Kaapse Paragrawe: March 2013
Nuwe Eben Venter - Wolf, wolf
Op die skerm van die kring-TV sien hy dit: twee skerp gepunte hondeore by die voorhek. ’n Wolfhond? Hy hou die knoppie in en tuur na die blougrys nagtoneel – en die buitengewoon groot hondekop wat hom stip aanstaar. Daar is iets aan die stil blik van die donker oë wat nie heeltemal reg lyk nie, en die oomblik dat die hees stem oor die luidspreker kom, weet Mattheüs wat dit is.
“Matt,” sê die hondebek, “dis ek. Maak oop asseblief.”
Mattheüs Duiker, seun van Benjamin Duiker, eertydse eienaar van Duiker’s Motors, maak die hek van die Kaapse herehuis oop vir sy minnaar Jack. Vermom soos ’n wolf dring Jack die intieme donkerte binne waar Matt wag dat sy pa doodgaan sodat sý lewe kan begin. Blinkoog oor die vooruitsigte sluip die twee jonges verby die studeerkamer waar die blinde ou man, deurdrenk van droewe verknogthede en donker vermoedens, sit en wag vir die voetval van die dood.
Ebenhaezer (Eben) Venter het op ’n skaapplaas in die Oos-Kaap grootgeword. Hy matrikuleer aan Grey Kollege in Bloemfontein. Hy studeer eers op Potchefstroom en behaal later ’n BA Honneursgraad aan RAU en ’n MA-graad in Filosofie aan die Universiteit van Port Elizabeth.
Hy was junior lektor in filosofie aan RAU en werk ook as joernalis en kopieskrywer. Sy debuut-kortverhaalbundel, Witblitz, verskyn in 1986. Sy romans Foxtrot van die vleiseters, Ek stamel, ek sterwe en Begeerte het almal die WA Hofmeyr-prys ontvang vir beste Afrikaanse roman van die jaar. Sy boeke is al in Engels, Duits en Nederlands vertaal.
* Hy het in die laat 1980’s na Australië geëmigreer en was ’n vennoot in ’n restaurant, Wild Rice, in Melbourne. In 1999 het hy ’n ander restaurant, The Long Table at Redhill, begin.
* Sy eerste roman, Foxtrot van die vleiseters, het hy in Donegal aan die weskus van Ierland geskryf. Hy het Ek stamel, ek sterwe binne drie maande op Prins Albert in die Karoo geskryf.
* Eben het ’n skeppende skryfkursus aangebied by die Adam Mickiewicz Universiteit, Posñan, Poland, en by die Palacký University, Olomouc, Republiek van Tseggië.
* In 2007 was hy “writer-in-residence” by NIAS, die Netherlands Institute for Advanced Studies in Wassenaar, Nederland.
Wolf, Wolf (Afrikaanse uitgawe) & Wolf, Wolf (Engelse uitgawe), (2013)
Santa Gamka, (2009)
My Beautiful Death, (2006)
Ek stamel, ek sterwe, (2005)
WA Hofmeyr-prys (1994) – Foxtrot van die vleiseters
WA Hofmeyr-prys (1996) – Ek stamel, ek sterwe
WA Hofmeyr-prys (2004) – Begeerte
WA Hofmeyr-prys (2010) – Santa Gamka
M-Net-prys vir prosa (2010) – Santa Gamka
1986 Witblitz, Taurus
1993 Foxtrot van die vleiseters, Tafelberg
1996 Ek stamel, ek sterwe, Queillerie
1999 My simpatie, Cerise, Queillerie
2000 Twaalf, Queillerie
2003 Begeerte, Tafelberg
2006 Horrelpoot, Tafelberg
2009 Santa Gamka, Tafelberg
2013 Wolf, Wolf (Afrikaans edition) & Wolf, Wolf (English edition), Tafelberg (2013)
2010 Brouhaha, Tafelberg
Foxtrot van die vleiseters (1994): Duits (Burenfoxtrott, 1996), Nederlands (Dans aan het einde van de dag, 2002)
Ek stamel, ek sterwe (1996): Nederlands (Ik stamel ik sterf, 1998), Engels (My Beautiful Death, 2006)
Horrelpoot (2006): Engels (Trencherman, 2008)
“Venter se Ek stamel, ek sterwe word allerweë as ’n hoogtepunt in die romankuns van die afgelope klompie jare beskou. Met Horrelpoot bereik hy ’n nuwe hoogtepunt.” – Willie Burger, Beeld (2006)
“Begeerte is 'n meesterlike, menslike roman wat in Venter se oeuvre slegs geëwenaar word deur Ek stamel, ek sterwe.” – Louise Viljoen, Die Burger (2003)
Coming Soon/ Eben Venter’s New Novel, Wolf, Wolf | NB
NB Publishers | Our Authors | Eben Venter
Eben Venter | Who's Who SA
Izak de Vries oor Wolf, wolf - Izak de Vries [LitNet Akademies-resensie-essay]
Wolf, Wolf - Eben Venter | Huisgenoot
Ster eBoek van die week/ Wolf Wolf deur Eben Venter
Skryf 'n roman Tutor Eben Venter
Deborah Steinmair. Pa is spilpunt van Venter se nuwe roman | Die Burger
Thys Human. Vertelvermoë wat die aandag bly boei | Beeld
Posted by Johann de Lange at 12:49:00 AM
Labels: Eben Venter, Wolf Wolf
Th. van Os - Brute skoonheid
Jy sien hom meestal in die verbygaan:
as jy by die kleedkamer uitkom, stap hy
in & stap jy onder die stort uit
dan gaan hy onder een staan & jy
kyk om & sien sy boude saamtrek. Soiets.
Meestal is jy op vakansie, onderweg,
'n plek waar jy nie juis maklik kan stop nie
& ook nie wil nie (gewoonte, beterwete, geld),
'n helse sandsteenkrans met profiele uitgekap in klip.
En as jy stop, sien jy hoe hy verby drentel
nes jou langverwagte kegelroomys gereed is:
jy aarsel tussen smelt en koue, kans verspeel.
Meestal in van die suidelike lande
met baie woestyne & ruie rotsgebergtes
waar armoede nog romanties pittoresk lyk,
elke dorp 'n vullishoop & elke straat
ook 'n riool waar hy van ou motorbande
emmers maak vir die hammam
of opspring & agter 'n bok aan draf.
Soms het hy hande soos grawe, oë van 'n dier,
polse soos die pote van jong honde, luiperdkaak, die kleur
van appelstroop, die borselkop van 'n marinier.
Soms is hy 'n lokomotiefstoker, vragwabestuurder,
voetbalspeler, 'n gigolo wat geld verkwis,
slagterskneg met bloedwors, smid wat hingse beslaan.
Maar meestal is hy iemand wat alleen verby jou gaan.
Altyd is daar die blik, daardie rou
oomblik waarin jy weet dat jy van hom besete is:
jy knipoog asof teen té felle sonlig in &
dan hy is weg.
Tizi N’Tichka, Marokko
Posted by Johann de Lange at 6:09:00 PM
Labels: Johann de Lange, Th. van Os, Vertaling
Wystan & Chester: Epifanie
W.H. Auden, “This lunar beauty”
In Athene sterf Chester
Warm, gevatte, opregte,
slordige, kamp Chester
(Wystan se vriend).
Ek onthou ’n toneel (1950?)
in Venesië: drankies by Florian
– Chester, Wystan & Cecil (dink ek).
Toe, in die middel
van die gesprek, Chester
wat opstaan & ’n matroos
volg oor die plein.
Wystan het voortgegaan
asof niks gebeur
terwyl trane oor sy wange stroom.
Op die vergane plein
waar die middag
soos ’n hart leegklop
lag Liefde gul & lig
sy pragtige kop.
* Gebaseer uit 'n episode in Dorothy J. Farnan se boek Auden in love, 'n móét vir Auden liefhebbers.
[Uit: Vleiswond, 1993]
Posted by Johann de Lange at 1:43:00 AM
Labels: 1993, Auden in love, Dorothy J. Farnan, Human en Rousseau, Johann de Lange, Vleiswond, W. H. Auden
Ingrid Jonker / Freda Linde
Freda Linde (1915-2013)
Hoe saggies gésel my die Juliereën
hoe gésel my die reën
deur oop neonstrate sonder ‘n boodskap
van die dag wat nooit gewees het nie:
‘n Halwe nag kon dag gebring het.
So naby kon die dag begin het
net tien treë oor die donker perk.
– Selfs tien treë nie.
Nie vir al die die roem en luister nie.
Nie ‘n woord, ‘n roep, ‘n fluisterinkie.
Jy het nog sluwer weggeglip
as hul beloftes soos rookringe.
Maar hoe kon jy die klein dingetjies agterlaat
jou kind se skoentjies onder my bed
en êrens – waar? – jou oker trui
verweerd en sag soos die daeraad?
En die slytige kindjie van die skoentjies –
het jy geweet sy sou gaan
onverleë soos ‘n kind
op blinker voetjies . . .
Maar dié stukkende skoentjies?
Daar was ‘n dag toe iemand kortaf was
(en jy so windverwaaid in die straat)
en ‘n nag het gekom toe al die stemme stil was
in hul onwetende stil verraad
maar die klein dingetjies het jou niks gemaak nie
en roep nog onophoudelik na jou
skuldloos en klein, verlore, verniet:
die nederige glas met die blom van jou lippe
en die leë parfuumbotteltjies
en die getroue sleutel van jou deur.
Sleutels slyt af en vergeet maar hierdie een
het kort gelede nog in jou koorsige palm gelê.
Stroomgebied, droomgebied, ebvloed
skuif sag oor die rimpelende grense.
Oorsuis die gespitste stiltes.
As die verkeer ophou en die mense
spoel jou maatslag oor die stil balkonne
sus jy die weerlose wens.
“Verdrinken is vergeten worden en vergeven.
“Is dit nie vir jou mooi nie –
“vergeten worden en vergeven?
“Het is een oud, zeer heimwee overwinnen.”
In die nanag hoor ek nog die Juliereën
wis ek hoe die vog vergader om die koue steen.
How gently the July rain chastises me
how the rain chastises me
through empty neon streets without a message
from the day that has never been:
Half a night would have brought the day.
So close the day could have begun
just ten steps across the dark lawn.
– Not even ten steps.
Not for all the fame and glamour.
Not a word, a call, a tiny whisper.
You slipped away even more slyly
than their promises like smoke rings.
But how could you leave behind the little things
your child’s tiny shoes under my bed
and somewhere – where? – your ochre sweater
well-worn and soft like dawn?
And the weathered child of the tiny shoes –
did you know that she would leave
unembarassed like a child
on spangled little feet…
But these broken little shoes?
There was a day when someone was abrupt
(and you so wind-blown in the street)
and a night came when all the voices were silent
in their unknowing silent betrayal
but the little things did not upset you
and still call to you ceaselessly
blameless and small, lost, in vain:
the humble glass with the flower of your lips
and the empty perfume bottles
and the faithful key to your door.
Keys wear out and forget, but this one
until lately lay in your feverish palm.
River basin, domain of dreams, ebb tide
softly shifts across the rippling boundaries.
Drowns out the attentive silences.
When the traffic stops and the people
washes your beat from quiet balconies
river basin, domain of dreams,
you hush the defenceless desire.
“Drowning is to be forgotten and forgiven.
“Isn’t it beautiful –
“Forgotten and forgiven?
It is vanquishing an old, aching grief.”
In the small hours of night I still hear the July rain
and know the chilly damp that settles on the stone.
Posted by Johann de Lange at 8:55:00 AM
Labels: Freda Linde, Ingrid Jonker, Johann de Lange, Vertaling