Toe Federale Raadslid Simonetta Sommaruga die Federale Raad se besluit in November 2011 aangekondig het dat gesamentlike ouerlike toesig die reël moet word, het 'n amper agt jaar lange bespreking tot 'n einde gekom. “Hiermee stel ons gelykheid op die gebied van ouerlike sorg bekend,” het Sommaruga destyds aan die media gesê. Intussen is gesamentlike bewaring die reël in 'n egskeiding en die toekenning van alleenbewaring is een van die uitsonderlike gevalle. Alhoewel die nuwe regulasies voorsiening maak vir gesamentlike ouerlike toesig na 'n egskeiding, neem moeders meestal steeds die hoofversorging van die kinders oor.
Gesamentlike bewaring: die regulasies
Voor die wetsverandering was gesamentlike toesig slegs moontlik indien albei ouers ’n aansoek om gesamentlike toesig ingedien het. Vandag is gesamentlike toesig die reël ongeag die huwelikstatus van die ouers. Dit beteken dat ma en pa na 'n skeiding of na 'n egskeiding outomaties in die toekoms gesamentlike toesig sal hê. Uitsonderings is slegs moontlik indien 'n ander oplossing vir die beste belang van die kind nodig is, byvoorbeeld in die geval van siekte, geweld of die afwesigheid van 'n ouer.
Gesamentlike toesig plaas die beste belange van die kind op die voorgrond en maak ouers verantwoordelik om saam oplossings vir hul kinders te vind. In beginsel moet die ouers alles wat die kind raak saam reguleer. Dit is veral waar wanneer belangrike besluite geneem word oor mediese intervensies, godsdiensonderrig of die keuse van skool. Die persoon wat hoofsaaklik na die kind omsien, kan egter alleen oor alledaagse of dringende sake besluit. Hy kan byvoorbeeld bepaal hoe die kind moet eet, watter klere gekoop moet word en hoe die vrye tyd moet lyk.
Albei ouers kan hul woonplek binne Switserland verander sonder om die ander een te raadpleeg. Dit is egter slegs moontlik as die reis na die kind nie meer na die verhuising as voorheen is nie. Enigiemand wat egter na die buiteland verhuis, moet eers die ander se toestemming vra. Ouers wat reeds geskei het, moet die geleentheid gegun word om terugwerkend aansoek te doen vir gesamentlike toesig vir tot vyf jaar. As 'n reël behoort die hof of die bevoegde owerheid dan gesamentlike bewaring in te stel.
Gesamentlike toesig is nie 'n wondermiddel nie
Gesamentlike toesig beteken egter nie dat die ouers die versorging van die kind gelykop deel nie. Dit is duidelik gemaak deur die Switserse Nasionale Fonds-studie "Children and Divorce: The Influence of Legal Practice on Family Transitions", wat meer as 2000 geskeide vaders en moeders tussen 2004 en 2006 ondersoek het. 71 persent van ouers met gesamentlike toesig leef 'n tradisionele model van ouerverantwoordelikheidsdeling. Die ma kyk hoofsaaklik na die kinders en werk dus meestal net deeltyds. Die pa behou net besoekende kontak met die kinders en is voltyds in diens. Slegs 16 persent van ouers met gesamentlike toesig deel kindersorg op 'n vennootskapsbasis.
Die Zürichse prokureur Linus Cantieni kon dit ook bevestig in sy proefskrif “Gesamentlike ouersorg na egskeiding - ’n empiriese studie”. Die gemeenskaplike ouerlike sorg verbreek nie die tradisionele rolverdeling tussen vader en moeder, wat gewoonlik reeds tydens die huwelik geleef word nie, dit sê daar. Boonop waarborg wedersydse besorgdheid nie dat die kontak tussen die kind en die ouer, wat nie in die alledaagse lewe teenwoordig is nie, meer intensief of beter sou wees. “So wenslik as wat beter betrokkenheid van beide ouers by kindersorg ná die skeiding en egskeiding is,” skryf Cantieni in die Switserse gesin, “is gesamentlike ouersorg nie 'n wondermiddel wat toegedien word in die hoop dat ouers in die toekoms meer betrokke sal raak nie. 'n gevolg raak betrokke by die versorging en opvoeding van die kind.»
’n Pa veg vir sy kind
Die prokureur skat dat gesamentlike toesig slegs 'n beskeie impak sal hê op die post-egskeidingsituasie van die ouers. Omdat toesig slegs een van vele moontlike oorsake van ouerkonflik is. Om byvoorbeeld te streef na ondersteuning gebaseer op vennootskap, word nie net algemene sorg vereis nie, maar ook verreikende sosio-politieke maatreëls. Linus Cantieni dink aan meer kindersorgfasiliteite of meer deeltydse werke vir mans.
In 'n skeiding of egskeiding is die kind se beste belange dikwels nie die fokus nie. Beeld: g-stockstudio / iStock, Thinkstock
Die idee van gesamentlike toesig is gebaseer op die idee om die kind se beste belange eerste te stel. “Gesamentlike ouerlike toesig sal in die toekoms die reël word, ongeag die huwelikstatus van die ouers. Die fokus van hierdie nuwe regulasie is die kind se welstand ”, volgens die 2011-verklaring deur die Federale Raad. Maar “vir die kind is dit nie die regulering van ouerlike sorg wat deurslaggewend is nie, maar die regulering van die alledaagse lewe,” sê die sielkundige Heidi Simoni in ’n bydrae op Switserse Radio DRS. Die kind moet weet waar hulle by die huis is of hoe hulle hul vrye tyd kan spandeer. Simoni, onder wie se leiding die voorgenoemde Nasionale Fonds-studie uitgevoer is, bepleit kinders insluit. Beide ouers en howe moet na kinders luister.
“Die deelname van kinders aan die herorganisasie van die gesinslewe word kwalik prakties in die howe en in die alledaagse lewe van gesinne geïmplementeer,” skryf Simoni saam met die privaatregprofessor Andrea Büchler in die feiteblad oor die Nasionale Fonds-studie. Die kenners beveel aan dat ’n verhoor van die kinders in egskeidingsverrigtinge nie afgesien moet word nie. Tot dusver is net omtrent elke tiende kind gehoor. Wanneer kinders gehoor word, moet volwassenes gereed wees om die kinders hul eie opinies te laat bevraagteken. “Dit moet natuurlik nie daaroor gaan om die las van die besluit op die kinders oor te dra nie,” sê Simoni en Büchler.
Die sielkundige en die regsprofessor het die ervaring gemaak dat egskeiding vir baie kinders met groot onsekerheid gepaardgaan. Kinders vra hulself baie vrae. Daarom is dit belangrik dat 'n "werklike bespreking van die belange van die kind plaasvind", skryf Simoni in 'n artikel oor "strukturering van die alledaagse lewe en verhoudings met geskeide ouers". Dit veronderstel dat die kind kan bydra met sy vrae, sy ervarings en sy voorstelle. Ouers moet saam met die kinders na oplossings soek. Jy moet ook goed oplet na jou kind se seine, dit korrek klassifiseer en antwoorde daarop soek.