Aftrede: Temper jou verwagtinge | Netwerk24
Deur Hanlie Stadler 18 Mei 2019 06:00
Die uitdaging met aftrede is nie net die syfers nie – dis ook menslike gedrag en verwagtinge.
Baie afgetredenes onttrek 'n onvolhoubare pensioen. Foto: iStock
'n Goeie finansiële beplanner help om hul kliënte se aftreebeleggings te belê en bestuur, maar kan ook keer dat hulle foute maak wat hulle duur te staan kan kom, sê Henry van Deventer, hoof van welvaartstrategie by Old Mutual Wealth.
Die heel belangrikste is dalk dat beplanners die somme kan maak wat vir mense wys hulle sal hul verwagtinge moet verlaag oor hoeveel pensioen hulle kan bekostig – en dit impliseer 'n moeilike gesprek oor die leefstyl wat hulle gedurende aftrede kan bekostig.
Van Deventer het die afgelope week op Old Mutual Wealth se adviesforum vir finansiële beplanners oplossings probeer voorstel vir die probleem waarmee die bedryf nou al lank worstel: hoe om te verseker dat afgetredenes hul kapitaal beskerm vir 'n sorgvrye, of minstens finansieel stabiele, aftrede.
Daar is op die oomblik konsensus in die finansiëledienstebedryf dat afgetredenes nie meer moet kies tussen óf 'n lewende annuïteit (waar hulle self hul geld belê en die beleggingsrisiko dra) óf 'n gewaarborgde annuïteit (waar versekeraars die beleggingsrisiko dra en 'n pensioen uitbetaal so lank as wat die belegger lewe) nie, maar 'n kombinasie van die twee moet oorweeg vir 'n beter uitkoms.
Van Deventer sê dis nie meer 'n gegewe dat 'n gewaarborgde annuïteit (ook bekend as 'n lewensannuïteit) 'n laer inkomste gaan oplewer nie. Sy berekeninge wys dat 'n egpaar ('n man van 65 en 'n vrou van 60) wat aftreekapitaal van R5 miljoen nou in 'n lewende annuïteit (dus 'n beleggingsgekoppelde annuïteit) belê, minder as R16 000 per maand as pensioen moet onttrek as hulle konserwatief is. Dit is inaggenome dat die man tot 90 jaar oud kan word en die vrou tot 95. Die geld moet dus tot 35 jaar ná aftrede kan hou.
Dié pensioen verteenwoordig 'n onttrekkingskoers van 3,7% van die oorspronklike kapitaal – aansienlik minder as die gemiddelde onttrekkingskoers uit lewende annuïteite van 6,62% in 2017, volgens die syfers van die Vereniging vir Spaar en Beleggings (Asisa).
Afgetredenes kan hul inkomste tot nagenoeg R21 000 verhoog, maar dit verteenwoordig 'n onttrekkingskoers van 5%, wat 'n groot risiko skep dat die geld gaan uitloop terwyl afgetredenes nog leef.
R5 miljoen wat vir dieselfde egpaar in 'n gewaarborgde annuïteit belê word, kan wel 'n maandelikse pensioen van sowat R20 000 verseker. Dié syfer is gegrond op produkte wat op die oomblik in die aftreemark beskikbaar is, maar die bedrag sal afhang van afgetredenes se ouderdom wanneer hulle die geld belê en die verhoging wat hulle kies, asook of voorsiening gemaak word vir een of twee mense en 'n paar ander veranderlikes.
Een van die grootste probleme met 'n belegging in lewende annuïteite is dat mense 'n hoër aanvanklike maandelikse inkomste wil hê as wat hul aftreekapitaal volhoubaar kan oplewer.
Een van die grootste probleme met 'n belegging in lewende annuïteite is dat mense 'n hoër aanvanklike maandelikse inkomste wil hê as wat hul aftreekapitaal volhoubaar kan oplewer. Daarna verhoog baie mense elke jaar hul inkomste met nagenoeg die inflasiekoers.
As hulle met 'n te hoë bedrag begin en dit jaarliks met die inflasiekoers verhoog, ongeag die beleggingsopbrengs, vreet hulle weg aan die lewensduur van hul aftreekapitaal.
Baie van sy kliënte onttrek willens en wetens meer van hul aftreekapitaal elke jaar as wat volhoubaar is vir hul verwagte lewensduur omdat hulle nou die inkomste nodig het of wil hê, het 'n finansiële beplanner opgemerk. Hulle neem eenvoudig daardie weddenskap dat hulle op 'n jonger ouderdom sal doodgaan.
Agt uit tien Suid-Afrikaners kies lewende annuïteite bo gewaarborgde annuïteite wanneer hulle aftree – ongeag hoeveel aftreekapitaal hulle het, sê Van Deventer.
Van Deventer sê lewende annuïteite bly gewild omdat dit vir mense 'n buigsame inkomste bied. Mense kan kies hoeveel van hul kapitaal hulle elke jaar onttrek in 'n breë spektrum van tussen 2,5% en 17,5%.
Nog 'n voordeel is dat mense self hul beleggingsopsies kan kies, wat hulle 'n gevoel van beheer oor hul aftreegeld gee.
Dié twee voordele is egter ook twee van die grootste nadele van lewende annuïteite.
"Dit gaan oor ons vermoë om ons finansiële impulse te beheer," sê Van Deventer.
1. Onttrek die kleinste moontlike kontantbedrag van jou aftreegeld met aftrede – verkieslik niks. Selfs al gebruik jy dit vir herstelwerk aan jou huis of 'n nuwe motor, maak jy baie vinnig 'n enorme duik in jou aftreekapitaal.
2. Trek jou gordel so styf as moontlik in die eerste jare ná aftrede – wees brutaal met jou begroting en sny luukses. 'n Klein onttrekking in die eerste jare van aftrede help jou aftreekapitaal groei sodat jy later, wanneer jy dalk siek is, 'n groter pensioen kan onttrek of daardie oorsese vakansie waarvan jy nou al jare droom, gemaklik kan bekostig.
3. Mik vir 'n onttrekkingskoers van minder as 4% van jou kapitaal.
4. Moenie elke maand 'n staat van jou beleggings trek nie. Onthou dat aftreegeld ook 'n langtermynbelegging is. Besluite wat jy op grond van korttermyn-wisselvalligheid neem, kan jou duur te staan kom.
5. Hou aan spaar, selfs met jou pensioen. Bêre die geld in 'n effektetrustfonds of ander belegging waaruit jy dit kan onttrek in 'n noodgeval sonder om jou pensioen te moet gebruik.
6. Doen elke jaar die somme voordat jy jou pensioen bloot met die inflasiekoers verhoog. As dit 'n slegte jaar vir opbrengs was, moet jy jou verhoging so laag moontlik hou. Jy kan weer inhaal indien daar 'n baie goeie beleggingsjaar kom.
Mense is geneig om in die oomblik te leef, want "môre is vaag". "Ons sien dit met die kontantbedrag wat mense met aftrede onttrek – dit hou nie lank nie."
Wat beleggings betref, is afgetredenes – wat meer tyd op hande het – meer geneig om op korttermyninligting te reageer. Hulle trek meer gereeld state van hul beleggings en lees meer inligting oor wat elke dag in die markte aangaan. Dit skep die risiko dat hulle perspektief verloor, paniekerig raak en besluite neem wat baie ernstige gevolge vir hul aftreevooruitsigte het. Hulle is ook geneig om te konserwatief te belê.
Van Deventer sê vir 'n onttrekkingskoers van meer as 4% per jaar moet 60% van afgetredenes se portefeulje in groeibates belê wees eerder as in rentedraende beleggings. Dít selfs terwyl die markte 'n lae of negatiewe opbrengs oplewer, soos tans in Suid-Afrika die geval is. Vir 'n onttrekkingskoers van meer as 4% om volhoubaar te wees, moet die opbrengs op beleggings gemiddeld inflasie plus drie tot vyf persentasiepunte per jaar wees.
Van Deventer sê die risiko's van lewende annuïteite kan alles gesystap word indien mense in gewaarborgde annuïteite belê. Hulle kry dan 'n gewaarborgde pensioen, ongeag wat op die markte gebeur en hulle kan nie meer geld onttrek en só hul toekomstige finansiële sekerheid ondermyn nie.
Die grootste nadeel van gewaarborgde annuïteite is egter dat dit nie voorsiening maak vir onverwagse groot uitgawes soos mediese noodgevalle nie.
Van Deventer sê 'n kombinasie van lewende en gewaarborgde annuïteite gee mense gemoedsrus dat hulle 'n gewaarborgde inkomste kry ongeag wat op die markte gebeur. Dit het ook die voordeel dat mense dan gemakliker word om meer aggressiewe beleggingsbesluite te neem met die deel van hul geld wat in lewende annuïteite belê is.
In die voorbeeld van die egpaar met R5 miljoen: As hulle R3 miljoen daarvan in 'n gewaarborgde annuïteit belê, kan hulle 'n gewaarborgde pensioen van nagenoeg R12 500 koop. As hulle die ander R2 miljoen in 'n lewende annuïteit belê en net 3,7% per jaar onttrek, gee dit vir hulle R6 200 per maand.
Die totaal van R18 700 is dalk minder as wat hulle sou kry as hulle alles in 'n lewende annuïteit belê het en 5% per jaar onttrek het, maar dis 'n volhoubare situasie vir die res van hul lewe.
Hy beklemtoon ook dat wisselvalligheid beheer moet word deur die keuse van fondse waarin mense belê. Daar is batebestuurders wat spesifiek wisselvalligheid probeer bestuur, 'n faktor wat Van Deventer as die belangrikste naas reële opbrengs beskryf.
Sy aanbeveling is dat mense met aftrede 'n baie streng begroting opstel en onderskei tussen dinge wat hulle móét hê – kos, 'n dak oor hul kop en mediese dekking, byvoorbeeld – en 'n gewaarborgde annuïteite koop wat dié uitgawes dek en wat met die inflasiekoers toeneem elke jaar.
Die res van hul aftreegeld – die deel wat vir nienoodsaaklike uitgawes betaal – kan dan in lewende annuïteite belê word.
Van Deventer sê afgetredenes se onttrekkingstrategie is uiters belangrik. Hulle kan eenvoudig nie elke jaar hul onttrekkings verhoog met die inflasiekoers nie. Hulle moet hul beleggingsopbrengs in ag neem en in 'n jaar van swak opbrengste hul onttrekking dieselfde hou of selfs verminder.
Dit sal inderdaad beteken dat die gordel dan vir daardie jaar stywer ingetrek moet word. Dit kan ook meebring dat sekere uitgawes – 'n nuwe motor, die jaar se vakansie – uitgestel moet word.
Van Deventer beklemtoon dat finansiële beplanners en afgetredenes eenvoudig die moeilike gesprekke sal móét hê.