20 Mei 2018 Ds. André Agenbag
20 Mei 2018 Durbanville Gemeente: Klassieke Diens
Galasiërs 5:13-16 Vreugde is die kenmerk van ‘n lewe wat blom
Daar is darem min dinge so mooi en aantreklik as ‘n vreugdevolle lewe wat blom! En die interessantste van alles is dat dat florerende en vreugdevolle lewens nie eens naastenby dieselfde lyk nie. Daar is sóveel verskeidenheid!
Toe ons kinders klein was, was dit vir my een van die eerste en opvallendste kenmerke van kindwees: Om vreugde in klein, eenvoudige dingetjies te vind. Soos wat ons natuurlik ouer word, word vreugde meer ingewikkeld en minder spontaan.
Antoine de Saint-Exupéry het ‘n pragtige kinderboekie geskryf, “The Little Prince.” Hy skryf: “Vanaf die ster waar hy moes sorg vir drie vulkane en een roos, vind die klein prinsie sy weg na die aarde toe. Hier vind hy duisende rose in mense se tuine. ‘Die mense hier waar jy lewe,’ sê die klein prinsie vir sy vlieënier vriend, ‘het sommer vyfduisend rose in een tuin... en tóg vind hulle nie waarna hulle soek nie... En dít waarna hulle soek kan gevind word in ‘n een, enkele roos...’ En toe voeg hy by, ‘Maar die oë is blind. Jy moet met die hart kyk.’”
Ons het vanjaar se Pinksterreeks begin met ‘n aanhaling uit ‘n opstel van Robert Louis Stevenson in 1887: “As jy vreugde gemis het, het jy alles gemis.” Maak nie saak wat ons besit, wat jy al beleef het, of hoe jy optree nie; indien jy nie vreugde het nie, het jy niks.
Waarom is dít waar? Ek wil hê dat jy daardie vraag so ‘n bietjie in jou hart sal bêre, want ons gaan netnou weer daarna terugkom. Maar ons sien florerende en vreugdevolle lewens orals om ons! ‘n Florerende lewe, is ‘n goeie, vol lewe.
Ek beskou myself as bevoorreg om regtig te kan sê dat ek al in my lewe ‘n ontsettende wye verskeidenheid florererende en vreugdevolle lewens gesien en beleef het.
Sommige van hierdie lewens het ál die uiterlike tekens gehad van wat die meeste mense as florerende lewens bestemptel: Welvaart, mooi huise, motors en luukse vakansies.
Sommige van hierdie lewens het ook die gesogde tekens van uiterlike skoonheid, roem en gewildheid gehad.
Maar by verre die meeste florerende en vreugdevolle lewens wat ek al beleef het, was glad nie so glansryk, suksesvol, opvallend, begeerlik of indrukwekkend nie.
Ek het al florerende en vreugdevolle mense in armoede en eenvoudige lewens geken.
Ek het al gesien hoe mense floreer en vreugdevol leef nadat hulle groot verliese gely het; geliefdes aan die dood afgestaan het, al hulle besittings verloor het, deur egskeidings gegaan het; familiekrisisse of selfs skandale beleef het.
Vreugde is ‘n vrug
So, waarom is vreugde so belangrik? Waarom maak dit soveel saak?
Die antwoord is eenvoudig: Al hierdie vreugdevolle lewens was florerende lewens. En weereens: ‘n Florerende lewe, is ‘n goeie, vol lewe. Die vreugde is die gevolg van, die kroon op, die uiterlike uitdrukking van ‘n florerende, goeie, vol lewe.
Dit is só ‘n bietjie oorvereenvoudig gestel, maar: Eers die goeie, vol of florerende lewe en dan die vreugde.
Maar ek wil ook vreugde hê! Almal lyk vir my so gelukkig! As ek op Facebook kyk, dan lyk hulle almal altyd so mooi en gelukkig en hulle is die HEELTYD aan die kuier, uiteet of partytjie hou by die wonderlikste en selfs onbekostigbaarste plekke!
Hoe kan ek van daardie vreugde in die hande kry?!
Stel jou voor dat jy op ‘n toer deur die Namib woestyn gaan en jy gaan stap deur ‘n dorre, droë landskap. So ver as wat die oog kan sien, is daar geen lewende wese, plant of druppeltjie water nie. En dan stap jy oor ‘n sandduin en hier voor jou lê daar, op ‘n area so groot soos ‘n rugbyveld, duisende, sappige druiewetrosse. Jy stap nader en tel op, en eet daarvan: heerlik! Maar dan moet jy wakker word! Want jy het gedroom! Dis tog onmoontlik: Vrugte lê net net rond nie. Elke vruggie moet groei aan ‘n takkie of ‘n loot en die loot is weer vas aan die wingerstok en die wingerstok is weer geplant in vrugbare grond met genoeg voedingskrag en water.
Vreugde is ‘n vrug. Dít is die geheim. Jy tel nie vreugdesvrugte op nie: Jy plant ‘n boom; en die boom dra die vreugdesvrugte. Ek wil jou vanoggend uitdaag om ‘n vreugdesboom te plant. Belê in vreugdesvrugte deur ‘n vreugdesboom te plant.
Vreugde is ‘n vrug van die Gees
In die paragraaf waaruit vanoggend se skriflesing geneem is, staan daar in Gal 5:16, “Wat ek bedoel is dít: Laat julle lewe steeds deur die Gees van God beheers word...” en dan vers 22, ‘Die vrug van die Gees, daarteenoor, is liefde, vreugde, vrede, geduld, vriendelikheid, goedhartigheid, getrouheid, 23 nederigheid en selfbeheersing.”
Wanneer ons lewens deur die Gees beheers word; dán sal ons die vrug van vreugde dra. Ons soek nie éérs die vrug nie; ons soek die Bron. Ons lewe deur die Gees.
Johannes help ons om dit nóg beter te verstaan in die bekende gedeelte oor Jesus, die ware Wingerdstok:
Jn 15:5 “Ek is die ware wingerdstok, julle die lote.”
Dít is die lewe deur die Gees: ‘n Lewe van liefde. En só lewe word gekenmerk deur die vrug van die Gees. In die besonder die vrug van vreugde.
Ons soek dus nie vreugde nie. Ons plant ‘n vrugteboom. Of anders gestel: Ons groei, floreer en leef vanuit die Ware Wingerdstok, die Bron van die Lewe en die Bron van die Liefde en dan sal ons geken word aan ons heerlike vreugdesvrugte!
Ons moet dus wéét dat dít wat ons die liefste het, die Bron van ons vreugde sal wees.
‘n Mens kan inderdaad só lief wees vir gewildheid, uiterlike skoonheid, aanvaarding, onafhanklikheid en vlietende of hoë oktaan vreugdeservarings, dat dít die Bron van jou vreugde sal wees. Dan word jy ‘n loot wat groei uit ‘n ander wingerdstok en dan sal jy ander soorte vrugte dra. Paulus noem dit in Gal 5:19-21 “Onsedelikheid, onreinheid, losbandigheid, afgodsdiens, towery, vyandskap, haat, naywer, woede, rusies, verdeeldheid, skeuring, afguns, dronkenskap en uitspattigheid.”
Daarom is die opdrag in Fil 4:4 ‘n opdrag om jou in die regte dinge te verheug. Jou diepste liefde in God te vind, “Wees bly in die Here! Ek herhaal: Wees bly!”
Moenie behep wees met vreugde nie. Laat los die soeke na vreugde: Plant ‘n liefdesboom! Kultiveer dit, groei, bly in die wingerdstok... en jy sal vreugdevol leef en floreer.
Volhoubaar, ook wanneer dit sleg gaan: Seisoene
Daar is ten minste twee kenmerke van die soeke na vlietende, ekstatiese en oppervlakkige vreugde in die aantreklike bronne van ons ou wêreld met hulle vals beloftes:
Die eerste is dat hulle sleg is vir ons. Die gevolge van hierdie vreugdes is dikwels vernietigende vir ons én ander mense se liggame en welstand. En die rede? Die rede is omdat egte liefde nie die Bron is nie, maar selfsug. En die uiteinde hiervan is maar altyd sleg.
Die tweede kenmerk van oppervlakkige vreugde is dat dit nie die toets van die tyd kan deurstaan nie. Sodra die moeilike tye opdaag, verdwyn hierdie vreugdes soos mis voor die môreson. Hulle het eenvoudig nie die diepte en volhoubaarheid om ons te dra deur die moeilike tye nie. As my geld op is, is dit klaar met my. As ek my werk verloor het, is daar nie vir my meer ‘n rede om te leef nie en so aan.
Maar egte vreugdesvrugte hou! Hoekom? Omdat die soeke na vreugde sélf nie die doel is waarom ek leef nie. Maar omdat ek ‘n loot in die Ware Wingerdstok is. Die Bron van my bestaan is Liefde. En wanneer ek lief het, is ek soms hartseer en soms bly. Wat régtig saakmaak, is die liefde. En daarom is die liefde bereid om hartseer te wees én bly te wees; en daarom gaan dit goed, selfs al gaan dit sleg... want my vreugde is ‘n diep, volhoubare vreugde.
Want ek weet: Dis nou maar net winter. En ek kan myself selfs daarin verheug dat ek nie nou vreugdesvrugte dra nie; want my vreugde is daarin geleë dat ek diep tevrede is met my bestaan... as ‘n loot in die Ware Wingerstok. Ek weet: Die somer kom weer, en dan gaan daar weer baie vreugdesvrugte wees!
Oorspronklik: Seëning, eerder as sondebehep. Om die fees van die lewe te vier
Die Bybel praat baie van hoe God dít wat verkeerd is kom regmaak. Dié wat siek is genees. Dié wat in slawerny leef kom bevry. Dié wat deur ‘n bose oormag aangeval word, red. Maar dit is altyd Plan B.
Plan B is die reddingsplan. Dit is om wat verkeerd is reg te maak. En dis goed so. Maar dit bly altyd Plan B. Dit is nie die diepste doel van godsdiens, geloof en spiritualiteit nie. Indien dit so was, sou ons tog die heeltyd met sonde behep gewees het, nie waar nie.
Nee, om te glo en lief te hê, is om oorspronklik te leef. Om eenvoudig vreugde te vind in die fees van die lewe. Om niks as vanselfsprekend te aanvaar nie, maar ALLES as gawes uit die hand van die Gewer. Dít is Plan A.
Plan B is altyd maar net om te besef dat ek opgehou het om uit die Bron van die Lewe en die Liefde te leef; dat ek my bestaansdoel begin mis het; en dat ek weer moet terugkeer na JESUS, die ware wingerstok. Dat ek weer in die Gees moet leef, sodat ek sal vrugdra.
Om te floreer en vreugdevol te leef is om oorspronklik te leef. Oop vir dít wat orals om ons en in ons vir ons gegee word. Dit vra ‘n ingesteldheid, ‘n openheid vir die gewone dinge van die lewe as gawes en geskenke.
Antoinette Pienaar, die bekende kruiekenner, het eendag op ‘n radioprogram vertel van haar grootword jare op hulle familieplaas in die Karoo. Sy vertel dat die grootmense en die oumense op die stoep gesit het. Hulle het in stilte gesit en uitkyk oor die wye Karoovlaktes. Hulle kyk en hulle kyk en hulle kyk. Die kinders het in die tuin rondgespeel. Dan word die kinders nadergeroep om óók stil op die stoep te kom sit en kyk. Sy sê:
Jy kyk en jy kyk en jy kyk
totdat jou kyk jou gryp
en dan dink jy oor jou kyk
en dan maak jou kyk jou gesond
Laat los die soeke na vreugde: Plant ‘n liefdesboom!
Psalm 1: Soos ‘n boom by die water:
“1 Dit gaan goed met die mens wat nie die raad van goddeloses volg nie, net met sondaars omgaan en met ligsinniges saamspan nie, 2 maar wat in die woord van die Here sy vreugde vind, dit dag en nag oordink. 3 Hy is soos ‘n boom wat by waterstrome geplant is, wat op die regte tyd sy vrugte dra en waarvan die blare nie verdroog nie.”
Izak de Villiers uit sy gedig, Vyeboom
Ons voel met ons gebede in u blare, en ons vrees
soms daar is niks, ook u seisoen is om. Dán kom die ligte,
koel wind van Elia, roer die ritsel, voel u Gees
soos ysdons oor ‘n natgeswete lyf. U groei nuut in ons tyd.
U somer loop stil kaalvoet, buite hang ‘n vy in sy takke
met groen puntjies uit: dalk voorjaar van die ewigheid.
Mag jy in Jesus, die Ware Wingerdstok bly: Die Bron van alle lewe liefde.
Mag jy onder die Vader gedy: Die Tuinier wat sorg en die skepping onderhou.
Mag jy jou in die Heilige Gees verbly: Die lewe van God ín jou wat jou laat blom en vreugdesvrugte laat dra.