Matlo a a fetang bokana ka 1,6 jwa milione a setse a agilwe go simolola ka 1994.
Manaane a kago ya matlo le dithuso tsa madi go batho ba ba dikobo dikhutshwane.
Re ikemiseditse go go naya Ntlo fa o le Maleba.
Go atlega gore o bone ntlo, o tshwanetse wa bo o nyetse kgotsa o nna le molekane wa gago. O tshwanetse o be o na le ba lelapa bao ba bonang thuso ya madi go tswa mo go wena, jaaka bana ba gago kgotsa o tshwanetse o be o na le leloko la lelapa la motsofe le o le tlhokomelang. O tshwanetse o be o le moagi wa Aforika Borwa kgotsa o na le tetla ya boagi jwa leruri.
O tshwanetse o be o na le dingwaga di le somamabedi le bongwe kgotsa go feta gape o na le bokgoni jwa go tsena mo tumalanong.
Lelapa le le lengwe ga le a tshwanela go bona lotseno lo lo fetang bokana ka R 3500 ka kgwedi. Go tlaleletsa o tshwanetse wa bo o ise o bone thuso ya madi go tswa kwa pusong e bile o ise o nne le ntlo mo nakong e e fetileng.
Digole, balwetse le batsofe ba ba bonang lotseno lo lo ka fa tlase ga R800 ka kgwedi.
Lekwaloitshupo la gago le lekwaloitshupo la molekane wa gago.
Etela lefapha la kago ya Matlo la Porofense kgotsa Kantoro ya Selegae ya mmasepala go dira kopo.
Re neela digole tse di atlegang eng?
Digole tse di atlegang di bona thuso ya madi a kago ya matlo a a kana ka R25 580.00 mmogo le madi a tlaleletso go dira dikoketso tse di kgethegileng mo matlong a bona jaaka go ala lefatshe le ditselana tse di lebang kwa mejako, dikgwagetsi ka fa diphaposing tsa go tlhapela, le ditshipi tse di nang le maina tse di bewang fa mejakong mmogo le ditleloko tse di bonagalang tsa mo mejakong go thusa disusu.
Dithuso tse tsa madi, di newa baamogeladitshiamelo ba le 9 ba ba eletsang go reka ntlo kgotsa setsha se se setseng se le teng e bile e le sa konteraka ya baagi ba matlo mo mmarakeng. Dithuso tse tsa madi, di abelwa fela ba ba ka atlegang pele.
Fa e le gore o nna mo lefelong mo setsheng se se nang le ditirelo se puso e go rekiseditseng sona, gone o atlega go ka bona thuso ya madi ya tshwaraganyo e bile o tlile go amogela R12 521.00 go ka aga moago wa fa godimo kgotsa go ntlafatsa ntlo ya gago.
Dithuso tse tsa madi, di newa setheo sa kago ya matlo se se dumeletsweng se se ka bopiwang ke setlhopha sa batho ba ba bopang setlhopha se se tlileng go bona setsha sa bonno e bile ba tlile go se tsamaisa.
Ditheo tse, di bona R23 100.00 mo yuniting nngwe le nngwe ya matlo mo lelapeng lengwe le lengwe le le bonang lotseno lo lo ka fa tlase ga R3 500.00 ka kgwedi.
RHLF le tsepama mo maikaelelong-magolo a lona a go rebola dikadimo tsa madi ka tiriso ya batsereganyi, go malapa a a amogelang madi a mannye ka maikaelelo a kago ya matlo. Kago ya matlo ke ntlha e e eteletsweng pele ke batho, gape maikaelelo-magolo a RHLF ke go maatlafatsa malapa a a amogelang madi a mannye a kwa metseselegaeng go fitlhelela kerediti e e a kgontshang go ithusa, go dira dipoloko tsa madi le botswerere go aga le go tokafatsa matlo a bone mo tsamaong ya nako.
Ntlo ya lelapa la ga Malabeni, kwa Porofenseng ya Limpopo e agilwe ka dikadimo tsa madi di le tlhano tsa go latelana go tswa go moadimi wa RHLF e leng Agishana le dipoloko tsa madi tsa moadimi.
A, ke matlo a a agiwang ke boradikonteraka ba ba thapilweng ke porofense kgotsa mmasepala go setlhopha sa batho se se atlegang go bona dithuso tsa madi.
Madi a, a momaganngwa le lotseno lwa gago mme tlhaelo e e nnang teng ke boikarabelo jwa mong ntlo.
Phatwe 1997 ba neng ba kolota banka tuelo ya dikgwedi di le tharo mme ba tlhoka go thothela kwa matlong a ba ka kgonang go a duelela.
Lefapha la kago ya matlo le lekgotla la dibanka le tlhomile setlamo se se bidiwang SERVCON Housing Solutions (PTY) (LTD) go thusa go aba madi a go thotha jaaka karolo ya go tokafatsa bonno.
Thuso e ya madi, e abelwa batho ba ba batlang go ikagela matlo a e leng a bone. Fa Thuso ya madi e e tsamaelanang le diporojeke e abelwa konteraka go agela batho ba le mmalwa matlo, Lenaane la Bonno la Batho le letlelela batho kgotsa baamogeladitshiamelo go ikagela kgotsa go rulaganya kago ya matlo a bone.
Mo lenaaneng le, maikarabelo ke a batho go ikagela matlo a bone ka thuso e e tswang mo mokgatlhong o o tlhophilweng go thusa. Go na le matlole a a leng gone go duelela ditirelo tse tsa thuso.
Ke mang yo o tshwanelwang ke go duela R 2 479.00?
Puso e itsesitse molao wa gore baamogeladitshiamelo ba thuso ya madi ba tshwanetse go nna le seabe malebana le phitlhelelo ya mosola wa madi a thuso a bonno. Lebaka e le go netefatsa gore baamogeladitshiamelo ba thuso ya madi ba nna le seabe mo tharabololong ya ditlhokego tsa bonno jwa bona le go tlwaela go boloka madi le go bona boleng jwa go nna le dithoto tse di rebotsweng ke madi a thuso a bonno.
Go simolola ka 1 Moranang 2002 batho botlhe ba ba atlegang go bona thuso ya madi le bone ba tshwanelwa ke go ntsha madi.
Batsofe, digole le balwetse fa fela ba bona madi a a ka fa tlase ga R800.00 ka kgwedi.
Baamogeladitshiamelo tsa dithuso tsa madi tsa metseselegae.
Baamogeladitshiamelo tsa lenaane la bonno la batho le le dumeletsweng.
Baamogeladitshiamelo ba ba bonang matlo a puso ka ntlha ya maemo a tshoganyetso.
Thuso e ya madi, e lebisitswe kwa go baamogeladitshiamelo ba fela ba nang le ditshwanelo tsa lefatshe le ba ba nnang mo go lona. Lefatshe le, le bonwa segolosetonna kwa magaeng mme ke la puso le fa le laolwa ke botsamaisi jwa segosi. Dithuso tsa madi di abelwa fela diporojeke mme baamogeladitshiamelo ba thusiwa ke baemedi. Baamogeladitshiamelo ba na le tshwanelo malebana le gore ba dirisa madi a, go duelela ditirelo kgotsa go aga matlo kgotsa tsotlhe tse.
Kgale, segolosetonna mo ditoropong tsa batho bantsho jaaka; Soweto , Mamelodi jalo le jalo puso ya maloba e ne e rentisa matlo a e neng e a aga.
Batho ba ba neng ba nna mo matlong a pele ga 15 Mopitlwe 1991 jaanong ba ka dira kopo ya phokoletso mo tlhwatlhweng ya thekiso ya matlo a bona ya go fitlha go R7 500.00.
Go le gantsi matlo a, a newa batho kwa ntle ga tuelo ka gore phokoletso ya R7 500.00 e feta tlhwatlhwa ya thekiso.
Go ya ka Molao wa kago ya Matlo, tona ya kago ya matlo e itsisitse meetlo le mekgwa ya bosetšhaba mabapi le kago ya matlo.
Madi a a fitlhang R10 579.00 a ka dirisetswa bonnye jwa BOENJENERE Jo bo ka tlhokegang go aga ntlo.
MADI A A SALANG A A KANA KA R12 521.00 a tshwanetse go dirisetswa kago ya kwa godimo e fa e le nnye e tshwanetse go nna 30m.
Baamogeladitshiamelo ba ba eletsang go bona boradikonteraka ba tshwanetse go ikwadisa le khansele ya Bosetšhaba ya Kwadiso ya Baagi ba Matlo (NHBRC) e bile netefaletso ya dingwaga di le tlhano mabapi le mathata a a ka itemogelwang mo ntlong e tlile go dira.
Bophepa, kgamololo ya leswe le metsi di botlhokwa.
Baamogeladitshiamelo ba ba eletsang go nna le seabe mo kagong ya matlo a bona ka go dirisa Lenaane la bonno la batho ga go tlhokege gore ba ntshe madi.
Badirisanimmogo-le-rona ba Bosetšhaba ba Rona mo kagong ya matlo le gore ba dira eng?
NHFC e tlhomilwe ke puso go thusa go batla ditsela tse di botoka tsa go kokoanya matlole a a dirisetswang go aga matlo go tswa kwa ditheong tse di kwa ntle ga naga ka go dirisa mekgatlo e e farologaneng.
Go tsamaisa ka thelelo kabo ya madi a go thotha jaaka mokgwa wa go tokafatsa kago ya matlo. Se, ke kgolagano magareng ga dibanka le puso go tsamaisa ka thelelo kabo ya madi a go thotha jaaka mokgwa wa go tokafatsa kago ya matlo. Servcon e lebagane le ditirelo tsa tsamaiso tse di kgethegileng malebana le tiro e e tlhophilweng (baadimi ba madi botlhe mo mafelong a a amegang, ba melato ya dikgwedi di le tharo kgotsa go feta) e e nang le di PIP le di Npl di le 33,306 ka kadimo ya madi ya kwa tshimologong e e kana ka R1277317708 fela jaaka letlha la bofelo le lešwa la 31 Phatwe 1997.
Go amogela kgotsa go tlhabolola dilwana tsa go aga matlo tse di malebana le tekanyetso.
Servcon e tla tswelela ka go neela Thubelisha tshedimosetso ka botlalo ka ga malapa a a saenneng ditumalano tsa tekanyetso. Tshedimosetso e, e tla tswakiwa ke Thubelisha le go sekasekiwa go ya ka maemo a tikologo le go kgona ga malapa gore go tle go tlhomamisiwe palo, boleng le lefelo malebana le dilwana tsa go aga matlo tse di tlhokegang.
Tirokgolo ya Nurcha ke go bebofatsa tsamaiso ya madi go tswa kwa ditheong tsa madi go ya kwa tlhabololong ya kago ya matlo a lotseno lo lo kwa tlase. Mo ntlheng e, Nurcha e rebola netefaletso malebana le go fokotsa dikadimo tsa madi gape le go fokotsa dikadimo tsa madi tsa modirisi. Gape e laola manaane a Poloko ya madi malebana le kago ya matlo.
Go thusa ditheo tsa go aga gore di kgone go ikemela.
Go rotloetsa kgolagano ya fa gae le ya kwa moseja ka go kopanya batsayakarolo ba ba farologaneng mo diforamong tse di farologaneng, go tokafatsa go refosanngwa ga tshedimosetso le bokgoni mmogo le tirisanommogo.
Go dira letlhomeso la pholisi le le amang kago ya matlo.
Tirokgolo ya NHBRC ke go sireletsa dikgatlhego tsa bengmatlo ka go rebola netefaletso ya tshireletso kgatlhanong le diphoso mo matlong a mašwa gape le go rebolela bengmatlo tshireletso mabapi le fa baagi ba retelelwa ke go obamela maitlamo a bona go ya ka molao o.
Setšhaba se se nnang mo matlong a a siameng.
Go tlhoma le go bebofatsa tsela e e siameng e e tlamelang phitlhelelo e e lekanang ya matlo a a lekaneng mo go mongwe le mongwe.
Go agela setšhaba matlo.
Lefapha la kago ya matlo.
Bakhuduthamaga & Batlhankedi-Lefapha la kago ya matlo.