“Ek eet my migraine weg” | SARIE
“Ek eet my migraine weg”	deur admin and Lydia van der Merwe
Soggens spring ek met ’n helder kop uit die bed … en dis onbeskryflik wonderlik. Dit klink dalk nie na iets om oor opgewonde te raak nie, maar net ’n jaar gelede was die prentjie soveel anders: Ek in ’n donker kamer met ys op my voorkop. Elke harde geluid ’n dolksteek deur my brein. Gesmelte yswater wat van my vuurwarm voorkop afloop en meng met my trane.
My hoofpyne het reeds op laerskool begin. Toe ek twaalf was, het die dokter gedink my oë is dalk die oorsaak, en ek moes bril dra. Ek het díe lelike bril gehaat, en toe ek later besef dit maak eintlik geen verskil nie, het ek dit ‘verloor’ – in die asblik! Tydens my tienerjare het die hoofpyne vererger. Geld vir duur pille was daar nie en ek het met my spaargeld vir my hoofpynpoeiers gekoop. Op kollege het dit dikwels tydens die lang busrit huis toe gevoel asof my kop wou ontplof. Ek het begin werk en die erge hoofpyne is as migraines geïdentifiseer. Ek is van dokter na dokter in my soektog na ’n wonderkuur. Keer op keer is ’n ander pil voorgeskryf – sonder welslae.
Ek onthou hoe my migraines my op my eerste oorsese reis in vreemde situasies laat beland het. Ek lag nou daaroor, maar toe was dit allermins snaaks. Dis erg as jy voel asof jy wil doodgaan en jy jou tussen mense bevind wat nie ’n idee het hoe jy voel nie (en dis onmoontlik om jouself te verskoon). Of jy is op ’n trein of bus en jy kan nêrens gaan lê nie. In ’n bank in Toulouse, Frankryk, het ek vreemd begin voel. Skielik was net die helfte van alles waarna ek gekyk het sigbaar – ’n halwe paspoort, ’n halwe geldnoot, ’n halwe kassier agter die toonbank … Ek het gelag toe ek na die een helfte van my metgesel kyk en haar daarvan vertel, maar ek het besef iets is nie pluis nie. Dit was ’n voorloper van die verblindende migraine wat later sou toeslaan.
Ander kere het daar sulke flitsende sigsag-patrone voor my oë geswem – my sig totaal en al belemmer. Later het ek uiteindelik ’n pynstiller ontdek wat nie my maag aangetas het nie en my nie lomerig laat voel het nie. Dit het gehelp, want ek kon glad nie werk met ’n ‘kop’ nie, en ek kon nie elke keer huis toe gaan nie. Ek moes vroegtydig die pille drink sodra ek dínk ’n migraine is op pad (ek het seker dikwels onnodig medikasie geneem, want ek wou nie kanse waag nie). Soms het ek te laat pille gedrink – en as die migraine so te sê al gevestig was, het dit vinnig tot die ergste graad vererger. Dan moes die pyn homself uitwoed – wat gewoonlik sowat tien uur geneem het. Slaap het my dan heeltemal ontwyk, maar soms het ek genadiglik in die vergetelheid van skone uitputting weggesink. Die volgende dag het ek gewoonlik soos ’n uitgewaste lap gelyk en gevoel. Heeltemal uitgemergel. Daar was pille in elke handsak en beursie, in laaie, kaste en my motor – vir ingeval. Ek was nie verslaaf nie, maar ek was afhanklik (is daar ’n verskil?) en het dit gehaat.Só het die jare verbygegaan.
Die langste wat ek nie ‘n migraine gehad het nie, was twee weke
Ek het ’n alternatiewe roete probeer. My man, Arnold, het gehoor van ’n homeopaat, wat ook ’n mediese dokter is, en ek het besluit om hom te raadpleeg. Hy het ’n sg. Quantum-masjien waarmee hy onder meer jou allergieë, kosse wat ’n probleem kan wees en selfs jou emosies ‘meet’. (Jy word vir omtrent twee uur daaraan gekoppel.) Aan die hand van hierdie lys stel die dokter ’n dieet voor en skryf homeopatiese medikasie en vitamiene voor. In my geval moes my lewer eers gesuiwer word. Koringprodukte, suiwel en suiker in enige vorm was taboe. Vrugte soos spanspek, waatlemoen, druiwe, sitrus, droëvrugte en vrugtesappe moes ek ook vermy. Asook koffie en tee (behalwe rooibos). Sjoe … alles wat lekker is! Die meeste soorte groente kon ek wel eet, behalwe sampioene en peule soos boontjies en lensies. Vir proteïene kon ek vis en hoender sonder vel eet. En rys, rys en nogmaals rys. ’n Groot opoffering, ja, maar ek was desperaat genoeg om enigiets te probeer.
En so het my streng detoksdieet begin – vier weke lank. Ek het hoofpyne gekry soos my liggaam van die gifstowwe ontslae geraak het. Ek moes elke dag tien tot twaalf glase water drink. Ek het natuurlik baie gewig begin verloor (13 kilo’s in 5 maande) en ek was nie gelukkig daaroor nie, want ek was nie voorheen oorgewig nie. Mense het begin vra of ek siek is en kommentaar gelewer oor my maer lyf. Maar daar was niks wat ek kon eet wat vetmaak nie. Op 50 kg het my gewig gestabiliseer.
Dis nou amper nege maande later. Ek’s brandmaer, maar voel baie gesond. Ek het hope energie. Migraines regeer nie meer my daaglikse bestaan nie. Ek kry af en toe ’n dowwe hoofpyn, wat ek kan hanteer. Partykeer gaan dit sommer vanself weg – ’n nuutjie vir my! Ek eksperimenteer met kos, maar wyk nie veel af van die dieet nie – dis ’n leefwyse waaraan ek gewoond geraak het. Ek raak soms nog lus vir lekker brood, kaas en sjokolade – ek was mal oor soetgoed. Af en toe sal ek ’n teelepeltjie van iets verbode eet, maar oor die algemeen bly ek eerder heeltemal weg daarvan. Of ek koop nou en dan gesonde koekies by gesondheidswinkels.
* In Februarie 2008 het ek my eerste verjaardag sonder koek en lekkernye beleef – en ek het dit oorleef! My grootste geskenk: die uiteindelike verlossing uit die hel van migraines.
[/box]‘n Eenvoudige chirurgiese tegniek wat deur ‘n Johannesburgse kaak-gesig-en-mondchirurg ontwikkel is, kan die helfte van alle hoofpynlyers en minstens 60% van migraine-lyers help. Dr. Elliot Shevel, stigter en voorsitter van die Suid-Afrikaanse Hoofpynvereniging en mediese direkteur van die Hoofpynkliniek in Johannesburg, sê jy kry hoofpyn as oppervlakkige aartjies in jou kopvel gespanne is. In die geval van migraine is meer aartjies betrokke. Hy bind dié aartjies in ‘n dagkliniek af. (Koste: R5 000 tot R30 000, afhangende hoeveel are afgebind word.)
Nog ‘n oorsaak van migraine is gespanne kaak- en nekspiere. Daarvoor kan jy ‘n klein, binnemondse plaatjie dra wat dié spiere laat ontspan. (Koste: R3 000, alles ingesluit). Daar ís migraine-lyers soos Christine vir wie ‘n dieet help, maar hulle is in die minderheid. Daar is ook baie individuele verskille: verskillende kosse en chemikalieë kan migraine by verskillende mense veroorsaak. Van die bekendstes is koffie, sjokolade en rooiwyn.
Maar kos is net ‘n sneller – nie die wortel van die probleem nie. Stres is nog ‘n sneller. Sommige mense se spiere is van nature gespanne. As jy gestres is, trek jou spiere nóg meer saam en dit kan jou oor die pyndrempel stoot. Dr. Shevel sê daar moet bepaal word waar jou pyn vandaan kom (een van die twee oorsake hierbo genoem). Word die onderliggende probleem behandel, kan jy eet of drink wat jy wil – sonder om hoofpyn te kry.
‘n Migraine is ‘n aanhoudende, kloppende hoofpyn met simptome soos naarheid, braking, lig-, klank- en soms reuksensitiwiteit. Soms sien jy vreemde patrone of flitsende ligte kort voor ‘n aanval. As dit nie behandel word nie, kan dit ure of selfs dae lank aanhou. Meer vroue as mans kry dit. Daar is eers gedink net een kant van jou kop word seer. Maar sowat die helfte van migrainelyers het pyn aan albei kante. Migraine word tradisioneel met medikasie behandel: onder meer pynstillers, antidepressante, medikasie vir epilepsie en betablokkers. Dit het egter newe-effekte en help dikwels nie.* Vir meer inligting, besoek www.headacheclinic.co.za, of skakel 0861 678 911. Daar is ook takke in Kaapstad en Durban. – Lydia van der Merwe