Lucas Malan - 2010-02-19
Eintlik vind ek dit nog altyd moeiliker om tyd te kry vir lees as vir skryf. My skeppende produksie is betreklik skraal en word nie deur ’n program of voorneme gerig nie. Embrionale “gedigte” meld hulle onverwags by my aan en is grootliks die gevolg van ’n betekenisvolle waarneming of ervaring.
Daardie “invalle”, soos Hennie Aucamp dit noem, kan binne enkele ure of eers jare ná die waarneming kom. Ek vermoed dit hang af van hoe paraat die geheuebank of onbewuste is om konsepte, woorde en beelde na daardie ervaring aan te trek. Wanneer die eerste reëls op skrif vorm kry, is alle ander take vergete terwyl ek die gedig sy spontane gang te laat gaan. Dan is tyd ’n vergete saak en so het menige maal al in die oond aangebrand.
Sedert ek uit die formele onderwys getree het, volg ek ’n eie skiktyd waarin die lees van die oggend- en Sondagkoerant ’n prioriteit is voor die dag kan begin. Wanneer ek aan skoolboeke meewerk (meestal onder groot druk), is alle aandag daarop gerig en die skeppende werk is vergete.
Wat verdere leeswerk betref: ek spits my toe op die poësie en kortverhale en lees bykans alles wat in dié genres in Afrikaans verskyn – gewoonlik in die voormiddag en saans. Die webwerwe wat literêre inligting dra, besoek ek net sporadies en dan bestee ek selde meer as 40 minute daaraan. As daar beduidende romans soos dié van Bernard Schlink, Ian McEwan, Karel Schoeman, Etienne van Heerden of JM Coetzee verskyn, laat ek alle ander pligte wag om eers dié boek te lees. Dit neem gewoonlik drie dae, en so het menige keerdatum vir ’n telefoon- of munisipale rekening al verstryk.
Dit alles kom neer op seleksie en prioriteite. Dit is onmoontlik om alles te lees en ek voel lankal nie meer skuldig oor enigiets wat my ontgaan het nie.