Wat is privaatreg? - Solidariteit GildesSolidariteit Gildes Wat is privaatreg? - Solidariteit Gildes
Tuis / Regslui Artikels / Wat is privaatreg?
Wat is privaatreg?
Privaatreg is 'n komplekse onderwerp waaroor baie geteoretiseer word maar wat nie op 'n eenvoudige wyse beskryf kan word nie.
Die regsfakulteit aan die Universiteit van Kaapstad (UK) gee egter die volgende beknopte beskrywing van wat privaatreg, soms ook siviele reg genoem, behels: "Privaatreg fokus op die regsbelange van individue in die gemeenskap. Die hele privaatreg kan aan die konstitusie getoets word, met spesiale verwysing na die handves van menseregte. Daar word na die impak van die konstitusie op die Suid-Afrikaanse privaatreg as die 'konstitusionalisering' van hierdie regsgebied verwys."
Hulle gaan dan voort om sommige van die onderafdelings te noem wat onder privaatreg val: grond- en grondherverdelingsreg, arbeidsreg, gewoontereg, kontrakreg, erfopvolgingsreg, familiereg, regsvergelyking en die aard van die regstelsels, die grondbeginsels van deliktereg, en die jurisprudensiële en historiese konteks van privaatreg.
Die Regswoordeboek omskryf privaatreg soos volg: "Die gedeelte van die reg wat verhoudings tussen individue, verenigings en korporasies omskryf, reguleer, afdwing en administreer. Soos dit in teenstelling met publiekreg gebruik word, beteken die term dié deel van die reg wat tussen burger en burger toegepas word of wat handel oor die omskrywing, regulering en afdwing van regte in gevalle waar sowel die persoon in wie die reg gevestig is sowel as die persoon op wie die verpligting rus, privaat individue is. Eenvoudiger gestel, verwys dit na "die wet wat tussen persone van toepassing is of tussen 'n persoon en 'n saak versover dit nie die staat betrek nie".
Privaat partye oor die algemeen het dus die vryheid om in 'n wetlike verhouding met mekaar te wees. Terselfdertyd kan hulle byvoorbeeld wederkerig die aard en inhoud van hul wetlike verhouding beïnvloed, naamlik die regte en pligte van die ander party. Elke party kan dus verskil ten opsigte van dít waarop die ander party aandring of wat hy voorstel.
Regsprofessor John Golding van Harvard brei hierdie begrip uit en gee die volgende omskrywing van privaatreg: "Privaatreg omskryf die regte en pligte van individue en privaat entiteite soos hulle met mekaar verband hou. Dit kontrasteer met publiekreg, wat die magte en verantwoordelikhede van regerings neerlê, die regte en pligte van individue met betrekking tot regerings omskryf, en die verhoudings tussen nasies beheer."
Die regsgeleerde Stephen Smith skryf in 'n artikel in die Oxford Journal of Legal Studies oor hierdie saak dat sekere teorieë oor "privaatreg burgers se gedrag beïnvloed bloot deur materiële gevolge soos straf, belonings, subsidies, belasting, ens. ('sanksies') aan sekere soorte gedrag te koppel". Hy argumenteer verder: "'n Voorbeeld hiervan is die reël wat regsbeamptes magtig om op 'n weerspannige kontraktuele skuldenaar se eiendom beslag te lê en dit te verkoop. Hierdie reël word vertolk as sou dit materiële aansporing en ontmoediging skep vir burgers om op 'n bepaalde wyse op te tree. Kontraktuele skuldenaars wat die risiko loop dat hulle eiendom in beslag geneem en verkoop kan word, kan dalk besluit om hul skuld te betaal."
In hierdie trant en met parallelle tussen strafreg en privaatreg, skryf die regsdeskundige Peter Cane: "Soos privaatreg, bepaal strafreg 'onregte' wat die 'regte' of 'belange' van die 'eiser' weerpieël; en die 'remedie', wat die aard van die onreg en sy korrelatiewe reg moet weergee, gee aan die eiser die mag om afdwingend teen die verweerder op te tree deur óf vryheid van optrede te beperk óf 'n geldelike heffing te eis".
Volgens die UK sluit die modules op voorgraadse vlak onder vele ander die volgende in: grondslae van Suid-Afrikaanse reg; Suid-Afrikaanse privaatreg; stelsel en konteks; eiendomsreg; persone- en familiereg; en deliktereg. Nagraadse kursusse sluit onder andere in: eiendomsreg in 'n konstitusionele bestel; menseregte, geslag en familie; en onregmatige dade, ongeregverdigde verryking en menseregte.
John C.P. Goldberg, 2012, "Introduction: Pragmatism and private law", Harvard Law Review.
Legal Dictionary, 2006, "Private law", https://legal-dictionary.thefreedictionary.com/private+law.
Pediaa, 24 August 2021, "What is private law?", https://pediaa.com/what-is-private-law/.
Peter Cane, 2005, "The Anatomy of Private Law Theory: A 25th Anniversary Essay", Oxford Journal of Legal Studies.