You are here: Home » Content » Aardrykskunde Graad 8 » Handel en nywerheid, mynbou
HANDEL EN NYWERHEID, MYNBOUHandel en NywerheidDie ekonomie en die omgewing is onlosmaaklik verweef. ‘n Gesonde omgewing is nie net van ekologiese belang nie, maar ook onontbeerlik vir die ekonomiese welsyn van die land. ‘n Gesonde ekonomie kan nie op ‘n geskende omgewing en afgetakelde natuurbronne gebou word nie. Ekonomiese ontwikkeling wat nie die omgewing in ag neem nie, is nog aanvaarbaar, nog prakties. Dit is nie toevallig dat leidende maatskappye besef dat omgewingskwessies onlosmaaklik gekoppel is aan politieke, ekonomiese en maatskaplike kwessies nie. Hulle aanvaar dat die versorging van die omgewing ‘n maatskaplike verantwoordelikheid is, en het ook reeds besef dat bewaring voordelig vir sake kan wees en dat vandag se eko-verantwoordelikheid môre se wins is. Dit behels veel meer as die blote verbetering van openbare betrekkinge: hulpbron-doeltreffende tegnologie, beter energiebenutting, die vermindering van afval en die voorkoming van besoedeling, kan winste aansienlik opstoot. Dit is algemeen bekend dat ‘n groeiende ekonomie die welvaart moet skep om alle Suid-Afrikaners se lewenspeil te verhoog en uiters noodsaaklike maatskaplike opheffingsprogramme te finansier. Hierdie ekonomiese ontwikkeling moet egter verskil van die patroon wat voorheen in Suid-Afrika en ander geïndustrialiseerde Westerse lande gevolg is en die omgewing geskend en ‘n geweldige maatskaplike tol geëis het. Dié proses moet volhoubaar wees en binne die drakrag van die natuurlike omgewing geskied – nie daarbuite nie. Die klem moenie net val op die aantal goedere en dienste wat gelewer word nie, maar ook op die groei van persoonlike en menslike hulpbronne.
Handel en nywerhede in Suid-Afrika
Om die belangrikste nywerhede in die RSA by elke dorp of stad te identifiseer en neer te skryf
[LU 1.2]Raadpleeg die sleutel en skryf die verskillende nywerhede wat in elke stad of dorp aangetref word, neer.Kaapstad: Saldanha:Mosselbaai: Port Elizabeth: Oos Londen: Durban:Richardsbaai: Kimberley: Bloemfontein: Sasolburg: Vereeniging: Witbank: Johannesburg: Pretoria:MynbouSuid-Afrika is buitengewoon mineraalryk. Die land beskik oor die grootste bekende neerslae goud, chroom, mangaan, vanadium, andalusiet en die platinum-groep metale, asook reuse-reserwes ander waardevolle metale en minerale soos steenkool, nikkel, silwer, lood, fosfaat, uraan, titaan en sirkoon. Die land kon sy vroeëre ekonomiese groei grootliks gehandhaaf deur die ontginning van hierdie nie-hernubare bronne. Mynbou het in 1961 sowat 29 persent van die Bruto Binnelandse produksie gelewer. Mynbou is egter in wese ‘n nie-hernubare bedryf en kan nie ontwikkeling onbepaald na ‘n meer volhoubare ekonomie wat gegrond is op hernubare hulpbronne. Mynboubedrywighede, wat oor sowat 1 persent van Suid-Afrika se oppervlakte voorkom, het massiewe omgewingskade aangerig en besoedeling in baie dele van die land veroorsaak. Skade is byvoorbeeld aangerig deur die vrystelling van besoedelde water, lugbesoedeling (van brandende steenkoollae), afvalprodukte, osoonvernietigende CFK’s uit verkoelingsaanlegte en ruimteverkwistende mynhope en omgewingskending deur ongerehabiliteerde oopgroefmyne. Daarbenewens is skaars hulpbronne, veral water en grond, in die verlede deur mynboubedrywighede verkwis en was mynbou ook die oorsaak van die ernstige omgewingsverwante gesondheidsprobleme onder sy werkers. Minerale ertsverryking het ook aansienlike omgewingskade aangerig.
Om die verskillende mynbou-aktiwiteite op ‘n kaart te identifiseer en neer te skryf
[LU 1.2]Raadpleeg die kaart en skryf die verskillende mynbou-aktiwiteite wat in elke stad of dorp aangetref word, neer.OMGEWINGSOPVOEDINGEerstens moet mense verstaan hoe politieke prosesse werk, sodat almal aktief en doeltreffend kan deelneem aan besluitneming oor omgewingskwessies op plaaslike, nasionale en internasionale vlak. Tweedens moet aan alle mense die geleentheid gebied word om daardie kennis en insig te verwerf wat hulle in staat sal stel om ingeligte keuses te maak en besluite oor omgewingskwessies te neem. - Baie mense verstaan nie die verband tussen hul persoonlike lewenstyl, die verligting van armoede, die verbruik van hulpbronne, omgewingsverval, en, uiteindelik, die oorlewing van die mensdom nie. - Hulle besef eenvoudig nie hoe hulle deur die verandering van hul daaglikse gewoontes andere kan help en ‘n positiewe invloed op die natuurlike omgewing kan hê nie. - Daar moet eers aan hulle uitgewys word hoe ‘n aanvaarbare lewensgehalte vir almal afhang van die oordeelkundige, volhoubare benutting van natuurlike hulpbronne.VerstedelikingStede skep welvaart en is die belangrikste sentra vir opvoeding, werk, groter ekonomiese geleenthede, gesondheidsorg en kulturele geleenthede. Stede is egter gewoonlik ook groot verbruikers van natuurlike hulpbronne, met ‘n bykans onversadigbare behoefte aan water, krag, voedsel en grondstowwe. Baie van hierdie bronne word op onvolhoubare wyse benut. Sonder behoorlike beplanning verswelg groeiende stede uitgestrekte gebiede en groot oppervlaktes vrugbare grond gaan in die proses verlore. Stede genereer massiewe hoeveelhede afvalstowwe wat die lug, grond en water ver buite die stadsgrense besoedel, terwyl dit ook die lewensgehalte van stedelinge aantas en selfs in gevaar stel. ‘n Gebrek aan doeltreffende volhoubare ekonomiese ontwikkeling op die platteland dwing talle jong en ekonomies aktiewe mense om hierdie gebiede te verlaat en versteur so die maatskaplike balans. AssesseringTable 1
MemorandumAKTIWITEIT 1KAAPSTAD: Olieraffinadery Ingenieurswerke Voertuie Tekstiel en klerasie Chemikalieë en kunsmis Kos, drank en tabakSALDANHA: Yster en staalMOSSELBAAI: Olieraffinadery Ingenieurswerke Kos, drank en tabakPORT ELIZABETH: Motors Chemikalieë en kunsmis Tekstiel en klerasie Kos, drank en tabakOOS LONDEN: Motors Chemikalieë en kunsmis Kos, drank en tabakDURBAN: Olieraffinadery Ingenieurswerke Voertuie Chemikalieë en kunsmis Tekstiel en klerasie Kos, drank en tabakRICHARDSBAAI: Alluminiumprosessering Chemikalieë en kunsmis Kos, drank en tabakKIMBERLEY: Ingenieurswerke Papier Kos, drank en tabakBLOEMFONTEIN: Tekstiel en klerasie Ingenieurswerke Kos, drank en tabakSASOLBURG: Olie uit steenkool Chemikalieë en kunsmisVEREENIGING: Yster en staalWITBANK: IngenieurswerkeJOHANNESBURG: Papier Chemikalieë en kunsmis Ingenieurswerke Olieraffinadery Yster en staal Kos, drank en tabak LeerwerkePRETORIA/ TSWANE: Kos, drank en tabak Ingenieurswerke Yster en staal AKTIWITEIT 2ALEXANDERBAAI: OlieraffinaderyPORT NOLLOTH: IngenieurswerkeKIMBERLEY: VoertuieWELKOM: Tekstiel en klerasieJOHANNESBURG: Chemikalieë en kunsmis Kos, drank en tabak
« Previous module in collection mariene bronne en die kus
Next module in collection » Rigting en peiling
This work is licensed by Siyavula Uploaders under a Creative Commons Attribution License (CC-BY 3.0), and is an Open Educational Resource. Last edited by Siyavula Uploaders on Jun 8, 2009 2:57 am -0500. Add to a lens