Credo Musiekteorie-opleidingsprogram GRAAD 1 Deur S. J. Cloete - PDF
Download "Credo Musiekteorie-opleidingsprogram GRAAD 1 Deur S. J. Cloete"
1 - 8 - Credo Musiekteorie-opleidingsprogram GRAAD 1 Deur S. J. Cloete L.1 INHOUDSOPGAWE BLADSY 1. Notebalk Toonhoogte Sleuteltekens Lettername van lyne en spasies in die diskantsleutel Lettername van lyne en spasies in die bassleutel Nadat jy hierdie module voltooi het, sal jy in staat wees om note in die diskant- en bassleutel te skryf en herken. In Musiekteorie gaan jy leer om musiek te skryf. Dit is baie belangrik, want dan sal jy soveel beter verstaan wat jy speel. Miskien gaan jy later selfs lus wees om jou eie liedjies te komponeer (skryf)! 1. NOTEBALK. Musiek word op 'n notebalk geskryf wat bestaan uit vyf lyne en vier spasies. Ons tel die lyne van onder af, nie van bo af nie. Die onderste lyn is die eerste lyn en die onderste spasie is die eerste spasie. Note is ovaalvormig en nie rond nie. VOORBEELD: lyne spasies Hierdie note word heelnote genoem.
2 - 9 - Wanneer jy 'n noot skryf, is dit belangrik dat dit netjies op die lyn of in die spasie geskryf word. As die noot op 'n lyn is, moet die lyn presies deur die middel van die noot gaan. As die noot in 'n spasie is, moet dit nie oor die lyne gaan nie. VOORBEELD: lynnote spasienote Note wat nie reg geskryf is nie, gaan jou punte in die eksamen affekteer! Oef. 9/1 SKRYF VYF NOTE OP VERSKILLENDE LYNE EN VIER NOTE IN VERSKILLENDE SPASIES OP DIE NOTEBALK HIERONDER. GEBRUIK HEELNOTE: Oef. 9/2 SKRYF 'N HEELNOOT OP ELKE LYN EN IN ELKE SPASIE TUSSEN DIE GEGEWE NOTE. 2. TOONHOOGTE. Sommige note is hoog en ander is laag. Ons sê hulle toonhoogtes verskil. 'n Noot se klank is vasgestel. Dit kan wegsterf, maar dit kan nie vanself hoër of laer beweeg nie. Gaan na die klavier toe. Speel 'n paar note heeltemaal regs op die klawerbord. Dit is hoë note. Fluite en viole speel hoë note. Speel nou 'n paar note links op die klawerbord. Dit is lae note. Mans sing lae note en die groot kontrabas (basviool) het lae note. Jy kan nou sien dat note se toonhoogtes nie dieselfde is nie, dit verskil.
3 SLEUTELTEKENS. 'n Sleutelteken word aan die begin van die notebalk geskryf om die toonhoogte van die note te help aandui. Jy gaan nou twee sleuteltekens leer, naamlik die diskantsleutelteken en die bassleutelteken. Dit is belangrik om hierdie sleuteltekens presies reg te skryf en ook om te weet hoekom dit so geskryf word. 3.1 DIE G-SLEUTEL OF DISKANTSLEUTEL. Die note van die G-sleutel of diskantsleutel is meer aan die regterkant van die klawerbord. Dit word gewoonlik met die regterhand gespeel. Die diskantsleutel is vir die hoër note. Gedruk: Geskryf: Diskantsleutelteken: Die musiek vir die hoogste damestem, die sopraan, is in hierdie sleutel geskryf. Hierdie teken moet begin met 'n kolletjie op die tweede lyn (G) en n lissie om die 2 e lyn: Die diskantsleutel word die G-sleutel genoem omdat dit die tweede lyn G vasstel. G Oef. 10/1 SKRYF SES DISKANTSLEUTELTEKENS OP DIE VOLGENDE NOTEBALK:
4 DIE F-SLEUTEL OF BASSLEUTEL. Die note van die F-sleutel of bassleutel is meer aan die linkerkant van die klawerbord. Dit word gewoonlik met die linkerhand gespeel. Die bassleutel is vir die laer note. Bassleutelteken: Gedruk: Geskryf: Die bassleutel moet begin met 'n kolletjie op die vierde lyn, F. Die twee kolletjies kom netjies weerskante van die vierde lyn in die spasies. Die bassleutel word ook die F-sleutel genoem, omdat dit die vierde lyn F vasstel. Oef. 11/1 SKRYF SES BASSLEUTELTEKENS OP DIE VOLGENDE NOTEBALK: F Oef. 11/2 WATTER LYN WORD VASGESTEL DEUR DIE: 1 diskantsleutel - Antwoord: _ 2 bassleutel - Antwoord: 4. LETTERNAME VAN LYNE EN SPASIES IN DIE DISKANTSLEUTEL. Elke lyn en elke spasie het 'n letternaam. Net die eerste sewe letters van die alfabet word gebruik, naamlik A, B, C, D, E, F, G, wat dan herhaal word. 4.1 LYNNOTE IN DIE DISKANTSLEUTEL. Om dit maklik te onthou, kan jy die volgende sin leer: 1 e 2 e 3 e 4 e 5 e "Ek Gaan Baie Dae Fliek"
5 Vra jou onderwyser/-es om hierdie note vir jou op jou instrument te wys. Leer die sin goed en doen dan die volgende oefeninge: Oef. 12/1 SPEEL DIE VOLGENDE NOTE OP JOU INSTRUMENT EN SKRYF DAN DIE LETTERNAAM ONDER ELKEEN: VOORBEELD: Oef. 12/2 SKRYF DIE VOLGENDE HEELNOTE OP LYNE: 4.2 SPASIENOTE IN DIE DISKANT. Dis maklik om te onthou, want dit spel "gesig" (FACE) in Engels. Vra jou onderwyser/-es om hierdie note vir jou op jou instrument te wys. Leer die sin goed en doen dan die volgende oefeninge:
6 Oef. 13/1 SPEEL DIE VOLGENDE NOTE OP JOU INSTRUMENT EN SKRYF DAN DIE LETTERNAAM ONDER ELKE NOOT: _ _ _ _ Oef. 13/2 SKRYF DIE GEVRAAGDE HEELNOTE IN SPASIES: Doen die volgende oefeninge waarin lyne of spasies gevra kan word. Oef. 13/3 SKRYF LETTERNAME: _ _ _ _ _ _ _ _ Oef. 13/4 SKRYF DIE VOLGENDE HEELNOTE: B op 'n lyn F in 'n spasie E op 'n lyn D op 'n lyn
7 A in 'n spasie G op 'n lyn E in 'n spasie C in 'n spasie 5. LETTERNAME VAN LYNE EN SPASIES IN DIE BASSLEUTEL. 5.1 LYNNOTE IN DIE BAS. LEER: "Gaan Bêre Die Fiets Asseblief" Vra jou onderwyser/-es om hierdie note vir jou op jou instrument te wys. Leer die sin goed en doen dan die volgende oefeninge: Oef. 14/1 SPEEL DIE VOLGENDE NOTE OP JOU INSTRUMENT EN SKRYF DAN DIE LETTERNAAM ONDER ELKEEN: _ _ _ _ _ _ _ _ Oef. 14/2 SKRYF DIE GEVRAAGDE HEELNOTE OP LYNE:
8 SPASIENOTE IN DIE BAS. LEER: "All Cows Eat Grass" Vra jou onderwyser/-es om hierdie note vir jou op jou instrument te wys. Leer die sin goed en doen dan die volgende oefeninge: Oef. 15/1 SPEEL DIE VOLGENDE NOTE OP JOU INSTRUMENT EN SKRYF DAN DIE LETTERNAAM ONDER ELKEEN: _ _ _ _ _ Oef. 15/2 SKRYF DIE GEVRAAGDE HEELNOTE IN SPASIES: Beantwoord die volgende oefeninge waarin lyne of spasies gevra kan word. Oef. 15/3 SKRYF LETTERNAME: _ _ _ _
9 Oef. 16/1 SKRYF DIE VOLGENDE HEELNOTE: A op 'n lyn A in 'n spasie B op 'n lyn E in 'n spasie Oef. 16/2 SPEEL DIE VOLGENDE NOTE OP JOU INSTRUMENT EN SKRYF DAN DIE LETTERNAAM ONDER ELKEEN: _ _ _ _ _ _ _ _ Oef. 16/3 SKRYF DIE GEVRAAGDE HEELNOTE OP LYNE OF IN SPASIES: E B F G A F D C E D B A E C A D Oef. 16/4 PLAAS DIE VEREISTE SLEUTEL BY ELK VAN DIE VOLGENDE NOTE: VOORBEELD:
10 Oef. 17/1 SKRYF HEELNOTE OP VERSKILLENDE TOONHOOGTES: VOORBEELD: Oef. 17/2 SKRYF DIE KORREKTE LETTERNAAM ONDER ELKE NOOT: _ _ _ _ Oef. 17/3 NOEM DIE LETTERNAME OM DIE VERSKUILDE WOORD TE KRY. MERK IN DIE KORREKTE VIERKANT: BRAN BEEF BEAD Goed gedoen! Jy het nou die module oor lettername afgehandel. Leer die opsomming op die volgende bladsy. Sny dit uit en bewaar dit in jou "Opsommingslêer". Vra jou onderwyser/-es vir die moduletoets oor lettername wanneer jy gereed is. * * *
11 1 OPSOMMING Credo Musiekteorie-opleidingsprogram GRAAD 1 Deur S. J. Cloete L.1 SLEUTELTEKENS. Kyk altyd eers na die sleutelteken voordat jy enige oefening beantwoord. LETTERNAME: G-sleutel / diskantsleutel F-sleutel / bassleutel Diskantsleutel: Lyne: Spasies: Bassleutel: Lyne: Spasies: * * *
Credo Musiekteorie-opleidingsprogram GRAAD 4 Deur S. J. Cloete INHOUDSOPGAWE T.L Kopiereg voorbehou 1989 BLADSY
- 56 - Credo Musiekteorie-opleidingsprogram GRAAD 4 Deur S. J. Cloete T.L.4 INHOUDSOPGAWE BLADSY 1. Toonsoorttekens in die altsleutel... 57 2. Majeur toonlere... 60 3. Harmoniese mineur toonlere... 61
INHOUDSOPGAWE. Nadat jy hierdie module voltooi het, sal jy in staat wees om die volgende te skryf en identifiseer:
- 26 - Credo Musiekteorie-opleidingsprogram GRAAD 2 Deur S. J. Cloete N.R.2 3L.2 INHOUDSOPGAWE BLADSY 1. Nootwaardes en rustekens... 27 2. Gepunteerde en dubbelgepunteerde waardes... 28 3. Gebinde note...