Mmuso wa Selehae ke moamehi ya ka sehloohong tshebetsong ya ntshetsopele ya Afrika Borwa. Tshebetso ya ho tlisa diphetoho bakeng sa ho theha bommasepala ba sa kgetheng ka mmala le ho ba le botsitso ke mohato o bohlokwa o netefatsang hore mmuso wa selehae o fihlella seabo sa ona sa ntshetsopele.
Ho tloha ka mora dikgetho tsa mmuso wa selehae tsa mohla la hlano Tshitwe 2000 maemo a tsamaiso a nakwana a fedile mme tshebetso ya mmuso wa selehae e ka qala ho sebetsa ka motheo o tsitsitseng.
Moralo wa Ntshetsopele e Kopanetsweng ke e nngwe ya disebediswa tsya bohlokwa bakeng sa mmuso wa selehae ho tswelapele ka seabo sa ona sa ntshetsopele. Ho fapana le seabo seo ba bileng le sona nakong e fetileng, moralo wa ntshetsopele e kopanetsweng jwale ke tshebetso ya tsamaiso ya bommasepala, e le karolo ya tshebetso e kopanetsweng ya ho rala le ho aba ditshebeletso. Sepheo sa Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele ke ho fihlella diqeto dintlheng tse kang ditekanyetso tsa mmasepala, tsamaiso ya mobu, kgothaletso ya ntshetsopele ya moruo wa selehae le ho tlisadiphetoho makgotleng a selehae ka mokgwa wa dipuisano, ho latela metjha le ka morero. Meralo e Kopanetsweng ya Ntshetsopele, le ha hole jwalo, e ke ke ya etella tsamaiso ya bommasepala pele, e lokela ho tataisa tshebetso tsa makala a mang a mmuso, ba abang ditshebeletso tsa poraefete, Mekgatlo eo e seng ya Mmuso le makala a poraefete kahare ho bommasepala.
Nakong e fetileng bongata ba makgotla a nakwana a selehae a ne a se a qadile ho hlophisa Meralo e Kopanetsweng ya Ntshetsopele (a mang a bile a hlophisa le di LDOs). Ditlhophiso tseo di entswe tlasa maemo a boima. Setshwantso se molaong se phethahetseng se ne se so kene tshebetsong. Makgotla a mangata a selehae (haholoholo Makgotla a Nakwana) a ne a sena bokgoni ba ho tsamaisa tshebetso eo ya moralo. Ho ne ho se mekgwa e ka latelwang e teng eseng e tsejwa ya molao e kileng ya lekwa ho se le mananeo a phethahetseng a thupelo. Leha ho le jwalo, bohle ba bileng le seabo tshebetsong ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele nakong e fetileng ba ithuetse tsebo le thuto ya boleng bo phahameng. Mme ke mmuso wa selehae e mmalwa feela e hatetseng pele ka ho theha ditlwaelo tsa moralo tse thusang ho ntlafatsa phethahatso ya a diprojekte le mananeo.
Bukana ena e ntjha ya Tataiso ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele, e ntsheditsweng pele ke sehlopha sa tshebetso se ikgethileng ka tsa DPLG ka tshehetso ya GTZ, e fana ka moralo o behilweng ditekong le tsela ya tsamaiso ya ho kenya tshebetsong ka mokgwa o bonolo. E kenyeNtshetsopele ya Moruo wa Selehaeitse le dithuto tseo batho ba ithutileng tsona nakong e fetileng tshebetsong ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele.
Ho na le mananeo a thupello naheng ka bophara bakeng sa batsamaisi ba bommasepala, bahlanka ba mesebetsi e ikgethang, ditho tsa lekgotla le diprofeshenale tsa meralo tse kenyeletsang le ba bommasepala ba bang.
Ho thehwa tshebetso ya tshehetso ya naha ka bophara bakeng sa bommasepala ba selehae ka tshehetso ya ditsi tse boemong ba setereke jwalo ka ha e le tsona tsya bohlokwa.
Palo e kgolo ya bommasepala, Mokgatlo wa Afrika Borwa wa Mebuso ya Selehae, mafapha a provense a mmuso wa selehae le palo e itseng ya mafapha a naha a kenyeNtshetsopele ya Moruo wa Selehae tshebetsong e qeteletseng e le Bukana ya Tataiso ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele. Ke kgodisehile ke hona hore, ka tsela e jwalo, diphatlalatso tsena e tla ba tataiso ya bohlokwa le mohlodi wa kgothaletso bakeng sa lona bohle ba nang le seabo tshebetsong ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele boitekong ba lona ba ho etsa Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele sesebediswa sa ho phethahatsa ditlhoko tsa sethato le moruo wa setjhaba.
Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele o kenyeletsa makala a mangata, empa tshebetso ya bohlokwa ya moralo e ka kenyeletsa kapa ho se kenyeletse makala a mang. Boikarabelo bo ka tloha lekaleng le leng ho ya ho le leng ka dinako tse ding, ho latela ditlhoko tsa selehae jwalo ka ha e le ntlha ya sehlooho ya moralo o kopanetsweng wa ntshetsopele.
Baeletsi ba makala kahare ho bommasepala, mmoho le ba tswang makaleng a mang a mmuso, ba na le dipehelo tsa bona tsa moralo, tse ding tsa tsona di hlaloswa ke molao. Mokgwa wa tshebetso wa Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele, jwalo ka ha o hlahella buka neng ena, o amahantswe le dipehelo tsena tsa moralo wa makala ka tsela ya ho di kenyeletsa tshebetsong ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele.
Ka hoo, dipehelo tsa moralo wa makala di tla phethahatswa ke tshebetso e sisintsweng buka neng ena ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele, moo ditlhoko tsa meralo e jwalo di buang ka dintlha tse akaretsang (jwalo ka moralo wa bokgoni ba ho hlwaya dibaka tse senang letho le dintlha tsa tikoloho) mme moo lekala (kapa karolo ya lona) le ikamahanyang le dintlha tsa sehlooho tse hlwauweng ke tshebetso ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele. Ke feela dintlha tsa makala tse sa amaneng le dintlha tsa sehlooho tsa bommasepala tse tla nkelwa hloohong ka thoko ho tshebetso ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele. Hoo ho bolela hore ho tla ba le maemo a fapaneng a dihtlha tse tlang ho fetela makaleng a mang, ho tla tswa ho sewelo se tla bang mahareng a ditlhoko tsa moralo wa makala le dintlha tsa sehlooho tsa bommasepala. Empa ho keke ha hlola ho ba le phethaphetho ya ditlhoko tsa moralo. Ho tla ba le mokgwa wa seabo se felletseng sa baeletsi ba makala moralong wa Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele, tshehetsong tsa ditjhelete le ho kenya tshebetsong.
Lekala le amahanngwa haholo le dintlha tsa sehlooho tse hlahellang Diphuputsong tsa Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele. Ke dikarolwana tse nyenyane feela tsa ditlhoko tsa moralo wa makala tse sa kenelleng dintlheng tsa bohlokwa tsa tshebetso ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele mme di lokela ho phethahatswa ka thoko ho tshebetso ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele.
Lekala le amahanngwa ka karolwana le dintlha tsa sehlooho tse hlahellang tshebetsong ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele. Jwalo ka dipalangwang tsa setjhaba e ka, nna ya ba ntlha ya sehlooho, empa tlhokomelo ya mebila ebe ha se ntlha ya sehlooho. Lefapha le amehang le tla etsa moralo wa dipalangwang tsa setjhaba karolo ya tshebetso ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele, ha karolwana ya ditlhoko tsa moralo bakeng sa tlhokomelo ya mebila e tla phethahatswa ka thoko ho tshebetso ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele.
Ke dintlha tse nyenyane feela tse kenellang mahareng a ditlhoko tsa moralo wa makala le dintlha tsa sehlooho tsa Moralo o Kopanetsweng tsa Ntshetsopele. Maemong a jwalo, basebetsi ba lekala le amehang ba tla kopuwa ho fana ka diphehiso tse itseng tshebetsong ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele.
Mokgwa wa tshebetso wa Morwalo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele o sa kenyeletseng mahlale a moralo, o lokela ho etsa dipatlisiso tse tebileng, tse sebetsang le ho itshetleha tshebetsong ya moralo e bonaletsang e tla kgona ho tsamaiswa le ho kenngwa tshebetsong. Ha se hore motho o lokela ho ba moradi wa profeshenale ho ka utlwisisa mokgwa wa tshebetso le ho hlophisa tshebetso ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele ka ho phethahala. Empa o lokela ho sebetsa le baradi kapa baeletsi ba profeshenale boemong bo itseng ho ba thusa ho hlwaya le ho tsamaisa bokgoni le disebediswa tsa ho rala.
E fana ka tataiso ya sethato mabapi le sepheo, dikahare, ditshebetso le dintlha tsa kahare tsa Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele. Ditataiso, ntle le ho fana ka tlhaloso ya Molao wa Tsamaiso ya Bommasepala wa 2000, empa ho fetisa ditlhoko jwalo ka ha di hlalositswe Molaong.
E fana ka thuso ya ho rala tshebetso ya moralo. E toboketsa haholo tlhakisetso ya seabo le boikarabelo, ditabeng tsa ditlhophiso tsa mokgatlo le ho hlophisa ditshebetso tsa moralo maemong a fapaneng.
Sephetho se hlokehang eng?
Tshebetso tse laeNtshetsopele ya Moruo wa Selehaeng (jwang) le dikarolo tsa mokgatlo (mang?
E fana ka dikgetho tse fapaneng bakeng sa disebediswa tsa moralo/mahlale bakeng sa mesebetsi ya bohlokwa ya moralo le ditlhokomediso ka tsela ya ho sebedisa disebediswa.
E thusa ka tataiso mabapi le ka moo ho ka amahangwang a mang a manane a tataiso a tsamaiso ka kakaretso (ao e seng a tshebetso ya moralo o kopanetsweng wa ntshetsopele) kapa ditsamaiso tsa karolo ya tshebetso ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele.
Kopanetsweng wa Ntshetsopele.
Mehlodi ya botsamaisi ya phethahatso ya moralo ona.
Tlhokomelo le taolo ya disebediswa tsa tshebetso.
Tekodiso ya Meralo e Kopanetsweng ya Ntshetsopele.
1 Ho thehwa ha Meifo ya Tsamaiso ya Diprojekte?
8 Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele o mabapi le Sebaka se teng.
2 Tlhophiso e pakeng tsa bommasepala boemong ba setereke.
Ho kgothaletsa dipuisano hodima dintlha tsa bohlokwa?
Ho hlahisa buka e sebedisehang ha bobebe.
Tumellano e teng mabapi le metjha ya tataiso e totobetseng, e tsitsitseng mme e bobebe, le hodima tsela eo ditlhophiso tse etswang di hlohlelletsang dipuisano hodima dintlha tsa sehlooho, ho fapana le ho kgothaletsa tshebetso e bodutu ya profeshanele. Ho boima ho sebetsana le mokgwa wa tshebetso o bebofaditsweng.
Mokgwa wa tshebetso ya ditherisano e hloka seabo senang le boleng sa ba nang le seabo ba fapaneng ho ya le mekgahlelo ya tshebetso ya tlhophollo le ya honka diqeto ka ho fapana. Hore bohle ba akaretswe ka motsotso le sebaka seo bona ba batlang ho kenyeletswa ka sona (ho fapana le hore bohle ba akaretswe ka nako e le nngwe) ho boima.
Mokgwa wa tshebetso ya lewa o hlokang ho fadimeha, le ho batlana le tharollo e nepahetseng ka ho fetisisa ho sa lebalwe mehlodi e teng, le metjha ya tataiso le mawa. Sena se molemoho feta ho bokelletswa ha lenane la tsya bohlokwa mme tseo di fetolelwe ho ba ditshisinyo tsa ditekanyetso.
Katamelo e kopanetsweng e hlokang boinahano le kgato e akaretsang le meedi e tlwaelehileng ya makala.
Moralo o selehaeng phethisanong ya mosebetsing, e hlokang botsitso mabapi le bongata/bonyane, boleng, boikarabelo, sebaka, nako le ditjeho molemong wa ho netefatsa hore kabo ya ditshebeletso e tla phethahala.
E kenyeletsa katamelo e selehaeng ketsahalong ho hlophisetsa tshebetso e mabapi le Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele, ho fapana le katamelo ya sesebediswa kapa e selehaeng mokgweng o itseng. Ha ditlhophiso di nkwa e le se latelang tshebetso ho ba bobebe ho fapana le ho nahana ka tatellano ya ho rala disebediswa. Mme sena se kgothaletsa tsela ya ditherisano le dipuisano tsa lewa tse itshetlehileng ditabeng tsa sebele tse sa tse sa sitisweng ke ditlhoko tsa ho latela mareo a itseng kapa moralo o itseng.
Kopanetsweng wa Ntshetsopele (Tataiso III) e ka sebediswang bakeng sa mefuta yohle ya mmasepala, le mekgwa ya ho hlophisa le mehlodi (Tataiso IV) a nnang ya fapana ho tloha masepaleng enwa ho isaho mmasepala o mong.
E habile ho sebedisa puo e bonolo ho basebedisi ka ho qoba puo ya ditsebi.
E qhaqholla tsela ya tshebetso ka ho phethahala hore e fetohe mehato e mehlano e latelanang mme e e fetolele ho moralo wa diketsahalo bakeng sa mohato o mong le o mong eo ho sa hlokeheng hore e latelwe ka tlhahlamano e itseng?
Moralo wa mekgwa e lokelang ho latelwa, jwalo ka ha e qhaqhollotswe kahare ho Tataiso III e fana ka tataiso ya ka moo thehwang le ho hlophisetsa tshebetso ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele. Ka tshwanelo, bat la sebedisa buka ena haholo e tla ba Mohoka hanyi wa Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele (Motsamaisi wa Mmasepala) le bahlophisi ba tsa profeshanele kapa bathusi ho tsa Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele. Ba nang le seabo ba bang ba ho Komiti e Tsamaisang Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele le kahare ho Foramo ya Baemedi ba Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele mme ba tshwanela bonyane ho e utlwisisa.
ho tloha mokgweng wa tlhophollo e tobileng nqa e itseng le ya ditherisano ya boemo bo teng Mohato wa 1?
ho feta mohatong wa dipuisano tsa lewa le wa ho nka diqeto tseleng ya boikemisetso le tseleng e nepahetseng ho feta ya mokgwa wa ho rarolla ditaba tsa bohlokwa tse lokelwang ho behellwa pele ho tse ding Mohato wa 2?
Tsela ya moralo wa morero wa projekte e tsitsitseng le ya thekniki Mohato wa 3?
Pele ho lekolwa merero ya diprojekte tsohle tse lohothwang bakeng sa nyalano le tshwano ho lokela hore merero eo e kopanngwe le MKN wa tlatsetso Mohato wa 4?
Qetellong sena se lokela hore se fete le tlhatlhobong, nyalanyong le kananelong ya tsela ya tshebetso Mohato wa 5?
Ho bokella lesedi le teng.
Ka merero ya diprojekte tse lohothwang.
Moralo wa diketsahalo ka tlwaelo ke dikopano le diwekshopo tsa dibopeho tsa tlhophiso tse ikarabelang tseleng ya tshebetso ya MKN (Foramo ya boemedi ya MKN, Komiti ya ditlhophiso ya MKN, Meifo ya Mesebetsi ya Diprojekte) kapa, dintlheng tse ikgethang, diketsahalo tse entsweng ke batho ba itseng (pokeletso ya lesedi, diphuputso, jwalo jwalo). Moralo wa ketsahalo e nngwe le e nngwe o lokela hore o tswale diphetho tse itseng. Diphetho tse jwalo di ka nka sebopeho sa lesedi kapa diqeto. Diphetho tse ding di amana le ditlhoko tsa molao, tse ding ke ditlhoko feela tse loketseng tse thusang ho latela tsela ya tshebetso e phethahetseng. Moralong wa ketsahalo e nngwe le e nngwe, ho etswa ditlhahiso tsa mofuta wa mekgatlo le batho ba bohlokwa ba lokelang ho ameha, ka morero wa ho netefatsa tsela ya ditherisano tse nang le boemedi le tshebetso e kenyeletsang bohle?
Katamelo ya mokgwa wa moralo, leha ho le jwalo ha e buwe haholo ka disebediswa tse ikgethang tsa ho rala tse lokelang ho sebediswa moralong wa ketsahalo e nngwe le e nngwe. Disebediswa tsena di ka nna tsa fapana haholo ho latela mofuta wa mmasepala.
Leha makgotla a selehae e meholo ho ka etsahala hore ebe a sebedisa mahlale a moralo o kopakopaneng wa khompeuta, bommasepala ba mokgahlelo wa B ba banyenyane ba ka sebetsana le moralo wa ketsahalo e jwalo ka eo ka ho sebedisa ditherisano tse bonolo. Leha bommasepala ba boemong bo pejana ba ka sebedisa mahlale a matle a ho sebetsana le lesedi (mohlala, ditsela tsa lesedi la geografi), ba bang bona ba ka nna ba itshetleha mosebetsing wa ho leka dintho ka letotolo jwalo le mekgwa ya dikatamelo tse potlakileng tsa nyollo. Ka lebaka lena, mokgwa wa katamelo wa MKN o tobileng feela ketsahalong jwalo ka ha o hlahiswa bukaneng ena o sebetsa mekgahlelong kaofela le mefuteng ya bommasepala. Kaofela bommasepala ba lokela ho araba dipotso tsa mofuta o tshwanang ka ho lokela ho tsamaya tsela e tshwanang ya moralo wa diketsahalo wa ditherisano le wa ho etsa diqeto o kenyeletsang bohle ba amehang.
Ke mahlale a ho rala feela a tla fapana. Ho qoba ho ferekanya mokgwa wa katamelo wa MKN le mahlale a ikgethang a moelelo le disebediswa, ho bokeletswe mahlale bukaneng e fapaneng (Tataiso ya IV: Lebokose la Disebediswa)a ka sebediswang ha mmoho le disebediswa tsa mefuta e fapaneng ya bommasepala. Ho rala mokgwa wa katamelo wa MKN ka tsela e itseng e tla qoba ho hlahisa mahlale a ikgethang a moralo le disebediswa.
ho bebofatsa mokgwa wa katamelo (mmasepala e mong le e mong a ka ipatlela bohato ba hae ba pebofatso kapa kopakopano); le ho dumella bohato bo itseng ba bongata mabapi le ditsela tsa ho rala ha mmoho le mahlale ekasitana le ditokiso tse tenyetsehang moelelong wa kutlwisiso ya mmasepala e mong le e mong.
Mokgwa wa katamelo wa MKN motheong wa ditherisano le boemedi bo kenyeletsang bohle le/kabelo ya baahi bohle ba dulang sebakeng seo, setjhaba le baamehi kahare ho mmasepala ya itseng, ekasitana le baemedi ba tswang mahlakoreng a mang a mmuso, ditsebi tsa makala a mang, le batho ba bang ba nang le bokgoni.
a seabo se tsamaiswang ka sebopeho se nepahetseng ho nang le boemedi ba mekgatlo le baemedi ba molao kapa maqwetha ntlheng ya dihlopha tsa batho bao eseng ditho tsa mokgatlo ba leng ka mosing kapa ba tswang dihlopheng tse tinngweng menyetla, ho na le hore ho be le boemedi bo tobileng, b hore ho fanwe ka ditlhoko le menyetla bakeng sa ho kenela ditherisano, ho na le hore ho kgothaletswe esale pele le hona ho hlophisa seabo sa mmuso wa mmasepala.
Ka mantswe a mang: Seabo tse otlolohileng sa batho ba dulang moo le baahi ka ho kena dikopanong tsa bohle e tla ba taba e entsweng mokgelo ho feta hore ebe molao wa bommasepala ka badudi ba moo ba bongaka ba palohare ya 100 000. Mokgwa ona wa katamelo o thehilwe seabong sa ho kena ha mokgatlo ka Foramo ya Boemedi ba MKN e le yona mokgatlo o moholo o ka reriswang wa tlhophiso, le kabo ya nako e lekaneng ya baemedi hore ba kgone ho rerisana le baahi ba bona kapa le ditho tsa bona pele ho tshohlwa taba Foramong ya Boemedi ya MKN.
Ditherisano le ho ba le seabo ke ntho tse lokelang hore di etsahale nakong ya mehato yohle, ho na le ditherisano tse sebetswang ka ho tehela thoko ba bang bakeng sa tlhatlhobo le tlhotlhomiso ya ditlhoko ho latela bohlokwa ba tsona nakong ya Mohato wa Tlhophollo.
Mohatong wa 1 baahi ba moo le baamehi ba fuwa monyetla wa ho hlopholla mathata a bona le ho tsepamisa dintho tseo ba batlang di nkellwe hloohong pele ho tse ding.
Mohatong wa 2 ho tla ba le monyetla wa dipuisano tse batsi tsa batho bohle ka ditsela tse loketseng le mekgwa ya ho rarolla mathata.
Mohatong wa 3 baahi le/baamehi ba amehang morerong wa projekte ya selehae e phethahetseng ba tla reriswa ka dipotso tse ikgethang tse amanang le moralo wa morero ona wa projekte (menyetla/ditshebeletso e lokela ho ralwa ka mokgwa o jwang E lokela hore e hlongwe hokae Ke mang ya lokeang ho fana ka yona Ke mang ya lokelang hoba le monyetla wa ho kena moo le ka tlasa maemo afe)?
Mohato wa 4 Foramo ya Boemedi ya MKN e tla lokela hore e lekole hore naa merero ya diprojekte tse lohothwang e tsamaelana le lewa la tataiso ya tlhotlhomiso ya dintho tse lokelang ho etswa pele ho tse ding.
Mohato wa 5 baahi le baamehi ba tla fuwa monyetla wa ho hlahisa maikutlo ka MKN.
Ho lebeletswe hore mokgwa wa katamelo wa seabo sa mokgatlo le kabelo e hlophisehileng hantle ha mmoho le therisano di fane ka menyetla e ntlafetseng ya kabelo e tshwanelehileng ka matsapa a seng makae le ditshenyehelo tse seng kae tsa mmuso wa mmasepala oo ho sa kgoneheng hore o lefelle ditshenyehelo tsa ho simolla le ho hlophisa dikopano tsena tsa setjhaba.
Mokgwa wa katamelo wa moralo wa lewa ha o tshwanelehe nakong ya Mohato wa Lewa. Ka moralo wa lewa ho hlaloswa ntlha ya ho sebetsa haholo ka mehlodi eseng mekaenyana feela ho nketswe hloohong maemo le tataiso tsa leano?
Ho tsepamisa maikutlo sesoseng sa mathata ho feta ho sheba matshwao feela (Mohato wa 1, mathata a lokela hore a fumanwe, Mohatong wa 2 a lokela hore a nkelwe hloohong ha ho ralwa mawa).
Ho nkela hloohong mehlodi le moelelo wa kutlwisiso e nepahetseng (Mohatong wa 1 sena se lokela hore se fumanwe, Mohatong wa 2 tsena ke dintho tse lokelang ho nkelwa hloohong).
Ho fumana le ho hlopholla kgetho tse ding tsa lewa potso ya Jwang?
O qala ka ho lemoha maemo a moralo wa tshebetso le mehlodi e fumanehang.
Ka morao ho moo, o theha maikutlo a tlhophollo ya hao le dipuisano hodima tsohle tse hlohlomisitsweng e le tsa bohlokwa.
Jwale o lokela hore o be le bokgoni ba ho fumana mekgwa e meng ya ho rarolla mathata jwang ka mokgwa o bolokang ditjheho, o tshwarellang le wa tataiso ya leano le amehang.
Kgetho tsena tse ding di hloka ho hlophollwa ka mokgwa o motle, hore ho fumanehe bobe ba tsona le melemo ya teng pele ho ka etswa kgetho ya lewa.
Moralo wa lewa ha o boima hakaalo. Bophelong bo praevete, motho e mong le e mong o tlwaetse ho hlohlomisa dintho ho latela bohlokwa ba tsona pele, ho tsepamisa maikutlo, le ho rarolla disosa tsa mathata, ho nkeletswe hloohong taba ya mehlodi e fumanehang (le kgaello), le ho fumana kgetho e molemo ho feta. Ke tlwaelo ho latela mokgatlo e re etsang ho re re nke nako e telele re tsamaya ka tsela eo eseng ya lewa ho sebedisa mehlodi e haellang ya setjhaba ka mokgwa o sa sebetseng ka ho leka ho sebetsana le matshwao ka tsela e akaretsang le ka ho sebedisa ditharollo tse tlwaelehileng tse qosang haholo.
Phephetso ya mokwa wa moralo wa lewa ha se e tsamayang ka katamelo ya mokgwa o itseng o lokelang ho latelwa. Ka dinako tse ding ke moralo wa mokgatlo kapa wa dipolotiki. Ho hlohlomisa dintho ho latela bohlokwa le ho tsepamisa maikutlo moo ho loketseng ekasitana le ho etsa kgetho ho hloka dipuisano tse mabapi le ho qhalanya ha mmoho le ho abela mehlodi e haellang, mafapha, dihlopha tsa setjhaba le dibaka.
Dipuisano tse jwalo di atisa ho ba le dikgohlano. Phephetso ya puso ya selehae e tswelang pele ke ho tobana le ho rarolla dikgohlano tse jwalo ka ho latela tataiso ya leano, ka ho batla ditsela tse sebetsang ho fata le mekgwa e ka kgotsofatsang ditlhoko tse ngata ho feta ka matlotlo ao ho fanweng ka ona, ka ho fihlela tumellano kapa ka ho laola tsela tsa dipuisano bakeng sa ditumellano.
MKN ha o thehe phephetso, empa MKN o leka ho fana ka lepatlelo le tshwanelehileng le mokgwa o phethahetseng wa ho sebetsana le phephetso eo ho fanweng ka yona. Mokgwa wa katamelo ya MKN, wa hoba mokgwa wa moralo wa lewa wa katamelo, o ka tadingwa jwalo ka tsela ya ya tharollo ya dikgohlano. Ka ho fana ka tsela e phethahetseng le e bonaletsang ya ho fihlela diqeto, mokgwa ona o tla thusa ho fumana ditharollo tse amohelehang nakong tse itseng tseo ho fanweng ka tsona, ka ho etsa jwalo ho tla qojwa pharela tse ngata tsa ho fihlela diqeto eleng tsona tse diehisang ho finyeletsa ditshebeletso bathong.
Ho phaella moo mokgwa wa katamelo o phethahetseng o hlahiswang bukaneng ena ya tataiso, ho tla hlokeha bathusi ba nepahetseng bakeng sa ditsela tse jwalo tsa diqeto tsa ditherisano. Ho feta mona, ditharollo tse loketseng di ka nna tsa hloka tsela ya dipuisano tse batsi ho feta, tse kenyeletsang batho ba nang le bokgoni ba mehlodi ba tswang kantle le mahlakoreng a mang a mmuso, ntle le baamehi ba selehae. Ka lebaka lena, Boemo ba Setereke bo hlahiswa e le bona ba bohlokwa bo ka etswang Foramo ya ditsela tsa ho fihlela diqeto ka mokgwa wa lewa. Ke lepatlelo le tshwanelehileng, moo batho le dibaka ba kopanang ka mantswe a mang tsebo ya selehae e ka kopanngwang le tsebo ya ditsebi tsa thekniki?
Meralo e Kopanetsweng ya Ntshetsopele e loketse feela ho thusa taolo ya bommasepala ho ntlafala le ho potlakisa taba ya ho finyeletsa ditshebeletso bathong ha mmoho le ho potlakisa ntshetsopele. Moralo o loketse hore o fetohe karolo ya taolo ya bommasepala hore ba lokise diqeto ka mokgwa o loketseng ho ka di fetolela diketsong.
a Merero ya diprojekte e lokela hore e phethahale le ho toba hantle mabapi le dipalo tsa se habilweng, boleng, nako, sebaka, ditjeho, le mekgatlo ya boemedi e ikarabelang phethahatsong. Sena se hlokeha hore ho tle ho fanwe ka lesedi le hlokehang bakeng sa moralo wa kgwebo o hopotsweng mekgatlong ya boemedi ya phethahatso le ho kgotsofatsa ditlhoko tsa kananelo tsa mokgatlo oo e tla ba wa boemedi wa ditjhelete.
b MKN o lokela hore o lekolwe ka hloko hore o nyalane le moralo wa tshebetso wa mohlodi wa ditjhelete le bokgoni bo teng ba mokgatlo.
c Ho tlamehile hore hobe le kgoka hano e matla dipakeng tsa tsela ya moralo le ya ditekanyetso.
d Ba nang le boikarabelo ba ho laola tsela ya phethahatso ba lokela ho ba le seabo sa bohlokwa tshebetsong ya moralo e le ho tiisa hore ho na le meralo e fihletsweng le ho kgothaletsa tshehetso e tswang bathong.
e Basebedisi ba ka bang teng, setjhaba se amehang le baamehi ba bang ba nang le thahasello morerong wa diprojekte tsena, ba lokela hore ba fihlele tumellano e lekaneng hore ho tle ho qojwe tieho ya phethahatso e tswalwang ke dikgohlano.
Sena se bolela hore dihlopha tsa ditjhaba tse amehang di lokela hore di amehe tshebetsong ya ho rala morero wa projekte.
Qetellong MKN o lokela ho feta boemong ba ho fana ka moralo wa tshebetso wa o akaretsang le moralo wa lewa o sa tjhorisehang bakeng sa moralo wa morero wa projekte e hlahlamang, ka morero wa hore ebe o sebetsang jwalo ka sesebediswa sa taolo le sa moralo wa ditekanyetso. Mosebetsi wa sebele wa moralo wa thekniki ha o a lokela hore o etswe ka morao hoba ho phethwe MKN, o hloka hore ebe karolo e kopaneng ya tshebetso ya MKN (leha dintlha tsohle tsa thekniki di ka lokela hore di fetohe karolo ya tokomane ya MKN)?
Leha ho le jwalo ha se moralo ohle wa thekniki, o ka etswang nakong ya moralo wa MKN. Merero e meng ya diprojekte e ka hloka diphuputso tse tebileng tsa monyetla wa phethahalo eleng ntho e nkang nako e ngata kapa eleng ntho e ka kgonang ho fihlelwa feela boemong bo tlang hamorao. Maemong a jwalo, tse habilweng, ditshenyehelo, le ditekanyetso ke ntho tse lokelang hore di balwe ho latela motheo o tsitsitseng wa dikakanyo tsa profeshenale (dipatlisiso tsa boemo ba pele ho boemo ba moralo).
a Ho arola lesedi hore ebe la kutlwisiso ya moelelo le hore le lokisetswe sehlopha se itseng se hopotsweng sa batho, ka mantswe a mang ebe ditataiso tse tsheletseng tse ka sebediswang di arohane; le b Ho tlisa tshwano le ho hlahisa mekgwa ya ho rala Tataiso ya III ya boemo bo hodimo ka ho arola mokgwa wa katamelo dikotwana tsa Mesebetsi wa moralo o hlaloswang ka mokgwa o tshwanang, ka hoo o dumellang hore ditataiso di sebedisehe ka potlako le ka ho toba lesedi le hlokehang?
e o fa tataiso ya mantlha ka sepheo, dikahare le dikarolo tsa sebopeho tsa MKN, tse tshelang meedi ya ditlhoko tse qalang jwalo ka ha Molao wa Ditsela tsa Mmasepala o hlakisa.
mahlale a ho sebedisa tsela e nngwe le e nngwe ya tshebetso.
diphetho tse hlokehang ditsela tsa tshebetso tse laeletswang ho o tataisa tseleng eo.
c Ho qoba puo ya ditsebi ya moralo ka hohle ka moo ho ka kgonehang ka teng ka ho hlahisa mahlale a ikgethang a moralo Tataisong ya III.
d Ho totobatsa bonyane ba ditlhoko bakeng sa mohato o mong le o mong le mosebetsi wa moralo, ka ho etsa jwalo ho tlisa phapano e hlakileng ditaeletsong tsa ba batlang ho fumana dikeletso tse itseng tsa ka moo ho ka sebetswang ka teng ka moralo o itseng.
Hobaneng o etsa hoo?
Eng e hloka hore ebe teng ka lebaka la mosebetsi wa moralo?
Mang Ke mang ya tla jara boikarabelo mme abe teng?
Nako e kae E tla nka nako e kae?
Tataiso ya III, leha ho le jwalo, e bopehile jwalo ka bukana ya tataiso. Ho bolelang hore ha se bukana e ka balwang ho tloha leqhepeng la pele ho isa qetellong ho fumana kakaretso ya potlako (sepheo sena se reretswe kakaretso ya MKN ka ho lahlela leihlo feela ho yona). Ke tokomane e lokelang ho sebediswa nakong ya tshebetso ya moralo ho latela tlhoko, eleng ho batla dikarabo ha dipotso di eba teng. E etseditswe hore e fane ka lesedi le ikgethang ka potlako ho batho ba amehang tshebetsong ya ho rala, ho fapana le ho fana ka kakaretso e kgutshwanyane e phethahetseng ya hore MKN o buwa ka eng.
Mokgwa wa katamelo wa MKN o bopilwe ke Mesebetsi ya Moralo e sebetsang ho bommasepala ba selehae le ba Setereke. Mesebetsi ena ya Moralo ha e a lokela hore e ferekanngwe le mehato ya moralo. Leha Mesebetsi e meng ya Moralo e le diketsahalo tsa moralo tse tla etswa ka tlhahlamano e itseng, Mesebetsi ya Moralo e meng e amana le ditsela le mekgwa ya ho lekola dikarolo tse itseng tsa ditlhoko tsa moralo nakong ya kapa dipakeng tsa diketsahalo tse ding tsa moralo (mohlala, ho ka sebetsanwa le mahlakore a tikoloho, sebaka kapa a moruo jwang ha ho ralwa mawa). Ka mantswe a mang: Mesebetso ya moralo e ka nna ya eba mehato kapa diketsahalo tse lokelang ho hlophiswa (jwalo ka diwekshopo, dithuto, pokeletso ya lesedi) kapa e ka tobana le mokgwa oo dikarolo tse ding tse itseng di lokelang ho lekola ka teng nakong ya mohato o itseng o qaqileng kapa ketsahalo?
b diohetho tsa mohato; le c Mesebetsi ya Moralo e akaretsang dikarolo tse lokelang ho lekolwa tshebetsong ena?
Sena se tla thusa ho fa mosebedisi wa Tataiso kakaretso ya tshebetso le sebopeho sa Mesebetsi ya Moralo?
ditlhokong tse beheletsweng ka pele tsa batho le mathata tsebong e hodima mehlodi e teng le e kgonang ho fumaneha leseding le nepahetseng le kutlwisisong e matla ya dintho tse nang le tshusumetso ntshetsopeleng ya mmasepala.
Sepheo Ho tiisa hore ho tla ba le dipuisano tse batsi tsa dikarolo tse fapaneng mabapi le ditsela tse tshwanelehileng le mekgwa ya ho sebetsana le merero ya bohlokwa pele, e ntseng e lekolwa ya tataiso ya leano, mehlodi e teng, dikgoka hano, ditlhoko tse hlodisanang le ponelopele eo ho dumellanweng ka yona. Dipuisano tsa lewa di tla thusa ho qoba tsela e tlwaelehileng ya ho kgaoletsa ho tloha ditlhokong tse fumanweng ho leba mererong ya dikarolo. Sena se tla thusa ho fumana ditharollo tse loketseng ho feta, tse ntjha le tse bolokang ditshenyehelo tlasa tlhophollo ya dikgetho tse fapaneng. Ke mohato wa ho kgetha.
ho tshwarwa dipuisano tse nang le tsebo le tse hlophisitsweng hantle tsa dipuisano tsa lewa ho hlokometswe dintlha tse tshelang meedi le dintlha tsa kahare ho mmuso le tsa nyalano ya dikarolo.
Sephetho: Ho tiisa hore ho na le kgoka hano e ntle ya moralo/ho finyeletsa ditshebeletso ka ho fana ka sebaka sa tsela ya tshebetso e nang le dintlha le e phethahetseng ya moralo wa morero wa projekte e entsweng ke moifo wa tshebetso wa projekte wa diprofeshenale le baamehi ba loketseng ba nehelanang ka merero e nang le dipalo tsa batho ba lokelang hore ba finyellwe, maemo a thekniki dibaka, dinako le dikakanyo tsa ditshenyehelo.
Karolo seabo sa bona se ba tshwanetseng tshebetsong ya moralo, mme ka ho etsa jwalo ba tla be ba kenya letsoho moralong o tsamayang hantle?
Tsela ya tshebetso: Moifo wa Tshebetso wa Projekte o kenyeletsang bahlanka ba tswang mekgatlong ya boemedi e ikarabelang phethahatsong mafapha, mekgatlo ya boemedi ya karolo ya kgwebo le ditsebi tse ding tsa sebaka di tla fuwa mosebetsi wa ho sebetsa merero ya diprojekte ka ditherisano le ditsebi tse tswang provenseng kapa mekgatlong ya boemedi ya naha le baahing kapa baamehing ba angwang ke projekte eo.
Dikakanyo tsa ditshenyehelo le ditekanyetso ha mmoho le mehlodi ya tjhelete ho nkelwa hloohong ha ditlhoko tsa moralo wa karolo meralo ya karolo e ka nna ya atoloswa nakong ya mohato ona; MKN o tla kenyeletsa feela kakaretso ya kgutsufatso ya projekte e tswalwang ke moralo o jwalo wa karolo.
Kgato ya qaqiso le nepahalo ya diphetho e tla fapana, hobane diprojekte tse ding di ka nna tsa hloka dipatlisiso tsa diphuputso tse tebileng tseo mohlomong di kekeng tsa laoleha nakong ya moralo wa MKN. Bonyane ho tla fanwa ka dikakanyo tse ding tse thehilweng diqetong tsa selelekela mabapi le moralo wa projekte (pele ho boemo ba diphuputso).
MAIKUTLO: Leha maikutlo a tshebetso ya ho rala MKN a tsepamisitswe dintlheng tse hlohlomisitsweng hore di tliswe pele ho tse ding, ho boetse ho na le merero e mengata ya diprojekte tse tlwaelehileng tsa mafapha (mohlala, tlhokomelo) tse fumanehang e le tsa bohlokwa leha di sa nkuwe e le tsa bohlokwa. Tsena tsohle di lokela ho ralwa nakong ya mohato wa 3 le lekolwa botjha kamanong le ditlhoko tsa ditjhelete bakeng sa dintlha tsa bohlokwa le diprojekte le mananeo a tsamaisanang le tsona. Tsena di lokela hore di ralwe nakong ya mohato wa 3 mme di lekolwe di tsamaisna le ditlhoko tsa ditjhelete bakeng sa dintlha tse tliswang pele/mananeo.
SEPHEO: Ho tiisa hore sephetho sa moralo wa projekte se tla hlahlojwa hore se tsamaelana le ponelopele, boikemisetso, mawa le mehlodi le hore di tla etswa hore di nyalane. Tsela ya ho etsa hore di nyalane e tla tswala moralo wa tshebetso wa sebaka se tlatseNtshetsopele ya Moruo wa Selehaeng, wa ditjhelete le wa sebopeho jwalo ka motheo o tsitsitseng wa phethahatso e tsamayang hantle.
Moralo wa Taolo ya koduwa.
Sephetho: Ho tiisa hore pele moralo o amohelwa ke Lekgotla la Mmasepala, baamehi bohle ba loketseng le batho ba nang le thahasello, ho kenyeNtshetsopele ya Moruo wa Selehae le mahlakore a mang a mmuso a fumane sebaka sa ho hlahisa maikutlo hodima moralo o rerilweng, mme ka ho etsa jwalo moralo o amohetsweng o tla be o fuwa matla a tsitsitseng a motheo, tshehetso le tokelo.
Kananelo ya qetelo ya lekgotla.
Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele o lokisitsweng le o amohetsweng.
Esale ho na le pherekano pherekano e itseng ka kabo ya mesebetsi dipakeng tsa Ditereke le Bommasepala ba Selehae (TLC, TRC) tshebetsong ya LDO/MKN. Naa Ditereke a lokela ho tswela pele ka ho rala le ho theha moralo wa tshebetso jwalo ka metheo ya moralo wa boemo ba selehae Kapa naa boemo ba selehae bo lokela ho tswela pele pele, mme bo lese Ditereke ho hlahisa moralo o lokisitsweng le o tlatseNtshetsopele ya Moruo wa Selehaeng ho latela motheo wa meralo ya selehae?
Tshebetso ya ho seha meedi e tswetse hore ho tliswe phetoho ya motheo kabong ya mesebetsi le dikamanong tsa Ditereke le Bommasepala ba selehae. Nakong e fetileng, mesebetsi ya maemo ana ka bobedi e ne e sa rarahana haholo: Ditereke a ne a lebeletswe boholo hore a shebane le dibaka tse akaretswang ke Bommasepala ba selehae. Ntle le moo, a ne a etsa moralo wa sekala wa setereke le phethahatso ya mananeo. Jwale, ho se ho tla ba le bommasepala ka mahlakoreng ohle. Ka mokgelo wa Dibaka tse Laolwang ke Ditereke, ditereke di tla jara boikarabelo ba dibaka tse tshwanang le tsa Bommasepala ba selehae. Karolelano ya boikarabelo le dibaka tse tshwanang le tse taolong ya bommasepala ba selehae e hloka tshebedisano, ho feta hore lehlakore le itseng le sebetse le itshehlile thajana mafapheng a fapaneng?
Hona ho hlalosa ho hong mabapi le tshebetso ya MKN. Ho latela Molao wa Dibopeho tsa Bommasepala le Molao wa Ditsela tsa tshebetso tsa Bommasepala, mekgahlelo ena bobedi ya mmuso e lokela hore e atolose MKN jwalo ka karolo ya bohlokwa le sesebediswa sa taolo ya le mokgwa wa ho finyeletsa ditshebeletso bathong. Ho qoba phethako ya mosebetsi, tshebetso tse pedi tsena tsa moralo di lokela ho nyalanywa.
Tlhatlhobo le tlhotlhomiso ya ditlhoko le mathata ho latela bohlokwa e tlameha ho etswa ka mokgwa wa hore bohle ba fuwe kabelo, ho kenyeletswa le baahi ba sebaka sa tikoloho e amehang le baamehi ba bang. Lesedi le mabapi le ditshebeletso tse haellang le e mabapi le bokgoni le tlameha ho toba tikoloho e itseng. Ka hoo, sena se tlameha ho etswa ke Mmasepala wa Selehae, e leng ona o haufi le baahi.
Bo-Mmasepala ba Selehae le bo-Mmasepala ba Setereke ba hloka ho ba ditlhophiso tsa bona le ditokomane tsa ditlhophiso haeba Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele o tla ba le seabo hodima ho fetolwa ha mmuso wa selehae le hore na e fana ka tshehetso hodima ditekanyetso tsa mmasepala le merero ya tshebetso. Ka hoo, moralo o le mong boemong ba setereke bakeng sa dibaka tsa mebuso ya selehae kahare ho setereke, o ke ke be wa anela hore Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele e tle e be sesebediswa sa ntshetsopele ya mebuso ya selehae.
Ho na le ditsela tsa tshebetso tsa lewa le tsa ho etsa diqeto tseo sebopeho sa teng se tshwanang le bo-mmasepala bohle, le tse hlokang bokgoni ba boemo bo hodimo ba ho fana ka thuso le mahlale a profeshanele, ha mmoho le kameho ya ditsebi tsa boemo bo tswang makaleng le boemong ba selehae.
Ka hoo, tlhaloso ya mekgwa ya tshebetso ya lewa e ka etswa ka ntlafalo ke ha e kopa netswe ke bo-mmasepala ba selehae kaofela, ha mmoho le bahlanka ba tswang diterekeng le bahlanka ba provense ba boemong ba setereke.
Kgoka hanyo ya tshebetso e ntle pakeng tsa bo-mmasepala ba atomela neng le pakeng tsa boemo ba selehae le ba setereke.
Nakong ya Mohato wa 1, mohato wa tlhophollo, ho hlwauwa ha dintlha ka tlhophollo le seabo sa ba nang le seabo, boholo ba tshebetso ya ditlhophiso bo tla ba boemong ba selehae, ha Lekgotla la Setereke le ka nna la tswella ka tlhophollo e mabapi le dintlha tse amang setereke (ntle le ho ba le seabo ka ho otloloha tshebetsong ya seabo sa ba nang le seabo ka bo lona).
Nakong ya Mohato wa 2, mohato wa ho loha mawa, boholo ba tshebetso, ka morero, bo tla ba boemong ba Setereke, le ha ho tla nne hobe le dintlha tse amang mmasepala wa selehae, tse hlokang mawa a selehae ka ho otloloha. Bommasepala ba selehae ba tshwanela kkeho mengwa diwekshopong tsa mawa a tshebetso a mabapi le dintlha ka bonngwe tsa sehlooho, hore mmoho, a tle a buisa ne ka tsela ya ho rarolla ditshita tshebetsong. Ditsebi boemong ba Naha le ba Provense le batho ba nang le bokgoni ya tswang ho kahare ho setjhaba ba ka mengwa ho phehisa tshebetsong ena, mme tshebetso ena e tla tsamaiswa ke basebetsi ba Ditsi tsa PIMS boemong ba Setereke. Ke yona tikoloho moo batho ka dibaka ho fapana ba kopanang ka makala le ba ba okaselehaeng?
Nakong ya Mohato wa 3, mohato wa tlhophiso ya projekte, mmasepala ka mong o tlameha ho etsa mosebetsi wa ona: o fetole mawa a tshebetso ho ba diprojekte tsa selehae tse tsitsitseng tse tla ba le tshwaetso hodima ditekanyetso le meralo ya tshebetso?
Ho jwalo feela ka Mohato wa 4, (ho kopanngwa) oo ho ona mmasepala wa selehae le wa setereke o tla lekola le ho kopanya ditshisinyo tsa diprojekte hore ho fihlellwe meralo e kopanetsweng le mananeo e le boitshetleho ba metjha ya tsa botsamaisi?
Nakong ya Mohato wa 5, (ho amohelwa), Ditereke di tla ba le seabo sya bohlokwa bohoka hanying ba dintlha tse pakeng tsa mmuso wa selehae.
Moralo wa boemo ba selehae le boemo ba Setereke ka lebaka le jwalo ese e tla etswa ka nako e le nngwe, empa e tla sebedisana le ho thusana mmoho, ho fapana le ho sebedisa mokgwa o sebetsang ka lehlakore le le leng wa hore dintho di tloswe fatshe ho leba hodimo kapa di theolwe di tswa hodimo ho leba fatshe.
Tse tshwailweng tjena ke tse lokelang hore di etswe ka nako e nngwe ya moralo wa msebetsi; ha ho nako e nngwe e hlokehang ka thoko.
Ho tla itshetleha bokgoning ba moifo o aheletsweng kahare wa mmasepala hore mmasepala a tle a nehelane ka mehlodi ena kapa ke mehlodi e tla hirwa Ditsheng tsa PIMS kapa difemeng tse khonsaltang. Ditlhoko di amana le letoto la mahlale a fapaneng haholo mme ha se mosebetsi o ka etswang ke khonsaltente e le nngwe ka mokgwa ofe kapa ofe. Bongata bo itshetlehile boholong ba mmasepala le mofuteng wa dintlha tseo ho tshwaranweng le tsona.
Boholo ba Sebopeho le dikahare tsa tokomane ya MKN (ho qhelelwa ka thoko dikahare tseo tse hlahellang ho Molao wa Tshebetso ya Mmasepala) e itshetlehile hodima qeto ya mmasepala ka mong. Ka hoo, lenane la dikahare ha le a tshwanela ho ngolwa.
Leha ho le jwalo, lenane la dikahare, ke ntho ya bohlokwa bakeng sa ho fana ka moelelo wa ka moo MKN e ka bang ka teng. Mohlala o latelang o ka leka ho fana ka setshwantsho, empa ho se thibelwe motho ho ka ba le mohopolo wa hae.
Ho thehwa ha Meifo ya tshebetso ya diprojekte?
Lenaneo la Dipeheletso tse Kgolo la dilemo tse 5.
Mmuso wa selehae a sebetsana le boemo bo teng. Phephetso e kgolo ya tsamaiso ya mmuso wa selehae Mohatong wa Tlhophollo ke ho tsepamisa maikutlo dintlheng tse tshwanetseng tsa boemo. Nakong e fetileng, baradi ba meralo ba ne ba tlwaetse ho hlophisa lesedi la mefuta yohle ka mokgwa o akaretsang.
Ena ke tshebetso e bitsang haholo mme e sa hlokeheng e tla fella e le dibuka tse tla bokella lerole dishelefong tsa dibuka, e leng se hlohleletsang Ntshetsopele ya Moruo wa Selehae ka kutlwisiso e reng moralo ke tshebetso eo eseng ya bohlokwa boemong ba ditlhoko tse potlakileng le mehlodi e haellang.
Ho amohela MKN e le karolo ya tsela e kopanetsweng ya taolo ho hloka hore ho botswe hore naa ke lesedi la mofuta ofe le hlokehang hore ho fihlellwe diqeto tse tshwanetseng tsa tsamaiso. Hona ho bolela hore ho boikarabelong ba tsamaiso ya mmasepala mme boikarabelo ha se ba diprofeshenale tse etsang moralo kapa ha se boikarabelo ba melawana ya provense hore ebe yona e etsang qeto hodima ditlhoko tsa lesedi.
Ke diphetho dife tse hlokehang Mohatong wa Tlhophollo Ka mantswe a mang, bommasepala ba hloka ho tsebo efe hore ba fihlelle diqeto tsa lewa tsa selehaeng phethahatsong hore ba kgone ho sebedisa hantle mehlodi ya bona e haellang Molao wa Tshebetso ya Mmasepala ha o laeletse letho ntlheng ena. O hloka feela tlhatlhobo mabapi le boemo bo teng jwale ba ntshetsopele, ho kenya Ntshetsopele ya Moruo wa Selehae le ho hlwauwa ha setjhaba se hlokang ditshebeletso tsa mantlha tsa mmasepala?
Lesedi le tshwanela ho dumella mmasepala ho nka qeto hodima dintlha tsa sehlooho kapa mathata, ka morao hoba maikutlo a setjhaba/baahi le dintlha ha mmoho le dipalopalo tse teng, di nkelwe hloohong.
Batho ba etsang diqeto ba mmasepala ba tshwanela hore ebe batho ba nang le tsebo ya sebopeho se phethahetseng sa dintlha tsena tsa sehlooho kapa mathata, a jwalo ka ditshekamelo, moelelo, disosa le tshusumetso e amanang le dintlha tsena, hore ho tle ho fihlellwe diqeto tse bontshang kutlwisiso ya dintho mabapi le tharollo tse tshwanelehileng (ho fapana le ho okola ditaba feela ka hodimo).
Batho ba etsang diqeto ba mmasepala ba tshwanela ho lemoha le ho tseba ka theepa e teng le maruo a teng a ka fumanehang ha mmoho le mehlodi ekasitana le kgaello tse teng mehloding pele ba nka diqeto tsa mawa.
Tlhatlhobo ya boemo bo teng ba ntshetsopele (ka tebiso e ikgethileng ho dikgeo tsa ditshebeletso).
Lesedi mabapi le boemo ba dintlha, le sesosa sa dintlha tsa sehlooho.
Ho na le ditsela tse fapaneng tse ka bang teng tsa ho fihlella diphetho tsena.
Ke ntlha ya bohlokwa ho tseba maikutlo a baahi ka ditlhoko tsa bona (tadima Moralo wa mosebetsi 1/2). Empa, ho sa ntsane ho hlokeha ho tseba dintlha le dipalopalo, mohlala, mabapi le dikgeo tse teng ditshebeletsong kapa leqemeng la mosebetsi (tadima Moralo wa mosebetsi 1/1). Diqeto tse ntle ha di ke di itshetleha ka maikutlo kapa tsona dipalopalo feela empa di tlameha ho nkela hloohong le tsohle, ho bapisa tsohle, le ho hoka hanya mehlodi ya lesedi yohle ho fihlella setshwantsho se felletseng sa boemo ba ditaba (Bala Tshebetso ya Moralo 1/3).
Ho na le tlhokeho ya ho sheba maemo, e seng feela ka lehlakoreng la setjhaba le ba nang le seabo, empa le ka lehlakoreng le batsi la mmasepala, Dintlha tsa bohlokwa tsa masepala di ngata ho feta ditlhoko tsa setjhaba le dihlopha tsa ba nang le seabo ba ahileng kahare ho mmasepala eo.ho ka nna haeba le dintlha tse fapaneng tse nyalanang, jwalo ka ho fallela ha batho ba bangata moo, ho putlama ha moruo, mathata a amanang le HIV/AIDS, metjha ya botsamaisi e boima le mathata a tikoloho, a ka se fuma neng mohlodi wa ona ho tlhophollo ya selehae. ka hoo, re kgothaletsa tshebetso ya moralo ba boemo ba mmasepala ho hlwaya le ho lekola dintlha tse jwalo (Moralo wa mosebetsi wa 1/4).
Tlhophollo ha e a tshwanela ho ba ya lekala le itseng. Ho seng jwalo mehopolo ya lekala ka leng e tla tlisa lenane le tebileng la dintlha tse jwalo, ho fapana le ho shebana le dintlha tse potlaketsweng le ho hlokwa ke batho.
Tlhophollo ya sebaka e hlokeha e le boitshetleho ba ho rala moralo wa ntshetsopele ya sebaka o tsamaisanang le mawa a DFA a ntshetsopele ya sebaka (Moralo wa mosebetsi wa 1/5).
Bommasepala ba bang (ka ho otloloha boemong ba A le C) ba ka nna ba nka qeto ya ho etsa tlhotlhomiso e akaretsang tlhophollo ya makala le molemong wa mahlakore a tsa moruo, tikoloho le mmasepala (Moralo wa mosebetsi wa 1/4a-c).
Ka ha mona e tla be e le ho namalatsa haholo, ebile e le ntho eo feela ho bommasepala ba boemo ba B, ba ke keng ba e kgona, ha re kgothalletse sena ha jwale. Re ka mpa ra kgothaletsa tshebetso e tobaneng le dintlha kahare ho "Tlhophollo e batsi ya Mmasepala" (1/4) e ka sebedisang tsebo e teng (ho kenyeletswa le dipatlisiso tse teng) e ka nnang ya itshetleha hodima kgopolong tsa diprofeshenale tse bontshang tsebo ho fapana le tlhophollo tse nepahetseng.
Dintlha le dipalopalo tse tsebahalang tsa mantlha ka tsela ya tshebetso ya mmasepala, ho tsa maemo a moruo le dintlheng tsa tikoloho di tshwanela hore di be di se di kenyelNtshetsopele ya Moruo wa Selehae pokeletsong ya lesedi le teng (1/1)?
Phephetso e kgolo Mohatong wa Tlhophollo ke ho nka mohato wa ho kopanya dikotwana tsohle tse entsweng maemong a fapaneng le dibakeng tse fapaneng ka mekgwa e fapaneng ho hlophisa lenane la dintlha tsa bohlokwa tse akaretsang bohle le lesedi lohle. Ke pokeletso le tshekatsheko ya lesedi e tlamehang ho etswa pele Foramo ya Boemedi ho tsa MKN e ka fihlella qeto e tsitsitseng le lenane la dintlha tsa sehlooho ka tsela e nang le ponaletso. (Moralo wa mosebetsi 1/7).
Ka morao hoba dintlha tsa sehlooho ho dumellanwe ka tsona, ho ka hlahella hore sebopeho sa dintlha ha se a hlaka hantle. Re ka nna ra tseba hore boholo ba baahi bo hloka metsi a hlwekileng empa ra se tsebe hore kgaello ya phepelo ya metsi a hlwekileng e qoswa ke mehlodi ya metsi e siyo, mathata a tsa thekniki, tsela ya tsamaiso ya metsi e sa nepahlang, motjha wa sekepele sa tefo o kgothaletsang tshebediso e hodimo ya metsi, kapa kgaello ya matlole a dipeheletso.
Lesedi le jwalo le ha ho le jwalo, ke la bohlokwa bakeng sa ho fumana ditharollo tse tshwanetseng. Maemong a jwalo, a dintlha tsa sehlooho tsa lesedi le haellang, tlhophollo e tebileng e nkelang hloohong le kgaello ya lesedi e ka amohelwa (Moralo wa mosebetsi wa 1/8 le 1/9 bakeng sa ditlhoko tsa makala tse qoholehileng).
Lesedi le bokeletsweng nakong ya Mohato wa Tlhophollo ke la bohlokwaea bakeng sa ba nang le seabo ba amehang ho ya pele tshebetsong ya ho hlophisa le ho etsa diqeto. Seo se bolela hore, le tlameha ho kgutsufatswa mme le abjwe hore le sebediswe Mohatong wa 2 (Moralo wa mosbetsi wa 1/10). Ho ka fetolela mabaka ka lehlakoreng le leng: Ke feela lesedi le tla sebediswa nakong ya mehato e tswellang ya tshebetso ya MKN le ka bokelletswang. Ka hoo, potso ya botsamaisi: molemo wa hore re tsebe sena ke ofe e tlameha ho tataisa tsohle tse etsahalang Mohatong wa 1?
Ho fapana le ho bokelletsa lesedi le teng (tshebetso wa 1/1) le ho etsa tshebetso ya tlhophollo ya tsa setjhaba le ba nang le seabo (tshebetso ) ka tsela e aroha neng ka hohle hohle ho ya ka makala, bommasepala ba tshwanela ho leka ho heletsa tsohle ba etse ntho e le nngwe?
Tlhophollo ena ha se tshebetso e e akaretsang, e senyang mehlodi ya nakong e fetileng. E hlaloswa, le ho laolwa ke dintlha tsa sehloho tse hlwauweng ke tshebetso ya MKN. Mohato wa Tlhophollo ya MKN o ka ananela maemo a renang le ditlhoko tse akaretsang (jwalo ka morabo, ba abelwang ditshebeletso, tlhophollo ya mathata a mehlodi ya ditjhelete le basebetsi). Dintlha tsena tse akakaretsang tsa moralo ba lekala tse ka nnang tsa ipheta di tlameha ho kenyeletswa ho Pokeletso ya Lesedi le teng 1/1 ha mmoho le ho hlwauwa ha dikgeo ditshebeletsong tse amang lekala (mabapi le ditshebeletso tsa sehlooho). Qeto ya ho kenyeletsa kapa ho se kenyeletse dintlha tsa tlhophollo ya tsa thekniki kahare ho tlhophollo e tebileng (1/8) kapa ho sebetsana le tsona ka nako e le nngwe e tla itshetleha hodima boemo ba lekala mabapi le dintlha tsasehlooho tsa mmasepala?
Boikamahanyo le lekala bo supa tlhokeho ya ho atolosa maikutlo a tlhophollo ya mathata a amang mehlodi ho feta dintlha tse mabapi le bokgoni ba basebetsi le tsa ditjhelete hore ho kenyelletswe le mehlodi ya tlhaho e jwlao ka metsi, mobu le tikoloho. Dintlha tse mabapi le lekala lena le boitsebelo bo mabapi le lona bo tshwanela ho kenyeletswa kahare ho Tlhophollo ya Boemo ba Mmasepala (1/4) le Tlhophollo e Tebileng (1/8 le 1/9).
Mmasepala ka mong o tshwanela ho amohela, ka dilthophiso tsammasepala mabapi le MKN tse etseditsweng dikgoka hanyo le makala, ka ho otloloha se fetisetswang ho tshebetsong ya MKN le tshebetso tse tsamayang mmoho le tlhophollo (le mehatong e latelang). Molralo wa mosebetsi wa 1/9 (e hlomathisitsweng) e fana ka tataiso ntlheng ena.
Se lebale dintlha le dipalopalo!
SEPHEO: Ho etsa bonnete ba hore bohle ba nang le seabo moralong ba tseba le ho fumantshwa dintlha le dipalopalo tsa sehlooho tse amanang le maemo ka kakaretso a renang ha jwale.
Maemo a ditshebeletso le dikgeo ditshebeletsong bakeng sa ditshebeletso tsa mantlha tsa setjhaba tsa selehae, tse tobileng batho ba itseng le tsa ditlhoko tsa sehlooho.
Mehlodi ya ditjhelete e arohanngwang ke mohlodi wa tjhelete e kenang le mofuta wa ditshenyehelo.
Pokello ya ditlhoko tsa leano la bohlokwa.
Tlhotlhobo ya boemo ba ditaba ba hona jwale e tlameha ho kgutlelwa ho pokeletso kapa ntlafatso ya lesedi. E se ke ya kenyeletsa dipatlisiso tse mabapi le lesedi le sa tsejweng.
dikgeo ditshebeletsong le hodima mehlodi e ka nnang ya thusa ho rarolla mathata.
Lesedi lena le tshwanela ho amanngwa le sebaka se itseng mme le arohanngwe ho latela palo ya batho.
Ho tle ho kenyeletswe le sekgahla seo HIV/AIDS e atang ka sona kapa dikakanyo tse hlwahlwa?
Pokeletso ya MKN e tlameha hore e laolwe ke Komiti e Etellang pele tsa MKN.
Bahlanka ba tsa thekniki bohle ma bommasepala ba tshwanela ho bokelletsa lesedi tlasa mosebetsi o boikarabelong ba bona.
Makala a Naha le a Provense a tshwanela ho fana ka lesedi le mabapi le mehloodi le ditshebeletso tsa bona.
Ditsebi tsa dikhonsaltente ha di hlokwe hore ho bokeletswe lesedi lena la mantlha.
Ditlhoko tsa lesedi bakeng sa ho etsa diqeto tse nepahetseng di kgeswa haholo. Dintlheng tseo ho tsona lesedi le nepahetseng le leng siyo tsebo ya diprofeshenale e ka thusa ho theha kutlwisiso ya boemo ba ditaba. Ho molemo hore o nepe ka ho akaretsa ho fapana le ho fosa ho hang!?
Ho boima ho hlalosa dintlha tse amanang le setjhaba mabapi le boleng ba tsona. Haeba ho se na dipalopalo tse ntlafaditsweng, hlwaya ditlwaelo tse atileng.
SEPHEO: Ho etsa phehiso ya boemo boo ho bona tshebetso tsa mmasepala di tla nkela hloohong le ditlhoko tsa sehlooho le ho akaretsa mekutu e tlang ka batho.
HOBANENG Hodima moo, tshebetso ya seabo sa batho e tshwanela ho thusa baahi ho hlokomela bohlokwa ba MKN bakeng sa boleng ba bophelo ba bona?
Kgutsufatso ya ditlhoko tsa sehlooho tsa baahi/setjhaba/ba nang le seabo ho fapana ka dibaka, maemo setjhabeng le bong.
JWANG baahi/setjhaba/ba nang le seabo ho nkela hloohong le ditlhoko tseo tse fapanang ka dibaka, maemo setjhabeng le bong?
le ho kgothaletsa seabo sa bona.
ho thehwa ha Foramo ya Boemedi ya MKN.
ho fa setjhaba le ba nang le seabo monyetla wa ho tshwara dikopano ka nako e itseng ka puo kgethilweng ke bongata ba batho ho sa lebalwe seabo sa ba sa tsebeng ho bala le ho ngola ho lekola sephetho sa tshebetso ya boemo ba setjhaba le sa ba nang le seabo tlhophollong tse ding tse tswellang.
Ditereke, mekgatlo ya ba nang le seabo le ba tinngweng menyetla.
Tsebisa ditho ka tsela e hopotsweng ya ho kenyeletsa seabo sa bona le mehato.
Ha ho hlokeha, ba fe tataiso e mabapi le ka moo kopano e hlophiswang ka teng.
Foramo ya Boemedi ya MKN ke yona e bohareng ba seabo sa batho.
Ditho tsa lekgotla la Wote le Dikomiti tsa Wote ke tsona tseo leng tsa bohlokwa tsa ho hlophisetsa seabo sa setjhaba.
Boemedi tsa ba ba nang le seabo ba lokela ho hlophisetsa seabo sa ba nang le seabo.
Makgotla a Marena a tlameha ho nkwa ele a bohlokwa ebile a na le seabo sa bohlokwa dibakeng tsa selehae eo eseng ya diteropo.
Batho ba nang le boitsebelo bo itseng jwalo ka Leqwetha ba tshwanela ho thonngwa bakeng sa ditlhoko tsa batho ba kotetsweng le ba hlokang boemedi.
Ho tshwanela hore ho be le tlhophiso e ntle ya diboka tsa diwekshopo.
Metjha yohle e sisisntsweng e ikamahanya le ditlhoko tsa moralo wa lekala.
Ho behelwa ka sehloohong ha mathata/ditlhoko ke ntho ya bohlokwa.
Mathata/Ditlhoko tsa sehlooho di tshwanela ho totobatswa ka ho fana ka dintlha le dipalopalo bonyane/bongata, boleng, batho ba amehang, dibaka, nako le mahlakore.
Bakeng sa tshebediso ya lesedi le teng nakong ya tlhophollo ya boemo ba setjhaba le ba nang le seabo bala Tshebetso ya Moralo 1/3.
Kopano ya pele ya Foramo ya Baemedi ba MKN: Letsatsi le le leng.
Nako e tla sebediswa bakeng sa kopano tsa baahi/baamehi: Kgwedi e 1.
Wekshopo ya tlatsetso ya Foramo ya Baemedi ba MKN: 1-2 matsatsi.
Ke nnete efe eo e leng ya bohlokwa?
Dikeletso tsa ho bopa tsela ya tshebetso: Ho ka fihlella kutlwisiso ya ditaba, ho hlahlojwa ha sephetho sa lesedi le maikutlo a batho ho a hlokeha.
Sephetho sa nakwana sa "pokeletso ya lesedi le teng" di fetisetswa ho Foramo ya Boemedi ya MKN le ho bao ba amehang diwekshopong tsa setjhaba/ba nang le seabo e le batsamaisi kapa batho ba nang le tsebo.
Nakong ya diwekshopo tsa setjhaba/ba nang le seabo bohle ba tobane le lesedi la tlhophollo e entsweng ebang lesedi leo le supa ntho e nngwe e hohlanang le maikutlo a batho ka mathata a bona.
Ba okaselehaeng "Pokeletso ya Lesedi le Teng" ho kenyeletswa bahlanka ba tsa thekniki batshwanela ho ba teng dikopanong tsa Foramo ya Baemedi ya MKN.
Ho phepetsa batho ka dintlha ke taba ya bohlokwa hore ho fihlellwe sephetho se batsi sa tshebetso ya seabo sa batho. Bao ba tsamaisang dilthakisetso tsa phehiso ya batho ba tshwanela ho tseba bonnete ba ditaba sebakeng seo ba leng ho sona.
Lesedi ha le ke le fane ka bopaki bo anetseng bakeng sa mathata. Mehopolo ya batho e ka supa mathata a sa hlahisweng ke lona. mehlodi yohe ya lesedi e tlameha hore e kopanngwe.
Tlhoko ya nako nakwana Ha ho nako e nngwe e fetang mona e tla hlokeha.
Ho tadima setshwantsho se feletseng ho totobatsa tse ngata ho feta palo ya karolwana ya sona!
HOBANENG amanang le mmasepala le botsitso ba mmasepala ka kakaretso?
Ho hlwauwa ha tlwaelo tsya bohlokwa, le mathata a mang a amanang le sebaka sa mmasepala le mmuso wa mmasepala ka kakaretso.
ENG mathata ana?
Kameho ya Foramo ya Boemedi ya MKN le basebeletsi ba nang le bokgoni ho tsa moruo, tikoloho le metjha ya tshekamelo tsa kahare ho setjhaba.
JWANG ho bokelletswa ka tlasa sehlooho sa dintlha tse jwalo ka moruo, tikoloho, jwalo jwalo?
Le ha tlhophollo ya ditlhoko/tlhophollo ya mathata a seabo sa baahi e tswella boemong ba setjhaba le ba nang le seabo ho tshwanela hore ho be le diboka tsa diwekshopo.
HIV/AIDS, komello, ho falla ha baahi, ho fetolwa ha tsamaiso le ho nkelwa hloohong ke dihlopha tsa diphuputso.
Komiti etelletsengpele tsa MKN e tlameha ho hlwaya dintlha tse tla tshohlwa diwekshopong ke ba tla ba le seabo.
Batho ba nang le tsebo ba lokela hore ba atamelwe ka mathata a akaretsang, ha ho holo mathata a tshwanang le HIV/AIDS, ho netefatsa hore dintlha tse fanang ka mathata empa e le tsabohlokwa ha di kgeswe.
Ditho tsa Foramo ya Boemedi ya MKN di mengwe ka mehla., ho netefatsa hore kamano eo pakeng tsa dintlha tsa setjhaba le ba nang le seabo mmoho le tse nyalanang ha di lebalwe.
MANG ho ngola dintlha tsa bohlokwa ka tsa diwekshopo?
Ho netefatsa hore dipuisano hodima dintlha tse felang di ama baahi ha di arole tshebetso ya tlhophollo ho latela mekgahlelo e latelang ya "tikoloho", "moruo" , "setjhaba" le "mmasepala".
bommasepala ba Mohato wa A le C mmoho le Bommasepala ba mohato wa C ba nang le mehlodi e ntlafetseng a kanna a etsa dipatlisiso tsa profeshanele tsa tikoloho, moruo, tlhophollo ya tsa setjhaba le mmasepala e le karolo ya Mohato wa Tlhophollo ya tshebetso ya MKN, kapa a ka na a ba boemong ba ho sebedisa dipatlisiso tse teng. ditereke di tlameha ho etsa dipatlisiso hodima setereke sohle molemong wa bommasepala ba bang bohle sebakeng seo (bala 1/4a-c). Ho bommasepala ba hlokang le yona mehlodi, tlhophollo tsa mofuta o jwalo di ka bitsa haholo ntle le haeba di ka tshehetswa ka matlole a tswang ka ntle ho mmasepala. Bommasepala bana ba tlameha ho sebedisa mehlodi ya ditshebeletso ka paballo le ho sebedisa keletso tsaprofeshanele ebang di le teng ya tswang ho ho tlhophollo tsa ditereke.
Lesedi la sehlooho la tsa Moruo (mesebetsi, a moruo)Tshebetso e entsweng.
Ho etswe monyetla wa lesedi le letjha bakeng sa setereke sohle mme e qalwe ke makgotla a ditereke, ntle le haeba Mmasepala wa boemo ba B a bona tlhokeho eo, mme a ena le bkgoni ba ho etsa dipatlisiso tseo bakeng sa sebaka sa ona.
O se ke wa etsa tlhophollo ya tsa moruo sehlooho sa seboka sa diwekshopo kapa mosebetsi wa sehlopha ka nako ya dipuisano tsa dihlopha.
Tlhokeho ya nako a Pokello ya lesedi le teng la moruo?
Hobaneng tshireletso le tsamaiso ka kakaretso?
Lenane le le kgutshwanyane la mathata a maholo a tikoloho le tlhaloso e kgutshwanyane ya bothata bo bong le bo bong sebaka, batho ba amehang, boholo ba bothata, sesosa.
Lenane la ditshoso tse kgolo tshireletsong ya tikoloho le mathata ho kenyeletswa mathata a kotsi tsa koduwa ka tlhaloso e kgutshwanyane.
W/r tseleng ya tshebetso.
Ho hlophisetsa tlhophollo ya tsa tikoloho ke mosebetsi o kenyeletsang dipatlisiso le mosebetsi wa ka ofising, ho fapana le sehlooho bakeng sa seboka sa ditlhaskisetso. Lesedi lohle le mabapi le mathata le ditshoso tshireletseho ya tikoloho kahare ho mmasepala le tlameha ho nkelwa hloohong e le boitshetleho bakeng sa seboka sa diwekshopo tsa boemo ba mmasepala se sebetsanang le Tlhophollo Boemong ba Mmasepala?
Ho matsohong a Foramo ya Boemedi ya MKN ho nka qeto ho sa lebalwe lesedi la la tlhophollo ya tsa tikolohoebang ntlha e itseng ya tsa tikoloho e tla ba ya sehlooho ho Mmasepala.
Bongata ba bommasepala ba boemong ba B bo ka se kgone ho qala ka dipatlisiso tsa tikoloho ho ka fumana lesedi le leng e le karolo ya tshebetso ya MKN.
JWANG Mmasepala Boemong ba B o bona tlhokeho eo, mme a na le bokgoni ba ho etsa dipatlisiso tseo bakeng sa sebaka sa ona?
O se ke wa etsa tlhophollo ya tsa tikoloho sehlooho sa seboka sa diwekshopo kapa mosebetsi wa sehlopha ka nako ya dipuisano tsa dihlopha. Le ha ho le jwalo, ho ka nna haeba le dintlha tse itseng tse qoholehileng tsa tikoloho (jwalo ka tshilafatso ya moya kapa dikgohola kapa ho tjha ha moru) ebang di hlwauwa e dintlha tsa sehlooh otsa mmasepala.
Boemong ba Mmasepala.
Ditho tsa lekgotla le Basebeletsi (Boitlhophollo).
ke tshebetso e tswellang nako ya Mohato wa 1 mme e sa thibelwe ke Moralo . E mong ho ba mmasepala o tlameha ho netefatsa hore hore dintlha tsohle tsa mmasepala di ngolwa fatshe mme di kgutsufatswe qetellong ya Mohato wa 1?
JWANG tshebetso ya MKN. Tshehetso ya mofuta ona ha e hlokehe ha jwale, feela e tla nne e fihlellwe, mohlomong ha ho fetolwa ka ho phethahala tsamaiso ya mmasepala?
Motsamaisi wa Mmasepala, jwalo ka hlooho ya tsamaiso ya mmasepala, o tshwanela ho nka boikarabelo bohle ba ho netefatsa hore dintlha tsa mmasepala di nkelwa hloohong ka ho phethahala nakong ya tlhophollo. Ka ha dintlha tse amang mmasepala le sephetho tse tla hlahela tlhophollong di sa hlaka hantle kahare ho tsamaiso tsa bommasepala, mosebetsi ona o ka se etswe ke mosebeletsi ya tlase, kapa mohlanka wa lekala le itseng la mmasepala.
Boitlhophollo ba matla le bofokodi ba puso ya mmasepala e hloka motsamaisi ya nang le mangolo le boikemelo.
Ka ha tlhophollo ya mmasepala e hlile e ama ditabatabelo tsa ditho/basebeletsi ba mmasepala, ho bohlokwa hore ho se mamelwe maikutlo a ba kahare ho mmasepala feela a ka nnang a ba le leeme) empa le maikutlo a tswang bathong ba kantle (kapa lehlakore la di tla ente/baahi ba fumantshwang ditshebeletso.
Maikutlo ana a kantle kena ha ho hlophollwa ka tsela e tebileng. Dintlha tsa bohlokwa tsa Baahi tse lokelang hore di tadingwe pele ho tse ding kaofela ha mmoho le ha ho hlophollwa disosa ka botebo. (Moralo wa mosebetsi 1/9).
Letsatsi le le leng nkong ya mohato wa 1.
Ha o tsebe ntho ha o sa tsebe moo e etsahalang teng.
Mathata a meedi ya sebaka, mathata, menyetla, ditshekamelo le ditsela tse itseng tsa diketsahalo.
Tlhokeho ya ho hlophisa sebaka ka tsela e ntjha.
Lehlakore la sebaka la ditaba tsa ntshetsopele.
Tlhophiso ya dintlha tsa ntshetsopele tse mabapi le sebaka tse hlwauweng ho 1/1, le ?
Tlhophiso ya metjha e meholo ya sebaka, ditshekamelo jwalo ka metjha ya phallo ya baahi, mathata le menyetla.
tlhophollo boemong ba mmasepala; le tlhophollo ya setjhaba le moruo.
Mathata ohle a ka hlwauwang kapa a emelwa sebakeng se itseng a lokela w/r tseleng ya tshebetso hore a ralwe.
Tlhophollo ya metjha ya sebaka le ditshekamelo e tshwanela ho ba ntlha e nkelwa hloohong Tlhophollong ya Boemo ba Mmasepala?
Ho Bommasepala ba nang le mafapha a ho rala (sebaka) kapa karolo ya basebeletsi, ofisi e jwalo e lokela hore e fuwe boikarabelo ba ho hlophisa tlhophollo ya sebaka.
Bommasepala ba hlokang bokgoni ba moralo wa sebaka ba lokela hore ba fumane moradi wa sebaka ho etsa mosebetsi oo.
Ha ho tshebetso e tla ikemela, empa ho tla ba le seabo sa setsebi sa ho rala sebaka mosebetsing wa tlhophollo bakeng sa beke e le 1 (nngwe).
Ditlhoko tsa nako di itshetlehile boholong/bonyenyaneng ba mmasepala.
Ka nakwana e behilweng ho a kgonahala hore lesedi le teng le hlophiswe ho latela dibaka.
HOBANENG ho sebetsanwe hantle le lahlojwe phokotso ya bofuma le taba ya tekanyo ya bong?
Lesedi la Pokeletso ya Lesedi le teng?
ENG latela maemo setjhabeng le bong?
Ha ho tsela ya tshebetso e ikeselehaeng e hlokehang. Ho fapanya tsa moruo le tsa phedisano ya setjhaba le bong ke motjha o mong wa?
Lesedi le teng le Tlhophollo ya Setjhaba le ya Baamehi?
Tlhophollo ya Boemo ba Mmasepala?
le kgahlamelo ya bofuma.
Foramo ya Boemedi ya MKN. Ha ho etsahala hore batho ba futsanehileng ba hloke boemedi, batho ba nang le bokgoni ba tshwanela ho thonngwa bao e tla ba maqwetha a batho bao ba jwalo?
Mmasepaleng ya nang le Mohlanka wa Ntshetsopele ya Phedisano, mohlanka enwa o tlameha ba setho sa Komiti e Tsamaisang MKN ho netefatsa hore ho latelwa tshebetso e fanang ka boemedi ho tsa bong le bofuma. Mmasepala ya hlokang mohlanka ya jwalo, o tshwanela ho fumana setsebi se jwalo nakwana.
Mohato wa Tlhophollo.
Bommasepala ba nang le bokgoni ba tshwanela ho sebetsa ho feta mona mme ba thakgole dipatlisiso ka boemo ba batho bao ba futsanehileng le hodima mathata a itseng a amanang le tsa bong.
Makala a tswang mmusong kapa dibaka tsa dipatlisiso a tle a qale ka dipatlisiso tsa setereke hodima dintlha tsa moruo wa setjhaba/bong molemong wa Mmasepala ba Boemo ba B.
Sepheo: Ho netefatsa hore mawa le mananeo a mmasepala a nkela hloohong le dintlha tsa mmasepala tse ka sehloohong ka kakaretso, mme nakong yona eo ho etswa le bonnete ba hore sebaka sa bohlokwa le ditlhoko tsa sehlopha se tobilweng ka ho ikgetha kapa mathata a bona di keke tsa lebalwa.
Dintlha tsa sehlooho tsa mmasepala ka kakaretso.
Kgutsufatso ya dintlha tse sehlooho tse qoholehileng tsa setjhaba le tsa batho w/r tseleng ya Sephetho ba nang le seabo.
Tlaleho ya dintlha tsa sehlooho tsa setjhaba, tsa baamehi le le mmasepala.
Kgutsufatso ya sephetho mabapi le ka kakaretso ditjhateng bakeng sa ho etsa papiso le boemo bo bohareng.
Ho fana ka tlaleho ya sephetho sa tlhophollo ya lesedi le mabapi le dikgeo ditshebeletsong le tshebetsong ya ho kopanya dintlha (bala Tshebetso 1/3 le 1/2).
Foramo ya Boemedi ya MKN.
Mosebetsi wa ditlhophiso o tshwanang le ho bokelletsa lesedi kaofela o lokela ho etswa ke Komiti e Tsamaisang MKN kapa ke motho ya thontsweng ke Komiti.
Ho kopanngwa ha dintlha tsa diboka tsa diwekshopo ke tshebetso e hlokang boitsebelo le tsamaiso ya boemo bo hodimo mme ho hloka motsamaisi ya nang le boiphihlelo.
Tshebetso ya tlatsetso e kenyeletsang sephetho se bohareng se tswang dihlopheng tse fapaneng tsa setjhaba le ho ba nang le seabo le poelanyo ya sephetho sa tlhophollo ya lesedi la ditlhophiso tsa boitokisetso. Tshebetso tsena ka bobedi di lokela ho etswa kopanong e le nngwe ya wekshopo.
Lesedi le mabapi le mathata le dintlha tsohle tsa setjhaba le batho ba nang le seabo ke la bohlokwa bakeng sa tshebetso e tswellang ya merero mme ha le a lokela ho lahlehe ha ho kopanngwa dintlha.
Le ha ka tshwanelo, ho hlwauwa ha Dintlha tsa sehlooho ho tlameha ho etswa ke mmasepala ho fapana le Mmuso wa Naha, ho teng dintlha tse pedi tse amang naha yohle tse nkwang di tshwanela ho fumanwa ho bommasepala babangata.
HIV/AIDS. Moo dintlha tsena di sa hlwauwang e le tsa sehlooho, ho fanwe ka mabaka.
HOBANEG - A nkela hloohong bokgoni, menyetla le mawala a ho rarolla dintlha tsa sehlooho?
Tlhophollo ya sesosa le tshusumetso ya sona.
Tlhophollo ya dintlha tsa sehlooho ka phethahalo.
Tlhophollo ya ditsela tse amanang le dintlha tsa sehlooho.
Tlhophollo ya bokgoni le mawala a ba tharolla ya mathata le mekutu.
Ditlhoko tse tshebetso tse fapaneng bakeng sa dintlha tse fapaneng tsa sehlooho.
Ho hlwauwa ha lesedi la tlatsetso ditlhoko bakeng sa ntlha ya sehlooho ka nngwe e lekolwang ditlhoko tsa moralo wa karolo.
Ho hlwauwa ha basebeletsi ba laolang tlhophollo e tebileng.
Ho ralwa ha boikarabelo ba dipatlisiso tse tebileng.
Kgetha batho ba nang le boikarabelo ba tla etsa tlhophollo ka therisano le Setsi sa PIMS Boemong ba Setereke.
Fana ka tshehetso ya ditlhophiso, tataiso le tlaleho ho moifo wa dipatlisiso.
Ho tswa bokgoning boo mmasepala a nang le bona mehloding ya kahare le ditlhokng tsa lesedi tsa hao ntlheng ya hore naa e tebileng e ka e ka etswa ke mmasepla ka boyena kapa e ka romelwa ditsebing tsa kantle.
Basebeletsi ba teng ba nang le bokgoni ho kenyeletswa ba sebetsang mesebetsi ya matsoho, bahlanka ba bophelo bo botle le Mekgatlo eo eseng ya Mmuso ba tshwanela ho ameha tlhophollong.
Ditereke di ka fuwa boikarabelo ba ho hlopha dipatlisiso tse tebileng ka morero wa hore ho tle ho sebediswe mehlodi e haellang ka nepo.
Nako e hlokehang ho latela batho le matsatsi e tla fapana ho ya ka sebopeho sa dipatlisiso, empa e seke ya feta batho le matsatsi a 20 bakeng sa dipatlisiso ka bonngwe.
Ditlhoko tsa lesedi la dipatlisiso tse tebileng di tlameha ho hlwauwa ke bao ba ikarabelang diqetong, ho fapana le hore diqeto di etswe ke ke ditsebi tsa dikhonsaltente tse fuweng boikarabelo ba ho etsa tlhophollo. O se ke wa senya tjhelete ka ho bokella lesedi le sa tlo ba le molemo, empa o fumane seo puso ya mmasepala o hlokang ho se tseba ho feta e le hore o tle o fihlelle mawa a utlwahalang.
Tlhophollo e tebileng e tshwanela ho kenyeletsa le ho phaella hodima lesedi la mehato ya tlhophollo e fetileng (1/1, 1/2, 1/4, 1/5,1/6).
Sepheo Ho netefatsa hore meralo ya makala e ikamahanya tlhophollo tebileng ya ka mokgwa o phahamisang dintlha tsa sehlooho sa selehae, le ho rarolla tse amanang le lekala moo ho hlokehang, le ho netefatsa hore tsebo e felletseng ya lekala e keneyelletswa tlhophollong e tshwanetseng ya dipatlisiso.
Ditlhoko di fapana ho ya ka makala.
Bala lenane la mabapi le ditlhoko tsa tshebetso e entsweng ya tataiso.
Ka kakaretso seo ha se sebetse moo. Mohlanka wa lekala bala ka tlase ho tlisa ditlhoko tsa tshebetso e ikgethang tlhophollong e tebileng, moo ho tshwanetseng. Ditaeletso tse ikgethang le metheo e lokela ho nkelwa hloohong lenaneng le ka tlase.
JWANG ho hlwauwa bahlanka ba lekala ba tla jara boikarabelo ba ho tsepamisa meralo ya lekala le dintlha tsa sehlooho tsa MKN ha ho etswa tlhophollo e tebileng - e ka ba ka ho kopanngwa kapa ka nako e le nngwe, ho itshetlehile hodima boemo ba lekala mabapi le dintlha tsa sehlooho?
Ntshetsopele ya Moruo wa Selehae kahare ho boikarabelo ba dipatlisiso tsa tlhophollo e tebileng.
Ho keneyelletswa ha ditsebi tsa lekala kahare ho dihlopha tse tshwanetseng tsa tshebetso.
Mohlanka wa lekala e ka nna ba mosebeletsi wa setereke kapa wa selehae, ho itshetlehile hodima dintlha tsa sehlooho tsa MKN (bala tafole e ka fatshe bakeng sa tataiso).
Haeba dintlha tsa lekala tse mabapi le tlhophollo e tebileng/ditlhophollo di ka etswa ke mmasepala ka bona, kapa haeba tshebetso ena e tlameha hore e fetisetswe kantle, ho itshetlehile hodima lesedi le hlokwang le hodima bokgoni ba mmasepala.
Mesebetsi ena e etsa karolo ya mohato wa tlhophollo e tebileng.
Tshebetso ena e thusa ho netefatsa hore meralo ya lekala e tlohellwe boemong ba dintlha tsa sehlooho tsa selehae le hore MKN e na le bokgoni ba thekniki.
Ha ho na le dintlha tse hlokwang bakeng sa ho rala makala tse sa amaneng ka ho otloloha le tsa MKN, tshebetso ena e tla thusa bommasepala ho aba boikarabelo ba mosebetsi ona ka nako e le nngwe le ba meralo e kopanetsweng ya ntshetsopele hore ho netefatswe hore ho fihlellwa se hlokwang.
Lesedi la sehooho la lekala (jwalo ka dikgeo ditshebeletsong) la mofuta o hlaloswang ha mmoho le ditlhoko tsa tsa lesedi la lekala le menahaneng habedi (dintlha tse mabapi le palo ya setjhaba) le tshwanela hore le be le se le kenyeleditswe Pokellong ya Lesedi le Teng (1/1) ka ha le ka thusa ho hlwaya Dintlha tsa Sehlooho.
DIPALANGWANG: Bonyane ba tshebetso e etswang e hlokwang ya ITP e tsamaisanang le mohato ona wa MKN ke rekoto ya jwale tjena ya dipalangwang, e leng motheo wa moralo o kopanetsweng wa dipalangwang. E tlameha hore e hlophiswe ho latela tokomane ya sehlooho se reng se hlokwang bakeng sa ho hlophiswa ha direkoto tsa jwale tjena tsa dipalangwang tsa setjhaba ke ditoropo , jwalo ka ha ho phatlaladitswe Lesedinya neng la Mmuso le ho dumelwa ke diMEC?
Bontsha ditshebeletso tse hlophiseditsweng kapa tse sa hlophisetswang ho etswa, tse sebetswang kahare ho bolaodi ba sebaka, mme di akaretsa tse lebang le tse tswang dibakeng tsa bolaodi tsa bohahisane.
Bontsha meralo ya ditshebeletso le dibaka tsohle tse teng le tse sebediswang sebakeng seo molemong wa, kapa, mabapi le ditshebeletso tsa dipalangwang tsa setjhaba, mmoho le dibaka le meralo ya ditshebeletso e entsweng tlasa mabaka ao kapa kahare ho sebaka se amehang.
WSDPs. Ka ha bommasepala ba ditereke kaofela ke balaodi ba ntshetsopele ya ditshebeletso tsa metsi, bonyane ba lesedi le latelang le se hlokwang ke tlhophollo le tla sebediswa diterekeng. Moo bommasepala e leng balaodi ba ntshetsopele ya ditshebeletso tsa metsi, maemo ao a tla nne a sebetse le ho bona.
Ditjhelete le bokgoni.
TAOLO YA DITSHILA : Ke boikarabelo ba mmasepala wa setereke ho etsa IWMPs, ka thuso ya mmuso wa provense ha ho hloka hala. Le ha ho phatlalla le bongata/bonyane ba batho e le ntho e tla hlahella ho 1/1 tlhophollong ya ba nang le seabo le ditlhoko ho?
Ho fumaneha ha matlole a ditjhelete.
Dipalangwang: Ha ho se ikgethileng se hlokwang bakeng sa rekoto ya dipalangwang tsa setjhaba. Le ha ho le jwalo, Sekamolao sa Naha sa Dipalangwang se bolela hore seabo sa ba amehang ho meralo ya tsa dipalangwang ho kenyeletsa batho ba kotsing le ba futsanehileng se tle se kgothaletswe.
Metsi Ha ho tshebetso e mabapi le WSDP e hlokwang mohatong ona.
Taolo ya ditshila: Ha ho ditlhoko tsa tsela ya tshebetso ya IWMP tse hlokehang mohatong ona.
Sepheo: Ho netefatsa hore tsebo e fumanweng mohatong wa Tlhophollo e feela e le teng bakeng sa mohato o mong wa meralo le bakeng sa hokenngwa tshebetsong le ho HOBANENG salwa morao?
W/r ya Sephetho latela ntlha ya sehlooho ka nngwe ka tsela e nepahetseng mme e fumantshwe bohle ba amehang mosebetsing wa meralo.
Temoso ha ho hlophisetswa tshebetso : Tlhophollo e tebileng e tla tlisa lesedi le batsi mohlomong le fapaneng le le fumanweng tshebetsong tsa ho feta.
Motho ya ikarabelang Dintlha tsa Sehlooho o tshwanela ho hlophisa tokomane e kgutsufaditsweng ya lesedi lohle le amanang le ntlha tsena boitshetlehong ba pehelo, le ya tswang ho ho tlhophollo ya boemo ba setjhaba/baamehi.
Tokomane e kgutsufaditsweng ntlheng ka nngwe e se fete maqephe a 3-5.
Dintlha le dipalopalo tse amanang le ditaba, mme di fapane ho latela moo sebaka se leng teng le boemo kahare ho setjhaba (ho kenyeletswa le bong).
Dintlha tsohle tse amanang le ditaba tsena.
Dintlha tse akaretsang tsohle tse amanang le ditaba tsena.
Bokgoni bo teng ba horarolla ditaba tsena.
Pokeletso ya kgutsufatso ya dipehelo: mosebetsi wa deskeng.
Tlhoko ya boikamahanyo: Ho tshwanetse hore ho nehelanwe ka ditokomane tsa dikgutsufatso diterekeng e le boitshetleho ba mawala a bona a ho hlophisetsa diwekshopo tsa mawa a tshebetso ho lokisetsa dintlha tse amang bommasepala ba bangata.
Mohatong wa 2, mmasepala o tlameha ho fihlella diqeto tsya bohlokwa hodima bokamoso ba ona le hodima metjha e ntlafetseng ya ho fihlella seo. Ke mohato oo ho ona diqeto tsa sethatong ts emabapi le bokamoso ba mmasepala di etswang. Nakong ya ho feta, boholo ba diqeto tsa bohlokwa mabapi le metjha ya ntshetsopele di ne di sa etswe ke bommasepala, empa di etswa ke mafapha a naha le a provense. Mafapha ana a ne a sebedisa metjha e neng e se e hlophilwe kgale. Ditharollo tse hlophilweng pejana di ne di sa loka kapa di bitsa haholo. Tharollo tsa maemo a jwalo di ne di sa loka kapa di bitsa haholo! MKN e tshwanetse hore e fetole tsela ena ya ho sebedisa ditharollo tse tlwaelehileng. MKN e tfana ka boikgethelo ho bommasepala. Ka hoo, MKN jwalo ka tshebetso ya sehlooho ya ntshetsopele kahare ho mebuso ya selehae, e hloka kgetho e tswang ho mmasepala.
Ke diqeto tsa mofuta ofe tse hlokwang ke Molao wa Mekgwa ya Tshebetso ya Mmasepala?
Se bolelwang ke molao se tsamaisana ka ho otloloha le se bolelwang ke ditlhoko tsa tsamaiso ya morao tjena ya mmasepala: Ba nang le seabo bohle ka har eho mmasepala ba tshwanela ho ba le ponelopele e tshwanang e fanang katataiso ho bohle - ho tsamaiso ya mmasepala mmoho le ho baahi - ponelopele e fanang ka tataiso le ho feta nako eo lekgotla le e kgethetsweng. Diqeto tsa lekgotla di tlameha hore di ikamahanye le boikemisetso boo ho dumelanweng ka bona, mme ka yona nako eo di rute botsamaisi, le ho ala motheo wa tlhophollo ya tshebetso le boikarabelo ba mmasepala ho baahi. Tshebetso tsa makala a phethahatso a lekgotla di tataiswe ke mawa a tlileng ka lebaka la diqeto tse kopanetsweng ka tshebetso eo ho yona ba bolaoding ba neng ba ameha.
Ponelopele, boikemisetso le mawa a na le tshusumetso ya ho kopanya le ho hoka hanya tsamaiso ya tshebetso ya ntshetsopele. tsela e mabapi le ho fihlella ha tumellano hodima boikemisetso le mekgwa ya tshebetso, ke e tletseng dikgohlano, ka ha e amana le ho aba mehlodi e haellang. Ka hoo, moralo bo batsi bo tsamaisana le taolo ya dikgohlano. ho fapana le ho qoba dikgohlano nakong ya moralo ka hoetsa diqeto ntle le ho ba le dipuisano tse kgolo mme, ka tsela eo o ipehe kahare ho dikgohlano, boipelaetso kapa ho ferekana mohatong wa ho kenya dintlha tshebetsong , moralo bo tlisa monyetla, nako e itseng, le metjha ya dipuisano tse bulehileng le metjha ya demokerasi ya ho nka diqeto. Sena se ka nna sa lebisa tabeng ya hore ho amohelwe dintlha mme ka hona ho qojwe kgohlano nakong ya ho kenngwa tshebetsong ha tsona.
Empa, moralo bo batsi bo ka thusa jwang ho rarolla dikgohlano?
Ho fihlella kutlwisisano ka ho batla tsela tse ding tsa ho sekehela ditlhoko le tabatabelo tsa mekga ka ho fapana (se bitswang boikgethelo ba tlholo ka mahlakoreng ohle, tshebediso ya ntlha tse tshwanang).
Ho batla ditharollo tse bolokang tjhelete tse tlisang hore ho kgotsofatswe ditlhoko tse ngata tse fapaneng ka mehlodi e teng, nakong ya nako e itseng eo ho fanweng ka yona.
Tshebediso ya mehato ya ho nka diqeto e nang le ponaletso e hlokang leeme e ka tlisang ho amohelwa ha sephetho, ekasitana le "ho bao ba hlotsweng".
Tshebediso ya mehato e tla kgothaletsa tshebeletso ya ditherisano bakeng sa hore ho fihlelwe ditharollo tsa ho theha kutlwano ho feta ho itshetleha mokgweng wa diqeto tsa batho ba bangata tseo ho tsona batho ba seng bangata ka palo ba iphumanang ba behilwe ka mosing ka dinako tsohle ka lebaka la ho sekehela tsebe tse batlwang ke batho ba bangata ka palo.
Ho boetse ho na le ditsela tsa tshebetso tse fapafapaneng tse ngata (jwalo ka Mohatong wa 1) tseo ka tsona ho ka fihlellwang ponelopele, boikemisetso le mawa a ntshetsopele.
Tumellano ya ponelopele ya nako e telele bakeng sa mmasepala (Moralo wa mosebetsi wa 1/2) e tshwanela ho ba ntlha eo ho qalwang ka yona tshebetsong ya ho etsa diqeto, ka ha ke tshebetso ya bohlokwa bakeng sa ho fihlella kutlwisisano ho bao ba amehang tshebetsong ya MKN, ntle le ho kameho e tebileng, boemong bona, ka dintlha tse sa hlakang hantle. Qetellong, ponelopele e ka se itshetlehe hodima dipuisano le boemo ba ditaba boo dipuisano tsa mofuta o jwalo di tla tla ka bona. sena se ka bolela hore o ka nkela hloohong le ponelopele nakong e tlang ka tlhokomelo. Ho ba le ponelopele ho na lemonyetla wa theha kutlwisisano ya sebopeho sa selehae. Ka hoo, mmasepala ka mong o tshwanela ho ba le ponelopele ya ona, mme ha ho sa na tlhokeho bakeng sa ponelopele ya selehae mmoho le ya setereke, tse tshehetsanang.
Boikemisetso bo tshwanela hore bo hlaloswe bakeng sa ntlha ya sehlooho ka nngwe ka tsela e hlalosang boemo bo lebeletsweng ba ntlha ya sehlooho (Moralo wa mosebetsi wa 2/2). Le ha ho ka ba boima ha jwale ho ka hlalosa se ka fihlellwang ka nako ya dilemo tse 5, ntle le ho ba le dipuisano tse mabapi le metjha e ka latelwang, re kgothaletsa tumellano hodima boikemisetso, nakwana feela, (e bitswang "Boikemisetso ba Tshebetso"), hore ho thehwe tsela e tsepameng bakeng sa dipuisano. o tlameha ho tseba moo o batlang ho leba teng, pele o nkela hloohong le tsela e ntlafetseng ya ho fihla moo, le ha ho ka hlahella ha morao hore moo o batlang ho leba teng o ka se fihle, o ka nna wa hlabolla boikemisetso ba hao.
Diqeto tse lewa tsa mmasepala di tlameha ho itshetleha hodima mahlakore a mabedi: La pele, hodima tsa selehae, mohlala, hodima dintlha tsa sehlooho tsa mmasepala, ponelopele le boikemisetso ba ona, mme la bobedi e be hodima mawa le mekgwa ya tshebetso ya naha le provense. Sena se bolela hore bao ba jereng boikarabelo ba ho etsa diqeto ha ba a tshwanela ho tseba fela tataiso tse tshwanetseng le mekgwa ya tshebetso, feela batshwanela ho utlwisisana hore metjhaenayatataiso e na leboleng bo feng ho mmasepala. Tshebetso ena ya ho etsa hore maana a kakaretso le metjha ya tataiso ho mekgwa ya tshebetso (Moralo wa mosebetsi wa 2/3) ha o a tlameha hore o etsahale masepaleng wa selehae. Re kgothaletsa hore ho be le seboka sa wekshopo se kopanetsweng boemong ba setereke, le dihlopha tsa tshebetsotse ka kgonang ho akaretsa dintlha tse nyalanang le tsa bommasepala ba bang tseo ho tsona tataiso e ka sebediswang (ya sebaka, setjhaba, tikoloho, moruo le mmasepala).
Le ha ho ka ba le dintlha tse itseng le boikemisetso ba tshwanang ao ho nang le ditharollo tse totobetseng tsa onamathata a mangata a hloka tshibollo ya metjha e meng e matla e sebetsang a ho phethahala. Phephetso tse ntjha (le tsa kgale tse sa rarollwang) di hloka ditharollo tse ntjha.sena se ka amana le dintlha tse tshwanang le bosinyi, phallo ya baahi, ntshetsopele ya mahe le ho thehwa ha mesebetsi, hape bakeng sa metjha ya tshebetso e phethahetseng ya kabo ya ditshebeletso. Ka hoo, ho na le tlhokeho ya ho hlohlelletsa dipuisano hodima tse ding tse ka etswang, mohlala, metjha e nepahetseng ya ho fihlella boikemisetso boo ho dumelanweng ka ona ho latela mehlodi e teng. (Moralo wa mosebetsi wa 2/4 le 2/5).
Dipuisano tse jwalo di tshwanela ho hlohlelletswa lekgotleng laselehae ho re ho tle ho sebediswe tsebo le boiphihlelo ba kahare hoselehae. Le ha ho le jwalo, ditsebi tse tswang kantle di ka thusa hore tsebjwe ka ditharollo ts entle ya tswang ho dibakeng tse ding (Moralo wa mosebetsi wa 2/7). Ke taba ya bohlokwa hore ho fanwe ka nako le sebaka bakeng sa dipuisano tse jwalo mme tse kenyeletsang batho ba tsebang ka tsa basebetsi, e leng ntho ya bohlokwa ya tsamaiso ya mmasepala le ntlha e hlokwang bakeng sa ho hlwauwa ha ditharollo.
Tshebetso a sehlooho ya moralo wa lewa ke ho fihlella diqeto tsa lewa ka tsela ya hore bohle ba kenye letsoho ka mokgwa o hlophisitsweng hantle.
Setereke: Moo batho le baanehi ba kopanang mmoho kgutsufatso le ho tjhorisa boikgethelo bo bong bo tswalwang ke dipuisano le diphehiso tse nang le boiqapelo tekolo ya boikgethelo bona bo bong bo ntseng bo thuiswa ba leano la selehae le tataiso ya lewa Moralo a mosebetsi wa 2/8; le ketso ya diqeto ka lebaka la tlhophollo (Moralo wa mosebetsi wa 2/9).
Tshebetso ena ha se yona feela ya bohlokwa bakeng sa tshebetso ya MKN, empa e boetse ke yona e phepetsang ka hofetisisa. Ke tshebetso moo batho le dibaka di kgobokanngwang le makala le batho. Dintlha tse ngata tse fapaneng di tlameha ho nkelwa hloohong. Ba nang le seabo ba bangata ba tlameha ho phehisa. Ho tla tshwanela hore ho etswe boikgethelo ba diqeto tse boima le tseo ditaba tsa tsona di sa tloheng melomong ya batho. Sena se hloka tsebo e batsi ya botsamaisi e siyo masepaleng ka mong. Ho boetse ho hlokeha seabo sa diprofeshenale tse tswang boemong ba naha le ba provense le ya tswang ho dibaka tsa dipatlisiso le Mekgatlo eo eseng ya Mmuso. Ka hoo, re kgothaletsa hore tshebetso ena e tle e etswe ke Boemo ba Setereke ho fapana le hore e etswe boemong ba selehae o le mong. Bakeng sa dintlha tseo tsohle ka bonngwe ba tsona tseo bommasepala ba fapaneng ba nang le tsona, le dintlha tsa sehlooho tsa boemo ba Setereke, ho tle hohlophiswe Diboka tsa diwekshopo tsa Setereke, ka thuso ya Setsi sa PIMS (Moralo wa mosebetsi wa 2/6).
Qeto e phethelang mabapi le mokgwa wa tshebetso e tshwanela ho itshetleha hodima tlhophollo e kopanetsweng ya boemo ba setereke, empa e tlameha ho etswa ke mmasepala ka mong o laolang dintlha. Ka hoo, dintlha tsa boemo ba setereke le tse nyalanang di tshwanela ho nkelwa hloohong ka kopanelo sebokeng sa diwekshopo tsa Setereke, ha diqeto tse mabapi le dintlha tsa sehlooho tsa selehae di tlameha ho nkelwa hloohong ke mmasepala wa selehae ho sa lebalwe se hlahelletseng ya tswang ho tlhophollong ya boemo ba Setereke. (Moralo 2/10).
Diqeto tse batsi di hloka tlhophollo e ntjha ya boikemisetso ba sethato le yona ponelopele. Meralo ya mekgwa ya tshebetso e tla tshwanela ho kenyeletsa lenane la diprojekte tse amanang le mokgwa wa tshebetso ona le hore e tataise tshebetso e mabapi le tlhophisetso ya diprojekte.
Boikamahanyo le se hlokwang ke moralo wa molao ke tse amanang le ho ralwa ha boikemisetso ba tobileng lekala le itseng (mohlala: ho totobatsa maemo a sisisntsweng a ditshebeletso) le mekgwa ya tshebetso (mohlala, mekgwa ya ho eta kapa taolo ya tlhokeho ya metsi, kabo ya meralo ya ditshebeletso ho tsa dipalangwang le megkwa ya tlhokomelo). Sena se tlameha ho nkelwa hloohong e le karolo ya tshebetso ya MKN makaleng ohle moo tlhophiso ya makala e amanang le Dintlha tsa Sehlooho.
Boikamahanyo le se hlokwang ke mafapha bakeng sa dintlha tse nyalanang (tsa tikoloho, sebaka, moruo, jwalo-jwalo) mawa le metjha ya tataiso e seng e hlalositswe ke mafapha ana (mohlala Metheo ya DFA, Leano la Naha la Tsamaiso ya tsa Tikoloho), a tlameha hore a sekasekwe nakong ya tshebetso ya ho hlalosa boikemisetso le ho ralwa ha mawa a tshebetso.
Le ha mekgwa ya tshebetso e sa tshwanela ho nkelwa hloohong ho latela maikutlo a selehaeng lehlakoreng la lekala, tsebo ya lekala, metjha ya tataiso le mekgwa ya tshebetso ya lekala e tla ba le seabo sa bohlokwa bakeng sa ponelopele, boikemisetso le metjha ya tshebetso.
Sepheo: Ho kgothaletsa, ho tsepamisa maikutlole ho hlophisa baahi bohle, batho ba mo, HOBANENG baamehi, boradipolotiki le bahlanka ho theha bokamoso bo labalabelwang ke sebaka sa mmasepala?
Kameho ya Foramo ya Baemedi ba MKN.
Puo hodima ntshetsopele ya nako e telele ya mmasepala e itshetlehileng hodima dintlha tsa sehlooho tse hlwauweng tse amanang le maemo a qoholehileng kahare ho sebaka sa mmasepala.
Ponelopele tsena di tlameha ho ba kgutshwanyane haholo hore di tsebahale, feela di hlake ka sebopeho, mathata le bokgoni ba mmasepala. Ponelopele tse akaretsang di hlophiswa e eba mapetjo, mme tse ding tsona di fetoha metjha ya tataiso.
Ho sibollwa ha ponelopele e ntle le Foramo ya Boemedi ya MKN.
JWANG Ho lekola ponelopele ha ho hlokeha ka morao ho motheo wa Mawa a Ntshetsopele?
Foramo ya Boemedi ya MKN e tshwanela ho rala Ponelopele le e karolo e ntjhafaditswng ya yona.
Mmasepala le Foramo ya Boemedi ya MKN ba tshwanela ho batla mekgwa ya ho tumisa Ponelopele le ho kgothaletsa dipuisano ka yona.
Ho sa natswe nako e telele le ho tlwaeleha ha tsona, ponelopele di tlameha ho tsamaisana le maemo a ditaba a renang moo. Ponelopele e tlameha ho supa hore mmasepala ka ditlhoko tsa ona o tla shebahala jwang dilemong tse 25 tse tlang.
Ponelopele le mekgwa ya tshebetso e ka tshehetsana. Ha Ponelopele (e batsi) e hlokeha bakeng sa diqeto tse batsi, dipuisano di ka supa hore ponelopele ha e na molemo kapa ha e ikamahanye le nnete ya ditaba. ho ka nna haeba le kgopolo tse ntlafetseng tsaho rera Ponelopele qetellong ya dipuisano. Ka hona, ho tshwanela hore ho be le monyetla wa ho ralwa botjha ha Ponelopele.
Ha o sa tsebe moo o lebileng teng, tsela efe kapa efe e nepahetse?
Sepheo: Ho fana ka tsela e lokelang ho latelwa ha ho etswa mosebetsi wa moralo le wa phethahatso.
Qeto hodima boikemisetso bo le bong kapa boikemisetso bo tsamaelanang bakeng sa ntlha e nngwe le e nngwe ya bohlokwa w/r ya Sephetho (sekepele sa nako: dilemo tse 5).
Qeto ya ponelopele le ka boikemisetso e lolokela hore ebe tshebetso e nngwe mme e lokela hore e etswe Foramong ya Boemedi ya MKN.
Boikemisetso ba tshwanela hoamana le mathata kapa ditlhoko tse ke batho.
A tshwanela ho ralwa e le tharollo tsa mathata ana. A tshwanela ho ralwa ka ho totobala jwalo feela ka mathata a mabapi le sebaka le batho ba amehang.
Ha ho na le lenane la boikemisetso ba nyalanang mohlala: ho fokotswa ha leqeme la mosebetsi ka dipeheletso moruong, o ka nnwa wa etsa qeto ka letoto la boikemisetso.
Boikemisetso ba tlameha ho ba teng pele ho nkwa qeto ka mekgwa ya tshebetso. fela a tla tshwanela ke ho lokiswa ka lebaka la dingangisanao.
Bakeng sa makala a mang mohlala: metsi, meralo ya ditshebeletso, tsamaiso ya tsa dikgwerekgwere moelelo o mabapi le boikemisetso o a hlokeha bakeng sa meralo mohlala, maemo a lebeletsweng a kabo ya ditshebeletso, boleng ba metsi.
Boikemisetso ba ka nna a hlahella ka hoakaretswa boemong bona mme a totobatswe ka morao meralo ya tsathekniki mafelong a Mohato wa 33.
Dipuisano hodima mokgwa wa tshebetso di ba le moelelo ha feela ho ile ha eba le tumellano hodima boikemisetso.
Ho etsa leano la tataiso e akaretsang hore ebe Tataiso ya lewa ya selehae ke tshebetso e hlokang seabo sa boemo bo bong ba Mmuso le ditsebi. Ka hoo, diwekshopo tsa Setereke di tlameha ho fana ka tataiso le kutlwisiso ya mosebetsi.
Ho tshwanela hore ho tle ho be le wekshopo e le nngwe ya e akaretsang ya Tataiso ya lewa ya selehae le dihlopha tsa tshebetso ka ho fapana. Sena se fana ka monyetla wa ho shebana le dikamano pakeng tsa mahlakore ka ho fapana.
JWANG metjha ya tataiso e akaretsang e be ya selehae boitshetlehong ba kutlwisiso e fihleletsweng nakong ya diwekshopo tsa setereke?
Metjha ya tataiso ya Naha.
Mohatong wa Tlhophollo.
Metjha ya Tataiso bakeng sa dintlha tse nyalanang ha e a tshwanela ho feta maqephe a 2-3, hore e be bobebe bakeng sa tshebetso ya meralo nakong e tlang.
Memo e lebang ho baemedi ba bommasepala ba selehae ka ho fapana le ditsebi/bahlanka ba tsa basebeletsi ka ho fapana ha bona.
MANG fapana kapa bahlanka ba basebeletsi ba nang le bokgoni ba tla tshehetsa ntlha ena mohlala; bakeng sa tsa tikoloho, bofuma, bong, moruo?
Ponelopele le boikemisetso ba ropoha kahare hoselehae mme a fana ka tsela eo mmasepala a tla e latela. Metjha ya Tataiso ya selehae yona, e ropoha boemong ba Naha kapa ba Provense.
Ponelopele le boikemisetso ba susumetsa mokgwa oo mmasepala a tla nkela hloohong le sepheo sa ona ka teng (mohlala; ka tsela e sa qobelleng, e thehang mesebetsi, e tsitsitseng).
Tataiso ya selehae ya lewa bakeng sa mahlakore a nyalanang ha e a tshwanela ho tliswa bakeng sa katoloso ya mekgwa ya tshebetso e shebaneng le Dintlha tsa Sehlooho, kapa hona ho kena boemong ba yona. Ho fapana le seo, e tlameha ho tshehetsa tshebetso ya ho ralwa ha diprojekte.
Dipuisano le moralo wa boemong ba selehae matsatsi a 2 ho isa ho a 3.
Ntho tsohle di etsahala sebakeng.
HOBANENG mawa a se a ile a etswa mme le merero ya diprojekte e lokisitswe?
Tokomane e kgutshwanyane e supang tshebediso ya mawa a DFA le metjha ya tataiso ya ntshetsopele ya sebaka, mme e a etsa mathata le boikarabelo ba mmasepala. Sena se tlameha ho tlalehwa maqepheng a 3-5 hlomathisitsweng le dimmapa.
Maikutlo a ikgethang o lokela ho tsepamiswa ho ditaba tsa ho tlisa leano le letjha tabeng ya mobu.
Pampiri e Tshweu e mabapi le Leano la Mobu la Afrika Borwa.
Molao wa Naha wa Taolo ya Tikoloho.
Ho kopanngwa ha dibaka mahae/toropo, futsanehile/ruile, batho ba batsho/makgowa, matlong/mosebetsing.
Ho se kgothaletswe ha boikgapelo ba mobu ka mahahapa ntle le ho kgesa bonnete ba tshebediso e seng molaong ya mobu.
Tataiso tsa Lewa tsa Selehae tsa Sebaka di tshwanela ho qhaqholla tsela eo ka yona metheo ya naha ya tsa sebaka le metjha ya tataiso ya ntshetsopele ya selehae a tshwanelang ho sebediswa ka teng mabapi leselehae, ho sa lebalwe dintlha tse mabapi le mabapi le sebaka ka ho otloloha le mathata a hlwauweng ha ho etswa tlhophollo ya sebaka (1/5).
Tshehetsa mekgwa ya tshebetso ya ntshetsopele le tlhophiso e ntjha ya sebaka e amanang le dintlha tsa sebaka tse hlwauweng Tlhophollong ya tsa Sebaka (1/5).
YA SELEHAE tse lokelang ho latelwa ho fapana le ho fana metjha ya tataiso ya tshebediso ya mobu.
Bakeng sa tse hlokwang tshebetsong, ditlhophiso tsa mmasepala le ditlhoko tsa nako bala leqhepe la Moralo bo akaretsang mabapi le Metjha ya Tataiso ya Mekgwa ya tshebetso ya selehae?
HOBANENG sebediswa ha ho ralwa mawa mme ho hlophiswa diprojekte?
Tokomane e kgutshwanyane (maqephe a 3-5) e bontshang tshebediso ya mawa a Molao wa motheo a phehiso ya batho, tekanyo le ho nkelwa hloohong ha ditlhoko tsa sethato le ho a sebedisa boemong ba mmasepala.
Bukana ya SALGA e mabapi le Bong le Ntshetsopele?
Seabo sya bohlokwa sa Mebuso ya Selehae sa ho fihlella ditlhoko tsa sethato tsa ba futsanehileng phinyello ya ditshebeletso tsa mantlha.
Ho thehwa ha menyetla bakeng sa bohle ho iphedisa ka tshebetso e bonahalang.
Ho thehwa ha metjha ya thekolohelo le tshireletso tse ding bakeng sa ba futsanehileng le ba kotetsweng.
Ntlafatso ya bafutsana/kgothaletso ya seabo sa ba kotetsweng.
Ho nkelwa hloohong ha ho se leka ne ha tsa bong mabapi le ho fumaneha ha mesebetsi, mobu, matlo, jwalo-jwalo.
Mawala le mehlodi yohle e shebane le ho ntlafatsa boleng ba bophelo ka ho qoholleha ba batho bao ba kotetsweng ka bongata, jwalo ka basadi.
Kutlwisiso ya ditlhoko tse fapaneng tsa basadi le ho nkela hloohong le ditlhoko tsena nakong ya meralo le tshebetso ya ho finyeletsa ditshebeletso bathong.
Mawa a Tataiso a selehae a phediso ya bofuma le tekano ya bong e tshwanela ho qhaqholla tsela eo ka yona mawa a ntshetsopele le diprojekte di tshwanela ho nkela hloohong le metheo ya tataiso ya naha ho sa lebalwe maemo a renang kahare ho sebaka sa mmasepala.
Metjha e nepahetseng ya ho kenyeletsa bafutsana tshebetsong ena.
Potso ke hore: Metheo/tataiso di bolela eng bakeng sa boemo bo jwalo ba batho ba itseng sebakeng se itseng kahare ho mmasepala?
Bakeng sa tse hlokwang tshebetsong, ditlhophiso tsa mmasepala le ditlhoko tsa nako bala leqhepe la Moralo wa mosebetsi mabapi le Mawa a Tataiso ya selehae?
mme e a amanya le mmasepala.
ENG a 3-5 ao ho ona ho hlomathisitsweng setshwantsho/moralo?
Mawa a mmasepala le diprojekte di tlameha ho tsamaelana le metheo ya tshebetso ya ntshetsopele e tsitsitseng ho tsa tlhaho ka mantswe a mang tshebediso ya mehlodi ya tlhaho ha e a tshwanela ho senya monyetla wa hore meloko e teng le e tlang e kgotsofatse ditlhoko tsa yona.
Ho nkela hloohong sephetho sa tshebediso e mpe ya mehlodi ya tlhaho e ka se ntjhafatsweng.
Ho theha maikutlo ka ho ikgetha ekhosistimng e tetetsehileng ebile e le bothateng ba ho fediswa.
Ho qoba tshitiso ditsheng tsa lefa la botjhaba.
SEABO SA NAHA Diteko tsa ho lekola metheo e jwalo ha ho etswa moralo wa ntshetsopele di lokela ho lemoha meedi ya tsebo e teng mabapi le sephetho sa diqeto le mehato e latelwang.
Tataiso tsa lewa tsa selehae di tshwanela ho bontsha hore ke metheo efe ya metheo e akaretsang ya tikoloho e tshwanetseng mefuta efe ya tshebediso ya mehlodi le hore e lokela hoba dibakeng dife. Ke feela ka ho tsepamisa maikutlo le ho qaqisa hantle moo tataiso tsa tikoloho di ka fanang ka tsebo e phethahetseng diqetong tsa lewa le ha ho ralwa diprojekte.
Lenane la mehlodi e kotsing ya ho fediswa kapa eo boemo ba yona bo theotsweng.
Lenane la dibaka tse ka hlokang thibelo ya ho sebediswa ha tsona.
Bakeng sa ditlhoko tsa tshebetso, ditlhophiso tsa mmasepala le ditlhoko tsa nako tadima leqhepe la Moralo wa Mosebetsi o akaretsang mabapi le Tataiso tsa lewa tsa selehae?
HOBANENG ka ho qoholleha, e nkelwa hloohong ha mawa a hlaloswa mme ho etswa moralo wa projekte?
Tokomane e kgutshwanyane (ya maqephe a 3-5) fanang ka moralo wa mehato ya ho ntlafatswa ha moruo ka ho otloloha kapa ka tsela e nngwe ke mmasepala.
Ho na le taelo ya Molao wa motheo bakeng sa Bomasepala a ho phahamisa ntshetsopele le moruo wa setjhaba.
Tokomane ya molao e mabapi le Mebuso ya Selehae e kgothaletsa bommasepala ho nkela hloohong le leqeme la mesebetsi le ho phahamisa NTSHETSOPELE YA MORUO WA SELEHAE.
NTSHETSOPELE YA MORUO WA SELEHAE e shebane le ho theha menyetla ya mesebetsi le kabo e ntjha ya mehlodi ya moruo le menyetla molemong wa baahi bohle (mme seo se fedise bofuma) ka kgolo ya moruo le ntshetsopele e itshetlehileng hodima mehlodi ya selehae.
Dintlha tsa sehlooho di tla nkelwa hloohong ntlafatsong ya mawala a NTSHETSOPELE YA MORUO WA SELEHAE.
TSEBETSO YA SELEHAE jwalo ka Mawala a Ntshetsopele ya Sebaka, mawa a ntshetsopele ya temo, metjha ya ntshetsopele tsa bohahlaodi, jwalo jwalo.
WA SELEHAE le menyetla ya mosebetsi eo bommasepala bao bohle bat la tshwanela ho e rala moo leqeme la mosebetsi le kgaello ya tjhelete e kenang e leng Dintlha tsa Sehlooho e leng ntho e ka bang teng hohle b Mawa le ho moralo wa merero ya diprojekte makaleng a mang, e ka nna ya ba le tshusumetso ntshetsopeleng ya moruo wa selehae mohlala; mesebetsi e sebedisang ditshika e hlalosa ho aha le metjha ya ho fumana tshebetso.
bohahlaodi, indastri tsa temo, indastri tsa bohlahisi.
) Metheo ya mantlha ya ntshetsopele (mohlala; ho tsepamisa maikutlo mekgweng ya mesebetsi e sebedisang ditshika, monyetla wa tshebetso wa mesebetsi e jwalo, botsitso.
Disebediswa tse kgolo tsa ntlafatso.
Boholo ba dihlopha tsa batho ba tobilweng mefuta ya dikgwebo le ba hopotsweng hore ebe bona ba tla una molemo mohlala, basadi, baithuti ba sa pasang hantle sekolong.
TSHEBETSO YA SELEHAE Dibaka tse tobilweng le moo di leng teng.
Bakeng sa tse hlokwang tshebetsong, ditlhophiso tsa mmasepala le ditlhoko tsa nako bala leqhepe le akaretsang la Moralo wa Mosebetsi la Tataiso ya Mawa a tshebetso ya selehae?
bothata bo amanang le boemo ba jwale le tsamaiso ya kabo ya ditshebeletso kahare ho mmasepala; le metjha ya tataiso ya ho fetolwa ha botsamaisi le ho kgethwa ha mefuta e meng ya kabo ya ditshebeletso e tla shebana le maemo a qoholehileng kahare ho mmasepala.
Ditokomane tsa Molao/Leano Pampiri e Tshweu ya Mmuso wa Selehae, Karolo F.
Bommasepala ba tshwanela ho ntshetsapele bokgoni ba kabo ya ditshebeletso bakeng sa ditshebeletso tse fumanehang ka bobebe, tse sa bitseng haholo, tse sekametseng ditlhokong tsa mantlha, le ditshebeletso tse kopanetsweng, tse tsitsitseng le tsa boleng tse itshetlehileng hodima boikarabelo ba mmasepala.
ditumellano tse nyallanang le tshebetso tsela ya boikarabelo ba tshebetso ya ho fana ka matla a mangatanyana le mahlale a tsebetso ho batho bao eleng bona ba etsang mosebetsi o ka sehloohong; le tsela ya ho etsa diqeto ka ditherisano le bohle kahare ho tsamaiso ya mmasepala.
SEABO SA NAHA B. Kgetho ya mefuta e nepahetseng ya kabo ya ditshebeletso tlasa tekolo e tsamayang ka tsela e itseng ya boikgethelo bo tshwanang le ho etsa tshebeletso ya koporasi, kgwebo ya selekane sa setjhaba le setjhaba, dilelekane tsa setjhaba le batho ba moo, ho sebetsa ka mokgwa wa ho ntshetsa mosebetsi kantle, khiriso le dikhonseshene, ho etsa kgwebo ya poraefete.
Tataiso tsa lewa tsa mekgwa ya tshebetso ya mmasepala wa selehae di tshwanela ho hlakisa hore ke phethoho dife tsa katamelo le hore di lokela hore di etswe mahlakoreng a feng a kabo ya tshebeletso, ho sa lebalwe maemo a ikgethileng sebakeng sa mmasepala.
Lehlakore la tlhophiso la mmasepala kapa la diprojekte tse ding.
Bakeng sa ditlhoko tsa tshebetso, ditlhophiso tsa mmsepala le ditlhoko tsa nako tadima leqephe le akaretsang la Moralo wa Mosebetsi le mabapi le Tataiso tsa Lewa la Selehae?
Ho hlalosa mawa bakeng sa ntlha ka nngwe ka tsela e ka amohelehang ka ho nkela hloohong le mehlodi ya kantle le ya kahare ya ditjhelete, mmoho le basebeletsi le ya tlhaho e teng/e fumanehang bakeng s antlha ka nngwe ya sehlooho, le ka ho nkela hloohong dikgaello tse teng.
HOBANENG tse ka ikamahanyang le mathata a teng a tsa ditjhelete?
Ho ka fumana melemo e mengata ya tswang ho ho mehlodi ya kahare ho mmasepala ka ho e laola ka tsela ya lewa le ya mokgwa o motjha.
Ho leptjwe mehlodi ya ditjhelete, ya profeshenale/basebetsi/ya mmasepala bakeng sa sepheo ka seng.
Lewa la Ditjhelete la mmasepala le tla hlalosa ditsela le mekgwa ya ho eketsa kuno le matlo a tswang kantle a kakaretso le bakeng sa ntlha ya sehlooho ka nngwe.
W/r ya Tshebetso - mokgwa o sebedisang tjhelete hantle mohlala, phokotso ya ditjeho, le ho isa mosebetsi bathong ba kantle.
Mohato wa 1.
Diqeto tsa nakwana di tla etswa ke mmasepala mabapi le kabo ya mehlodi ya mmasepala e tla abelwa dintlha tsa sehlooho boikemisetso ka ho fapana.
Ho tshehetsa dipuisano tsa lewa tse fapaneng ka tsebo ha mmoho le diwekshopo tse mabapi le kgaello tse lebeletsweng tsa mehlodi.
Ditshisinyo bakeng sa lewa la tsa ditjhelete le tshwanela ho etswa le ho lekolwa ka ho kenyeletsa mehopolo le tsebo ya selehae ha mmoho le tsebo le boiphihlello ba ditsebi tsa kantle. Ka hoo, moralo ona wa mosebetsi o lokela ho etswa ka kgato tse pedi, boemong ba selehae, ka morao ho moo ebe boemong ba setereke.
i Boemo ba selehae: Ho thehwa ha metjha e meng ya tsa ditjhelete ke Komiti ya Tsamaiso ya tsa Ditjhelete.
Boemong ba Setereke: Metjha e meng e hlwauweng boemong ba selehae, e tliswa sebokeng sa diwekshopo tsa ntshetsopele ya mawa boemong ba setereke bakeng sa ditjhelete tsa mmasepala, mme boikgethelo ba tlatsetso bo kenyeletswa ke batho ba kenetseng wekshopo pele ho tlhophollo.
Boemong ba selehae: Qeto mabapi le motswako wa lewa le tshwanelehileng.
JWANG Katoloso ya kabo tse entsweng mohatong wa 2 ha ho ntse ho lekolwa ditjhelete tse lekanyeditsweng mehloding ya tlatsetso ya kuno?
Ho hlaloswa ha meralo ya mehlodi le ho ralwa ha mawa a ditjhelete ke tshebetso tse pedi tse tshehetsanang. Metjha ya ditjhelete ke ke thuso bakeng sa kgaello e hlwauweng mehloding mme a tlisa katoloso ya moralo wa mehlodi!
Bathusiba tlameha ho botsa dipotso tse hlohlelletsang ho nahanisisa ka botebo le hophepetsa ditharollo tse seng di hlophisitswe.
Ho netefatsa hore bommasepala ba sebedisa tsela tse ntjha tsa ho rarolla mathata le diphephetso tse ntjha.
HOBANENG mekgwa ya katamelo tsa tlwaelehileng e bitsa haholo, e sa loka kapa e sa tsitsa?
Letoto le batsi la mekgwa e meng e ka latelwang bakeng sa ntlha e nngwe le e nngwe ya sehlooho.
Qaleho ya tshebetso e nang le boiqapelo ya ho fuputsa mekgwa e meng ya tshebetso. Batho ba nang le bokgoni ba lokela ho kenyeletswa tshebetsong eo.
Ho hlwauwa ha metja e meng ho tshwanela ho sekehela boiphihlelo ba selehae le kgopolo ya ona mmoho le tsebo le boiphihlelo ba ditsebi tse tswang kantle. Ka hoo, moralo ona wa mosebetsi o tshwanela ho etswa ka dikgato tse pedi, boemong ba selehae le ba setereke.
Boemo ba selehae: Ho thehwa ha metjha e meng bakeng sa ntlha ya sehlooho ka nngwe ya selehae kahare ho Foramo ya Boemedi ya MKN mmoho le ho kenyeletswa ha batho ba amehang le batho ba selehae ba nang le mehlodi.
Boemo ba Setereke: Mekgwa e meng e hlwauweng boemong ba selehae e tliswa sebokeng sa ntshetsople e ya mawa boemong ba setereke bakeng sa ntlha ya sehlooho, mme mekgwa ya tlatsetso e ka kenyeletswa ke ba teng sebokeng seo sa diwekshopo.
Mekgwa e meng ka ho fapana eo bommasepala ba selehae ba fanang ka yona le mekgwa e meng ya tlatsetso e ileng ya kenyeletswa boemong ba setereke e hlabollwa pele e hlophollwa.
a Fanwe ka lesedi la Ditsebi mabapi le ditsela le mekgwa e meng e ka latelwang.
b Kgothaletsa tshebetso ya hore ho hlahiswe maikutlo a mangata a fapaneng ka ho buisana ka mekgwa e meng.
c Hlakisa le ho qoholla mekgwa e meng e sisintsweng ka tsela e mong le e itseng, eleng ntho e tla fa motho e mong le e mong kutlwisiso e hlakileng ya se lohothwang.
a o tle o ye wekshopong ya lewa ya boemo ba setereke o itokisitseng hantle.
b o fehle dipuisano tsa setjhaba tsa boemo ba selehae mabapi le mekgwa emeng e fapananeg.
MANG Boemong ba Setereke: Motho ya nang le boitsebelo ba mehlodi le setsebi ditabeng tsena (ho kenyeletswa boemo ba naha le ba provense, Mekgatlo eo eseng ya Mmuso, makgatlo ya dipatlisiso) ba tla mengwa Sebokeng sa Ntshetsopele ya Leano?
Bathusi ba tsamaiso ba tlameha ho botsa dipotso tse hlohlelletsang ka botebo le ho phepetsa ditharollo tse seng di hlophisitswe.
Moralo wa nako wa dipuisano maemong a fapaneng ke: kgwedi e 1.
Tshebetso e entsweng mabapi le w/r ke eng?
Ho phehisetsa ditharollo tse tsitsitseng, tse tla tswela batho molemo le bakeng sa tharollo e amohelehang ya dikgohlano.
Kopano ya Foramo ya Kemdi ya MKN, oo ho ona metjha e meng e thehwang, o tshwanela ho sebedisetswa tumellano ya ditho ka metjha ya tshebetso le boikarabelo ba bona dipuisanong tsa setjhaba. metjha ena le boikarabelo bona bo ka nna ba fapana ho latela dintlha.
Metjha e meng ya ho hlohlelletsa dipuisano ke hosebedisa baqolotsi ba ditaba ba selehae, kapa diboka tsa setjhaba.
Ditshisinyo, Mekgatlo eo eseng ya Mmuso ngoreho le dikgohlano tse hlahelletseng dipuisanong tsa setjhaba di tshwanela ho nkelwa hloohong tlhophollong ya metjha e meng le tshebetsong tsa ho etsa diqeto tsa Foramo ya Boemedi ya MKN le diboka tsa diwekshopo tsa setereke.
Ditho tsa Foramo ya Boemedi ya MKN ke tsona tse nang le matla a ho kgothaletsa dipuisano pakeng tsa dihlopha kapa setjhaba seo ba se emetseng.
Bahlanka ba tsa basebeletsi ba tshwanela ho ba le seabo mme ba be le boikarabelo dipuisanong tsa setjhaba.
Molemo le sebopeho sa dipuisano tsa setjhaba hodima mawa se ka fapana ho latela bokgoni ba batho le ka moo ba amehang ka teng mabapi le dintlha tse tshohlwang. Ha se batho bohle ba nang le bokgoni mme ba na le tjheseho ya ho phehisa dipuisanong mabapi le ntlha e itseng. Hangata, seabo se seholo dipuisanong ke sa ba nang le seabo ba mmalwa ba mekga e itseng, ha boholo ba setjhaba bo ka thabela ho ipalla ka dipuisano tseo masedinyaneng le/thelevisheneng/radiyong.
Ho netefatsa hore mekgwa ya tshebetso e radilwe katshebetso e tsamaisitsweng hantle, mmoho le ba nang le seabo le ditsebi tsohle.
Lesedi mabapi le sekgahla (molemo/kotsi) ya metjha e meng e hlwauweng.
Seboka se seng. Dintlha tsa sehlooho tse amang mmasepala a le mong di tshwanela ho nkelwa hloohong ke diwekshopo tsa boemo ba selehae.
ho thehwa ha metjha e meng le ho e hlabolla ha ho nkelwa hloohong metjha e meng e hlwauweng pejana maemong a selehae (bala 2/5).
Ho itshetlehile hodima boima ba dintlha le boholo ba mmasepala ya amehang seboka sa diwekshopo se ka nna sa nka matsatsi a mahlano 1-5.
Diboka tsa diwekshopo tsohle tsa boemo ba Setereke di tshwanela ho etswa nakong ya kgwedi e le nngwe 1.
Diboka tsa Diwekshopo tsa boemo ba Setereke di ka etsa mesebetsi e mengata.
Ho netefatsa hore mekgwa ya tshebetso e radilwe katshebetso e tsamaisitsweng hantle, mmoho le ba nang le seabo le ditsebi tsohle.
Lesedi mabapi le sekgahla (molemo/kotsi) ya metjha e meng e hlwauweng.ha ho shejwa metjha ka ho fapana.
Seabo sa boemedi ba bangata ba baamehi ba tswang maemong a fapaneng le mahlakoreng a bophelo a fapaneng (ba emetseng dihlopha tsa ekhonomi, tikoloho, setjhaba, bong, sebaka le mmasepala ekasitana le le mekgatlo e hopoletsweng hore e une molemo) e le ho netefatsa hore dintlha tsohle tsa bohlokwa di a nkelwa hloohong tlhophollong.
Metjha e meng e hlwauweng bakeng sa ntlha ya sehlooho ka nngwe e tlameha ho ngolwa fatshe.
Tsela ya tlhophollo ya papiso e lokela hore ho dumellanwe ka yona.
Qetellong, metjha e tshwanela ho lekolwa ho latela e meng ho sa lebalwe sephetho sa lesedi le abilweng ke ditsebi le boiphihlelo bo fumanweng ya tswang ho dipuisanong tsa setjhaba.
Foramo ya Boemedi ya MKN. Mabapi le tse hohelang tjheseho ya setjhaba, boqolotsi bo bitswe, mme diboka tsa setjhaba moo ditsebi di tla ba teng di hlophiswe.
Boemo ba Setereke: Bakeng sa dintlha tsohle tsa KOPANO YA LEKGOTLA le dintlha tsohle tse sebetsang ka yona tsela ena ho bommasepala ba selehae, tlhophollo e phethelang e tla etswa e le karolo ya seboka sa diwekshopo tsa setereke sohle hore ho tiisetswe seabo sa ditsebi tsa naha/provense le diprofeshenale tse ding.
Ho tshwanetse hore ho fanwe ka moralo wa nako ya kgwedi e le nngwe bakeng sa ho tshohla le ho hlopholla mekgwa e meng ya tshebetso.
Tlhophollo ya metjha e meng e ka latelwang e ka etswa ka ditsela tse pedi: ka dipuisano tse buletsweng setjhaba sohle mabapi le melemo le kotsi ya yona, mme ka papiso e itshetlehileng hodima dintlha. Bakeng sa dintlha tse ding, dipuisano tsa setjhaba di tle di hlophisetswe maemo a di loketseng. Pheletsong, sephetho se tswang tshebetsong tsena tse fapaneng se tshwanela ho kopanngwa ka ho kenya sephetho sa tshebetso tsa dipuisano tse bulehileng motjheng wa tlhophollo e hlahlamanang le e thehilweng sekepeleng se itseng..
Ho fana ka tataiso e totobetseng bakeng sa tlhophiso ya projekte le ho kenngwa tshebetsong ha yona.
Mekgwa ya tshebetso ya ntshetsopele ya Mmasepala bakeng sa Ntlha ya Sehlooho ka nngwe, tse tsamaisanang le meralo ya makala ya naha le ditlhoko tsa meralo. Mekgwa ya tshebetso ena, e tshwanela ho supa tsela tseo boikemisetso ba tla fihlellwa ka mehlodi e teng.
Jwalo ka tlhophollo ya metjha e meng, qeto ya mokgwa wa tshebetso e tshwanela ho etswa ke sehlopha sa baemedi ba ba nang le seabo tshekatshekong ya mahlakore ohle.
Tshebetso tsa ho nka diqeto: Diqeto tsamawa di tshwanela ho tshetlehwa hodima tsela le tshebetso ya tlhophollo, ho fapana le voutu yabongata. Dipuisano tse jwalo le tshebetso ya ditherisano e ka thusa ho kgodisa batho ho fumana kutlwisisano le mamellano. Ka hoo, ho fanwe ka nako e a netseng bakeng sa dipuisano tse itshetlehileng hodima tsela e latelwang le lesedi, pele ba nang le seabo sebokeng sadiwekshopo ba nka qeto ka mokgwa wa tshebetso. Ho na le lenane la disebediswa bakeng sa mosebetsi wa ho hlophisa diqeto ka tsela e itseng. bala Vol.
Diqeto tsa lmokgwa wa tshebetso tse amanang le Dintlha tsa Sehlooho tsa KOPANO YA LEKGOTLA le bakeng sa dintlha tse nyalanang di tshwanela ho etswa qetellong ya seboka sa diwekshopo tsa mokgwa wa tshebetso wa ntshetsopele ya setereke.
Diqeto tsa mekgwa ya tshebetso tse amanang le Dintlha tsa Sehlooho di tshwanela ho etswa boemong ba mmasepala wa selehae ke Foramo ya Boemedi ya MKN. Di ka nna tsa tshehetswa ke tlhophollo ya metjha e meng ya setereke mabapi le sephetho sa tlhophollo ena se ka sebetsang maemong a selehae.
a boikemisetso boo mokgwa wa tshebetso o batlang ho phehisa ho ona.
c tlhaloso e totobetseng ya mekgwa ya thuso ya sehlooho; le d lenane la diprojekte.
Mawa a tshebetso a lokela hore a tsejwe ka ho fuwa dihlooho.
Ke taba ya bohlokwa ho fapanya diqeto tsa mekgwa ya tshebetso tse sebetsang ka yona tsela eo ho bommasepala ba bangata le tse hlokang dipuisano le makala a provense le a naha (mohlala maemo a ditshebeletso), le diqeto tsa mekgwa ya tshebetso tse hlokang dikarabo tse tsamaisanang le tsa selehae jwalo mekgwa ya tshebetso ya moruo e amanang le mehlodi e otlolohileng ya sebaka. Se boletsweng ka hodimo se tshwanela ho etswa boemong ba setereke, ho fapana le boemong ba selehae.
Diprojekte tsa MKN di atolosetswa maemong le ditlhokong tsa selehae.
Mekgwa ya tshebetso ya ntshetsopele Lesedi mabapi le sekgahla (molemo/kotsi) ya metjha e meng e hlwauweng.ha ho shejwa metjha ka ho fapana.
Diqeto tse batsi di etswe/di tjhaelwe monwana ke Foramo ya Boemedi ya MKN.
B. Diqeto tsa tsa boemo ba selehae tse kahare ho moralo wa mokgwa wa tshebetso wa setereke dintlha tsa ntshetsopele ya moruo.
Boemong ka bong sephetho sa seboka sa mokgwa wa tshebetso wa setereke se tla tlameha hore se tshohlwe boemong ba selehae mme ka morao ho moo se amohelwe se nkwe e le moralo wa tshebetso ya ho rala mokgwa wa tshebetso wa selehae kapa se sebediswe bakeng sa tshebetso ya ho rala mokgwa wa tshebetso wa selehae.
Ho ka qoba tshebetso tse telele tse ka iphetang kapa tse fapaneng tsaho etswa ha diqeto maemong a fapaneng, ditereke di tshwanela ho etsa qeto mmoho le bommasepala ba selehae, hore ke dintlha dife tseo mang a tshwa nelwang nka qeto ka tsona.
Mekgwa ya tshebetso ke sesebediswa sa ho o tlosa moo o leng teng le ho o isa moo o batlang ho leba teng. Tlhaloso tsa lewa la tshebetso ke motjha o mong empa o tletseng sepheo, wa tshebetso, le hore tshebetso e etswa jwang. Mekgwa ya tshebetso ke metjha ya ho nkela hloohong le dintlha tsa sehlooho tsa ntshetsopele le ho fihlella bokamoso boo o bo batlang kaho lokisa boikemisetso ba hao a ntshetsopele.
Tlhaloso tsa lewa la tshebetso di tlameha ho hlalosa hore o batla ho fihlella boikemisetso ba ntshetsopele ka ho etsa X, le/kapa Y le/kapa Z. Hopola, hore ho ka nna haeba le tsela tse ngata tsa ho fihlella sephetho se labalabelwang. Sena se bolela hore boikemisetso ba mokgwa wa tshebetso ka bonngwe a ka nna a e ba le mokgwa wa tshebetso o mong.
Tlhaloso tsa lewa la mekgwa ya tshebetso di kwala sekgeo pakeng tsa nako ya jwale le bokamoso.
Hangata, ho na le ditsela tse ngata tsa ho kwala sekgeo. Sebetsana le dintlha tsa ntshetsopele le boikemisetso ba tsona ka ho fapana. Ho bolela hore ho ka nna haeba le dipuisano tse ding hore ho kgethwae pakeng tsa mekgwa ya tshebetso e meng kapa ho kgetha motswako o nepahetseng wa mekgwa ya tshebetso.
Nnete ya ditaba e tlameha ho susumetsa tshekatsheko ya hore mekgwa ya tshebetso ena e tla tswella kapa e tla fihlellwa. Hlopha mekgwa ya tshebetso ya hao ho latela mathata a ditjhelete kapa ao mmasepala a tobaneng le ona le ho netefatsa hore mekgwa ya tshebetso e supa dintlha tse nyalanang tsantshetsopele tse jwalo ka tlhophisobotjha ya sebaka, tekanyo ya bong, phediso ya bofuma, ntshetsopele ya moruo wa selehae le ho tsitsiswa ha tsa tikoloho.
Ke taba ya bohlokwa hore ditlhaloso tsa lewa tsa mekgwa ya tshebetso di hlophiswe ka tsela e kopanetsweng. Mekgwa ya tshebetso e kopanetsweng le e tsitsitseng e ka leka ho nkela hloohong le boikemisetso ba ntshetsopele ka ho akaretsa mahlakore ohle. Ke taba ya bohlokwa ho hlopha mekgwa ya tshebetso e tla nkela hloohong le sesosa sa ntshetsopele sebakeng sa hao.
Qoba ho theha dihlopha tsa tshebetsotsa makala tsaho theha mapetjo a mekgwa ya tshebetso.
Hang ha mekgwa e meng ya lewa la tshebetso ese e hlophisitswe, e tlameha ho lekolwa ho latela tshusumetso ya teng ya lewa, ho tswella, botsitso, boikamahanyo ba yona le leano, le letoto la dikepele tse ding tse ntshetseditsweng pele tsa selehae le tse amohetsweng ka morero wa ho fihlela sehlopha sa mawa a amohelehang a tshebetso.
Tsela e nngwe hape ya ho netefatsa hore ho na le nyehelo e makalakala a mangata moralong wa lewa ke ho nehele ditho tsa moifo wa tshebetso letoto la dintho tse tla thusa ho kgwephela maikutlo hore a tsholohe ha bobebe a tswa mahlakoreng a fapaneng.
Moo ho kgonehang, sebedisa motswako wa metjha ena ho tswellisa ho fihlellwa ha mekgwa ya tshebetso ya ntshetsopele e kopanetsweng e l eka nnete.
Naa sekgeo se senyane (jwalo ka molatswana) kapa se seholo (jwalo ka Selomo/Kgohlo) Ke eng se ka kwalang sekgeo seo Lori e kgolo kapa taaso O hloka eng ho kwala sekgeo seo Borokgo ba kgwele kapa mmila wa makoloi a mane?
Sethatong ditlhaloso tsa lewa la mekgwa e meng ya tshebetso di tla ntshetswapele ka seabo se felletseng sa baamehi le ba nang le seabo sebakeng seo. Ho etsa monyetla wa hore o kgone ho kgetha mekgwa ya leano la tshebetso e phethahetseng, bahlanka ba thuswang ke ditsebi tsa profeshenale ba tshwanela ho lekola mekgwa ya tshebetso e sisintsweng.
Ha o na le lehlohonolo haholo hore o be le bokgoni le mehlodi sebakeng sa hao, theha letoto la meifo ya tshebetso e makalakala a mangata ho tsepamisa maikutlo dintlheng tsa bohlokwa tsa ntshetsopele. Netefatsa hore moifo o mong le o mng wa tshebetso o kenyeletsa ditsebi tse tswang mahlakoreng a fapafapaneng.
Haeba o sa kgone ho fumana ditsebi tsa profeshenale, hlophisa moifo wa tshebetso ka mokgwa o tla etsa hore moifo ona o kgone ho emela motswako o motle wa ditabatabelo tsa makalala ohle.
Motse o itswelang ka hloohong feela wa lebitso le iqapetsweng la Free Town o na le phesente e hodimo ya malapa a sa lefelleng ditshebeletso (62,5%). Palo ya malapa a sa kgoneng ho lefella ditshebeletso, e etsa 35% ya tjhelete e kenang le lebeletsweng ho tsws aho ditefiso tsa ditshebeletso.
Motse ona o hlwaile tefello ya ditshebeletso e le ntlha ya sehlooho mme o nkile qeto ya ho eketsa kuno ya Lekgotla ka sepheo sa ho eketsa dipeheletso tse kgolo ho latela diprojekte tse ka sehloohong.
Lesedi la temoso le tlisang hore ho buisanwe le ho leka ho kgothaletsa baahi ba kgonang, empa ba se ba thahasello ya ho lefa, hore ba etse nyehelo.
Maemo a ntlafetseng a kabo ya ditshebeletso ho kgothaletsa bao ba sa lefeng, ka lebaka la ho se kgotsofalle boemo ba ditshebeletso, hore ba lefe.
Kgato ya Molao?
Kgaola phepelo ya metsi le motlakase malapeng ohle a sa lefeng mme o latele mehato e tshwanetseng ya molao.
Mokgwa o ntlafaditsweng wa pokello?
Ntlafatsa metjha yohle ya mmasepala ya tshehetso e tla etsa hore ho lefa ho be bobebe, jwalo ka ho ntlafatswa ha tsela ya tefiso, kabo ya dibaka tsa ho lefella tse haufi, tlhophollo e ntjha ya sekepele bakeng sa batho ka ho fapana, le ho bebofatsa diresiti/diakhaonte ka matshwao le ditshwantsho bakeng sa ho utlwisiseha.
Motheo wa mesebetsi ka ho sebedisa dikontraka?
Theha menyetla ya mesebetsi bakeng sa batho ba sa sebetseng ba setjhaba ka ho ba rupella le ho hira ba itseng e le boradikonteraka ba tla koleka ditefello tsa ditshebeletso monyako le monyako mme ba bokelletse lesedi ka batho ba sa kgoneng futsanehileng haholo ho ka lefa ditshebeletso le ho potlakisa phumantsho ya letlole la bona ya tswang ho Mmusong wa Naha.
Ditshebeletso tsa baahi tse ntlafetseng?
Ntlafatsa maemo a kabo ya ditshebeletso moo ditefello tsa ditshebeletso di sa lefuweng ka lebaka la ditshitiso tse etsahalang kgafetsa tsa phepelo ya metsi tse bakwang ke kgaello ya metsi, ka ho boela o haha sebaka se seng sa pokello ya metsi.
Letsholo la Temoso?
Kgaola phepelo ya metsi le motlakase malapeng a nang le molato wa R5 000 le ho feta bakeng sa nako ya dikgwedi tse 6 (tsheletseng) tse latelanang. Rupella le ho fana ka mosebetsi bathong ba tswang hona baahing ba moo hore ba tlo kena mosebetsing wa ho hlokomela dintlha tse ding tse pedi tsa moo ho lefuwang teng holong ya baahi ba moo le tliniking e sebetsang motsheare motseng wa Sihluphekile. Kadima tjhelete Bankeng ya Ntshetsopele ya Afrika Borwa ho kenya dimithara tsa metsi tse lefellwang pele sebakeng sa baipehi ba Liberationville.
Phepelo ya metsi a hlwekileng a sebediswang ka matlung e bile lona lebaka la sehlooho baahing ba lekeishenehola Free Town. Le ha kwana kgaello ya dibaka tsa phepelo ya metsi e bile lona lebaka le qosang bothata bona, tlhophollo e tebileng e supa ka kakaretso ho haella ha phepelo ya metsi sebakeng sena (e leng se amang boholo ba bommasepala ba selehae kahare ho setereke sena) 60% ya metsi e sebedisetswa ho nosetsa mapolasing, ha Lefapha la Temo le ikemiseditse ho atolosa sebaka sa temo ka 20%. Dibakeng tse abetsweng metsi a ka matlong, tshebediso e kgolo ya metsi le lebaka la ho dutla (30%) e bile dintlha tse qositseng kgaello ka kakaretso.
Boholo ba bommasepala ba bang ba selehae seterekeng sena ba dumellane ka boikemisetso bo tshwanang mabapi le phepelo ya metsi.
Hobane ho fumane ha metsi a hlwekileng motjha o tjhele bakeng sa baahi bohle ke ntho e ka fihlellwang feela ka ho nkella hloohong taba ya mokgwa wa haedroliki ka ho phethahala (tsela ya phepelo ya metsi) seterekeng sena le ka ho tlatsa diforomo tsa tshebediso ya metsi, ho tla hlokeha hore ho hlophiswe seboka sa setereke kaofela sa Wekshopo ya Lewa la Metsi le ho mema baamehi kaofela ba nang le kabelo kgaellong ya mehlodi ya metsi (mohlala; Lefapha la Temo, Mekgatlo e ikarabellang Ntshetsopeleng ya diindastri) ha mmoho le ditsebi tsa ditaba tsa metsi tse kang haedrologisti le dienjinere tsa Metsi?
Menyetla ya phepelo ya metsi e sa qoseng tjhelete e ngata ho baahi ba metse e nang le tlhoko.
Ho fokotswa tshebediso e hodimo ya metsi.
Ho lokiswa ha ho dutla ha dipeipi tsa metsi.
Ho sebetsana le ditlhoko tsa metsi le nosetso.
Ho be le dipompo tsa metsi tsa baahi ba lekeisheneng?
Ho fanwe ka pompo ya metsi e nang le mithara ho malapa a 10 ka dilithara tse itseng lelapa ka leng mahala.
Pompo e le nngwe lelapeng ka leng?
Kgaotsa tshebediso ya metsi a mangata haholo?
Theha mokgwa wa tefiso ya ditefello tsa a metsi ya sebedisitsweng bakeng sa basebedisi kaofela ba poraefete ho fokotsa tshebediso e fetang tekano.
Projekte ya ho ntlafatsa diphaephe?
Lokisa diphaephe tsohle tse dutlang ka nako ya dilemo tse pedi.
Nosetso e thehilweng paballong ya metsi?
Kabo ya metsi a nosetso e tla fokotswa ho fihlela ho 50% pele ho fela 2005. Katoloso ya dibaka tse lenngweng e tla itshetleha hodima paballo ya metsi e ntlafetseng le mekgwa ya tshebediso ya metsi.
Ba kenetseng seboka sa diwekshopo tsa ditereke ba dumellane ka ho kopanngwa ha mawa a tshebetso a A, C, D le E. Mehlodi ya metsi e bolokilweng ka C, D le E e anetse bakeng sa 90% ya bao ba hlokang phepelo ya metsi a hlwekileng hona jwale.
Lewa la tshebetso la B le ile la qhelelwa ka thoko, hobane le ne le sebeletsa feela 30% ya batho ba hlokang bao maikutlo a tsepamisitsweng ho bona. Ho lebeletswe hore ho tla sebediswa Lewa la tshebetso la B ka morao ho 2005.
Hore ho tle ho rarollwe ntlha ya sehlooho e ileng ya hlwauwa ya leqeme la mosebetsi, mmasepala wa Free Town o ikemiseditse ho rala lenaneo la ntshetsopele ya moruo wa selehae. Boikemisetso ba baleha tjena: mesebetsi e theilweng e metjha e 10 000 le menyetla ya tjhelete e kenang bakeng sa malapa a itshebetsang a 10 000 e eketsehile pele ho mafelo a 2005?
Mmasepala o ba le seabo dipuisanong tsa mefuta e mmedi ya mawa a tshebetso. Mofuta wa pele o shebane le makala a tsa moruo, mme wa bobedi wa disebediswa tsa ntshetsopele o lokela hore o sebediswe ke mmasepala.
A. Tsepamisa maikutlo ho tsa Temo.
B Tsepamisa maikutlo ho diIndastri tse itshetlehileng Temong.
C. Tsepamisa maikutlo tlhahisong ya mmaraka ya selehae.
D Tsepamisa maikutlo phehisanong ya mmaraka wa romelwang kantle.
F Tsepamisa maikutlo ho indastri ya dikhemikhale.
Ho nkela hloohong bokgoni ba tem obo sa sebedisweng hantle mahaeng, dibaka tsa bohahlaodi tse haellang le ho se be teng ha menyetla ya sebaka kapa mawala a ntshetsopele ya sebaka kahare ho Naha mmasepala o nka qeto hodima mawa a tshebetso a itshetlehileng temong ka morero wa ho ntshetsapele indastri ya temo le indastri ya boemo bo tlase e sekametseng mmarakeng ya selehae feela (haholoholo e shebaneng le meralo ya ditshebeletso ya setjhaba), e leng ho kopanngwa ha Mawa a tshebetso a A, B le C.
B. Kabo ya maemo a matle a ho tsetela ka ho fana ka ditshebeletso tse phethahetseng mme tse molemong wa batho.
C. Phaello setjhabeng e shebaneng le borakgwebo ba banyane ba selehae.
E. Ditshebeletso tse tsheheditsweng ka ditjhelete.
Tlhophollo e tebileng e bontshitse hore ho na le ditshitiso tse fapaneng le tshehetso e hlokwang bakeng sa makala le dihlopha tse fapaneng.
Boramapolasi ba banyane ba hloka phumantsho ya mobu o mong le thupello ya ho hlophisetsa mmaraka le ho fumana phaello.
Diindastri tsa bohlahisi di hloka sebaka se abelwang ditshebeletso se haufi le seporo le mmila o moholo.
Boradikonteraka ba selehae ba hloka basebeletsi ba nang le mangolo ba tla kgona ho sebetsana le mesebetsi ya boemo bo hodimo.
Barekisi bao eseng ba molao le bahlahisi ba tletleba ka mekgws ya botsamaisi e boima e ba thibelang ho hola le ho ingodisa.
Ho aba mobu o teng ho boramapolasi ba banyane ba 5000.
Ho rerisana le lekala la ntshetsopele (Mokgatlo oo eseng wa mmuso), e tla rupella le ho thusa boramapolasi ba banyaneho ntlafatsa phaello ya bona le ho bapatsa tshebetso ya bona.
Lenaneo la thupello la bahahi ba selehae le batsamaisi ba dikhampani tsa theepa ya ho haha e hoketsweng ho fana ka mosebetsi wa dikontraka ho bahwebi ba selehaeo ba jwalo.
se tla nkela hloohong le ditlhoko tsohle tsa tsamaiso.
Ho ralwa ha ditshisinyo tsa diprojekte tse sebetsang?
Mohato wa boraro ke o bitswang Dikrufu, oo ho ona mmasepala a tlammehang ho netefatsa hore ke ditshisinyo tsa diprojekte tse matla tse hlalositsweng hantle tse radilweng, tse ka sebediswang. Ke mohato wa ditsebi tsa ditjhelete le Ditsebi, mohato oo ho ona bahlanka ba mmasepala ba tshwanelang ho sebetsa ka thata diofising, hap eke oo ho ona baahi ba amehang ba tlamehang ho ba le seabo hape, ho lokisa moralo wa diprojekte le ditlhoko tsa bona le maemo aselehae?
Ke lesedi la mofuta ofe leo botsamaisi bo le hlokang hore bo nke qeto ebang tshisinyo ya projekte e tsamaisana le mawa, boikemisetso le mekgwa ya tshebetso; ho netefatsa tshebetso ya projekte e hlokang mathata, le ho tsebisa setjhaba seo se ka se lebellang selemong se latelang nakong ya tshebetso ya Lekgotla la Mmasepala wa selehae?
O tlameha ho tseba hore ho ka fihlellwa ho kae, boikemisetso ba ka fihlellwa ho le ho kae.
O tlameha ho tseba hore ho tla ajwa eng e kae neng le ho kae ka projekte.
O tlameha ho tseba ebang projekte e kgonahala (o sekehela kabelo ya tekanyetso ya nakwana) le hore tjhelete e tla tswa ho kae.
Moralo wa mosebetsi wa 3/3 bo fana ka ka kakaretso le tsela ya lenane bakeng sa ho ralwa le ho tlalehwa ha ditshisinyo tsa diprojekte. Ho tla thusa hore lesedi lohle le bokeletsweng tselang e le nngwe mabapi le projekte e rerilweng. Sena se tla thusa ha ho shejwa ho phethahala ha ditshisinyo tsa diprojekte. O ka fumana kamano pakeng tsa mehlodi ya ditjhelete, mesebetsi e entsweng le tshusumetso e tla fihlellwa. Ka kakaretso e jwalo ke ntlha bohlokwa bakeng sa sephetho le tsela ya tsamaiso e tsitlalletseng tshebetso.
Ho fihlella diqeto tse jwalo ha se taba ya ho thuisa dintlha feela, empa ho hloka letoto la dipuisano le diqeto (re ka ho bitsa Lewa le nammeng la ditaba) tse tshwanelang ho rarollwa?
Dihlopha tsa Tshebetso ya Diprojekte di tshwanela ho kenyeletsa baemedi ba makala a ka nnang a eba le seabo tshebedisong ya projekte.
Projekte ka nngwe e hlwauweng e tshwanela ho abelwa tekanyetso tse itseng tsa nakwana pele Sehlopha sa Tshebetso sa Diprojekte se fetela ho tlhophiso ya diprojekte.
ka ho kenyeletsa ba amehang ka ho otloloha projekteng ena?
Pheletsong ya tshebetso, Dihlopha tsena di tla tshwanela ho fana ka ditshisinyo tse kgutshwanyane tse kenyeletsang lesedi le qhaqhollotseng kahodimo tlasa sehlooho; sephetho sa Mohato wa 3?
le ba lebeletsweng ho etsa nyehelo?
Ho aba dintlha tsohle tse hlokehang le monyetla wa diprojekte tsa MKN, ka hona ho netefaletswe boikamahanyo le ditshisinyo tsa diprojekte le mawa a makala le ditlhoko tsa meralo ya makala.
Ho netefatsa meralo ya makala kapa mananeo ka moo a amanang le Dintlha tsa sehlooho tsa MKN le hona ho nyalana le tshebetso tsa MKN e tsamaisana le dintlha tsa sehlooho, boikemisetso le mawa a tshebetso e tsamaiswang ke mokgwa wa selehae.
Haeba boikamahanyo boo bo ka fihlellwa, ho na le monyetla o moholo wa hore tjhelete ya ho tshehetsa diprojekte tsa MKN e tla fumaneha.
e le ditho tsa Sehlopha sa Tshebetso e leng se ka etsahalang makaleng ao e leng karolo ya mebuso ya selehae; kapa e le balekane ba tlamehang ho reriswa nakong ya tshebetso ya ho rala e leng se ka etsahalang makaleng a naha kapa a provense.
b Mafapha a makala a etellapele ho ralwa ha meralo e hlokehang ho latela molao e leng se tshwanetseng makala a mararo ; e leng metsi, dipalangwang le tsamaiso ya dikgwerekgwere, ho sa lebalwe boikemisetso, dintlha tsa sehlooho le mekgwa ya tshebetso ya mmasepala leho fana ka dikgutsufatso tsa ditshisinyo tsa diprojekte ho Komiti e Tsamaisang MKN. Kgetho na e sebetsa feela diprojekteng tsa makala.
ho kenyeletsa tse ding/ meralo e teng hona jwale le mananeo a tswelang pele a Maemong a lokileng nako ya ho etsa ditlhophiso e a hlophiswa mme meralo ya makala e tla etswa ka nako e le nngwe le ho hlophiswa ha MKN.
b Meralo ya makala e se e entswe le pele ho tshebetso tsa MKN di fetela boemong ba ho hlophiswa ha diprojekte: ha ho le jwalo, meralo ya makala e tla tlameha ho lekolwa botjha mabapi le dintlha tsa sehlooho, boikemisetso le mekgwa ya tshebetso le ditlhoko. Makala a tla nyehela ka kgutsufatso tsa ona tsa ditshisinyo tse fetotsweng tsa diprojekte tseo e tla ba karolo ya MKN.
c Meralo ya makala e ka se phethelwe kahare ho nako e behilweng ya MKN: Ha ho le jwalo, dihlopha tsa meralo ya makala di tshwanela ho fana ka ditshisinyo tsa tsona tsa nakwana tsa diprojekte ho latela mekgwa ya tshebetso ya MKN ha meralo e tebileng ya tshebetso e tla nne e etswe nakong e tlang, empa e tshehetswe ke mekgwa ya tshebetso ya MKN le boikemisetso.
Ho latela tsena, meralo yohle e teng, diprojekte tse ntseng di tswella kapa diprojekte tse lebeletsweng le mananeo a neng a qalwe kantle ho tshebetso ya MKN a ka kenyeletswa kahare ho Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele.
Sepheo: Dibeke tse 2 tsa boitokiso ka ho tshwana le 3/2 ho kenyeletswa le seboka sa letsatsi (mmoho le 3/2) Ho netefatsa ho kenngwa tshebetsong ha MKN le ho ba malala a laotswe ha Bommasepala ka ho HOBANENG kenyeletsa bohle ba taolong ya ho sebediswa le ditsebi ho tsa tshebetso ya ho rala diprojekte?
Dihlopha tsa tshebetso tsa Diprojekte di a thehwa, mme di kenyeletsa bahlanka ba thekniki ba taolong, le ba bang ba amehang tshebedisong w/r ya tshebetso ya projekte.
ENG totobetseng bo kenyeletsang mekgwa ya tshebetso ya selehae le boikemisetso w/r tseleng ya Tshebetso Dihlopha tsa tshebetso ya diprojekte di tlameha ho tjhaelwa monwana ke Komiti ya Boemedi ya MKN ho netefatsa hore batho bohle ba nang le bokgoni ba kenye NMSitswe?
Dihlopha tsa Diphuuputso tsa Diprojekte di lokela ho ba dihlopha tse nyane tsa batho ba ka bang 2 ho isa ho 5.
Boikarabelo ba sehlopha kaseng bo tshwanela ho hlahisa sephetho sa tshebetso ya ho rala lewa la mokgwa wa tshebetso.
Moo ho nang le bommasepala ba banyane ba nang le basebeletsi ba bokgoni bo haellang, dihlopha tsena di ka thehwa ka batho ba sebetsang nako tsohle kapa ba nakwana.
Ditsebi tsa tshebetso e hodima dintlha tse nyalanang jwalo ka tsa tikoloho kapa HIV/IDS di tshwanela ho kenyeletswa e le ditho tsa nakwana haeba projekte e hloka tekolo e matla ya ntlha ena mohlala; diprojekte tsa bohahlaodi le tikoloho, diprojekte tsa thekolohelo le HIV/AIDS.
Bahlanka ba thekniki ba ikarabelang phethahatsong ya tshebetso ya diprojekte ba tshwanela ho ba le seabo bohlokwa kahare ho dihlopha tsa tshebetso?
Ho thehwa ha Dihlopha tsa tshebetso ya diprojekte ke tshiya ya ho ba le lehokela la moralo phethahatso le sebetsang ka ho phethahala. Dihlopha tsa Tshebetso ya diprojekte di ka beha metheo ya ho hokela hantle tshebetso ya phethahatso ya diprojekte tsena?
Ho laola moo tjhelete ya hao e tla sebetsa teng, ho fapana le ho balabala ka ho se tsebe hore e sebeditse ho kae.
HOBANENG mehlodi e teng pakeng tsa diprojekte tsa sehlooho le ditshenyehelo tse tlwaelehileng?
Kabo ya Ditekanyetso ya Nakwana bakeng sa ditekanyetso tsa mosebetsi le mananeo a tlwaelehileng a seng ka sehloohong.
Foramo ya Boemedi ya MKN ho netefatsa dipuisano tse batsi mabapi le dintlha tsa sehlooho.
Komiti e Tsamaisang MKN e sisinye kabo ya ditekanyetso ho kenyeletswa le ditekanyetso tsa mosebetsi le ditshenyehelo tse tlwaelehileng tse sa amaneng le dintlha tsa sehlooho.
Kabo tsa Ditekanyetso di tla etswa ka kutlwisiso ya mehlodi ya ditjhelete e lebeletsweng ho latela mokgwa a tshebetso wa ditjhelete bala 2/4.
Kabo tsa ditekanyetso ditekanyetso tsa mosebetsi di tla etswa feela ke ditekanyetso tsa mmasepala.
Kabo tsa ditekanyetso tsa mananeo a lebeletsweng a mafapha a provense kapa a naha, a sa amaneng le Dintlha tsa Sehlooho tsa Mmasepala a tle a kenyeletswe.
Tlhophiso ya ditekanyetso tsa nakwana e tshwanela ho etswa ka ditherisano le makala a mafapha a provense le a naha le dibaka tse ding tse tshehetsang ka ditjhelete.
MANG monyetla wa kabo e ntjha ya bona ya meralo ya ditekanyetso ho latela Dintlha tsa sehlooho tsa mmasepala.?
Motshwari wa matlotlo wa Mmasepala o tlameha ho ba le seabo sa bohlokwa tshebetsong ena.
Le ha ho totobetse hore ditshenyehelo tsa setjhaba kahare ho sebaka sa masepala di ke ke tsa abelwa feela Dintlha tsa Sehlooho tse seng kae, moralo wa lewa o bolela hore seabo sa mehlodi e abetsweng dintlha tsa bohlokwa e lokela ho eketswa.
Kabo ya Dintlha tsa Sehlooho tseo eleng tsona tse ka sehloohong tsa setjhaba se itseng kapa ba nang le seabo ba itseng tse neng di sa kenyeletswa ke dintlha tsa sehlooho tsa mmasepala kaofela (bala Moralo 1/7) di tlameha ho nkelwa hloohong ka kabo ya matlole bakeng sa sebaka kapa projekte e tobileng batho ba itseng.
Netefaletso ya ponaletso le ho phethelo ka ho bontsha meedi ya projekte ho latela moelelo wa tsona.
Dibeke tse 5.
Ditshisinyo tsa projekte di supa hantle ditlhoko tse qoholehileng tsa setjhaba/ba nang le seabo ba hlahisitseng ngongoreho ya bona mme w/r ya Sephetho ba dumellana ka tsona.
Tsebisa setjhaba se amehang, ba nang le seabo le baahi ka projekte e lebeletsweng, ba memele dikopanong mme o lekole mehopolo le ngoreho tsa bona.
Ditlhoko tsa ho kenela morero ona di fapana ho ya ka mefuta e fapaneng ya diprojekte. Moralo wa selehae wa meralo ya tlhekelo ya ditshebeletso e amanang le setjhaba sa selehae kapa ditshebeletso tse hlokang ditherisano tse matla le setjhaba sa batho ba amehang, ka ho qoholleha, ha ho na le dilekane tse thehilweng le setjhaba. Ntho e jwalo feela e lokela hore e etsahale le ka diprojekte tse batlang fana ka tshehetso ya tshebedisano ya baamehi.
Dihlopha tsa Tshebetso tsa Projekte di lokela hore di hlahlobe hantle hore karolong efe ya projekte moo motho a ka bang le nyehelo e nang le moelelo e le ho qoba taba ya ho kgathatsa batho ka dintlha tseo eseng tsa bohlokwa ho hang?
Mokgwa wa katamelo wa Dihlopha tsa Diphuputso tsa Tshebetso o lokela hore ebe o tenyetsehang. Ha o hloke moralo wa mmasepala o o ile wa hlophiswa esale kgale?
Nakwana Tlhokeho ya nako e fapana ho latela mefuta ya diprojekte.
Moralo wa nako ha o a lokela hore o fete kgwedi e le 1 mme sena ke molao. Ha ho ka ba le kgohlano e sa kgoneng ho rarollwa ke Moifo wa Tshebetso wa Projekte Mohokanyi wa MKN o lokela hore a amehe hore a hlokomele hore ho na le tsela e tshwanelehileng ya ho rarolla kgohlano e teng?
Kameho efe kapa efe kapa taba ya hore setjhaba se kgone ho kena diprojekteng tsena ha mmoho le baamehi ke ntho e lokelang hore e kenyelletse bohle. Dihlopha tsohle tsa batho ba amehang di lokela hore di kenyeletswe ho latela boemo ba batho setjhabeng, bong, dilemo, sebaka, jwalojwalo ho qoba diqeto tse tla beha batho ba bang ka mosing.
Diprojekteng tse amanang le tshebediso ya mobu, kapa mehlodi e meng ya tlhaho dibakeng tsa selehaeng , seabo sa Marena e tla ba sa bohlokwa, ho itshetllehilwe seabong seo Marena a nang le sona mabatoweng a itseng.
Sepheo: Ho netefatsa hore ditshisinyo tsa diprojekte di ikamahanya le mekgwa ya tshebetso le metjha ya makala a Mmuso wa naha le wa provense.
Tshebetso ena e tla thuusa kaho theha ho kenyeletswa ha ba nang le seabo Mmusong, mekgatlo eo e sng ya mmuso le ba kgwebo tsa poraefete.
Ditshisinyo tsa projekte di tshwanela ho supa le ho itshetleha hodima se bolelwang ke molao, metjha ya tataiso ya mawa, mekgwa ya tshebetso, dintlha tsa sehlooho le tsebo e felletseng ka makala a mafapha naha le a provense le boitsebelo ba makala ao e seng a mmuso le a kgwebo tsa poraefete.
Mmuso, le ba nang le seabo ba poraefete ba tshwanetseng mme ba ka nna ba etsa phehiso ho ralweng ha tshisinyo ya projekte e tla lekana ditlhoko tsa projekte..
Ha o hlophisa Sehlopha sa tshebetso ya diprojekte nkela hloohong hore ke lekala lefe le loketseng la mafapha afe, ditho tsa selekane tsa mekgatlo eo eseng ya mmuso le ba tswang dikgwebong tsa poraefete ba reriswe ha ho etswa moralo wa merero ena ya diprojekte.
Ntshetsopele le boikemisetso boo ka ona projekte e ileng kgona ho hlwauwa le moralo wa mehlodi ya ditjhelete eo ho sebetswang ka yona. Hlakisa tse ya tshebetso ya ho hlophisa projekte ena ho eketsa nyehelo ya bahlanka ba lekala le ba selekane.
JWANG Kameho e tshwanela ho hlophiswa ka tsela ya molao ho latela tlhoko ya nnete. Hangata puisano e ngotsweng kapa melaetsa ya difounu ke ntho e ka sebetsang ho feta dikopano?
Bahlanka ba makala ba tswang mahlareng a mang a mmuso le mekgatlong eo e seng ya mmuso le makaleng a a poraefete ao re nang le selekane le ona, ke molao hore ba seke ba eba karolo ya Sehlopha sa tshebetso ya diprojekte empa ba reriswe ha ho hlokeha.
Sehlopha sa tshebetso ya diprojekte ha feela ba hlokeha haholo.
Bahlanka ba lekala ba tswang mahlakoreng a mang a mmuso, mekgatlong eo eseng ya mmuso eo re nang le selekane le yona ha mmoho le dikgwebo tsa poraefete ba tla ameha nako le nako ho nyalana le projekte nakong ya dikgwedi tse 2 mohatong ona.
Hopola hore diprojekte tse kgolo tse boima di tla hlaloswa ho feta hape dipatlisisong tse hlahlobang kgoneho ya projekte e theknikhale. Ka hoo, boemo ba lesedi le tla hlokeha ho Bahlanka ba Lekala ba tswang mahlakoreng a mang a mmuso, mekgatlong eo e seng ya mmuso eo re nang le selekane le yona ha mmoho le dikgwebo tsa poraefete le tshwanela ho theha maikutlo ditlhokong tsa sephetho sa Moralo wa Morero wa Diprojekte (3/3) boemong bona.
Sepheo: Ho fana ka setshwantsho se hlakileng lekgotleng, batsamaising le setjhabeng ka melemo e lebeletsweng diprojekte, ka tsela e jwalo ho fanwe ka mabaka le motheo wa tlhokomelo le tekolo ya tshebetso projekte.
Matshwao a bontshang boikemisetso bo tlameha ho nkelwa hloohong e lekarolo ya tshebtso meralo ya projekte hore a phethahatswe. Ho kgonahala ho phethahatswa boholo ba se lebeletsweng haeba sehlopha sa tshebetso sa projekte se tseba hore ke meedi efe ya tshebetso e ka fihlellwang ka mehlodi e teng.
Boikemisetso ba ka tiiswa ka letshwao le le leng le supang dintlha tse batsi kapa ka ho fana ka lesedi la boleng setshwanatshong sena.
Boikemisetso ba ho fumana boleng mohlala; ditshebeletso tse ntlafetseng tsa tsamaiso ya mmasepala a tlameha hore a totobatswe ka matshwao a mang, jwalo ka dipersente tse ekeditsweng tsa batho ba kgotsofetseng ka ditshebeletso kapa nako e fokoditsweng ya ho ema meleng.
bakeng sa basadi ho tloha ho50% ho isa ho 35% basebeletsi ba batjha bohle ba bile mosebetsing nako e fetang dikgwedi tse 12?
Matshwao a molemo feela tlhokomelong ya tse fihleletsweng ha ho etsahala hore a hlahlojwe kapa ho lekanngwa ntle le ho baka ditshenyehelo tse kgolo nakong ya pokeletsong ya lesedi.
Moo ho leng boima ho lekanya tshusumetso ho latelang palo ya bongata kapa bonyane tshebetsong, tlhatlhobo ya seabo ho tse fihlelletsweng bathong ba tobilweng le mehlodi ya selehae e ka lebellwang.
Ho bolella batsamaisi hore ba finyeletse ditshebeletso dife - Ho bolella batho seo ba ka se lebellang.
Sepheo: Ho fana ka tsa tsamaiso ya projekte le melemo ya batho ka kutlwisiso e totobetseng mabapi le se tla ajwa, ho mang, neng le hokae.
HOBANENG - bakeng sa ho tsamaiso ya tshebetso Tsamaiso ka Boikemisetso?
Ho hlalosa hore ho tla ajwa bokae ho mang, selemong sefe, le sebakeng sefe.
Ditherisano tse haufi le dihlopha tsa batho ba tobilweng le ba selekane diprojekteng.
Tshebetso e entsweng ke phehiso ya projekte bakeng sa boikemisetso ba behilweng. E tla hlaloswa e le karolo ya tshebetso eo ho yona dipalopalo palo tse neng di tobilwe di amahantsweng le boikemisetso ka tsela e tlisang kutlwisiso ya hore ka tshebetso e itseng boikemisetso ba ka fihlellwa.
Qeto mabapi le batho ba tobilweng, meedi ya selemo le selemo le dibaka e fana ka moelelo wa diqeto hodima dintlha tsa sehlooho ke mang ya tlang pele mme ditlhoko di tshwanela ho amana le dintlha tse behilweng ka sehloohong tsa selehae jwalo ka ha di ile tsa qohollwa ke baahi ba moo le baamehi boemong tlhophollo tadima Moralo wa Mosebetsi wa 1/2?
Ditemoso ya Moralo wa tsela ya tshebetso tshebetso e etswang ke ditshebeletso; di supa seo mokgatlo wa boemedi o phethahatsang projekte ena o ka fanang ka sona ho basebedisi kapa sehlopha sa batho ba habilweng.
Fihleletsweng ke sona sekala sa tshebetso e entsweng, e bontshang hore tshebeletso tse lokelang ho finyeletswa bathong ke tse kae nakong e itseng.
Boikarabelo le ditlhophiso tse sisintsweng ke mokgatlo.
Nakong ya tshebetso ya ho hlalosa tshebetso e entsweng, tse lokelang ho fihlellwa le dibaka, letoto la diqeto tsa tlhophiso le tse theknikhale tsa mawa a selehae di tlameha ho etswa mohlala; ka theepa ya ho haha, boholo le sebaka moo se leng teng sa merero ena ke Dihlopha tsa Tshebetso tsa Diprojekte. Diqeto tsena di hloka kameho ya ba tla una molemo le mekgatlo yohle e tlamehang hoba le seabo sa ho fana ka tshehetso ya ditjhelete le ho phethahatsa mosebetsi?
Tlhoko ya nako.
Tsela eo Tshebetso ya Projekte e hlaloswang e amana le ntlha ya maemo a ditshebeletso mme, ka hoo, le ditjeho tsa dipeheletso le ditjeho tsa metjha ya ditshebeletso. Le ha tse ding tsa diqeto tsena di ka be di hlophisitswe pejana ho latela tshebetso ya bo etswa ha diqeto, dintlha tse ding di ka nna tsa tshwanela ho etswa ka bonngwe, boemong ba puso ya selehae.
Ho netefatsa hore boima ba mosebetsi bo tla jarwa.
Sepheo: Ho netefatsa lehokela la phethahatso e ntle ya moralo ka ho hlophisa moralo wa tshebetsong wa moralo wa kgwebo wa o tebileng wa sa leano le selemo.
W/r Sephetho sa tshebetso se tlamehang ho etswa, neng le hore ke bomang.
Moralo ona wa Mosebetsi.
Moralo wa mosebetsi o bolela hore ho nyalanya tse behilweng hore di fihlellwele mehlodi e teng. Ka ho etsa jwalo, o lokela hore o sekamele tshebetsong e lokelang hore e etswe ho ntse ho nketswe hloohong moralo wa mehlo e teng. Ka lebaka la tlhophiso ya tshebetso e etsetswang / tse behilweng hore di fihlelwe di lokela hore di lokiswe, ha mehlodi e haella hore ho ka etswa mesebetsi e hlokehang.
Boemong bona meralo o phethahetseng wa mesebetsi ha ho hlokahalekapa o keke wa kgoneha. Ho hlokeha feela mesebetsi eo e meholo hore ho etswe dipalo tsa ditjeho le ditlhoko tsa ditekanyetso.
Nako e behilweng e tshwanela ho akaretsa dilemo tse hlano.
Nako ya tshebetso e ka etswa ka motheo wa selemo le selemo.
Ho netefatsa hore matlole a a netse.
Sepheo: Ho netefatsa tlhophiso e a netseng ya ditekanyetso ka ho lepa ka nepo tjelete e tla hlokeha le ho lokisa tshebetso e etswang le boikemisetso mabapi le mehlodi e teng ya tjhelete.
HOBANENG Ho phehisa bakeng sa tshebetso/ditshebeletso tse tsitsitseng ka ho lepa ka nepo ditjeho tsa tshebetso tsa selemo, le mehlodi ya ditjhelete?
Kakanyo ya ditjeho tsa peheletso tsa yuniti ka nngwe.
Kakanyo ya ditjeho tsa tshebetso tsa selemo, le mehlodi ya ditjhelete.
Ditherisano tse haufi le motshwari wa matlotlo le mekkgatlo e w/r ya tsela ya Tshebetso tshehetsang ka ditjhelete.
Bala kakanyo ya ditjeho le ditekanyetso tsa pele tsa nakwana ho latela motheo wa tshebetso e etswang le e lebeletsweng le mesebetsi e meholo.
Bapisa le kabo ya ditekanyetso tsa nakwana le lesedi la mehlodi ya ditjhelete.
Dipalopalo tsohle tsa ditjeho le tsa ditekanyetso boemong bona ba moralo ke dikakanyo feela tsa nakwana.
14 Moralo wa taolo ya Kuduwa.
Dipuisano tsa ditjhelete/dintlha tse lokelang ho tadingwa pele.
Mohatong wa 4, mmasepala o tshwanela ho netefatsa hore ditshisinyo tsa diprojekte di tsamaisana le boikemisetso le mekgwa ya tshebetso eo ho dumelanweng ka yona, le meralo ya mehlodi, (ya ditjhelete le ya mmasepala) le se hlokwang ke molao.
Ho feta mona, ditshisinyo tsa diprojekte ka bonngwe di ka tshwanela hore di kopanngwe ho latela dika teng, sebaka le nako e behilweng hore mananeo a bokeletsweng a bakeng sa bommasepala le makala kapa dikhampani tse abang ditshebeletso di be le seabo kabong ya ditshebeletso tsa mmasepala. Mohato ona o bohlokwa bakeng sa ho fihlella Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele.
Mohatong wa 4, mmasepala o tshwanela ho netefatsa hore ditshisinyo tsa diprojekte di tsamaisana le maikemisetso le mekgwa ya tshebetso eo ho dumelanweng ka yona, le meralo ya mehlodi, (ya ditjhelete le ya mmasepala) le se hlokwang ke molao. Ho feta mona, ditshisinyo tsa diprojekte ka bongwe di ka tshwanela hore di kopangwe ho latela dikateng, sebaka le nako e behilweng ka morero wa hore ho fihlelwe mananeo a tlatseleditsweng le a kopanetsweng hore bommasepala le makala a boemedi kapa dikhampani tse abang ditshebeletso di kgone ho ameha kabong ya ditshebeletso tsa mmasepala. Mohato ona ke wa bohlokwa ho fihlela Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele.
a Mereri e lekotsweng ya projekte tse sebetsang jwalo ka ditokomane tsa meralo tsa phethahatso kapa dipatlisiso tsa ho bona hore morero o jwalo o a sebetsa e le ka nete.
Lenaneo la lekala le le leng bakeng sa lekala ka leng la boemedi c Moralo wa tsa ditjhelete wa dilemo tse hlano bakeng sa mmasepala o tla sebetsa jwalo ka motjha wa nakwana wa tsa ditjhelete bakeng sa ho laola pokeletso ya kuno ya mmasepala le bakeng sa moralo wa tsa ditshenyehelo.
kenyeletsa ditshenyhelo tse kgolo le tse dulang di hlahela mme o sebetsa jwalo ka tokomane ya bohlokwa bakeng sa ho netefatsa meralo e keneletseng - ditekanyetso (Moralo wa mosebetsi wa 4/4).
Ho netefatsa hore ho na le lehokela la moralo o kopaneng wa ditekanyetso d Lenaneo la dilemo tse hlano la Dipeheletso tse kgolo le kenyeletsang dipeheletso tsa setjhaba e tswa mehloding yohle ya matlole. Ho molemo ho bokeletsa dipeheletso tsa setjhaba tse tswang mehloding e fapaneng ho ya ka dibaka le nako kaha sena se fana ka lesedi mabapi le (bokgoni) makala a tshehetsang ka ditjhelete.
lehokela le kopaneng la moralo wa phethahatso.?
f Tsela e kopanetsweng ya Tlhokomelo le Taolo ya Tswelopele e kenyeletsang ntshetsopele mmoho le matshwao a supang tshebetso e etswang. Tsela e na e itshetlehile hodima matshwao a sebeletsanang le projekte, meedi bakeng sa tshebetso le kgatelopele tshebetsong.
le lehokela le kopaneng la MKN la taolo ya tshebediso ya naha h Lenaneo le Kopnatsweng la Phokotso ya Bofuma/Tekano ya Bong le supang boikamahanyo le maano le metjha ya tataiso ya MKN e emanang le dintlha tse mabapi le bofuma le bong.
Moralo wa mosebetsi wa 4/10.
Moralo wa mosebetsi wa 4/12.
l Lenaneo le Kopanetsweng la HIV/AIDS le supang mawala ohle a ho sebetsana le sewa sena ka ho phethahala (Moralo wa mosebetsi wa 4/13).
Boholo ba tshebetso tsena tse entsweng ke dikgutsufatso. Tshebetso tsena ha di hloke ho ralwa ho feta mona le hore ho nkwe diqeto tse ding ho feta mona. Di hloka feela ho hlahlojwa di bapisitswe le tse ding, ho lekolwa le ho bokeletswa.
Makala bakeng s aboikamahanyo le ditlhokotsa makala. Nakong ya tekolo, makala a ka bokeletsa mananeo a ona a radilweng.
Boemedi ba MKN e fihlelang dikgothaletso tsa ditshisinyo tsa morero wa diprojekte tse lohothwang ka tsela ya dipuisano.
Dikgothaletso di supa moralo wa diprojekte, tekanyetso tsa diprojekte le dintlha tsa sehloho ho latela nako e behilweng tse tatetsweng ho feta nako ya selemo 1, tse sa tatelwang haholo dilemo tse 5.
makgobonthithi a amanang le Tshebetso a ho fumana ditjhelete le dintlha tse tshwauweng e le tsa sehlooho boikamahanyo le maano, dintlha tsa sehlooho, mawa a tshebetso le tsela ya ho sheba botsitso kapa kgonahalo ya projekte; le kgokahanyo pakeng tsa diprojekte ho latela sebaka, nako le dintlha tse fuperweng ke projekte.
Kabo ya ditjhelete le ho tsepamisa ntlha tsa sehloho ho latela nako e behilweng ke ntho tse amanang haholo le ho tshwaneleha le boleng ba morero wa projekte e lohothwang.
Projekte ho tsamaelana le dikgothaletso, leha ka nakong yona ena mananeo le meralo e kopanetsweng (ao e leng ya mokgwa wa tshebetso) a bokeletswe ke bahlanka/diprofeshenale tse sebetsanang le dintlha tse nyalanang ka mahlakore kaofela. Jwalo ka ha mananeo a tshwanela ho supa ditshisinyo tsa diprojekte tse lekotsweng botjha, tshebetso tseo ka bobedi di tlameha ho etswa ka tsela e kgothaletsang mokgwa wa tshebedisano.
Ka ditshisinyo tsa diprojekte tse lekotsweng botjha le mananeo le meralo e kopanetsweng ao ho dumelanweng ka ona tshebetso ya MKN e phethetswe, mme e ka na ya bokeletswa e tswa tshebetsong tse fapaneng tsa mehato e mene ho isa ho Moralo wa MKN.
di tsamaisana le metjha ya tataiso ya mekgwa ya tshebetso, maikemisetso le meralo ya mehlodi di supa dintlha tsa sehlooho tsa batho di hlophisitswe ka tsela e sa senyeng tjhelete di ka kenywa tshebetsong ka tsela e hlophisitsweng hantle.
Nehelanweng ka tsona tse lohothwang.
Rala mananeo a lekala a bokeletsweng ho latela merero ya projekte tse hopotsweng.
Tlaleho le dipuisano tsa ditshisinyo tsa projekte Foramong ya Boemedi ba MKN ho ka netefatsa tshedisano diprojekteng tsa makala a mangata tsa mahlakore a mangata.
Boemedi ba MKN ho kenyeletswa maikutlo a tswang dikomiting tsa koloso.
Mafapha a makala a ikarabelang ho lekolweng ha boikamahanyo le ditlhoko le ho bokeletsa mananeo a batsi a makala.
Foramong ya Boemedi ba MKN.
MANG tsa tshebetso ya ho kopanya e ntseng e lohothwa ya boikamahanyo le tshebedisano di etsahalang teng. Ka hoo, mosebetsi wa dipuisano tsa makala moo ho buisanwang ka matlole a haellang o tla be o amana haholo le boikamahanyo le tshwaneleho ya merero ya diprojekte ho latela moelelo wa metheo ka kakaretso, dintlha tsa bohlokwa tse lokelang ho tadingwa pele le mawa?
Wekshopo: matsatsi a 2 ho isa ho a 3.
Tekolo le tlhahiso ya maikutlo hodima ditshisinyo tsa diprojekte ke se tshwanelang ho etswa ka tshebetso e nang le ponaletso e latelang tsela e itseng, e ka amohelwa ke bohle ba amehang e le e hlokang leeme, ebile ele sona se hlokehang pele bakeng sa kamohelo ya tsela ya tshebetso ya sephetho.
Sepheo: - Ho netefatsa tsamaiso ya mmasepala, mekgatlo e tshehetsang ka ditjhelete, boradipolotiki, baamehi ka ho fapana le setjhaba se nang le tjheseho ya ho shebana le ho tshwana ha dintlha mabapi le tse nyalanang, jwalo ka botsitso ho tsa ditjhelete, tsa sebaka, moruo, tshusumetso tikolohong le setjhabeng.
Moralo wa Tsamaiso ya tsa Dikoduwa.
Nakong eo Meifo ya Tshebetso tsa diprojekte e lekolwang botjha merero ya yona ya diprojekte tse lohothwang, meralo e kopanetsweng e ntse e bokeletswa bakeng sa dintlha tse fapaneng ka katamelo e kgolo le tshebetso ya tekolo ya diprojekte hape.
Ka nako yona eo makala a tlameha ho lekola mananeo a ona botjha.
Pheletsong ya tshebetso meralo e kopanetsweng empa e seng merero ya diprojekte tse lohothwang e a tshohwa mme e rerwe Foramong ya Boemedi ya MKN.
Ditho tsa Komiti e Tsamaisang MKN, Foramo ya Boemedi ba MKN kapa ditsebi di tshwanela ho kgethwa ho hlophisa meralo e kopanetsweng ya ditshisinyo tsa diprojekte le lewa la tshebetso la selehae.
Tlhophiso ya manaeo a kopanetsweng ha se ho eketsa mosebetsi wa ho rala o entsweng hona jwale ho fapana le moo, e bolela ho bokeletsa kgutsufatso tsa dintlha tsohle tse nyalanang. Kaha dikgutsufatso tsena ke tsona boitshetleho ba ho tsepama le boikamahanyo, di ka na tsa qosa tekolo e ntjha ya ditshisinyo tsa diprojekte le diphetho tse seng di entswe meralo le mananeo a kopanetsweng.
Wekshopo ya Foramo ya Boemedi : matsatsi a 2 ho isa ho a 3.
Sepheo: Ho netefatsa phethahatso ya ditlhoko tsa meralo ya makala le boikamahanyo le maano a makala, mekgwa ya tshebetso le mananeo, ka hona, ho etswe motheo wa moralo wa tshebetso ya lefapha le ditekanyetso.
Kgutsufatso ya tlhaloso ya maqephe a 2-3, bakeng sa lekala ka leng le hore ke ya moralo wa projekte efe ho latela tshebetso ya MKN.
meralo ya nako ya diprojekte tse mabapi le makala a itseng kapa dikarolo tsa makala a diprojekte.
Meralo ya makala lehlakoreng la metsi, dipalangwang le taolong ya ditshila (bala 4/3a, 4/3b, 4/3c).
Bala Moralo wa mosebetsi wa 4/2.
Moo ditlhoko tsa molao tsa makala a provense le naha di leng teng w/r tseleng ya tshebetso di tshwanela ho kenyeletswa bakeng sa makala ao hore di nkwe e e le karolo ya MKN.
Naa dintlha tsa lekala tsa tlhophollo di rarolotswe?
Naa boikamahanyo le metjha ya tataiso ya lekala e teng?
Naa ho na le mekgwa ya katamelo e sa tliseng tharollo kapa e sa tliseng tharollo e phethahetsong, nyehelo tsa lekala tse tshwanelehileng?
Hlahloba hore naa mekutu ya makala e tsamaisana le mehlodi ya ditjelete le a basebetsi e leng teng mme o lekole le dikarolo tsa nako le sebaka.
Fana ka tlaleho ho Moifo wa tshebetso ya Diprojekte haeba ho na le ho se ikamahanye kapa tekolo e haellang.
Fana ka Lenaneo la Lekala ka leng, ha mmoho le maikutlo ekasitana le dikgothaletso, Foramong ya Boemedi ba MKN.
Pokeletso ya Lenaneo ka leng le Kopanetsweng la Lekala e tshwanela ho etswa ke mohlanka ya ka sehloohong wa mmasepala ya ikarabelang taolong ya phethahatso ya lenaneo.
Lenaneo le Kopanetsweng la Lekala ka leng ha se keketso ya lenaneo ntle le hore ke projekte tse sebetsang ka dintlha tsa sehlooho. Sepheo ke ho fumana nyehelo tsa lenaneo la makala e tswang ho Diprojekte tsa MKN, lekaleng ka leng, mme di bapiswe le diprojekte tsa mafapha a mang ho latela mehlodi le nako e teng.
Bakeng sa makala aoa hlokang meralo ya makala e ikgethileng, tshebetso e etswang e tla ba karolo ya meralo ena ya makala, e totobetse ho feta e hlahelang letotong le akaretsang tsohle mabapi le "Mananeo a Kopanetswe ng a Lekala". Leha meralo ena e se karolo ya MKN (empa e le kgutsufatso ya yona feela), ditlhoko tsa yona di kgutsufaditswe hore ditlhoko tsa meralo le tsona di kenyeletswe ho MKN.
tokomane ya lesedi le fupereng dintlha tse lokelang ho fihlelwa tokomane e fupereng lesedi ka basebedisi ba teng hona jwale le ba ka nako e tlang ha mmoho le boemo ba ditshebeletso.
tekanyo ya metsi, mehlodi ya metsi le boleng.
meralo ya ditshebeletso tsa metsi.
taolo ya tlhoke ho ya metsi tsamaiso ya mmasepala ditjhelete le bokgoni.
Pale, ya maqephe a sa feteng 30, ya Meralo ya Ntshetsopele ya Ditshebeletso tsa Metsi.
Meralo ya Ntshetsopele ya Ditshebeletso tsa Metsi e tshwanela ho hlophiswa ke Bolaodi ba Ditshebeletso tsa Metsi.
Tataiso ya DWAF, moralo le lenane la tekolo bakeng sa meralo ya ntshetsopele ya ditshebeletso tsa metsi, kgatiso ya 2 (Phato 1998).
Dikarolo tse ding tsa WSDP di tla be di se di phatlaladitswe mehatong ya pejana ya tshebetso ya meralo e kopanetsweng. Mosebetsi ha jwale, ke ho bokeletsa lesedi ho le etsa moralo wa lekala bakeng sa nyehelo.
Moralo o Kopanetsweng wa Dipalangwang o tlameha ho ba ponelopele/leano le maikemisetso a bolaodi ba meralo, o tsamaisanang hantle le wa naha le provense.
a ho qaqisa diphetoho tse teng maanong le maweng a bolaodi ba meralo mekgweng ya tshebetso ya dipalangwang tse tsamayang fatshe ho tloha moralong wa dilemo tse hlano wa nakong e fetileng.
i ho bontsha ka tatelano, diprojekte le dikarolo tsa diprojekte tse tla etswa nakong ya dilemo tse hlano, le ditjeho tsa projekte ka nngwe, le ii itlhophise ka meralo e kopanetsweng ya ntshetsopele le maikemisetso a ntshetsopele ya mobu a hlahelang ho DFA, kapa moo e leng teng; ho latela melao ya provense.
d kenyeletsa Ditekanyetso tse phethahetseng tsa bolaodi ba meralo, tse akgang mehlodi ya ditjhelete mabapi le dipalangwang tsa fatshe bakeng sa selemo seo sa ditjhelete ho ya ka moralo o behilweng ke SLP.
ENG theepa/matlakala a kotsi?
ITP ke boikarabelo ba Bolaodi ba tsa Dipalangwang, bo tsamaisanang le lekgotla la setereke. Ka hona, bahlanka ba makala ba tshwanela hore ebe bahlanka ba setereke.
Tokomane tsa Tataiso e ikgethang Ha e hlokehe.
IWMP ke boikarabelo ba sethatho ba mmasepala ka mong.
Mmasepala o tlameha ho hlwaya mohlanka wa lekala a le mong ya ikarabelang hodima IWMP ho ya mafelong a Mohato wa 1.
dintlha tsa taolo ya ditshila tse tswang tshebetsong ya MKN ho sebetsanwa le tsona hantle ho latela ditlhoko tsa IWMP, mme ditlhoko tsa IWMP tse sa amaneng le dintlha tsa MKN ho sebetsanwa le tsona ka tsela ya moralo o tsamayang ka nako e le nngwe le tshebetso ya meralo.
Tshilafalo e Kopanetsweng le Taolo ya Ditshila ho la Afrika Borwa moo ho tshwanetseng hore ho buuwe taba ena ka botebo bo fetang mona. Ditlhoko di tlameha ho kenyeletswa molaong wa tshebetso ya ho tlisa diphetoho e tseleng ho DEAT.
Dikarolo tse ding tsa IWMP di tla be di se di phatlaladitswe mehatong ya pejana ya tshebetso ya meralo e kopanetsweng. Ho tea mohlala, boitshetleho ka lesedi, palo/dibaka moo baahi ba leng teng le bongata/bonyane ba matlakala mme tse ding di tla hlahiswa nakong ya mohato wa tekolo - mohlomong e le karolo ya dintlha tsa MKN kapa ka nako e le nngwe, ho itshetlehile hodima dikamano tsa lekala le dintlha tsa MKN le qeto e mabapi le ho tsepamisa ditlhoko tse hlahelang ho moralo wa mosebetsi 1/9c.
Mosebetsi ona boemong bona ke ho tlatseletsa lesedi moralong wa lekala hore ho nehelanwe ka ona.
Sepheo: Ho theha moralo wa lewa la tshebetso la nakwana la ditjhelete bakeng sa ho abela bommasepala mehlodi ka tshebetso ya ditekanyetso ya bommasepala hore ho netefatswe boemo ba tsa ditjhelete ba masepala le dipeheletso le tshebetso ya ona.
HOBANENG Ho netefatsa meralo e tebileng lehokela la ditekanyetso?
Lenane la theepa le tlhaloso e kgutshwane ya mehlodi ya tsamaiso ya tsa ditjhelete ho kenyeletswa Bolaodi ba Ditjhelete.
ENG ya mmasepala le la ho bokeletswa ha ba ba sa lefang mmasepala?
Metjha ya tshebetso le ya tataiso ya sehlooho ya ditjhelete.
Lewa la mekgwa ya tshebetso ya ditjhelete ka kakaretso.
Lewa la mekgwa ya tshebetso ya ho baballa tjhelete.
Kgutsufatso ya lenane la Moralo wa Nakwana wa Ditshenyehelo wa dilemo tse 3.
Mawa a ho eketsa kuno a tshwanela ho kenyeletsa ditjeho tsa ho kenya tshebetsong, phaelo ya selemo le selemo le kgolo ya selemo le selemo ya kuno ka bolepi ba dilemo tse hlano ho tsa kuno.
Mawa a tshebetso a mabapi le theepa e boleng bo hodimo kapa ya bohlokwa e tla kenyeletswa Leweng la taolo ya theepa.
Bolepi ba ditshenyehelo tsa tshebetso bo tshwanela ho kenyeletsa ditshenyehelo tsa tshebetso tse hlahelang kgafetsa jwalo ka khiro ya basebetsi, tsamaiso ya theepa, theko tsa tsa ditshebeletso tse kgolo ka ditshenyehelo tsa mafapha ka ho otloloha jwalo ka tlhokomelo ya ditsela le dirapa tsa ho boithapollo.
Kgutsufatso ya boemo ba ditjhelete ba lekgotla ba dilemo tse hlano e tla etswa ke kuno yohle e lebeletsweng ha ho tloswa ho yona ditshenyehelo tsa tshebetso, ho tloswe hape ditshenyehelo tse kgolo ka lewa le tshwanetseng la ho tlisa diphetoho tsa ho sebetsana le kuno e lebeletsweng kapa tjhelete e tla tlola ditekanyetso.
Dilemo tse 3 tsa Moralo wa Ditshenyehelo tsa Nakwana di tshwanela ho tsamaisana le ditlhoko tsa Molao wa Taolo ya Ditjhelete tsa Setjhaba le Molao wa Taolo ya Ditjhelete tsa Mmasepala.
MANG Lefapha la motshwari wa matlotlo le tshwanela ho jara boikarabelo ba ho etsa moralo wa tsa ditjhelete ka therisano tse haufi le motsamaisi wa mmasepala, hlooho tsa mafapha, komiti ya phethahatso kapa majoro wa phethahatso?
HOBANENG motheo wa boikarabelo?
Lefapha la Motshwari wa matlotlo le tshwanela ho jariswa boikarabelo ba ho bokeletsa moralo wa tsa ditjhelete ka tshebedisano le motsamaisi wa mmasepala, hlooho tsa mafapha ts eikarabelang hodima diprojekte tsa dipeheletso le batshehetsi le baabi ba ditshebeletso ba tshwanetseng.
Nako e hlokehang Ha ho tshebetso e ka thoko, empa moifo wa makala a mangata o lokela ho etsa n nakwana nako ya bonyane dibeke tse hlano e tla fumaneha hore ho ralwe le ho phethahatsa tokomane tsa lenaneo la peheletso ya ditjhelete.
Ho tloha nehelanong ho fihlela wekshopong ya pele: Beke e 1.
Lenaneo le tlatseleditsweng la ditjhelete tse tsetetsweng ke sesebediswa sa bohlokwa sa ho hlahloba ditekanyetso tsa projekte e rerilweng (le dikakanyo tsa ditjeho) ho latela ka moo le bonwang ke balaodi ba ditjhelete. Ke ntho e hlokang ditherisano tse haufi haholo le Meifo ya shebetso ya Projekte ho ka fihlela moralo wa projekte e nang le kelello le dipalopalo tsa ditshenyehelo.
Ho theha Mananeo a ditjhelete tsa Matsete ho latela mehato e fapaneng ho ama le hlwaya dintlha ka bohlokwa ba tsona ka tlhatlhamano.
Foramo ya Boemedi ya MKN.
Pele tse ding tsa diprojekte di behellwa thoko ho latela tlhophiso ya bohlokwa ba tsona, ho tshwanetse hore ho sebediswe tsela tsohle tsa ho fokotsa ditshenyehelo.
Nako ke mohlodi wa bohlokwa ka ho fetisisa.
Sepheo: (1). Ho netefatsa tshebedisano pakeng tsa moralo o kopanetsweng wa ntshetsopele le tsamaiso ya mmasepala ka ho fana ka kakaretso ya mesebetsi e meholo ya mmasepala e tswalwang ke MKN.
HOBANENG Ho theha sebae sa tlhokomelo ya katleho e etswang?
W/r ya tshebetso mekolokotwane e meholo le mesebetsi e entsweng e neng e rerilwe ho fihlellwa..
Lenaneo la dilemo tse 5 la Mosebetsi ha le a lokela ho etswa ka tsela ya tlaleho ya molomo, empa le lokela hore le etswe lenane le kapa tjhate e fanang ka kgutsufatso ya lesedi la projekte nakong ya dilemo tse tsena.
Motsamaisi wa lekgotla la mmasepala jwalo ka mohlanka ya ikarabellang tsamaisong ya mosebetsi wa phethahatso o lokela ho amohela boikarabelo ka ho otloloha ba mosebetsi wa moralo. Sena se tla mo thusa hore a fumane maikutlo a hore MKN ke moralo o nang le moelelo ha ho nkelwa hloohong bokgoni ba tsamaiso ya mmasepala.
Ela hloko: Ho etsa Lenaneo la Tshebetso la dilemo tse hlano ke hoba le sesebediswa sa bohlokwa sa ho hlahloba MKN le morero wa projekte e lohothwang ka leihlo la botsamaisi.
Tshebetso ya Projekte hore ba fihlelle merero ya diprojekte tse nang le monyetla wa hore di fihlelehe.
Molaodi wa Mmasepala ebile e le sesebediswa sa taolo sa Lekgotla.
Moralo wa nako e nang le matsatsi a kgatelopele ya diprojekte tsohleletoto la matshwao a supang tshebetso a sa amaneng le projekte ka ho otloloha.
Moralo wa tshebetso o kenyeletsang ditlhoko tsa mehlodi bakeng sa tsamaiso ya tsela ya ho lekola le tsamaiso ya tshebetso e entsweng, ho kenyeletswa phalo ya lesedi, nako e behilweng le batho ba ikarabelang.
Bala Moralo wa mosebetsi 4/2.
Tsela ena e Kopanetsweng ya ho lekola le ho tsamaisa tshebetso e entsweng o thehilwe ka mokgwa wa pokeletso ya lesedi, tshebetso ya dipuisano le tekolo.
Bokeletsa le ho lekola matshwao ohle bakeng sa maikemisetso a projekte le ho a kopanya ho latela mefuta ya matshwao le dipalopalo tsa meedi.
Fana ka tlaleho ho Dihlpha tsa Diphuputso tsa Diprojekte le ho netefatsa hore diphethoho tse hlokehang di tla etswa.
JWANG Bokeletsa maqephe a tekolo ya tshebetso le moralo wa tshebetso bakeng sa ho sebediswa ha tsela ena?
Mmasepala ka mong o tshwanela ho thonya mohlanka ya ikarabelang bakeng sa tekolo le tsamaiso ya tshebetso yatla ikarabela ka ho otloloha ho Molaodi wa Mmasepala.
Mohlanka enwa o tshwanela ho jara boikarabelo ba ho hlalosa tsela ya ho lekola le ho tsamaisa tshebetso e entsweng.
MANG netefatsa hore meralo ya diprojeke e anetse tekolo ya katleho le tshwaetso ya ona?
Diphetoho (ka morao ho wekshopo ya bobedi): Letsatsi le 1 ho isa ho a 2.
hlakile hantle mme a tobile hoo a ka lekanngwang bonolo ho a hlahloba ntle le ditjeho tse hodimo tsa diphuputso na le bonnete ba w/r mabapile le se ka fihlelwang ka mekutu e teng nakong e itseng.
Bakeng sa tataiso e nang le mokgwa o ka latelwang motheong wa tlhokomelo e kgonehang ya tshebetso le ditsela tsa taolo tsa ho lekola tshebetso e entsweng tadima Tataiso ya VI ya letoto la MKN.
HOBANENG - ho thehwa ha moralo bakeng sa tshepo ya boramatsete o tsamaisang dipeheletso tsa setjhaba le tsa dikgwebo tsa poraefete?
ENG sebaka maikemisetsong ohle a ntshetsopele sebaka moo diprojekte di etswang; le kgutsufatso ya dintlha tsa tekolo e ntjha le diprojekte kapa dikarolo tsa diprojekte tse amanang le tsona?
Dimmapa tse supang mekgwa ya tshebetso le maikemisetso a tsa sebaka a totobetseng ka botlalo.
Bala Moralo wa mosebetsi 4/2.
dibaka tse ding moo tshebediso e itseng ya mobu e qheletsweng thoko; le dibaka tsa diprojekte tsa MKN, ho fana ka bopaki ba boikamahanyo le MKN ka maikemisetso le mekgwa ya tshebetso e hlahelang dimmapeng.
Lefapha le ikarabelang hodima tsa meralo le tshwanela ho jariswa boikarabelo ba ho hlophisa Moralo wa Ntshetsopele wa Sebaka mabapi le ditshisiyo tsa diprojekte le mawa a tataiso a selehae.
Tshebetso ya ho hlophisa dimmapa le moralo wa ditokomane tse kgutsufaditsweng (kgaolo) e boima haholo mme e tla hloka ditshebeletso tsa setsebi se jwalo ka khatografa, moradi wa teropo kapa lebatowa ya nang le kutlwisiso e phethahetseng ya sephetho sa tshebetso ya meralo ya selehae.
Moo mmasepala a hlokang bokgoni ba profeshenale lekaleng la tsa moralo wa teropo, ho ka rerisanwa le setsebi (mohlala: se tswang Setsing sa PIMS) hore se tlo thusa.
Moralo wa Ntshetsopele wa tsa sebaka ke karolo e tlamang ya MKN. Sena se bolela hore o tlameha ho totobala ha e ba o ba tla ho dumela/thibela tshebediso e itseng ya mobu. Sena, leha ho le jwalo, ha se bolele hore o tlameha o laele mabapi le tsela eo mobu o tla sebediswa ka teng. Ha ho hlokehe tsepamiso e akaretsang ya sebaka sohle e mabapi le tshebediso ya mobu ka mabatowa.
Sepheo: Ho netefatsa mehato e tshwanang le e tsitsitseng ya ho fedisa bofuma le ho kenya letsoho tabeng ya ho tekanyo ya bong ho mmasepala.
sephetho sa tekolo tsa moruo wa setjhaba (1/6) ka bokgutshwane.
ENG - kgutsufatso e bokeletsweng ya tshebetso e amanang le bofuma le bong eo e leng karolo ya diprojekte tse radilweng?
Naa ho na le mathata a maholo a mabapi le bofuma lebong a sekasekilweng?
Naa ho na le boikamahanyo le metjha ya tataiso/tshebetso?
Naa ho na le tsela tse hlohleletsang bofuma kapa ho se lekane ha bong?
Kgutsufatsa metjha yohle e mabapi le bofiuma/bong le dintlha tsohle e le karolo ya lenaneo le phethetsweng.
Fana ka tlaleho ho Moifo wa tshebetso ya Diprojekte moo ho se nang boikamahanyo kapa nako e lekaneng ya ho tsepamisa maikutlo ntlheng ena.
Tekano ya Bong.
Pokeletso ya Lenaneo le Kopanetsweng la Phediso ya Bofuma le Tekanyo ya Bong e tlameha ho etswa ke mosebetsi ya nang le bokgoni/tsebo ya tshebetso.
MANG mohatong wa 4?
Lenaneo le Kopanetsweng la Phediso ya BOfuma le Tekanyo ya Bong ha se lenaneo le leng ho fapana le diprojekte tse sebetsanang le dintlha tsa sehlooho.
MKN. Ka hona, ke sesebediswa se tsepamisang tshebetso ho fapana le ho qhelela ka thoko dintlha tse mabapi le bofuma le bong.
dintlha tsa tikoloho tse potlakileng di rarollwa ka ho phethahala.
HOBANENG - diprojekte tse lohothwang ha di na tshusumetso e fosahetseng tikolohong ya tlhaho?
Bala Moralo wa mosebetsi 4/2.
Tikoloho le Meralo ya Phethahatso.
Lekola Molao wa Paballo ya Tikoloho wa 1989 le Melawana ya EIA ya 1997 le tokomane ya tataiso, bakeng sa mekgahlelo ya mesebetsi e hlokang EIA le mehato e amehang ya phethahatso.
Naa dintlha tsa tikoloho tsa tlhophollo di rarolotswe?
Naa ho la le boikamahanyo le mawa a tataiso ya tshebetso?
Naa ho na le tsela tse hlwayang, e lepang, le ho lekola tshusumetso e teng le e nang le monyetla wa hoba teng tikolohong, ka morero wa ho fokotsa tshusumetso e mpe le ho eketsa tse nang le molemo?
Kgutsufatsa mehato yohle e amanang le tikoloho, dintlha le mesebetsi e le karolo ya lenaneo le phethahetseng la tikoloho.
Tshetlehela Foramo ya Boemedi ba MKN mananeo ohle ha mmoho le maikutlo eksitana le dikgothaletso.
JWANG Netefatsa hore dikgothaletso tsa Foramo ya Boemedi ya MKN di kenyeletswa morerong wa projekte ya qetelo le Lenaneong le leng le le leng la Makala a Kopanetsweng?
Mohlanka ya ka Sehloohong wa Mmasepala ya ikarabelang ditabeng tsa tikoloho o tshwanela ho jariswa boikarabelo ba ho bokeletsa Lenaneo le Kopanetsweng la Tikoloho.
mohatong wa 4.
Lenaneo le Kopanetsweng la Tikoloho ha se lenaneo le leng ntle le diprojekte tse sebetsanang le dintlha tsa sehlooho.
MKN. Ka hoo, ke sesebediswa se tsepamisang tshebetso ho feta hoba setho se ekeditsweng feela, sa dintlha tsa tikoloho.
Sephetho: Ho netefatsa metjha e tsitsitseng ya ho phahamisa tshebetso tse ntlafaditsweng tsa moruo wa selehae le menyetla ya mesebetsi.
w/r ya Tshebetso - sephetho sa tekolo ya moruo wa setjhaba (1/6) ka bokgutshwane.
ho ama ntlha ya lewa la tataiso ka mokgwa wa tshebetso o mabapi le ntshetsopele ya moruo wa selehae (2/3); le kgutsufatso e bokeletsweng ya tshebetso e amanang le Diprojekte tse ikemetseng tsa LED le tshebetso tsa LED tseo e leng karolo ya diprojekte tse radilweng.
naa mathata a maholo a ntshetsopele ya moruo le ho thehwa ha mesebetsi a raroletswe?
naa menyetla e meholo ya ntshetsopele ya moruo e nketswe hloohong hantle?
naa boikamahanyo bo teng ba lewa la tshebetso la tataiso ya moruo?
naa mehato kapa merero ya diprojekte e tsamaelana le taba ya ho nkella hloohong monyetla wa katleho ya moruo?
naa ho na le mehato kapa mekgwa ya katamelo e sekametseng ntleheng ya ho nyahamisa kapa ho sitisa matsete a moruo le ho thehwa ha mesebetsi?
Kgutsufatsa mehato kaofela e ka bang le tshusumetso ntshetsopeleng ya moruo e le karolo ya lenaneo le phethahetseng le kgothaletsang moruo.
Fana ka tlaleho ho Meifo ya tshebetso ya Diprojekte moo mohlomong ho nang nang tlhokeho ya boikamahanyo kapa moo ho hlokehang kutlwisiso e lekaneng.
Mohlanka e moholo wa mmasepala ya ikarabellang ho LED o lokela ho fuwa ba pokeletso ya Lenaneo le Kopanetsweng la LED.
Setsebi sa ntshetsopele ya moruo se ka bonwa ho thusa ka moralo wa lenaneo le tjena haeba mmasepala a hloka bokgoni lehlakoreng la moralo wa moruo.
MANG kgona hoba teng diwekshopong tsa Foramo ya Boemedi ya MKN Mohatong wa 4?
Mehato ya tsamaiso le mawa a tshebetso ya dipuisano e ka ba le tshusumetso e matla dipeheletsong tsa moruo le ho thehweng ha mesebetsi ho fapana le ntlafatso efe kapa efe ya moruo kapa projekte ya ho theha mesebetsi. Ke taba ya bohlokwa ho netefatsa hore mehato eo e jwalo e ikamahanya le boikemisetso ba LED hobane ke mokgwa wa bohlokwa wa ho theha lenaneo la LED le tlatseleditsweng ebile le sebetsa hantle.
Tlhophiso e latela mesebetsi.
HOBANENG jwalo e le ho kenya letsoho lehokeleng la moralo wa phethahatso?
ENG - kgutsufatso e bokeletsweng ya tshebetso e amanang le bofuma le bong eo e leng karolo ya diprojekte tse radilweng?
Ditshisinyo tse ding tse mabapi le ho fetolwa ha mmasepala tse hlokehang hore ho netefatswe tshebediso e phethahetseng ya MKN.
Lenaneo le Kopanetsweng la Mokgatlo, le lokelang ho nkuwa jwalo ka karolo ya tshebetso ya MKN, le lokela hore le fumane tsebo ditlhokong tsa Molao wa Tekano Mosebetsing le leweng la mehlodi la mmasepala.
Lenaneo le Kopanetsweng la Mokgatlo le lokela hore le ralwe jwalo ka kgutsufatso ya ditlhoko tsa mmasepala.
Naa ho na le dintlha tsa mmasepala tsa tekolo tse sekasekilweng?
Naa ho na le boikamahanyo le metjha ya tataiso/tshebetso?
Naa dikgaello tsa mehlodi ya basebetsi mokgatlong ona di nkeletswe hloohong ka mokgwa o lekaneng?
Kgutsufatsa mehato yohle ya ntshetsopele ya mokgatlo, dikarolo le mosebetsi jwalo ka karolo ya lenaneo le phethahetseng la tsamaiso ya mosebetsi wa phethahatso.
Hlwaya ditlhoko tse nyalanang tse tlisang phetoho mokgatlong wa mmasepala le ditlhoko tsa ntshetsopele ya basebetsi tse tswang sephethong sa meralo ya diprojekte e hlokehang hore mmuso wa mmasepala o ikemisetse ho kenywa tshebetsong ha projekte.
Fana ka tlaleho ho Moifo wa tshebetso ya Diprojekte moo ho se nang boikamahanyo kapa maikutlo a anetseng a ileng a lekolwa a ditlhoko tsa mokgatlo tsa phethahatso.
Tshetlehela Foramo ya Boemedi ya MKN lenaneo leo ha mmoho le maikutlo le dikgothaletso.
Lenaneong le Kopanetsweng la Phediso ya Bofuma le Tekanyo ya Bong.
Pokeletso ya Lenaneo le Kopanetsweng la Mmasepala e tlameha ho etswa ke mohlanka ya ka sehloohong wa mmasepala ya ikarabelang ka ho otloloha ho Molaodi wa Mmasepala ya tlamehang ho ba le seabo se keneletseng tshebetsong.
Boemedi ba MKN mohatong wa 4.
Haeba ho na le tshebetso e tswellang e mabapi le ho fetolwa ha mmasepala setsebi sa tsa ntshetsopele ya Metheo se ka hirwa ho tsamaisa dipuisano le tshebetso ya ho etsa diqeto.
Lenaneo le Kopanetsweng la Mmasepala ha se lenaneo le leng ho fapana le diprojekte tse sebetsanang le dintlha tsa sehlooho. Hantlentle, le bontsha mawala a diprojekte tsohle tsa MKN e seng projekte e tswang kantle ho tshebetso ya MKN. Ka hona, ke sesebediswa se tsepamisang tshebetso le ho hlakisa tshebetso bakeng sa tshekamelo ya mmasepala ha ho kengwa projekte tshebetsong.
Naa ho nkilwe mawala ohle ho thibela hore sewa sena se name?
Naa tshusumetso ya sewa sena mabapi le dipalopalo tsa batho, phedisano ya batho, moruo wa selehae, se nketswe hloohong le ho rarollwa hantle ke merero ya diprojekte tse fapaneng?
Kgutsufatsa mehato e amehang HIV/AIDS yohle jwalo ka karolo ya lenaneo le phethahetseng.
Fana ka tlaleho ho Moifo wa tshebetso ya Diprojekte ya moo ho se nang boikamahanyo kapa moo dintlha di sa nkellwang hloohong hantle teng.
Mmasepala ka mong o tlameha ho thonya mohlanka a le mong ya tla thakgola le ho tsamaisa mesebetsi yohle e mabapi le HIV/AIDS.
Mohlanka eo o tlameha hore a jariswe boikarabelo ba ho rala lenaneo le kopanetsweng la HIV/AIDS.
Foramo ya Boemedi ya MKN.
MANG maikutlo a hore taba ya moralo le phethahatso ya mawa a tshwanelehileng e tla ba hlola ho sebetsana le HIV/AIDS, ba tla lokela ho dumela ho tshehetsa mekutu e kopanetsweng ya boemo ba setereke?
HIV/AIDS ha se bothata ba Lefapha la Bophelo feela. Sewa sena, thibelo le sephetho sa sona di hloka tshebedisano e hoketsweng ka mokgwa o nepahetseng e tswang mekgatlong yohle le makaleng a sebetsanang le ntshetsopele ya mmasepala.
Leha bommasepala ba hloka tataiso ka mananeo a mmuso wa naha ho ka tseba hore ba arabela jwang ntlha ena, tsamaiso ya mmasepala e tlameha ho netefatsa hore mehato e tshwanetseng e a phethahatswa.
Sepheo: Ho ntlafatsa bokgoni ba mmasepala ba ho thibela le ho nkela hloohong dikoduwa ekasita le ho qoba ntshetsopele tse nang le monyetla wa ho tlisa boemo ba koduwa.
ENG - mekgwa ya tshebetso e thibelang leho fokotsa bohale ba mofuta ka mong wa koduwa?
Mohatong wa Tekolo (Moralo wa mosebetsi wa )?
Netefatsa hore kotsi efe kapa efe e a hlwauwa.
Fumana tataiso e tswang Setsing sa Naha sa Tsamaiso ya Koduwa, mabapi le ditsela tsa ho thibela kotsi, le ho fokotsa bohale ba ba koduwa.
Atolosa kapa e hlophise meralo le mehato ya tshohanyetso nakong ya Mohato wa 3.
Mohatong wa 4 mme o fane ka tlaleho ho Moifo wa tshebetso ya Diprojekte.
mme o kenyeletse diphetho tse teng.
Mmasepala ka mong o tlameha ho hlwaya mohlanka a le mong ya tla sebetsana le tsamaiso ya taolo ya koduwa.
Mohlanka enwa o tlameha ho ikopanya le Setsi sa Naha sa Taolo ya Ditshila le baamehi ba tshwanetseng ba provense ha ho hlophiswa Moralo wa Taolo ya Koduwa wa Mmasepala.
Ha ho nako e nngwe e hlokehang. Moralo wa Taolo o tshwanela ho hlophiswa hore e tsamaye mmoho le tshebetso ya MKN. Moralo o tlameha o tlalehwe Mohatong wa 4 ho etsa monyetla wa tekolo ya boikamahanyo ba diprojekte tsa MKN le mehato ya tataiso ya tsamaiso.
Tsamaiso ya dikoduwa ke tshebetso e amang makala a mangata jwalo fela le ka dintlha tsa tikoloho a amanang le makala a mangata le dintlha tse ding tse ngata tse jwalo ka ho qoba dipeheletso sebakeng se kotsi, se hlokang theknoloji ya kaho, tsamaiso ya metsi, ditshebeletso tsa bophelo, jwalo jwalo.
Ho na le ho nkela hloohong koduwa ya mofuta ofe kapa ofe, o lokela ho tsepamisa maikutlo kotsing tse ka hlahang tse matlafatsang ntlha ya ho dula o le malala a laotswe bakeng sa koduwa e ka hlahang.
Kgutsufatso ya boemo ba setereke ya MKN ya selehae kaofela molemong wa makala a boemedi ba mmuso wa provense le wa naha le makala a mang a thusang ka ditjhelete.
Mohato wa 5 o mabapi le tlaleho ka tshebetso ya Moralo wa MKN e tshwanelang ho tswala hore lekgotla la mmasepala le amohele moralo ona la qetelo. Nakong ya mohato ona, mmasepala o thswanela ho etsa tsohle tse matleng a ona ho fumana tshehetso bakeng sa hokengwa tshebetsongha MKN ke mahlakore ohle a amehang. Sena se fa e mong le e mong monyetla wa ho fumana tokomane ena ya sethato le hona ho hlahisa dingongoreho. Ho qoba hore tshebetso ena e se fele, ho tlameha horeho behwe meedi nakong.
Ntlheng ya pele, ke makala a mang a mmuso. Hangata a na le seabo sya bohlokwa sa ho tshehetsa ho kengwa tshebetsong ha moralo ka ditjhelete/ diprofeshenale/boiphihlelo ba tsa botsamaisi. Ba na le tsebo ya tsa setegeniki y aho lekola botsitso le ho ka atleha ha ditshisinyo tsa projekte. Mme Lefapha la Provense la Mebuso ya selehae leikarabela ho lekoleng boikamahanyo le molao mabapile MKN.
Ntlheng ya bobedi, bommasepala ba haufinyane le mmasepala wa setereke ba lokela ho reriswa. Makgotla a Ditereke a lokela ho netefatsa hore MKN di se hlahise mefuta ya ntshetsopele e hohlanang dibakeng tsa bohahisane ka ho hlophisa ditherisano pakeng tsa bommasepala ba selehae. Ho feta mona, ba tlameha ho netefatsa hore MKN tsa setereke le tsa selehae di tlamahantswe ha mmoho (Moralo wa mosebetsi wa 5/2).
Ntlheng ya boraro, baahi, setjhaba le baamehi ba angwang ka ho otloloha ke MKN ba tshwanela ho fuwa monyetla wa ho hlahisa maikutlo. E ka ba basebedise ba ba ditshebeletso kapa dibaka kapa ho lebeletswe hore ba phehise. Ba bang ba ka angwa ke sephetho se sebe sa ntshetsopele. Qetellong, ho tshwaneleha hore hobe le nako eo ka yona bohle ba tla fumana Moralo wa Tokomane ya MKN mme ba fuwe monyetla wa ho hlahisa maikutlo ka metjha e behilweng.
Memo ya maikutlo a tswag setjhabeng ho tiisa tshekamelo e lebileng ditlhokong tsa batho, kameho ya setjhaba, le ho tshireletsa ditokelo tsa baahi.
Ho ka boloka nako, maikutlo a tswang makaleng a mang a mmuso, diterekeng le hobommasepala ba boahisane le setjhaba a tshwanela ho sebetswa ka nako e le ngwe.
Ka morao hoba maikutlo a amohelwe mme a kenyeletswe, kapa ka lehlakoreng le leng, ho fanwe ka mabapa a ho se a kenyeletse, nako ya lekgotla la mmasepala e tla be e fihlile ya ho tshohla moralo wa qetelo o amohetsweng, ho etsa qeto ka ditokiso tse lokelang hore di etswe le hore moralo o amohelwe kapa o qhelelwe thoko. Ho molemo hore ho tshwarwe kopano kapa dikopano tse pedi tsa lekgotla ho amohela maikutlo mabapi le moralo wa MKN pele ho nehelanwa ka tokomane ena ka morero wa ho fokotsa monyetla wa bothata kapa tieho o ka bakwang ke hore MKN o qhelwe ke lekgotla.
MKN e na le monyetla o betere wa ho bonwa ke makala a mang a mmuso, ke makala, le mekgatlo e tshehetsang ka ditjhelete, haeba dikarolo tsa bohlokwa tsa yona di kgutsufaditswe le ho bokeletswa ka bokgabane. Ka hona, ho kgothaletswa hore dikgutsufatso tsa ditereke tse mabapi le MKN tsa metse tse ka nang tsa etsa karolo ya B ya MKN ya setereke di bokeletswe. Dikgutsufatso tsena di tshwanela hore di nehwe baamehi bohle ba kantle ho setereke hore ba di sekaseke le ho di lekola mme ba di tshehetse. (Moralo wa mosebetsi wa 5/6) Ho ka qoba tiehiso, moralo o lekotsweng botjha wa MKN o tle o nyehlwe seterekeng bakeng sa pokeletso ya kgutsufatso le pele ho kamohelo ka lekgotla la selehae.
Ho netefatsa boikemisetso ba mafapha provense le mafapha a Naha ba ho amohela MKN e le tokomane e tataisang mesebetsi ya bona dibakeng tsa mmasepala, mme ka ho etsa jwalo, ba nyehela meralong o tebileng - le ho lehokela la phethahatso.
sekepele sa botsitso le katleho ya diprojekte tsena; le ditlhoko tsa tokmane ya moralo e hlophisitsweng hantle.
Mafapha ohle a provense le a naha a lebeletsweng ho nyehela ka ho kenya letsoho phethahatsong ya MKN o fuwa monyetla o hlokang leeme wa ho bala le ho fana ka maikutlo moralong wa tokomane ya MKN.
Mafapha a loketseng a makala a lokela ho fana ka maikutlo mabapi le nyalano le maano a makala, mawa a mekgwa ya tshebetso le mananeo, ha mmoho le botsitso le monyetla wa katleho ya projekte tsena.
Mafapha a provense a puso ya selehae a lokela ho etsa nyehelo ya maikutlo mabapi le boikamahanyo le molao le leano le mabapi le boleng ba tokomane ya moralo.
Mmasepala ka mong o tshwanela ho nyehela ka dikgatiso tsa Moralo wa MKN ho lefapha la provense la mebuso ya selehae le mafapheng ohle a naha le a provense lebeletsweng ho ba le seabo tshebedisong ya MKN.
Lefapha la puso ya selehae la provense le tshwanela ho hlahloba MKN e bapisitswe le sekepele se hlakisitsweng le phehello ya tsela ya ho hlahisa maikutlo ya mafapha ya mafapha a mang hore ho netefatswe hore maikutlo ao a fihliswa ka nako.
JWANG Lefapha la puso ya selehae la provense le lokela ho bokeletsa maikutlo a MKN ya mmasepala ka nngwe mme le nehelane ka lenane le batsi la maikutlo ho mmasepala?
Ho qoba tiehiso e sa hlokeheng le ho kgothaletsa tlaleho, bommasepala mmoho le mafapha a makala ba lokela ho lokoloha tshebedisong ya mekgwa ya otlolohileng le e sa tobang ya dipuisano bakeng sa ho fana ka maikutlo (founu, fakse, e-mail) ke menyetla e ka sebediswang.
Lefapha la provense la mebuso ya selehae le tshwanela ho ba le seabo sa bohlokwa sa ho kgothaletsa le ho tsamaisa dipuisano pakeng tsa bommasepala le makala di tswela. Tlhophiso ena e se etse hore ho be le mathata a qoswang ke kgaello ya bokgoni ba tshebetso ya lefapha.
Ditereke, ka Ditsi tsa PIMS di ka thusa ka tsamaiso ya tlaleho ka ho hokahanngwa le lefapha la puso ya selehae.
Ditsi tsa PIMS di ka nna tsa nka boikarabelo ba ho fana ka phehiso ka tsela ya profeshenale lebitsong la lefapha la puso ya selehae.
Nako e hlokehang nakwana Dibeke tse 3.
Tshebetso ena ya ho fana ka maikutlo ke ya dipuisano feela tseo eseng tsa molao empa e le tlaleho ya profeshenale mme ese ferekanngwe le nehelano ya molao ya MKN e amohetsweng ke letona la provense.
MKN e sa phethahalang e tla hloka tshebetso e boima ya boikamahanyo ba molao ka morao hoba lekgotla le amohele MKN.
HOBANENG ho setereke lepakeng tsa bommasepala ba setereke le ba selehae?
Nyehelo ya maikutlo hodima dintlha tseo ho utlwanwang ka tsona.
Mmasepala ka mong o tshwanela ho fana ka moralo wa MKN ho lekgotla la setereke le ho bommasepala bohle ba hahisaneng le ona kantle le kahare ho setereke.
dintlha tse nyalanang le bommasepala; le dintlha tsohle tse amanang le kabelo ya boikarabelo pakeng tsa bommasepala ba selehae le ba setereke.
JWANG Seboka sena sa wekshopo se reretswe ho rarolla dintlha ka motheo wa kutlwisisano?
Mmasepala wa setereke (ha ho kgoneha ka thuso ya Setsi sa PIMS) o tshwanela ho etella pele tshebetso ena le ho netefatsa hore ho na le kgokahano e nepahetseng.
Nako e hlokehang nakwana Dibeke tse 3.
Ho qoba tshebediso e tlolang tekanyo ya mawala a tsamaiso, ke ntho ya bohlokwa hore re lebise dipuisano le maikutlo dintlheng tsa bohlokwa tse nyalanang. Lekgotla la setereke le tshwanela ho fana ka metjha ya tataiso e tla thusa bommasepala ba selehae ho hlahloba dikarolo tse loketseng tsa tokomane ya MKN.
Ho tiisa hore moralo wa qetelo o ntse o kgema le ditlhoko tsa baahi le dintlha tse hlwauweng hore di sebetswe pele ho tse ding.
Ho kgothaletsa kananelo e batsi ya moralo, mme ka ho etsa jwalo o kgona ho etsa motheo wa phethahatso e ntle le wa boikarabello.
Ho netefatsa hore ditokelo tsa molao tsa baahi ha di hatakelwe ka maoto ke MKN.
Baamehi bohle le mekgatlo le baemedi ba setjhaba kahare ho mmasepala re kenyeletsa le ditho tsa lekgotla kaofela le ditho tsohle Foramo ya boemedi ya MKN ba filwe monyetla o hlokang leeme wa ho bala le ho hlahisa ka maikutlo ka moralo wa tokomane ya MKN.
Maikutlo ohle ao ho nehelanweng ka ona a ngolwa tokomaneng mme a bolokwe ka tsela e ya tlhatlhamano e ntle.
Mokgwa oo maikutlo a lokelang hore a tliswe ka yona o tshwanela hore o ralwe ka tsela e tla kgothaletsa diphehiso tse batsi tse amanang le makala a itseng a tokomane ya meralo. Mokgwa ona o tshwanela ho se kgothaletse phehiso e akaretsang e sa tobang mme e hlokang moelelo.
dikateng tse ngata tsa MKN di kgutsufaditsweng; le mehato, ditsela le metjha ya ho hlahisa maikutlo e tla phatlalatswa.
Ditho tsa lekgotla, ditho tsa Foramo ya Boemedi ba MKN, baamehi ba bang le baqolotsi ba selehae ba ditaba.
E mong wa bahlanka ba lekgotla o tshwanela hore a jare boikarabelo ba ho bokella, ho hlophisa, le ho beha dintho ho latela mabeho a matle le ho ngola maikutlo ka tsela e nang le ponaletso.
JWANG e nepahetseng ya ho hlahisa maikutlo ya maikutlo?
Nako e pakeng tsa ho phethelwa ha moralo wa MKN le ho amohelwa ke Lekgotla e tshwanela ho sebediswa ke lekgotla ho tsebahatsa moralo ona. MKN e tla phethahala feela jwalo ka sesebediswa se sebetsang hantle haeba dikahare tsa yona di tsejwa ke setjhaba.
Ho fana ka monyetla o hlokang leeme setjhabeng wa ho hlahisa maikutlo ha ho bolele ho leka ho kgothaletsa hore palo e kgolo ya batho e fane ka maikutlo a mangata.
Monyetla ona o seke wa bonwa jwalo ka monyetla wa ho tshwara puisano e nngwe hape ka tsohle tseo ho seng ho dumellwanwe ka tsona ka morao ho dingangisano tsa nako e telele, empa ona ke monyetla feela wa ho hlahloba hore naa tsohle di tsamaisana le seo ho dumelanweng ka sona.
MKN e lekotsweng botjha e supa mehopolo le dingongoreho tsa mahlakore ohle a moralo ka bongata ka moo ho ka kgonehang ka teng.
Baamehi bohle ba utlwisise hore ho tla sebetsanwa le maikutlo a bona ka ho phethahala. Ka lebaka leo tshehetso ya MKN e a eketswa mme kganyetso ya yona e a fokotswa.
Tokomane eo ho yona maikutlo ana a ngotsweng le sekgetjhana se hlalosang ka moo a kenyeleditsweng ka teng kapa hobaneng a sa ka a kenyeletswa.
Dintlha tse ngata tse sa hlakang tse hlahelang maikutlong di lokela hore di sebetswe ke Foramo ya Boemedi ba MKN.
MKN e tla kopana ho nka qeto ka phehiso ka nngwe.
Batho ba tshwanela ho kgethwa hore ba phethahatse diqeto tsena, ka ho fetola moralo wa MKN ho latela ka moo ho tshwanetseng ka teng le kapa ka ho ngola karabo e lebang mothong ya itseng kapa ya mokgatlo o faneng ka diphehiso.
Foramo ya Boemedi ya MKN di tle di nyehelwe Foramong hore e tle e etse qeto.
Komiti e Tsamaisang MKN e tshwanela ho nka qeto ka tsela eo ho tla sebetsanwa le maikutlo le ho netefatsa hore di sekasekilwe hantle.
Nako e hlokwang nakwana Dibeke tse 2.
Ha ho na le maikutlo a mangata, maikutlo ao a tshwanela ho lekolwa ke komiti e ikgethang.
Sepheo: Ho fana ka boemo ba molao ho MKN ho latela Molao wa Tsela ya Tshebetso ya Mmasepala.
Qeto ya ditho tse ngata ka kopanong e phethahetseng ya lekgotla.
Ditho kaofela tsa lekgotla di lokela ho fumana khopi ya moralo wa MKN bonyane hang ka kgwedi pele lekgotla le kopana ho ka etsa qeto ka ona.
JWANG ho tshohla tokomane ena le ho hlahisa maikutlo ka yona, e le ho netefatsa hore moralo o lekotsweng oo ileng wa behelwa lekgotla ka kopanong ya lona, o hlokomela dingongoreho tsa ditho tsa lekgotla?
Ho latela mehato ya dikopano tsa lekgotla e laeletswang ke molao.
Ha ho etsahala hore qeto ya lekgotla e busetswe morao, ho tshwanetswe hore ho netefatswe hore moralo wa MKN o ka nna wa sebediswa jwalo ka motheo wa mosebetsi wa ditekanyetso tse sa amanang le dintlha tse hohelang maikutlo tse ileng tsa tswala hore ho tjhetjhiswe qeto.
Ha o ba tla ba bang ba tataiswe ke MKN ya hao o tshwanela hore o ba nehele kgutsufatso e ntle.
HOBANENG ba tle ba sebedise di-MKN?
w/r ya tsela ya tshebetso Ha ho letho.
Karolo B ya MKN ya setereke ho balaodi ba provense le ba naha?
Lenane la ka kakaretso ya mananeo a kopanetsweng a fapaneng e lokela hore ho kgutsufatsa lesedi le tswang ho bommasepala lenaneng le le leng, ho fapana le ho fana ka lesedi motheong wa bommasepala ka mong.
Ditereke di tshwanela ho fana ka mohlala ho bommasepala ba selehae ho ba thusa ka pokeletso ya lesedi le hlokehang ka tsela e tlwaelehileng.
Bommasepala ba selehae ba fana ka mehlala e thehilweng leseding le tswang e moralong ya bona ya MKN mme ba nehelane ka yona seterekeng.
JWANG Ditereke di tlatseletsa lesedi le ho le bokeletsa ka tsela ya lenane la kakaretso?
Moralo wa Mosebetsi.
Jwalo ka ha makala a boemedi a mmuso wa provense e tla be e le ona a fumanang boholo ba mangolo a diphehiso ebile e le ba sebedise ba dikgutsufatso, lefapha la provense la puso ya selehae le tlameha ho ameha diqetong tse etswang tse amanang le dikahare le mekgwa e lokelang ho latelwa ya dikgutsufatso tse jwalo.
Dikgutsufatso di etseditswe ho sekehela tsebe ditlhoko tsa tshebedisano tsa balekane ba tswang kantle ho setereke ba lokelang ho sebeletsana le bommasepala ba fapaneng ba selehae. Balekane ba selehae ba tshebedisano ho kenyeletswa le bafepedi ba ditshebeletso ba kgwebo le mekgatlo ya makala a poraefete kahare ho setereke ba tla hloka tokomane e phethahetseng ya MKN.