Cyril – Hoe nou? - Die Kwêvoël
Cyril – Hoe nou?
Die geagte mnr Cyril Ramaphosa reken daar is steeds te veel wit klein-sakemanne wat besigheid in die wit dorpe bedryf. Wat bedoel hy hiermee? Die meeste wit klein-sakemanne is gedwing om hul eie besighede te begin as gevolg van regstellende aksie om te kan oorleef.
Wil Ramaphosa nou nog verdere regstellende aksie op hierdie sukkelende kleinsakesektor afdwing? Moet wit kleinsakemanne nou hulle besighede met swart vennote deel om die demografie reg te stel. Vennote wat nie deur al die swaarkry gegaan het om die besigheid op te bou nie en beslis geen kapitale insette gaan lewer vir hul helfte, of groter aandeel nie.
Wit-vellige klein-sakemanne sit met die probleem van hoë persoonlike belastings, geen prysverhogings omdat BTW reeds die meeste van die wins insluk omdat hulle nie hul pryse na willekeur kan verhoog soos wat die plaaslike- en sentrale-regerings doen om hul uitgawes te laat klop nie.
Almal is geregistreer as voorlopige belastingbetaler en in die meeste gevalle ook vir VAT en moet oor 'n geldige BEE sertifikaat beskik, anders kan jy nie besigheid met die groter firmas doen nie.
Word al die vreemdelinge soos die buitelandse sakemanne, die talle Nigeriërs, Chinese, Somaliërs en Pakistani's, wat besigheid in die dorpe, veral die swart woongebiede bedryf, ook so noukeurig opgevolg dat hulle wel in al die aspekte van hierdie wetgewing voldoen, en dat hulle wel belasting betaal? Natuurlik nie. Baie min het 'n vaste woonadres of munisipale rekening en daarby is regeringsbeamptes bang om in hierdie gebiede in te gaan. Die wat wel daar ingaan, stap tien-teen-een daar uit met hul sakke vol omkoopgeld om liewers niks terug te rapporteer nie.
Voeg hierby die belaglike arbeidswetgewing met streng strawwe indien jy nie 100% volgens arbeiderswetgewing optree as dit by skeidingspakkette vir mense wat op hulle gatte sit, nie werk nie en jou besteel. Wit, swart, bruin en Indiër ingesluit. Wetgewing om korporatiewe korrupsie te verhoed wat nou ook op die kleinsakeman van toepassing is.
Dan sê jy daar is te veel wit kleinsakemanne – Wit kleinsakemanne skep die skatkis waaruit die staatsdiensamptenare, veral die in uitvoerende posisies, hulself so lekker aan help.
As die swartman 'n winkel op eie krag wil oopmaak – kan hy dit doen – geen Groepsgebiedewet verbied hom om dit te doen nie. Hulle gaan sukkel weens die banke se swak vertroue in die ekonomie. Banke is net bereid om hulle geld uit te leen teen die hoë rentekoerse. Geen regeringslening of skenking het my ondersteun om my besigheid op te bou nie – hoekom nou 'n verskil maak?
Toe ek my besigheid begin het moes ek die lening wat ek by die bank aangegaan het teen 'n koers van prima plus 10% (die maksimum) terug betaal. Weens die huidige swak ekonomie, en nie my swak terugbetaling van lenings nie, staan ek weer op dieselfde rentekoers. Die rede – banke se winsgrense is kleiner met die swak ekonomie en die kliënte wat agterstallig is met die terugbetaling van hul lenings.
Sake-ondernemings mag mos nie meer 'n verband op hul eiendom neem om hul besigheid te finansier nie as gevolg van die regering se belofte aan hul ondersteuners vir gratis huise en alles wat gratis is sonder om te werk daarvoor. Die bakhandjie staan houding strek nou oor alle rassegroepe heen.
Die enigstes wat uitgesluit is, is die werkende, nie stakendes en die werkers wat hulle werk koester en hul deel bydra om die besigheid te help groei want hulle besef dat hulle uit hierdie groei gaan baat.
Dit, mnr Ramaphosa, is die nie-rassige Suid-Afrika waarvoor ons werk, nie die een waar jy steeds tjank oor apartheid terwyl dit die een faktor was waardeur jy verryk is.
So terloops, was dit nie ook maar jou mynbelange en wit kleinsakemanne wat klein begin het, wat bydra tot jou miljoene nie? Iemand wat buffels teen miljoene kan aankoop mag nie vingerwys nie.