Goudsektor loonaanbod ’n belediging vir werkers’Argieffoto Die National Union of Mineworkers (NUM) het Woensdag die driejaar-loonooreenkoms wat deur Suid-Afrikaanse goudprodusente voorgestel is as ŉ “hongerloon” en “belediging teenoor werkers” bestempel. Goudmynmaatskappye het Woensdag ŉ loonooreenkoms voorgestel wat wissel van 5,5% en 6,5% vir ondergrondse werknemers, en tussen 3% en 4,5% vir myners, ambagsmanne en amptenare. Werkers eis ŉ salaris van R9 500 en meer vir bogrondse werknemers en tussen R10 500 en R12 500 vir intreevlak ondergrondse werknemers, asook ŉ behuisingstoelaag van R5 000. Livhuwani Mammburu, woordvoerder van NUM, het gesê die vakbond eis ook 15% loonverhoging vir myners, ambagsmanne en amptenare. “Hulle het loonverhogings van tot R550 vir myners aangebied en 4,5% vir ambagsmanne en beamptes. Die loonaanbod kom nie eens naby dit wat ons lede eis nie. Die goudprodusente is arrogant in hul benadering tot die loononderhandelinge tot so ŉ mate dat die aanbod wat hulle op die tafel plaas getuig van belediging en arrogansie,” het Mammburu gesê. “Ons sal hierdie hongerloon en beledigende loonaanbod na ons lede neem vir hulle om ŉ finale besluit te neem. Al die belanghebbendes sal volgende week Woensdag weer vergader en die vakbonde sal terugrapporteer oor die mandaat wat ons van ons lede ontvang het.” Loononderhandelinge tussen vier van die grootste goudprodusente en werkersvakbonde het Woensdag vir ŉ tweede dag voortgegaan. Die vier maatskappye, AngloGold Ashanti, Harmony Gold, Sibanye-Stillwater en Village Main Reef, het gesamentlik ongeveer 80 000 werknemers direk in diens. Die maatskappye het verskillende aanbiedinge ter tafel gelê aangesien hulle hulself in verskillende omstandighede bevind. Altesaam is daar 137 eise gemaak, waarvan 62 koste-implikasies vir die maatskappye inhou en verskeie ingrypende implikasies is. Die Mineraleraad van Suid-Afrika (MRSA) het vroeër gesê die mynbedryf word deur groot uitdagings in die gesig gestaar, ondanks die feit dat die goudsektor ŉ groot bydraer tot die Suid-Afrikaanse ekonomie is. Gideon du Plessis, hoofsekretaris van die vakbond Solidariteit, het gesê Solidariteit ontken nie dat myne onder druk verkeer nie. “Dit is waarom ons die standpunt huldig dat salarisverhogings met verhoging in produksie gepaardgaan,” het hy gesê. “Ons hou egter by die standpunt dat die mynhuise se argument nie steek hou nie as uitvoerende hoofde se verhogings volgens die onlangse PWC-verslag oor die vergoeding van uitvoerende hoofde, uiters gunstig is en geen teken toon van ŉ sektor wat onder druk is nie.” Du Plessis het ook die MRSA versoek om sy geneigdheid tot “vloeibare statistiek” tot ŉ einde te bring aangesien dit bloot wantroue rakende die integriteit van die syfers skep, wat in 2015 byna die onderhandelinge laat ontspoor het. Volgens Du Plessis is die MRSA se aanduiding van die aantal werknemers werksaam in die goudsektor ŉ voorbeeld van die raad se verwarrende statistiek. Du Plessis sê voorts dat die MRSA in ŉ formele aanbieding aan vakbonde aangedui het dat daar 112 000 voltydse werknemers in die sektor werksaam is. In ŉ uitdeelstuk wat direk daarna beskikbaar gemaak is, word egter aangedui dat die getal werknemers minder as 100 000 is, maar op hul webwerf word die syfer van 120 000 genoem. Die onderskeie mynhuise het aanbiedings rakende hul finansiële situasie gedoen en dit blyk dat nagenoeg 50% van myne marginaal of nie-winsgewend is. “Die MRSA, daarenteen, haal gereeld statistieke aan dat tussen 70% en 80% van die goudmyne nie winsgewend is nie. Dit skep weer eens die indruk van syfers wat uit die duim gesuig is,” het Du Plessis gesê. Onderhandelinge sal volgende week voortgesit word wanneer die MRSA ook meer volledig op vakbonde se vrae en versoeke vir meer inligting sal reageer.