opsomming | mnr.muller
Tag Archives: opsomming
Konstruktivisme #4 – Outentieke tekste
Posted on Oktober 7, 2008 by mnr.muller
Volgens konstruktivistiese leerteorieë kan onderwysers nie net kennis-konsepte klinkklaar met eenrigting-gesprekke oordra nie. Leerders skep kennis op grond van hulle huidige verstaan van die wêreld. Om iets nuuts te leer, moet leerders torring aan hul bestaande konstrukte.
Ideas and thoughts cannot be communicated in the sense that meaning is packaged into words and "sent" to another who unpacks the meaning from the sentences. That is, as much as we would like to, we cannot put ideas in students' heads, they will and must construct their own meanings. Our attempts at communication do not result in conveying meaning but rather our expression evoke meaning in another, different meanings for each person. – Grayson Wheatley (1991)
Onderrig in die skryf van opsommings ('n voorbeeld)
Dikwels, veral as onderwysers taal onderrig, gryp ons handboek-konsepte uit die lug en aanvaar dat leerders dit sonder moeite sal kan integreer en netso reproduseer (want die werk word mos "logies" uiteengesit). Soos met opsommings: ons onderrig steeds précis aan die hand van taalreëls en -algoritmes (reeks opeenvolgende stappe). Ons ignoreer die feit dat elke leerder 'n vooraf-verstaan van "opsommings" het en van wat "opsommings" is/moet wees. Ons ignoreer die feit dat hulle die behoefte het om hul verstaan van opsommings met mekaar te deel en die konsep van 'n "goeie" opsomming met mekaar te onderhandel.
Ek het juis onlangs 'n klompie vakdidaktiek Afrikaans-onderwysstudente gevra om 'n sprokie van hul keuse op te som (dit dien as inleiding tot 'n kreatiewe skryf-oefening) – dit was besonder interessant om te sien hoe min van die taalbeginsels (wat hulle op skool "geleer" het) hulle vanself navolg.
Het "leer" ooit by hulle plaasgevind toe hulle as matriekleerders précis-reëls vir die eindeksamen deurgelees het?
'n Positivistiese benadering tot onderrigleer loop stapsgewys so:
Stel die leerders bekend aan 'n nuwe taalkonsep: die opsomming (précis)
Wys vir hulle 'n voorbeeld van 'n opsomming en hoe om 'n teks (spesifiek geskryf vir die doel van taalonderrig) stelselmatig te stroop tot die kerninligting
Gee 'n lys reëls wat gememoriseer en toegepas moet word
Toets hul précis-kennis vir 10 punte in die eksamen (hoe nougeset hulle die taalreëls nakom)
Daarteenoor het ek die volgende stappe gevolg in my konstruktivistiese onderrigleerbenadering:
Laat die leerders (in hierdie geval onderwysstudente) lukrake opsommings skryf
Laat die leerders mekaar se opsommings lees en kritiseer (sê wat hulle voel goed/sleg is van elke opsomming)
Laat die leerders mekaar afvra hoekom 'n sekere (deel van 'n) opsomming goed/sleg is en laat hulle kenmerke (patrone) probeer identifiseer wat hulle kan toepas om hul opsommings te verbeter
Laat hulle debatteer oor hoe om opsommings te bepunt, maar hou die oefening sigself 'n formatiewe een (d.w.s. nie vir puntegee-doeleindes nie, maar vir selfverbetering).
In 'n konstruktivistiese klaskamer gebruik jy die leerders se outentieke (eie/ware/egte/regte) tekste en ontgin die onderrigleer-geleenthede daaruit.
To state a theorem and then to show examples of it is literally to teach backwards. – E. Kim Nebeuts