Is koestering van die verlede strydig met vernuwing?René van der Vyver (Foto: Verskaf) Ek kan nie help om in die lenteseisoen, wanneer vernuwing heers, te dink aan die gedagte dat vernuwing beteken om alle ou dinge te laat vaar nie. Daar is onder sommiges die neiging om ŉ afsku te hê in alles van die verlede – anders is jy “eng,” “agterlik,” “verkramp” of “gekant” teen vernuwing. Om AfriForum, byvoorbeeld, daarvan te beskuldig dat ons “hunker na die verlede” is egter vêr van die waarheid, aangesien dié burgerregteorganisasie met sy meer as 306 000 lede toekomsgerig is. Waarom anders sal AfriForum Jeug se slagspreuk lui “ons neem eienaarskap van ons eie toekoms”? Waarom anders sal AfriForum voortdurend daaraan werk om nuwe planne en projekte te ontwikkel sodat Afrikaners ŉ vry, veilige en voorspoedige toekoms aan die suidpunt van Afrika kan hê? Alhoewel AfriForum vorentoe kyk (en beur!), word daar steeds waarde geheg aan president Paul Kruger se wyse woorde: “Neem uit die verlede alles wat goed en edel is, en bou daarop die toekoms”. Dit is strydig met die boodskap wat mense bewustelik en onbewustelik daartoe lei om geen waardering, of selfs belangstelling, in die gebeure van die verlede te toon nie. AfriForum se waardes oorvleuel eerder met behoudende denke se waardering van kultuur, tradisie, erfenis en die verlede – ook om nie alles in die verlede weg te gooi as verouderd of agterlik nie. Ons moet eerder probeer om dit wat mooi en goed is uit die verlede te bewaar. Daar is immers baie lesse en insigte wat uit die Afrikanergeskiedenis geneem kan word. Dink maar net aan die Helpmekaarbeweging. Ná die 1914-rebellie, waar die Boere met £400 000 se boetes en eise belas was, is ŉ beweging begin om die nodige fondse in te samel om ŉ klomp gesinne van bankrotskap te red. Daar is gepraat van “saamdra en saamwerk”. Dominee JD Kestell het beklemtoon, “ryk én arm het gegee”. Daar was onder andere ŉ bankrot boer wat sy laaste twee hoenders geskenk het, vrouens wat basaar gehou het om geld in te samel en seuns van ŉ skoolkoshuis wat besluit het om vir ŉ kwartaal lank nie botter te eet nie om sodoende die geld te kan skenk. Daar is waardevolle lesse hieruit geleer wat Afrikaners in 1949 wéér toegepas het. Die Mynwerkersunie het Helpende Hand gestig om hulp aan myners, weduwees en weeskinders te verleen. Dit het alles begin met ŉ naaimasjien waarmee vrouens poppe gemaak het om te verkoop. Vandag gaan Helpende Hand, as instelling van die Solidariteit Beweging, steeds van krag tot krag. Ons kan ook soos Helpende Hand bou op die beginsels (uit die verlede) van die Helpmekaarbeweging: “help”, “saam” en “ons” – want ons is almal deel van ŉ gemeenskap wat ons saam kan help ontwikkel. Die belangrikste ding wat ons hierdie lenteseisoen, soos Paul Kruger voorstel, uit die verlede kan neem, is Afrikaners se selfdoen-DNS wat soos ŉ goue draad langs ons voetspore van 370 jaar in Suidelike-Afrika loop. Dit is lente en almal voel begeester om nuwe dinge aan te pak en te groei. Hierdie voornemens sal baie vrugte afwerp as gemeenskappe mekaar met hierdie lente-energie kan aansteek. Om betrokke te raak by projekte wat saak maak, sodat hulle net soos in die verlede as selfstandige gemeenskappe kan groei. Die waardering van die lesse uit die verlede staan beslis nie in teenstryd met vernuwing nie, maar hits dit eerder aan.