‘FroueVonds’: Verbreek die kettings van stereotipesAlana Bailey, AfriForum se adjunk- uitvoerende hoof van internasionale skakeling. )Foto: Reint Dykema) Solidariteit Helpende Hand het onlangs ŉ baanbrekerinisiatief die FroueVonds bekendgestel waardeur die organisasie meisies en vroue deur verskeie projekte wil bemagtig om hul eie lewens te verander, én pilare in hul gemeenskappe te word. Alana Bailey, ’n Suid-Afrikaanse skrywer, historiese navorser en adjunk-uitvoerende hoof van AfriForum en Kraal Uitgewers, vertel in dié rubriek wat dit vir haar beteken om ’n vrou te wees. Vandag wil ek my ouers, oupa en ouma bedank wat my sonder stereotipes grootgemaak het. As enigste kind het ek bietjie van alles gedoen toe ek klein was. Ek het saam met my ma en ouma naaldwerk gedoen en saam met my pa en oupa duiwehokke gebou. Voor ek nog skool toe is, kon ek koffie en tee maak, want my ma het geglo ek moet weet hoe om kookwater veilig te hanteer. Ek kon spykers reg inslaan, want my oupa het gesê as ek leer hoe, gaan my duimnaels waarskynlik nooit blougeslaan raak nie. Ma en Oupa was beide reg. Wel, meestal. Hiermee saam het die selfvertroue gekom dat ek enigiets kan leer doen. Van ganse pluk tot abseil, kook vir tagtig mense op ’n kampstofie tot boekrakke bou, van rympies opsê by die dorp se eisteddfod tot skripsie skryf oor die argumente in Johan Huizinga se Homo Ludens ‒ ek het sommige goed met meer sukses as ander probeer doen, sommige met meer plesier as ander. Ná die abseilervaring het die reël uit Die Stem, “waar die kranse antwoord gee”, vir my nuwe betekenis gekry … Nietemin, om ’n kind te leer om nie by stereotipes te hou nie, maar self sy of haar sterkpunte te ontdek en dit onbevrees uit te leef, is seker een van die grootste gawes wat ’n mens aan ’n kind kan gee. Daarom word ek kwaad vir ’n wêreld waar dogtertjies steeds van studiegeleenthede weggehou word, of sekere werkgeleenthede net vir sekere geslagte geoormerk word. Met ’n ma wat maande lank ná ŉ beroerte en hartversaking in hospitale was, het ek geleer dat die beste versorgers nie noodwendig vroulike verpleegsters is nie en die beste dokters nie noodwendig mans nie. Tog is dit stereotipering wat ons steeds beleef – ek sien pas weer in ’n kinderboekie dat die dokter ’n oom is en die verpleegster ’n tannie. Ek het al beleef (regtig ja, minder as ’n dekade gelede) dat beide vlieëniers op ’n vlug van Bloemfontein na Johannesburg vroue was en een van die manlike passasiers (om hierdie rede) gevra het om op ’n ander vlug geplaas te word. Vanselfsprekend het ons die vlug oorleef – ek weet nie wat met hom gebeur het nie. Is ek ’n skuim-om-die-mond, fanatiese vroueregte-strydende Amasone of Valkyrie? Nee, ek is net iemand wat dit vir mense wil moontlik maak om hul roeping uit te leef daar waar hulle liefde, aanleg en talente lê, sonder om deur kleinlike mense teruggehou te word met voorbehoude oor wat ’n man of vrou “behoort te doen” of te wees. Baie van die krisisse in ons land word veroorsaak deurdat die meeste kinders in huise met net een volwassene (wat nie noodwendig ’n ouer is nie) grootword, of soms selfs geen meerderjarige nie. Misdaad, dwelms en bendes trek hierdie kinders aan, omdat dit ’n soort identiteit of doel aan hulle bied. Ons jeug het dringend behoefte aan stabiele gesinsomstandighede met ouers wat hul rolmodelle kan wees en wat ten nouste by hul opvoeding betrokke is, aan hulle onvoorwaardelike liefde, ’n gesonde identiteitsbeeld en sekuriteit kan bied. As vrou, maar ook as mens, hoop ek dat ons al meer vangnette kan skep wat hierdie kinders kan help om hul eie waarde te leer waardeer, hul identiteit te leer ken en hul sterkpunte te ontdek. Solidariteit Helpende Hand doen dit reeds vir meisies met, onder meer, kosblikkies, skooltasse en studiebeurse waar geen diskriminasie op grond van geslag geskied nie, asook (veral nou) die projekte van die FroueVonds. Ons leef nie in ’n volmaakte wêreld nie, en juis daarom moet ons wat as kinders die voorreg van geborgenheid gehad het en die genade van ’n volhoubare bestaan ken, verseker dat daar aan kinders wat sonder keuse in slegte omstandighede beland, ’n realistiese kans gebied word om daaruit te ontsnap. Soms het ’n meisie- of seunskind unieke uitdagings, daarom is ek opgewonde oor die FroueVonds wat hierdie eiesoortige probleme kragdadig vir meisies aanpak, maar hulle nie as minderwaardig behandel nie. Dié projekte verseker dat hulle as volwaardige lede van die gemeenskap die toekoms met hoop tegemoet kan stap. Daar is dus geen beter manier waaraan ek kan dink om vrouwees te vier, as om hierdie projekte te ondersteun nie. En Manne, julle is net so welkom om deel te neem!