Wanbesteding dompel SA in skuld | Netwerk24
Wanbesteding dompel SA in skuld
Deur Prof. André De Villiers, Centurion 22 November 2016 00:00
Ek verwys na die berig
“R46,36 mjd. onreëlmatig bestee – OG” (17.11).
Dis ’n allemintige bedrag en dit toon duidelik dat vele staatsinstellings nie kragtens die Wet op Openbare Finansies en Bestuur bestuur word nie. Boonop dui ’n oudit slegs op finansiële verslagdoening eerder as op doeltreffendheid van dienslewering. Sou dit ook op die een of ander wyse gemeet kon word, sou belastingbetalers waarskynlik selfs meer geskok staan.
Verlede week het André Mellet op RSG op Monitor, met verwysing na die OG se verslag, melding gemaak van staatskuld van R2,2 triljoen. Dit plaas ’n geweldige en steeds groeiende rentelas op die land.
Hy het ook verduidelik waarom grootskaalse korrupsie in staatsaankope toegeskryf kan word aan die diskresionêre besluitneming deur staatsaankopers. Dit lei daartoe dat tenderpreneurs baat vind daarby en die staat swak waarde vir geld kry. Die beter tenderaars word eenvoudig uitgeskakel.
Uit eie ervaring in tenders vir verskeie dienste aan die staat, provinsies en munisipaliteite kan ek hiervan getuig. Stel jy ná die tyd ondersoek in, vermoed jy dat die aanvaarde tender nie die voordeligste vir die betrokke instelling was nie.
SEB-bepalings in tenders maak die deur vir korrupsie nog wyer oop.
Terwyl die staat roekeloos voort bestee, trek die gewone belastingbetaler al hoe swaarder. Al sektor waar daar die laaste jare ’n toename in indiensneming was, is die staat. Ons het van die meeste staatsdepartemente, ministers, generaals en ambassades in vergelyking met ander vergelykbare lande. Daarenteen kwyn ons fabrieksektor. Ons klere- en tekstielnywerhede, asook die staalbedryf is reeds grootliks aan China afgestaan.
Die VSA het sy fabrieksektor grootliks aan die Ooste afgestaan, daarom sit hy tans met staat­skuld van $20 triljoen. ’n Land groei deur groei in die private sektor, veral landbou en fabriekswese, nie deur groei in die staatsdiens nie.