Die term diere-epos (<Lat.: bēstia: dier;< Gr. epikos: woord, lied) is die versamelnaam vir die Middeleeuse diereverhale wat in versvorm geskryf is. 'n Diere-epos is 'n lang siklus verhalende gedigte wat met mekaar skakel. Diere is die karakters, maar hulle toon menslike karaktertrekke en emosies. Die tipiese diere-epos is in vers- of prosavorm geskryf. Die uitverkore versvorm was die sesvoetige metriese vers wat die Grieke in hulle epiese digkuns gebruik het. Dit staan ook as die heroïese heksameter bekend. Die diere-epos is dikwels in 'n pseudo-epiese styl geskryf wat ander konvensies en literêre genres parodieer, bv. eposse en romanses. Die Middeleeuse diere-epos word as 'n voortsetting en uitbreiding van die dierefabel beskou. In hierdie genre word gewoonlik op satiriese wyse op een of ander samelewingsaspek kommentaar gelewer, veral die kontemporêre hof en kerk is gesatiriseer.
Die diere-epos het dikwels 'n allegoriese inslag omdat hy soos die allegorie met metafore werk. Die handeling wentel meestal om 'n sentrale gebeurtenis. Die toon in die diere-epos wissel van dié van die lae komedie tot bitter satire. Volgens Stuiveling & De Keyser (1964: 360) moet 'n mens liewer praat van 'n diereroman. Dit is in navolging van die gebruik van die term roman vir die Middeleeuse ridderroman en heldedig.
Die eerste teks wat kenmerke van die diere-epos toon, is tussen 782 en 786 n.C. geskryf deur Paulus Diaconus (Paulus die Diaken). Hy was 'n Benediktynse monnik, klerk en historikus aan die hof van Karel die Grote. Die gedig handel oor 'n siek leeu. Die oudste diere-epos waarvan die mensdom weet, is in Latynse heksameters geskryf deur 'n monnik uit Luxemburg in 'n abdy in Lotharinge, genaamd Ecbasis captivi (ca. 1100) waarin die diere nie name het nie. Ander tekste wat kenmerke van die diere-epos toon, het ook voorgekom, maar die eerste werklike diere-epos is die seminale "Ysengrimus" wat in ongeveer 1152 verskyn het. Dit is 'n Latynse gedig wat uit 6 500 versreëls bestaan en wat deur die Vlaamse geestelike geestelike en digter Nivardus van Gent geskryf is. Eiename vir die diere kom vir die eerste keer in hierdie gedig voor. Dié gedig is komies en die leser ontmoet die beroemde wolf Ysengrimus en sy teenstander die jakkals Reinardus vir die eerste keer. Vanaf ongeveer 1170 word diere-eposse ook in Frans (Le roman de Renart) en in Duits (Reinhart Fuchs) geskryf.
Hieruit het ander weergawes van dié diere-epos met Reinaard as sentrale figuur ontstaan, bv. die Duitse digter van Elsas, Heinrich der Glichezaere (d.w.s. Heinrich die Skynheilige; daar bestaan twyfel of dit sy naam of skrywersnaam was) se Reinhart Fuchs wat hy teen ongeveer 1180 in Middelhoogduits geskryf het. Dit word beskou as die oudste diere-epos in Duits.
In ongeveer 1250 word die beroemde Middelnederlandse Van den vos Reynaerde geskryf. Hierdie teks word as 'n hoogtepunt in die Middelnederlandse literatuur beskou. Die wortels van Reinaard se verhaal lê in Æsopos se fabels. Van die outeur van die Reinaardverhaal weet ons min. Hy staan bekend as "Willem die Madocke maecte”. In die moderne weergawes van die Reinaardverhaal word die skrywer aangedui as "Willem die ook Madoc schreef". In die laaste 9 verse van Van den vos Reynaerde word 'n akrostigon gevorm van die skrywer se naam wat "Bi Willeme" ("deur Willem") spel:
Die bekendste Asiese versameling diere-eposse is die Pañcatantra (Vyf vertoë) van Indië. Hierdie verhale is in Sanskrit geskryf en word gewoonlik aan Vishnu Sharna toegedig. Die datum van oorsprong word normaalweg op 300 v.C. gestel, maar die geskrifte is waarskynlik nóg ouer.
Die diere-epos het dwarsdeur die 15de eeu (Laat Middeleeue tot Vroeg Renaissance) 'n gewilde genre onder die skrywers gebly, en bereik sy hoogtepunt in 1481 met die genoemde teks deur Caxton.
Die volgende tabel bied 'n opsomming van die jakkals Reinaard se avontuurlike pad deur die loop van die eeue en die tale:
George Orwell se satiriese verhaal Animal Farm (1945) word as 'n moderne weergawe van die diere-epos beskou. Dit is 'n satiriese allegorie wat van die gebeure vertel wat aanleiding tot die Russiese Revolusie van 1917 gegee het.