Die jaar 1809 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 9de jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
◄ ◄ | ◄ | 1804 | 1805 | 1806 | 1807 | 1808 | ◄ 1809 ► | 1810 | 1811 | 1812 | 1813 | 1814 | ► | ► ►
Sien ook: Kategorie:1809
Gregoriaanse kalender 1809
Armeense kalender 1258
Sjinese kalender 4505 – 4506
Ethiopiese kalender 1801 –1802
Hebreeuse kalender 5569 – 5570
Irannese kalender 1187 –1188
Islamitiese kalender 1224 –1224
Suid-Afrika – Drie jaar na die tweede Britse bewindneming onder die beleid van goewerneur Caledon word paswette ingestel wat die Khoisan verbied om sonder geskrewe toestemming buite die areas te trek wat aan hul toegesê is.
17 Mei – Napoleon beveel die aneksasie van die Pouslike Staat State vir die Franse ryk.
10 Junie – Pous Pius VII ekskommunikeer die Franse wat Rome beset het en Napoleon neem die pous gevange.
19 Januarie – Edgar Allan Poe, Amerikaanse skrywer, digter, uitgewer en literatuurkritikus († 1849).
12 Februarie – Charles Darwin, Britse natuurkundige († 1882).
12 Februarie – Abraham Lincoln, Amerikaanse politikus, staatsman en 16de President van die Verenigde State († 1865)
31 Mei – Joseph Haydn, Oostenrykse komponis (* 31 Maart 1732).
17 Augustus – Matthew Boulton, Britse nyweraar en entrepreneur (* 1728).
Paul Sandby – Waterverfskilder.
Die jaar 1812 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 12de jaar van die 19de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Die jaar 1849 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 49ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Die jaar 1882 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 82ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Die jaar 1886 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 86ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Die jaar 1887 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Saterdag begin het. Dit was die 87ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
19 April is die 109de dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (110de in skrikkeljare). Daar volg nog 256 dae.
19 Mei is die 139ste dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (140ste in skrikkeljare). Daar volg nog 226 dae.
Die 19de eeu het in die jaar 1801 'n aanvang geneem en teen die einde van die jaar 1900 ten einde geloop.
19de eeu v.C.
Die 19de eeu v.C. het geduur van 1900 tot 1801 v.C.
27 Maart is die 86ste dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (87ste in 'n skrikkeljaar). Daar is nog 279 dae in hierdie jaar.
31 Mei is die 151ste dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (152ste in skrikkeljare). Daar volg nog 214 dae in die res van die jaar.
4 Junie is die 155ste dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (156ste in ’n skrikkeljaar). Daar is nog 210 dae in hierdie jaar.
Abraham Lincoln ['eɪbrəhæm 'liŋkən] (* 12 Februarie 1809 naby Hodgenville, Hardin County, tans: LaRue County, Kentucky; † 15 April 1865 in Washington, D.C.) het tussen 1861 en 1865 as 16de President van die Verenigde State van Amerika geregeer.
Hy was die eerste lid van die Republikeinse Party wat as staatshoof gefungeer het asook die eerste president wat in 'n politieke sluipmoord vermoor is. Ná sy oorwinning in die presidentsverkiesing van 1860 is hy in 1864 vir 'n tweede ampstermyn herverkies. Abraham Lincoln was die 16e president van die VSA en is naas George Washington die land se vernaamste volksheld.
Dit was nie soseer sy bestuurs- en wetgewende vermoëns wat hom beroemd gemaak het nie, maar sy onvermoeide pogings om tydens die Amerikaanse Burgeroorlog (1860-1865) die eenheid (Unie) van sy land in stand te hou. Hy was ŉ groot voorstander van die demokrasie en het slawerny in Amerika beëindig. Lincoln, wat ŉ uiters eenvoudige agtergrand gehad het en sonder geleerdheid was, het hom tot die hoogste gesagsposisie opgewerk.
Charles Robert Darwin (Shrewsbury, 12 Februarie 1809 - Downe, 19 April 1882) was 'n Britse natuurkundige. Hy was die grondlegger van die evolusieteorie gebaseer op natuurlike seleksie wat die grondslag van huidige sienings oor dié teorie vorm.
In 1868, kort ná die publikasie van sy revolusionêre teorie, is hy in die eksklusiewe Orde Pour le Mérite opgeneem. Hy was ook lid van die Royal Society. Vanweë sy aansienlike bydrae is hy in die Westminster-abdy begrawe, digby twee ander bekendes, John Herschel en Isaac Newton.
Felix Mendelssohn (1809–1847) was komponis, pianis en dirigent, en het op verskeie gebiede in 'n gematig Romantiese styl binne die raamwerk van die Weense klassieke styl gekomponeer.
Finland (Fins: Suomi, [suo̯mi], ; Sweeds: Finland, [ˈfɪnland], ), amptelik Republiek Finland (Fins: Suomen tasavalta, Sweeds: Republiken Finland, ), is 'n land in Noord-Europa wat in die ooste aan die Russiese Federasie, in die noordweste aan Swede en in die noorde aan Noorweë grens. Ten suide word dit van Estland geskei deur die Finse Golf. Wes vind mens die Botniese Golf en suidwes die Oossee wat Finland van sy buurland Swede skei. Net in die noordweste het die twee lande 'n gemeenskaplike landgrens.
Die Finse somers is warm maar kort, met gemiddelde temperature van 17 °C in die hoofstad Helsinki en 13 °C in Lapland. Vanweë die noordelike ligging is die somerdae baie lank, en in die Arktiese gebiede word dit in Junie, wanneer die middernagson skyn, glad nie meer nag nie. Daarenteen is die Finse winters lank en koud, met 'n gemiddelde temperatuur van -6 °C in Helsinki gedurende Januarie, terwyl die dae baie kort is. In koue winters raak die oppervlak van die Oossee oor 'n afstand van enkele kilometer vanaf die kuslyn dikwels bevrore sodat ysbrekers benodig word om die seehawens oop te hou. Sneeuvalle is egter gewoonlik nie swaar nie sodat die verkeer selfs in Lapland nie ontwrig word nie.
Joseph Haydn (31 Maart 1732 – 31 Mei 1809) was 'n Oostenrykse komponis. Hy is een van die bekendste komponiste van die klassieke tydperk en word dikwels die "vader van die simfonie" en die "vader van die strykkwartet" genoem. Hy het verskeie briljante operas geskryf en het vele groot komponiste ná hom geïnspireer. Hy word saam met Wolfgang Amadeus Mozart en Ludwig van Beethoven as deel van die Eerste Weense Skool gereken.
Joseph Haydn is op 31 Maart 1732 in Rohrau, Oostenryk gebore. Hy bestee 'n groot deel van sy loopbaan as 'n hofmusikant vir die adellike Esterházy-familie op hul afgeleë landgoed. Dit het hom aanvanklik van ander invloede geïsoleer en hom, soos hy dit self gestel het, "gedwing om oorspronklik te wees". Hy is op 31 Mei 1809 op 77-jarige ouderdom in Wene oorlede. Ten tyde van sy dood was hy een van die mees gevierde komponiste in Europa.Haydn was die broer van Michael Haydn, self 'n hoogs aangeskrewe komponis, en Johann Evangelis Haydn, 'n tenoor. Hy was ook 'n vriend van Mozart en 'n onderwyser van Beethoven.
Die Napoleontiese Oorloë was 'n reeks konflikte wat Napoleon Bonaparte se Franse Ryk en verskillende Europese geallieerde en strydende koalisies tussen 1803 en 1815 ingesluit het. Die oorloë was 'n vervolg van dié wat deur die Franse Rewolusie van 1789 aangehits is en het tydens 'n deel van die Eerste Franse Republiek en die hele bestaan van die Eerste Franse Keiserryk plaasgevind. Die reeks konflikte het 'n omwenteling teweeggebring in die Europese weermagte en het op 'n ongekende skaal plaasgevind, hoofsaaklik as gevolg van die toepassing van diensplig in Frankryk. Franse mag het vinnig toegeneem en die meeste dele van Europa ingeneem, maar het skielik ineengestort na Frankryk se rampspoedige inval van Rusland in 1812. Napoleon se ryk het uiteindelik 'n algehele militêre nederlaag gely, wat gelei het tot die herstelling van die Franse Bourbon-monargie. Die oorloë het die ontbinding van die Heilige Romeinse Ryk ingelui, terwyl die Spaanse Ryk ook begin ontrafel het: die Franse besetting van Spanje het die Spaanse houvas op sy kolonies verswak, wat die weg gebaan het vir nasionalistiese revolusies in Latyns-Amerika. Ná die Napoleontiese Oorloë sou die Britse Ryk vir die volgende eeu die plek van voorste wêreldmag inneem.
Daar is geen konsensus oor die presiese einddatum van die Franse Rewolusionêre Oorlog en die begindatum van die Napoleontiese Oorloë nie. Een moontlike datum is 9 November 1799, toe Bonaparte die mag in Frankryk deur middel van 'n staatsgreep verkry het. 'n Ander moontlik datum is 18 Mei 1803, toe 'n hernieude oorlogsverklaring tussen Brittanje en Frankryk die enigste tydperk van vrede in Europa tussen 1792 en 1814 beëindig het. 'n Derde moontlike datum is 2 Desember 1804: die dag wat Bonaparte homself as Keiser van Frankryk gekroon het.
Die Napoleontiese Oorloë is op 18 Junie 1815 ná Napoleon se finale nederlaag by Waterloo en die Tweede Verdrag van Parys beëindig.
Thomas Jefferson (13 April 1743 – 4 Julie 1826) was die 3de president van die Verenigde State van Amerika (1801–1809). Tydens sy ampstermyn het Ohio op 1 Maart 1803 die 17de deelstaat van die Verenigde State geword.