Oekraïne dalk gou ‘kandidaat’ vir EU-lidmaatskapPres. Wolodimir Zelenski van Oekraïne het reeds gewaarsku dat Rusland moontlik teen die stap weerwraak kan neem. (Foto: Sergei Supinsky/AFP) Ministers van die Europese Unie (EU) het hul steun toegesê aan die oorloggeteisterde Oekraïne se “kandidaatstatus” om by dié groep lande aan te sluit. Dit kom kort voor ŉ beraad waarop die versoek na verwagting amptelik aanvaar sal word. Die blok het verlede week voorgestel dat die eerste simboliese stap om Oekraïne op sy pad na EU-lidmaatskap te plaas, geneem word. Dit word beskou as ŉ sterk teken van steun terwyl Kiëf steeds die stryd teen Rusland se aanslag voortsit. Clement Beaune, Frankryk se minister van Europese sake, het ná ŉ vergadering met sy eweknieë gesê daar was “algehele ooreenstemming” oor dié geskiedkundige stap. EU-leiers wat Donderdag in Brussel vergader moet die stap goedkeur, maar hulle sal na verwagting instem dat Oekraïne en sy buurland Moldawië se aansoeke om kandidaatskap voortgaan. “Daar is nie ŉ enkele land wat ŉ probleem het met die voorstel nie,” het Luxembourg se minister van buitelandse sake, Jean Asselborn, gesê. “Ons gaan groot eensgesindheid toon.” Oekraïne en Moldawië sal wel aan bepaalde hervormings moet voldoen voordat enige formele toetredingsgesprekke kan begin. Daar is egter toenemende steun vir die EU om die deur vir Oekraïne te open nadat die leiers van swaargewiglande soos Frankryk, Italië en Duitsland hul steun aan die aansoek gegee het. Afgevaardigdes van hierdie lande het Kiëf verlede week besoek. Lande soos Nederland en Denemarke is egter effe meer skepties, en sê hulle sal hul steun gee mits dit duidelik is dat sekere hervorming moet plaasvind. Pres. Wladimir Poetin van Rusland was in die verlede uiters krities oor Oekraïne se jarelange behoefte om aan te sluit by die Noord-Atlantiese Verdragsorganisasie (Navo) se militêre alliansie, maar het onlangs weer benadruk dat hy “niks teen” Oekraïne se planne het om ŉ EU-lid te word nie. “Ons het niks daarteen nie. Dit is nie ŉ militêre blok nie. Dit is die reg van enige land om by ŉ ekonomiese unie aan te sluit,” het Poetin Vrydag gesê. BBC berig sy woordvoerder, Dmitri Peskof, sê die Kremlin sal wel “groter aandag” aan die aansoek gee, omdat die EU oorweeg om sy eie verdedigingsmag te vorm. “Die militêre, verdediging- en sekuriteitskomponente word bespreek. Uiteraard sal ons dit fyn dophou,” sê Peskof. Pres. Wolodimir Zelenski van Oekraïne het op sy beurt gewaarsku dat Rusland moontlik teen die stap weerwraak kan neem. “Ons moet natuurlik groter vyandige optrede van Rusland verwag. En nie net teen Oekraïne nie, maar ook teen ander Europese lande.” Moskou het vantevore al gesê dat Oekraïne se aansluiting by die EU soortgelyk sal wees aan sy aansluiting by Navo. Rusland het in die verlede ook skerp gereageer op die sinspeling dat Finland en Swede – albei EU-lede – dalk ook by Navo wil aansluit. CNN berig Poetin gaan ongetwyfeld Oekraïne se warm ontvangs by ŉ instelling wat so nou met die Weste verbind word, as ŉ daad van aggressie beskou. Volgens Rusland is sy “spesiale militêre operasie” [in Oekraïne] gedeelte genoodsaak deur Westerse oorskryding van wat hy bestempel as sy regmatige geografiese invloedsfeer. Só verloop aansoek om EU-lidmaatskap Dit duur jare – en selfs dekades – voor ‘n land lidmaatskap van die EU kry. (Foto: Vano Shlamov/AFP) In die eerste plek oorweeg die Europese Kommissie, namens die EU, of die land wat wil aansluit ŉ geskikte kandidaat is. Daar word onder meer bepaal of die land ŉ bestendige en demokratiese regering het, of hy menseregte respekteer en ŉ vryemarkekonomie handhaaf. Volgens BBC moet alle lande instem dat ŉ nuwe land ŉ kandidaat kan word en indien dit gebeur, moet die land al die EU se wetgewing en regulasies aanvaar. Die land moet ook ŉ toetredingsooreenkoms onderteken wat al die ander EU-lande moet ratifiseer. Zelenski het die proses om aansoek vir EU-lidmaatskap vyf dae ná Rusland se inval van Oekraïne begin en het destyds gevra om dadelik ŉ lid te word. Dit is egter ŉ proses wat jare – en selfs dekades – kan duur. Bulgarye, Roemenië en Kroasië is die jongste lande om by die EU aan te sluit en in hulle geval het die proses tussen tien en 12 jaar geduur, berig BBC. Albanië, Noord-Masedonië, Montenegro en Serwië is al jare lank amptelike kandidate, maar hul aansoekproses het sedertdien vasgeval. Oekraïne het reeds talle van sy wetgewing gewysig ter voorbereiding van lidmaatskap van die EU.