PressReader - Volksblad: 2017-07-31 - Mens oor­leef er­ge droog­te 66 000 jaar ge­le­de
Mens oor­leef er­ge droog­te 66 000 jaar ge­le­de
Volksblad - 2017-07-31 - Nuus - El­sa­bé B­rits
Men­se wat tus­sen 66 000 en 59 000 jaar ge­le­de ge­woon het in wat van­dag Suid-A­fri­ka is, het kul­tu­reel aan­ge­pas om die er­ge droog­te in dié tyd die hoof te bied.
Na­vor­sing wat ’n in­ter­na­si­o­na­le span ar­ge­o­loë, pa­leo-kli­ma­to­loë en kli­maat­mo­del­leer­ders in SuidA­fri­ka ge­doen het, is pas in die vak­joer­naal Pro­cee­dings of the Na­ti­o­nal A­ca­de­my of S­cien­ces ge­pu­bli­seer.
Die buig­baar­heid en ver­moë om aan te pas by die ver­an­der­de k­li­maat deur ver­skil­len­de kul­tu­re­le in­no­va­sies het vroeë men­se ge­help om te oor­leef in ’n bit­ter lang droog­te.
Dié S­teen­tyd­perk- teg­no­lo­gie­se tra­di­sie staan as Ho­wie­sons Poort (HP) be­kend. Dis ge­noem na die plek waar dit die eer­ste keer ont­dek is: die rots­skui­ling Ho­wie­son­s­poort na­by Gra­ham­stad.
Dié teg­no­lo­gie wat so­wat 5 000 jaar be­staan het, het ont­staan ge­du­ren­de ’n tyd­perk van ui­ter­ste droog­te.
Prof. Chris­to­pher Hens­hil­wood, een van die span­le­de ver­bon­de aan die u­ni­ver­si­tei­te van Ber­gen en die Wit­wa­ters­rand, het ge­sê: “Die mees be­son­der­se van die ve­le kul­tu­re­le in­no­va­sies van die HP-kul­tuur was die uit­vin­ding van die pyl en boog, as­ook ver­skil­len­de ma­nie­re om rou ma­te­ri­aal (klip) te ver­hit en dan b­oog­pun­te daar­van te vorm. Ook die gra­ve­ring van vol­struis­ei­er­dop­pe met pa­tro­ne, die in­ten­sie­we ge­bruik van die vuur­herd en re­la­tief e­ner­gie­ke jag- en ver­sa­mel­teg­nie­ke.”
Die na­vor­sers het die pa­le­o­kli­maat-da­ta van twee e­ko­lo­gie­se nis­ge­bie­de met me­kaar ver­ge­lyk: die HP aan die een kant (66 000 tot 59 000 jaar ge­le­de) en die S­til­baai-tra­di­sie
(76 000 tot 71 000) aan die an­der kant.
Ten spy­te van die in­ten­se droog­te kon die men­se van die HP-kul­tuur oor­leef en met nu­we teg­no­lo­gie na vo­re kom. Die be­vol­king was aan­sien­lik gro­ter om­dat daar meer ter­rei­ne was van die HP-tra­di­sie as van dié van S­til­baai. Daar is by­na geen an­der be­wy­se van men­se in dié tyd in die he­le Sui­der-A­fri­ka nie.
Hens­hil­wood sê die mo­der­ne mens het min­stens 260 000 jaar ge­le­de ont­staan.
Baie lank het ver­skil­len­de groe­pe se klip­werk­tuie min van me­kaar ver­skil. Maar teen 100 000 jaar ge­le­de het groot ver­skil­le be­gin in­tree.
Ten spy­te van die in­ten­se droog­te kon die men­se van die HP­kul­tuur oor­leef en met nu­we teg­no­lo­gie na vo­re kom. Die be­vol­king was aan­sien­lik gro­ter . . .
Fo­to: CRAIG FOSTER
B­oog­pun­te van die S­til­baai­tra­di­sie van tus­sen 76 000 en 71 000 jaar ge­le­de.