JY LEES NOU Saartjie en Trompie is terug & nog boeke vir jonges
Uitgawe 18 Jnauarie 2018
Wat lees jong mense deesdae? Ons het gaan kyk wat op die rak is vir jonges se vermaak.
Die Perfekte Brander en Ander Verhale Saamgestel deur Adinda Vermaak en Marieta Nel
"Ek dink die diverse benadering van dié boek is 'n eerste," skryf die Son-joernalis Eldridge Jason op sy Facebook-blad.
Eldridge, wie se kortverhaal Somme Wat Nooit Uitwerk Nie in die bundel opgeneem is, skryf hy glo die samestellers slaan die spyker op die kop met verhale vir 'n spesifieke mark.
Adinda Vermaak noem dié mark "die stem van die grootste gedeelte van die Afrikaanse spraakgemeenskap wat so weinig gehoor word". Dit is een van die leemtes wat Die Perfekte Brander vul.
"Ek en Marieta Nel, die medesamesteller, wou 'n bundel saamstel uit die perspektief van die ouer tiener (gr. 11 en 12 en naskool) met karakters waarmee die lesers hulle kan identifiseer. Dit is 'n eerste in Afrikaans. Bundels wat tot nou toe op skool gebruik is, was almal kortverhale vanuit die volwasse perspektief geskryf."
"As oud-Afrikaans-onderwysers het ons besef daar is 'n groot leemte."
Sy sê dit is dus nie juis stories oor skoolkaskenades of kattekwaad nie. "Dis eerder stories vir lesers wat self ook dink en wonder en wat, nou ja, bekommerd is." Die voorskrif aan die skrywers wat gevra is om bydraes te lewer was dat hulle vanuit 'n tienerperspektief skryf oor dinge wat vir jong mense of ouer tieners belangrik is.
"Ons het geweet (of gehoop) hulle besef vandag se lesers wil nie net soetsappige storietjies lees nie; hulle woon in 'n land vol wonderlike mense en dinge, maar ook 'n land vol onrus en soms wanhoop.
Die teikenlesers kan dus nie geflous word nie. Hulle wil iets lees wat hulle laat nadink, laat wonder en dalk saam met die karakter angsbevange laat voel," verduidelik Adinda. Geen onderwerp was taboe nie.
"In die bundel word baie sensitiewe kwessies aangeraak. Ons moes so hier en daar aan sommige verhale temper sodat dit steeds geskik is vir skoolgebruik."
Sy sê ook tweede- en selfs derdetaalsprekers van Afrikaans is in gedagte gehou toe die verhale gekies is.
Uit Jan van Tonder se kortverhaal sonstilstand
Op die bed lê twee CD's van Nirvana.
Haar ma tel dit op en kyk daarna. Op die een, In Utero, is 'n kunswerk van 'n naakte vrou met engelvlerke – die vel en spiere van die buik en die linkerkant van die borskas is weggesny sodat haar ingewande en ribbes wys.
Op die ander pryk die foto van 'n kaal baba onderwater in 'n swembad, sy geslag duidelik sigbaar, die titel daarvan Nevermind. Hatte se ma haal die afstandbeheer uit haar dogter se hand en druk die volumeknoppie sodat die musiek oorverdowend word, met die basnote skoppend binne-in haar lyf.
Sy sak op haar knieë by die bed neer en sit haar arms om haar dogter se heupe.
Saartjie en Trompie Deur Topsy Smith en Bettie NaudÉ
Die stories van Topsy en Bettie, wat een en dieselfde mens is, is horingoud, maar omdat sy/haar beroemde Saartjie- en Trompie-boeke heruitgegee word, is dit die moeite werd om vir die nuwe generasie lesers vertel te word.
Topsy Smith (1914-1985) was 'n onderwyser in die destydse Transvaal wat sowat 200 boeke geskryf het. Dit het jeug-, volwasse- en niefiksie-boeke ingesluit waarvan die Trompies en Saartjies die gewildste was.
Sy skuilnaam vir die Saartjie-boeke was Bettie Naudé en vir sy volwasse romans meestal M.G. Smith. As Smith het hy 25 boeke tussen 1950 en 1963 en 31 Trompie-boekie geskryf en 24 Saar-tjie-boeke tussen 1953 en 1958.
'n Besige onderwyser! Die twee reekse kom uit 'n outydse sfeer wat vir vandag se kinders onbekend sal wees, maar hulle is so gek oor verhale wat in die verre toekoms afspeel, waarom sal hulle nie ook geboei word deur dié uit die verlede nie?
En wie weet, miskien spreek die onskuld tot hulle waar avonture op 'n mens se werf of woonbuurt kon gebeur, nie net in die kuberruim nie. (Bron: Wikipedia)
(Human & Rousseau, , R129* elk)
"Die Saartjie . . . Ai, die Saartjie . . ."
So sê die inwoners van Lynnekom oor die rabbedoe in hul midde.
"Hulle weet nie van Trompie nie . . ."
So sê die inwoners van Kwaggaberg wanneer hulle hoor hoe reisigers smalend praat van die dorp wat so stil en dood is. Omnibus 6 van die twee gewilde jeugreekse Saartjie en Trompie gaan net soos die vorige omnibusse weer 'n hele klomp jong lesers gelukkig maak.
Saartjie Se Moleste, Saartjie Se Dagboek en Saartjie Se Gevaar is hierin opgeneem,en in die ander omnibus Trompie die Sakeman, Trompie die Rebel en Trompie die Waaghals.
HOENDERVLEIS – GRILLERIGE STORIES EN RYMPIES Deur JACO JACOBS. Illustrasies: ZINELDA McDONALD
Lesers van so nege jaar oud sal hulle verkneukel in dié boek se grappige grillighede.
Vampiere (wat mos nie bestaan nie), 'n bloederige vinger in 'n boks springmielies, die seun wat bang was vir Minnie Muis en mnr. Snuffels die rot speel almal saam om kinders die skrik op die lyf te jaag (maar darem nie so dat hulle met nat lappies gelawe sal moet word nie).
Ook is oulike rympies ingesluit oor onder andere Dracula in sy vlermuismantel en 'n grillerige boek in die skoolbiblioteek "wat jou laat bibber van vrees".
Dié pryse was beskikbaar by Takealot.com. Die pryse was korrek met druktyd en is onderworpe aan verandering sonder vooraf kennisgewing.