Dr. M.J. du Plessis Gereformeerde Kerk Bellville Datum: 7 September 2003. (oggenddiens).
Lofpsalm 18:1, 6.
Skriflesing: Lukas 3:1-22
Teks: Lukas 3:14
En die soldate het hom ook gevra en gesê: En ons, wat moet ons doen? En hy sê vir hulle: Julle moet niemand geweld aandoen of iets afpers nie; en wees tevrede met julle soldy.
Waar gaan ons begeertes met ons heen? Soms lei dit ons om te oorspandeer en geld te mors. Ander kere laat dit ons in gierigheid verval. Soms lei dit ons na die dobbelsale toe met die hoop op die groot rykdom!
Vir die soldate het die Here gesê: Wees tevrede met wat jy het! Moenie jou salaris wil vergroot deur ander mense af te pers om jou te betaal nie. Dus: moenie roof nie! Moenie mense afdreig nie! Moenie geld (of wat ookal) in die hande probeer kry op 'n manier wat by God oneerbaar is nie. Wees tevrede met wat jy het.
Kom ons ondersoek die saak van lewenstevredenheid soos volg:
1. Wat is lewensontevredenheid?
2. Gee die Here vir my dinge – en waarom?
3. Hoeveel deel God uit?
Ons ken almal mense wat altyd loop en murmureer oor hoe arm hulle is.
Daar kan net nie genoeg ellendes oor hulle kom nie, want hulle teer op hulle ellendes, sodat hulle al klaende deur die lewe kan gaan.
Hulle wil altyd gevlei word en mens moet altyd hulle moreel bly opblaas, anders kan hulle net nie hulle voete voor mekaar kry om vorentoe te gaan nie.
En dan is hulle eintlik diep in hulle so verwaand dat jy met hulle niks kan doen nie.
Hierdie kermkouse is nie onbekend nie en die verskynsel is ook nie vreemd nie. Die Heilige Gees skryf van hulle in die Bybel ook:
Judas 1:16: Hulle is murmureerders wat oor hul lot klae, en volgens hulle begeerlikhede wandel; en hulle mond spreek trotse woorde, terwyl hulle mense vlei ter wille van voordeel.
Die teks handel duidelik oor lewensontevredenes wat ook nog ander mense misbruik tot hulle eie voordeel.
Deur sy genade beskik God dat ons besittings en allerhande dinge het wat ons tot sy eer moet bestuur.
Die Here kan dit ook enige oomblik van ons af wegneem.
Hy kan dit doen om verskillende redes:
Ons kan dinge te swak bestuur dat Hy ons daarmee kan vertrou,
of Hy kan besluit om ons te beproef - soos vir Job - en dit dan alles van ons af wegneem.
Daarby is ons van nature baie blind vir God se genade.
Ons kom baie min op die punt waar ons verleë vir die Here vra: "Here, wat wil U nou hê dat ek moet doen?"
Ons kom ook baie min op 'n punt waar ons uit plig by die Here raad vra oor die bestuur van ons geldsake of ons huwelik of die opvoeding van ons kinders.
Wanneer ons dit nog doen, is dit baie keer omdat daar 'n eie begeerte afgter lê. Byvoorbeeld: Wat kan ek nog doen om my rykdom te vermeerder?
Net so is daar is mense wat hulle kinders enige ding sal laat doen om almal te laat verstaan my kinders is die slimste en die beste. Die Here gee nogal 'n beskrywing van hierdie soort mens sse lewensstyl:
2 Timoteus 3:2 Want die mense sal liefhebbers van hulleself wees, geldgieriges, grootpraters, trotsaards, lasteraars, ongehoorsaam aan hulle ouers, ondankbaar, onheilig,
Dis ongelukkig die seer waarhede van die lewe.
Dis presies wat lewensontevredenheid is:
Om meer te wil hê as waarmee God my toevertrou.
En dan veral: Om dit te wil hê om my eie selfsugtigheid te bevredig.
As ons eers in hierdie sonde verval het, is daar niks meer goed genoeg nie:
Dan is ons huis nie in die regte woonbuurt nie;
ons motor is nie op standaard nie;
ons klere moet pas by die bestes.
Dikwels moet my lewensmaat gaan, sodat ek 'n ander een kan kry wat meer aan my eie behoeftes voldoen.
Dis lewensontevredenheid: om nie te wil hê wat die Here vir jou gee nie; om onbekwaam te wees om te hanteer wat God vir jou gee; om soos die duiwel in jou eie selfsugtige strewes die wil van God te begin oorvra.
Lewensontevredenheid loop dikwels hand aan hand met 'n diep onbekwaamheid in die ontevrede mens se eie lewe.
'n Voorbeeld daarvan kry ons in die gelykenis van die verstandige en dwase maagde.
Die dwase meisies se insigte het hulle in die steek gelaat. Hulle wou nie hulle olievoorraad aanvul nie, en wou van die olie van die bekwames vir hulleself hê toe die Bruidegom kom.
Matteus 25:8 En die wat dwaas was, sê aan die verstandiges: Gee vir ons van julle olie, want ons lampe gaan uit.
Die gevolge was noodwendig en voorspelbaar: verwerping deur die Here.
'n Duidelike voorbeeld van iemand wat lewensontevrede is, maar voorgee dat hy sy pad met die Here goed en reguit loop, is natuurlik die ryk jongman.
Alles rondom sy geloofslewe het geklink asof dit baie goed gaan met sy geloofslewe - totdat die Here hom blootgelê het oor sy werklike lewenswaardes: Gaan verkoop alles wat jy het en dan kom jy terug en dien My!
Die Bybel vertel in Matteus 19:22 hoe ontsettend hierdie oomblik van waarheid vir hierdie mens was:
Hy kon nie tevredenheid kry nie - ook nie met God nie - want met sy vroom gesig en al het sy geld tussen hom en die Here gestaan.
Geen wonder dat die Here dit duidelik stel dat lewenstevredenheid 'n lewenshouding is waarmee ons Hom en Hom alleen wil dien:
So kan dan ook niemand van julle wat nie afsien van al sy besittings, my dissipel wees nie. Lukas 14:33
Een van die dinge waaroor mense lewensontevrede raak, en wat baie in die Bybel genoem word, is gierigheid.
Dit is wanneer mens 'n oorwaardering vir geld het.
Jy wil aan die een kant nie betaal wat 'n ding se prys is nie, en aan die ander kant wil jy vir alles die meeste hê wat jy kan kry!
Kyk net in watter geselsskap gooi die Heilige Gees 'n gierigaard. Luister na sy lysie:
geen drinker, geen vegter, geen vuilgewinsoeker nie, maar vriendelik; geen strydlustige, geen geldgierige nie; 1 Timoteus 3:3
Waarom sou die Here so 'n afsku aan gierigheid hê? Hy gee die antwoord in1 Timoteus 6:10
Want die geldgierigheid is 'n wortel van alle euwels; en omdat sommige dit begeer, het hulle afgedwaal van die geloof en hulleself met baie smarte deurboor.
Gierigheid maak mense dus ongelowig!
As ons dit eers begryp, verstaan ons waarom die Here vir die Christene wat ui die Jodedom gelowig geword het skryf in Hebreërs 13:5
Dis ook nie sonder rede dat die Here hierdie ding sê nie, want gierigheid laat 'n mens dink die Here is blind, en dan steel jy, maar jy dink die Here is blind. 'n Voorbeeld is die ding wat Agan gedoen het:
Ek het naamlik een mooi mantel uit Sínear by die buitgoed gesien en twee honderd sikkels silwer en een goudstaaf van vyftig sikkels in gewig, en ek het dit begeer en dit geneem; en kyk, daar lê dit begrawe in die grond binne-in my tent, en die silwer daaronder. Josua 7:21
Die uiteinde van hierdie saak was dat die Here se toorn oor die hele volk Israel gekom het.
En Agan self het weens sy ongeregtigheid omgekom.
Daarom het Josua en die hele Israel Agan geneem met die silwer en die mantel en die goudstaaf en sy seuns en sy dogters en sy beeste en sy esels en sy kleinvee en sy tent en alles wat aan hom behoort het, en hulle het hul na die dal Agor gebring. Daar het die hele Israel hom en sy gesin gestenig, en hulle het hulle met vuur verbrand en klippe op hulle gegooi. (Josua 7:24; 22:20)
Agan was nie die enigste een nie. Geweld en bedrog het eie geword aan die kerkvolk van die Here ook! Onthou maar net wat in Miga 2:2 geskryf staan:
Dis waarom die Here ons waarsku en sê: Wees tevrede met wat jy het, want die Here beskik oor jou - en Hy sal jou nooit in die steek laat dat jy vernietig raak nie!
God beskik oor wat ons moet hê.
Hy Alleen beskik en beveel wat ons daarmee moet maak - want Hy alleen het die reg om dit te doen.
Alles in die skepping is sy eie eiendom - maar Hy stel ons daaroor aan.
Hy doen dit deur aan ons dit toe te ken wat Hy wil hê dat ons dit in sy Naam moet beheer en verbeter.
Alles rondom hierdie saak van besittings gaan oor verantwoordelikheid:
Ja, daar is net een Gewer: die Here.
En Hy gee dit sodat ons dit wat Hy gee, met verantwoordelikheid moet bestuur.
Die opdrag wat die Here vir Adam gegee het was om die aarde te bewerk en te bewaak.
Eenvoudig beteken dit dat die Here hom beveel het om dit waarmee die Here hom vertrou het, te beskerm.
Die Here het daarmee baie duidelik veronderstel dat daar in die skepping 'n mag rondloop wat altyd besig sal wees om met listigheid elke waarde wat ons het, te probeer besoedel:
ook ons waardes rondom besittings en die maniere waarop ons lewensonderhoud in die hande sal wil kry.
Adam moes dus duidelik weet dat daar 'n skerp aanval sal wees op ons waardes rondom eiendom, ons eie besittings en die verkeerde begeertes wat daaruit mag ontstaan. Hierteen moet hy en sy nasate waak!
Na die sondeval is ons inderdaad op niks geregtig nie. Tog seën die Here ons deur vir ons lewensmiddele te gee.
Die sondeval het ons in 'n totaal nuwe verhouding tot God geplaas: Hy het ons geskape om sy "rentmeesters" te wees.
Na die sondeval was daar van hierdie rentmeesterskap nie meer sprake nie.
Iemand wat God wegdink en self God word in eie reg - omdat hy soos God wil wees - is op geen manier meer 'n rentmeester van God nie!
Tog is die Here se beskikking dat Hy sy besittings op die aarde nog steeds aan ons toevertrou. Maar dan soos wat dit staan van die ouderlinge in Titus 1:7
Want 'n opsiener moet as 'n rentmeester van God onberispelik wees, nie eiesinnig, nie oplopend, geen drinker, geen vegter, geen vuilgewinsoeker nie;
'n Rentmeester is iemand wat aangestel word om iemand anders se huis te versorg en te bestuur. Daar is dus dinge wat aan hom toevertrou is - maar daar is ook dinge wat buite sy bereik gestel is!
Elke keer wanneer ons iets anders begeer het as waarmee die Here my vertrou het, was daar moeilikheid. Dink maar aan Adam en Eva se val. Hulle het dinge begin begeer wat die Here hulle verbied het. Toe laat hulle begeertes hulle verkeerd dink daaroor:
Toe sien die vrou dat die boom goed was om van te eet en dat hy 'n lus was vir die oë, ja, 'n boom wat 'n mens kan begeer om verstand te verkry; en sy neem van sy vrugte en eet en gee ook aan haar man by haar, en hy het geëet. Genesis 3:6
Later het hierdie saak van begeerte wyer begin uitkring en al hoe meer dinge ingesleep. Ons sosiale lewe het met allerhande soorte euwels te doene begin kry. Soveel dat God met sy wet ingryp:
God gee nie vir alle mense ewe veel nie. Daar is verskil in geslag, in leeftyd, in kennis, in liggaamskragte, blyplek. Abraham was ryk en Lasarus was arm.
1 Samuel 2:7 Die HERE maak arm en maak ryk; Hy verneder, ook verhoog Hy.
Vir een mens gee die Here genade om maklik te lewe en vir 'n ander meet die Here 'n lewe van pyn en wroeging uit - en so sou ons 'n lang lys kon maak.
Luister maar na die volgende paar uitsprake in die Bybel waaruit hierdie dinge baie duidelik is:
Job 13:26 dat U bitter dinge oor my beskik en my die ongeregtighede van my jeug laat erwe,
Jona 4:6 - 8 Toe beskik die HERE God 'n wonderboom en laat dit oor Jona opskiet om te dien as skaduwee oor sy hoof, om hom van sy ontstemdheid te bevry; en Jona was baie bly oor die wonderboom. Maar God het die volgende môre toe die dag breek, 'n wurm beskik; en dié het die wonderboom gesteek, sodat dit verdor het. En met sonop het God 'n gloeiende oostewind beskik; en toe die son op die hoof van Jona steek, het hy magteloos geword en gewens dat hy mag sterwe, en gesê: Dit is vir my beter om te sterwe as om te lewe.
Die Here gee dus vir een mens groot rykdom. Vir 'n ander een gee Hy armoede. Op die een laat Hy die Son brand. Vir 'n ander een beskik Hy teydelik beskerming teen die son. Die feit is bloot dat die Here nie besittings en seën gee volgens ons maatstawwe nie.
Wat die Here se manier van doen vir 'n sondaar moeilik maak, is die feit dat daar dinge in ons menswees ingetrek het as gevolg van ons sondes, wat maak dat baie van ons ons nie by die beskikking van God wil neerlê nie.
Daar is dikwels mense wat iets anders wil hê as wat die Here vir hulle uitgemeet (of gegee/beskik) het. Dit raak elke stukkie van ons bestaan.
Daar is mense wat ontevrede raak met hulle lewensmaats en dan meteens hulle vryheid of selfs dalk iemand anders wil hê.
Daar is mense wat ontevrede is met hulle huise of hulle inkomste – en dan op oneerlike maniere rykdom en besittings in die hande wil kry.
Daarom gee die Here ook negatiewe wette/reëls oor besittings en eiendom:
God verbied byvoorbeeld diefstal.
Hy verbied ook nie slegs die soort diefstal en roof wat die owerheid straf nie, maar Hy beskou ook al die skelmstreke en liste waardeur ons probeer om ons naaste se besittings in die hande te kry as diefstal.
Hierdie soort diefstal word op verskillende maniere gepleeg:
Dit kan gebeur met geweld
Dit kan gebeur met 'n skyn van reg, soos deur die
Dit kan gebeur met oneerlike of oneerbare metodes of enige middel wat God verbied.
Hy verbied byvoorbeeld ook dat ons gierig mag wees.
Hy verbied ook nog alle misbruik en verkwisting van sy gawes, soos byvoorbeeld deur te dobbel.
Die Here gee natuurlik positiewe wette ook in verband met besittings/eiendom.
God gebied ons byvoorbeeld om die belange van ons naaste, waar ons kan en mag, te bevorder.
Ons moet ander se besittings respekteer, en as hy minder het as ek, moet ek hom nogtans met eer behandel - soos ek wil he dat hy my moet behandel.
Ons moet nie net ons eie besittings vermeerder nie. Ons moet aan ander ook uitdeel. Ons moet ons werk getrou doen, sodat ons die behoeftiges in hulle nood kan help.
Hierdie opdragte van die Here maak dinge vir ons baie, baie moeilik, want dis dinge wat heeltemal teen ons aard ingaan.
Ons standpunt is gewoonlik: "My goed is my goed."
Ons neiging is dat ons altyd net meer en meer wil hê. Ons almal se waardes oor wanneer ons genoeg het, is verskillend.
Vir sommiges sal alles op die aarde nie eers genoeg wees nie.
Vir ander is armsalige kos, die minimum klere en 'n skuiling al rede tot diep dankbaarheid.
Mense wat in verset is teen wat God aan hulle uitdeel, is natuurlik nie ware aanbidders van die Here nie!
In hulle verwaandheid rebelleer hulle teen die Here.
Hulle eie wil staan vir hulle hoër as die wil van die Here.
Iewers in ons belydenis (NGB art 29!) bely ons die volgende:
…Wat die valse kerk betref: Dit skryf aan homself en sy besluit meer mag en gesag toe as aan die Woord van God; dit wil homself nie aan die juk van Christus onderwerp nie;… maar neem weg en voeg by na eie goeddunke;…
Lewensontevredenheid dring my dus tot baie diep besinning:
Hoe tevrede is met die min of baie wat God vir my gee.
Hoe getrou is ek met die bestuur van alles wat Hy aan my toevertrou het?
Is ek nog eerlik met die Here: Dring my besittings en my begeertes daarrondom my nie in ander sondes in nie?
Oorvra ons nie dalk dikwels die lewe nie. Wat wil ons alles hê voordat ons tevrede is? Wanneer het mens genoeg lewensmiddele?
Dink daaraan: Jesus was God self wat uit die hemel 'n menslike liggaam aangeneem het en Hy het nie 'n TV gehad nie!!
Die van ons wat ontevrede raak met ons lewensmaats en wat die storie het van "ons wil ons vryheid hê!" - wat wil sulke mense bereik?
Watter vryheid het jy as jy die genade van God verag en jy van jouself 'n slaaf van die sonde en van selfsugtigheid maak? Wat wil jy op die lang duur daarmee bereik?
Hoe maak die verdienste van Christus my tevrede? Inderdaad moet ons vra: Maak die verdienste van die Here Jesus my tevrede?
Ons lees 'n hele klomp dinge in die Bybel en ons onderstreep alles totdat ons dit in ons praktiese lewe moet uitvoer.
Dan kom die probleme ten opsigte van ons lewensontevredenheid dikwels na vore.
Die skrywer van Psalm 27 praat namens ons as hy sê:
Een ding het ek van die HERE begeer, dit sal ek soek: dat ek al die dae van my lewe mag woon in die huis van die HERE, om die lieflikheid van die HERE te aanskou en te ondersoek in sy tempel. Psalms 27:4
Pragtig! Maar is dit waar dat ons die lieflikheid van die Here ondersoek as ek my ooreenkomste met Hom verbreek en teen sy wil ingaan?
Ons weet baie goed dat ons met hierdie verlossing uit die sonde en uit die ewige dood uit "in alle opsigte in Hom ryk gemaak is, in elke woord en alle kennis" - soos die Bybel leer in 1 Korintiërs 1:5.
Ons weet ook baie goed van die lyding van die Here Jesus ter wille van ons. Luister net hoe sterk die Bybel die saak stel:
2 Korintiërs 8:9: Want julle ken die genade van onse Here Jesus Christus, dat Hy, alhoewel Hy ryk was, ter wille van julle arm geword het, sodat julle deur sy armoede ryk kan word.
Daar is baie van ons wat in kerkbanke sit vir wie hierdie openbaring van die Here totaal leë woorde is.
Wanneer baie van ons dink (glo?) dat die Verlosser vir ons net nie genoeg geld en status na ons sondige sin gee nie, dan raak ons lewensontevrede.
Of my sonde laat my lewenswaardes kraak en nou wil ek aanstap skeihof toe om my eie belang te gaan dien.
Wat help hierdie stuk openbaring my dan as ek dit nie vir myself kan toe-eien nie? Is ek dan 'n ware gelowige?
Die waarheid is dat die effek wat die verlossing van die Here Jesus op 'n ware gelowige het, is dat so 'n persoon nie in homself en sy eie gierigheid opgaan nie, maar in diens aan ander mense.
Die Here Jesus se versoening oor ons beteken dat:
… julle in alles ryk kan word tot alle milddadigheid, wat danksegging aan God deur ons bewerk. (2 Korintiërs 9:11).
Ons moet nie kyk hoeveel ons vir onsself kan inpalm nie - ons moet leer om met ons totale lewe uit te reik na ander mense toe, sodat ons dankbaarheid aan God daardeur sigbaar kan word.
Hierdie is nie die enigste plek waar die Bybel hierdie ding aan ons leer nie. Dit staan byvoorbeeld ook in 1 Tessalonisense 3:12
en mag die Here julle ryk en oorvloedig maak in liefde vir mekaar en vir almal,
Kom ons besin ernstig oor hierdie saak en ons sorg dat ons deur bekering en ook deur berou oor die punte waar ons sondig. Ons saak met God reg kry ewn reg hou.