‘Onbevoegde regering’ wil radikale wetgewing instel – VL(Foto: Maroela Media) Vrystaat Landbou (VL) het gekap na die “onbevoegde” regering wat uit ŉ posisie van swak staatsbestuur radikale wetgewing voorstel wat grond en ander eiendom sentraliseer in dié einste swak regering. Die organisasie sê die minister van staatsdiens en administrasie, Senzo Mchunu, het onlangs bekend gemaak dat 35% van senior staatsamptenare in die staatsdiens nie oor die nodige kwalifikasie beskik nie. VL sê terselfdertyd het die minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, Thoko Didiza, tydens ŉ vergadering met die Mkhululi-AfriForum-vereniging, bestaande uit 37 boere, erken daar is korrupsie in die departement. VL sê dit blyk dat boere hul huurkontrakte kwyt was ná ŉ eis dat hulle R250 000 aan sogenaamde administrasiegeld moes betaal. Volgens Didiza was sommige van die uitsettingsbevele “duidelik misdadig” en was daar ŉ gebrek aan kommunikasie tussen haar departement en boereverenigings. Didiza het ook erken dat uitsettingsbevele net met ministeriële goedkeuring deurgevoer kan word – iets wat afwesig was in die geval van die betrokke boere. Die organisasie sê hy het reeds in Julie verlede jaar aan Didiza geskryf oor die eise vir die kwansuise administrasiegeld. Pogings om te onderhandel is geïgnoreer, soos in die geval Thabani Nxumalo. Nxumalo het skriftelik aangebied om uit sy pos as Eskom-ingenieur te bedank, nadat hy aangesê is dat hy as staatsamptenaar nie kwalifiseer vir die staatsgrond waarop hy reeds meer as 15 jaar lank boer nie. Nxumalo se aanbod is geïgnoreer en hy is aangesê om die plaas te verlaat. VL sê gevalle soos dié dui op ŉ kommerwekkende gebrek aan aanspreeklikheid van die plaaslike regering en ŉ gebrek aan doeltreffende bestuur van staatsgrond. Die organisasie sê die behandeling van die 37 boere skep ernstige vrae, veral gesien in die lig van die dreigende wetsontwerp op onteiening sonder vergoeding in die parlement. “Gegewe bestaande korrupsie en onbekwaamheid in die bestuur van staatsgrond, wat is die implikasies sodra onteiening sonder vergoeding in beweging gesit word? Die moontlikhede vir verdere korrupsie en wanbestuur lyk duidelik, met uiters ontwrigtende gevolge vir die lewens van alle opkomende en nuwe boere,” sê Wilken. Hy sê VL beskou die voorbeeld van die 37 boere as ŉ oproep om stappe teen onteiening sonder vergoeding te doen. “Hierdie saak moet die staat se onbevoegdheid toon om sy plaaslike verteenwoordigers aanspreeklik te hou en korrupte praktyke te voorkom. Boonop het die potensiële omwenteling van boere se produksie aansienlike implikasies vir die hele land, aangesien sulke omwentelinge onvermydelik op die mark weerspieël sal word. Dit is dus noodsaaklik om standvastig teen onteiening sonder vergoeding te staan, wat VL sal aanhou doen.” VL het vroeër reeds sy kommer uitgespreek oor die staat se onbevoegdheid om die land behoorlik te regeer en sê in hierdie omgewing wil die regering radikale ekonomiese wetgewing skep en die Grondwet wysig. Die organisasie sê landbou sal nie toelaat dat die onreg ongetoets en sonder weerstand voortgaan nie.