Milanković-teorie - Wikipedia
Die Milanković-teorie (ook soms Milankovitch-teorie) beskryf die gesamentlike uitwerking van die veranderings in die Aarde se bewegings op sy klimaat. Dit is genoem na die Serwiese geofisikus en sterrekundige Milutin Milanković, wat die parameters opgestel het. Dit sluit in die eksentrisiteit, aksiale helling en presessie van die Aarde se wentelbaan.
Die aardas voltooi ’n volle presessie-siklus elke sowat 26 000 jaar. Terselfdertyd draai die elliptiese wentelbaan effens (apsidale presessie). Boonop wissel die hoek tussen die Aarde se rotasie-as en die normale vlak van sy wentelbaan (dus sy helling) tussen 22,1 en 24,5º in ’n siklus van 41 000 jaar. Tans is dit 23,44º en aan die afneem.
1 Die Aarde se bewegings
1.3 Aksiale presessie
1.4 Apsidale presessie
2 Huidige en toekomstige toestande
Die Aarde se bewegings[wysig]
Terwyl die Aarde om sy as draai en om die Son wentel, word verskeie afwykings veroorsaak deur swaartekragwisselwerkings. ’n Paar van hierdie afwykings is meer dominant as ander. Milanković het veranderings in die eksentrisiteit, helling en presessie van die Aarde bestudeer. Sulke veranderings in beweging en oriëntasie verander die hoeveelheid en ligging van die Son se straling wat die Aarde bereik. Veranderinge by 65º Noord word as belangrik beskou vanweë die groot landmassas daar, want landmassas word meer deur veranderings in temperatuur geraak as oseane.
’n Eksentrisiteit van 0,5.
Die Aarde se wentelbaan is ’n ellips. Die eksentrisiteit is die mate waarin hierdie ellips van ’n sirkel afwyk. Die vorm van die Aarde se wentelbaan wissel tussen feitlik sirkelvormig (’n lae eksentrisiteit van 0,005) en effens ellipties (hoë eksentrisiteit van 0,058), met die gemiddeld 0,028. Die huidige eksentrisiteit is 0,017.
As die Aarde die enigste planeet in die Sonnestelsel was, sou die eksentrisiteit van sy wentelbaan nie eens oor miljoene jaar veel verskil het nie. Die eksentrisiteit word egter hoofsaaklik geraak deur wisselwerkings met die swaartekragvelde van Jupiter en