Caster: Staan sterk ondanks teen-strydighede, op- en afkikkers | Netwerk24
Deur Rhynie Greeff 15 Mei 2019 06:45
Die IAAF het ses kernwaardes, maar menswaardigheid is nie een van hulle nie. Hy stel voor hulle maak menswaardigheid hul sewende kernwaarde, skryf Rhynie Greeff na aanleiding van die Caster Semenya-geval.
Caster Semenya nadat sy op 3 Mei die 800 m op die Diamantliga-byeenkoms in Katar gewen het. Foto: Getty Images
Ons Grondwet huldig menswaardigheid, vryheid en gelykheid van mense, maar ons is nie almal presies fisiek dieselfde nie. Daarom is sportprestasie vir ons ’n viering van natuurlike liggaamlike ongelykheid wat nie teenstrydig is met die Grondwet nie.
Wenners is fisiek beter en oefen harder. Sportiewe verloorders kla nie.
Nou is daar egter in my oë ’n skrille teenstrydigheid in die wyse waarop die Internasionale Vereniging vir Atletiekfederasies (IAAF) onse Caster Semenya behandel. Haar mededingers het gekla. Die beheerliggaam het geluister en ingekalwe.
Die IAAF verbied opkikkers, want dit is onnatuurlik, medies riskant en verhoog die vlak van natuurlike talent. Daarom verban die IAAF atlete en hul dokters as hulle eksterne testosteroon gebruik.
Die IAAF verander dus natuurlike vermoëns van individue net omdat hulle nie mooi inpas in oudmodiese rame nie.
Maar wat gebeur nou?
Skielike dring dieselfde sportliggaam aan op onnatuurlike eksterne medies- geïnduseerde afkikkers by sekere atlete soos Caster om hul interne hormone en hul natuurlike talent kunsmatig te verlaag. Die IAAF verander dus natuurlike vermoëns van individue net omdat hulle nie mooi inpas in oudmodiese rame nie.
Die IAAF is in ’n selfweersprekende doodloopstraat waarin mense verban word as hulle medies gehelp word om hormone te verander, maar mense verban word as hulle weier om medies gehelp te word met afkikkers om hulle interne hormone te verander.
Caster is nie ’n man nie, maar die IAAF nooi haar nou uit om sonder afkikkers as man deel te neem. Hé? Gaan ons binnekort ’n man sien wat anti-testosteroon-afkikkers neem en dan die 100 m Olimpiese wedloop vir vroue wen?
Allan Turing. Foto: Wikipedia
Dit laat my dink aan Alan Turing, die briljante man wat gehelp het om Duitse kodes te ontsyfer in die Tweede Wêreldoorlog en die wiskundige beginsels van digitale rekenaars uitgewerk het. Hy het sy eie Turingmasjien (die Bombe) gebou en het bygedra tot Colossus, die wêreld se eerste werklike rekenaar wat Hitler se gekodeerde boodskappe soms vinniger as Hitler self kon lees.
Vandag se rekenaars is te danke aan hom. Turing was effens anders. Hy was homoseksueel. Die Britse regering het hom in 1952 daaroor hof toe gesleep. In plaas van tronkstraf het Turing chemiese kastrasie met vroulike hormoonbehandeling aanvaar en hy het borste ontwikkel. Op die ouderdom van 41 het dit te veel geword vir hom en het hy met strignien in ’n appel sy eie lewe geneem. Die maatskappy Apple se handelsmerk van ’n halfgebyte appel is blykbaar ’n huldeblyk aan Turing.
Wat van menswaardigheid?
Ek weet dis ingewikkeld, maar Caster se behandeling is vir my op die skandalige oudmodiese vlak waarop Turing gemanipuleer was.
Die IAAF het ses kernwaardes, maar menswaardigheid is nie een van hulle nie. Ek stel voor hulle maak menswaardigheid hul sewende kernwaarde.
Dis byvoorbeeld asof Saru na klaagliedere luister van Beast Mtawarira se mededingers, hom dan dwing om inspuitings te kry om sy testosteroon te verlaag en om onder mediese toesig ’n dieet te volg om gewig te verloor vir gelyke speelveld sodat Piet Pompies van elders nie meer deur Beast in die grond geboor gaan word nie.
AB de Villiers het briljante oë wat balle teen die spoed van lig kan volg, maar geen teenstander sou eis dat hy korrektiewe chirurgie moet ondergaan om sy oë af te bring na gewone ouens soos ek se skeeloog slakkepas nie.
Michael Phelps in aksie op die Olimpiese Spele van 2012 in Londen. Foto: Getty Images
Na aanleiding van Caster duik die swemkampioen Michael Phelps se naam deesdae op. Mededingers van Phelps, die man met die meeste Olimpiese medaljes, het miskien al gewens dat sy arms afgekap kon word, want sy arms se vleuelwydte is langer as sy lengte. Dis hoe hy gebore is. Dis hoe hy wen. Hy is anders. Soos Caster.
Ons is almal so effens soos Caster.
Ons is nie altyd presies gedefinieer nie.
’n Komediant is nou die president van die Oekraïne. ’n Eertydse kinderakteur op televisie, Scott Morrison, is nou premier van Australië. Die Amerikaanse seksterapeut dr. Ruth Westheimer is maar 1,4 m lank, maar is in haar jeug opgelei as ’n Israeliese skerpskutter.
As die IAAF in beheer van die Katolieke Kerk was sou daardie manne sekerlik verban gewees het.
Die wêreld se voorste godsdiensleier het in ’n nagklub rondgehang vir ’n jaar. Ja, Pous Fransiskus het eens op ’n tyd gewerk as deurman en uitsmyter by ’n nagklub in Buenos Aires. (“Amigo, jy is geseënd maar met hierdie vuis is die sypaadjie jou voorland.”)
Pous Benediktus XVI, voorheen bekend as Joseph Alois Ratzinger, was ’n anti-tenkspesialis in die Duitse weermag in die Tweede Wêreldoorlog.
As die IAAF in beheer van die Katolieke Kerk was sou daardie manne sekerlik verban gewees het en nooit die binnekant van ’n pousmobiel gesien het nie.
Ja, heiliges is soms aards. ’n Ander religieuse sterkman, die mitologiese Griekse god Atlas wat die hemel op sy skouers moes dra, het ’n tannie gehad met die doodgewone aardse naam Doris. Que será será.
Vaagheid is deel van ons wese. Barry Manilow het ’n reusetreffer gehad met sy lied “I write the songs”, maar hy het dit nie geskryf nie. Dit was die werk van een van die Beach Boys.
Daar is ’n Engelse gesegde dat iemand so blind soos 'n vlermuis is maar nie een van die sowat 1 300 soorte vlermuis is blykbaar blind nie. En van die sowat 4 800 spesies paddas in die wêreld maak blykbaar slegs een soort die klank ribbit.
Wêreld van teenstellings
Ons lewe in ’n wêreld van teenstellings.
Ja, ons is die slimmer lewendige goed op aarde maar wat daarvan? Volgens ’n studiestuk van die Universiteit van Arizona het gars twee keer soveel gene as die mens.
Soms is ons besluitneming so onlogies soos die IAAF en op die vlak van ’n graankorrel.
In 1958 het Mao Zedong die Chinese bevolking beveel om alle mossies dood te maak omdat hy aangevoer het dat hulle die graanoeste geëet het. Die volk het geluister en miljoene mossies was daarna, wel, so dood soos ’n mossie. Ongelukkig het die mossies eintlik graanpeste, veral sprinkane, geëet. Sonder hul natuurlike vyand het sprinkane soos ongevoelige atletiekburokrate vermeerder. Sprinkaanplae het oeste grootskaals vernietig en China het in hongersnood verval. Mense het mense geëet en miljoene het gesterf. Iets wat positief bedoel was, het dodelike negatiwiteit gebring.
Negatiewe politieke produkte kan egter ook positiewe teenstellings skep. In die Eerste Wêreldoorlog het mosterdgas baie mense doodgemaak en vermink, maar in die 1940’s is mosterdgas gebruik as basis vir chemoterapie om kanker te beveg. Iets wat negatief was en dood gebring het, het gelei na lewegewende redding.
Om nuwe lewe te gee, is dit soms korrek om jammer te sê vir dom, vernietigende dinge.
In 2009 het die Britse regering amptelik om verskoning gevra vir die onmenswaardige geslagshantering van Alan Turing en Koningin Elizabeth II het hom in 2013 ’n nadoodse kwytskelding gegee.
Regerings het gewetens maar sou sportliggame ook oor onmenswaardige besluite gewetens kan hê?
Waarheen gaan sport nou met ’n Alan Turingtipe-riglyn oor Caster dat opkikkers vir kunsmatige hoër hormone verbied word, maar afkikkers vir kunsmatige laer hormone afgedwing word?
Moet ’n sportliggaam toegelaat word om God te speel oor mense se natuurlike gesondheid? Is lesbiese tennisspelers, sterkgeboude heteroseksuele vrouesportsterre of uiters lang vrouebasketbalspelers volgende op die geslagspolisie se arrestasielys?
Wanneer gaan Caster Semenya se menswaardigheid erken word en hierdie nonsens reggestel word?
* Dr. Greeff is ’n strategiese konsultant en voormalige diplomaat. Die menings van skrywers is hul eie en weerspieël nie noodwendig dié van Netwerk24 nie.
Meer oor: Michael Phelps | Pous Fransiskus | Alan Turing | Beast Mtawarira | Caster Semenya | Menswaardigheid
ASA pak IAAF wéér oor Caster Semenya
‘Caster mag aan mansitems deelneem’
SA sportbase bepeins Caster se toekoms
‘Ek was verkeerd oor Caster’