Ek het hom gepols met 'n paar vrae oor die uitdagings van sinvolle openbare debat, veral met die oog op Oopgesprek:
Ek tree as voorsitter op van 'n komitee bestaande uit nog vier lede: Charlyn Dyers, Murray Hofmeyr, Ria Olivier en Desmond Painter. Ons besluit saam oor die oorkoepelende tema en inrigting van die reeks gesprekke en die afsonderlike gespreksonderwerpe en sprekers.
4. Sou jy sê daar is 'n bereidwilligheid onder die breë Afrikaanse gemeenskap om die uitdagings van die dag aan te gryp?
Heinz Kimmerle het sy boekie oor Afrika-filosofie Mazungumzo genoem. Dit is die Swahili-woord vir dialoog en die woord klink soos die heen-en-weer gezoem-zoem van die gesprek, woord en weerwoord. Dit is in dié gesprek, sê Kimmerle, dat die waarheid lê - dus nie in die opinies van één van die gespreksgenote of in 'n vermeende afsluiting van die gesprek, 'n gevolgtrekking nie.
Ons het in die verlede al sprekers gehad wat nie in Afrikaans kon praat nie. Soos toe, bly die hoofvoertaal Afrikaans, maar ons wil tog bewustelik wegbeweeg van die gedagte dat die enigste "ander taal" Engels kan wees. Een van die redes vir die gebrekkige debatskultuur in ons samelewing - veral oor etniese en taalgrense heen - is juis dat daar 'n soort ongeskrewe reël is dat sulke debatte net in Engels mag plaasvind. Dit werk uitsluitend; dit skep ongelykheid; dit baar frustrasie by mense wat sukkel met Engels; en dit verarm die woordeskat, begrippe-apparaat en voorstellingswêreld van ons openbare lewe. Ons hoor mekaar nie, want tussen ons staan die "sif" van Engels wat beteken dat 'n hele klomp dinge ongesê bly. Enige taal kan as so 'n sif dien; elke taal is beperk, nie net Engels nie. Dis 'n historiese toevalligheid dat Engels by ons so domineer, maar dit maak dit nie beter nie.
7. Dink jy dit is moontlik vir 'n lesingreeks soos Oopgesprek om met konkrete oplossings vir vandag se uitdagings vorendag te kom? Kan dit met ander woorde neerslag vind in die alledaagse lewe, daar waar dit werklik saak maak? Of is dit bloot 'n geval van "pratende koppe"?
Soos ek gesê het, ek dink die waarheid lê in die gesprek. Oopgesprek wil die gesprek 'n hupstoot gee en 'n klompie bydraes daartoe lewer. Die verbale gesprek is ingebed in 'n hele netwerk van wat Habermas noem "kommunikatiewe handelinge". Alles wat mense doen, is deel van 'n soort gesprek, en in verbale gesprekke word hierdie gesprek (as alles goed gaan) bewus van sigself. Elke "oplossing", elke bevrydende daad, elke belangrike beslissing is deel van dié gesprek. As ons met die verbale gesprekke tydens die KKNK kan help vorm aan die groot gesprek wat ons lewe hier in Suid-Afrika en die wêreld is, dan het ons op 'n manier help vorm gee aan "oplossings" - ten minste vir sover "oplossings" hoegenaamd (deur wie dan ook) gevind word.
Die genooides was almal baie gretig om deel te neem, en die meeste het ook ingestem. Dit bly 'n groot werk om al die mense op te spoor, met hulle in verbinding te tree en die hele saak te administreer, maar van hulle kant af het ek wonderlike samewerking gekry. Hiermee net 'n Monty Pythoniaanse "nudge-nudge, wink-wink" na hulle kant toe: onthou, ons wil die lesings voor die tyd op skrif hê!
Ek sal graag wil sien dat daar 'n atmosfeer sal wees waarin mense skerp van mekaar kan verskil sonder om mekaar as vyande te behandel. Ek sal wil sien dat daar baie deelname van gehore is, maar dan kwaliteit-deelname. Ek sal veral wil sien dat daar ver buite en ná die KKNK van die gesprekke kennis geneem word en dat die gesprekke voortgesit word. Dalk is dit te veel gevra, maar sal dit nie wonderlik wees as daar 'n keer ook buite die Afrikaanse gemeenskap notisie geneem word van alles wat by die fees gesê word nie? Die hoop beskaam nie.