Lekker Outydse Afrikaanse Resepte by Fanus van Straten 24682 views
Bread by Laura Bridges-Per... 755 views
Bread and earth by Shashank Naharas 889 views
, Eienaar at Self
Charlotte Jordaan , --
DIT BLY DIE BESTE HULLE KON KOSMAAK!!!
Teresa Strydom , Housewife at none at Housewife
1. Bladsy 2 INHOUDS OPGAWE ALLERLEI 4 Aartappelsuurdeeg Biltong Boere Croissants Melkkos Mosbolletjies Paasbolletjies Skons Songedroogde tamaties Vetkoek Worsrolletjies BESKUIT 7 Anys beskuit Boere beskuit Gesondheids beskuit Karringmelk beskuit Kondensmelk beskuit Maltabella beskuit Neut en saad beskuit Skurwe Abrahams BLATJANG 9 Appel blatjang Beet blatjang Groentamatie blatjang van ouma Hanna Kweper blatjang Pampoen blatjang Perske blatjang Piesang blatjang Pruimedant blatjang Warm mango blatjang BRAAISTUKKE 12 Appelkoos gegeurde varknek Beesvleis braaistuk Heuning geroosterde varkboud Kersham Lamsboud met karringmelk marinade Ouma Corrie se skaapboud Ouma Gerry se skaapboud Ouma Nanna se beesvleis potbraad Tant Frika se skenkels Varkboud met appels BREDIES 15 Beestertbredie met sjerrie Beetblaarbredie Blindevink bredie Kerrie groentebredie Kluitjies vir bredies Ryk hoenderbredie Tamatiebredie Waterblommetjiebredie BRODE 18 Bruinbrood Dadelbrood Gemmerbrood Koringroerbrood Lemoen en rosynebrood Piesangbrood Polenta brood Witbrood BYGEREGTE 20 Gebraaide aartappels Geelrys met rosyne Gegeurde krummelpap Krummelpap Lepelbrood Sousboontjies Stywepap Tamatie en uiesmoor Tamatie stampmielies DRANKIES 22 Aartappelwyn Brandewyn lemoen likeur Fluweel likeur Gemmerbier Koringbier Lemoen en suurlemoenstroop Limonade Maroela bier Pynappelbier Rabarberbier Ystee GROENTE 24 Beet en pampoenmoes Botter beetjies Gebakte kool Geroomde spinasie Gestoofde patats Geurige kool van ouma Frieda Skorsiemoes Soet patats HAPPIES 26 Brownies Crunchies Koeksisters Ouma Nanna se oliebolletjies Pannekoek Plaatkoekies Smulstafies Strooppoffertjies Tamboesies Ystervarkies KLEIN KOEKIES 29 Gemmerkoekies Generaalkoekies Hertzog koekies Koffie koekies Kookmelk koekies Ma se hawermoutkoekies Miljoeners brosbrood Outydse soetkoekies Outydse speserykoekies Repelsteeltjies KOEKE 32 Boomkoek Karringmelk sjokolade koek Klassieke vrugtekoek Lemoen sponskoek Rooi fluweelkoek
2. Bladsy 3 Wortelkoek KONFYT 34 Alwyn konfyt Appelkooskonfyt Appelliefiekonfyt Drie sitrus marmelade Geelperske konfyt Groen soetrissie konfyt Turksvy konfyt Uie konfyt Uie marmelade Vyekonfyt Waatlemoen konfyt LEKKERNYE 37 Borssuiker klontjies Botter karamel Fudge Klapperys Malvalekkers Mebos Noga Sherbet Suurlemoenjellie lekkers Tant Nan se roomys Toffie Turkse lekkers 'n BIETJIE HIERVAN & 'n BIETJIE DAARVAN 40 Skottelgoedseep Souspoeier bêre mengsel Vloeibare meubelpolitoer Wasmengsel vir komberse PASTEIE 41 Drie vleispastei Hoenderpastei Kaas en uiepastei Maalvleispastei met ryskors Ouma Dinie se herderspastei Pampoenpastei Vissersmans pastei PIEKELS 44 Gemmer lemoenwortels Groen piekel brandrissie Groente atjar Heel gepiekelde perskes Ingelegde kool Knoffelasyn Komkommer piekels Plaas kerrieboontjies Rooi slaphakskeentjies POEDINGS 46 Boeber Boerejongens Doekpoeding Gebakte ryspoeding Goue brood en botterpoeding Koekstruif Malva poeding Outydse Asynpoeding Sago poeding Vye in port SOP 49 Aartappelsop Boontjiesop met spekblokkies Dik groentesop Romerige botterskorsiesop Spek en lensiesop Tamatiesop TERTE 51 Brandewyntert Grenadella yskastert Jode tert Korslose melktert Oumie Patrys se vlatert Piesangtert Pynappel yskastert TUISGEMAAK 54 Tuisgemaakte gouestroop Tuisgemaakte kaassmeer Tuisgemaakte kondensmelk Tuisgemaakte mayonnaise Tuisgemaakte mosterd Tuisgemaakte toebroodjiesmeer VLEIS DISSE 55 Bobotie Denningvleis Eend met lemoen Geroosterde piepkuikens Kerriebotter hoender Kool frikkadelle Lewerkoekies Ma se lekker hoender Wildsvleis kasserol met droëvrugte
3. Bladsy 4 ALLERLEI AARTAPPELSUURDEEG 2 medium aartappels geskil en gerasper 25 ml suiker 500 ml kookwater 10 ml sout 3 ml aktiewe gis 125 ml lou water Fles met deksel Gooi kookwater oor aartappels en laat afkoel. Week gis in 125 ml lou water. Meng suiker, sout, en geweekte gis goed met die lou aartappelmengsel. Gooi in fles en skroef toe - nie styf nie. Maak warm toe en laat 6 tot 8 uur lank op warm plek staan. Die suurdeeg sal skuimerig word en die fles vul, of selfs uitloop as gis baie aktief is. As gis te lank gehou word sal gis verswak. Hou 250 ml gis in fles vir plantjie. Syg die res deur draadsif. Knie volgens insuur of direkte deeg metode. Opmerking: Die plantjie sal 8 tot 10 dae lank op ´n koel plek goed hou. As dit weer aangemaak word, word daar nie weer gis bygevoeg nie, net die res van die bestandele. As plantjie mettertyd verswak moet ´n klein hoeveelheid gis bygevoeg word, of anders kan ´n nuwe plantjie gemaak word. BILTONG 25 kg vleis van goeie gehalte, bv. dy, diklies of binneboud 200 - 400ml heel koljander 500g - 1kg sout 12.5 ml salpeter 25 ml koeksoda 12.5 ml peper Asyn Warm water 225 ml suiker Sny die vleis met die draad langs in lang stroke - so dik of dun soos jy dit verkies. Onthou: hoe minder vet aan die vleis is, hoe langer kan dit gebêre word omdat vet mettertyd galsterig word. Verhit 'n pannetjie oor matige hitte en rooster die koljander daarin, totdat dit 'n welriekende geur begin afgee. Maal en sif die geskroeide koljander. Meng die koljander, sout, suiker, salpeter, peper en koeksoda en vryf die mengsel met die hand oor elke stuk vleis. Pak die vleis in lae in 'n houtbalie, erdehouer of plastiekhouer en strooi die orige soutmengsel tussen elke laag. Pak die dik gesnyde stukke onder en die dunner stukke bo-op. Sprinkel 'n bietjie asyn bo-oor die vleis en laat dit oornag staan. Biltong met baie vet aan moet langer lê, want dit neem langer om sout te absorbeer. Meng 200 ml asyn met elke 2.5 liter water en spoel elke stuk vleis vinnig daarin af voordat dit op 'n koel, droë plek gehang word. Hang die biltonge die eerste dag in die son op en daarna in die koelte - weg van mekaar af. Biltong kan ook binneshuis hang, maar dan moet daar 'n goeie trek wees. 'n Elektriese waaier kan help om die lugvloei te verbeter. Laat die biltonge hang totdat dit so droog is soos verkies. BOERE CROISSANTS 900 ml koekmeelblom 25 ml bakpoeier 2 ml sout 1 ml rooipeper 125g botter of margarien 500 ml Cheddarkaas, gerasper 300 – 325 ml melk 1 eiergeel Voorverhit die oond tot 200ºC. Spuit 'n bakplaat met kleefwerende kossproei of smeer goed met botter of margarien. Sif die droë bestanddele saam en vryf die botter met jou vingerpunte in totdat die mengsel soos broodkrummels lyk. Voeg die kaas en ongeveer 275 - 300ml melk by om 'n stywe deeg te vorm wat uitgerol kan word. Verdeel die deeg in vier ewe groot stukke. Rol elke deegstuk dun uit op 'n meelbestrooide deegplank sodat dit sirkels van 20 cm in deursnee vorm. Sny die buiterande mooi rond en verdeel elk van die sirkels soos die speke van 'n wiel in agt ewe groot stukke. Rol elke stuk van die buiterand na die punt toe op. Buig die 32 rolletjies effens om hulle halfmaanvormig te kry en plaas 'n entjie uitmekaar op die gesmeerde bakplaat. Klits die eiergeel met die orige melk en bestryk die rolletjies daarmee. Plaas die rolletjies hoog in die oond en bak ongeveer 15 minute lank tot gaar of goudbruin. Lewer 32 croissants.
4. Bladsy 5 MELKKOS Snysels: 3 eiers 2.5 ml sout 250 ml koekmeelblom Water Kokende melk 2 stukke heel kaneel (opsioneel) Kaneelsuiker Klits eiers en sout effens. Voeg koekmeelblom by en meng goed. Voeg genoeg water by om 'n stywe deeg te vorm. Knie deeg lank en goed tot dit elasties is. Rol sowat 6 mm uit op 'n meel bestrooide oppervlak uit. Sny met 'n skerp mes in dun repies. Kook die snysels sowat 15 - 30 minute lank in kokende melk (gebruik 250 ml melk per persoon) tot dit gaar is. Voeg 2 stukke heel kaneel by indien verkies. Skep in diep borde en strooi kaneelsuiker oor. MOSBOLLETJIES 1kg meelblom 10g kitsgis 1 blikkie kondensmelk 30 ml suiker 5 ml sout 90g margarien 500 ml louwarm water Sif meelblom en sout. Voeg gis en suiker by. Smelt margarien en voeg kondensmelk by. Voeg by meelblommengsel. Voeg water geleidelik by om sagte deeg te vorm. Knie goed vir 15 minute. Bedek en laat rys. Wanneer deeg tot dubbel die grootte het, knie af en vorm in bolletjies. Plaas in gesmeerde broodpan en laat in warm plek rys. Wanneer grootte verdubbel het, verglans met geklitste eier en bak teen 200ºC vir 45 minute. PAASBOLLETJIES 450g witbroodmeel 80g koue botter 10g sakkie kitsgis 5 ml sout 10 ml gemaalde kaneel 10 ml gemengde speserye 50g strooisuiker 100g droëvrugte koekmengsel 50g droë appelkose, gekap 1 groot eier, geklits 300 ml warm melk 50g koekmeelblom Heuning of stroop as glaseersel Sif die broodmeel in 'n groot bak. Vryf die botter met jou vingerpunte in tot die mengsel soos growwe broodkrummels lyk. Roer die gis, sout, speserye, suiker en vrugte in. Meng die eier en melk saam en voeg dit geleidelik by tot dit 'n stywe deeg vorm. Keer die deeg op 'n meelbestrooide oppervlak en knie dit deeglik vir 10 minute. Verdeel die deeg in 12 stukke en rol elkeen in 'n bolletjie. Plaas dit op 'n gesmeerde bakplaat. Bedek ligweg met 'n lap en laat op 'n warm plek staan tot die bolletjies dubbel hul grootte gerys het. Meng die meelblom en water en maak 'n kruis bo-op elke bolletjie. (Gebruik 'n versiersak hiervoor). Bak vir 25 - 30 minute in 'n voorverhitte oond tot deurgaar en goudbruin. Haal die bolletjies uit die oond en "verf" warm heuning of stroop oor. SKONS 750 ml koekmeel 15 ml bakpoeier 1 eier 250 ml melk Knippie sout 37.5 ml botter Vryf botter in die meel in. Meng die eier, melk en klein bietjie olie. Sny die melkmengsel in. Meng verder met die hand tot styf. Rol uit met die hand. Gebruik 5 cm koekdrukkers vir vorm en verf bietjie eiergeel bo-op voor dit in die oond bak vir 10 minute op 200ºC. SONGEDROOGDE TAMATIES Halveer tamaties wat lekker ryp is. Sit oopkant na bo in oond. Strooi sout en suiker oor. Droog soos met beskuit. Dit moet nog elasties wees. Bedek met olyfolie in bottels. Sit lourierblaar, ´n paar peperkorrels en takkie roosmaryn in bottels.
5. Bladsy 6 VETKOEK 500g witbroodmeel 5 ml sout 5 ml suiker 10g kits droëgis 40 ml botter ± 625 ml louwarm water Olie vir diepbraai Meng meel, sout, suiker en gis saam. Vryf botter met vingerpunte tot mengsel soos brood krummels lyk. Voeg louwarm water geleidelik by om 'n sagte deeg te vorm - indien nodig kan nog 'n bietjie water bygevoeg word. Knie tot glad en elasties. Bedek en laat staan vir 10 minute. Vorm vetkoeke, plaas op 'n gesmeerde plaat, bedek en laat rys tot dubbel die volume. Diepbraai in olie tot goudbruin en gaar. Lewer 18 vetkoeke. WORSROLLETJIES Vulsel: 1 kg maalvleis 2 snye witbrood(gekrummel) 15 ml sout 25 ml asyn 25 ml spekvleis, swoerdloos, gesnipper 10 ml koljander Knypie neutmuskaat Knypie kaneel Smaakmiddesl na smaak Braai alle vulsel bestanddele saam totdat die vleis bruin verkleur. Laat afkoel. Deeg: 4 x 250 ml koekmeelblom 5 ml sout 500g botter 12.5 ml suurlemoensap 1 eiergeel 250 ml water Sif meelblom en sout saam. Vryf botter in tot dit lyk soos broodkrummels. Voeg eiergeel, suurlemoensap en genoeg water by om ‘n hanteerbare deeg te vorm. Rol deeg uit op ‘n meel bestrooide oppervlak. Plaas bietjie vleis bo-op deeg. Smeer kante met eierwit. Rol op. Verf mengsel van geklitste eiergeel en melk bo-oor. Bak vir 45 minute lank in ‘n voorverhitte oond teen 180ºC tot goudbruin. Sny in worsrolletjies. Lewer ongeveer 5 dosyn worsrolletjies.
6. Bladsy 7 BESKUIT ANYSBESKUIT 375g botter of margarien 470 ml suiker 4 groot eiers 4x500g bruismeel 15 ml anys 10 ml sout 2.5 ml kremetart 1 liter kookmelk Smelt margarien of botter en suiker, laat afkoel en klop eiers by. Sif droë bestanddele saam en voeg saam met die kookmelk by eiermengsel. Voeg anys by en maak aan tot ‘n deeg. Laat 5 minute staan. Rol in balletjies en pak teen mekaar in 2 gesmeerde broodpanne van 220x120mm. Bak vir sowat 1 uur in voorverhitte oond by 180ºC tot gaar. Laat afkoel en droog beskuit uit. BOERE BESKUIT 750 ml melk 750 ml suiker 500 g botter of margarien 25 ml sout 3,75 kg koekmeelblom 3 pakkies kitsgis 1 liter water 3 eiers, geklits Meng meelblom, kitsgis en sout saam. Kook melk, suiker, botter en water saam (oppas vir oor kook). Laat afkoel tot lou. Voeg eiers by. Voeg melkmengsel by meel en meng. Knie goed deur. (Indien 'n bietjie styf, voeg nog melk by). Maak warm toe en laat rys vir ongeveer 1½ - 2 uur of tot dubbel die grootte. Vorm balletjies, sonder om af te knie, en sit in gesmeerde panne. Laat rys op 'n warm plek tot dit in grootte verdubbel het. Bak vir 1 uur in 'n warm oond (180ºC). Net voor dit uitgehaal word, word glasuursel opgesmeer. (Klits 10ml suiker met 12.5ml melk en smeer bo-oor). Sit terug in die oond tot dit blink en goudbruin is. Keer uit op afkoelrakke. Sodra dit koud is, breek in stukke en droog uit in lou oond, 100ºC vir ongeveer 5 tot 6 uur. GESONDHEIDS BESKUIT 1 kg volkoringmeel 500 ml koekmeel 250 ml klapper 500 ml fyngedrukte graanvlokkies 200 ml pitlose rosyne 125 ml sonneblomsaad 55 ml bakpoeier 10 ml sout 500 ml suiker 250 g margarien, gesmelt 250 ml sonneblomolie 1 liter kookwater Stel die oond op 180ºC. Meng al die droë bestanddele, behalwe suiker saam. Giet die gesmelte margarien in ´n ander mengbak en voeg die suiker, olie en kookwater by. Meng. Voeg by die droë bestanddele en meng goed. Skep deeg in 2 gesmeerde broodpanne. Doop ´n mes in warm water en sny die deeg in blokkies. Bak sowat 1 uur of tot gaar in die voorverhitte oond. Laat effens afkoel in die panne. Keer uit, breek in stukke en droog uit. KARRINGMELK BESKUIT 9 x 250 ml volkoringmeel 4 x 250 ml koekmeelblom 45 ml vlapoeier 25 ml koeksoda 15 ml kremetart 20 ml sout 500 ml suiker 6 x 250ml (1.5 liter) karringmelk 500 ml olie 60 ml druiwe asyn Voorverhit die oond tot 180ºC. Spuit twee groot broodpanne van 34 x 11 x 7cm met kleefwerende kossproei of smeer goed met botter of margarien. Sprinkel ‘n bietjie volkoringmeel op die boom en teen die kante van die pan. Sif die volkoringmeel, koekmeelblom, vlapoeier, koeksoda, kremetart en sout saam in ‘n groot mengbak. Voeg die semels wat in die sif agtergebly het, weer by. Voeg die suiker by meelmengsel en meng goed. Meng die karringmelk, olie en druiweasyn en voeg by. Meng goed deur met houtlepel. Skep in voorbereide panne en maak gelyk bo-op. Bak 1 uur lank of tot gaar en ligbruin van bo en totdat ‘n toetspen skoon uit die middel van die beskuit kom. Laat effens afkoel en keer uit of draadrakke om heeltemal af te koel. Sny in stukke en droog uit by 100ºC. Lewer ongeveer 110 stukke.
7. Bladsy 8 KONDENSMELK BESKUIT 1 kg bruismeel 125 ml suiker 500 ml semels 250 ml volkoringmeelblom 150 ml sesamsaad 150 ml sonneblomsaad 15 ml bakpoeier 5 ml sout 2 eiers, geklits 500 ml karringmelk 397g kondensmelk 450 ml botter gesmelt Plaas droë bestanddele in ‘n mengbak en meng goed. Voorverhit oond tot 180ºC. Maak ‘n holte in die middel en voeg die eiers, karringmelk, kondensmelk en botter by en meng goed. Smeer 3 middelslag broodpanne met botter. Verdeel mengsel tussen panne en maak gelyk bo-op. Bak sowat 45 minute lank by 180ºC of tot goudbruin en deurgaar. Laat vir 5 minute in panne afkoel, keer versigtig uit en laat heeltemal afkoel. Sny beskuit in vingers en pak effens uitmekaar op bakplate. Laat oornag in ‘n koel oond (60 – 70ºC) uitdroog. Plaas ‘n lepel in die oonddeur sodat die vog kan ontsnap. MALTABELLA BESKUIT 500 ml Maltabella meel 750 ml koekmeelblom 500 ml semels 500 ml suiker 2 ml sout 10 ml bakpoeier 10 ml kremetart 10 ml koeksoda 250g margarien 750 ml karringmelk Voorverhit die oond tot 180ºC. Smeer twee panne met margarien. Meng al die droë bestanddele, insluitende die rysmiddels, in ‘n groot mengbak goed saam. Smelt die margarien. Laat effens afkoel en voeg die karringmelk by. Voeg by die droë bestanddele en meng deeglik deur. Skep in die voorbereide panne en bak sowat 60 minute lank of totdat die toetspen skoon uit die beskuit kom. Keer uit, en laat heeltemal afkoel. Sny in vingers en plaas op bakplate. Droog uit by 100ºC. NEUT EN SAAD BESKUIT 550g bruismeel 15 ml bakpoeier 250g Nutty Wheat 500 ml geroosterde muesli 50g gekapte pekanneute 50g gekapte okkerneute 100 ml sonneblomsade 50 ml sesamsade 500g koue botter, in klein blokkies gesny 100 ml pampoensade 500 ml karringmelk 380g suiker 10 ml asyn 2 groot eiers Sif die bruismeel en bakpoeier saam. Voeg die Nutty wheat, neute en sade by. Voeg die botter by en vryf dit met jou vingerpunte in tot dit goed gemeng is. Klop die karringmelk, asyn en eiers saam. Voeg dit by die meelmengsel en roer tot al die bestanddele goed gemeng is. Verdeel die mengsel tussen twee broodpanne van 29 x 12cm. Bak 50-60 minute lank in vooraf verhitte oond van 180C, of totdat mespunt skoon uitkom. Haal die beskuit uit die panne en sny dit in stukke. Verlaag dan die temperatuur tot 100ºC en bak dan die beskuit tot dit heeltemal uitgedroog is. SKURWE ABRAHAMS 650 g koekmeelblom 15 ml kremetart 12,5 ml sout 400 g suiker 250 g botter, by kamertemperatuur 250 ml karringmelk 10 ml koeksoda 1 eier Voorverhit oond tot 200ºC. Smeer 'n rolkoekpan van 45 x 30 x 2cm of bespuit dit met kleefwerende middel. Sif die koekmeeblom, kremetart en sout saam. Voeg die suiker by en meng. Vryf die botter met vingerpunte in die meelmengsel totdat dit fyn gekrummel is. Meng 25 ml van die karringmelk met die koeksoda. Voeg dit by die meelmengsel. Klits die res van die karringmelk en die eier saam. Hou 25 ml van die mengsel om oor die beskuit te verf en voeg die res by die meelmengsel. Meng goed tot 'n deeg. Verdeel die deeg in 8 ewe groot stukke. Fatsoeneer elke stuk op 'n meelbestrooide deegplank om 'n wors van 28 cm en druk dit effens plat. Sny elke wors in 4 ewe lang stukke. Plaas die stukke effens uitmekaar in die pan. Verf die oorblywende 25 ml karringmelk-en-eiermengsel oor die beskuite. Bak hulle sowat 30 minute of tot gaar op die middelste oondrak. Laat die beskuite effens afkoel, breek hulle oop en droog in 'n koel oond uit.
8. Bladsy 9 BLATJANG APPEL BLATJANG 1 kg groen appels 1 groot ui, gerasper 375ml bruinsuiker 375ml asyn 125ml lemoensap 3 brandrissies, fyn gekap 5ml gemaalde gemmer sout na smaak 3 knoffelhuisies, gekneus Skil en ontkern appels. Rasper die appels. Meng al die bestanddele goed saam. Laat prut dit ongeveer 40 minute lank totdat die blatjang dik en souserig is. Skep die blatjang in warm gesteriliseerde flesse en maak seker dat daar geen lugblasies vorm nie. Verseël dit. Bewaar die blatjang op ‘n koel droë plek. BEET BLATJANG 750 ml suiker 500 ml bruin asyn 6 kopppes gaar beet, geskil en in blokkies gesny 2 groot uie, fyn gekap 15 ml kerriepoeier 5 ml sout 45 ml mielieblom, aangemaak met bietjie water Meng suiker en asyn in 'n kastrol. Verhit oor lae hitte. Roer tot die suiker opgelos is en begin kook. Verhit tot kookpunt, voeg beet en uie by en kook nog 5 minute. Meng kerrie, sout en mielieblom met 'n bietjie water om 'n lopende pasta te vorm. Voeg by die beet en kook 5 minute deur. Skep warm in gesteriliseerde bottels en verseël. GROEN TAMATIE BLATJANG VAN OUMA HANNA 3 kg groen tamaties 125 ml sout 1½ kg fyn gekapte uie 750 ml suiker 1,875 liter asyn Verwyder ogies van tamaties, sny in blokkies, sprinkel sout oor en laat staan oornag. Dreineer oortollige vloeistof. Roer gekapte uie, suiker en asyn by. Kook vir 1 uur sonder deksel. 90 ml koekmeel 30 ml kerrie 30 ml mosterd 15 ml rooipeper 15 ml borrie 125 ml appelkooskonfyt 375 ml asyn Meng al die bestanddele baie goed sodat al die klontjies opgelos is. Voeg 250ml van die warm tamatiemengsel by die kerriemengsel en roer. Gooi die kerriemengsel by die kokende tamatie mengsel. Kook 15 minute terwyl u voortdurend roer. Gooi warm mengsel in gesteriliseerde bottels en verseël. KWEPER BLATJANG 500g kwepers in baie fyn stukkies gekap 2 groot uie, gekap 250g pitlose rosyne 2 knoffelhuisies, fyngedruk 15 ml fyn koljander 15 ml growwe sout 500 ml bruin asyn 1 skerp rooi rissie, fyn gekap 15 ml fyn gemmer 375 ml bruin suiker Meng al die bestanddele in 'n groot kastrol. Kook stadig tot mooi dik en donker van kleur - sowat 2 uur lank. Bottel in gesteriliseerde flesse. Bêre op 'n koel donker plek om ryp te word vir minstens 'n maand. Lekker eet!
9. Bladsy 10 PAMPOEN BLATJANG 1kg pampoen geskil, ontpit ,in blokkies gesny 2 groot uie gekap 250g sultanas 1,25 liter asyn 125 ml suiker 60g mosterdpoeier 20 ml sout 15ml borrie 5ml fyn naeltjies 1ml gemengde speserye Plaas pampoen, uie, sultanas en asyn in 'n kastrol en kook tot sag. Plaas pampoen, uie, tesame met res van die bestanddele in 'n voedselverwerker of versapper en maak fyn. Indien te styf, voeg bietjie van die asyn waarin die pampoen gekook is, by. Skep in gesteriliseerde bottel en verseël. PERSKE BLATJANG 500g geelperskes 2 uie, gekap 10 ml sout 3 ml koljanderkorrels 2 ml piment-of -wonderpeperkorrels 2 ml peperkorrels 5 ml matige kerriepoeier 1 ml sout 250 ml wit asyn 12.5 ml mielieblom 25 ml koue water 100 ml kookwater 100 ml suiker Spoel perskes af om hare te verwyder. Halveer en snipper in dun skyfies. Bedek perskesnippers en gekapte uie met water waarby 10 ml sout gevoeg is. Laat staan vir 'n uur. Kook vir 20 - 30 minute in ‘n kastrol, nadat 100ml kookwater bygevoeg is. Kook intussen speserye, sout en asyn vir 3 minute in ‘n ander kleiner kastrol. Voeg asynmengsel by gaar perskemengsel. Meng mielieblom en koue water tot glad. Roer kookwater en suiker by mielieblommengsel. Kook vir ongeveer 5 minute of totdat sous verdik. Skep blatjang in warm, skoon, glasbottels en verseël. Bêre op ‘n koel donker plek. PIESANG BLATJANG 12 geskilde piesangs, in ringe gesny 250 ml sultanas 2 groot gekapte uie 250 ml suiker 15 ml kerriepoeier 500 ml wit asyn 15 ml sout Knippie rooipeper 2 stukke pypkaneel Meng die bestanddele in 'n geskikte kastrol en prut stadig tot dik. Kook sonder 'n deksel en roer gereeld omdat dit baie maklik aanbrand. Die blatjang behoort binne sowat 35 minute dik en geurig te wees. Proe en verwyder die kaneel. Skep in gesteriliseerde flesse. Bewaar om ryp te word. PRUIMEDANT BLATJANG 750 ml asyn 5 ml gemaalde gemmer 5 ml gemengde speserye 5 ml fyn kaneel 5 ml droë mosterd 2.5 ml brandrissie poeier Knypie gemaalde naeltjies Knypie gemaalde neutmuskaat 1.5kg ryp pruime, gewas, gehalveer en ontpit 500g pitlose rosyne 600g appels geksil, ontpit en in stukke gesny 500g suiker 500g wortels, geskil en grof gerasper 30 ml sout 2 groot mango’s, geskil, ontpit, gesny in stukke 600g uie, geskil en gekap Giet die asyn en speserye in ‘n groot kastrol en bring tot kookpunt. Voeg al die oorblywende bestanddele by en roer goed. Bring weer tot kookpunt. Draai die hitte af nadat kookpunt bereik is en kook oor ‘n lae temperatuur vir 2½ uur. Roer gereeld sodat die mengsel nie aanbrand nie. Kook blatjang tot dik. Wanneer jy ‘n lepel deur die mengsel trek en die twee kante stadig na mekaar toe loop, is die blatjang reg. Wanneer die blatjang reg is, haal dit van die stoof af en gooi ‘n vadoek oor die pot. Laat oornag afkoel. Skep die volgende dag in gesteriliseerde botteltjies. Die deksels moet met plastiek uitgevoer wees, sodat die asyn nie met die deksel in aanraking kom nie. Bêre op ‘n droë plek. Vir beste resultate gebruik eers na ‘n maand.
10. Bladsy 11 WARM MANGO BLATJANG 1,5 kg groen mango's, geskil, gehalveer, ontpit 70 ml sout 2 liter water 500g suiker (625 ml) 600 ml asyn 125 g dadels, ontpit en gekap 'n Stuk vars gemmer, geskil en fyngekap 6 knoffelhuisies, gekneus 10 ml rissiepoeier 1 kaneelstokkie 125 g pitlose rosyne Kap die mango's in klein stukkies. Plaas in 'n mengbak. Sprinkel sout oor en voeg water by. Bedek en laat 24 uur staan. Dreineer die mangostukkies en plaas eenkant. Plaas suiker en asyn in 'n kastrol en verhit tot kookpunt. Verminder die hitte en laat prut totdat die suiker opgelos is. Roer voortdurend. Voeg die gemmer, knoffel, rissiepoeier, kaneelstokkie, rosyne, dadels en gedreineerde mango by. Verhit tot kookpunt, verlaag die hitte en laat 1 tot 2 uur onbedek prut of totdat die blatjang dik is. Roer af en toe. Verwyder die pypkaneel. Skep die blatjang in warm, gesteriliseerde bottels en verseël.
11. Bladsy 12 BRAAISTUKKE APPELKOOS GEGEURDE VARKNEK 1 heel varknek, van ongeveer 750g Botter en olie Vars gemaalde swartpeper, paprika en sout 1 klein ui, fyn gekap 2 knoffelhuisies, fyngemaak 375 ml hoenderaftreksel 410g appelkoosheltes, gedreineer, behou die sap 3 heel naeltjies 30 ml korrel of Dijonmosterd 1 kaneelstokkie 125 ml room Geur varknek met peper en paprika. Verhit botter en olie en braai vleis weerskante goudbruin. Verwyder vleis en geur met sout. Laat vleis eenkant. Gooi uie en knoffel in die kastrol en verbruin liggies. Gebruik 125 ml van appelkoossap en voeg dit by aftreksel, mosterd, naeltjies en kaneel. Sit die vleis terug in die kastrol, voeg die sous by, bedek en prut tot vleis sag is. Dit sal ongeveer 'n uur wees, na gelang van die dikte van die vleis. Verwyder vleis uit die kastrol en hou warm. Voeg room by en kook vinnig en onbedek tot sous verdik. Voeg appelkoosheltes by en maak deurwarm. Sny vleis in dik skywe en rangskik op dienbord. Giet warm sous oor en garneer met ekstra appelkooshelftes en vars kruie. Lewer 4 - 6 porsies. BEESVLEIS BRAAISTUK 30 ml olie 1.5 kg beesbraaistuk bv binneboud 2 uie, gekerf 4 koppies biefaftreksel 10 ml worcestersous 5 ml suiker 2 - 3 ml swartpeper 15 ml margarien 2 wortels geskraap, in dik snye 65 ml meelblom 45 ml tamatiepuree 3 ml gemengde kruie 2 – 3 ml sout Verhit die olie en margarien en braai die beesvleis tot bruin. Verwyder uit die pan. Plaas die wortels en die uie in die pan. Verbruin en verwyder. Voeg meelblom by en braai tot bruin. Voeg bietjie meer olie by, as dit nodig is. Voeg aftreksel by en laat kook. Roer puree, worcestersous, gemengde kruie, suiker, sout en peper in. Sit vleis terug in pan. Verminder die hitte, sit deksel op en laat prut vir 1½ uur. Voeg weer die groente by en laat weer prut vir ongeveer 30 minute. HEUNING GEROOSTERDE VARKBOUD 1.5 kg varkboud 60 ml rosyne 30 ml roosmarynblare Vars gemaalde swartpeper na smaak 125 ml heuning Sout na smaak 410g (1 blik) heel tamaties 180 ml appelwyn of ligte witwyn Verwyder die vel van die boud. Maak met ‘n mes diep kepies in die vetlagie tot in die vleis. Druk ‘n paar rosyne en ‘n paar roosmarynblare in elke keep. Geur vleis met peper en smeer heuning oor die vleis. Maak boud toe in foelie en plaas op ‘n koel plek, maar nie in die yskas nie. Laat staan ten minste vir 12 uur lank. Voorverhit die oond tot 160ºC. Geur die varkboud met sout en bedruip weer met heuning. Plaas boud in oondpan en bak oop vir 1½ uur. Plaas tamaties in ‘n versapper, voeg wyn by en verpulp. Voeg tamatiemengsel by vleis. Bak nog 30 minute lank. Gooi tamatiesous deur sif, sny vleis en sit voor saam met die sous. KERSHAM Kersham word uit die agterboud of skouer van die vark gesny en dan gepekel en gerook. Die ham kan gekook, gebak of oor die kole gaargemaak word. Gekook: Bedek die ham met water en bring tot kookpunt. Prut vir 30 minute per 500g of totdat vleisvesel maklik afgetrek kan word. Laat effens afkoel en verwyder die swoerd. Plaas die ham terug in die vloeistof en laat afkoel. Sny diamantpatrone in die vet. Verglans. (Sien beskrywing).
12. Bladsy 13 In die oond: Voorverhit die oond tot 160ºC. Plaas die ham op die rakkie in die oondpan. Bedek heeltemal met tinfoelie. Bak 15 - 20 minute per 500g. Verwyder die foelie en sny die swoerd af. Sny die vetlagie in diagonale snye sodat diamantvormige blokkies gevorm word. Hoe om te verglans: Meng appelkooskonfyt met 'n bietjie suurlemoensap en voeg mosterdpoeier by. Smeer die mengsel oor die vetlagie van die vleis en bak vir 'n halfuur teen 160ºC of tot goudbruin. LAMSBOUD MET KARRINGMELK MARINADE 1 lamsboud, ontbeen en soos 'n vlinder oopgesny 125 ml karringmelk 10 ml gegeurde seesout 2,5 ml gemaalde swartpeper Bedruipsous: 100g gesmelte botter 2 knoffelhuisies, fyn gekap of gedruk 2,5 ml suiker Sap van ½ suurlemoen Giet die karringmelk in 'n glasbak en plaas die vleis daarin. Draai dit 'n paar keer om sodat die vleis goed bedek word. Laat 24 uur lank in die koelkas marineer. Karringmelk is 'n uitstekende versagter. Dit trek nie die vleissappe uit nie, en sal nie die smaak van die vleis op enige manier verander nie. Haal die vleis die volgende dag uit en droog versigtig met kombuispapier af. Geur met gegeurde sout en swartpeper. Meng die bestanddele vir die bedruipsous. Voorverhit die oond tot 180ºC. Bedek met foelie en bak vir 1½ - 2 uur lank. Draai 1 maal om en drup lepelsvol bedruipsous oor die boud. Verwyder die foelie en braai 'n verdere 15 minute lank tot mooi bruin. OUMA CORRIE SE SKAAPBOUD 500 ml water 1 vleisekstrakblokkie 5 ml uievlokkies of 1 ui gekap 10 ml sout 7,5 ml mosterdpoeier 10 ml suiker 5 ml swartpeper 7,5 ml fyn gemmer 2 knoffelhuisies 2 kg skaapboud 25 ml meelblom 25 ml olie 50 ml tamatiesous 25 ml worcestersous 25 ml blatjang 37,5 ml botter of margarien, gesmelt 10 ml suiker 5 ml asyn 1 ml tabascosous 10 ml mielieblom Berei die aftreksel die dag vantevore deur die water, vleisaftrekselblokkie en ui 10 minute lank saam te kook en dit dan deur ‘n sif te gooi. Ook ‘n dag vantevore: Meng die sout, mosterdpoeier, suiker, swartpeper en gemmer en vryf dit oor die oppervlakte van die vleis. Laat staan oornag. Stel die oond op 200ºC. Skil en sny die knoffel in repies. Druk die knoffel op verskeie plekke naby die been in die vleis in. Strooi die meelblom oor die vleis. Verhit die olie in die oondpan en plaas die vleis op ‘n vleisrak in die oondpan. Bak die vleis ‘n uur lank in die vooraf verhitte oond. Bedruip elke tien minute met die olie in die pan. Die hitte kan na 30 minute verlaag word. Berei die sous deur die aftreksel wat die vorige dag berei is, met die tamatiesous, worcestersous, blatjang, gesmelte botter, suiker, asyn en tabascosous te meng. Verdik die sous met die mielieblom wat met ‘n bietjie water aangemaak is en gooi dit oor die vleis. OUMA GERRY SE SKAAPBOUD 2½ - 3kg ontbeende skaapboud Sout en peper na smaak Braaivleis spesery (opsioneel) Fyn appelkooskonfyt (verdun met asyn) ½ tot 1 koppie room Voorverhit die oond tot 180ºC. Vryf sout, peper en speserye oor boud binne en buite. Smeer konfyt oor boud binne en buite. Bind vas met tou. Plaas op foelie (foelie blink kant na binne), gooi room oor en maak toe sodat room nie uitloop nie. Sit in oondpan en bak vir ongeveer 2 ure toets en sit voor.
13. Bladsy 14 OUMA NANNA SE BEESVLEISPOTBRAAD 50 ml olie 1.3 kg binneboud of dikrib, in een stuk Geurige sous: 300 ml tamatiesous 300 ml water 50 ml suurlemoensap 15 ml aangemaakte mosterd ‘n Paar druppels tabascosous 75 ml vrugte blatjang 13 ml worcestersous 40 ml heuning 3 lourierblare 7 ml sout 40 ml koekmeelblom 50 ml pietersielie, fyn gekap Verhit die olie oor hoë hitte in ‘n kastrol. Braai die vleis alkante bruin. Skep uit en hou dit eenkant. Giet alle oortollige olie uit die kastrol. Sous: Berei die geurige sous: Voeg al die bestanddele vir die sous, behalwe die koekmeelblom en pietersielie in ‘n kastrol. Klits goed met ‘n draadklitser. Verhit die sous tot kookpunt. Voeg die vleis by. Laat dit weer opkook. Plaas die deksel op en laat dit 1½ uur lank oor lae hitte prut, of totdat die vleis sag is. Draai die vleis af en toe om. Skep die vleis uit die sous en sny dit met ‘n lang, skerp mes in skywe. Rangskik die skywe in ‘n verhitte, vlak oondbak. Maak die koekmeelblom met ‘n klein bietjie koue water aan in ‘n bakkie. Voeg dit by die sous in die kastrol. Roer dit met ‘n houtlepel oor matige hitte tot dik. Giet die sous oor die vleis en garneer met pietersielie. Lewer 4 - 6 porsies. TANT FRIKA SE SKAAPSKENKELS IN DIE OOND GEBAK 6 skaapskenkels (opgesaagde skenkels werk ook, maar dit is baie lekkerder as elkeen sy eie skenkel kry) Marinade: 3 groot uie fyn gesny ½ koppie blatjang ½ teelepel fyn gemmer 2 huisies knoffel, fyn gekap 12.5 ml heuning ½ koppie bruin asyn ½ koppie tamatiesous 25 ml appelkooskonfyt 1 blokkie biefekstrak 5 ml mosterdpoeier 'n Knypie fyn naeltjies, neutmuskaat en tiemie Sout en peper na smaak 25 ml sjerrie Braai die uie en knoffel in 'n klein bietjie olie tot sag en voeg die ander bestanddele by. Prut stadig vir sowat 'n halfuur en roer. Plaas die skenkels in 'n oondbak en giet die marinade bo-oor. Maak die bak toe en los oornag in 'n oond gestel op 100ºC. Voor opdiening, bedruip weer en plaas vir 20 minute oop in 'n baie warm oond 220ºC. Draai ná tien minute en bedruip weer. VARKBOUD MET APPELS 2 - 2.3kg varkboud, ontbeen 1 knoffelhuisie, in skywe gesny Vars gekapte salie Sout 2 rooi appels 30 ml botter 30 ml suiker 15 ml koekmeelblom 300 ml droë appelwyn (cider) Voorverhit die oond tot 220ºC. Bind vleis in ‘n rol en sny kepies in vel. Stop kepies met knoffel en salie en vryf sout oor die boud. Plaas in die oond en rooster 10 minute lank. Verlaag hitte na 190ºC en bak 20 minute per 450g plus nog 10 minute. Ontkern die appels en sny in skywe. Smelt botter in braaipan en bruin appels tot bruin. Voeg die suiker by terwyl die appels nog braai. Plaas die appels in oondpan rondom die vleis, vir die laaste 30 minute baktyd. Verwyder vleis en appels uit pan en plaas in lou-oond. Giet vet van pansap af, roer meelblom by en verhit tot kookpunt. Voeg die appelwyn by. Dien appelwyn- sous op saam met die varkvleis.
14. Bladsy 15 BREDIES BEETBLAARBREDIE 1.5 – 2 kg beesskenkel Sout en peper 10 ml fyn koljander Olie 3 uie, in ringe gesny 3 knoffelhuisies, fyngedruk 1 groen of rooi soetrissie, in ringe gesny 250 ml warm water 6 aartappels, in dik skywe gesny 5 wortels, skoon gesny 1 bossie beet se blare in stukke gesny Sny die vliese van die vleis plek-plek in sodat die vleis nie omkrul tydens die gaarmaakproses nie. Geur die vleis na smaak met sout, peper en koljander. Giet ‘n bietjie olie in ‘n diep kastrol of drukkoker en braai die vleis bietjie vir bietjie tot goudbruin. Skep uit en hou eenkant. Soteer die uie, knoffel en soetrissie in die olie tot sag. Voeg die vleis, asook die warm water by. Bedek, verlaag hitte en prut vir nog sowat 25 minute of totdat die vleis so te sê sag is. Voeg die groente by en prut totdat die groente sag is. Voeg nog water by indien nodig. Geur met sout en peper. BLINDEVINKBREDIE 1 ui, fyn gekap 75 ml vars broodkrummels 5 ml sout 2 ml peper 5 ml gedroogde, gemengde kruie 1 ferm tamatie, geskil en gerasper 12.5 ml botter of margarien 1 eiergeel 500g kruisskyf, in 6 mm dik skywe gesny 30 ml braaivet 1 groot ui, in skywe gesny 1 vleisekstrakblokkie 450 ml kookwater 12.5 ml koekmeelblom Fyn gekapte pietersielie Meng die gekapte ui, broodkrummels, sout, peper, gemengde kruie, tamatie, botter en eiergeel tot ‘n smeerbare mengsel. Skep van die krummelmengsel op elke vleisskyf, rol die vleisskyf op en bind dit met tou vas. Verhit die braaivet in ‘n swaarboomkastrol en verbruin die vleisrolletjies (blindevinkies) rondom. Skep dit uit en hou dit warm. Soteer die ui in dieselfde vet totdat dit ligbruin is. Voeg die blindevinkies by die ui. Los die vleisekstrakblokkie op in die kookwater, en gooi dit oor die blindevinkies. Plaas die deksel op en stowe dit 1½ - 2 uur lank totdat die vleis sag is. Voeg ‘n bietjie aftreksel of water by indien die gereg gedurende die gaarmaaktyd droogkook. Skep die blindevinkies uit in ‘n warm opskepskottel. Vermeng die koekmeelblom met ‘n bietjie van die aftreksel in die kastrol tot glad. Roer dit by die aftreksel totdat dit begin verdik. Proe en voeg nog geurmiddels by na smaak. Gooi die sous oor die blindevinkies en strooi die gekapte pietersielie oor. BEESSTERTBREDIE MET SJERRIE 90 ml koekmeelblom 5 ml sout 15 ml paprika 2 kg beesstert, in porsies gesny 50 ml braaivet kookwater 300g sampioene, gekerf 1 rooi soetrissie, ontpit, in ringe gesny 1 knoffelhuisie, gekneus 2 groot uie, in ringe gesny 2 vleisaftreksel-blokkies 15 ml kerriepoeier 225 ml sjerrie Warm, gaar ertjies vir garnering Meng koekmeelblom, sout en paprika en bedek beesstert daarmee (hou oortollige meel mengsel eenkant). Verhit braaivet in 'n swaarboomkastrol. Verbruin beesstert. Voeg genoeg kookwater by om beesstert net-net te bedek. Sit deksel op en stowe vir 1 uur oor matige hitte. Voeg sampioene, soetrissie, knoffel, ui, aftrekselblokkie en kerriepoeier by. Roer goed deur. Plaas deksel op en stowe vir 3 tot 3½ uur tot beesstert sag is. Roer sjerrie by, plaas deksel op en stowe 15 minute. Maak gladde pasta van die orige meelblom en 'n bietjie water. Roer by bredie. Kook vir 5 minute sonder deksel. Geur na smaak. Skep op en garneer met warm, gaar ertjies.
15. Bladsy 16 KERRIE GROENTE BREDIE 250g gaar, bruin bone 250g stowe lamsvleis 25 ml olie 2 ui, gekap 1 knoffelhuisie, gekneus 5 ml komynsaad 5 ml koljander, fyngemaal 5 ml gemengde kruie 2 ml matige kerriepoeier 1 groen soetrissie, gekap 250 g murgpampoentjies, in skywe gesny 100g rosyne 8 klein aartappeltjies, halfgaar gekook in die skil 50 ml tamatiepuree 250 ml geelwortel, in skywe gesny Suiker na smaak 1 klein blomkool, in blommetjies gebreek Sout en per na smaak 1 blokkie biefaftreksel, opgelos in 350 ml kookwater Verhit die olie in 'n pan. Voeg die vleis, uit en knoffel by en soteer tot die vleis bruin is. Voeg die komynsaad, koljander, kruie en kerriepoeier by. Soteer die mengsel vir 'n verdere 2 minute. Voeg die groente en bone by. Giet aftreksel bo-oor en laat die mengsel kook. Meng die tamatiepuree en rosyne by die bonemengsel in. Verlaag die hitte en prut vir 30 minute. Voeg smaakmiddels na smaak by. Die mengsel kan vir potjiekos gebruik word. KLUITJIES VIR BREDIES 250 ml koekmeelblom 5 ml bakpoeier 5 ml sout 2 ml droë of 5 ml vars tiemie 10 ml gekapte pietersielie water om te meng Sif droë bestanddele saam en voeg genoeg water by om 'n sagte deeg te vorm. Skep lepelsvol kluitjiedeeg in die bredie se vloeistof en sit die deksel op. Prut vir ongeveer 30 minute sonder om te loer, anders val die kluitjies plat. (Kruie kan uitgelaat word indien verkies). RYK HOENDERBREDIE 25 ml plantolie 4 hoenderstukke 2 groot uie (gesny) 1 wortel (fyn gekerf) 2 repe streepspek (fyn gekap) sout en peper 75 ml rooiwyn 300 ml kokende hoenderaftreksel 1 kruiesakkie 1 lourierblaar 6 dwerguie (geskil) 40g botter of margarien 4 dwergsampioene (dun gesny) 25 ml meelblom 25 ml enkelroom vars gekapte pietersielie (versiering) Verhit die oond tot 160ºC. Verhit die olie in 'n groot braaipan, sit die hoenderstukke in en braai teen matige hitte vir ongeveer 5 minute, terwyl die hoender een keer omgedraai word, totdat dit goudbruin is. Haal die hoenderstukke uit en sit dit in 'n vlak kasserol. Sit die uie, wortels en spek in die pan en braai liggies vir 5 minute totdat dit sag is. Plaas dit bo-oor die hoender, sout en peper en voeg 50 ml van die wyn by. Sit die aftreksel, kruiesakkie en lourierblaar by. Maak die kasserol toe en kook in die oond vir 1 uur. Verhit die oorblywende wyn in 'n klein kastrol, sit die uie in en prut liggies vir 10 minute of tot die uie sag is. Verwyder die uie en plaas dit opsy en behou die wyn. Smelt 15g van die margarien in 'n klein braaipan, sit die sampioene in en braai liggies vir 2 - 3 minute totdat dit sag is. Verwyder die sampioene en plaas opsy. Smelt die oorblywende vet in 'n klein kastrol, sprinkel die meelblom in en kook vir 1 tot 2 minute oor lae hitte terwyl geroer word. Voeg die wyn waarin die uie gekook is en omtrent 6 eetlepels aftreksel vanuit die kasserol by om 'n dun sous te maak. Roer dit in die kasserol in saam met die sampioene. Kook in die oond vir 'n verdere 15 minute of totdat die hoender sag is. Verwyder die kruiesakkie en lourierblaar by en voeg sout en peper na smaak by. Roer die room in, sprinkel met pietersielie en bedien dadelik. Bedien 4 persone.
16. Bladsy 17 TAMATIEBREDIE 10 ml sout 5 ml varsgemaalde swartpeper 3 ml wonderpeper 5 ml fyn neutmuskaat 2 ml borrie 15 ml olie 1.5 kg skaapribtjops of nekskywe 2 uie, gekap 1 kg tamaties, gekap 5 ml suiker 1 heel brandrissie 5 ml droë basiliekruid 2 aartappels, geskil, in kwarte gesny 3 ml karwysaad Meng sout, peper, wonderpeper, neutmuskaat en borrie en vryf die vleis goed daarmee in. Verhit olie in plat gietysterpot en braai vleis oor matige hitte tot goudbruin. Voeg uie by en braai tot sag en deurskynend, maar nie bruin nie. Voeg sowat 50 ml water by, bedek en stowe oor lae hitte vir sowat 30 tot 45 minute. Loer so af en toe om te kyk of dit nie droog kook nie. Voeg tamaties, suiker, brandrissie en basiliekruid by. Bedek weer en verwyder deksel sodra bredie begin kook. Tamaties trek baie water, daarom moet jy wag tot so te sê alle vloeistof weg gekook het voor jy dit bedek. Laat prut sowat 1½ - 2 uur of tot die vleis sag is. Voeg aartappels en karwysaad by en laat prut nog vir sowat 30 minute. WATERBLOMMETJIEBREDIE 1.8 kg skaapvleis, in stukke gesny 50 ml olie 50 ml botter 4 groot uie, in skywe gesny 2 knoffelhuisies, gekneus 250 ml vleisaftreksel 250 ml witwyn 8 klein aartappels 10 ml sout Vars gemaalde swartpeper 500g waterblommetjies Soutwater 25 ml suurlemoensap Verbruin vleis aan alle kante in verhitte olie en botter. Voeg uie en knoffel by en soteer vir verdere 3 minute. Voeg aftreksel en wyn by. Verhit tot kookpunt. Verminder hitte en prut 90 minute. Voeg aartappels, sout en peper by. Voeg waterblommetjies, wat vooraf in soutwater geweek en skoon gewas is by. Prut nog 30 minute. Voeg suurlemoensap by net voor opdiening. Sit warm voor.
17. Bladsy 18 BRODE BRUINBROOD 600 ml witbroodmeel 560 ml volkoringmeel 600 ml bruinbroodmeel 1 x 10g kitsgis sout na smaak 500 – 750 ml warm water Meng die meel, gis en sout in 'n groot mengbak. Maak 'n holte in die meel en voeg 500 ml van die water by. Meng met 'n lepel tot 'n stywe deeg vorm. As die deeg te styf is, kan nog water bygevoeg word. Knie deeg op 'n houtplank wat liggies met meel bestrooi is, tot glad en elasties. Vorm die deeg in twee gesmeerde broodpanne. Bedek en laat rys tot dubbel die volume. Bak 40-60 minute in 'n voorverhitte oond by 200ºC. Laat op 'n draadrak afkoel. DADELBROODJIE 375g fyn gekerfde dadels 5 ml koeksoda 125g margarien in klein blokkies gesny 250 ml kookwater 190 ml suiker 1 eier, geklits 5 ml vanielje geursel 500 ml meelblom 5 ml bakpoeier 125 ml gekapte neute Plaas die dadels, margarien en koeksoda in ‘n mengbak. Gooi kookwater bo-oor. Roer en laat staan om koud te word. Klits eier, suiker en vanielje geursel goed en gooi by die dadelmengsel. Sif meelblom en bakpoeier saam en vou by die dadelmengsel in. Gooi neute by en meng goed. Bak 1 uur lank in ‘n voorverhitte oond van 180ºC in ‘n gesmeerde broodpannetjie. GEMMERBROOD 250 ml olie 3 eiers 250 ml gouestroop 250 ml louwarm water 5 ml koeksoda opgelos in 60 ml louwarm water 750 ml koekmeelblom knippie sout 5 ml bakpoeier 15 ml fyn gemmer 10 ml gemengde speserye 250 ml suiker Voorverhit die oond tot 180ºC. Smeer twee broodpannetjies met margarien. Klits die olie, eiers, gouestroop en water saam in 'n mengbak tot goed gemeng. Sif die droë bestanddele een vir een oor en voeg dan die suiker by. Klits tot goed gemeng, sowat 5 minute. Giet in voorbereide panne. Bak sowat 45 minute lank of totdat 'n mespunt skoon uit die middel van die brood kom. Laat effens afkoel en keer op 'n draadrak uit. Laat heeltemal afkoel en bedien met botter. KORINGROERBROOD 5 x 250 ml gaar koringkorrels 6 x 250 ml bruinbroodmeel 2 x 10 g kitssuurdeeg 25 ml sout 60 ml bruinsuiker 125 ml kookolie 1 liter louwarm water Meng die koringkorrels, bruinbroodmeel, suurdeeg en sout in´n mengbak. Plaas die suiker, olie en water in ´n ander mengbak en roer tot goed gemeng. Voeg dié mengsel by die droë bestanddele en roer goed deur. Skep die deeg in twee gesmeerde broodpannetjies Laat op ´n warm plek rys tot gelyk met die borand van pan. (Dit duur sowat ´n halfuur - die brood rys ook terwyl dit bak). Stel intussen die oond op 200ºC. Wanneer die deeg gereed is, bak sowat een uur tot gaar in die voorverhitte oond. Die brood is gaar as ´n mens ´n hol klank kry wanneer jy dit onder met die kneukels klop.
18. Bladsy 19 LEMOEN EN ROSYNTJIE BROOD Sap en skil van 1 lemoen 250 ml rosyne 1 eier, effens geklits 30 ml botter, gesmelt 500 ml koekmeelblom 5 ml bakpoeier 2 ml koeksoda 2 ml sout 125 ml suiker 100g pekanneute, fyngekap Voorverhit die oond tot 180ºC. Smeer ‘n broodpan van 23 x 13 x 7 cm met margarien. Vul die lemoensap aan met water tot 250 ml. Voeg die gerasperde lemoenskil asook die die rosyne by. Meng die eier en botter en voeg by. Meng goed. Sif die koekmeelblom, bakpoeier, koeksoda en sout saam. Voeg die suiker en gekapte pekanneute by en meng deur. Voeg die lemoensap mengsel by die droë bestanddele en meng deeglik. Skep in voorbereide pan en bak 1 uur lank of tot gaar. Laat effens afkoel en keer uit op ‘n draadrak. Laat heeltemal koud word voordat dit gesny word. Dien op saam met botter. PIESANG BROOD 125g botter 250g strooisuiker 2 ekstra-groot eiers 30 ml joghurt of suurmelk 5 ml vanielje geursel 6 ryp, fyngemaakte piesangs 60 ml gekapte neute (opsioneel) 250g koekmeel 5 ml koeksoda 1,5 ml sout Room die botter en strooisuiker saam tot lig en donsig. Klits die eiers liggies met 'n vurk en voeg dit saam met die joghurt en vanielje geursel geleidelik by die bottermengsel. Vou die piesangs en neute in. Sif die koekmeel, koeksoda en sout twee maal saam. Vou dit in die piesangmengsel tot goed gemeng. Smeer en voer 'n broodpannetjie met botterpapier uit. Giet die beslag daarin. Bak dit 50 - 60 minute in 'n voorverhitte oond by 180ºC tot goudbruin en stewig. Laat heeltemal afkoel. POLENTA BROODJIE 500 ml polenta 250 ml koekmeelblom 2.5 ml sout 5 ml bakpoeier 2 eiers, geklits 125g botter, gesmelt 50 ml heuning 250 ml karringmelk papawersaad om oor te sprinkel Voorverhit die oond tot 200ºC. Voer ‘n broodpan uit met papier en smeer. Meng die droë bestanddele. Voeg eiers, botter, heuning en karringmelk by en roer tot gemeng. Skep in broodpan en sprinkel papawersaad oor. Bak vir 35 minute. Keer uit en laat afkoel. WITBROOD 1 kg witbroodmeel 15 ml sout 10 ml suiker 1 x 10g kits droëgis 20g botter 625 ml lou water Sif die meel, sout, suiker en gis saam. Vryf botter by droë bestanddele in. Voeg lou water by en meng tot 'n sagte deeg. As die deeg te droog is, kan nog bietjie water bygevoeg word. Knie deeg tot sag en elasties. Plaas in 'n olie gesmeerde mengbak, bedek en laat 20 minute lank rus. Nadat deeg gerys het, knie af en verdeel in 2 ewe groot dele. Vorm en plaas in gesmeerde broodpanne. Bedek en laat rys op 'n warm plek vir 35 - 40 minute lank of tot dubbel die hoeveelheid deeg. Bestryk met water en bak in voorverhitte oond by 200ºC vir 35 minute of tot gaar.
19. Bladsy 20 BYGEREGTE GEBRAAIDE AARTAPPELS 8 middelmatige aartappels Gesoute kookwater 125 ml kookolie 5ml gemengde kruie knippie borrie (vir ‘n mooi goudbruin kleur) Witpeper Kook die aartappels in soutwater vir 10 minute. Dreineer. Meng die olie, kruie, peper en borrie en plaas die aartappels daarin tot ‘n uur voor etenstyd. (Dit kan die dag vantevore al gedoen word). Braai sowat ‘n uur lank in ‘n voorverhitte oond van 180ºC tot goudbruin en bros. ONTHOU! Gebraaide aartappels moet onmiddelik opgedien word. GEELRYS MET ROSYNE 6 koppies kookwater 37.5 ml suiker 5 ml borrie bietjie kaneel 7 ml sout Sodra hierdie kook, voeg by: 500 ml rys 250 ml rosyne Laat 10 minute vinnig kook en laat dan verder baie stadig kook tot gaar. Moet nie roer nie. GEGEURDE KRUMMELPAP Maak krummelpap soos ondergemelde resep Jy het verder nodig: 1 gekapte ui 1 knoffelhuisie, gekneus en gekap 5 ml borrie 1 rooi of groen soetrissie, gekap Sout en peper 45 ml gerasperde parmesaan kaas Braai die uie en knoffel tot deursigtig,. Voeg die borrie, soetrissie, sout en peper by, en braai vir vyf minute. Meng saam met parmesaan kaas by die pap, en laat dit goed warm word, sodat die geure tyd het om deur die pap te trek. KRUMMELPAP 250 ml water 5 ml sout 500 ml growwe mieliemeel Bring water tot kookpunt. Voeg sout by en strooi mieliemeel daarin. Verlaag hitte. Kook vir 15 minute. Roer met 'n vurk of agterkant van 'n houtlepel om krummeltekstuur te verkry. Prut vir 'n verdere 45 minute, halfbedek. Roer nog so 2 maal tydens die prutproses. LEPELBROOD 'n Skep van hierdie brood met 'n smeerseltjie botter is heerlik saam met braaivleis 450 ml melk 300 ml mieliemeel 5 ml sout 50 ml margarien, gesmelt 4 eiers, geskei Voorverhit die oond tot 180ºC. Smeer 'n diep oondvaste bak van 24cm met margarien. Verhit die melk tot kookpunt. Verwyder van die hitte en roer die mieliemeel geleidelik by. Roer tot glad. Plaas terug op die hitte en laat kook tot die mengsel verdik het [die plaat moet nie hoog wees nie]. Roer elke nou en dan. Voeg die sout, asook gesmelte margarien by. Verwyder van die hitte en laat heelwat afkoel. Klits die eier gele en vou by die mengsel in. Klits die eierwitte styf en vou ook by die mengsel in. Skep in voorbereide bak en bak sowat 35 - 40 minute lank of tot gaar. Lewer 4 - 6 porsies.
20. Bladsy 21 SOUSBOONTJIES 500 ml gaar, gespikkelde bone 125 g spekvleis, fyn gesnipper 1 ui, gekap 50 ml bruinsuiker 15 ml mosterdpoeier 5 ml sout 2 ml swartpeper 30 ml wynasyn 200 ml water of bone-aftreksel Meng al die bestanddele saam en plaas in 'n vuurvaste oondskottel. Bak dit vir 1 uur in 'n voorverhitte oond by 180ºC. STYWEPAP 1 liter water 12.5 ml sout 750 ml mieliemeel 12.5 ml botter 10 ml olyfolie Kook water en voeg dan sout by. Roer met ‘n vurk (nie ‘n lepel nie) genoeg mieliemeel in om mengsel taamlik dik te maak. Voeg botter en olyfolie by. Vou goed in. Sit deksel op en laat stoom ongeveer ½ uur oor lae hitte tot gaar. Moenie die deksel te dikwels oplig nie, aangesien dit sal maak dat die pap nie rys nie. TAMATIE EN UIESMOOR 1.5 kg tamaties, geskil, in kwarte gesny 45 ml sonneblomolie 6 medium uie, fyngekap 60 ml vars pietersielie, fyn gekap 10 ml bruinsuiker 5 ml sout 5 ml varsgemaalde swartpeper Plaas tamaties in ‘n groot kastrol en prut oor lae hitte tot sag en pulpagtig. Verhit intussen olie in ‘n braaipan en soteer uie en pietersielie oor lae hitte tot uie deurskynend is. Roer gaar tamaties, suiker, sout en peper by. Bedek deeglik en prut 10 - 15 minute. TAMATIE STAMPMIELIES 500 ml rou stampmielies (oornag geweek) 1 ui, fyn gekap Olie 3 tamaties, ontvel en fyn gekap Sout en varsgemaalde swartpeper 150 ml Cheddarkaas (gerasper) Giet die weekwater van die stampmielies af. Vul kastrol met koue water en verhit tot kookpunt en laat prut dan tot sag. Geur aan die einde van die kooktyd met sout. Dreineer. Voeg ‘n klontjie botter asook ‘n bietjie melk by indien verkies. Soteer die ui in ‘n bietjie olie tot sag. Voeg die tamatie by en prut tot ‘n lekker sous gevorm is. Geur met sout en peper en voeg stampmielies by. Meng liggies deur. Voeg die helfte van die kaas by en meng. Strooi die orige kaas bo-oor.
21. Bladsy 22 DRANKIES AARTAPPELWYN Skil 2 groot aartappels en rasper dit fyn. Voeg daarby 5 liter louwarm water, 2 kg karamelsuiker, 1 kg rosyne, 350g koringkorrels, die fyngerasperde skil en sap van 2 groot suurlemoene asook 30g aktiewe droëgis. Bedek die houer met 'n doek en laat die mengsel gis. Roer dit af en toe. Syg die mengsel na 3 weke deur en bottel die filtraat. Die wyn sal na 'n maand helder word. Gooi 'n bietjie witsuiker in elke bottel en kurk toe. Die wyn is nou reg om gedrink te word, maar hoe langer dit verouder, hoe lekkerder smaak dit. BRANDEWYN-LEMOENLIKEUR 3 groot lemoene 250 ml brandewyn 250 g suiker 2 ml fyn koljander 2 ml fyn kaneel Rasper die lemoene se skille. Druk 250 ml lemoensap uit. Meng alle bestanddele en laat staan vir 2 dae lank. Roer mengsel gereeld. Giet mengsel deur doek en verwyder pulp. Giet vloeistof in gesteriliseerde fles en verseël. Bedien teen kamertemperatuur of verkoel. FLUWEEL LIKEUR 1 blik kondensmelk 1 blik Ideal melk 10 ml vanielje geursel 5 ml sterk koffie 200 ml whiskey Meng kondensmelk, Ideal melk en vanielje geursel saam. Meng koffie met die whiskey en voeg by die melk mengsel. Klits goed en bedien of bottel en bêre in yskas. GEMMERBIER 20 ml gemaalde gemmer 10 liter lou water 1.6 kg wit suiker 150g rosyne 10g aktiewe droëgis 10 ml kremetart 10 ml wynsteensuur Voeg die gemmer by die water en suiker en roer tot die suiker opgelos is. Voeg die res van die bestanddele by. Giet die mengsel in 'n plastiekemmer met 'n deksel en laat dit 24 uur lank gis. Syg die bier daarna deur en giet die filtraat in gesteriliseerde bottels. Moenie die bottels te vol maak nie. Plaas 2 tot 3 van die rosyne in elke bottel en draai die proppe lossies vas. Laat die bier 'n dag of twee by kamertemperatuur gis voordat dit in die koelkas bewaar word. KORINGBIER Was 250 ml broodkoring deeglik en laat dit 24 uur lank in koue water week. Gooi die water af en voeg 250 ml bruinsuiker, 6 gekneusde rosyne, ¼ koekie gis en 1.5 liter lou water daarby. Roer tot die suiker opgelos is en sit die deksel liggies op. ‘n Groot vrugte vles of ‘n vererde emmertjie wat 1¾ liter kan bevat, is ‘n geskikte houer. Laat dit 24 uur lank staan en gooi die vloeistof af. Bottel dit en laat dit 12 tot 24 uur staan voor gebruik. Gooi weer 250 ml bruinsuiker by die koring en rosyne. Voeg 1.5 liter lou water by, roer dit om en laat dit weer 24 uur lank staan voor dit afgegooi word. Herhaal die proses elke dag en bottel die vloeistof wat afgegooi word. 12 tot 24uur nadat dit gebottel is, sal die bier gereed wees. Dien dit koud op. LET WEL: Die eeste 2 of 3 keer sal die bier baie flou wees en ‘n lang tyd in beslag neem nadat dit gebottel is, om te gis. Dit kan weggegooi word en eers na die derde toevoeging van suiker en water gebottel word. Die proses kan 5 tot 6 weke lank elke dag herhaal word met die gebruik van dieselfde koring. Wanneer die gisting goed aan die gang is moet dit nie langer as 12 uur gelaat word voordat die bier afgegooi word nie, anders sal die koring suur word. Indien ‘n paar stukke gekneuste gemmer en/of ‘n paar stukke pynappelskil by die koring gevoeg word, sal dit die smaak van die bier verbeter.
22. Bladsy 23 LEMOEN-EN-SUURLEMOEN-STROOP 8 sappige lemoene 4 sappige suurlemoene 1.5 liter kookwater 1.2 kg wit suiker 15 ml wynsteen of sitroensuur Rasper net die oranje en geel buiteskil van die lemoene en suurlemoene dun af. Moet nie die albedo ook rasper nie aangesien dit die stroop bitter sal laat smaak. Druk die sap van die lemoene en suurlemoene uit en voeg dit by die gerasperde skil. Voeg die res van die bestanddele by en roer tot die suiker opgelos is. Verhit die mengsel tot kookpunt en kook dit vir 5 minute lank. Laat die stroop afkoel, syg dit deur en bottel en verseël dit. Om te skink: Skink dit in lang glase, verdun (indien verkies) met soda of yswater, met 'n paar ysblokkies. LIMONADE 500 ml suiker 250ml water 250 ml vars suurlemoensap Meng die suiker en water in 'n kastrol en verhit dit stadig terwyl dit aanhoudend geroer word totdat die suiker opgelos is. Verhit die stroop tot kookpunt en laat dit 5 minute lank kook oor matige hitte sonder om te roer. Laat die stroop afkoel en voeg die suurlemoensap by. Syg die limonade deur 'n moeseliendoek en bêre dit in 'n houer met 'n deksel in die yskas. Bedien die limonade deur 30 ml van die suurlemoenstroop by 'n glas yswater te voeg. Lewer ongeveer 600 ml onverdunde stroop. MAROELABIER 1 liter ryp maroelas 10 liter lou water 1.6 kg wit suiker 150g rosyne 10g aktiewe droëgis 10 ml kremetart 10 ml wynsteensuur Sny 'n kruis in elke maroela. Kneus die vruggies liggies en voeg die water en suiker by. Roer dit totdat al die suiker opgelos is. Voeg die res van die bestanddele by. Giet mengsel in 'n plastiek emmer met 'n deksel en laat dit 24 uur lank gis. Syg die bier daarna deur en giet die filtraat in gesteriliseerde bottels. Moenie die bottels te vol maak nie. Net soos met die gemmerbier, plaas 2 tot 3 rosyne in elke bottel en draai die doppe liggies vas. Laat die bier 'n dag of twee by kamertemperatuur gis voordat dit in die koelkas bewaar word. PYNAPPELBIER 4 groot pynappels se skille 7 liter warm water 1.2 kg wit suiker 12 rosyne 10g aktiewe of kitsdroë gis Was pynappelstukke goed en plaas dit in 'n groot emmer met 'n deksel. Voeg die water en die suiker by en roer die mengsel totdat al die suiker opgelos is. Voeg die rosyne en gis by. Sit die deksel op en laat die mengsel ongeveer 12 uur lank op 'n warm plek gis. Syg die mengsel deur en giet die filtraat in plastiekkanne of bottels. Plaas van die rosyne in elke kan en verseël dit. Bewaar die bier in die yskas.
23. Bladsy 24 GROENTE BEET EN PAMPOENMOES 1 bossie beet 4 aartappels ¼ pampoen, geskil, ontpit en in blokkies gesny garam masala mosterd peperwortel Kook beet in water tot net sag. Trek skilletjies af en kap fyn. Kook pampoen asook aartappels apart sag en maak fyn met 'n aartappeldrukker. Meng beet met helfte van die aartappels, geur met bietjie mosterd peperwortel, meng orige aartappel met pampoen en geur met garam masala. Skep beetlaag in 'n plat bak en skep 'n pampoenlaag bo-op. BOTTERBEETJIES Kies jong beet en was dit goed. Plaas in ‘n kastrol en bedek met kookwater. Laat dit 2 uur lank kook of totdat die beet sag is. Haal uit die water en trek die skilletjies af, en sny die stingeltjies uit. Sny die beet in helftes Gooi gesmelte botter daaroor en dien warm op. GEBAKTE KOOL 1 liter fyn gekerfde kool 150 ml room 5 ml suiker 1 ml sout 1 ml paprika 50 ml gedroogde broodkrummels 150 ml gerasperde Cheddarkaas Skep die gekerfde kool in ‘n bakskottel. Meng die room, suiker, sout en paprika goed en gooi die dit oor die kool. Strooi die broodkrummels oor en bak met die deksel op vir 30 minute. Verwyder uit die oond. Strooi die kaas oor en bak vir ‘n verdere 10 minute. Bedien warm. GEROOMDE SPINASIE: 1 bossie spinasie 15 ml botter 125 ml room 10 ml suiker ‘n Knippie elk sout, peper en neutmuskaat 15 ml suurlemoensap Was die spinasie deeglik af in ‘n groot wasbak vol water. Kerf fyn. Smelt die botter in ‘n middelgroot swaarboomkastrol. Gooi die nat, gekerfde spinasie in die bottter en roerbraai tot net verlep. Voeg die room by en laat vinnig kook om die vog in te damp en geur te konsentreer. Geur met sout, peper, neut, suurlemoensap en suiker. Nota: Fyn, bros gebraaide spek kan heel laaste bygevoeg word. Dit is hemels !!! GESTOOFDE PATATS 6 klein of 4 middelslag patats 12,5 ml sout 30 ml bruinsuiker 60 ml kookwater 60 ml botter 'n Paar stukkies heel kaneel Voorverhit die oond tot 200ºC . Was en skil die patats en sny in skywe. Kook dit 30 minute lank tot sag. Voeg die sout by. Sny elke patat in die lengte deur en plaas in 'n oondvaste bak. Maak die stroop deur die suiker in die kokende water op te los en die botter by te voeg. Verhit tot die botter gesmelt is. Vir 'n mooi bruin stroop kan die suiker eers droog in 'n kastrol verhit word terwyl dit aanhoudend met 'n houtlepel geroer word tot dit mooi bruin en gesmelt is. Voeg dan die kokende water by. Roer tot dit in die water opgelos is en voeg die botter by. Giet die stroop oor die patats. Voeg 'n paar stukkies heel kaneel by vir geur, en bak sowat 30 minute lank tot dit bruin is. GEURIGE KOOL VAN OUMA FRIEDA 1 klein koolkop, gekerf 2 wortels, gerasper 2 uie, gekerf 1 kg maalvleis
24. Bladsy 25 1 pakkie hoendernoedelsop 5 ml borrie 2 eetlepels kerrie (matig) 1 teelepel sout 1 ml swartpeper 4 eetlepels botter 125 ml room Gebruik ´n groot braaipan. Braai die uie in 4 eetlepels botter tot ligbruin. Voeg die kool by en roerbraai vir ongeveer 30 minute. Voeg nou vleis, wortels en geurmiddels by. Maak sop aan met 500 ml water en gooi helfte by. Prut vir 30 minute en gooi af en toe van die res van die sop by - of as dit nodig is kan meer water by gegooi word (moenie laat dit brand nie). Roer die room by. Bedien met “neut” gegeurde rys of vars broodjies en ‘n mengelslaai. SKORSIEMOES Oorryp, draderige skorsies is heerlik as mens dit op dié manier voorberei 5 skorsies 15 ml botter of margarien 125 ml suiker 5 eetlepels koekmeelblom 10 ml bakpoeier 2 ml sout 250 ml melk 3 eiers 15 ml kaneelsuiker Verhit die oond tot 180ºC. Smeer 'n oondvaste bak. Halveer die skorsies en skep die pitte uit. Kook die halwes tot sag. Dreineer dit. Skep die vleis uit, maak dit fyn en roer die margarien of botter by. Sif die suiker, koekmeelblom, bakpoeier en sout saam. Klits die melk en eiers saam en maak die meelmengsel daarmee aan. Voeg die skorsiemoes by en meng dit goed. Skep die mengsel in die bak en strooi die helfte van die kaneelsuiker oor. Bak die moes 'n uur lank onbedek. Strooi die res van die kaneelsuiker oor en sit die gereg voor. SOET PATATS 1 kg patats 125 ml heuning 60g botter Knippie sout 80 ml water Voorverhit die oond tot 200ºC. Smeer 'n oondpan met 'n lagie botter. Kook patats in skilletjies in soutwater tot net sag. Skil af sodra effens afgekoel [of los aan, indien verkies] en sny in skywe. Verhit heuning, botter, sout en water saam oor matige hitte. Plaas patatskywe in lae in bereide oondbak met 'n lagie heuningsous tussen elke lagie. Skep orige sous bo-oor. Bak in oond vir sowat 30 minute tot sous deur patats getrek het en glansend lyk. Lewer 6 - 8 porsies.
25. Bladsy 26 HAPPIES "BROWNIES" 100 ml botter 375 ml suiker 100g goeie gehalte bitter sjokolade in blokkies Knippie sout 5 ml vanielje geursel 3 ekstra groot eiers 250 ml koekmeelblom 30 ml kakao 100g okkerneute Voorverhit oond tot 180ºC. Smeer 'n vierkantige koekpan of vuurvaste bak. Plaas sjokolade en botter in 'n klein kastrol en roer oor lae hitte totdat alles gesmelt is. Roer suiker en sout by gesmelte botter en sjokolade tot goed gemeng. Voeg vanielje geursel by. Voeg eiers een-een by en roer deeglik na elke byvoeging om te verseker dat elke eier deeglik ingeroer is, voordat die volgende een bygevoeg word. Verwyder van plaat en klits die sjokolade mengsel met 'n handklitser vir een minuuut tot glad en romering. Sif meelblom en kakao saam. Kap okkerneute grof en voeg by. Voeg sjokolademengsel by droë bestanddele en vou in met 'n groot metaallepel. Giet in voorbereide pan en bak vir 30 - 35 minute. Verwyder uit oond en laat staan vir 15 minute om af te koel. Versiersel: 100g goeie gehalte bittersjokolade in blokkies 100ml room Plaas room in 'n klein kastrolletjie en verhit tot kookpunt. Verlaag hitte en laat met 'n derde indamp. Verwyder van hitte en roer sjokoladeblokkies by tot gesmelt. Laat staan tot smeerbaar. Maak koek langs kante los en keer versigtig uit. Smeer versiersel oor en sny in blokkies. Lewer 12 blokkies. CRUNCHIES 250g botter 50 ml gouestroop 10 ml koeksoda 250 ml koekmeelblom 250 ml witsuiker 500 ml hawermout 250 ml klapper Knypie sout Smelt die botter en gouestroop. Voeg die koeksoda by en meng. Meng die droë bestanddele en roer dit in by botttermengsel. Druk dit met ‘n spaan in rolkoekpan van ongeveer 40 x 27cm. Bak dit ongeveer 20 minute tot goudbruin by 160ºC. Laat dit effens afkoel. Sny in vierkante van 5 x 5 cm. Lewer ongeveer 40 koekies. KOEKSISTERS Berei eers die stroop voordat met deeg begin word – dit moet koud wees Stroop: 4 koppies suiker 375 ml water 2.5ml kremetart 2.5 ml fyn gemmer 2 stukke pypkaneel Gliserien Los die suiker in die water op. Voeg die kremetart, gemmer en kaneel by en laat die stroop 5 minute lank kook. Voeg 5 - 10 ml gliserien by net voordat die stroop van die hitte afgehaal word om mooi blink koeksisters te verkry. Hou die bak stroop in ‘n groot skottel met ysblokkies terwyl die koeksisters daarin gedoop word om te voorkom dat die stroop gou warm word. Lewer 5-6 dosyn koeksisters. Deeg: 4 koppies meelblom 2.5 ml sout 30 ml bakpoeier 50 ml botter of margarien 1 eier Melk of water (250-375ml) Olie om in te bak Sif die droë bestanddele saam, en vryf die botte met die punte van die vingers daarin. Klits die eier, voeg die melk of water daarby en maak dit aan tot ‘n sagte deeg. Knie dit goed tot dit glad is. Laat dit vir 2 uur of langer staan. Rol die deeg 1cm dik uit, sny in repies en vleg of draai hulle. Bak hulle 1 - 2
26. Bladsy 27 minute lank in warm olie tot ligbruin. Sit 5 - 6 koeksisters gelyktydig in die olie. Laat aan die een kant bruin braai en draai om, sodat die ander kant ook kan verkleur. Haal met ‘n skuimspaan uit, dreineer hulle ‘n oomblik lank op bruinpapier en dompel hulle dan ‘n paar sekondes lank in die koue stroop. OUMA NANNA SE OLIEBOLLETJIES (Mini Dougnuts) 4 x 250 ml koekmeelblom 250 ml suiker 30 ml bakpoeier 2 eiers, geklop 250 - 300ml water 125 ml rosyne 750 ml (om in te braai) Om in te rol: Meng 500 ml suiker en 30ml fyn kaneel Meng meel, suiker en bakpoeier in 'n mengbak. Klop eiers en water, voeg by meelmengsel en meng goed. Roer rosyne by. Verhit die olie tot warm en skep elke keer 'n eetlepel van die beslag in die warm olie. Braai bolletjies alkant tot goudbruin. Moenie meer as 4 bolletjies gelyk braai nie. Skep met 'n gaatjieslepel in uit, dreineer oortollige olie en rol in kaneelsuiker. Bedien. Lewer sowat 30 bolletjies. Oliebolletjies moet nie lank gebêre word nie, want dit word gou sag. PANNEKOEK 3 x 250 ml gesifte bruismeel 3 eiers ½ teelepel sout 37.5 ml kookolie 10 ml suiker (opsioneel) 400 ml melk of water Kaneelsuiker Meng die eiers, bruismeel, sout, kookolie, en suiker (opsioneel) saam. Voeg nou 'n bietjie water of melk by die mengsel. Meng nou deeglik tot die mengsel glad en sonder klonte is - die mengsel moet nou 'n egalige tekstuur wees. Voorverhit die pan. Voeg 'n teelepel olie in die pan, skommel die pan sodat die oppervlak bedek is. Gooi nou van die mengsel in die pan. Wag tot die mengsel "droog" raak en draai dan om. Strooi kaneelsuiker bo-oor en rol op. Hou warm deur 'n bord op 'n kastrol met stadig kokende water te plaas en die pannekoek daarin te plaas. PLAATKOEKIES 2 eiers 125 ml suiker 250 ml melk 25 ml gesmelte margarien of olie 500 ml meelblom 20 ml bakpoeier 2.5 ml sout Klits die eiers en suiker saam. Voeg 125ml melk en margarien by. Sif die meelblom, bakpoeier en die sout saam en voeg dit by die eiermengsel. Voeg die orige melk geleidelik by om 'n gladde mengsel te vorm. Moet die mengsel nie weer roer nadat alles goed gemeng is nie. Bak in 'n warm pan waarin bietjie olie gedrup is. Bak eers aan die een kant en as dit bo-op lugblasies vorm, draai die koekies om en bak ook aan die anderkant tot goudbruin. Dien op met botter en stroop of heuning. SMULSTAFIES (12 stafies) 125 ml volkoringmeel 250 ml hawermout 1 ml koeksoda 125 ml klapper 125 ml bruin suiker 250 ml pitlose rosyne 150 g margarien, gesmelt 15 ml heuning Voorverhit oond tot 180ºC. Smeer die bakplaat. Meng die volkoringmeel, hawermout, koeksoda, klapper, bruin suiker en pitlose rosyne saam in 'n groot mengbak. Meng die gesmelte margarien en heuning saam in 'n aparte bak. Roer goed. Voeg margarien-heuningmengsel by die droë bestanddele en meng deeglik met 'n houtlepel. Druk die mengsel eweredig vas op die bakplaat. Bak 20 minute lank tot goudbruin. Sny in stafies terwyl nog warm. Laat heeltemal afkoel.
27. Bladsy 28 STROOP POFFERTJIES Berei eers die stroop voordat met deeg begin word – dit moet koud wees Stroop: 1 liter water 1,125 ml witsuiker Sap van 1 suurlemoen Verhit die water en die witsuiker tot kookpunt en roer net totdat die suiker gesmelt het. Kook dit sowat 10 - 12 minute lank oop. Laat afkoel. Roer die suurlemoensap by en verkoel tot yskoud. Gooi dit in ‘n diep houer soos ‘n liter-maatbeker. Beslag: 60 ml witsuiker 30 ml margarien, by kamertemperatuur 2 eiers 500g bruismeel 15 ml bakpoeier 1 ml sout Fyn gerasperde skil van 1 suurlemoen 500 ml kookwater Sonneblomolie vir diep braai Klits die witsuiker, margarien en eiers goed saam. Sif die bruismeel, bakpoeier en sout bo-oor. Voeg die suurlemoenskil en kookwater by en roer tot gemeng. (Dit is ‘n slap beslag). Verhit olie tot matig warm. Skep dessertlepelsvol van die beslag in die olie en bak dit eers aan die een kant en dan aan die ander kant tot goudbruin. Skep die gaar poffers vinnig met ‘n dreineerspaan uit en dompel dit dadelik in die koue stroop. Skep dit uit en laat die oortollige stroop afdrup. Bewaar dit in die koelkas. TAMBOESIES 1 rol skilferdeeg 1 eier geklits 500 ml vars room 50 ml strooisuiker 6 ml vanielje geursel 250 ml gesifte versiersuiker 30 ml kookwater 2 ml suurlemoensap Geel voedselkleursel Rol die helfte van die deeg uit en sny in 4.5cm vierkantjies. Verf liggies met geklitste eier. Plaas op 'n bakplaat wat met water besproei is en bak in 'n voorverhitte oond by 200ºC tot goudbruin. Laat afkoel, sny deegvierkante oop tussen die gerysde lagies. Klop room met strooisuiker en vanielje geursel styf. Spuit room op die onderste een lagie en plaas 'n vierkantjie bo-op. Meng gesifte versiersuiker met kookwater en suurlemoensap en 'n paar druppels voedselkleursel. Skep versiersel drupsgewys oor elke tamboesie. YSTERVARKIES Laagkoek: 250 ml melk 25g botter 4 eiers 375 ml strooisuiker 5 ml vanielje geursel 500 ml meelblom 20 ml bakpoeier 12.5 ml meelblom Kook melk en botter en laat afkoel. Klits eiers met strooisuiker en vanielje geursel. Sif 375 ml meelblom en sout 3 keer saam. Meng bakpoeier met 12.5 ml meelblom. Meng eiers met gesifte meelblom. Voeg melk by en roer bakpoeier laaste by. Bak 25 minute by 200ºC. Sny in blokke. Stroop: 500 ml suiker 20 ml kakao ¾ koppie water Knippie sout Klapper Kook alles vir 3 minute. Hou warm. Gooi oor stukke koek. Rol in klapper.
28. Bladsy 29 KLEIN KOEKIES GEMMERKOEKIES 125 ml botter 125 ml gouestroop 1 eier 750 ml koekmeelblom 250 ml suiker 15 ml gemmer 5 ml koeksoda 2 ml sout 35 ml melk Voorverhit die oond tot 180ºC en smeer 'n bakplaat. Smelt die botter en roer die gouestroop by. Laat afkoel. Klits die eier by. Sif die droë bestanddele saam en roer dit afwisselend met die melk in die stroop-mengsel. Verkoel deeglik in die yskas tot dit styf genoeg is om te vorm. Maak balletjies en sit dit op die bakplaat. Druk dit effens plat met 'n vurk. Bak vir ongeveer 10 minute tot lig-bruin. GENERAAL KOEKIES 135 ml botter of margarien 125 ml bruinsuiker 1 groot eier 250 ml bruismeel 3 ml koeksoda 125 ml hawermout 125 ml klapper 125 ml gesoute grondbone 85 ml graanvlokkies, fyngedruk Room die botter of margarien en bruinsuiker. Voeg die eier by en klits dit goed. Sif die bruismeel en koeksoda by en vou dit by die eiermengsel in. Voeg die hawermout, klapper, grondbone en graanvlokkies by en meng goed. Skep lepelsvol van die deeg effens uitmekaar op ‘n liggies gesmeerde bakplaat. Bak dit 10 - 12 minute lank in ‘n voorverhitte oond by 180ºC, tot goudbruin. HERTZOG KOEKIES Kors: 450 ml koekmeel (ongesif afgemeet) 35 ml strooisuiker 10 ml bakpoeier 1 ml sout 125g margarien by kamer temperatuur 15 ml koue water 3 gele van ekstra groot eiers Sif die koekmeel, strooisuiker, bakpoeier en sout saam. Vryf die margarien liggies met vinger punte in tot goed gemeng. Klits die eiergele en water effens. Voeg by die meelmengsel en meng tot 'n sagte, hanteerbare deeg. Voeg nog 'n bietjie water by as die deeg te styf is. Knie die deeg goed. Bedek en laat eenkant staan. Voorverhit die oond tot 180ºC. Smeer die holtes van kolwyntjiepannetjies. Rol die deeg dun uit op 'n meelbestrooide werkoppervlak. Druk groot sirkels met 'n koekiedrukker uit en voer die panne en holtes daarmee uit. Vulsel: 50 - 75 ml fyn appelkooskonfyt 3 eierwitte van ekstra groot eiers 300 ml suiker 500 ml klapper Skep 'n teelepel appelkooskonfyt in die middel van elke korsie. Klits die eierwitte tot styf. Klits die suiker geleidelik in. Roer die klapper in. Skep lepelsvol van die vulsel op die appelkooskonfyt op die korsies. Bak die koekies 20 - 25 minute op die middelste oondrak. Laat hulle effens in die panne afkoel. Lewer 12 - 15 porsies.
29. Bladsy 30 KOFFIE KOEKIES 750 ml botter 250 ml suiker 25 ml stroop 25 ml koffie ekstrak 5 ml vanielje geursel 60 ml melk 5 ml koeksada 5 koppies koekmeel ½ teelepel sout Klop botter en suiker goed. Meng melk en koeksoda. Meng alles met koekmeel en knie. Gebruik vleismeule of koekiedrukker en sny koekies. Bak ± 20 minute by 180ºC. Vulsel: 250 ml suiker 125 ml melk 250 ml botter 5 ml vanielje geursel Kook alles saam vir 5 minute. Klop tot koud en styf. Skep in gaar koekies en sit op mekaar. KOOKMELK KOEKIES 6 x 250 ml ongesif afgemeet koekmeelblom 1 ml sout 500g margarien 500 ml suiker 125 ml melk 10 ml koeksoda Meng koekmeelblom en sout. Vryf margarien met vingers daarin tot goed gemeng. Verhit suiker, melk en koeksoda saam oor matige hitte in ‘n groot kastrol tot kookpunt. Roer af en toe en pasop vir oorkook, want mengsel begin skuim wanneer dit begin kook. Gooi warm kookmelkmengsel oor meelmengsel en meng goed. Plaas in ‘n houer met ‘n deksel. Maak toe en verkoel oornag. Maak koekies en plaas ‘n entjie uitmekaar op ‘n bakplaat. As die deeg in balletjies gerol word, druk hulle met ‘n vurk platter. Bak in ‘n voorverhitte oond by 200ºC vir 10 - 12 minute. Laat effens afkoel en plaas dan op ‘n draadrak om heeltemal koud te word. Hierdie deeg kan ook deur ‘n vleismeul koekiemaker gedruk word met verskillende vorms. Lewer sowat 12 dosyn koekies. MA SE HAWERMOUTKOEKIES 500 ml hawermout 250 ml suiker 250 ml meelblom 250 ml fyn klapper 12.5 ml stroop 250 ml botter 5ml koeksoda Smelt botter en stroop en roer die koeksoda in. Dit moenie te warm wees nie, anders gis alles uit, ook nie te koud nie, anders proe alles na koeksoda (jy weet seker). Voeg die res van die droë bestandele by. Gooi in lae pannetjies en bak in die oond tot dit bruin is teen 180ºC. Sny terwyl dit nog warm is. MILJOENERS BROSBROOD 250g sagte botter of margarien 5ml vanielje geursel 100 ml suiker 800 ml koekmeelblom 125g gekapte neute 1 eiergeel 25 ml brandewyn Versiersuiker Voorverhit die oond tot 160ºC en voer 2 bakplate uit met bakpapier. Verroom die botter of margarien en suiker goed saam tot lig en romerig. Klits die eiergeel, brandewyn en vanielje geursel by. Voeg die meel en neute by en knie tot ‘n sagte deeg. Rol in bolletjies, druk effens plat en pak op bakplate. Bak 30 minute tot gaar, maar steeds lig van kleur. Pak warm in ‘n bak met versiersuiker en laat dit so afkoel.
30. Bladsy 31 OUTYDSE SOETKOEKIES 10 koppies meel 4 koppies suiker 500g margarien 6 eiers 10 teelepels bakpoeier knippie sout ½ koppie lou water Sif alle droë bestanddele saam. Klits botter en suiker vir ongeveer 10 minute tot room, en voeg eier een vir een by. Klits goed. Voeg droë bestanddele by die suiker, margarien en eier mengsel. As deeg ‘n bietjie styf is voeg ‘n kwart tot ‘n halwe koppie lou water by en meng deur. Laat deeg vir ongeveer een uur staan. Rol uit op meel bestrooide oppervlakte en druk uit. Pak in gesmeerde bakplate. Bak teen 180°C vir 10 minute of tot ligbruin. OUTYDSE SPESERYKOEKIES 425g banketmeelblom 3 ml sout 3 ml koeksoda 5 ml fyn kaneel 3 ml fyn naeltjies 200g karamelbruinsuiker 125g botter 1 eier (geklits) 90 ml sjerrie of port 5 ml lemoenskil, gerasper Neute vir versiering Sif meel, sout, koeksoda, kaneel, naeltjies en suiker saam. Vryf botter in. Voeg eier, sjerrie en skil by. Bedek deeg en laat ongeveer 1 uur lank staan. Rol deeg uit tot 3mm dikte. Druk ronde koekies uit. Druk ‘n neut in die middel van elke koekie vas. Plaas op ‘n gesmeerde bakplaat. Bak ongeveer 15 minute lank in voorverhitte oond by 200ºC. REPELSTEELJIES 250g botter 500 ml koekmeelblom 2.5 ml sout 2.5 ml bakpoeier 650 ml gerasperde Cheddarkaas Appelkooskonfyt Verroom botter en voeg meel, sout en bakpoeier by. Meng goed. Voeg kaas by en meng tot 'n deeg. Rol deeg in balletjies en plaas op 'n gesmeerde bakplaat. Druk 'n gaatjies met 'n houtlepel in die middel van elke koekie, maar moenie dwarsdeur druk nie. Skep 'n mespuntjie konfyt in die middel. (As jy te veel konfyt insit, sal dit oorkook tydens die bakproses). Bak sowat 10 - 15 minute in 'n voorverhitte oond by 180ºC. Lewer sowat 5 dosyn koekies.
31. Bladsy 32 KOEKE BOOMKOEK 275 ml botter 300 ml strooisuiker 6 ekstra groot eiers, waarvan 4 geskei is 5 ml vanielje geursel 5 ml rum of brandewyn 300 ml koekmeelblom 200 ml mielieblom 15 ml bakpoeier 500 ml versiersuiker Ongeveer 100ml water Voorverhit die oond tot 180ºC. Voer ‘n 23cm koekpan uit met waspapier. Verroom die botter en strooisuiker tot lig en romerig. Voeg die twee heel eiers en vier eiergele een vir een by en klits goed na elke byvoeging. Voeg die vanielje geursel en brandewyn by en meng goed. Sif die droë bestanddele by, behalwe die versiersuiker. Voeg geleidelik by die bottermengsel. Meng goed. Klits die eierwitte styf en vou by die mengsel in. Skep 125 ml van die mengsel in die voorbereide pan, maak gelyk en bak 12 minute lank. Skep nog 125 ml op die gebakte laag, maak gelyk tot teen die kant, bak nog 10 - 12 minute lank of totdat die laag gaar is. Herhaal die lae totdat jy ten minste agt lae het. (Sit ‘n bakkie met water onder in die oond om te verhoed dat die onderste laag brand). Laat effens afkoel in die pan en keer danop ‘n draadrakkie uit om heeltemal koud te word. Sif die versiersuiker en meng met net genoeg water om ‘n gladde dik versiersel te maak. Giet oor die koek. KARRINGMELK SJOKOLADEKOEK 1½ koppie strooisuiker 125 ml botter 125 ml kakao 250 ml warm water 500 ml meelblom 2 eiers 125 ml karringmelk 10 ml vanielje geursel 5 ml kremetart 5 ml koeksoda ¼ teelepel sout Meng kakao met warm water. Meng koeksoda met karringmelk. Sif droë bestandele. Klop botter en suiker goed. Klop eiers goed. Voeg eiers by botter. Voeg dit by meel om die beurt met kakao en melk. Gooi vanielje geursel by. Klop met houtlepel. Bak by 180ºC vir 25 minute. KLASSIEKE VRUGTEKOEK 50g glanskersies 45 ml brandewyn 850g droëvrugte koekmengsel 50g neute 225g koekmeelblom 2 ml sout 2 ml gemengde speserye 1 ml vars gerasperde neutmuskaat 225g ongesoute botter 225g melassesuiker 4 ekstra groot eiers 15 ml melasse Gerasperde skil van 1 suurlemoen Gerasperde skil van 1 lemoen Plaas die glanskersies in 'n vergiettes en spoel die stroop af. Droog kersies goed af en sny dit fyn op. Voeg die droëvrugte koekmengsel by en meng goed. Sprinkel die brandewyn oor en roer die mengsel. Bedek die houer en laat die vrugte oornag week. Kap die neute fyn en sit dit opsy. Smeer 'n diep koekpan met 'n deursnee van 20cm. Voer die boom en kante met 'n dubbele laag gesmeerde waspapier uit. Bind 'n dubbele laag dik bruinpapier buite-om die pan vas. Sif die koekmeelblom, sout en speserye die volgende dag saam. Verroom die botter en suiker tot lig en donsig. Klits die eiers saam en klop dan eetlepels vol op 'n keer by die bottermengsel in. Vou af en toe 'n bietjie van die meelmengsel by die bottermengsel in as dit lyk of dit wil skif. Vou die res van die meelmengsel baie liggies by die bottermengsel in. Vou daarna die vrugtemengsel, neute en die res van die bestanddele in. Skep die beslag in die pan en smeer dit gelyk. Bedek die koek met 'n dubbele laag waspapier met 'n gaatjie in die middel. Plaas die koek op 'n dubbel laag bruinpapier op die onderste oondrak en bak dit ongeveer 4½ uur lank in 'n vooraf verhitte oond by 140ºC. As 'n toetspen in die middel van die koek ingesteek word en skoon daaruit kom, is die koek gaar. Laat die koek 'n halfuur in die pan afkoel. Keer dit op 'n draadrak uit en sprinkel 'n bietjie brandewyn of rum oor wanneer dit koud is. Draai die koek in 'n dubbel laag waspapier toe. Dit kan vir 6 maande op die rak, of tot 'n jaar in die vrieskas gebêre word. Maak dit in die begin 1 keer per week oop en en daarna elke maand. Sprinkel brandewyn oor.
32. Bladsy 33 LEMOEN SPONSKOEK 2 eiers 10 ml gerasperde lemoenskil 62,5 ml melk 62,5 ml lemoensap 425 ml koekmeelblom 10 ml bakpoeier 200 ml suiker 1 ml sout 125 ml botter of margarien Voorverhit oond tot 180ºC. Sif droë bestanddele en voeg by res. Roer met 'n houtlepel tot bestanddele goed gemeng is of klits 2 minute teen medium spoed met 'n elektriese klitser. Skep in twee gesmeerde koekpanne, 220 mm in deursnee. Bak 30 minute. Lemoenversiersuiker: 50 ml margarien 5 ml gerasperde lemoenskil 25 ml suurlemoensap 50 ml lemoensap Versiersuiker Knypie sout Meng bestanddele saam en versier koek daarmee. ROOI FLUWEELKOEK Koek: 100g botter 350g suiker 2 eiers 75 ml kakao 30 ml kookwater 2 bottels (30ml elk) voedsel kleursel 520 ml koekmeelblom 5 ml sout 250 ml karringmelk 5 ml vanielje geursel 5 ml koeksoda 5 ml witasyn Voorverhit die oond tot 180ºC. Smeer twee 20cm losboomkoekpanne met margarien. Verroom die botter en suiker saam tot lig en romerig. Voeg die eiers een vir een by en klits na elke byvoeging. Meng die kakao, kookwater en voedselkleursel saam om ‘n stywe pasta te vorm. Voeg by die botter mengsel en meng. Sif die koekmeelblim en sout saam. Meng ook die karringmelk en vanielje geursel saam. Voeg om die beurt met die droë bestanddele by die bottermengsel. Meng laastens die koeksoda en asyn saam en voeg by die mengsel. Meng goed. Verdeel die mengsel in twee gelyke dele en skep in die voorbereide koekpanne. Bak sowat 30 minute lank of totdat pen skoon uit die middel van die koek kom. Versiersel: 250 ml melk 90 ml koekmeelblom 275 ml suiker 250 ml botter 5 ml vanielje geursel sjokolade-vermicelli om bo-oor te strooi Voeg ‘n bietjie van die melk by die koekmeelblom en meng tot ‘n gladde pasta. Bring die res van die melk saam met die suiker tot kookpunt. Roer gedurig. Voeg ‘n bietjie van die warm melk by die meelpasta en meng goed. Voeg by die warm melk en kook oor lae hitte tot gaar en dik. Roer gedurig. Verroom die botter tot sag. Voeg die vanielje geursel by. Giet die melkmengsel by en klits totdat dit lyk soos styfgeklopte room. Koel af. Smeer ‘n bietjie van die versiersel op 1 koeklaag en plaas die ander koeklaag bo-op. Versier die koek met die res van die versiersel. Strooi ‘n bietjie vermicelli bo-oor. WORTELKOEK 500 ml bruismeel 2 groot piesangs 10 ml bakpoeier 200 ml sagte bruinsuiker knippie sout 250 ml grof gerasperde wortels 125 ml pekanneute 2 groot eiers 150 ml sonneblomolie 5 ml kaneel 1 ml neutmuskaat Sif bruismeel, bakpoeier en sout saam. Kap neute, skil en verpulp piesangs. Roer pekanneute, piesangmoes, bruinsuiker en gerasperde geelwortel by meelmengsel. Maak ‘n holte in die middel en giet eiers en sonneblomolie daarin. Klop alles saam tot gemeng. Skep beslag in pan. Bak 45 minute tot ‘n uur tot gaar by 180ºC.
33. Bladsy 34 KONFYT AALWYN KONFYT Sny die onderste ou aalwynblare so naby as moontlik teen die stam af waar die blare op hul dikste is. Pak dit regop met die gesnyde kant na onder en laat ´n dag só staan om soveel sap as moontlik te laat uitloop. Sny die kante en die punte af sodat die binneste wit deel wat oorbly, minstens 10 mm dik is, anders is die konfytstukke te dun. Sny die wit gedeeltes in stukke van sowat 30 mm vierkantig en skil elkeen af, bo en onder. Nou is die snyery en skillery klaar. Die stukke moet ´n paar uur goed in skoon water geweek en daarna ´n paar keer in lopende water afgespoel word tot daar nie meer ´n teken van die geel, bitter sap is nie. Nou kan dit verwerk word nes waatlemoenkonfytstukke: Prik elke stuk goed aan weerskante met ´n vurk met dik tande. Laat lê die stukke oornag in helder kalkwater. Maak genoeg kalkwater aan om die stukke te bedek deur 2 eetlepels kalk in die korrekte hoeveelheid lou water op te los. (Kalk is by apteke te koop). Roer elke nou en dan tot die water koud is. Gooi die helder water bo af en gebruik. Spoel die stukke in vars water af en dreineer. Weeg: Vir elke 2,7 kg stukke word 3,2 kg suiker en 2 liter water gebruik. Sowat 4 eetlepels suurlemoensap sal keer dat die stroop sandsuiker word, terwyl ´n handvol vyelote vir ´n heerlike geur sorg. Kook die stukke eers sowat 30 minute in water. Dit sal nie sag word nie, maar absorbeer die stroop dan beter. Dreineer. Kook intussen die stroop. Voeg die stukke stadig op ‘n keer by sodat die stroop nie ophou kook nie. Laat kook sowat 1½ uur tot die stukke deurskynend is en die stroop begin verdik. Laat oornag staan om goed af te koel. Dit is wanneer die aalwynstukke die stroop absorbeer. Haal die stukke die volgende oggend uit die stroop. Verhit die stroop weer tot kookpunt en plaas die stukke terug in die warm stroop. Pak die konfytstukke warm in gesteriliseerde flesse. Maak vol met stroop en verseël. APPELKOOSKONFYT 1kg appelkose 5 x 250ml suiker Was die appelkose, halveer dit en verwyder die pitte. Pak die vrugte in lae met suiker in ‘n groot kastrol. Laat dit 12 uur lank staan. Verhit dit stadig oor lae hitte totdat die suiker heeltemal opgelos is. Kook die konfyt ongeveer 30 minute lank vinnig. Skep skuim wat bo-op vorm af. Die konfyt moet helder wees en soos dik lawa lyk. Skep die konfyt in warm, droë, gesteriliseerde flesse en verseël dadelik. APPELLIEFIE KONFYT 1 kg appelliefies 750g suiker 125 ml water 20ml suurlemoensap Trek die doppies en stingeltjies van die appelliefies af. Spoel vrugte af. Plaas suiker, appelliefies, water en suurlemoensap in 'n groot genoeg kastrol. Kook vrugte oor lae hitte totdat dit soos konfyt begin lyk. Roer af en toe om suiker op te los. Skep oortollige skuim wat gedurende die kooktyd gevorm het, af. Toets die konfyt om te sien of dit styf genoeg is. Skep in warm gesterilliseerde flesse en verseël dit onmiddellik terwyl dit nog warm is. DRIE-SITRUS MARMELADE 2 lemoene 2 pomelos 2 suurlemoene 1,5 - 2 liter water Wit suiker Sny die skil van vrugte in repies en trek versigtig af. Sit in gaasdoekie en bind vas. Sny heel vrugte in wiggies en verwyder die pitte. Verwyder die wit gedeeltes. Meet hoeveel pulp en sit in kastrol. Voeg 500 ml water vir elke 250 ml pulpmengsel. Verhit tot kookpunt. Verlaag hitte en kook vir nog 40 minute oor stadige hitte. Giet die mengsel in maatbeker en voeg dan 250g witsuiker by vir elke 250 ml pulp. Giet alles - ook skilsakkie - in kastrol. Verhit stadig tot suiker opgelos is. Verhit en kook mengsel vir 25
34. Bladsy 35 minute, totdat dit nie meer waterig is nie. Laat afkoel, as dit stewig en nie meer loperig is nie, is dit reg. Skep warm marmelade in bottels wat gesteriliseer is. Lewer sowat 2 liter marmelade. Opsioneel: 1 Gesnyde pynappel kan ook bygevoeg word. Vir iets anders! GEELPERSKE KONFYT 2.5kg geelperskes 750 ml water 7 x 250 ml suiker 5 ml wynsteensuur Ontpit en skil die perskes. Snipper dit. Plaas perskes in ‘n kastrol en voeg die water by. Kook die snippers ongeveer 10 minute lank totdat dit sag is. Roer die suiker en wynsteensuur by totdat die suiker heeltemal opgelos is. Stel die plaat laer en kook die konfyt oor matige hitte totdat dit soos dik lawa lyk. Toets of stolpunt bereik is. Skep in warm, droë, gesteriliseerde flesse en verseël dadelik. GROEN SOETRISSIE KONFYT Die konfyt is heerlik op roosterbrood. Maak net seker jy kap die soetrissies baie fyn 4 koppies fyn gekapte groen soetrissies 500 ml suiker 2 ml sout 2 ml gemmer 2 ml gemengde speserye Meng alle bestanddele in 'n vlekvrye staalpot en laat staan vir 2½ uur. Kook daarna vir 40 minute oor matige hitte tto stroop begin dik word. Verwyder van stoof en bottel warm. TURKSVY FYNKONFYT Skil 1 kg ryp turksvye dun af en sny dit in klein stukkies op. Voeg 625 ml water by. Verhit dit tot kookpunt en kook dit 'n kwartier lank met die deksel op. Haal die kastrol van die stoof af. Voeg 375g wit suiker, die sap van 'n halwe suurlemoen, 1 knoets gekneusde, gedroogde gemmerwortel en 'n knippie sout by die warm turksvymoes. Verhit die mengsel stadig tot kookpunt en roer dit aan die begin totdat al die suiker opgelos is. Kook dit oor matige hitte totdat die konfyt helder en dik is. Verwyder die gemmer en gooi dit weg. Skuim die konfyt af, indien nodig. Bottel dit warm en verseël dit wanneer afgekoel. UIE KONFYT Heerlik saam met alle vleissoorte 450g uie, in ringe gesny 100g preie, in ringe gesny 50g grasuie, fyngekap 1 liter water 750 ml suiker 5 ml gemengde speserye Kook die ui, prei en grasui in 'n bietjie water tot net sag. Dreineer goed. Voeg die water, suiker en speserye by en roer tot die suiker opgelos is. Bring tot kookpunt en prut tot die mengsel verdik en nie meer waterig is nie. Skep in gesteriliseerde flesse terwyl dit nog warm is. Lewer 750 ml. UIE MARMELADE 150 ml olyfolie 20 ml mosterdsaad 1 kg rooi uie, geskil, in dun ringe gesny 25 ml gemmer, vars, gerasper 2 vars lourierblare 100 ml bruinsuiker 150 ml rooi wynasyn 100 ml rooiwyn Fyngerasperde skil en sap van 2 lemoene Verhit die olie in ‘n groot swaarboomkastrol en soteer die uie stadig oor ‘n lae hitte tot dit sag is (sowat 25 minute). Roer dit af en toe. Voeg die res van die bestanddele by en prut saggies tot die sappe verdik. Geur na smaak met sout en en vars gemaalde peper en laat staan 8 uur sodat die geur goed deurtrek. Skep in droë, skoon en warm flesse en bêre in yskas. Sit voor met gebraaide beesvleis, ham of kaas.
35. Bladsy 36 VYE KONFYT 2.5 kg vye 3 knoetse gedroogde gemmerwortel 2.5 kg wit suiker 1 liter water 500 ml druiwe asyn Sny die vye in stukkies op. Kneus die gemmer en bind in 'n stukke moeselien of kaasdoek toe. Verhit die suiker, water en asyn tot kookpunt en roer dit aan die begin totdat al die suiker opgelos is. Kook dit 10 minute lank. Voeg die vye en gemmersakkie by die stroop en prut die mengsel ongeveer 4 uur lank totdat dit dik is. Verwyder die gemmersakkie en gooi dit weg. Skuim die konfyt af indien nodig, en laat dit 'n paar minute afkoel. Roer die konfyt goed deur, bottel dit warm en verseël dit dadelik. WAATLEMOEN KONFYT 1 Groot waatlemoen Kalkoplossing: 12.5 ml kalk 3.6 liter water Water om te week Water om in te kook Verwyder groen skil en sagte binneste van waatlemoen. Sny wit skil in stukke. Prik elke stuk baie goed met ‘n vurk en weeg die stukke. Plaas oornag in kalkoplossing. Spoel die volgende dag baie goed af en laat in skoon water week vir ten minste 2 uur. Plaas skoon water in groot kastrol en verhit tot kookpunt. Voeg stukke een vir een by terwyl water voortdurend kook. Indien water ophou kook, sal stukke pap word. Kook tot stukke helder is, en 'n tande stokkie maklik daardeur gesteek kan word. Stroop: 500g suiker en 1 liter water vir elke 500g vrugte Sap van 1 suurlemoen Knypie sout 5 stukke gemmerstukke Berei stroop van 500g suiker en 1 liter water vir elke 500g vrugte en verhit tot kookpunt. Suig deur en plaas terug in kastrol. Verhit weer tot kookpunt en voeg res van bestanddele by. Voeg stukke een vir een by kokende stroop en kook tot stukke helder en deurskynend is. Pak in skoon gesteriliseerde bottels en verseël.
36. Bladsy 37 LEKKERNYE BORSSUIKER KLONTJIES (Barley Sugar) 500 ml suiker Knippie sout 150 ml water 2.5 ml kremetart 12.5 ml suurlemoensap Geel of oranje kleursel Roer die suiker, sout en die water in ‘n kastrol totdat die suiker opgelos is. Laat dit dan liggies kook. Skraap al die suikerkristalle van die kante van die kastrol af of kook dit vir 3 minute lank met die deksel op om die kristalle op te los. Voeg die kremetart by en kook dan sonder die deksel tot dit die harde kraakstadium bereik as dit in koue water getoets word. Die mengsel sal van kleur verander as dit daardie temperatuur bereik. Voeg die suurlemoensap, geursel en kleursel by en verwyder van die hitte. Drup dit van die kastrol op ‘n gesmeerde marmerblad of plat enemmelskinkbord sodat klein ronde klontjies vorm. Laat dit koud en hard word en pak dit in ‘n digte fles weg. BOTTERKARAMEL (Butterscoth) 350 ml bruinsuiker 10 ml asyn 200g botter 200 ml water 2.5 ml vanielje geursel Meng suiker, asyn, botter en water in ‘n kastrol. Roer dit oor stadige hitte tot die suiker opgelos is. Kook sonder om verder te roer tot dit die harde kraakstadium bereik het, as dit in koue water getoets word. Voeg die vanielje geursel by en gooi dit in ‘n vlak pan uit wat met botter gesmeer is. Laat dit effens afkoel en merk vierkantige blokkies daarop uit voordat dit hard en koud is. Breek in stukkies wanneer dit koud is. FUDGE 500 ml suiker 45 ml water 55 ml botter 30 ml gouestroop 1 Blikkie kondensmelk 5 ml vanielje geursel Meng die suiker en water in 'n swaarboomkastrol en roer dit oor lae hitte totdat die suiker opgelos is. Maak seker dat daar geen suikerkristalle teen die kant van die kastrol vassit nie. Indien dit wel gebeur, borsel dit af met 'n kwassie wat in warm water gedoop is. Voeg die botter en gouestroop by die suikerwater en roer dit totdat die botter gesmelt is. Voeg die kondensmelk by die mengsel en roer dit aanhoudend totdat dit kookpunt bereik. Kook die mengsel ongeveer 25 minute lank tot by die sagtebalstadium. Roer dit af en toe om aanbrand te voorkom. Laat die mengsel afkoel totdat dit louwarm is en voeg die vanielje geursel by. Klop die mengsel totdat dit dik en romerig is. Giet die suikermengsel in 'n gesmeerde pannetjie. Hou die kastrol skuins sodat die mengsel vrylik kan uitloop. Moet nie skud of die mengsel uitskraap nie, want dan kan dit versuiker. Laat die suiker mengsel in die pannetjie afkoel voordat dit in blokkies gesny word. Dit moet heeltemal koud wees voor dit gesny word, anders kan dit verbrokkel. KLAPPERYS (Coconut Ice) 750 ml suiker 1 Blikkie kondensmelk 200 ml water 750 ml klapper ‘n Paar druppels pienk geursel 5 ml vanielje geursel Knypie kremetart Plaas suiker en water in ‘n swaarboomkastrol en roer oor lae hitte tot die suiker opgelos is. Voeg kondensmelk by en roer tot dit kook. Voeg kremetart by en laat kook sonder om te roer totdat mengsel sagtebalstadium bereik. Verwyder van stoof. Voeg klapper en vanielje by en klop mengsel tot dik en romerig. Gooi die helfte van die mengsel in 180 mm vierkantige pan. Kleur die res van die mengsel met pienk kleursel en gooi oor die wit laag. Laat afkoel en sny in vierkante wanneer gestol.
37. Bladsy 38 MALVALEKKERS 30 ml gelatien 125 ml koue water 500 ml strooisuiker 125 ml kookwater Pienk voedsel kleursel 10 ml vanielje geursel Versiersuiker om lekkers in te rol Spuit ‘n 2.5 liter bak met kleefwerende kossproei. Week die gelatien in die koue water tot sponsagtig. Verhit stadig totdat dit heeltemal opgelos is. Voeg die res van die bestanddele by, behalwe die vanielje geursel en versiersuiker. Klits 7 - 10 minute lank met ‘n elektriese klitser totdat die mengsel begin verdik. Kleur met ongeveer 12 druppels voedsel kleursel en voeg ook die vanielje geursel by. Meng goed en giet uit in die voorbereide bak sodat die mengsel sowat 1.5 cm diep daarin lê. Plaas in yskas tot gestol en sny dan in blokkies. Rol in versiersuiker [indien verkies]. Lewer 65 blokkies. MEBOS 1.5 kg droë appelkooshelftes Kookwater 15 ml sout 1.5 kg suiker Ekstra suiker Plaas die appelkooshelftes in 'n groot skottel. Bedek dit met kookwater en laat dit 10 minute lank week. Moet dit nie langer laat lê nie, anders word dit te pap om mee te werk. Dreineer die appelkose en spoel dit onder lopende koue water af. Druk dit so droog moontlik met 'n papierhanddoek. Maak die appelkooshelftes fyn in 'n voedselverwerker, of maal dit 2 maal deur 'n vleismeul. Voeg die sout by die appelkoospulp en meng dit goed. Voeg die suiker by die appelkoosmengsel en meng deeglik. Bedek die bak met 'n lap en laat staan vir 'n uur. Vorm die mengsel in balletjies, rol dit in die ekstra suiker en druk dit plat. Pak die mebos in lae in 'n blik met botter of waspapier en 'n lagie suiker tussenin. NOGA 375 ml suiker 250 ml gouestroop 125 ml water Knippie sout 1 eierwit, styf geklits 60 ml glanskersies, gekap 250 ml neute, grof gekap 2 ml vanielje geursel Vermeng die suiker, stroop, water en sout. Verhit dit en roer dit voortdurend totdat die suiker opgelos is. Kook dit verder, sonder om te roer, tot die sagtebal stadium. Haal dit van die plaat af en gooi dit in ‘n dun straaltjie oor die styfgeklitste eierwit. Klits dit voortdurend met ‘n elektriese klitser. Wanneer die mengsel fatsoen behou, roer die kersies, neute en geursel by. Gooi dit in ‘n gesmeerde oondpan. Laat staan oornag en sny dit dan in blokkies. SHERBET 250 ml versiersuiker 5 ml koeksoda 2.5 ml wynsteensuur Sif al die bestanddele goed saam en verpak. SUURLEMOEN JELLIE LEKKERS 30 ml gelatien 160 ml water 125 ml suurlemoensap 160 ml lemmetjiesap 160 ml strooisuiker 160 ml glukosestroop (kry by apteek) Groen voedselkleursel (opsioneel) 125 ml versiersuiker 60 ml mielieblom Strooi gelatien oor koue water in koppie. Sodra die gelatien gestol het, verhit oor pruttende water tot opgelos. Verhit vrugtesappe, suiker en glukosestroop oor lae hitte - sonder om te kook - totdat suiker opgelos het. Roer gelatienmengsel en voedselkleursel by sodra opgelos. Giet mengsel in uitgespoelde pan van 15 x 15cm. Laat afkoel. Bedek en plaas ‘n paar uur in yskas. Keer stolvorm uit en sny in blokkies. Plaas blokkies op uitgespoelde bakplaat en laat staan sowat 2 dae lank of tot blokkies hul
38. Bladsy 39 taaiheid verloor het. Rol blokkies in mengsel van gesifte versiersuiker en mielieblom en verpak in blikkies of boksies. TANT NAN SE ROOMYS 1 Blikkie ingedampte melk 1 Blikkie kondensmelk 2 ml suurlemoenskil, gerasper 5 ml suurlemoensap Plaas die 2 blikke 24 uur lank in die yskas. Giet die ingedampte melk in ‘n mengbak en klits deeglik. Voeg die kondensmelk asook suurlemoenskil en sap by. Klits deeglik. Plaas in die vrieskas om te vries. Lewer 1.5 liter roomys. TOFFIE 625 ml bruinsuiker 250 ml water 125g botter of margarien Vanielje geursel Roer die suiker en die water in ‘n kastrol oor stadige hitte tot die suiker alles opgelos is. Voeg die botter by en kook die mengsel sonder om te roer tot dit die ligte kraakstadium bereik het. Voeg die geursel by. Gooi dit in ‘n plat pannetjie wat met botter gesmeer is. Merk klein vierkantjies daarop met ‘n mes voordat dit koud word. Sny in blokkies voordat dit heeltemal hard word. TURKSE LEKKERS (Turkish Delight) 45 ml gelatien 125 ml koue water 500 ml strooisuiker 190 ml kookwater 4 ml wynsteensuur 1 suurlemoen se sap 5 ml vanielje geursel Pienk voedsel kleursel Spons gelatien in koue water. Verhit suiker en kookwater saam tot suiker opgelos het. Voeg wynsteensuur by en verhit tot kookpunt. Laat vir sowat 5 minute kook. Roer suurlemoensap by en verwyder van hitte. Los gelatien oor warm water op en giet by. Roer deeglik en voeg geursel by. Voeg kleursel by mengsel [indien verkies]. Giet in gesmeerde vlak pannetjie en laat afkoel. Sny in blokkies en sif versiersuiker oor.
39. Bladsy 40 'n BIETJIE HIERVAN EN 'n BIETJIE DAARVAN: SKOTTELGOEDSEEP 400g waspoeier 500 ml kookwater 750 ml vloeibare skottelgoedseep 250 ml brandspiritus 250 ml suurlemoensap 5 liter koue water Voeg die waspoeier by kookwater en roer dit tot 'n pasta. Laat afkoel. Los die skottelgoedseep, brandspiritus en suurlemoensap in die koue water op. Voeg die waspoeierpasta by en roer tot dit goed gemeng is. Bottel die opwasmiddel en verseël dit. SOUSPOEIER 500g bruinsouspoeier 500g mielieblom 2 x pakkies uie soppoeier 1 pakkie tamatie soppoeier 1 pakkie sampioen soppoeier Meng al die bestanddele goed saam. Bêre in 'n lugdigte houer. Meng 12.5 - 25ml van die souspoeier met 'n bietjie water aan en gebruik dit om vleissous of sop mee te verdik. VLOEIBARE MEUBELPOLITOER 250 ml rou lynolie (om die hout te voed) 250 ml terpentyn (om vet te verwyder) 125 ml bruinasyn (om skoon te maak) 125 ml brandspiritus (om glans te gee) Giet die bestanddele in 'n bottel en skud dit goed voor gebruik. Smeer die politoer dun aan die meubels en laat dit ongeveer 'n kwartier aanbly voordat dit op die gewone manier met 'n sagte lap blink gevryf word. WASMENGSEL VIR KOMBERSE Vermeng 675g waspoeier, 250 ml brandspiritus en 20 ml bloekomolie en bewaar dit in 'n digte houer. Los 'n koppievol van die seepmengsel in 'n bad water op en week vuil komberse 'n rukkie daarin. Druk- druk die komberse dat dit goed deurweek kan word. Spoel komberse in skoon water uit en hang dit op om droog te word. Nota: Die bloekomolie in die mengsel laat nie net die komberse skoon en vars ruik nie, maar verdryf ook silwermotte.
Bread and earth