Hof steek ’n stokkie voor bankstakingArgieffoto Die bankwerkersvakbond Sasbo het Donderdag sy lede per SMS in kennis gestel dat die beplande landwye staking in die bankwese afgelas is, nadat Business Unity South Africa (Busa) wat die banke verteenwoordig, se dringende aansoek om ŉ interdik in die arbeidshof in Johannesburg aangehoor en goedgekeur is. “Busa se interdik teen ons was suksesvol. Ons sal die hofuitspraak nakom en die protesaksie sal NIE op Vrydag 27 September plaasvind nie,” lui die SMS. Sasbo en Cosatu het vroeër aangekondig dat hulle Vrydag teen werksverliese in die bankbedryf sou staak. Dié staking het gedreig om die bankwese, waaronder ook kitsbanke, in die land dán tot stilstand te bring. Busa het aangevoer dat die protes onwettig en onbeskermd is en dat Sasbo en Cosatu hul artikel 77-kennisgewing moet onttrek. “Die vakbonde het beweer dat hulle ŉ artikel 77-kennisgewing ingedien het wat die staking wettig en beskermd maak, maar die kennisgewing is al in 2017 by die Nasionale Raad vir Ekonomiese Ontwikkeling en Arbeid (Nedlac) ingedien. Die kennisgewings is nie immergroen nie,” het Kaizer Moyane, die Nedlac-sameroeper vir Busa, aan Maroela Media verduidelik. Moyane sê die regter, Hilary Rabini-Naicker, het bevestig dat Sasbo en Cosatu versuim het om die regte prosesse te volg en dat die staking afgelas is tot die regte stappe gedoen is om ŉ artikel 77-kennisgewing te bekom. “As die vakbonde die regte prosedures volg, kan die staking steeds in die nabye toekoms plaasvind, maar die regter het ook gesê dit was belangrik vir Busa en Sasbo om nóú te beraadslaag om oplossings te vind. Die regter het die partye nou net in die regte rigting gewys,” het Moyane bevestig. Hy het verder verduidelik dat die banke reeds gewillig was om oor die afdankings met die vakbonde te praat. Daar was ook deurlopend gesprekke oor die afdankings alvorens dit plaasgevind het, omdat die wet dit so in artikel 189 voorskryf. Standard Bank het in Maart vanjaar aangekondig dat hy 1 200 werkers gaan afdank en 91 van sy takke gaan toemaak, terwyl Nedbank ook planne bekendgemaak het om 3 000 werkers af te lê. Absa het ook in daardie maand gesê dat hy 870 werkers sou afdank. “Artikel 189 gee vakbonde soveel mag en het alle selfseggenskap by ondernemings weggeneem wanneer afdankings ter sprake is. ŉ Onderneming kan nie net lukraak besluite neem oor afdankings nie. Daar moet eers oorlegplegings plaasvind, die ondernemings moet hul redes vir die besluite uiteensit, dit moet regverdig en gegrond wees. Sasbo is ten volle bewus van hierdie regulasies,” het Moyane gesê. Die idee dat ondernemings net mense uit die bloute afdank, is ŉ versinsel, het hy gesê. “As afdankings gemaak word sonder die regte prosedures, sal dit in die hof onwettig verklaar word. Die risiko bestaan ook dat die besluit omgekeer moet word.” Nehawu, die vakbond vir onderwys, gesondheid en verwante werkers, het in ŉ verklaring gesê hy veroordeel Busa se aanvanklike besluit om die saak in die hof te bestry. Dit “bewys dat Busa [en die banke] ongetwyfeld nie omgee oor werkloosheid nie, en net daarop fokus om meer dividende te bekom”. “Ons moet die bloedbad van werksverliese stuit. ŉ Gesamentlike poging is nou nodig om verdere werksverliese en werkloosheid te keer,” het Nehawu gesê. Die staking sou opbou na die landwye Cosatu-staking wat op 7 Oktober gaan plaasvind.