TLU SA skepties oor grondverslag(Foto: TLU SA/Facebook.com) Die landbouorganisasie TLU SA sê hy het geen vertroue in die verslag van die presidensiële adviespaneel oor grondhervorming en landbou wat vroeër vandag aan pres. Cyril Ramaphosa oorhandig is nie. Die paneel, wat uit verskeie kenners bestaan, is in September verlede jaar aangestel om die inter-ministeriële komitee oor grondhervorming, waarvan adjunkpres. David Mabuza die voorsitter is, te adviseer oor ŉ wye verskeidenheid beleidsake soos restitusie, herverdeling, verblyfreg en landbousteun. Dr. Vuyo Mahlati, president van die African Farmers’ Association of South Africa (Afasa), was die voorsitter van die paneel. Die paneel moes ook ŉ uiteensetting gee oor grondbeleid gesien in die lig van voortslepende ongelykheid, onbevredigende grond- en landbouhervorming asook ongelyke stedelike grondontwikkeling. “TLU SA is baie skepties oor die verslag en koester geen positiewe hoop oor die inhoud daarvan nie,” sê Henk van de Graaff, voorsitter van TLU SA se komitee oor eiendomsreg. “TLU SA is geen geleentheid gebied om enige insette daarin te lewer nie, terwyl ons reeds etlike jare gelede ons plan vir volhoubare landbou bekendgestel het. Nie die regering of enige van sy instellings het enige belangstelling daarin getoon nie, waarskynlik omdat dit fokus op die vryemarkbeginsels.” Daar was vroeër al omstredenheid oor die verslag toe ŉ sogenaamde minderheidsverslag ook saamgestel is, omdat sommige van die paneellede glo nie met die verslag saamgestem het nie. Mahlati het daarna in ŉ skerp bewoorde verklaring gesê Dan Kriek, voorsitter van AgriSA, en Nick Serfontein, ŉ boer van die Vrystaat, is in hul private hoedanigheid lede van die paneel en dat AgriSA se toegang tot vertroulike paneeldokumente “kommerwekkend” is. Luidens berigte het Kriek en Serfontein die verslag saamgestel. TLU SA sê die feit dat daar ŉ minderheidsverslag saamgestel is, ook vanuit die georganiseerde landbou, omdat ook húlle insette nie vervat is in die finale verslag nie, versterk die vermoede dat hierdie verslag net ŉ eggo is van die regering se sosialistiese standpunte, sonder om die aktiewe landbougemeenskap se voorstelle te oorweeg. Die organisasie sê die verslag gaan daarom waarskynlik ŉ polities-ideologiese dokument wees, eerder as ŉ ekonomiese dokument wat op groei fokus. “Daarom stel TLU SA dit op rekord dat ons ons nie gebonde ag aan enige bevinding of voorstel in die verslag nie en dat daar volledig op die inhoud gereageer sal word sodra pres. Ramaphosa dit amptelik bekend stel,” sê Van de Graaff. Die presidensie het gesê die verslag word eers aan die kabinet voorgelê, waarna dit aan die publiek bekendgestel sal word.