Behoeftigste studente hoef nie meer te leen nieNaledi Pandor. Foto: Flickr/GovernmentZA Die behoeftigste Suid-Afrikaanse naskoolse studente sal nie meer geld hoef te leen om te studeer nie – hulle sal voortaan beurse kry. Dié aankondiging is vanoggend deur die minister van hoër onderwys en opleiding, mev. Naledi Pandor, by die parlement gemaak. Dit volg op die destydse minister van finansies, Malusi Gigaba, se aankondiging in die Februarie-begroting dat ŉ bykomende R7,166 miljard vir die nasionale finansiële studentehulpskema (NSFAS) begroot is. Hiervan word R4,581 miljard aan universiteite toegewys, en R2,585 miljard vir verdere onderwys- en opleidingskolleges, wat vakmanne oplei. Die groot verandering in vergelyking met die NSFAS-stelsel tot dusver is dat die lenings van vroeër jare nou omgesit word in beurse – studente hoef dit nie meer terug te betaal nie. In ŉ sekere mate beteken dit die regering het toegegee aan die druk van swak toepassing van die vorige stelsel – NSFAS het nog nooit juis uitgeblink met die verhaling van studieskuld nie. “Hoewel daar nie van studente verwag sal word om die geld terug te betaal nie, sal daar wel van hulle verwag word om aan sekere prestasie- en gedragsvereistes te voldoen,” het Pandor aan die parlementêre perskorps gesê. Op ŉ vraag of dit beteken dat druipende studente se beurse nou bloot tot las vir die belastingbetaler afgeskryf word as oninbare skuld, het die direkteur-generaal van hoër onderwys, Gwebs Qonde, uitgewys dat die nuwe regulasies omvattende verpligte akademiese ondersteuningstappe insluit. Qonde het voorts gesê navorsing deur die Universiteit Stellenbosch se buro vir ekonomiese ondersoek toon NSFAS-studente is sewe keer meer geneig om suksesvol te studeer as studente wat nie met NSFAS-hulp studeer nie. Pandor het egter by verdere navraag toegegee dat die bedrag wat bestee word aan onsuksesvolle studente deur NSFAS afgeskryf sal moet word. Die lank en die kort van die nuwe stelsel is dat studente wat aan VOO-kolleges en universiteite studeer en wie se ouers ŉ gesamentlike jaarlikse inkomste van minder as R350 000 het, voortaan gratis met beurse sal kan studeer. Die beurse sal klas- en handboekgeld insluit, en in sommige gevalle ook kos, akkommodasie en vervoer. Wat universiteite betref, geld dieselfde reëls, maar vir vanjaar net vir studente wat die eerste keer as eerstejaars inskryf. Elke jaar sal elke nuwe eerstejaarsgroep by die groeiende getal studente gevoeg word. Die nuwe befondsing beteken dat sowat 40% van alle studente in die vervolg met NSFAS-beurse sal studeer. Pandor het toegegee dat universiteite groot probleme met die oorbetaling van NSFAS-gelde ondervind, maar sê haar departement werk hard daaraan om die probleme te oorkom. Sy het studente gemaan dat hulle geen NSFAS-gelde kan kry voor hulle die toepaslike kontrak geteken het nie, en het gevra dat hulle dus by hul leerinstansies aandring daarop om die kontrakte te teken as hulle toegang tot die geld wil hê.