coffee – Crazy Kegs
To Share is HumanTweet	Beer, Beer Review	Beer, Beer Review, Carton Brewing, coffee, cream ale, NJ Craft beer, njcraftbeer	Follow…	Beer Feed Lely 350-33 Ketasäkked kasutatud in 1646 WJ Ursem, Holland (4332999) - traktorpool.ee
Asukoht 1646 WJ Ursem, Holland
Pakkumise number 4332999
3.5 meter brede Nette goed werkende Lely Rotor Kopegg, zware 33 uitvoering met doorgaande aftakas, grote 44 cmrol,egalisatie bord, verlenge aardappel tanden opgelast ca. 75 %, Aftakas met breekpen beveiliging, PressReader - Landbou Vee: 2015-10-12 - Be­rei só voor vir die dektyd
Be­rei só voor vir die dektyd
Die so­mer­dek­tyd vir bees­te is hier, en se­ke­re voor­be­rei­dings is nood­saak­lik om te ver­se­ker koeie en ver­se raak goed be­set so­dat boe­re ’n wins­ge­wen­de on­der­ne­ming in die vol­gen­de so­mer­kalf­tyd sal hê.
Landbou Vee - 2015-10-12 - Inhoud - NA­VRAE: Prof. Dietmar Holm, e-pos: Dietmar.Holm@up.ac.za.
Boe­re se mik­punt moet wees is om ’n speen­per­sen­ta­sie van 85 te kry, met min­stens 50% van die kal­wers wat in die eer­ste maand van die kalf­tyd ge­bo­re word. Die voor­be­rei­dings wat nou ge­doen word, moet ge­sien word as ’n lang­ter­myn­be­leg­ging, aan­ge­sien dit in die mid­del van 2017 vir boe­re ’n goeie kal­wer­oes gaan ver­se­ker. Dié voor­be­rei­dings sluit in: In­en­tings om die kud­de teen in­fek­sie­siek­tes te be­skerm. Die on­der­soek en se­lek­sie van die teel­bul­le. Die on­der­soek en se­lek­sie van die vrou­li­ke die­re, ver­al die nu­we, jong ver­se wat by die teel­kud­de gaan aan­sluit. Voe­dings­be­stuur.
Dit is die eer­ste stap wat boe­re moet doen, aan­ge­sien dit in mees­te ge­val­le ’n paar we­ke duur vir die­re om ’n sterk im­mu­ni­teit op te bou ná die in­en­ting. Som­mi­ge ent­stow­we, spe­si­fiek som­mi­ge van die le­wen­de ent­stow­we, kan ’n noe­mens­waar­di­ge in­flam­ma­to­rie­se re­ak­sie in die dier ont­lok. ’n Mens wil se­ker maak dat ál hier­die re­ak­sies voor die be­gin van die dektyd uit­ge­woed is. In­en­tings moet dus ver­kies­lik ’n maand voor die dektyd reeds af­ge­han­del wees.
In­en­tings wat voor die dektyd ge­doen moet word, sluit die vol­gen­de in: Bru­cel­lo­se (skraag­do­sis). Bru­cel­lo­se in die na­si­o­na­le bees­kud­de is tans ’n erns­ti­ge pro­bleem, en dit is dus raad­saam om by­ko­men­de in­en­tings teen dié siek­te te doen ten ein­de die kal­wer­oes te be­skerm. (Lees ook die ar­ti­kel op bl. 54.) Ver­se van vier maan­de tot agt maan­de oud moet met Bru­cel­la- ent­stof (stam 19) in­ge­ënt word. Ver­der moet die kud­de ge­reeld deur die staats­vee­arts ge­toets word om te be­ves­tig dat dit as ge­heel ne­ga­tief vir bru­cel­lo­se is. Boe­re kan voor die dektyd al­le nie-drag­ti­ge vrou­li­ke die­re met ’n skraag­do­sis van die RB51-stam van bru­cel­lo­se in­ent om die die­re se im­mu­ni­teit te ver­hoog. Dit sal nie die kud­de teen die in­fek­sie be­skerm nie, maar sal ten min­ste ver­lie­se in die vorm van a­bor­sies be­perk in­dien die siek­te per on­ge­luk in die kud­de be­land. Cam­py­lo- bak­te­ri­o­se ( vi­brio). Vi­bri­o­se is ’n be­lang­ri­ke ve­ne­ries oor­draag­ba­re siek­te van bees­te en kan in ’n groot ma­te suk­ses­vol deur in­en­ting be­kamp kan word. Aan­ge­sien die ent­stow­we wat in Suid-A­fri­ka ge­re­gis­treer is, heel doel­tref­fend is, be­hoort geen kud­des pro­duk­sie­ver­lie­se weens dié siek­te te ly nie. Tog kom die siek­te steeds al­ge­meen voor, en boe­re word aan­ge­raai om eer­der voor­ko­mend op te tree. Die ent­stow­we is baie kos­te­doel­tref­fend­heid – in­dien ál die bul­le en ver­se ge­ënt word, hoef s­legs een kalf meer ge­speen te word in ’n kud­de van 500 koeie om die kos­te te reg­ver­dig. In die siek­ter­ap­por­te­ring van die Her­kou­er­ve­te­ri­nê­re Ver­e­ni­ging van Suid-A­fri­ka (RuVa­sa) wat in Au­gus­tus van­jaar ge­doen is, het vi­bri­o­se skie­lik ’n sterk toe­na­me ge­toon (sien die KAART op bl. 45). Bees­vi­rus­di­ar­ree (BVD) en an­der vi­rus­siek­tes. Die al­ge­me­ne vi­rus­se wat re­pro­duk­sie na­de­lig kan raak, sluit BVD en die bees­her­pes­vi­rus (ti­pe 1) in. Dié vi­rus­se kom baie al­ge­meen in die na­si­o­na­le bees­kud­de voor. In­dien ’n koei of vers nog nooit voor­heen bloot­ge­stel was nie, kan dit baie ska­de­lik wees ty­dens die dektyd of drag­tig­heid. In­dien jy dink dat hier­die siek­tes nog nooit in jou kud­de voor­ge­kom het nie en dus nie ’n ri­si­ko is nie, maak jy ’n groot fout. Dit is juis in sul­ke kud­des waar dié siek­tes die skrik­wek­kend­ste
ge­vol­ge sal hê. Dit is dus ver­al in heel eks­ten­sie­we ge­bie­de en in ge­slo­te kud­des met mi­ni­ma­le bloot­stel­ling aan an­der bees­te waar in­en­ting teen hier­die siek­tes baie be­lang­rik is.
■ Lep­to­spi­ro­se. Nes die vi­rus­siek­tes, kom lep­to­spi­ro­se wyd oor Suid-A­fri­ka voor. Dit kan ver­lie­se aan drag­tig­heid ver­oor­saak, wat jou wins kan vreet. Kom­bi­na­sie-ent­stow­we is vir be­sker­ming teen lep­to­spi­ro­se ge­re­gis­treer.
■ Cory­ne­bacte­ri­um/Acti­nomy­ces. ’n Ou pro­bleem wat el­ke nou en dan kop uit­steek, is be­smet­ting met die bak­te­rie Tru­e­pe­rel­la pyo­ge­nes. Hier­die or­ga­nis­me het al ver­skeie na­me ge­had en is be­kend vir die rol wat dit speel in ab­ses­se by bees­te. Ver­al by jon­ger die­re, en ver­al in kud­des waar ab­ses­se al­ge­meen voor­kom, is daar ’n be­te­ke­nis­vol­le ri­si­ko vir a­bor­sies weens be­smet­ting van die fe­tus met dié or­ga­nis­me. Die ent­stof is on­ge­luk­kig nie hoogs doel­tref­fend nie. Her­haal­de in­en­tings word aan­be­veel, as­ook ’n skraag­do­sis voor die dektyd.
■ T­ri­cho­mo­ni­a­se. Soos bru­cel­lo­se, is t­ri­cho­mo­ni­a­se tans ’n groot pro­bleem in Suid-A­fri­ka. Die skrik­wek­ken­de voor­koms van die siek­te kan in RuVa­sa se siek­ter­ap­por­te­ring (www.ruva­sa. co.za/di­se­a­se-re­por­ting/) ge­sien word. In­en­ting teen t­ri­cho­mo­ni­a­se word in die al­ge­meen net voor­ge­stel wan­neer daar ’n pro­bleem in ’n kud­de is. Boe­re word aan­ge­raai om hul kud­de­vee­arts hier­oor te raad­pleeg. Hoe­wel die ge­re­gis­treer­de t­ri­cho­mo­ni­a­se-ent­stof kan help om ver­lie­se in die vorm van re­sorp­sies en a­bor­sies te be­perk, be­skerm dit on­ge­luk­kig nie ’n kud­de teen die in­fek­sie nie. Die ge­reel­de en ak­ku­ra­te toet­sing van bul­le deur die vee­arts is dus nood­saak­lik.
■ Drie-dae-sty­we­siek­te. Hier­die vi­rus­siek­te, wat deur by­ten­de in­sek­te oor­ge­dra word, kan ramp­spoe­di­ge ge­vol­ge hê wan­neer ’n uit­bre­king ty­dens die dektyd voor­kom. Dit is juis in die so­mer­dek­tyd wan­neer groot ska­de dik­wels voor­kom as ver­al ver­se nie ge­ënt was nie. Ou­er koeie is dik­wels ge­sout van­weë die al­ge­me­ne jaar­lik­se voor­koms van die siek­te, maar ver­se wat vir die eer­ste keer bul toe gaan, as­ook die teel­bul­le, be­hoort voor die so­mer­dek­tyd ge­ënt te word.
■ An­der in­fek­sie­siek­tes. In­dien die kud­de nog nie teen die al­ge­me­ne siek­tes, soos knop­vel-, lam-, spons- en milt­siek­te, as­ook slenk­dal­koors, ge­ënt is nie, moet dit drin­gend ge­doen word.
Een van die ak­sies wat die groot­ste im­pak op die suk­ses van ’n teel­tyd by bees­te kan hê, is om die bul­le deur ’n vee­arts te laat on­der­soek vir teel­ge­skikt­heid. Die doel hier­van is om bul­le wat ’n ri­si­ko vir swak pres­ta­sie in die ko­men­de dektyd het, uit die teel­kud­de te haal.
Goeie be­plan­ning is no­dig, aan­ge­sien die bul­le ver­kies­lik ’n maand voor die be­gin van die dektyd on­der­soek moet word. In­dien dit baie lan­ger as ’n maand voor­af ge­doen word, be­staan die moont­lik­heid dat iets in­tus­sen met die bul kon ver­keerd ge­gaan het, ver­al teen die ein­de van die dektyd.
Aan die an­der kant, in­dien dit s­legs ’n paar dae voor die dektyd ge­doen word en daar ’n pro­bleem is, is daar nie ge­noeg tyd om al­ter­na­tie­we te oor­weeg son­der dat die be­gin van dektyd uit­ge­stel word nie. Die uit­stel van die be­gin van die dektyd kan erns­ti­ge fi­nan­si­ë­le im­pli­ka­sies hê. Die an­der be­lang­ri­ke re­de waar­om die on­der­soek nie te laat ge­doen moet word nie, is om te ver­se­ker die vee­arts het ge­noeg tyd om die re­le­van­te la­bo­ra­to­ri­um­re­sul­ta­te te­rug te kry ten ein­de be­tyds ’n sin­vol­le ver­slag op te stel.
Dit is be­lang­rik om te ver­dui­de­lik wat be­doel word met ’n teel­ge­skik­heids­on­der­soek. In boe­re­taal praat ons van ’n vrug­baar­heids­on­der­soek, maar dié be­grip is ver­keerd. Vir ’n bul om vrug­baar te wees, moet hy ’n koei of vers kan drag­tig kry. ’n Bul wat teel­ge­skik is, is een wat deur die loop van die dektyd sy werk
met ge­mak en suk­ses­vol op die veld sal kan doen. Dit be­hels dus heel­wat meer as die toets van die bul se se­men.
RuVa­sa ge­bruik ’n stel­sel waar­aan meer as 250 vee­art­se reg­oor Suid-A­fri­ka deel­neem (RuVa­sa Bull Po­wer) waar­mee die teel­ge­skikt­heid van bul­le be­paal word. Hier­die stel­sel is ge­grond op ro­buus­te kli­nie­se toet­se met we­ten­skap­lik be­we­se re­sul­ta­te en word op ’n een­vor­mi­ge ma­nier deur al­le vee­art­se toe­ge­pas. RuVa­sa se nu­we ka­te­go­ri­se­ring van bul­le, vol­gens hier­die toet­se, word ge­doen soos in die TA­BEL hier­bo aan­ge­dui.
Dit is on­moont­lik om ak­ku­raat te voor­spel wat die uit­koms van ’n dektyd gaan wees op grond van s­legs die teel­ge­skikt­heid van die bul­le, aan­ge­sien die drag­tig­heids­per­sen­ta­sie van ’n he­le klomp an­der fak­to­re af­hang. Ons kyk dus eer­der na die prog­no­se vir teel­ge­skikt­heid ge­grond op die vee­arts se vol­le­di­ge on­der­soek. Daar­vol­gens kan ons sê dat ’n bul wat ser­ti­fi­seer­baar is, met vry­moe­dig­heid ge­bruik kan word. Dit is eg­ter steeds die ge­brui­ker van die bul se ver­ant­woor­de­lik­heid om te kyk hoe die bul werk en om te be­ves­tig dat hy die koeie suk­ses­vol dek.
Van­self­spre­kend sal dit ’n ver­mor­sing van die bul­le se e­ner­gie wees in­dien hul­le by ’n trop koeie in­ge­jaag word waar­van 50% reeds drag­tig is. Dit is dus nood­saak­lik, ver­naam by kud­des wat meer as een dektyd per jaar het, om eers drag­tig­heids­on­der­soe­ke te laat doen ten ein­de die drag­ti­ge koeie uit die teel­kud­de te ver­wy­der. Dit klink dalk te een­vou­dig om waar te wees, maar in­dien jy die kos­te gaan uit­werk om bul­le on­no­dig aan te hou, is dit heel­wat goed­ko­per om die drag­ti­ge koeie te ver­wy­der.
In som­mi­ge ge­val­le is dit ook raad­saam om se­ke­re koeie wat be­mark moet word (weens ou­der­dom of an­der pro­ble­me) uit die teel­kud­de te ver­wy­der voor die dektyd be­gin. Dit is hart­seer om te sien hoe ge­reeld drag­ti­ge koeie ge­slag word.
Wat ver­se be­tref, is daar heel­wat meer wat ge­doen kan word be­tref­fen­de se­lek­sie voor die dektyd. Ver­se dien as ver­van­gings­die­re vir die koei­kud­de, maar dik­wels hou hul­le ’n ri­si­ko in weens kalf­pro­ble­me as­ook ver­se wat nog nie pu­ber­teit be­reik het aan die be­gin van die dektyd nie. Hoe­wel dit kor­rek toe­ge­pas moet word, kan pel­vis­me­tings en voort­plan­tings­ka­naal-pun­te­toe­ken­nings wat deur die vee­arts ge­doen word, nut­tig wees om ver­se uit die teel­kud­de te hou wat la­ter pro­ble­me kan ver­oor­saak.
Nu­we na­vor­sing by die fa­kul­teit vee­art­se­ny­kun­de, U­ni­ver­si­teit van P­re­to­ria, het be­wys dat die pel­vis­af­me­tings, wan­neer dit ge­kor­ri­geer word vir die ge­wig van die vers, ’n goeie voor­spel­ler is vir kalf­ge­mak en ’n ho­ër drag­tig­heid­sy­fer by ver­se. Ge­vor­der­der bees­boe­re word aan­ge­raai om dit as ’n ver­de­re be­stuurs­op­sie op die proef te stel.
Die ge­bruik van ’n bul met kor­rek­te teel­waar­des vir kalf­ge­mak bly eg­ter nood­saak­lik en kan saam met die ge­bruik van pel­vi­me­trie heel­wat ge­moeds­rus ver­se­ker. Ont­hou dat ver­lie­se weens kalf­pro­ble­me nie be­perk word tot die ver­lies aan die kalf en/of die koei of vers nie, maar dat kal­wers wat by ge­boor­te ge­trek is, ’n swak­ker prog­no­se vir oor­le­wing tot by speen­tyd het en ook swak­ker groei.
Dit is we­ten­skap­lik be­wys dat die kon­di­sie van koeie en ver­se aan die be­gin van en ty­dens die dektyd ’n be­lang­ri­ke uit­wer­king op die drag­tig­heids­per­sen­ta­sie het.
Aan­vul­len­de voe­ding is in die mees­te ge­val­le kos­te­doel­tref­fend, selfs as die kud­de reeds in ’n re­de­li­ke kon­di­sie is. Soos met tal­le an­der pro­duk­sie­mid­de­le, is dit soms moei­lik om te be­sluit om uit­ga­wes aan te gaan, aan­ge­sien die voor­deel eers oor 18 maan­de dui­de­lik sal wees.
Die aanvulling van ma­kro- en mi­kro­mi­ne­ra­le, ver­al fos­faat, is nood­saak­lik (lees die ar­ti­kel op bl. 24). Te­kor­te aan dié mi­ne­ra­le kan tot ui­ters swak re­pro­duk­sie­pres­ta­sie by bees­te lei. Raad­pleeg jou voe­ding­kun­di­ge of vee­arts om spe­si­fie­ke aan­be­ve­lings vir el­ke kud­de te maak.
Om saam te vat, bees­boer­de­ry in van­dag se me­de­din­gen­de e­ko­no­mie­se kli­maat be­te­ken nie meer net dat die bul­le by die koeie ge­sit word nie. Dit is ’n in­ge­wik­kel­de pro­ses wat deeg­lik be­stuur moet word om te ver­se­ker die kud­de pres­teer op­ti­maal. Kom ons spring aan die werk!
BO: Die ge­bruik van die Ri­ce Pel­vi­me­ter om vrou­li­ke die­re se pel­vis te meet, is ’n in­gry­pen­de pro­se­du­re en moet s­legs deur ’n vee­arts ge­doen word.
Prof. Dietmar Holm is ver­bon­de aan die de­par­te­ment pro­duk­sie­dier­stu­dies, fa­kul­teit vee­art­se­ny­kun­de, U­ni­ver­si­teit van P­re­to­ria.