Op Dinsdag 7 November 1497 het die Portugese seevaarder, Vasco Da Gama, die omgewing van St Helenabaai in sig gekry, en daar anker gegooi. Swartmense kan maar raas en betoog dat die Afrikaner hul land gesteel het – die geskiedenis bewys dat dit nie die geval is nie. Die Portugese het wel nie permanent in Suid-Afrika kom woon nie, maar hulle het die kusroetes reeds in die 15de eeu verken, en geen swartes gewaar nie.
Wat die Afrikaners betref; diegene wat nie tevrede was om langer in die onmiddelike omgewing van Kaapstad te woon nie, en wat nie oor die Bolandse berge kon trek nie, het noordwaarts en ooswaarts getrek, op soek na weiveld vir hul vee, aangesien die meeste van hulle veeboere was.
So was daar die Sandvelders, wat noordwaarts getrek het, en die Swellendammers, wat ooswaarts getrek het.
Die Sandveld, soos die gebied ten noorde van die Swartland bekend sou word, het mettertyd baie gewild onder die Vryburgers en die Kompanjie-amptenare geword.