Kategese se sewe fasette – Jeugfokus
Bybel-Media is 'n belangrike rolspeler in die maak van kategeseprodukte. 'n Mens kan die veelkantigheid van kategese met drie doelwitte en vier metafore beskryf.
Wat wil ons regkry met kategese?
Ons soek materiaal wat jongmense se aandag hou.
Ons soek begeleiers wat weet wat hulle doen.
Ons soek duidelikheid oor die doel van kategese.
Die vinnige antwoord op die vraag hier bo is natuurlik dat ons mense wil help om in hulle geloofsverhouding met God te ontwikkel. Hierdie ontwikkeling van geloof in 'n mens se verhouding met God, staan as "geloofsvorming" bekend.
Geloofsvorming wil drie dinge in jongmense se lewe bewerk.
1. Creed to believe. Ons wil aan jongmense se geloof diepte gee deur hulle te help om oor verskillende onderwerpe na te dink.
Dié najaag van dié doelwitte is 'n lewenslange proses. Kategese is slegs 'n deel hiervan.
Vier metafore: Hoe moet die materiaal lyk?
As gemeentes behoort ons af te vra wat nodig is om geloofsvorming in alle fasette te laat plaasvind. Ons (en die kategesetaakspan) dink 'n gemeente behoort op vier dinge te fokus. Dit word verduidelik aan die hand van vier metafore.
• 'n Kompas. 'n Kompas help jou om rigting te vind. Anders as met 'n GPS, is die paaie nie vasgelê nie. Met 'n kompas moet 'n mens gereeld kyk en seker maak dat jy steeds in die regte rigting beweeg.
Uitdagings in die lewe werk ook so. Daar is nie altyd 'n klinkklaar en duidelike pad deur ons uitdagings nie. Gelowiges het 'n interne kompas wat hulle help om rigting deur die uitdagings en probleme in die wêreld te vind. 'n Leermeester kan nie vir studente die antwoorde op elke liewe uitdaging gee nie. Hulle kan eerder studente help om hulle keuses op grond van goeie waardes te maak. Hierdie onderskeidingsvermoë is verder diep gesetel in 'n verhouding met God.
• 'n Geloofsvenster. Ons loer deur die venster na die vrae en ant­woorde waarmee die kerk al deur die jare worstel. Mense is geneig om jongmense te vra om die agenda vir gesprekke in kategese te bepaal. "Kom ons praat oor waaroor 'hulle' wil praat."
Dit is 'n wispelturige manier om 'n kurrikulum te bepaal. Van wanneer af weet ons regtig presies wat ons nodig het? Jongmense behoort gehelp te word om 'n basiese begrip van hulle geloofsinhoud te hê.
• 'n Metronoom. Gelowiges het bepaalde ritmes in hulle geloof. Ons vier feeste, tradisies en sakramente. Jongmense moet deel van hierdie ritmes word.
• 'n Vergrootglas. Jongmense moet "in-zoom" op die Bybel en 'n begrip van die groot storielyne hê. Hulle behoort ook 'n basiese kennis te hê om die Bybel verantwoordelik te lees.
Wat is die rol van huisgeloof?
'n Halfuur per byeenkoms is nie genoeg om al hierdie komponente vas te lê nie, omdat geloofsvorming in elk geval in alle aspekte van 'n mens se lewe plaasvind.
By die huis word jongmense se geloof gevorm. Goed of sleg. By die skool, langs die sportveld en selfs voor rekenaar- en TV-skerms. Indien ons ernstig oor geloofsvorming is, behoort gemeentes lidmate te ondersteun om in al hierdie fasette gesonde geloofsvorming te hê. Dit beteken dat die kerk vir gelowiges gereedskap gee om in elke situasie gesond in die geloof gevorm te word.
Om dit reg te kry is ouers, gemeentes, gemeenteleierskap, sinodale taakspanne vir kategese en Bybel- Media almal mekaar se vennote.
Wynand van Niekerk is leraar van Monumentpark-gemeente in Pretoria en lid van die taakspan vir kategese van die Algemene Sinode.