Boekresensie: NagblindNagblind deur Francis Grobler word uitgegee deur Naledi. Vir my is Nagblind van Francis Grobler een van die opwindendste debute van die afgelope tyd, nie net om die pragtige poësie daarin nie, maar ook om die diepte van die dink in die bundel. Goeie poësie soos: ink en asem hoe ver strek die vertoe van ’n vers met die gespartel van ’n enkele druppel ink om as metafoor uit stilte te breek in die oopskeur van ’n asem (p.35) Na my oordeel lê die bekoring van hierdie debuut egter juis ook opgesluit in die diepte daarvan, soos die eerste kwatryn van die ewe mooi só slag ’n mens die aarde as teken of trofee het die son die aarde se bloed in sy hempsak gedra van dus- tot anderkant skemer – Bostaande versreëls som die problematiek waarom dit gaan op, naamlik dat die mens van meet af aan verkeerd op die aarde bly trap omdat ons sien maar sonder visie en hoor maar nie luister nie. Daarom tas ons voete en hande die aarde aan. Die bundel vorm ŉ woordelikse eenheid omdat die gedagtegang self in die verse vasgevang word en dit deurgaans daarvan ook ŉ besinning oor die skryfhandeling maak. “En jou vers tot vae verduideliking” (p.21) spreek. Die vers self verklik ons menswees: “net papier sal weet – want kyk hoe skreeu die aarde as ek hang” (p.34). Maar “mensmaaksels verstaan nie”, want hulle weet nie dat “woorde die kras illusie van leef kan breek” (p.3) nie. Daarom bou die bundel “vir jou arke en oë van modder en spoeg” ( p.7). en ek skreeu vir jou ’n ongebreekte gebed met die stem van job en ’n skaam skoenlapper wat kniel in die reën (p.7) Die skryf van poësie word daarom meer as net gedig, dit word self gebed: ek sal bid sodat jy weer soos golwe kan druis en die kragte van klank waaruit jy gemaak is terug in my slaap kan dig (p.10) Of is dit die gebed wat gedig word? halwe goed word ook volsinne jy maak die sinne klaar waar my asem stop en daarom sal ek my dig afbid teen die kleingebed van jou keel (p.16) Die bundel is ŉ sinryke spel van lig en donker, nag en dag(breek), die son en die maan, en hierin speel sien en hoor as sintuie ŉ pertinente rol. Maar hoor ons ooit wat hoorbaar is, en sien ons dit wat sigbaar is? Of is dit juis hoekom ons die aarde ontspoor en aantas? skeur vandag het ek my voete verpas en my spoor was vreemd vir my trap want so maak die aarde as haar nate skeur en die hemel haar wind uitval jy het gesê ’n mens bloei net tot dit water word – ek wou nooit jou nagte met skuins kruise berym of jou soos ’n raaisel uit my kop laat verkas het nie daardie oggend sal ek ophou bid – tot die aarde sonder kartels staan jy sal ’n krans lê teen my bors want ek sal eerste wees – elke straal het hulle uit ons kele gehaal toe ons besig was om die son te sluk (p.19) Ook hier kom die skryf van woorde in Nagblind tot sy reg: ’n nag se aspris geen dagbreek kan die snerp van ’n slordige nag troos nie – elke verslete poging om jou te omskryf laat die son kouer skyn (p.28) In poësie wat herinner aan dié van Ingrid Jonker word die poëtiese skeppingselemente, soos beelding en ritme byna ongemerk en onopgesmuk natuurlike saampraters oor die tema van menswees – of dalk van onweet dit nie is nie . maar vanaand ken my voete nie my spoor nie want my asem is swaar en my trap kleinserig soos die van ’n ding wat mank is (p.51) Die vraag is eintlik dan ŉ vraag na wat is? Wat is werklikheid en wat in ons bestaan is so gewaan soos die vals maan? Weet ons ooit? want leef het hoogstens eksperimenteel en gerieflik blaamverskuiwend geword – egtheid ’n kommoditeit en liefde en blomme meestal plastiek (p.49) Want sien, onderliggend loop die godsdiens sonder om haar aan die leser op te dring. Kan dit dan anders dat Nagblind met nagblind moet eindig: nagblind “the only thing worse than being blind is having sight but no vision” – Helen Keller donker is abstrak ’n terminale oomblik van iets wat saakmaak – tydelik of terloops geen blinde nag haal asem nie (p.83) En dan spreek die dubbelmaan op die buiteblad ook nog saam en ŉ mens wonder of die vals maan deel is van die waan van ons bestaan tussen weet en nie weet nie, want ons aardlinge is doof en blind, want hulle weet nie wat hulle doen nie. Nagblind is ŉ bundel wat my weer opgewonde maak oor die Afrikaanse poësie, maar jy sal dit meer as een keer moet lees. En dít is ŉ plesier! Francis Grobler se Nagblind word uitgegee deur Naledi. Die boek kos R240-00.