Die fokusteks in Genesis vertel die verhaal van Josef wat deur sy broers as slaaf verkoop word. Psalm 105 sluit direk hierby aan deur te verwys na die Here wat sy verbondstrou in die lewe van Josef bewys het.
3Van al sy seuns was Israel die liefste vir Josef, die seun wat in sy ouderdom gebore is, en daarom het hy vir Josef lang klere met moue gemaak. 4Toe sy broers sien dat hulle pa vir Josef liewer het as vir enige van hulle, het hulle 'n afkeer van Josef gekry en het hulle niks goeds oor hom gesê nie.
5Op 'n keer het Josef gedroom en dit vir sy broers vertel. Daarna was hulle afkeer van hom nog groter. 6Hy het vir hulle gesê: "Luister na die droom wat ek gehad het. Ons was op die land besig om gerwe te bind 7en skielik gaan staan my gerf regop en julle gerwe gaan staan daar rondom en hulle buig voor myne."
Oor sy drome en sy praatjies het hulle 'n nog groter afkeer van hom gekry.
9Hy het ook nog 'n ander droom gehad en hy het dit vir sy broers vertel. Hy het gesê: "Ek het weer gedroom. Die son en die maan en elf sterre het voor my kom buig."
10Toe hy dit vir sy pa en sy broers vertel, het sy pa hom berispe en vir hom gesê: "Wat vir 'n soort droom is dit wat jy gehad het? Verbeel jy jou ek en jou ma en jou broers moet voor jou kom buig?"
Josef word 'n slaaf
Israel het hom van die laagte by Hebron af gestuur na Sigem toe. 15Hy het daar in die veld rondgesoek, en toe kom 'n man by hom en dié vra vir hom: "Wat soek jy?"
18Hulle het hom al van ver af gesien en voor hy by hulle gekom het, het hulle ooreengekom om hom dood te maak. 19Hulle het naamlik vir mekaar gesê: "Kyk, daar kom die ou dromer aan. 20Kom ons maak hom dood en gooi hom in 'n put. Ons kan sê 'n roofdier het hom opgevreet. Dan sal ons sien wat word van sy drome."
23Josef het skaars by sy broers aangekom of hulle trek sy klere uit, die lang klere met moue wat hy aangehad het, 24en vat hom en gooi hom in die put. Dit was 'n droë put, sonder water. 25Daarna het hulle gaan sit en eet, en toe hulle weer sien, kom daar 'n klomp Ismaelitiese handelaars uit Gilead aan. Hulle was op pad na Egipte toe en op hulle kamele was daar gom, balsem en hars gelaai.
31Maar sy broers het 'n boklam geslag en die klere van Josef gevat en in die bloed gedoop. 32Toe stuur hulle Josef se klere met 'n boodskap vir hulle pa: "Ons het dít opgetel. Kyk of dit dalk u seun se klere is."
33Israel het dit herken en gesê: "Dit is my seun se klere. 'n Roofdier het hom opgevreet. Josef is opgevreet!"
Toetrede: Lied 280 of Flam 49 of VONKK 238 Be
Lofsang: Lied 563 (of lied 562) SIEN NOTA of Flam 6 [bekend]
Verootmoediging: Romeine 10:5-10
Geloofsbelydenis; Psalm 105
Skriflesing: Genesis 37:1-4, 12-28
Familie-oomblik: SIEN NOTA
Slotsang: Lied 571 of Lied 576 of Flam 121 of VONKK 191
Respons: Lied 563 vers 1 refrein of VONKK 238 (AS dit as toetrede ook gesing is)
Flam 49 Ek Weet Dat U My Liefhet of
VONKK 238 Bewaar my, o God
Lied 563 Aan U, o God, my dankgesange (of lied 562) NOTA: Hierdie is 'n aandlied. Aandliedere val egter al meer in onbruik, terwyl daar sulke pragtige gesange is. Jy kan gewoon vir die gemeente verduidelik dat julle dit sing omdat julle min geleentheid kry om aandliedere saam te sing en omdat dit 'n gepaste lied vir vanoggend se diens is of Flam 6 Heer Jesus, My Redder [bekend: Shout to the Lord]
En hierdie woord is die boodskap van die geloof, en dit is wat ons verkondig: 9As jy met jou mond bely dat Jesus die Here is, en met jou hart glo dat God Hom uit die dood opgewek het, sal jy gered word. 10Met die hart glo ons, en ons word vrygespreek; en met die mond bely ons, en ons word gered.
Psalm 105 – gesing uit Liedboek van die Kerk of voorgelees uit die Bybel
(RUBRIEK: FLAM Kruisfuur – Geloof en Vertroue) Teks en musiek: Chardi Visser © 2009 MAR Gospel Music
(RUBRIEK: Kruisfuur – Lof) Oorspronklike titel: Shout To The Lord Teks en musiek: Darlene Zschech
Afrikaanse vertaling: 2005 Jacques Louw © 1993 Hillsong Publishing
NB: Dit is belangrik dat die familie-oomblik NA die Skriflesing kom. Dit vorm deel van die prediking, wat uit die Skriflesing vloei. Die Skriflesing is ook 'n belangrike deel van die liturgie vir kinders – hulle moet duidelik besef dat dit 'n belangrike deel van die diens is waaraan hulle moet aandag gee. Ons wil natuurlik nie hê hulle moet voel dat hulle kan ophou luister die oomblik wat die familie-oomblik verby is nie, maar dit gebeur tog. Daarom die familie-oomblik ná die Skriflesing, sodat hulle nie voel hulle kan ophou luister die oomblik wat ons begin Bybel lees nie.
Soos met alle verhalende tekste in die Bybel, kan jy gewoon die verhaal van Josef vertel.
Carolyn Brown gee uitstekende voorstelle vir hierdie teks. So noem sy dat kinders baie van hierdie verhaal hou, omdat hulle goed kan identifiseer met moeilike broers en susters. Sy gee ook voorstelle vir hoe om die verhaal te vertel, plus 'n skakel na 'n "draaiboek" om dit verhaal lekker te lees. Daar is voorstelle vir 'n video, liedjies, mense kan fancy jasse dra, asook 'n manier om mense te begelei om oor woede te bid. Gaan kyk gerus na haar voorstelle.
Jy kan ook hierdie oulike video gebruik om die verhaal van vandag se Skriflesing te vertel.
Hier is 'n oulike inkleurprent van Josef en sy jas.
As jy 'n tablet gebruik, is dit altyd lekker om die Bible App For Kids te gebruik. Dit vertel die storie op 'n interaktiewe manier – kinders kan op verskillende plekke klik en ekstra dinge ontsluit. Daar is ook 'n oulike inkleurprent om af te laai. Dit is gratis. Hier is die skakel na vandag se verhaal.
Ons teks handel oor Josef, die dromer en witbroodjie van sy pa, wat 'n slaaf in Egipte word.
Vyfde afdeling in Genesis
Genesis 37 is die eerste hoofstuk van 'n nuwe, vyfde, onderafdeling in Genesis. Die vyfde onderafdeling is in vele opsigte die belangrikste fase van die verbondsgeskiedenis in Genesis. Dit is die familiegeskiedenis van Jakob, maar word ook die Josef-siklus genoem, omdat Josef so 'n belangrike rol in hoofstuk 37-50 speel. Trouens, Josef is die eerste persoon wat in die familiegeskiedenis van Jakob genoem word en is die hoofkarakter waarom dié uitmuntend saamgestelde verhaal wentel.
'n Mens kan die verhaal in twaalf episodes indeel:
1. Josef die dromer word 'n slaaf in Egipte – Gen. 37
2. Tamar word in die gelyk gestel teenoor Juda – Gen. 38
3. Josef weerstaan Potifar se vrou – Gen. 39:1-20
4. Josef lê drome uit in die tronk – Gen. 39:21-40:23
5. Josef se lot word dramaties verander – Gen. 41
6. Jakob se seuns word deur God uitgedaag in Egipte – Gen. 42
7. Jakob stuur Benjamin na Egipte in die hoop dat God hulle goedgesind sal wees – Gen. 43
8. Juda pleit vir Benjamin se lewe toe God hulle sonde aan die lig bring – Gen. 44
9. Josef omhels sy broers en verklaar dat alles God se werk was – Gen. 45
10. Jakob trek Egipte toe en herenig met Josef – Gen. 46
11. Jakob seën die farao sowel as Josef se twee seuns – Gen. 47-48
12. Jakob seën sy seuns met die oog op die toekoms – Gen. 49-50
Josef se verhaal begin op sewentienjarige ouderdom. Dit is die jaar 1898 vC Hy word bekendgestel as 'n klikbek, 'n witbroodjie en 'n dromer.
Die feit dat hy slegte stories oor sy broers by sy pa aandra, is die enigste negatiewe ding wat in die hele verhaal oor hom persoonlik vertel word. Dit is soos die verhaal begin, maar deur sy swaarkry verander Josef. In elke ander situasie tree hy met groot oorleg en wysheid op, selfs in die toetsing waaraan hy sy broers in Egipte later in die verhaal onderwerp.
Josef word 'n slaaf in Egipte
Josef word dan deur Jakob gestuur om by Sigem te gaan kyk of alles reg is met sy broers en hulle vee. En 'n mens besef onmiddellik dat sy pa se beskerming nie daar in die veld enige effek op sy broers sal kan hê nie. Josef word eintlik vir die wolwe gegooi.
Hierdie klink na so 'n gewone verhaal, 'n storie oor 'n witbroodjie, 'n bedorwe brokke, 'n jong seun wat graag by sy pa klik en daarom gestuur word om hulle te gaan deurkyk en vir pa te kom rapporteer.
Daar is geen direkte vermelding van God of enige aksie wat God neem nie. Trouens, die drome klink na die ego van 'n jong seun wat homself oorskat. Ander gaan voor hom kom buig.
Uit die groter Josefverhaal weet ons dat God reeds begin het om deur die bedorwe brokkie te werk. Die drome is eintlik die eerste roersele van die groot uitkoms wat God later deur Josef sou bereik. God het sy oog op die toekoms en God begin die slegte verhoudinge in Jakob se gesin in diens neem om vorentoe op 'n verstommende manier uitkoms vir die volk te bring.
Wanneer ons verhale nie van die aanwesigheid van God getuig nie, wanneer ons God nie eers in die prentjie bring nie, beteken dit nie God is afwesig nie. God is altyd daar. God het God se oog op die langtermyn. God is besig om deur mense en verhoudinge se mislukking aan God se heerlike doel te werk.
Daar word van Westerlinge gesê dat ons vasgevang is in die hede. Ons weet van die verlede en is bewus dat 'n toekoms wag, maar eintlik gaan ons hele bestaan en verbeelding oor ons lewe in die hede op.
In die Josef-verhaal, waarvan ons teks 'n sit is, is dit anders. Ons teks is aan die begin van die vyfde onderafdeling van Genesis. God was reeds in die vorige vier eenhede aanwesig en het aktief gehandel. Die manier waarop God Godself reeds openbaar het, is bepalend vir die verwagting oor hoe die hede en toekoms gaan uitspeel.
Nog belangriker is dat God, wat in alle tye gelyklik teenwoordig is, die geskiedenis voortstu op 'n wyse waarop God se bedoelinge 'n werklikheid word. God is in die hede teenwoordig op 'n wyse wat die toekoms beslissend in die rigting van God se trou en versorging van God se mense stuur.
Dit sluit nie swaarkry, menslike foute, kortsigtige sonde, kleinlikheid en opstand uit nie.
Dit sluit nie rampe, soos Covid-19 uit nie.
Maar ons ken God se openbaring en weet daarom hoe God optree. Ons weet wat ons van God kan verwag. Ons weet nie alles van God nie, maar ons weet God is soos God Godself in die geskiedenis openbaar. Hierdie God wag ons in die toekoms in, ook wanneer die droogte ons kou en die Koronavirus onder ons maai.
Ons kan op hierdie God met alles wat ons is en het vertrou. Ons kan na hierdie God bly draai en God bly dien.
Aan die begin, as 'n jong seun, is Josef so bietjie van die dwase seun wat 'n boek soos Spreuke beskryf. Gefokus op homself, behaaglik geklee in sy mooi kleed wat sy pa vir hom laat maak het, geneë om ten koste van sy broers sy mooi klere aan te trek, en 'n man wat behae het in sy drome oor homself.
Josef is nie wys nie. Tog is die begin nie waar die verhaal eindig nie. Josef beleef onmeetlike swaarkry. Hy word as slaaf verkoop. Hy het wisselende sukses in Egipte. Eers gaan dit nie sleg nie, en hy tree beginselvas in Potifar se huis op, maar dan word hy vals beskuldig en beland in 'n diep put van ellende.
God is aanwesig in sy swaarkry en God vorm hom deur die swaarkry. Josef groei na wysheid. Die man met die gawe van drome word 'n droomuitlegger waardeur hy die guns van die Farao wen en betyds beplan kan word om 'n groot ellende af te weer.