Grasietydperk vir rybewyse weer verleng(Argieffoto: Arrive Alive) Die minister van vervoer, Fikile Mbalula, het die spertyd vir die geldigheid van bestuurslisensies wat tussen 26 Maart verlede jaar en 31 Augustus verval, weer verleng. Dit omdat amper die helfte van rybewyse wat verval nie, nog nie weer hernu is nie. Dié rybewyse bly nou geldig tot 31 Maart aanstaande jaar en geld vir alle leerlinglisensies, rybewyse, tydelike rybewyse en professionele bestuurspermitte. Volgens die departement van vervoer is 1,2 miljoen rybewyse uit 2,8 miljoen lisensies wat verval het nog nie hernu nie. Mbalula het Vrydag gesê vorige verlengings was veronderstel om tot ŉ ordelike uitwissing van die agterstande te lei. Duisende mense het die afgelope paar maande egter ŉ haas onmoontlike stryd gevoer om hul rybewyse betyds te laat hernu. Lisensiekantore wat net beperkte ure sake doen of op kort kennisgewing gesluit word, ŉ gebrek aan beskikbare tydgleuwe en korrupsie was sommige van die uitdagings wat die hernuwingsproses vir talle mense in ŉ nagmerrie verander het. Fikile Mbalula, minister van vervoer, tydens Vrydag se aankondiging. (Foto: Dept. van vervoer) Die minister sê Gauteng het die grootste getal rybewyse wat nog nie hernu is nie. Sowat 42% van lisensies wat in hierdie provinsie verval het, ofte wel sowat 437 819 lisensies, is nog nie hernu nie. Altesame 195 200 (43%) lisensies in KwaZulu-Natal moet nog hernu word, 153 901 (36%) in die Wes-Kaap, 110 389 (46%) in Limpopo, 98 067 (42%) in Mpumalanga, 87 291 (45%) in die Oos-Kaap, 53 593 (40%) in die Vrystaat, 55 128 (40%) in Noordwes en 19 577 (37%) in die Noord-Kaap. “Ons bly bekommerd oor die groot agterstande omdat dit ŉ negatiewe uitwerking op wetstoepassing het. Ons is egter meer bekommerd oor die redes vir die stand van sake,” sê Mbalula. Probleme sluit in ŉ gebrek aan kapasiteit wat groot druk op toetssentrums plaas, korrupsie deur amptenare wat tydgleuwe verkoop, die stadige eNatis-stelsel, stukkende datavasleggingstoerusting wat tot lang toue lei, toerusting vir oogtoetse wat nie werk nie en vertragings met die nagaan van vingerafdrukke omdat die stelsel nie regstreeks aan dié van die departement van binnelandse sake gekoppel is nie. Mbalula sê in ŉ poging om motoriste ŉ billike kans te gee om hul rybewyse te hernu, is die grasietydperk verleng. Hy het egter ŉ beroep op mense gedoen om nie tot op die nipper te wag om hul rybewyse te laat hernu nie. Die verlengde grasietydperk tree in werking sodra dit in die Staatskoerant gepubliseer word. Mbalula sê korrupsie kalwe die morele vesel van die samelewing weg en is ŉ siekte wat net deur samewerking uitgeroei kan word. “Dit kan nooit aanvaarbaar wees dat motoriste omkoopgeld aan amptenare of veiligheidsbeamptes moet betaal net om ŉ tydgleuf te kry om hul lisensies te hernu nie.” Ingryping by toetssentrums Mense staan in toue by die Brandfort-toetssentrum (Foto: Verskaf) Omdat Gauteng die grootste uitdaging met die hernuwing van lisensies het, word spesifieke stappe gedoen om die situasie in die provinsie te probeer beredder. Twee nuwe toetssentrums, bedryf deur die Padverkeersbestuurskorporasie (RTMC), open op 1 Oktober by onderskeidelik die Waterfall Mall in Midrand en Eco Park in Centurion. Mbalula sê wanneer die twee sentrums operasioneel is, sal dit ŉ bykomende 35 380 hernuwingstydgleuwe per maand – ŉ toename van 48% – by die stelsel voeg. Die sentrums sal van 07:00 tot 21:00 sake doen. ŉ Nuwe sentrum is reeds in Julie vanjaar in Tembisa geopen. Die RTMC het ook twee busse toegerus om as mobiele sentrums vir die hernuwing van rybewyse te dien. Sodra die busse se registrasieproses as toetssentrums afgehandel is, sal dit in Diepsloot en Alexandra ontplooi word. Die beoogde datum hiervoor is ook 1 Oktober. Mbalula sê twee selfhelp-kiosks word ook beoog vir diegene wat nie dadelik by ŉ toetssentrum kan uitkom nie. “Ons was nog nooit onder enige wanindruk oor die omvang van die probleme by toetssentrums nie, maar saam met LUR’e werk ons hard om die uitdagings uit die weg te ruim. “Toetssentrums lewer ŉ belangrike diens aan motoriste en is ŉ belangrike ondersteuningstelsel om beweeglikheid te verseker. Talle ander mense maak ook staat op hul rybewyse om ŉ inkomste te verdien,” sê die minister. Die departement werk ook aan ŉ ooreenkoms met die Raad op Gesondheidsberoepe (RGB) sodat motoriste in die toekoms die oogtoets vir ŉ rybewys by ŉ private oogkundige kan laat doen en dat dié toets dan regstreeks op die eNatis-stelsel gelaai kan word. Show us the results, Mr Minister. Not the photos. With respect. https://t.co/bzUDFnKn6c — OUTA (@OUTASA) August 27, 2021