Ontberings in Venezuela lei tot opstand, rantsoene en geweld‘n Betoger in Venezuela met ‘n plakkaat wat lees dat die vrou betoog namens diegene wat nie kan nie omdat hulle water soek, omdat hulle nie elektrisiteit het nie en ook nie kos om te eet nie. (Foto: @CristalPalacios / Twitter) Inwoners van Venezuela het nog ŉ week begin met hoogdrama, toenemende betogings oor kragonderbrekings en bevele van die Nicolás Maduro-regime aan paramilitêre groepe om vuurwapens te gebruik om mense uitmekaar te jaag. Dít nadat hulle opmars bykans die presidensiële paleis bereik het. Die geweld, waartydens traanrook gebruik en twee mense gewond is, het uitgebreek nadat Maduro sogenaamde vredeseskaders op nasionale televisie beveel het om beheer van die stad te neem. Maduro het dié bevel Sondag gegee, dieselfde dag waarop hy ŉ ingrypende plan vir beurtkrag aangekondig het. Ure later het inwoners wat naby die Miraflores- presidensiële paleis in Caracas woon, begin met betogings teen tekorte aan water, kos, elektrisiteit en die ure lange sluiting van strate rondom die paleis. Die buurte rondom die paleis is lank beskou as lojaal aan Maduro se voorganger, wyle Hugo Chávez, en daar was in jare geen betogings in die omgewing nie. Video’s en stemboodskappe op sosiale media het bevestig dat skote in verskillende dele van die hoofstad gehoor is. Inwoners wat Armes Forces Avenue (ŉ belangrike toegangsroete na die paleis) versper het, is met skote uitmekaar gejaag. Volgens plaaslike mediaberigte is twee mense gewond. In die suide, in ŉ gebied bekend as el Valle, het die nasionale wag gepantserde voertuie ontbied en inwoners wat die strate versper het met traanrook verjaag. Die nasionale wag word gesteun deur lede van die land se spesiale magte, oftewel SAF, ŉ gevreesde eenheid wat al deur internasionale organisasies daarvan beskuldig is dat hulle betrokke is by wederregtelike teregstellings. Die SAF, nasionale wag en paramilitêre groepe in Venezuela staan bekend as colectivos. Hulle is ontplooi weens die groeiende opstand teen die regering. Die onafhanklike organisasie Foro Penal het Maandag beweer die grootste rolspelers in die geweld is weereens gewapende burgermagte wat Chavismo ondersteun. (Chavismo is ŉ linkse politieke ideologie, gegrond op die idees, programme en regeringstyl van die voormalige president, Hugo Chávez.) Juan Guaidó, president van die nasionale vergadering, word internasionaal as die tussentydse president erken. Hy het Sondagaand gesê gewapende burgerlikes het losgebrand op anti-Maduro-betogers en twee mense in sentraal-Caracas gewond. “Hy is ŉ moordenaar. Daar is ŉ direkte verantwoordelikheid hier, en dit is nie iets wat gister begin het nie,” het Guiadó gister – met verwysing na Maduro – gesê. Inwoners van Venezuela steier reeds onder inflasie wat op meer as 2 miljoen persent staan en nou is die elektrisiteit- en waterstelsel óók besig om ineen te stort. In ŉ ongewone erkenning van die probleem het Maduro Sondag aangekondig dat ŉ landwye beurtkragstelsel ingestel gaan word. Dit sal minstens 30 dae duur. “Ons is in ŉ benarde posisie,” het Maduro gesê en weereens die skuld vir die kragonderbrekings op ŉ Amerikaanse aanval gepak. Inwoners van Venezuela betoog al hoe meer teen die agteruitgang van hulle lewensgehalte en Maduro se versuim om stappe te doen. Pleks daarvan dat sy woorde mense tot bedaring bring, het sy uitlatings net verdere onrus en openbare opstand veroorsaak. Die satiriese nuuswebwerf El Chigüire Bipolar het die situasie opgesom met die woorde “Maduro kondig rantsoenering van voortbestaan aan”. “Ek moet die strate invaar om ŉ emmer water te kry om my dogters te bad en aandete te maak. Dis nie reg nie. Nicolás Maduro is ŉ oningeligte man wat wil hê ons moet swaar kry,” het ŉ inwoner aan die digitale nuuskanaal VPI gesê. “Die situasie gaan nie verander nie,” het Luis Felipe Gomez, ŉ vragmotorbestuurder gesê. Gomez verkoop groot houers met water in Caracas vir nagenoeg R20, meer as ŉ week se minimum salaris. Weens ŉ tekort aan kontant aanvaar Gomez ook elektroniese oorplasings wat baie lank duur. Skurke buit nou ook die situasie uit. Anahiz, ŉ afgetrede bankamptenaar wat uit vrees gevra het dat haar van nie gebruik word nie, het gesê sy het amper R1 400 betaal vir ŉ tenk water wat nie meer as R300 moes kos nie. Venezuela het van die wêreld se grootste grondwaterbronne, maar watertekorte is aan die orde van die dag. Die regering het klaarblyklik ook geen plan om kragonderbrekings te voorkom nie. Dit laat tot 90% van inwoners met tussenposes sonder krag. Die elektrisiteitsprobleme het boonop ŉ invloed op die verskaffing van drinkwater, selfoon- en internetdienste. Die meeste transaksies word weens hiperinflasie deesdae elektronies gedoen. Die stelselmatige ineenstorting van die krag- en waterstelsels is onvermydelik, het Diego Moha-Ocampos, ŉ kenner van Latyns-Amerika, gesê. “Dit is die direkte gevolg van ŉ jare lange gebrek aan belegging en instandhouding van die kragopwekking-en-verspreidingstelsel. Dit het baie lank probleme en onderbrekings veroorsaak, tot die stelsel uiteindelik ineengestort het,” het Moha-Ocampos gesê. “Om die krisis op te los gaan groot beleggings nodig wees, iets wat onmoontlik is gegewe die risiko’s wat tans in Venezuela heers. Die regering het ook geen toegang tot internasionale finansiering nie.”