die belhar belydenis | ekke dink
Posted by ekkedink on 08/11/2011
My ma (90+) bel my vanoggend en wil nou vir eens en vir altyd weet; wat is die storie oor die Belhar belydenis. Sjoe, vinnig moes ek my oggendbrein in rat kry om vir 'n baie lojale NG lidmaat, wat geen erg het aan al die teologiese twisgesprekke nie en wie die grootste gedeelte van haar lewe in die ou SA deurgebring het, te verduidelik waaroor dit nou eintlik gaan.
My kort antwoord was: dis 'n belydenis in 'n spesifieke tyd van SA se geskiedenis wat onreg en apartheid wou aanspreek. Toe haar tweede vraag: "nou hoekom moet ons dit aanvaar". Trap sy in my liberale strik…."Wel ma, eintlik is ons nou 25jr te laat. Ons moes as kerk profeties voor geloop het en 1986 dit aanvaar het, want tóé was dit relevant!" Toe sou dit 'n situasie aanspreek wat onBybels was. Om darem ook net reg te laat geskied aan die kerk – sy het darem in 1986 bely dat apartheid nie teologies regverdigbaar is nie, maar kon net nie die spreekwoordelike Rubicon oorsteek om Belhar as belydenis te aanvaar nie. Nadat ek haar gemoed gestil het; wonder ek so by myself of ek nou regtig reg laat geskied het aan die rêrige kern van Belhar? So, ek gaan nou hiermee probeer om bietjie meer reg te laat geskied aan dié belydenisskrif.
Die belydenis en begeleidende brief kan hier afgelaai word:
Disclaimer: hierdie is grotendeels my opinie en is nie bedoel om streng wetenskaplik te wees nie. Ek wil ook nie voorgee dat ek die belydenis of die verstaan daarvan, of die omstandighede daar rondom volledig reg saamgevat het nie – dis maar my persepsie. Ek nooi julle graag uit om saam te gesels en my persepsie te korrigeer. Verwysings na die NGSK (NG Sendinkerk) verwys na die kerk voordat die NGSK en die NGKA saamgesmelt het om die VGK (Verenigende Gereformeerde Kerk) te vorm. As ek per ongeluk na ander verwys sonder om hulle spesifiek te vermeld, is dit nie uit kwade bedoelings nie. Volledige verwysings is in my B.Th skripsie wat hier afgelaai kan word.
Opmerkings oor "Die Begeleidende Brief"
Ek gaan nie die volledige belydenis aanhaal nie (dit kan hierbo afgelaai word), maar slegs enkele dinge uithaal en daarop kommentaar lewer wat vir my uitgestaan:
Wat vir my uitstaan is die feit dat die NGSK van toe (nou die VGK) die kairos oomblik besef het; 'n oomblik in die geskiedenis waar hulle standpunt wou inneem teenoor iets wat nie Bybels reg is nie. Dis presies hoe belydenisskrifte ontstaan het – om iets aan te spreek "in die oomblik van die tyd" (DJ Smit). 'n Belydenis kan nie los gesien word van die spesifieke oomblik in die lewe van die kerk nie. Dis hoekom ek teleurgesteld is dat ons dit 25 jaar later aanvaar – die kairos oomblik is byna verstreke.
Sover dit moontlik is voor die mense verklaar ons hiermee dat ons enigste dryfveer geleë is in ons vrees dat die waarheid en krag van die evangelie self bedreig word in hierdie situasie. Ons wil geen groepsbelang dien, partyskappe bevorder, teologieë bevorder of bymotiewe verwesenlik nie. Terselfdertyd weet ons dat ons diepste bedoelinge slegs na ware beoordeel kan word deur Hom voor wie alles oop en bloot is.
Histories gesien is die geskeidenheid, myns insiens, 'n sondige geskeidenheid. 'n Sinodesitting in 1829 het 'n voorstel afgewys dat afsonderlike nagmaal bedien behoort te word aan blankes en kleurlinge. Afsonderlike gemeentes vir kleurlinge is per implikasie op die sinode van 1842 afgewys. Gemeentes is selfs tydens die 1852 sinode aangespreek d.m.v. 'n herderlike brief oor die "afsonderlike" geneigdheid. Eers op die sinode van 1857 – die bekende "swakkere broeders" sinode – is die ruimte gelaat dat, waar van toepassing (m.a.w. nie 'n algemene reël nie), afsonderlike gemeentes gestig mag word. Hulle wou in dié besluit bloot 'n ordereëling maak ter wille van die welwese van die kerk, maar dat die Skriftuurlikheid van die eenheid van gelowiges vir hulle nogtans prinsipiëel was. Die volstrekte afsonderlikheid van die NGK, NGSK, NGKA en RCA het eers volledig gestalte gekry tydens die Nasionalisme (ongeveer na 1962 rond).
Art 4 – Onreg
Vir die NGSK was die dryfveer vir die vooraf-afgekondigde status confessionis die situasie waarin die kerk hom in Suid-Afrika bevind het. Vir die NGSK het daar 'n "oomblik van waarheid" aangebreek, 'n oomblik in die geskiedenis van die kerk waar die evangelie op die spel is. Vir die NGSK was dit inderdaad nie sommer maar net 'n belydenis wat afgekondig word nie, maar 'n poging om 'n kettery en 'n dwaalleer te ontmasker, naamlik die teologiese regverdiging van apartheid. Die belydenis van Belhar is nie uitgeroep teenoor 'n spesifieke kerk nie, maar teen elke kerk of gelowige wat 'n beleid, wat die fundamentele onversoenbaarheid van mense teologies regverdig, aanhang. Ek dink dit het vir die NGSK gegaan oor 'n dwaalleer, 'n kettery wat nie deur die staat aan die kerk opgedwing is nie, maar wat uit die kérk gegroei het.
Brief oor belydenisskrifte – blog
Quia vs Quatenus standpunt t.o.v. belydenisgrondslag – blog
Oor Belhar – blog
B.Th skripsie oor eenheid – blog
This entry was posted in genade, kerk, Politiek, religion and tagged apostoliese, b marais, belhar, belydenis, belydenisskrif, bj keet, de gruchy, ep groenewald, kerklike eenheid, kinghorn, kuyper, status confesionis, verskeidenheid. Bookmark the permalink.