Wat doen jy as jy moedeloos is? – Klaagliedere 2 – NGK Somerstrand
Written by Chris van Wyk on 14/06/2020 . Posted in Klaagliedere.
Siekes en sterftes
'n Pilaar in ons gemeente, Erra Cilliers, is dié week na die Here toe. Ons medelye aan Pieter, Jaco, Willem en hulle gesinne, ook Jakob en Riëtte van der Merwe, Erra se swaer en suster wat baie van julle ook ken. Ons het 'n Zoom gedenkdiens gehou Vrydagmiddag. Dit was 'n viering van 'n lewe.
Jenny Rautenbach en Heidi von Hagen verjaar vandag. Baie geluk.
Die swart sakke wat ons in Lydenstyd met klere volgemaak het, kan steeds hierdie week afgelewer word by Jaco en Annemarie by Bognorstraat 6 enige tyd deur die dag. Klere is 'n groot behoefte en ons probeer daarin voorsien.
Ons het verlede week ons informele erediens hervat. Dit het 'n nuwe naam, Pulse. Ons het 205 kyke gehad teen Saterdag.
Vanaand gaan dit oor Verlies met Rethie van Niekerk. 18:00 op dieselfde kanaal. Dit is ook in 'n aparte playlist gesit om makliker daarby uit te kom. Skakels na Youtube op die web, Whatsapp en Mailchimp.
Mense bel my steeds om te weet wanneer ons met eredienste in die kerk begin. Dit is egter nog te vroeg om daarmee te begin. Ons is besig met 'n Covid-19 bedryfsplan vir voorlegging aan die kerkraad. Ons vergader 22 Junie. Ons sal die gemeente ingelig hou oor hoe ons planne ontwikkel.
Ons lees hierdie week hoofstuk twee van die Klaagliedere van Jeremia. Jy kan steeds my boek vir stiltetyd en kleingroepe op die webtuiste aflaai.
Verlede week het ek gefokus op wat ons in Klaagliedere 1 leer as angs en vrees jou oorval.
Staar die leed van die hede eerlik in die gesig
Beoordeel die gevolge van sonde uit die verlede eerlik
Aanvaar die oordeel van die HERE in die hede
Vra die HERE se ingrype vir die toekoms met belydenis van sonde
Vandag fokus ons op moedeloosheid.
Wat doen jy as jy moedeloos is?
Wel, ek onthou nog so goed Totius se roerende beryming van Psalm 130:
As kind het dié woorde sowel as die melodie my hart geroer en geïnspireer om selfs in die moeilikste omstandighede – "waar hoop se laaste spore, in wanhoop my vergaan" – tóg die Here aan te roep en op Hom te vertrou – "roep ek, o Here, hoor, en laat my jammerklagte tog opklim in u oor."
Dit is juis wanneer jy moedeloos raak, wanneer dit voel asof die diep waters jou insluk en jy dreig om weg te sink dat hierdie gebed uit 'n mens geskeur word in die hoop dat Iemand sal hoor.
En jy kan dit doen, sê Psalm 130, want daar is Iemand wat luister. Iemand in die duisternis. God self.
1. Hou rekening met God
Dit is waarom Klaagliedere nie val vir die blote politieke verklarings van die ballingskap nie. Dit is nie maar net dat die Galdeër-party die Egipte-party oorwin het nie. Want, daar was mense wat gesê het, ons hoop lê op Nebukadnesar van die Galdeërs. En ander wat hulle hewig teëgestaan het met, ons hoop lê op die Farao van Egipte.
Klaagliedere 2 wyt in die eerste tien verse die toestand waarin die land en die volk is aan die werk van die Here.
1 Ag, hoe het my Heer in sy toorn die dogter van Sion met wolke bedek. Hy het vanuit die hemel die sieraad van Israel op die aarde neergewerp. Hy het op die dag van sy woede nie eers die voetbank van sy voete (Sion) ontsien nie.
Die Here het vanuit die hemel die donkerte van die wolke oor Jerusalem gebring.
2 Genadeloos het my Heer al die nedersettings van Jakob verswelg. In sy woede het Hy die vestingstede van die dogter van Juda afgebreek, hulle met die grond gelyk gemaak. Hy het die koninkryk en haar leiers onteer.
Hy het sy genade terug getrek en die koninkryk van Juda tot 'n val gebring.
3 In sy vurige toorn het Hy die mag (horing) van Israel volledig gebreek. Hy het sy regterhand (die sterker hand) daarvan weerhou om die vyande te keer, en in Jakob het Hy soos 'n vlammende vuur gebrand wat alles rondom hom verteer.
4 Hy het sy boog soos 'n vyand gespan, met 'n ferm regterhand – Hy het soos 'n teenstander almal wat kosbaar was, om die lewe gebring. In die tent van die dogter van Sion het Hy sy wrewel soos 'n vuur uitgestort.
5 My Heer het soos 'n vyand geword; Hy het Israel verswelg. Hy het al haar paleise verswelg en haar vestingstede vernietig. Hy het verdriet en droefheid by die dogter van Juda laat toeneem.
Die Here self het soos 'n vyand geword vir Israel. Hy het sy beskermende regterhand teruggetrek en sy wrewel soos 'n vuur uitgestort. Hy het verdriet en droefheid laat toeneem.
9 Haar stadspoorte het in die grond weggesak; Hy het hulle sluitbalke stukkend gebreek. Haar koning en haar leiers leef sonder leiding (wet) onder die nasies; selfs haar profete ontvang nie 'n visioen van die HERE nie.
"Daar is geen onderrig meer in die wet nie," letterlik: "Daar is nie meer 'tôrâ' nie". Die begeleiding uit God se wet, sy riglyne vir die lewe, het tot stilstand geknars.
Die profete ontvang ook geen visioen waarmee God sy wil kan uitdruk nie. Die Hebreeuse woord wat hier met ontvang vertaal is, kan ook vertaal word met vind – dws selfs as die profete soek na die Here, kry hulle nie 'n antwoord nie.
10 Swyend sit die oudstes (mense van aansien) van die dogter van Sion op die grond. Hulle het stof op hulle koppe gestrooi, en rouklere (growwe klere) aangetrek. Die jong vroue van Jerusalem het hulle koppe na die aarde af gebuig.
Niks is gespaar nie. Dis regtig donker in Sion.
En 'n mens moet nie probeer om dit met allerlei spitsvondighede te vergoeilik nie.
Want, sien, as 'n mens met God rekening hou, as jy jou nood eerlik beskryf, dan kan jy ook jou gebed tot God rig vir verandering, en dit van Hom verwag.
Anders moet jy maar tevrede wees om jou lot in te gooi by die party wat jy dink jou belange die beste gaan dien. Die Galdeërs of die Egiptenare.
2. Laat jou hart breek vir jou mense
En dit is presies wat Jeremia doen. Hy beskryf die leed eerlik … sodat hy sy eie hart voor God kan ontbloot, 'n hart wat breek vir sy mense.
Jeremia het vir veertig jaar gewaarsku. Baie verguising beleef. Baie leed beleef. Maar, hy veroordeel hulle nie nou in hulle uur van nood nie. Hy pleit by God, die een wat vir veertig dekades gewaarsku het, dat hierdie God 'n verandering sal bring.
11 My oë is verblind deur trane; my ingewande gloei (my moed is gebreek). My hart is stukkend (my lewer – die setel van emosies – is op die grond uitgestort) oor die ineenstorting van die dogter van my volk, want kinders en babas kwyn weg op die dorpspleine.
Sy oë is gedaan van huil: "dit brand in my, my moed is gebreek." Wat hom veral ontstel, is die effek op die weerloses in die samelewing, die kinders en babatjies wat inmekaar sak omdat hulle nie iets het om te eet of te drink nie: "In die strate van die stad val hulle om soos gewondes, in die arms van hulle moeders blaas hulle die asem uit."
Maar dan rig hy wel sy visier op een van die oorsake van dié tragedie:
14 Jou profete se visioene is vir jou nutteloos en niksseggend. Hulle het nie jou skuld ontbloot om jou ballingskap te verhoed nie.
Die woord wat met "niksseggends" vertaal is, is letterlik "witgeverf" wat 'n mens laat dink aan die skrifgeleerdes en Fariseërs wat deur Jesus beskryf is as: "witgeverfde grafte, wat van buite mooi lyk maar daarbinne vol doodsbene en allerhande onsuiwerheid is. So is julle ook: van buite lyk julle vir mense vroom, maar van binne is julle vol huigelary en minagting van die wet." (Matt. 23:27-28).
Die profete se visioene was dus bedoel om toe te smeer, die situasie beter voor te doen as wat dit regtig is. Maar dit het die volk in 'n ontsettende tragedie gedompel. Jeremia spel dit só uit: "Hulle het nie jou skuld ontbloot om jou ballingskap te verhoed nie."
Jeremia weet boonop baie goed dat wat hier gebeur 'n vervulling van God se woord van eeue terug is. By die bou van die tempel het die Here al vir Salomo gewaarsku wat sal gebeur as die volk die Here nie dien nie. Die Here het gesê, meer as vier eeue terug, veertig dekades, in my eie woorde:
"As julle doen wat Ek van julle vra, sal julle voorspoed en vrede beleef. As julle afvallig raak en my gebooie nie onderhou nie sal Ek Israel uitroei uit die land sodat Israel 'n spreekwoord en 'n spotlied word onder al die volke. Die mense sal daar verby stap en spot, en vra, maar hoe is dit moontlik dat die Here dit gedoen het met sy volk. (1 Kon 9:1-9).
En nou eggo Jeremia hierdie waarskuwing van die Here:
15 Almal wat hier verbyreis, slaan hulle hande oor jou saam; hulle fluit en skud hulle koppe oor die dogter van Jerusalem: "Is dit nou die stad wat mense volmaak mooi noem, 'n vreugde vir die hele aarde?"
Maar tog, Jeremia kan nie so ver kom om met die vyande saam te gesels nie. En dit is waar die evangelie in hierdie klaaglied is.
Jeremia wil die donkerte waarin die volk verkeer gebruik om hulle aan te moedig om die Here se aangesig te soek:
18 … Muur van die dogter van Sion, laat jou trane dag en nag soos 'n rivier stroom; gun jouself geen rus nie, laat jou oë nie tot rus kom nie.
19 Staan op, roep in die nag as die nagwaak begin (die drie nagwake het 06:00, 10:00, en 02:00 begin). Stort jou hart soos water voor my Heer uit. Lig jou hande op na Hom ter wille van die lewe van jou kinders wat van honger op elke straathoek wegkwyn.
Jeremia wil eintlik hê hulle moet regdeur die nag elke vier uur hulle voor die Here verootmoedig en sy aangesig soek. Ses-uur, Tien-uur, Twee-uur. Hulle slaap onderbreek om te pleit dat die Here uitkoms gee.
3. Pleit dat die Here jou raaksien
En dan hoor 'n mens dat dit presies is wat gebeur. In sy gedig neem Jerusalem op hartroerende wyse die gebed van Jeremia op, die klaaglied wat hy hulle leer, en pleit by die Here:
20 Kyk, HERE, en sien tog raak aan wie U dit gedoen het! Moet vroue dan hulle vrug, gesonde kinders, eet? Moet priester en profeet dan in die heiligdom van my Heer doodgemaak word?
22 Van oraloor het U dié wat my bedreig, bymekaargeroep soos op 'n feesdag; en op die dag van die HERE se toorn het niemand ontsnap of ontkom nie. My vyand het dié wat ek voortgebring en groot gemaak het, uitgewis.
Dit is waar die moontlikheid van verandering begin.
Wat leer Jeremia vir ons?
Dat ons in ons gebede eerlik moet wees oor die donker wat ons beleef. Die wolke wat spreekwoordelik oor ons toesak. Dit is bykans altyd die gevolg van valse profete wat die volk gerus in hulle sondes maak, en dié waarheid moet 'n mens eerlik in die oë staar.
Dat ons in ons gebede eerlik ons moedeloosheid en smart oor die toestand van die stad en sy mense moet uitstort. Ons harte wat breek, soos 'n Jeremia van ouds. "Dit brand in my, my moed is gebreek."
Dat ons doodgewoon nooit moet ophou bid om die lewe van ons kinders en kleinkinders en die mense van hierdie wêreld nie. Roep tot die Here. Laat jou trane in strome vloei, dag en nag. Moet jouself nie rus gun nie. As't ware, moenie dat jou oë verligting kry nie. Staan dwarsdeur die nag op en roep. Stort voor die Here jou hart uit soos water. Strek jou hande uit. Bid om die lewe van jou kinders.
Ons gaan nou luister na Elspeth Liebenberg en daarna met Lied 269 afsluit: God bly met u waar u ook mag gaan.