Die val van die jong, siek regstaat – en die groei van ŉ nuwe bedeling: Plan AFoto: Esté Meyer Jansen/Maroela Media. Hierdie artikel is deel van ŉ reeks van vyf artikels wat deur Malan oor die Grondwet geskryf is. Die artikels sal oor die volgende vyf weke elke Donderdag op Maroela Media gelees kan word. Die bespreking in die vorige aflewerings het aan die lig gebring dat pres. Jacob Zuma en sy trawante nie die groot probleem is nie. Selfs ná sy vertrek sit ons steeds met die eintlike probleem: ŉ grondwetlike bedelingsprobleem. Die Grondwet is nie oppermagtig nie en daar bestaan nie iets soos verskanste regte nie. Dit verleen nie beskerming teen die vernieling van “transformatisme” en die Nasionale Demokratiese Revolusie (NDR) nie. Inteendeel, die Grondwet laat dit toe en fasiliteer dit. Die howe is oplaas ook nie die rem en teenwig teen die skade van transformatisme nie. Dit is juis die fasiliteerder en regverdiger daarvan. Die fraai sprokie oor die regstaat en die plegtige grondwetlike akkoord was toe presies dit: ŉ fraai sprokie. Die grondwetlike bedeling lewer veral die minderhede, meer bepaald die Afrikaners, aan die verwoesting van transformasie uit. Dit was nie die groot plan nie, bloot ŉ ydele hoop. ŉ Plan, Plan A, moet dus nou vir die eerste keer gemaak word. Die oogmerk van die plan is treffend eenvoudig. Bewerkstellig selfstandigheid vir die Afrikanergemeenskap in vrede met al die ander inwoners van die land. ŉ Gemeenskap met ŉ karakter van volwassenheid behoort per slot van rekening sy eie lot te bepaal en nie aan ander se diktate uitgelewer te wees nie. Dit bied ook die basis vir individuele vryheid. Gemeenskapselfstandigheid bied ook beskerming teen die vervallende staat en die teistering van transformasie – iets wat die Grondwet en die howe nie (kan) doen nie. Te oordeel na wat Afrikaners reeds aan die doen is, word die plan nie beraam nie. Dit word reeds in werking gestel. Ander gemeenskappe is soortgelyk doening, maar die Afrikaners het verreweg die verste gevorder. Wat behels die plan? Ons kyk eers na die uitgangspunte en dan na die daadwerklike uitvoering. Die plan het vier uitgangpunte. – Dit is nie vir ŉ minderheid moontlik om bepalings van die Grondwet te wysig nie. Moet daarom nie energie op so ŉ nodelose oefening verspil nie. Buitendien, en dit is baie belangrik, ŉ grondwet word nie soseer geskryf nie; eerder ondergaan ŉ konstitusionele orde daadwerklike verandering na mate nuwe praktyke en realiteite, ook die praktyke van realiteite van selfstandigheid, gevestig word. – Onderhou gesonde verhoudings met almal, meer bepaald ook met swart mense. Per slot van rekening praat ons van selfstandigheid en nie van isolasie nie. En buitendien is die persoon-tot-persoon-verhoudings in Suid-Afrika steeds verbasend goed. Verleen ook bystand waar nodig en moontlik. Afrikanerorganisasies soos AfriForum en Orania doen dit. Dis die regte ding om te doen en stel ŉ navolgenswaardige voorbeeld. – Moenie slegs op jou eie te werk gaan nie. ŉ Individu is oplaas maar swak, veral in die aangesig van ŉ vervallende staat en ŉ verwoestende ideologie. Ontdek dus die krag van die bemagtigende gemeenskap. Die Afrikanergemeenskap, soos alle ander gesonde gemeenskappe, organiseer homself deur instellings. Oor die afgelope dekade het baie daarvan ontstaan en sterk geword. Daar is ŉ wye keuse van instellings om deur woord, daad en geld jou gewig by in te gooi, waar dit elkeen se talente en vermoë die beste pas. Hoe word die plan van selfstandigheid in werking gestel? Wat is daar te doen? Ons hoef nie te teoretiseer nie. Ons kan konkreet wees. Help woeker in die Afrikaanse onderwys. Die geleenthede is legio. Daar kan allermins op die staat vertrou word. Inteendeel, op die rug van transformatisme is daar skerp vyandig anti-Westerse dryfvere by sommige Suid-Afrikaanse universiteite aan die werk, wat, onder meer, verdomliking in plaas van intellektuele afronding in die hand werk. Daarom dat Piet le Roux van Akademia onlangs verklaar dat dié instelling gelyktydig tot diepgaande opvoeding sowel as gevorderde spesialisasie verbind is, en met die oog daarop besig is om plaaslike sowel as buitelandse bande te vestig. Afrikaanse onderwys is dus nie net ŉ taal-noodsaak nie; dit is ook intellektueel noodsaaklik. Soltech het reeds talle jong Afrikaanse ambagslui opgelewer en van ekonomiese vlerke voorsien. Talle Afrikaanse private skole is reeds aan die gang. Hou die fort by die uitstekende Afrikaanse openbare skole wat daar steeds is, maar maak reg vir (verdere) privatisering. ŉ Kultuurgemeenskap kan nie die opvoeding van sy kinders aan onbekwame en ideologiese maltrap-owerhede delegeer nie. Tans ontspring nuwe Afrikaanse professionele, akademiese en ambagsverenigings: regslui, rekenmeesters, medici, wiskunde-onderwysers, akademici in verskeie dissiplines en dergelike meer. Hulle doen opleiding, neem jong Afrikaanse mense in diens, skakel onderling, skakel met buitelanders en verbeter die gehalte van hulle eie werk. Dit het pas begin. Hef aan lê voor. Die onderlinge samewerking van Afrikaanse sakelui, aangevul deur bande met buitelandse sakelui en gestimuleer deur vindingryke sake-innovasie, hou die belofte van materiële voordeel vir die betrokke sakelui in, wat deursyfer na voordeel vir die hele kultuurgemeenskap. AfriSake wat enorme groei beleef, gee hieraan aandag: ŉ Staatsbestande sake-netwerk is in wording. Dis nie nodig om met die veiligheidsmuur en die alarm te volstaan nie. Sluit aan by die buurtwag en verwerf die vaardigheid om ŉ verskil te maak. AfriForum het reeds honderd buurtwagte en die leierskap en opleiding is goed. Daar is natuurlik nog baie ander private veiligheidsnetwerke. Plek-plek heers goeie samewerking met die polisie (nasionaal en metro). Dis goed. As daar nie is, doen die buurtwag sy eie ding – regmatig. Die Suid-Afrikaanse staat paradeer as die groot versorger. Hy betaal maatskaplike toelaes aan 17 miljoen mense. Moet egter nie op hom vertrou nie. Sy optrede is nie gemik op ekonomiese groei en om mense tot selfstandigheid te lei nie, maar juis op die teendeel: om ŉ afhanklike menigte as stemvee aan te hou. Die toelaes is bowendien iets, waarmee hy, na mate hy ekonomies en administratief faal, nie kan volhou nie. Maak daarom ŉ plan soos die een van die Helpende Hand en dergelike ander. Versorg jou hulpbehoewendes self op ŉ manier wat ŉ sin vir selfverantwoordelikheid aankweek. Al die pas gemelde voorbeelde van selfstandige handelinge, van plan A, staan in die teken van konsentrasie. Die noodsaak vir konsentrasie staan ook in die kern van prof. Louis du Plessis, vroeër van krygskunde aan die Universiteit Stellenbosch, se denkwyse oor wat Afrikaners te doen staan. Moenie versprei, versplinter en oral ŉ nietigheid wees om uiteindelik net geassimileer te word en gevolglik in die niet te verdwyn nie. Inteendeel, konsentreer. Maar, voeg Du Plessis nou die dag by, territorialisering is die omvattendste en doeltreffendste manier van konsentrasie. Dit skep omvattendste vermoë tot selfstandigheid op alle terreine en dit is die mees omvattende verweer teen die vervallende staat en transformatisme. Konsentreer dus op ŉ bepaalde geselekteerde plekke. Dit is trouens volskaals aan die gang, op veral vier maniere. Daar is die voortgesette trek na die stede en ŉ paar groter streeksdorpe; die trek na die Wes- en die Suid-Kaap; die trek en vestiging na omheinde veiligheidsbuurtes, en die trek na Orania, wat homself as toekomstige Afrikanerstad aanbied en waar aktief belê en gewoeker word. Orania is enersyds buitengewoon. Dis konsentrasie en territorialisering met ŉ kulturele karakter. Groeiende selfstandigheid is hier uitdruklik geartikuleer. Dis andersyds egter glad nie buitengewoon nie, aangesien dit bloot een is van verskeie tendense van konsentrasie en territorialisering – konsentrasie op bepaalde plekke. Suid-Afrika het in die middel 1990’s ŉ omwenteling ondergaan. Die omwenteling was egter allermins so finaal soos wat die populêre benaming finale Grondwet suggereer. Tans ondergaan die gewaande finale Grondwet ingrypende verandering na mate die staat verval, transformatisme verwoesting saai en gemeenskappe daarop reageer, onder meer ook die Afrikaners wat oral by wyse van instellings konsentreer en hulself beveilig en stabiliseer. Natuurlik lê die groot werk nog voor. Niks staan egter in die pad daarvan nie. Die staatsadministrasie is eenvoudig te swak en vakuums gaan oral oop. Vakuums wat gevul word: Deur selfstandige onderwys op alle vlakke, selfstandige ekonomiese bedrywighede, maatskaplike sorg, beveiliging, regspleging en deur konsentrasie op geselekteerde plekke. Die konstitusionele orde is in vloeibare toestand en deur gemeenskappe se selfstandige optrede neem ŉ nuwe bedeling vorm aan. Ons situasie is hoogs vloeibaar, soms onstabiel en gevaarlik. Tog is dit vol belofte na mate konsentrasie en territorialisering danksy daadwerklike praktyke ŉ nuwe konstitusionele bedeling van selfstandige gemeenskappe tot stand bring.