Armoede in SA soos hamster in wiel | LitNet
Armoede in SA soos hamster in wiel
LitNet SêNet-briewe 2019-06-06
Die armoedekwessie in SA is vir my soos 'n hamster in 'n wiel. Die kleintjies leer by die ouers.
Ons ouer mense het uit era van wit armoede gekom. Deur te breek met die ouerhuis en die wêreld op jou eie, op verantwoordelike manier, aan te pak was enigste manier om die siklus te breek. Ek dink nog aan die tipe beledigings van familie, bv "jy dink jou gat stink nie/ jy dink jy is beter as ons".
Ek het vir byna twee dekades in Daveyton gewerk. Dit het my altyd verbaas as huishoudelike geskille besleg moes word, dat seuns (40 tot amper 60) nog agter in die erf van die bejaarde ouers geplak het, saam met hul kinders en kleinkinders. Die idee was "dis my ma of pa se huis"! Tog het hul nooit die strewe gehad om hul eie lewe te maak en iets te bereik nie.
Is dit genetiese armoede of afhanklikheidsarmoede? Daar is tog vele soortgelyk onder alle etniese groepe.
2019-06-06 at 10:01
Hans ek dink dit is 'n probleem onder alle etniese groepe. Ek was 17 jaar oud toe is ek "strate" toe. Ek het nooit weer teruggetrek huis toe nie. Het gaan kuier. Ek dink dit is in die gene of 'n kultuur.
2019-06-07 at 07:53
Reusedwerg, verstaan jy dan? My twee dogters het ek geforseer om so gou moontlik na matriek op hulself aangewese te wees. Waarom kinders van 20 en ouer nog onderhou, veral as jy pensioenaris is?
2019-06-09 at 10:51
Reusedwerg, dit is dieselfde konsep, selfbeskikking vs ouers wat oor jou lot moet beskik. Ek verduidelik hierdie konsep, want ene FC Boot bly my met sirkel-argumente aanval oor selfbeskikking vs staatsbeskikking.
Daar is niks wat 'n kollektief van eendersdenkendes verhoed om as kollektief beheer te neem oor hul eie sake nie, tewens die SA-Jode en -Moslems doen dit al reeds dekades lank met eie instellings soos bv skole. Hul doen dit op uitsluitingsgrond van geloof, jy moet van die spesifieke geloof wees om skool te kan gaan in hul skole, dis nie toeganklik vir almal op grond van Lesufi se voorskrifte nie.
Ek weier om FC Boot se standpunt te aanvaar, want as twee minderheidsgroepe dit mag doen, waarom moet Afrikaners geforseerde etniese amalgamasie-beleid onderskryf?
2019-06-10 at 11:18
Twak man die gesprek het nog nooit gegaan oor selfbeskikking vs staatsbeskikking. Jy verstaan nie die erkende definisie van selfbeskikking nie soos ek dit herhaaldelik geskryf het.
Jy verstaan ook nie die begrip kultuur nie. Enigiemand wat direk of indirek, soos ek, in aanraking met onderwys was, sou duidelik die invloed van ander kulture in Afrikaansmediumskole waargeneem het. Gaan kyk gerus hoe dit tans in die skole gaan teenoor 25 jaar gelede gaan.
Kultuur is 'n lewenswyse: https://af.wikipedia.org/wiki/Kultuur
Die HAT-woordeboek gaan verder en omskryf dit as: "Die ganse geestelike besitting van 'n volk of groep op elke lewensterrein; die geesteslewe; die beskawingstoestand van 'n groep."
Wanneer die groepe dan bymekaar kom met een gemeenskaplike doel nl die handhawing van Afrikaans neem hul met hul verskillende lewenswyses aan dit deel en beïnvloed mekaar. Dit kom selfs in die beoefening van godsdiens na vore want jy word gelowig binne 'n sekere kultuur asook die vlak van kennis binne die kultuur.
Kyk gerus na Akademia se grondslag: Akademia is 'n Christelike hoëronderwysinstelling wat op 'n oop, onbevange en kritiese wyse 'n leidinggewende rol binne die hedendaagse universiteitswese speel.
Dit het waardes soos gemeenskap.
Akademia fokus daarop om die Afrikaanssprekende gemeenskap toe te rus met die vaardighede om 'n goeie toekoms te kan skep en Christelik: Akademia se fondament is op die Westers-Christelike tradisie gelê. Kleur speel dus geen rol nie en studeer elke student binne die konteks van sy kultuur en dan baie belangrik pas hy die verworwe kennis toe ook uit sy kulturele agtergrond.
In November 2018 spreek Malema in Sandton swart professionele mense toe. Nie een staan op en bevraagteken hom nie, maar ondersteun sy sienswyse : "Before we crush the white system, let's build our own."
Baie van hierdie mense het hul opleiding ontvang aan voorheen model 'C'-skole en het dieselfde universiteitsopleiding as wit studente ontvang, maar hul kyk met hul "kulturele oë" na sake van die dag en staatsinstellings.
Die kritiek teen die Reserwebank kom nie van ongeleerde mense alleen nie. Natuurlik kan 'n mens sulke instansies hê wat Afrikaans bevorder maar jy kan hul nie isoleer van die kultuur van sy studente nie.
Jy verstaan duidelik nie wat ek voorheen geskryf het nie, want anders sou ek nooit 'n AfriForum-lid gewees het nie. Dit het dus niks met sirkelargumente te doen nie, maar wat binne elke sirkel gebeur.
2019-06-11 at 15:34
Daar is 'n sielkundige effek hieraan gekoppel wat gelykstaan aan die sogenaamde "battered wife syndrome". Die slagoffer keer maar net weer en weer terug na dieselfde omstandighede toe, want dis al wat hy of sy ken. Die sindroom waarna ek verwys word "aangeleerde hulpeloosheid-sindroom" genoem. Mense leer om hulpeloos te raak! Laat my dink aan die Bybel wat sê dat waar daar 'n gebrek aan visie is, vergaan 'n nasie! Ek was al self deur twee afleggings en een maatskappy wat bankrot gespeel het, en laat ek jou vandag vertel dat met drie dogters en 'n pragtige vroutjie wat in jou oë kyk om hulp en rigting (en GELD), is dit nie grappies nie! Ons oplossing lê in vaardighede, harde werk en visie, (die groot een), en samewerking! Hoop dit kleur die prentjie verder in. Groete
2019-06-13 at 14:43
Johan Jooste, die aangeleerde slagoffer-sindroom van "gedeelde kultuur"?
2019-06-13 at 15:09
FC Boot, waarom moet ek met jou opinie saamstem, as ek nie wil nie? Jy is geregtig op jou opinie en ek op my.
Dit gaan wel oor selfbeskikking en staatsbeskikking, want die staatsbeskikking hou mense in die greep met voortdurende "stukkende stelsels" en geldmors-kommissies.
Met selfbeskikking bly jy as individu mede-verantwoordelik van jou kollektief se verantwoordelikheid.
2019-06-14 at 09:17
Ek sê mos nie dat jy met alles moet saamstem nie, maar dit moet haalbaar wees binne die samelewing waarin 'n mens leef. Al wat ek sê is dat geen instansie ,na aanleiding van die definisie van taal en kultuur, sigself kan losmaak van die draers van kultuur nie.
Die mees veranderlike wese op die planeet is juis die mens. Daar is gedurige aanpassing by nuwe omstandighede en daarmee kom die aanpassing van taal. Nuwe woorde word gedurig bygevoeg en oues vergeet en word daar lustig van ander tale gebruik gemaak en ook ander betekenisse aan woorde gegee. Soms word uitdrukkings woorde. Hoeveel mense weet vandag nog wat die oorsprong van 'voetsek' is of dat 'n kombuis die kookplek op 'n skip was?
Ek weet nie hoe oud jy is nie, maar in 1953/54 was daar nog skolevoeding en het ons nog ons eie studs van afvalleer gemaak en was daar geen sportveld by die skool en het ons tussen dubbeltjies en koeimis op 'n naburige plot geleer geskrum met koeie en meisies as toeskouers.
Jy noem Joodse en Moslemskole as voorbeelde maar ook daar sal jy kleurskakerings en mense van ander kulture kry, want geloof is nie afhanklik van kleur en kultuur nie en moet hul nog steeds funksioneer binne die beginsels van die grondwet. Was jy al in 'n woongebiede soos Actonville en Wattville wat destyds onder die Dept Nie-blanke-sake van Benoni geval het?
2019-06-19 at 10:21
FC Boot, jy vergis jou as jy dink dat ek vir sg nie-blanke-sake gewerk het.
Wat het dit in elk geval met armoede-sindroom te make?
2019-06-20 at 10:40
Leer tog net om met insig te lees. Ek sê nêrens dat jy vir die Dept Nie-blankesake gewerk het nie. Jy sê jy het 20 jaar in Daveyton gewerk. As dit so is, sal jy iets van die ontstaan van Daveyton weet.
Daveyton was eers onder die beheer van die Benoni-stadsraad se Departement
Nie-blankesake tesame met Actonville en Wattville. Dit was onder die destydse Streeksdiensteraad en is later na die ontbinding van die Streeksdiensteraad en die selfstandigwording ,saam met die ander twee woongebiede ingelyf by die groter Benoni.
Omdat ek lank vir die Dept Nie-blankesake van Benoni en daarna vir die Streeksdiensteraad gewerk het,vra ek dit bloot uit belangstelling.
2019-06-25 at 00:15
FC Boot, toe ek begin het in NP-tyd in Daveyton, het geen groter Benon- stadsraad bestaan nie. Daveyton het eie stadsraad, burgemeester verkies deur die swartes wie hul rekeninge betaal het, eie verkose raadslede gehad, eie swart stadsingenieur, eie busdiens en eie munisipale polisie gehad.
Alhoewel die plek toe verwoes was in sg "township-oorloë", was tekens van goeie bestuur so hier en daar oppervlakkig sigbaar, oa bome voor en agter in erwe.
Deesdae is stink riool, hope afval, plakkershutte as heinings rondom erwe en swak paaie oral. Net so voor verkiesing dan word vrotsels weggery, selfs vervalle wêreldbeker stadion skoon gemaak vir politici se leë beloftes. Selfs plaaslike sokkerspanne se B-spanne wil nie meer daar speel nie agv die verval en niks wat werk nie.
Dit was tot so vier jaar gelede, toe ek daar weg is, uiteindelik. Skoolterreine is nou so toegegroei onder bossies, klaskamers se vensters is skaars sigbaar. Sjebiens is langs skole, want pouses moet daar mos verversings wees ook? Dalk alles "apartheid" se skuld ook? Uitruil skoliere met gebreekte arms en geswelde gesigte(meisies) word nie meer gesien in township nie. Seker ook "selfbeskikking" van "white supremists" se skuld omdat beleid van geforseerde etniese amalgamasie nie wou werk nie?
2019-06-25 at 14:48
Ek kan sien jy weet nie veel van Daveyton se geskiedenis nie. Ek skryf soos ek dit onthou. Met die sluiting van die myne in die 1950 het ongeveer 10 000 mense agtergebly in.Hulle is toe deur die destydse stadsraad tydelik in 'n tentekamp by Apex gehuisves.
Hulle is toe gevestig, as ek reg onthou, op 'n gedeelte van die plaas Holfontein. Die projek was die breinkind van Dr Mathewson, die direkteur van Nie-Blankesake met 'n adjunk met die naam Henwood. Hy was, as my geheue my nie in die steek laat nie, 'n "Oxford blue" . Die direkteur van finansies was ene Williams wat later my direkte hoof sou word. Daveyton is vernoem na 'n raadslid .
Daar is begin met oprigting van huise en gemeenskapgeriewe en in 1952 word mense daarheen verhuis. Nie-Blankesake-inspekteurs vertel my later ,dink dit was in 1963 dat hul met bakkies vol vleis die honger skare gevoed het. Inwoners is volgens etniese groepe geplaas en was die voordeure in verskillende kleure geverf.
Die aanvanklike finansiering is deur die Staat voorsien en terugbetaling het uit die huurgelde, opbrengs uit drankverkope gekom. Daar was volledig toegeruste elektriese en meganiese werkswinkels, tennisbane, 'n sportstadion, bioskoop en nasorgsentrum vir babas.
Die dame daar in beheer het die heerlikste stampmielies voorsien en ek het ook daar gereeld 'n draai gemaak. Die dorpsbestuurder was ene de Kock met Joubert as sy adjunk. Die "bufferstrook" om Daveyton is later oopgestel vir mense om hul eie huise te bou.
Daar was ook 'n eie busdiens wat later aan Putco verkoop is. In 1960 is ek in diens van die staatsdepartement Bantoesake waar ek heelwat ondervinding verkry op die aflospersoneel en gereeld beamptes met verlof aan die Oos- en Wes-Rand asook op Vanderbijlpark aflos.
Ek was daarna gestasioneer in Bramley waar ek as 'n jongman Helen Suzman ontmoet. Sy het my en ander gereeld sonder sukses na haar "report back" meetings genooi. Ek verlaat die staatsdiens in 1963 en wys 'n bevordering van die hand en kry 'n pos by die Departement Nie-Blankesake Benoni en werk daarna as rekenmeester by die streekdiensteraad.
Omdat die raad ontbind sou word ,doen ek aansoek by die stadsraad van Benoni en werk daarna as Administratiewe Beheerbeampte in die Stadsingenieursdepartement tot my aftrede.
Met die inlywing van Daveyton, Wattville en Actonville was ek geskok oor die toestand van veral Daveyton. Die dorpies het onder swart en ander bestuur skokkend agteruitgegaan. Dit was onmoontlik om bateregisters met werklike bates te versoen en moes ek ontdek dat die stadsraad dikwels om kontantvloei te verbeter munisipale bates op veilings verkoop het.
So was daar ongeveer 38 voertuie van Daveyton waarvan geen rekenskap gegee kon word nie en toe as 'n "versoeningoffer" in die gekombineerde bateregister afgeskryf is.
Ek het baie aangename herinneringe aan die mense van Daveyton en het nooit onveilig daar gevoel nie. Daar was in die dae toe ek daar gewerk het geen teken van vyandigheid nie. Die dorpie was selfstandig in alle opsigte, met eie onderhoud en konstruksiespanne vir water en riolering, pad en stormwater
Dit was egter minder aangenaam om mense uit die gebiede aangestel te sien in hoë nuutgeskepte poste terwyl die roetinewerk nog steeds deur wit amptenare verrig is.
Dit het tot die vroegtydige aftrede van myself en baie amptenare gelei wat hul eenvoudig nie met die amper lackadaisical houding van die nuwe base kon versoen nie. Baie amptenare het weens die onsekerheid van hul posisies baie na aan senu-ineenstortings geleef. Veral die wat nagte lank spandeer het aan PowerPoint-voorleggings om aan die nuwe base die werking van 'n moderne munisipaliteit te verduidelik.
Hulle het dan agtergekom dat die comrades nie eintlik belanggestel het en eerder wou weet hoeveel geld daar in die "skatkis" was. Dit is die houding wat mi tot die onderhoud van baie selfstandige munisipaliteite op finansiële gebied gelei het. Hulle het beslis nie "gestruggle" om arm te wees nie.
Waar Stadstesouriers bv slaaplose nagte gehad het om slegte skulde van R12 000 aan 'n Raad te verduidelik skryf 'n Metro soos bv Ekurhuleni maklik R1,4 miljard jaarliks af en verhoog dan heffings en tariewe onder die dekmantel van die voorsiening van beter dienste ens of soos tans die geval is "to provide for real growth".
Waar ek altyd trots was om buitelandse besoekers te vergesel na Daveyton is dit vandag volgens jou kommentaar baie na aan 'n plakkerskamp. Die inwoners verdien beter.
Daar was egter ook joernaliste, veral die van die buiteland, wat met ander agendas die gebied besoek het. So het ek een betrap waar hy 'n meisie agter 'n heining naby 'n stormwatersloot afgeneem het. Hy kon nie verduidelik hoekom nie aangesien die plekke wat ek genoem het 'n beter weergawe van die lewe in Daveyton sou wees.
Die foto het later as propaganda gedien as voorbeeld van die haglike toestande waaronder mense daar sou geleef het.
Egbert van Hooven
2019-06-27 at 09:02
Afrikaners het Karl Marx en Sosialisme altyd verag. Nou ondervind hulle dit waarteen sosialisme altyd gewaardku het. Kapitalisme se vernietigende realiteit word nou in die huis waar.
Net Karl Marx kan die werksplek red maar daarvoor is 'n pynlike revolusie nodig.
2019-06-27 at 16:11
FC Boot, relevansie van jou lang albatrosstorie met 2019 se armoede? Jy noem ook nie dat Modderbee-gevangenis binne loopafstand is en dat geslagte, oupa, pa, seun, kleinseun deur opleiding gaan daar in Modderbee. Die onderwyskollege, wat toe satellietkampus vir verskeie universiteite geword het, verval, as kwasi-tak van tegniese kollege. Op elke straathoek floreer Pakistani(?), Somaliërs en Mosambiekers se "spazas".
Mens ruik die vuil en stank, waar beespote in stof skoongebrand word en in ou blikke saam met sulke groen beespense, as "monamogodi" gesmous word. Die R2 as toegang by taxi-staanplektoilette is te duur, dis hoekom die geel stank teen randsteen wegloop. Vir my is dié tipe armoede niks met verkeerde geskiedenis wat 'n ou albatros van 70 jaar gelede onthou te make nie.
2019-06-28 at 18:11
Nou toe nou ,waar val jy uit? Die toestande wat jy beskryf is lankal voorspel deur ou albatrosse wat langer as hul neus kon kyk. Daar was ander faktore wat tot die armblanke van die jare waarna jy verwys spreek, maar daar was een gemene faktor en dit is die mense wat aan bewind was voor apartheid en die wat aan bewind gekom het.
Weet jy ooit hoe dit toe gegaan het en wat die faktore was wat tot wit armoede bygedra het? Die armoede van vandag is die gevolg dat baie wittes slagoffers van die regeringsbeleid geword het en dat daar geen sosiale vangnet was nie.
Wat het 'n gevangenis daarmee te doen? Kom ek vertel jou 'n ware storie. As kinders gaan ons op 'n uitstappie na die Vaaldam ,wat toe oor sy damwal loop. Die sluise is oopgetrek en ons verwonder ons aan die toneel. Ek weet nie of dit nog vandag daar is nie, maar daar was 'n smal bruggie met reëlings net breed genoeg vir een voertuig op 'n keer. Daar kom toe 'n oopslaankar verby met 'n bestuurder en op die agterste sitplek was daar drie meisies, wat hul hoedjies met wapperende linte met een hand vashou.
Hulle bekyk ons met ons kakiehempies en broekies op en af en toe vra een: "Who are they?" waarop die middelste een vinnig antwoord, "Poor whites."
Het iemand jou al 'n "poor white" genoem? Dit het my meer as enigiets aangespoor om daaruit op te staan. Moet dus nie goed soos tronke ,stank ens insleep nie, dit is gevolge en nie oorsake nie.
Armoede is armoede vandag en gister. Die vraag is hoe kom 'n mens daaruit met 'n regering wat alle ellende aan die deur van die wittes lê en hul teenwoordigheid aan die Suidpunt van Afrika as die primêre oorsaak beskou.
2019-07-01 at 14:23
Wel, tekenend van armoede en verval is morsigheid. Daar was tydens nepotisme van Paul Kruger se regering, wit arm boere. Die stelling wat ek gemaak het, is dat dit siklus is. Hetsy watse kleur armoede, dit gaan toeneem, want die Vierde industriële rewolusie beteken meer robotika-meganisasie, wat handearbeid verminder.
Tydens die depressie en WO2, was bv sigarette deur wit vroue gepak in UTC. Springbok was gewildste soort. Daarna het masjiene, eenvoudige tipe robotika, dit begin doen. Baie het werke verloor.
In my eie familie is daar voorbeelde van die wat agtergebly het in hamsterwiel en van hul kinders. Dan is daar wat verby die beledigings kon kom, uitgestyg het en van hul kinders het verder uitgestyg.
Ek huldig die beskeie opinie, dat om uit te styg, jy eerstens uit die hamsterwiel moet kom, hoe swaar dit ook al is. Al wat dan nodig is, is 'n dik vel en harde konstante werk. Solank die hamsterwiel die individu se bekende veilige sirkel bly, sal hy/sy daarin bly. Maw, dis blote wilskrag wat ontbreek, wat tog ook deur gene bepaal word. Alhoewel daar Tony Factor-uitsonderings op die reël ook is. Vir die romanse van hoe iemand arm was, het ek nie tyd nie, want armoede is nie romanties nie.
Dit hoegenaamd niks te doen met enigiets wat jy noem nie. Dit is eintlik growwe veralgemenings, want orals is daar uitsonderings, maar uitsonderings kan nooit 'n bevolking verteenwoordig nie.
As kind het ek in aanraking gekom met jong manne wat van die tweede wêreldoorlog
teruggekom het en werkloos was. Dit het inderdaad die ingryping van die destydse
regering geverg om geleenthede te skep om werkloosheid te verlig.
Daarom is dit lekker om bv https://ditsem.net/ditsem/index.php/sektore/politiek/afrikanervolk/afrikaner-opheffing/item/1483-skreiende-blanke-armoede-voorgestelde-gekooerdineerde-maatskaplike-opheffing te lees.
Nie alle mense beskik oor dieselfde vaardighede en vermoëns nie. Ek het in my wildste drome nooit gedink ek sal soveel wit bedelaars op straathoeke sien nie.
Besoek gerus :'Largely white squatter camp in Mpumalanga expands ' en verkondig jou 'Hamster in 'n wiel'-teorie daar. Armoede het vele oorsake en kan natuurrampe soos droogtes ens tot groot werkloosheid lei, maar die mens self bly die primêre oorsaak, want die voorbeeld wat jy noem, robotika, is die produk van menslike denke. Die primêre dryfveer is kostebesparing en verhoogde produksie. Dit is slegs betekenis vol as daar voldoende verbruikers is wat die verhoogde produksie kan gebruik/verbruik anders beteken dit niks.
Daar moet dus gebruikers en verbruikers in enige ekonomie wees wat oor die vermoë beskik om dit wat beskikbaar gestel word te gebruik of te verbruik. As daar dus nie mense is wat oor die vermoë beskik nie, beteken dit wat jy ook al aanbied niks. Wees dus bly dat daar vir dit wat jy ook al aanbied nog 'n aanvraag is. Dit is die ellende van die Suid Afrikaanse ekonomie. Die getal verbruikers wat oor die vermoë beskik om die ekonomie deur verbruikersbesteding te stimuleer raak kleiner totdat net 'n krimpende groep oorbly en werkloosheid en gevolglik armoede styg.
Die regering se Seb-beleid en kader-ontplooiing het tot werkloosheid van talle bekwame mense gelei. Luister gerus na die 'State capture' kommissie.
Die vermorsing van Munisipaliteite neem toe en om dit te verbloem word heffings en tariewe soms ver bo die inflasiekoers verhoog. 'n Sprekende voorbeeld hiervan is bv die volgende: Die Rand-waterrraad verhoog sy tarief vir grootmaat waterverskaffing aan munisipaliteite met 30 c per kiloliter, dit is 12.6% verhoging op hul tarief.
Die burgemeester van Ekurhuleni kondig toe plegtig aan in sy begrotingstoespraak dat die Metro geen ander keuse het om sy tarief ook met 12.6% te verhoog nie. Talle verteenwoordigers klap hul hande want dit is mos net logies of hoe?
Maar amptenare met die nodige agtergrond en kennis sal nooit so 'n voorstel in 'n begroting aan 'n raad voorgelê het nie. Hulle sou voorgestel het dat die raad sy tarief ook met 30c per kiloliter verhoog om die bykomende uitgawe te dek, want 12.6% op die raad se tarief sou 'n belastingbetaler R1,44 + BTW per kiloliter uit die sak jaag en nie 30c nie.
Dit is met die tipe goed waarmee veral Metrorade wegkom en verbruikerbesteding laat krimp en Suid-Afrika myns insiens al hoe vêrder in die moeilikheid dompel.