Die plan om 'n enkele boekeredakteur vir Beeld, Die Burger en Die Volksblad aan te stel, sal ongetwyfeld 'n verlies vir boekeliefhebbers beteken. 'n Veelheid van stemme is nodig om aan die leserspubliek 'n gebalanseerde siening van 'n boek te gee. Indien slegs een of twee resensies van 'n bepaalde boek verskyn, is dit goed moontlik dat net enkele aspekte van daardie boek aandag sal geniet. 'n Resensie open 'n gesprek oor 'n bepaalde boek en hoe meer uiteenlopende resensies verskyn, des te beter is die kans dat die gesprekvoering 'n hoër peil sal bereik.
Die ontsteltenis oor die besluit van Media24 kom nie bloot neer op kommer oor die stand van die literêre kritiek nie. Dit is net die jongste insident in 'n feitlik weeklikse afskaling van werksaamheid op kultuurgebied in Afrikaans. Indien hierdie afskaling nie gestuit word nie, is dit binnekort net Afrikaanse sangers wat nog as kultuurdraers sal optree, en die gehalte van hul bydraes is dikwels maar bedenklik.
Om die nuwe verwikkelinge oor 'n enkele boekeblad op 'n gebalanseerde manier in oënskou te neem, moet 'n mens besef dat die mediaklimaat sedert die koms van die internet ingrypend verander het. Wêreldwyd trek koerante noustrop en wend lesers hulle eerder tot die elektroniese media om inligting oor nuusgebeure te bekom. Self moet ek bieg dat ek Maandae die boekresensies van die Afrikaanse koerante op die internet lees in plaas daarvan om die betrokke koerante te gaan koop. Lesers wat hulle soos ek gedra, kry nou onvermydelik wat hulle verdien: weens dalende sirkulasiesyfers sukkel die koerante om staande te bly en om week na week werk van gehalte te lewer. Daarbenewens moet die koerantwese ook rekening hou met die kompetisie van elektroniese publikasies soos LitNet en Versindaba wat ook gereeld boekenuus en resensies plaas. Dit is veelseggend dat die debat oor die boekeblaaie van koerante hier op LitNet woed en nie in die koerante self nie. Mense wat boeke koop, is deesdae ook diegene wat die internet gebruik, maar die baie belangrike funksie van die koerante is steeds om ook diegene wat selde 'n boek lees, en daarom ook nie sommer boekbydraes op die internet sal gaan uitsnuffel nie, te stimuleer om ook 'n leeslus te ontwikkel.
Ek is daarvan oortuig dat die Afrikaanse koerante net relevant en suksesvol sal bly indien hulle streef na skerp intellektuele debatte, kritiese verslagdoening oor die politiek en volgehoue aandag vir kultuursake wat die Afrikaanssprekende publiek raak. Die rede daarvoor dat Beeld, Die Burger en Die Volksblad se Saterdaguitgawes so goed verkoop, is grotendeels dat lesers weet dat hulle op Saterdae 'n bylaag van gehalte, naamlik By, te lese kan kry. Ook lesers wat nie intellektueel ingestel is nie, put inspirasie uit die wete dat hulle by assosiasie deel is van 'n denkwêreld van sofistikasie en geleerdheid, ook al verstaan hulle nie noodwendig al die ingewikkelde redenasies van resensente en geleerde kommentators nie.
Ek onderneem om voortaan elke Maandag die Beeld aan te koop en nie die boekeblad van hierdie koerant net op die internet te gaan lees nie. En ek hoop dat ek alle lesers van LitNet kan oorhaal om dieselfde te doen met die koerante in hul streek, sodat Media24 deur verbeterde verkoopsyfers tot die besef kan kom van die waarde van 'n boekeblad wat relevant is vir die streek waarin dit verskyn. Hopelik is dit nog nie te laat om die mediabase tot ander insigte oor te haal nie.