Ek kan nou nie eintlik dink dat die dag vir enige ander rede bekend moet wees nie, maar vir my en my familie is dit die eerste verjaardag wat ons sonder my geliefde Ousus moet vier. Ek’s verbaas oor die gebrek aan trane. Ek mis haar. Ek mis haar vreeslik, maar ek huil nie meer nie. En dis ‘n goeie ding.
Ek le lank en dink en dan sit ek die foon weer op die bedkassie neer, rol om en le met oop oe die dag en inwag. Teen vyf dertig kan ek nie meer nie. Ek staan op, tap ‘n bad vol warm water en le vir ‘n ruk en week. Dan trek ek aan en gaan sit voor die rekenaar. Die huis is doodstil en nie eers die honde kla by die deur soos wat hulle gewoonlik doen as hulle hoor ek is wakker nie.
Ek hoor hoe die Rooikop begin beweeg en gaan maak vir haar tee. Ek vertel haar van die sms en sy hou my lank vas. Dan stoot ek haar weg en gaan sit in die sitkamer. Ek staar dofweg na die muur en wonder hoekom ek niks voel nie. Na ‘n ruk gaan ek kombuis toe en maak vir myself koffie, maak die deur oop en voer die honde. Luna die wit Alsation/Husky teef lek aan my hand, iets wat sy nooit doen nie. Ek vryf haar kop en gaan sit weer voor die rekenaar. Op Facebook stroom die boodskappe steeds in.
My oudste seun kom staan in die deur en maak keelskoon. Ek staan op en hy sit sy arms om my. Dan vir die eerste keer huil ek soos ‘n baba.
Ek lê op die nou bedjie in die motel op Baton Rouge, Louisiana in die VSA en dink aan Kris Kristofferson se liedjie.
Dis nie maklik om vannaand goed te voel nie. Die hitte is versengend en die humiditeit is hemelhoog. Om die venster oop te maak help niks, want die briesie koel niks af nie en dit maak die geraas van die straat se kant af net erger. Die lugversorger in die hoek proes en blaas soos ‘n asmatiese ou dieselenjin maar doen ook nie veel aan die kamer se temperatuur nie.
Ek leen geld, reël inderhaas ‘n visum vir die VSA, koop ‘n kaartjie en klim op ‘n Delta Airways vlug na Atlanta. Vyftien en half uur later land ons op die grootste lughawe in die wêreld en ek kry my aansluiting na Birmingham.
Buite die lughawe slaan die hitte amper my asem weg en ons loop haastig die koel parkeergarage binne waar ons in sy Japanese SUV klim. Die kar se lugversorger werk goed en ons vat die pad Tuscaloosa toe. Dis omtrent ‘n uur se ry en al wat mens sien van die omgewing is die teerpad en die bome wat langs die pad staan.
Ons gesels maar moeilik, want as alles gesê en gedaan is, ken ons mekaar nie eintlik nie. Hy en my sussie het begin uitgaan terwyl ek in die Vloot was en daarna is ek universiteit toe en hulle is getroud en het op ander plekke gaan bly want hy is ‘n sendeling. Hulle eerste besoek aan die VSA was om te studeer, maar toe kry hy ‘n pos as dosent en hulle het nooit weer teruggekeer Suid Afrika toe nie. Ons probeer egter manmoedig om die gesprek gemoedelik aan die gang te hou en vermy die onderwerp van my sussie se kanker.
In Tuscaloosa doen ons by hulle ruim huis aan waar ek my sus vir die eerste keer in vyf jaar sien. Ek bars in trane uit as ek haar groet. Sy het vyf en veertig kilogram in die laaste paar maande verloor en sy lyk verwese… Afgetakel.
Ek spring deur ‘n stort terwyl hulle die tassse in die kar pak en dan vat ons dadelik weer die pad Houston toe, want in Houston is die MD Anderson Kankerhospitaal en dis waar sy een van die wêreld se voorste kankerdokters moet gaan sien.
Ons ry vir vyf ure lank op die eindelose teerpad met die eindelose bome tot op Baton Rouge waar ons in die motel inboek. En hier lê ek en wonder oor die maer vrou wat besig is om dood te gaan in ‘n motelkamer iewers in die gang af.
Ons hotel is reg langs die hospitaal en is trouens deur ‘n wandelgang met die hospitaal verbind. Ek kry ‘n rolstoel vir haar en vir die volgende twee dae maak ek dit my werk om haar rond te stoot terwyl haar man ons deur die doolhof van gange navigeer van een afspraak na die ander. Ek hou my lyf hofnar en vertel die een snaakse storie na die ander. Ons skater van die lag en kry snaakse kyke van die ander mense in die gange.
Dis miskien die beste kankerhospitaal in die wêreld maar hulle skedulering is maar power. Elke afspraak wat ons nakom is feitlik met twee of drie ure vertraag. Swaer se moermeter druk naderhand in die rooi in en hy verduidlik baie diplomaties aan die ontvangsdame by een van die menigte toobanke waar ons weereens kortaf aangesê word om te wag, dat sy vrou baie siek is. Sy is nie daar vir ‘n tandarts afspraak nie. Hulle gee vir ons ‘n toestelletjie wat rooi gloei en vrolik biep as hulle jou wil hê, en sê ons kan in die kamer gaan wag.
Ons pak en ry terug Alabama toe waar my sus ‘n professor is by Alabama U, en ‘n wêreldkenner op haar vakgebied. Die verligting is tasbaar en ons gesels vrolik oor die toekoms, iets wat sy vir maande nie durf doen het nie. Sy begin sommer dadelik beplan aan haar sillabis vir die nuwe semester want die klasse begin ‘n dag of twee nadat ons in weer Tuscaloosa aankom.
Ek kook vir ‘n vale. Boerekos, soos ons ma gemaak het. Melkkos, souskluitjies, pampoenkoekies, begrafnisrys… Alles word in porsiepakkies verpak en gevries vir later. Ek maak sap, beetslaai en bobotie en dek die tafel vir as die predikant kom kuier. Hy’s ‘n Jood wat tot bekering gekom het en nou hulle gemeente met harde werk en deernis bedien. Hy geniet ons kos en, ek dink, ons geselskap ook.
Ek kuier saam met my suster se jongste dogter en gaan luister hoe hulle skoolorkes oefen. Ek en Swaer ry rond en hy wys my die wondere van die Tuscaloosa. Ek kom gou agter hy’s ‘n petrolkop soos ek en ons gesels kopstukke oor ons gemeenskaplike passie. En ons eet. Magtag ,maar ons eet! Alabama U se voetbalspan, die Crimson Tide, is die huidige nasionale kampioene en oral waar jy kyk sien jy die passievolle aanhangers van die span. Ons gaan kyk na die universiteit se stadion wat plek het vir eenhonderd en twee duisend mense (die dorp het maar net ‘n aks oor die driehonderd duisend inwoners!) en ry op die kampus rond. Hy mis rugby, maar kan dit darem op die internet kry. My suster daarenteen, het ‘n volslae Crimson Tide ‘groupie’ geword.
Later gaan wys Swaer my die luukse gemeenskap op Lake Tuscaloosa waar mense ys in hulle swembaddens gooi om dit swembaar te maak, en waar daar reuse waaiers op die setperke van die gholfbaan is om die spelers af te koel. Selfs die gholfkarretjies het lugversorging in. Hy wys my die huis wat hy en my suster wou koop voor sy siek geword het. Hy vertel hoe al hulle planne op wag gesit is na die eerste diagnose. Hy’s naby aan trane.
Op pad lughawe toe ry ons weer by die meer verby. Ek maak ‘n opmerking oor die pragtige huise wat hy my gewys het, en hy sê, na ‘n effense stilte: “Ek sal dit alles ruil en weggee as sy net weer gesond kan wees.”