NG Gemeente Paterson – Gemeentegeskiedenisargief
H.v. Griffith- en Büchnerstraat, Paterson
Die NG gemeente Paterson is 'n gemeente in die Oos-Kaaplandse Sinode met sy setel op die gelyknamige dorp, 75 km oos van Grahamstad, 105 km suidwes van Somerset-Oos en 72 km noordoos van Port Elizabeth. Die gemeente het in 2013 135 belydende lidmate gehad en 35 dooplidmate. Dis geleë in 'n arbeidsintensiewe landbou-omgewing waarin toerisme 'n ál belangriker rol speel. Die vernaamste landboubedrywighede is vleis-, suiwel- en wildboerdery. Die Addo-olifant Nasionale Park en Shamwari-wildreservaat is binne die gemeentegrense geleë.
Vanuit die distrik Alexandria, destyds bekend as Uitenhage se Olifantshoekwyk, het die grootste geselskap Voortrekkers gegaan, naamlik 50 mans, 41 vroue, 167 kinders en 62 waens, met Carel Landman as aanvoerder, luidens 'n berig deur veldkornet C.V. Büchner in die Graham's Town Journal van Donderdag 2 Februarie 1837. Volgens oorlewing het hulle saamgekom en vanaf Kwaggasvlakte vertrek. Dit is 'n buurplaas van die dorpsgebied van Paterson en Kwaggasvlakte sou dus histories 'n beter benaming vir die gemeente en dorp gewees het. Die Paterson na wie die dorp toe wel genoem is, is John Paterson, 'n staatsman en handelsbaanbreker wat die eerste lid vir Port Elizabeth in die ou Kaapse Wetgewer was toe dié liggaam in 1854 opgerig word. Hy het ook die Eastern Province Herald help stig en in 1862 'n aandeel gehad in die totstandkoming van die Standard Bank.
Voor die gemeente se stigting is hier gereeld op die sogenaamde Kerkplaas buitekerk gehou, eers vanuit Uitenhage en later Alexandria. In 1882 het die Alexandria-kerkraad 'n deeglike kerksaal op De Bruinskraal, die latere Paterson, opgerig wat tot 1906 vir buitedienste en tot 1923 as kerkgebou gebruik is. Die gebou het later jare as kerksaal gedien. In die jaar 1906 het die Ring van Albanie die grenslyne vasgestel en 'n kerkraad benoem.
Die gemeente kon reeds sy eerste pastorie in 1907 in gebruik neem. Die kerkgebou, waarvan die hoeksteen deur prof. P.J.G. de Vos op 28 April 1923 gelê is, is ontwerp deur die vermaarde Afrikaanse argitek Wynand Louw. Dié gebou dien vandag nog sy oorspronklike doel. Van die gemeente se ontstaan tot omstreeks 1951 is 902 kinders gedoop en het 645 jong mense belydenis van geloof afgelê terwyl 281 pare in die huwelik bevestig is.