Buitelandse kritici loof Anker se 'Red Dog' | Netwerk24
Deur Christiaan Boonzaier 11 Junie 2019 14:00
Die skrywer en vertaler Michiel Heyns het Willem Anker se Buys vertaal en dit die naam Red Dog gegee.Foto: Joyrene Kramer
Kritici in die Verenigde Koninkryk is gaande oor die boek Red Dog, die Engelse vertaling van die bekroonde skrywer Willem Anker se 2014-treffer, Buys.
"Anker skryf soos 'n talentvolle demoon," meen The Times se Antonio Senior. Sy het die "sensasionele roman" op haar lys van die beste historiese fiksie wat in Junie 2019 verskyn het, ingesluit. Die boek is op 6 Junie daar uitgereik.
Nick Rennison van The Sunday Times is dit met haar eens. "Daar is geen tekort aan energie en verbeelding (in Red Dog) nie."
Die vertaling van Buys is deur die bekroonde skrywer en vertaler Michiel Heyns behartig. Hy het ook onder meer Agaat deur Marlene van Niekerk en 30 Nagte in Amsterdam deur Etienne van Heerden vertaal.
Christiaan Boonzaier het Heyns gepols oor die sowat sewe maande wat dit hom geneem het om Buys in Red Dog te omskep.
Hoe het die vertaling van 'Buys' op jou vurk beland?
Die uitgewer Hester Carstens by Kwela het my gevra of ek belangstel, en ek vermoed Willem het my voorgestel. Ek was maar te bly. Toe ek Buys lees, het ek gedink dis 'n boek wat 'n uitdaging sou wees – en ek hou van uitdagings, so ek sou nie sê ek was nie voorbereid daarop nie.
Waar trek 'n mens weg met so 'n vertaling?
Jy begin op bladsy een. As jy 'n boek lees soos Buys, soos Agaat ook, dink jy dis onmoontlik en jy kan dit nie doen nie, maar ek weet nou al dat jy net op bladsy een moet begin. En dan moet jy die probleme oplos soos hulle kom, een bladsy op 'n slag, dag vir dag, en net hoop jy kom aan die anderkant uit. Die probleme is daar, maar hulle het almal 'n oplossing.
Wat presies sluit hierdie uitdagings en probleme in?
Dit is eintlik Willem se teks self: Dit is nie net eiesoortig nie, maar dit het 'n baie ongewone toonaard, wat deel van die aantrekkingskrag en uitdaging is. Buys het 'n unieke stem: kru, sterk, poëties, wonderlik liries. 'n Genuanseerde stem wat moeilik is om oor te dra in 'n vertaling, want dit is nie net 'n gewone storie nie – dit is 'n dramatiese voordrag. En dit is veral moeilik omdat Afrikaans en Engels se toonaard nogal verskil. Afrikaans het 'n ekspressiwiteit en trefkrag wat Engels nie het nie, terwyl Engels 'n genuanseerde woordeskat en 'n ryker voorraad van woorde as't ware het.
Was Willem betrokke by die vertaalproses?
Toe ek begin, het ek die eerste deel (van vier) vertaal en dit vir hom gestuur, want ek wou hom nie aanmekaar lastig val nie. Hy't dit fyn deurgelees en toe vir my gesê waar hy verskil of vrae het. Dan het ek sy terugvoer weer verwerk en teruggestuur, en ons het dit in vier of vyf lang sessies bespreek. Hy was nie moeilik om tevrede te stel nie; hy is baie toegeeflik, maar sommige skrywers is puntenerig. Willem was baie bereid om te kyk na wat ek gedoen het, en as dit nie 100% ooreenstem nie, kon hy sien hoekom ek dié of daai verandering gemaak het. Ek was gelukkig dat ons op die ou end ooreengestem het; dit was 'n baie aangename medewerking.
Wie het op die Engelse titel, 'Red Dog', besluit?
Snaaks, ek het, en ek was baie in my skik toe hulle dit aanvaar het. Daar was 'n effense vraagteken daaroor, want daar is 'n kinderboek met dieselfde naam, maar dit gebeur soms. So, ek het dit voorgestel en ek was gelukkig dat Willem en Hester daarvan gehou het.
*Red Dog word in die Verenigde Koninkryk deur Pushkin Press uitgegee. Dit kom plaaslik uit Kwela se stal.