You are here: Home » Content » Wiskunde Graad 4 » Finansiele probleme en die opstel van 'n begroting
finansiële probleme en die opstel van eenvoudige begrotingsAktiwiteit 1:Probleemoplossing in konteks, insluitend ekonomiese en omgewingsake soos finansiële probleme en die opstel van eenvoudige begrotings [LU 1.6.1]1. GELDSAKEJy het gedurende die Grondslagfase ontdek hoeveel 1-sente, 2-sente, 5-sente, ens. daar in R1 is. Wys nou hoe knap jy is!Table 1
1.1 Hoeveel sente in R5? ________________sent
1.2 Hoeveel sente in R50?
1.3 Hoeveel 5-sentstukke in R1?
____________vyfsentstukke 1.4 Hoeveel 5-sentstukke in 10?
1.5 Hoeveel 5-sentstukke in R100? ____________vyfsentstukke
1.6 Hoeveel 10-sentstukke in R1?
1.7 Hoeveel 10-sentstukke in R100?
1.8 Hoeveel 50-sentstukke in R1?
1.9 Hoeveel 50-sentstukke in R10? ____________vyftigsentstukke
1.10 Hoeveel 50-sentstukke in R20?
Baie winkels maak nie meer gebruik van 1c-stukke nie.2. AANKOOP VAN SKRYFBEHOEFTESVoor die skole aan die begin van die jaar begin het, moes jy by die supermark inkopies doen. Hier volg die pryse van verskillende items:Potloodskerpmaker R5 Filtpenne (Kleur) R10Gomstafie R4 Meetkundestel R20Skryfboek R3 "Flip file" R10Potloodkryt (klein dosie) R14 2 potlode R8 Pen (rolpunt) R15 Skryfblok R6Sakrekenaar R49 Skêr R7Dagboek R15 Liniaal R5 Uitveër R6 2.1 Hoeveel altesaam sou elke kind die kassier moes betaal, indien hulle die volgende items gekoop het:Jani het ‘n dagboek en ‘n liniaal gekoop. Andries het ‘n sakrekenaar, ‘n skryfblok en twee potlode gekoop. Hettie het ‘n stel potloodkryt en ‘n gomstokkie gekoop. Mandi het ‘n pen, ‘n liniaal, ‘n uitveër en ‘n potloodskerpmaker gekoop. Brian het ‘n skryfboek, ‘n dagboek, ‘n skryfblok en ‘n pen gekoop. 2.2 Hoeveel het al die kinders saam op skryfbehoeftes spandeer?3. GELD IN WINKELS3.1 In groot winkels sluit die pryse van items ook sente in. Die kassiere vergeet nieteenstaande maar van die een- en tweesente. Die kassiere bereken altyd jou kleingeld na die volgende vyfsent. Indien jy dus 17 sent behoort te kry, gee hulle vir jou 20 sent. Kleingeld word altyd “op bereken”, dit is anders as afronding. Hoekom dink jy dat winkels hierdie reëling het? Verloor winkels baie geld hierdeur? Bespreek dit eers met jou maats en skryf daarna jou antwoord neer.3.2 Maak asof jy as ‘n kassier in ‘n winkel werk. Die kasregister sê vir jou hoeveel geld jy vir elke klant moet gee, maar jy moet besluit watter banknote en muntstukke jy uitkeer. Jy moet die kleinste hoeveelheid moontlik in banknote en muntstukke uitkeer. Voltooi nou die volgende tabel (die eerste een is reeds vir jou gedoen):Table 2
Banknote en muntstukke
Hoeveelheid kleingeld wat uitgekeer word:R78,76 - R 30,45 - R 43,62 - R 21,94 - R120,13 - R0,55
3.3 Onthou dat die kleingeld boontoe afgerond word; dis nie altyd die bedrag wat die klant betaal nie. Wat kry die klant werklik as die kleingeld op R78,76 te staan kom?4. BY DIE SKOOL: OMGEWING: GROEPBESPREKING EN PROBLEEMOPLOSSINGDie “Verlore Eiendom”-houer was vol toerusting! Die opvoeder was moeg van goed orals op lessenaars en op die vloer optel en bêre. Toe sê sy vir die klas dat sy die leerder met die beste maniere die geleentheid sou gee om twee verskillende goed te kies, indien alles nie voor die einde van die week opgeëis word nie. 'n Kombinasie van twee goed kon byvoorbeeld 'n potlood en 'n potloodskerpmaker of 'n gomstokkie en 'n potlood wees. Daar het groot opgewondenheid geheers terwyl die leerders besig was om te besluit watter twee items hulle sou kies.4.1 Hoeveel verskillende kombinasies van twee verskillende items kon hulle bymekaar sit as daar potlode, liniale, uitveërs, skerpmakers, gomstafies en skêre in die doos was? Probeer om 'n sistematiese manier te vind om die antwoord uit te werk. Vergelyk dan jou manier met dié van 'n maat.5. BEGROTINGS:Behoort Graad 4-leerders hulle oor ‘n eenvoudige begroting te bekommer? Ja, hulle behoort bewus gemaak te word dat dit nodig is om geldsake te beplan.Wat is ‘n begroting? Dit is ‘n manier om aan te dui hoeveel geld ons ontvang en hoeveel ons spandeer.5.1 GROEPWERK: ‘N ONDERSOEKHoe stel ek ‘n begroting op? Kyk na die uiteensetting van 'n begroting hieronder. Bespreek dit eers en vul daarna die moontlike bedrae in.‘N BEGROTING VIR EEN MAAND VIR ‘N GESIN WAT UIT VIER MENSE BESTAANTable 3
BEGROOT (Beplan) Werklike uitgawe
INKOMSTE (geld wat inkom)
SalarisseAnder inkomste (verkoop van groente; motors was; koerante aflewer; kunsmarkverkope)Totaal
Elke maand se uitgawes:HuishuurElektrisiteit en waterTelefoonVersekeringMediese hulpskemaSkoolgeldVervoerKos / huishoudingMediese uitgawesKlerasieTotaal
Trek die totale uitgawes
van die totale inkomste
af. Wat bly vir vermaaklikheid of ‘n vakansie oor? (Nou kan jy sien dat daar niks oorbly vir die video of vir die duur “tekkies” nie.)Ons gaan nou ‘n bietjie praktiese navorsing doen om die projek af te handel.PROJEK: BEGROTINGS: GEBRUIK JOU KENNISOns moet al die items waarvan ons praat tot die naaste heel rand afrond. (Indien ‘n bottel Coca Cola R15,99 kos, sal ons van R16 praat.)Jy en ‘n paar vriende gaan die aandete vir Moedersdag maak. Altesame gaan daar 12 mense by hierdie ete wees. Jou ouer sussie sal jou met die stoof help en jou pa is bereid om vir die vuur te sorg, indien daar ‘n braai gaan wees. Jy werk en verdien geld om die kos te koop. Jy het nou altesame R150. Dit is nou tyd om ‘n begroting op te stel om jou beplande uitgawes uiteen te sit.a. Eerstens moet jy besluit of jy binne gaan kos maak of buite gaan braai. Kom ons kyk na die geld wat ons het. Toe hierdie projek beplan is, kon twaalf lamtjops en ‘n bietjie wors maklik R100 kos. Indien jy egter gekruide maalvleis, herderspastei, spaghetti bolognaise of bobotie sou maak, sou een-en-‘n-half kilogram maalvleis slegs R25 kos. ‘n Lys van alles wat jy moet koop, sal nou baie nuttig wees.Jy moet besluit hoeveelvan elke item jy nodig het. Skryf die hoeveelheid in die kolom langs die item neer.c. Jy kan kyk na die supermarkadvertensies wat ons daagliks in ons posbusse kry, of jy kan na die naaste supermark gaan om pryse van die verskillende items vas te stel. Probeer om vas te stel of bottels of blikke koeldrank die goedkoopste is. Dink aan die grootte wat jy benodig. Onthou dat jy nie meer geld as wat jy het, kan spandeer nie.Besluit watter items absoluut noodsaaklik is en maak ‘n aparte lys van hierdie goed. Skryf die hoeveelheid en die prys van elke item neer. (Dalk wil jy 'n ouer persoon raadpleeg.)Table 4
Prys per eenheid
d. Gebruik die volgende tabel om jou begroting op te stel. Skryf heel eerste R150 onder "Werklike Inkomste". Dis al wat jy kan spandeer! Onder "Uitgawes" skryf jy alles wat jy wil koop. Begin met die belangrikste items. Onder "Koste in R" skryf jy die totale prys van elke item. BEGROTING VIR ‘N GRAAD 4 BRAAI Table 5
UITGAWES Koste in R
Trek nou die totale uitgawes van die inkomste af. Het jy genoeg geld – ook vir die papierbordjies en die koppies? TOETS JOU VORDERING Kom ons kyk weer na hoe jy regkom. 1. Afronding tot die naaste:Table 6
2. In elkeen van hierdie somme moet jy skat wat die antwoord is deur die afronding van die getalle tot die naaste duisend. Dis nie nodig om die presiese antwoord te bereken nie:7 462 + 2 948 9 476 － 4 508 3. GeldHoeveel 1c-stukke is daar in R50? Hoeveel 5c-stukke is daar in R50? 4. Bereken en skryf al jou stappe duidelik neer:5 907 + 3 754 6 098 － 3 274 1 234  768  630  266SAKREKENAARS EN WOORDSOMMEIn hierdie afdeling kan jy jou sakrekenaar gebruik om antwoorde te vind.5. Lees hierdie som aandagtig en beantwoord die vrae: Lewer bewyse van hoe jy te werk gegaan het om by die antwoorde uit te kom. Mnr. Gouws, ‘n professionele tuinier, snoei 765 roosbome in Julie. Mnr. Greg snoei 648 roosbome in dieselfde maand. In die eerste week van die volgende maand snoei mnr. Gouws ‘n verdere 165 roosbome, terwyl mnr. Greg ‘n verdere 261 roosbome snoei. In die tweede week van Augustus snoei mnr. Greg 87 meer roosbome en mnr. Gouws snoei ‘n verdere 184 roosbome.Hoeveel meer roosbome as mnr. Greg het mnr. Gouws in Julie gesnoei? Was mnr. Greg besig om mnr. Gouws teen die einde van die eerste week van Augustus in te haal? Gee redes om jou antwoord te staaf. Wie het altesaam die meeste roosbome gesnoei? Altesaam hoeveel roosbome het die twee mans gesnoei?
1.6 probleme in konteks oplos, insluitend kontekste wat gebruik kan word om ‘n bewustheid van ander leerareas, asook van menseregte-, sosiale, ekonomiese en omgewingskwessies, te bevorder, soos:1.6.1 finansiële kontekste (insluitend koop en verkoop, en eenvoudige begrotings);
MemorandumAKTIWITEIT 11. GELDSAKE500 sente 1.2 5 000 sente 1.3 20 vyfsentstukke1.4 200 vyfsentstukke1.5 2 000 vyfsentstukke 1.6 10 tiensentstukke 1.7 1 000 tiensentstukke 1.8 2 vyftigsentstukke 1.9 20 vyftigsentstukke 1.10 40 vyftigsentstukke2. AANKOOP VAN SKRYFBEHOEFTES2.1(a) R20 (b) R63 (c) R18 (d) R33 (e) R39 2.2 R1733.1 Dit spaar tyd; ja.3.2 Table 8
Banknote en munte
in kleingeldR43,62 -
Sal wees?R21,94 -
3.3 Onthou dat kleingeld opwaarts afgerond word, dus sal die klant R78,80 kry indien die eintlike bedrag in kleingeld wat gegee moet word R78,76 is 4. BY DIE SKOOL4.1 155. BEGROTINGS5.1 GROEPWERK – 'n ONDERSOEK - eie antwoorde5.2 (a) eie antwoorde (b) eie antwoorde (c) eie antwoorde (d) eie antwoordeTOETS JOU VORDERING1. Afronding tot die naaste:Table 9
4 813 4 810
2.1 10 400 2.2 3 9003.1 5 000 3.2 1 0004.1 9 661 4.2 2 824 4.3 2 8985MET BEHULP VAN SAKREKENAARS – WOORDSOMME5.1 17 meer 5.2 Ja; 910 – 909 5.3 Mnr. Gouws 5.4 2 090
« Previous module in collection Berekeninge met heelgetalle
Next module in collection » Maniere van tel in plaaslike tale en verskillende kulture
This work is licensed by Siyavula Uploaders under a Creative Commons Attribution License (CC-BY 3.0), and is an Open Educational Resource. Last edited by Siyavula Uploaders on Jul 27, 2009 3:26 am -0500. Add to a lens