Tien vrae (en foto's): Wonderboom deur Lien Botha | LitNet
Lien Botha, Naomi Meyer Boeke en skrywers 2015-06-22
Lien Botha, visuele kunstenaar, gesels oor haar boek Wonderboom en vertoon foto's van omgewings wat haar gedurende die skryfproses inspireer het.
Waarom het jy Wonderboom geskryf – en was daar een idee/emosie waaruit die boek ontspring het, of kan jy verskillende faktore as inspirasie noem?
Die verhaal het gebroei hier in Bettysbaai, aanvanklik in ’n dagboekvorm om anekdotes en gebeure van die dag vas te pen. Benewens die wilde natuur is hier hels interessante mense, en hul mindere bewegings binne die groter Suid-Afrikaanse realiteit het my genoop tot gereelde inskrywings. Maar goed, Wonderboom is ’n ode aan Moeder Natuur en ’n manier om aspekte van mens se eie lewe uit te skryf sodat jy daarmee vrede kan maak. Om die boom te snoei, as’t ware. En snoei is een van my stokperdjies.
Die titel roep magies-realistiese aspekte op: vertel asseblief iets hiervan.
Daar is natuurlik soveel ander assosiasies ook: boom as papier vir die skrywer; as instrument (viool) vir die musikant; medisyne vir die heler; voedsel; skerm – huis.
Wat is ’n straat sonder ’n boom?
Jy het jou al self op die sosiale media 'n "tree hugger" genoem. 'n Baie talentvolle een daarby; bekroonde kunstenaar ook nog. Hoe versoen jy al jou baie talente – en jou grafiese aanvoeling – in hierdie roman? (Help dit by die skryfproses om visueel te kan dink?)
Wonderboom is waarnatoe ek maar gewerk het. Ek sien dit nou. Die beeld en die teks het nou eers geswaelstert.
Die visuele konteks en karakterisering was van kardinale belang. Ek het byvoorbeeld ’n goeie idee van Magriet kon vorm toe ek op Facebook’n foto van ’n kunskennis sien. Haar gesig was die vorm van ’n viool en siedaar: toe kon ek Magriet helder sien en ons het beter begin kommunikeer. So het dit maar met die meeste van die karakters in die boek gewerk; ek moes prente van hulle vorm, of dit nou Leonard Bernstein (Louise se oom) of Roger Ballen (Saai Naudé) was.
a) Daardie soggens vieruur opstaan in die winter!
b) Die DIY-bure wat my skryfhoek omring.
c) Op ’n kol het ek gewonder of daar iets in die boek is waaroor ek eendag spyt mag wees, maar toe kom die vredige gedagte dat ek teen daardie tyd dalk nie eers meer sal leef nie en dit dus nie sal saak maak nie.
Ná die hoofstuk “Troosteloos, die dooie boom” het ek as’t ware ’n dooie punt bereik. Dit was toe gelukkig tyd vir ’n roadtrip en daardie reis het die verhaal weer aan die gang geskop. Toe hulle vir Jimi in Atlantis oplaai, was ek in die kombi – met ’n kamera en ’n notaboek. Hierdie keer het ek gereis met oë agter in my kop.
Al hierdie elemente; ek was oorweldig deur die fasette verbonde aan die skryfproses en toe ek stadig maar seker ’n verwesenliking daarvan begin vorm, het ek gereeld gaan swem sodat die gewig daarvan my nie moes onderkry nie.
Etienne van Heerden was my studieleier, en sy advies en empatie vir die verhaal was van onskatbare waarde.
Ja, grotendeels. Teen die tyd dat Louise Steyn se noukeurige hand met die teks klaar was, kon ek sien hoe die laaste monstertjies wegskarrel en ’n soberheid oor die teks kom.
(Om te help sin maak van die feit dat soveel mense in die skeppende sfeer krepeer van ellende.)
Ironies genoeg gee skryf vir mens ’n gevoel van bevryding wat verby enige vorm van materiële gewin strek.
O ja, dis galjoentyd hier by ons en my lyn is in die water.
Foto's: Lien Botha
Anthony, Hangklip kleinhoewes, 2009 (Parrot Jungle)
Avril's Dump, 2009 (Parrot Jungle)
George Saunders, die slangman,Bettysbaai, 2008
Hanglip Ligtoring, 2012
Harold Porter as die Wachendorfias blom
Muishonde, Bettysbaai, 2014
Wonderboomreis, by die kruiedokters (2013)
Wonderboomreis, Tulbagh, 2013
Wonderboom, detail vir collage
Skryfhoek, Bettysbaai, 2015
Wonderboomreis, Karoo, 2013
Wonderboomreis, buite Sutherland, 2013
Karoo-reis vir Wonderboom 2, 2013
Karoo-reis vir Wonderboom, 2013
Wonderboomreis, Beaufort-Wes, 2013
Raymond, Blesberg, 2009
Silversands, Bettysbaai, 2013
Stony Point, 2012
Stony Point, Bettysbaai, 2012
Tou, Draadbaai, 2009 (Parrot Jungle)
Verlate Duiwehok, Bettysbaai, 2009 (Parrot Jungle)
Wonderboomreis, Hermon, 2013
Wonderboomreis, Kersieplaas, 2013
Wonderboomreis, Sadawa, 2013
Wonderboomreis, Sutherland, 2013
Rooivlerkspreeus in die herfs, Bettysbaai, 2009
Wonderboom, Pretoria, 2013
2015-07-23 at 03:01
Hoe ruk jy aan my ramkiekie-snare. Nostalgie en verlange en hunkering lê soveel meer in ’n ramkiekie as ’n kitaar. Die gevoel van bevryding wat enige vorm van materialisme sinneloos maak. Die plat, leë, ryk, passievollie Karoo. Ek kantel op die rand van alles laat los wat my uithol en oortrap na dit wat my laat vrye asem laat adem en met ’n lied opstaan. Swaar lied, blye lied, treurige lied, passielied, maak nie saak nie. Dit is ’n lied want dit is ’n storie en dit is woorde en dit is skrywe. Jou woorde praat met my hart. Dankie. En lees Linden McIntyre. "Why Men Lie" and "The Bishop's Man".
Son en sielevrede en vreugde
Baie dankie Marina, ek neem jou woorde ter harte. Alles wat goed is.
An nette Smith
Ek het probeer, maar kan nie. Ek is te realisties om die abstraksie van die verhaal te absorber.