GEDURENDE die afgelope agtien jaar het die klem wat betref die teelt van beeste by die Landboukollege Grootfontein hoofsaaklik op die Jerseybeesstoetery geval. Die Frieskudde wat in hierdie tydperk hier aangehou is, het maar altyd in die agtergrond gebly. Die kudde wat uit ongeregistreerde diere bestaan, het nietemin ontwikkel tot 'n heel bevredigende standaard.
Friesbeeste het reeds vanaf die vroegste jare 'n deel van die inrigting se veestapel uitgemaak. Sedert die stigting van die kollege, of kort daarna, het daar, sover vasgestel kon word, reeds 'n Friesstoetery bestaan. Hierdie geregistreerde Frieskudde is oor 'n tydperk van 30 jaar hoofsaaklik met die gebruik van bulle van die Landboukollege. Elsenburg opgebou tot 'n hoogstaande kudde wat bouvorm en veral melkproduksie betref. Dit wil voorkom asof die sukses wat hiermee behaal is in geen geringe mate ook te danke is aan die lewendige belangstelling en waardevolle advies van professor Theo Reimers, die destydse hoof van die Departement Veeteelt van die Universiteit Stellenbosch.
'n Beeld van die mooi vooruitgang en prestasie van hierdie kudde word gekry van Tabel 1 wat die produksiebesonderhede oor 'n aantal jare aandui sowel as die plek wat die kudde ingeneem het ten opsigte van alle ander kuddes in die land wat toe melkaantekening toegepas het.
Soos gesien kan word, is die hoogtepunt in die laaste jaar bereik toe die kudde die vierde plek ingeneem het met die gemiddelde produksie van 19 koeie.
Gebeure in die daaropvolgende jare, soos 'n ernstige droogte in 1941/42 en gevolglik gebrek aan voer; 'n versoek van die destydse Direkteur van Veeteelt en Akkerbou in 1942 om die vermindering van vee te oorweeg; beperkte beskikbaarheid van kragvoer; 'n groot vermindering van studente in 1943; die vooruitsig dat daar geen studente in 1944 sou wees nie en gevolglik te veel melk vir eie gebruik geproduseer sou word en die feit dat die veeteeltbeampte
Die besluit om die Frieskudde oor te plaas en nie die Jerseykudde nie, wat ook reeds bestaan het, is waarskynlik ook beïnvloed deur die besondere prestasies wat met 'n koei uit die Jerseykudde in hierdie jare behaal is. Sy het naamlik in 1941 die Suid.Afrikaanse rekords vir melk en bottervet van Jerseykoeie geslaan en weer eens in 1943 die Suid-Afrikaanse rekord vir bottervetproduksie van Jerseykoeie.
In die afgelope ses tot sewe jaar het die bottervettoets van hierdie kudde 'n geleidelike styging getoon. Volgens die jongste amptelike gegewens (1958/59) staan dit op 4.0 persent bottervet.
Die feit dat daar op Grootfontein slegs 'n ongeregistreerde Frieskudde bestaan en die inrigting gevolglik nie leiding kan neem in die verspreiding en teling van die Friesras nie, moet nie as 'n weerspieëling van die relatiewe belangrikheid van hierdie melkras in die Karoo en Oostelike Kaapprovinsie beskou word nie.
Tagtig Friesstoettelers waaronder 'n tiental of meer toonaangewende persoonlikhede op die gebied van Friesteling in Suid-Afrika is, bevind hulle vandag in die Karoo en Oostelike Kaapprovinsie.
Die beste bewys van die sonderlinge bydrae wat deur hierdie deel van die land aan die Frieswêreld gelewer is, is dat dit daarin geslaag het om agt Frieskoeie van die tien wat Suid-Afrikaanse interras-melk- en bottervetrekordhouers is, op te lewer. Van die 12 Suid-Afrikaanse Interrasrekords wat daar bestaan, word trouens nege deur hierdie agt koeie gehou. Dit is sekerlik geregverdig om hier te noem dat sewe van hierdie koeie