Nuuskommentaar: Politici lieg, en lui joernalistiekPres. Jacob Zuma. Foto: DoC Pres. Jacob Zuma is volgens baie waarnemings ’n kluitjiebakkoning, maar is joernaliste in Suid-Afrika lui soos Amerikaanse joernaliste (aldus die ontleder Ted Rall)? Gelukkig ag baie Suid-Afrikaanse joernaliste hul professionele integriteit baie hoog, en lesers beloon instansies soos Maroela Media wat ’n baie hoë premie hierop stel. Met ’n kluitjiebakkoning as president bly van sy ministers nie ver agter met wolhaarstories nie, soos wanneer getuienis voor ’n gekose parlementêre komitee afgelê word. Verbreekte verkiesingsbeloftes is ook ’n vorm van kiesers donkie-ore aansit. Die probleem eindig nie daar nie, skryf die Amerikaanse ontleder, Ted Rall. Hy het dit oor ’n opname uit 2005, bekend as die “Access Holywood”, waarop gehoor kan word hoe Donald Trump saam met Billy Bush grappe maak oor vrouegeslagsdele. Toe die band tydens die presidentsverkiesingsveldtog aan die lig gekom het, het Trump om verskoning gevra. Nou ontken hy dat dit sy stem op die band is. Rall self glo nie Trump se ontkenning nie, en maak ook geen geheim daarvan dat hy nie ooghare vir die president het nie, maar voel die eerste probleem is dat “lui joernaliste” nooit die moeite gedoen het om die band forensies te laat ontleed vir egtheid nie. Die gevoel is dat Rall se kritiek op joernaliste, en hy sluit die ongelooflik hoogs besoldigde joernaliste van koerante soos die New York Times in, oormatig krities is, en selfs aan bietjie goedkoop ontledingswerk voldoen. Moderne tegnologie het ongetwyfeld ten minste ’n deel van sommige joernalistieke velde baie makliker gemaak. Ontbrekende en bykomende inligting word maklik “gegoogle”, en ander nuusbronne kan maklik geraadpleeg word. Navrae kan maklik per e-pos oorsee gerig word, en so keer dat iemand in byvoorbeeld die VSA in die middel van die nag daar wakker gebel word. Is dit werklik nodig om sindikasieberigte en -artikels op te volg, tensy iets die joernalistieke alarm vir akkuraatheid laat afgaan? Of as die storie hom tot nog veel meer leen as dit wat ontvang is? En dan is daar die alewige politieke bevooroordeeldheid. Onlangs is op ’n TV-kanaal berig hoe ’n groep boere van Namibië per motorfiets polisiestasies in Noordwes besoek het om die betrokke stasies te bedank vir die goeie werk wat betreffende landelike veiligheid en plaasaanvalle gedoen word. Volgens radioberigte en radio-aktualiteitsprogramme het die motorfietsryers die polisiestasies egter besoek om te vra dat plaasaanvalle geprioritiseer word, omdat gevoel word die polisie doen nie genoeg vir landelike veiligheid nie. Iewers was iemand polities moedswillig. In hul kritiek op instansies soos AfriForum en Solidariteit sal kritiese joernaliste soms ’n wolhaarfeit aanbied asof dit so ’n gemene saak is dat dit nie nodig is om die waarheid daarvan te bepaal nie. Die instansies word gereeld as rassisties uitgemaak ondanks ’n oorvloed bewyse tot die teendeel. Soms word diep in die geskiedenis gedelf, tot in die dae van die Mynwerkersunie, om ’n kwessie te vind en op te blaas asof dit vandag nog geld. Of al die speelgoed word uit die kot gegooi oor “syferliegwerk” oor syfers wat oor tyd heen verander, of van ’n ander basis af bereken word; net om iets te kry en opgeblaas te word om eie byltjies te slyp. Gelukkig is daar ook baie joernaliste wat groot moeite doen om hoë professionele standaarde daar te stel. Daarsonder sou die #GuptaLeaks nooit na die oppervlak gekom het nie. Verskeie instansies borg joernalistieke toekennings. Die grootste erkenning wat joernaliste egter kan kry, is lesersgetalle. Wat dit betref, het Maroela Media sedert sy ontstaan verskeie teikens oortref. Verskeie kere moes ver voor die beplanning na kuberplatforms met groter kapasiteit verskuif word. Maroela se Facebookblad het pas ’n kwartmiljoen “likes” behaal, en in die proses verskeie konkurrente van agter ingehaal en ver verbygesteek. ’n Strewe na gehalte en akkuraatheid word deur Suid-Afrikaanse lesers en luisteraars beloon, en so hoort dit.