Die Here het van hulle berou gevra wat gekenmerk word deur eerlikheid!
'n Berou waarin hulle van hulle sondes afstand moes doen.
Wie is hierdie koning wat so skynheilig optree? Hierdie koning op die muur is die seun van Agab en Isebel.
Hy is net so hardnekkig in sy sondes soos sy ouers. Hy vertoon die neerslag van sy opvoeding in die manier waarop hy optree.
Joram roep toe uit dat die Here so aan hom mag doen en so daaraan mag toedoen, as die hoof van Elisa vandag op hom sal bly staan!
Hy neem dus 'n eed dat hy Elisa gaan doodmaak, want dis Elisa se skuld dat die Here nie wil help nie!
En daarmee is sy eed ook teen die Here, want hy het dit teen die profeet van die Here!
Kenmerkend ontbreek die diepte van hierdie man se berou.
'n Stad sterf van honger en onreinheid.
Maar die koning loop met vorsteklere rond.
Toe die mense sy boetekleed (roukleed) sien, merk hulle dat hy dit bedek met die kleed van sy trots.
Hy is so min bewoë oor die toorn van God oor sy stad dat hy nie met hulle wil deel in hulle berou nie!
Hierdie koning is hier veronderstel om 'n tipe van Christus te wees, want Hy regeer in God se Naam oor God se kerk. Nuwe-Testamenties gestel: Hy is koning oor die uitverkorenes soos Jesus Koning is oor die kerk.
Maar die koning op die muur voldoen nie aan sy roeping nie.
In plaas daarvan dat hy 'n bewoënheid toon oor sy volk, of oor die vrou in haar sondes, neem hy 'n eed teen die heiligheid van God.
Pleks dat hy vertrou in die verlossing van die Here soos wat die profeet Elisa dit aan hom voorspel, wil hy Elisa doodmaak, en beskou hy God as kragteloos.
Daarmee is daar 'n sterk parallel tussen die koning en hierdie skandvrou.
Nie een is bewus van hulle vervreemding van die Here, en skuld aan Hom nie.
Albei teer op hulle eie reg.
Maar die krag van God kom ook daarin uit dat Hy nie afhanklik is van ons berou nie!
Die beskermende hand van die Here bly oor hierdie tienstammeryk nieteenstaande hulle en hulle koning se sondes.
Ondanks die koning se valse rou en onbewoënheid, is die Here bewoë oor sy mense.
Daarom gebeur dit so dat koning Joram daar van die muur af 'n adjudant stuur om Elisa te gaan doodmaak.
Maar met die lig van die Here voorspel Elisa dit aan die oudstes wat by hom sit.
Hulle moet die adjudant vertraag wat kom om hom dood te maak, want die koning is kort agter hom.
Toe die koning ook by Elisa aankom, is hy baie reguit in sy verwyt, en onderstreep hy die valsheid van sy berou:
Kyk, sê hy, hierdie onheil kom van die Here!
Wat sou ek langer op die Here wag?
Verbitterd wil hy van Elisa weet waarom hy dan nou juis vir die Here moet wag om iets vir die stad te doen, want die Here is besig om die stad uit te roei!
Maar Elisa staan by sy woord.
Môre, sê hy, sal hier oorvloed van kos wees teen lae pryse.
Die adjudant wat gekom het om Elisa plat te slaan, spot met hierdie uitkoms van die Here.
Dan moet daar seker vensters in die hemel kom!
Hierdie man het met sy lewe geboet vir sy spot met God.
Sy totale gebrek aan berou kos hom sy lewe, want die volgende dag is hy deur die skare in die stadspoort doodgetrap toe hulle die goedkoop kos gaan koop het!
Met Christus, die Koning van die kerk, was alles anders.
Toe ons Koning gesterf het en die dors Hom in daardie oomblikke gekwel het, het Hy uitgeroep dat sy Gees in God se hande oorgegee word.
Dit was uit mededoë en hartseer oor ons sondes dat Hy gelewe het, en ook gesterwe het.
Hy het die straf vir die gebrek aan berou wat ons moes vertoon het, voor God gedra.
Uit gevoel vir ons ellendes verskaf Hy aan ons die ewige lewe - teenoor Joram wat te trots is om nederig in boetedoening voor God te buig.
Jesus Christus het nie net 'n roukleed aangehad nie - sy klere was presies die teenoorgestelde van Joram s'n.
Joram dra die kleed van 'n vors, maar Christus sterf nakend.
By Jesus Christus was daar geen valse berou waarmee Hy God wou verteder nie. Sy lewe en sy werk was tot in die dood toe opreg.
Maar waar pas ons in? Pas ons by koning Joram of by Koning Christus? Dit is opvallend hoe skynheilig ons dikwels is en hoeveel dubbelde standaarde ons toepas - hoe onbewoë ons soms in ons berou oor ons sonde is.
Kyk na die geskiedenis van Samaria, en dan leer ons die volgende daaruit:
Die Here word nie deur 'n valse belydenis tot versagting beweeg nie.
Hy verwag van ons 'n bewoë boetelewe oor ons sondes.
En die Here versorg uiteindelik die wat saam met ons gebuk gaan onder die straf van die Here, of ons opregte berou toon of nie.
Dan word dié sonder berou die doodstraf opgelê.
Die bewys hiervoor is dat die stad tog uiteindelik verlos is, en die beroulose adjudant wat doodgetrap is in die hek.
Die kruisdood van Christus werk presies so.
Hy sterf tot verlossing van die wat hulle sondes met volle berou voor Hom bely en van Hom alleen verlossing verwag.
En Hy sterf tot die definitiewe dood van hulle wat nie hulle sondes opreg bely en berou daaroor betoon nie.
Hierdie kwessie van valsheid en opregtheid van berou moet 'n saak van lewende erns in ons gemeente wees.
Ons moenie openlik of in die geheim sekere sondes bedrywe, en dan toelaat dat ons trots ons van bekering weerhou nie.
Dan is ons besig om soos Joram verkeerd te doen voor die Here. Hy wil nie hê dat ons met 'n koningskleed en eie trots na buite toe beweeg, maar na binne is daar 'n verskuilde roukleed nie. Hy soek openlike berou en bekering voor Hom.
Dit help nie om te bid vir vergewing in ons binnekamer en dan in ons lewe na buite onboetvaardig te lewe nie.
Hierdie daad raak ons volle persoonlike lewe - binne en buite die erediens. Die sonde en die ellendes waarin ons verkeer kan waarskynlik die produk van die vertoon van welvaart na buite wees - soos Joram se koningskleed - maar van groot geestelike armoede aan ons binnekant, soos die geheime roukleed teen sy lyf.
Die weg tot verlossing is maklik.
Laat ons opreg in ons berou wees.
Laat ons opreg in ons skuldbelydenis wees.
Kom ons doen afstand van alle dubbelde standaarde.
Kom ons wees soos Christus, en verwag dan vergewing van Hom.
Slotpsalm 38:1, 15
Datum: 17 April 2005 (aand)