Man sterf in Potch-ongeluk | Maroela Media
ŉ Man is dood en ses mense is beseer na ŉ ongeluk op die N12 buite Potchefstroom in Noordwes.
Vanessa Jackson, woordvoerder van ER24, sê die botsing tussen ŉ afleweringsvoertuig en twee ander motors het omstreeks 18:00 Vrydagaand plaasgevind. Jackson sê een van die motors het na die ongeluk die pad verlaat en aan die brand geslaan. Omstanders het die bestuurder uit die brandende motor getrek. Hy is egter op die toneel dood verklaar. Drie mans, twee vroue en ŉ sesjarige seuntjie is ook in die botsing beseer en is na die Potchefstroom-Mediclinic geneem vir verdere behandeling. Die oorsaak van die ongeluk word ondersoek. PressReader - Beeld: 2017-07-06 - Waar­om (nog) kin­ders hê?
Waar­om (nog) kin­ders hê?
Ons sal ons­self in die toe­koms al hoe meer en al hoe be­ter be­hoort te ver­ant­woord oor waar­om ons kin­ders het, hoe­veel kin­ders ge­wens is, en hoe goed ons toe­ge­rus is om daar­die kin­ders be­hoor­lik op te voed, skryf An­ton van Nie­kerk.
Beeld - 2017-07-06 - Nuus - So­si­a­le druk lei dalk tot kin­ders Kin­ders sleu­tel tot die toe­koms? Voort­plan­ting nie al­tyd ge­wens ’n Sin vir ver­ant­woor­de­lik­heid
An­dries Be­zui­den­hout het ’n in­te­res­san­te ar­ti­kel ge­skryf (“Sta­dig met vleis en kroos”, Beeld, 24.06) waar­in hy tot die slot­som kom: “In die lig van die mens­dom se e­ko­lo­gie­se im­pak op die pla­neet, moet ons nie eer­der op ’n an­der ma­nier na hier­die kwes­sie [of ons kin­ders moet ver­wek, en hoe­veel] kyk nie?”
Ek wil graag aan­sluit by sy be­toog, maar van­uit ’n an­der hoek. Sy ar­ti­kel laat my on­wil­le­keu­rig dink aan my ge­bruik om tel­kens wan­neer ons ma­gis­ter­stu­den­te in bio-e­tiek vir ’n le­sing­reeks op die kam­pus is, in een klas vir hul­le te vra: “Waar­om, dink jul­le, het men­se kin­ders?”
(Ek sluit ui­ter­aard die “on­ge­luk­ke” – waar kin­ders ver­wek word son­der dat dit so be­doel word – uit van die ver­wag­te ant­woord.)
Dit is be­son­der in­te­res­sant om al die ant­woor­de te hoor. Som­mi­ge (meest­al vrou­e­stu­den­te, hoe­wel glad nie ’n meer­der­heid vroue nie) glo vas daar is iets soos ’n “bi­o­lo­gie­se hor­lo­sie” wat ver­oor­saak dat daar ’n tyd kom wan­neer (die mees­te) vroue ’n be­hoef­te ont­wik­kel om ’n kind te hê.
An­der re­ken ’n mens het ’n so­si­a­le ver­ant­woor­de­lik­heid om (min­stens) jou­self te re­pro­du­seer.
Som­mi­ge ver­wys na die te­o­rie dat kin­ders dik­wels vir arm men­se hul e­nig­ste vorm van pen­si­oen is, en dus die ver­se­ke­ring dat hul­le ho­pe­lik ver­sorg sal word op hul ou­dag. An­der vind die i­dee om oud te word son­der kin­ders as so­da­nig on­aan­trek­lik.
En­ke­les wys op die te­o­rie van ge­ne­tie­se e­vo­lu­si­o­nis­te soos Ri­chard Da­w­kins wat aan­voer dat ons mens­li­ke ge­ne (soos al­le ge­ne) slegs een doel voor oë het, naam­lik om voort te be­staan.
Die te­o­rie waar­mee die mees­te stu­den­te uit­ein­de­lik saam­stem, is dat so­si­a­le druk – ve­ral die druk van voor­ne­men­de groot­ou­ers – die ver­naam­ste re­de is waar­om men­se kin­ders het.
“Dit is een­vou­dig iets wat die mees­te men­se doen; ek/ons sal af­steek as ons nie ook maar saam­speel nie.” Of: “Ons merk daar­by op hoe an­der men­se hul kin­ders groot­maak, en is dan na­ïe­we­lik daar­van oor­tuig dat ek/ons dit be­ter as hul­le sal kan doen.” Dit is op­val­lend hoe dik­wels as­pek­te van ons mens­li­ke er­va­ring wat dui op die hoog­ste vreug­de wat die le­we ons kan be­sorg, deur die ge­boor­te van kin­ders ge­sim­bo­li­seer word.
In die Chris­te­li­ke ge­loof word God se diep­ste en fi­na­le self­o­pen­ba­ring aan die mens­dom ver­beeld met die ver­haal van die ge­boor­te in Bet­le­hem en die ge­paard­gaan­de vreug­de wat dit mee­bring – vir Je­sus se ou­ers, maar ook vir her­ders (een­vou­di­ge wer­kers), wy­se man­ne (die slim­stes en ryk­stes on­der ons), en uit­ein­de­lik ’n en­ge­le­koor wat, hoor­baar op aar­de en in die he­mel, sing van ko­men­de vre­de en God se wel­be­hae in die mens­dom.
Kin­ders is daar­by dik­wels van die groot­ste be­lang om­dat hul­le die waar­borg vir ’n toe­koms is en daar­om die be­sker­ming van ’n na­la­ten­skap moet ver­se­ker.
Ons dink by­voor­beeld te mak­lik oor die ge­skie­de­nis van Hen­drik VIII van En­ge­land as bloot die ver­haal van ’n wel­lus­ti­ge wreed­aard wat ses vroue ge­had het en niks daar­van ge­dink het om hul kop­pe (let­ter­lik) te laat rol nie.
’n Sim­pa­tie­ker le­sing van daar­die ge­skie­de­nis laat ons raak­sien dat wat vir Hen­drik en sy he­le hof, oor­een­koms­tig die ge­brui­ke van sy tyd, oor­heer­send be­lang­rik was, die ver­wek­king van ’n man­li­ke troon­op­vol­ger was.
Die reg­te kind moes ge­bo­re word ten ein­de die re­vo­lu­sie wat Hen­drik be­werk­stel­lig het met sy En­gel­se kerk­her­vor­ming te be­sten­dig.
(Na­tuur­lik was hy ver­keerd en was sy uit­ein­de­li­ke vrou­li­ke op­vol­ger – E­li­za­beth I – moont­lik die groot­ste B­rit­se mo­narg van al­le tye. Maar dit kon Hen­drik mos nie ge­weet het nie.)
Kin­ders is die sleu­tel tot die toe­koms. Daar­om, ook, is die dood van ’n kind so ’n e­nor­me tra­ge­die. Want wan­neer ’n kind sterf, sterf ’n stuk po­ten­si­ë­le toe­koms waar­by ons al­mal so­veel sou kon baat vind.
Aan die an­der kant is dit soms ook ’n tra­ge­die dat kin­ders (soos Hit­ler en S­ta­lin en A­min) wel oor­leef; want sou die wê­reld tog nie ’n be­ter plek ge­wees het as hul­le nooit daar was nie? Tans, meer as ooit te­vo­re, en groot­liks van­weë die bi­o­teg­no­lo­gieë waar­oor ons be­skik, is die ver­wek­king van kin­ders in ons han­de.
Be­zui­den­hout wys op hoe be­lang­rik dit is dat ons nuut en op­nuut be­sin oor die wens­lik­heid van mens­li­ke voort­plan­ting in die lig van die om­ge­wings­kri­sis.
Daar­mee stem ek vol­mon­dig saam. Dis eg­ter ook in­te­res­sant dat daar in die jong­ste ja­re vol­bloed­fi­lo­so­fie­se te­o­rieë ont­wik­kel het wat ons noop om twee keer te dink voor­dat ons som­mer voort­plant.
’n Re­de­lik ra­di­ka­le voor­beeld van so ’n te­o­rie kom voor in die boek Bet­ter Ne­ver to Ha­ve Been: The Harm of Co­ming in­to Ex­is­ten­ce (2006) deur Da­vid Be­na­tar, fi­lo­soof van die U­ni­ver­si­teit van Kaap­stad.
In die lig van ’n ge­ra­di­ka­li­seer­de u­ti­li­ta­ris­tie­se ar­gu­ment voer Be­na­tar aan dat dit al­tyd be­ter is om nooit te be­staan nie as om wel tot le­we te kom. Ons maak ons­self wys dat die le­we veel ple­sier in­hou, ter­wyl dit eint­lik sel­de waar is.
Om te le­we is nor­maal­weg om veel meer pyn as ple­sier te er­vaar – iets wat, u­ti­li­ta­ris­ties ge­spro­ke, on­ge­wens en mo­reel ver­keerd is. Daar­om is dit be­ter om nooit te le­we nie.
Daar is voorts vol­gens Be­na­tar ’n a­sim­me­trie tus­sen pyn en ple­sier.
Ons kan van die af­we­sig­heid van pyn – ook al is daar­die “pyn” deur nie­mand be­leef nie – sê dat dit goed is. Ter­self­der­tyd moet ons er­ken dat hoe­wel ple­sier dalk goed is, die af­we­sig­heid van ple­sier nie sleg is nie.
Die bes­te moont­li­ke wê­reld is dus een waar­in so­wel pyn as ple­sier af­we­sig is – met an­der woor­de ’n wê­reld son­der e­ni­ge men­se of die­re wat pyn en ple­sier kan er­vaar.
Be­na­tar re­ken daar­om dat dit ons mo­re­le plig is om son­der ge­weld (die toe­die­ning van ver­de­re pyn) so gou moont­lik die wê­reld­be­vol­king ra­di­kaal te ver­min­der, en selfs uit te wis. Die mo­re­le vraag is nie of ’n vrou ’n a­bor­sie mag hê nie; die mo­re­le vraag is eer­der of sy ’n a­bor­sie mag wei­er.
Be­na­tar se te­o­rie is ui­ters ra­di­kaal en sal waar­skyn­lik min men­se aan­spreek. Ek self ver­skil skerp daar­van.
Die te­o­rie, wat wel uit­ge­werk is in ’n oor­spronk­li­ke en boei­en­de wys­ge­ri­ge ar­gu­ment, is eg­ter ’n by­ko­men­de her­in­ne­ring daar­aan dat die tyd waar­in ons kan dink mens­li­ke voort­plan­ting is van­self­spre­kend en al­tyd ge­wens, is be­sig om uit te loop.
Die tyd waar­in ons kan dink mens­li­ke voort­plan­ting is van­self­spre­kend en al­tyd ge­wens, is be­sig om uit te loop.
Die ant­woord, meen ek, lê nie in die uit­wis­sing van die mens­li­ke ras nie. Die ant­woord lê in die her­op­na­me van die be­lang­rik­ste ka­te­go­rie van die e­tiek: ’n sin vir ver­ant­woor­de­lik­heid.
Ons sal ons­self in die toe­koms al hoe meer en al hoe be­ter be­hoort te ver­ant­woord oor waar­om ons kin­ders het, hoe­veel kin­ders ge­wens is, en hoe goed ons toe­ge­rus is om daar­die kin­ders be­hoor­lik op te voed.
Ou­er­skap is die een ei­en­skap waar­voor ’n mens skyn­baar geen kwa­li­fi­ka­sie no­dig het nie. Dis on­sin. Al­mal van ons wat ou­ers is, weet hoe dek­sels moei­lik dit is of kan wees.
Waar­na ons be­hoort te streef, is nie die uit­wis­sing van ou­er­skap nie, maar die kweek van ver­ant­woor­de­li­ke ou­er­skap.
Mi­grant Mot­her is een van die be­kend­ste fo­to’s uit die Groot De­pres­sie. Dié 32­ja­ri­ge ma met se­we kin­ders was deel van ’n groep ha­we­lo­se ert­jie­pluk­kers wat Dorot­hea Lan­ge in 1936 na­by Ni­po­mo, Ka­li­for­nië, af­ge­neem het.