David Kramer (1951-) is 'n bekende Suid-Afrikaanse sanger, liedjieskrywer, dramaturg en aanbieder van musiekblyspele. Kramer is veral bekend vir sy unieke gebruik van Kaapse Afrikaans in sy werk. Hy lewer, tesame met Taliep Peterson, ook 'n groot bydrae tot die Afrikaanse musiekblyspele.
David Kramer is op 27 Junie 1951 in Worcester in die Kaapprovinsie gebore. Sy oupa was ’n Jood van Litaue wat in Suid-Afrika ook Afrikaans leer praat het en sy ma was ’n Boeremeisie wat Engelssprekend groot gemaak is. Sy huistaal is Engels en hy het ’n ouer broer, John.
Hy ontvang sy gehele skoolopleiding op sy geboortedorp en matrikuleer aan Worcester Boys High School. Na skool verrig hy sy een jaar verpligte militêre diensplig. Op skool verwerf hy ’n beurs van die Departement van Waterwese weens sy prestasies in Wiskunde en Wetenskap, maar hy wys hierdie geleentheid van die hand. Sy plan is eers om siviele ingenieurswese aan die Universiteit van Port Elizabeth te studeer, maar hy besluit eindelik op tekstielontwerp. Die maatskappy Hextex op Worcester bied hom ’n beurs aan, wat hy gebruik om vanaf 1971 tekstielontwerp aan Leeds University in die Verenigde Koninkryk te bestudeer. Hier behaal hy ’n B.A. Honneurs-graad in 1974.
By sy terugkeer vestig hy hom weer op Worcester. Hier werk hy as ontwerper vir ’n groot tekstielmaatskappy terwyl hy deeltyds begin met sy musiekloopbaan as ’n sanger en liedjieskrywer. In hierdie tyd tree hy veral by kampusse op. Na ’n tydperk van selfopgelegde ballingskap in die laat jare sewentig in Amerika keer hy terug na Suid-Afrika. Teen die einde van 1981 verlaat hy die tekstielbedryf vir ’n heeltydse loopbaan as sanger.
Reeds op skool gaan hy uit met sy toekomstige vrou, Renaye. Hulle verbreek die verhouding wanneer hy oorsee gaan, maar nadat sy een van sy gedigte in die tydskrif Contrast lees, begin hulle weer met briefwisseling en sy sluit later by hom in Engeland aan. Hulle is in 1974 getroud en het twee dogters, Jessie en Amy. Hulle bly in Kampsbaai in Kaapstad.
Volkswagen kontrakteer hom in 1983 om hulle mikrobus te adverteer en die televisie- en gedrukte advertensies maak van hom ’n huishoudelike naam. Hierdie reklame duur vir dertien jaar, wat waarskynlik die langste tydsduur vir ’n glanspersoonlikheid-onderskrywing van ’n produk is vir Suid-Afrika. Nadat hy in die tagtigerjare feitlik oornag regdeur die land bekend word met sy liedjies, advertensies, musiekspele en openbare optredes, sukkel hy om dit te verwerk en ly hy vir lank aan ernstige depressie.
Op vyfjarige ouderdom gee sy oupa vir hom ’n ukelele present, waarna musiek ’n onmisbare deel van sy lewe word. Reeds in die sestigerjare op hoërskool speel hy in ’n orkes, wat hulleself The Creeps noem. In die sewentigerjare begin hy sy loopbaan as ’n sanger/liriekskrywer en tree op in folk-klubs en op kampuskonserte met sy satiriese liedjies. Hy is 'n voorloper met die gebruik van Kaapse Afrikaans en Engelse lirieke en ’n mengsel in sy Afrikaanse liedjies, waarin hy op kleindorpse mense fokus.
Sy eerste langspeelplaat, Bakgat!, word in 1980 uitgereik, maar word onmiddellik deur die owerheid verbied weens die politieke satire en die gebruik van sterk en gemengde taal daarin. In 1981 maak sy treffer Blokkies Joubert van hom ’n alombekende kunstenaar in Suid-Afrika en hierdie liedjie behaal dan ook die nommereen-posisie op die amptelike treffersparade. Dit word gevolg deur verskeie ander groot treffers, waaronder Royal Hotel, Budgie and the Jets, Stoksielalleen en Skipskop.
In 1990 werk hy saam met Paul Slabolepszy aan The eyes of their whites, ’n stuk wat handel oor die psige van die regsgesindes in Suid-Afrika. David voer baie van sy liedjies in hierdie stuk self op. Die stuk word met groot sukses by die Edinburgh Festival Fringe opgevoer en word ook deur die BBC verfilm.
Die Afrikaanse musiekstuk Die ballade van Koos Sas ondersoek die handel in San-skedels en -geraamtes in die begin van die twintigste eeu en wen die De Kat Herrie Toekenning op die KKNK. Koos Sas was van Montagu se omgewing en het gereeld met die gereg gebots. Nadat hy doodgeskiet is, word sy kopbeen na Amerika geneem, waarvandaan dit weer sy weg vind na die museum op Montagu. In 2008 kry hy Rapport se Skouerkloptoekenning nadat Die ballade van Koos Sas by die Suidoosterfees in Kaapstad opgevoer is en hierdie stuk word in dieselfde jaar benoem vir ’n Fleur du Cap-toekenning as beste regisseur.
Die laaste musiekstuk wat hy saam met Taliep Petersen skryf is Ghoema, wat die vroeë Suid-Afrikaanse geskiedenis en die musiekerfenis van die Kaap as tema het. Ghoema verower in 2006 drie Fleur du Cap-toekennings.
In 2007 neem hy die produksie 10 Stories na die KKNK, waarin hy hoofsaaklik die liedjies van sy album Eina in stories verwerk en die liedjies sing. In dieselfde jaar neem hy ook die program The Kramer Petersen Songbook na die Baxter-teater in Kaapstad as ’n huldeblyk aan die ontslape Taliep Petersen.
Sy musiekproduksie Kaapse breyani besorg in 2010 aan hom by die Klein Karoo Nasionale Kunstefees die Kanna vir buitengewone bydrae tot ’n kontemporêre musiekproduksie.
Orpheus in Africa is ’n musiekspel oor die lewe van die gospelsanger Orpheus McAdoo, die vrygebore seun van ’n slavin, wat teen die einde van die negentiende eeu saam met die Virginia Jubilee Singers die Kaap besoek het en ’n groot impak op die samelewing gehad het. Orpheus is die eerste swart man wat in die Kaap optree en hy gaan aan om die res van die Britse kolonies ook te besoek. Hierdie opvoering verwerf in 2015 vier Fleur du Cap-toekennings.
As student begin hy aanvanklik om gedigte in Engels en Afrikaans te skryf, wat onder andere in Contrast en Spado gepubliseer word. Uit die gedigte ontwikkel hy later lirieke, waarna hy hom hoofsaaklik toewy aan die skryf van lirieke. In die vroeë tagtigerjare word ’n keur uit sy lirieke saamgebundel in Short back and sides.
Van sy lirieke word opgeneem in die versamelbundels Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte en Miskien sal ek die wingerd prys.
Op die Klein Karoo Nasionale Kunstefees in 1999 word hy vereer met ’n Afrikaans Onbeperk-toekenning vir die bydrae wat hy tot die bevordering van Afrikaans gemaak het.
In 2007 ontvang hy saam met Taliep Petersen die Best Man-toekenning van die tydskrif Men’s Health vir kultuur.
Die Universiteit van Kaapstad ken in 2007 ’n eredoktorsgraad aan hom toe en die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vereer hom in 2009 met ’n eeufeesmedalje vir sy baanbrekerswerk in die kunste.
In 2010 word hy vereer met die hoogste toekenning van die ATKV, naamlik die ATKV-Prestigeprys, vir die manier waarop hy die Suid-Afrikaanse en Afrikaanse kultuurlandskap verander en verryk het.
Mathilda Slabbert en Dawid de Villiers, albei verbonde aan die Departement Engels aan die Universiteit van Stellenbosch, skryf ’n lywige biografie oor sy lewe en werk, wat in 2011 onder die titel David Kramer – ’n Biografie gepubliseer word. Hierdie biografie is in 2012 op die kortlys vir die toekenning van die Recht Malan-prys.