Die ysplankies van Antarktika bewe soos die wêreldtemperature styg - wat volgende gebeur, is vir ons - nuus oor klimaatimpak
Beelde van kolossale stukke ys wat in die see dompel, vergesel byna elke nuusberig oor klimaatsverandering. Dit kan die probleem dikwels laat afgeleë lyk, asof die gevolge van stygende wêreldtemperature elders speel. Maar die opbreek van die groot reservoirs van bevrore water in die wêreld - en in die besonder Antarktiese ysrakke - sal gevolge vir ons almal hê.
Voordat ons kan besef hoe, moet ons verstaan ​​wat hierdie proses dryf.
Ysrakke is reusagtige drywende platforms van ys wat vorm waar kontinentale ys die see ontmoet. Dit kom voor in Groenland, Noord-Kanada en die Russiese Noordpoolgebied, maar die grootste weefgetou aan die rand van Antarktika. Hulle word gevries deur bevrore ysriviere wat gletsers genoem word, wat van die steil Antarktiese ysplaat afstroom.
Ysrakke dien as 'n versperring vir gletsers, dus as dit verdwyn, is dit soos om die prop in 'n wasbak te trek, sodat gletsers vrylik in die oseaan kan vloei, waar dit bydra tot die seespieëlstyging.
As u terugdink na 2002, kan u die skielike afsterwe van Larsen B onthou, 'n ysrak op die Antarktiese skiereiland - die stertagtige landmassa wat strek vanaf die Wes-Antarktiese vasteland - wat oor net ses weke versplinter het.
Die Antarktiese skiereiland, wat in rooi uitgelig is, is die noordelikste deel van die kontinent. Anna Frodesiak / Wikipedia
Voordat Larsen B opgebreek het, het satellietbeelde getoon dat smeltwater opgaar groot damme op die oppervlak, die voorloper van 'n proses genaamd "hidrobreking", wat letterlik beteken "krake deur water".
Ysplankies is nie soliede blokke ys nie; hulle bestaan ​​uit lae met vars sneeu aan die bokant, wat baie luggapings bevat. Oor baie seisoene bou lae sneeu op en word dit verdig, met die onderkant van die rak wat die digste ys bevat. In die middel is daar 'n poreuse medium genaamd firn, wat lugsakke bevat wat smeltwater elke somer soos 'n spons opdam.
In die Antarktiese somer word ysrakke warm genoeg om op die oppervlak te smelt. Daardie smeltwater druppel in die vuurvaste laag, waar dit weer vries wanneer die temperatuur weer onder vriespunt daal. As die smelt per jaar groter is as die tempo waarmee die sneeu deur vars sneeu aangevul kan word, word die lugsakke uiteindelik vol, en die ysrak word dan een soliede stuk.
As dit gebeur, het die water die volgende somer wanneer smelt plaasvind nêrens heen om heen te gaan nie en versamel dus in die damme op die oppervlak. Dit is wat ons kan sien in die satellietbeelde van Larsen B voordat dit ineengestort het.
Op hierdie stadium begin smeltwater in skeure en skeure binne die ysrak vloei. Die gewig van die water wat hierdie skeure vul, laat hulle verbreed en verdiep totdat die krake skielik tot op die bodem van die rak kom en die hele saak disintegreer.
Wetenskaplikes meen die ineenstorting van Larsen B was veroorsaak deur 'n kombinasie van aanhoudend warm weer en 'n agtergrond van deurlopende atmosferiese verwarming, wat buitengewoon hoë smeltspoed aangedryf het.
Na die ineenstorting het die gletsers wat Larsen B voorheen gevoed het, vinnig bespoedig en meer ys in die oseaan gespoeg as voorheen. Tans is die Antarktiese Skiereiland, 'n gebied waar meer as die helfte van sy ysrakke massa verloor, verantwoordelik rondom 25% van alle ysverlies vanaf Antarktika. Dit bevat genoeg ys om die wêreld seevlakke te verhoog ongeveer 24 cm.
Drie toekomstige uitkomste
Maar wat in die toekoms met die res van Antarktika se ysrakke kan gebeur, is nog onseker. Namate die klimaat warm word, is dit waarskynlik dat ysrakke in duie stort en die wêreld se seevlakstyging sal versnel, maar hoeveel? Dit is iets wat ek en 'n kollega in 'n nuwe studie.
Ons het die nuutste modelleringstegnieke gebruik om die vatbaarheid van ysrakke vir hidrobreking by 1.5 ° C, 2 ° C en 4 ° C van aardverwarming te voorspel - scenario's wat nog steeds aanneemlik is. Soos met Larsen B, dui die aanwesigheid van vloeibare water op die oppervlak van 'n ysrak aan dat dit minder stabiel raak en so kwesbaar is vir hidrobreking.
In ons artikel het ons vier ysrakke geïdentifiseer - waaronder twee op die Antarktiese skiereiland - wat die gevaar het om in duie te stort as die wêreldtemperatuur 4 ° C bo die voor-industriële gemiddelde styg. As albei sou verbrokkel, kan die gletsers wat hulle terughou, verantwoordelik wees vir die verhoging van die seevlak van tien cm - 10-20% van wat hierdie eeu voorspel is.
Maar as die aardverwarming tot 2 ° C beperk word, sal die hoeveelheid ysrakarea met die risiko om ineenstorting rondom Antarktika te halveer, halveer. Slegs 1.5% van die ysrakoppervlakte van Antarktika is teen 14 ° C in gevaar. Die vermindering van die risiko verminder die waarskynlikheid dat hierdie uitgestrekte en afgeleë kontinent aansienlik sal bydra tot die seevlakstyging.
Dit is duidelik dat die vermindering van klimaatsverandering nie net beter vir Antarktika nie, maar ook vir die wêreld beter sal wees.