‘NW-spookwerkers se salarisse verdwerg Nkandla’Pres. Jacob Zuma se privaat woning in Nkandla, KwaZulu-Natal Foto: @power987news, Twitter Volgens dr. Eugene Brink, politieke ontleder by Solidariteit, verdien die gemiddelde amptenaar in die provinsie sowat R25 000 per maand. Dit is R900 miljoen as dit met 36 000 vermenigvuldig word. Die Nkandla-woning het tot dusver R246 miljoen gekos en dus word hier in ’n enkele maand sowat 3,5 keer meer geld vermors. Die ouditeur-generaal se ouditverslag vir 2013-’14 toon die provinsie het R1 miljard nodig om sy agterstand in te haal. Een maand se spookwerker-salarisse sou dus bykans die provinsie se huidige begrotingsagterstand kon uitwis. Brink het daarop gewys dat salarisse tans 58% (R18,3 miljard) van die begroting opslurp, terwyl die orige 42% (R13,5 miljard) al is wat vir besteding aan goedere en dienste asook kapitaalbesteding oorbly. Die jongste OG-verslag toon ook ander onrusbarende tendense ten opsigte van wanbesteding en onreëlmatige besteding. Slegs een provinsiale entiteit – die tesourie – het ’n skoon oudit ontvang. Sestien entiteite se ouditmening was “ongekwalifiseerd met bevindinge”, agt s’n was “gekwalifiseerd met bevindinge” en ses s’n was nie betyds voltooi nie weens gebrekkige verslaglewering. Volgens die OG is 59% van die provinsiale entiteite se finansiële gesondheid kommerwekkend en 34% s’n verg ingryping. “Dus is slegs 7% finansieel gesond,” sê Brink. Daarbenewens is R343,6 miljoen se ongemagtigde uitgawes tydens 2013-’14 aangegaan en alles was weens oorbesteding op die begroting. Die premier se kantoor het die meeste vrugtelose en vermorste uitgawes aangegaan, naamlik R22,8 miljoen. “Dit is skokkend dat die premier en sy personeel van die voorbokke is wanneer daar belastinggeld vermors word en allesbehalwe verantwoordelike leiding gee,” sê Brink. Een van die groot sondaars was die provinsiale departement van onderwys wat bykans R256 miljoen se ongemagtigde uitgawes aangegaan het. Daarteenoor het die departement van gesondheid R725 miljoen se onreëlmatige besteding aangegaan. Die departement van openbare werke, paaie en vervoer het hom aan meer as R161 miljoen se onreëlmatige besteding skuldig gemaak. Brink het gesê dit is ironies dat hierdie departemente se dienslewering van die swakste in die provinsie is. “Die hospitale en paaie in die provinsie is juis in ’n klaaglike toestand en dan word honderde miljoene boonop vermors. Ten spyte daarvan wil die provinsiale regering boonop ook die provinsie se naam amptelik verander. Daar is geen regverdiging vir ’n naamsverandering nie as hierdie soort vermorsing in ag geneem word. Dit sal bykomende miljarde rande kos wat eerder vir broodnodige dienslewering aangewend kan word,” volgens Brink.