Josua 3 vertel die verhaal van Moses se opvolger Josua. Josua lei die Israeliete die beloofde land binne. Die land word verdeel onder die twaalf stamme en 'n vernuwing van die verbond van God vind plaas. Die teks herinner aan die Israeliete wat die Dooie See deurgaan, met die verskil dat hulle nou die beloofde land binnegaan.
Psalm 107 kan as 'n dankseggingslitanie beskryf word.
Tessalonisense beskryf Paulus se dankbaarheid teenoor die gemeente dat hulle hom ontvang het en dat hulle sy boodskap as die Woord van God aangeneem het.
Matteus 23: Hierdie teks beskryf Jesus se negatiewe reaksie teenoor die Fariseërs en skrifgeleerdes. Die teks eindig met 'n oproep tot diens en ware getrouheid.
oor die slegte dade van die
Lied 157 "Here Jesus ons is saam vs 1,2″
Die Here verander woestyngebied in rietvlei,
en dorsland in fonteinwêreld-
aan sy liefde is daar geen einde nie! (Uit Ps 107)
Aan die gemeente van ……………………….,
Lied Psalm 107:1,2 "Die mense wat behou is (Tweede melodie)" en/of
Lied 196:1 en 4 "O kon ek jubel, Hemelvader"
Verootmoediging: 1 Johannes 4:7-12
Skudlbelydenis: Lied 232 Diep o God diep neergeboë vs 1
Riglyn om te lewe: (Uit Matt 23)
Epiklese Outeur: Howard Thurman
Skriflesing: Josua 3:7-17
Geloofsbelydenis: Apostoliese Geloofsbelydenis of as alternatief onderstaande gedeelte uit die Belhar-belydenis
Wegsending: Lied 478 "Op vaste fondamente 1, 2, 4"
Seën:2 Korintiërs 13:13
1. Groep 1 Groep 2
Sing halleluja, loof die Heer. Sing halleluja, loof die Heer.
2. Groep 1 Groep 2
3. Groep 1 Groep 2
Aan God Drie-enig al die eer. Aan God Drie-enig al die eer.
Dramatisering van die verhaal van die fokusteks is dikwels al wat nodig is om 'n eenvoudige waarheid vas te lê. Uit die fokusteks wil die omvang van die rivier se opdam "ver boontoe by Adam" sowel as die feit dat die rivier in díe tyd "gewoonlik vol is, oor al sy oewers" die grootsheid van die wonderwerk onderstreep.
Die Bybel Verklaar gee die volgende addisionele inligting oor dié wonder:
Gewoonlik is die stand van die water tydens die oestyd in April die hoogste omdat die sneeu op die Hermonberg, waar die Jordaan ontspring, begin smelt. Om en by agt kilometer suid van die See van Galilea vloei die Jarmukrivier in die Jordaan. Hiervandaan is die rivier 'n modderige en gevaarlike stroom wat vinnig suidwaarts vloei.
16: Toe die priesters met die ark die vlakwater bereik het, het die water wat afkom, gaan staan ... op een hoop ... ver boontoe by Adam. Dit is waarskynlik by ed-Damijeh, dertig kilometer noord van Jerigo, waar die Adamsbrug tans is. Die water aan die onderkant het afgeloop na die Dooie See toe, en die volk kon met gemak deurtrek.
'n Mensgemaakte poging om water op te dam is hier op ons land se voorstoep: die ongelooflike mooi en helderblou Kariba meer. Die poging was wel suksesvol (sien meegaande inligting uit die artikel by Wikipedia (http://en.wikipedia.org/wiki/Lake_Kariba) maar bo-op die damwal is 'n gedenkplaat met die name van al die werkers wat in die konstruksie daarvan dood is. In ons fokusteks begelei die Here sy volk met 'n wonderwerk om almal heelhuids anderkant uit te kom.
Lake Kariba (From Wikipedia, the free encyclopedia Lake Kariba)
Lake Kariba is the the world's largest artificial lake and reservoir by volume and the fourth largest by surface area. If compared with natural lakes it would be the 24th largest by volume and 31st largest by surface area. It is located on the Zambezi river, about halfway between the river's source and mouth, about 1300 kilometers upstream from the Indian Ocean, and lies along the border between Zambia and Zimbabwe. Lake Kariba was filled between 1958 and 1963 following the completion of the Kariba Dam at its northeastern end, flooding the Kariba Gorge on the Zambezi River.
The Zimbabwean town of Kariba was built for construction workers on the lake's dam, while some other settlements such as Mlibizi in Zimbabwe and Siavonga and Sinazongwe in Zambia have grown up to house people displaced by the rising waters.
Lake Kariba is over 220 kilometers (140 mi) long and up to 40 kilometers (20 mi) in width. It covers an area of 5,580 square kilometers (2,150 sq mi) and its storage capacity is an immense 185 cubic kilometers (44.4 cu mi). The mean depth of the lake is 29 meters (95 ft); the maximum depth is 97 meters (320 ft). It is the world's largest human-made reservoir, four times as large as the Three Gorges Dam. The enormous mass of water (approximately 180,000,000,000,000 kilograms, or 180 petagrams [200 billion tons]) is believed to have caused induced seismicity in the seismically active region, including over 20 earthquakes of greater than 5 magnitude on the Richter scale.
The lake is home to several islands, including Maaze Island, Mashape Island, Chete Island, Sekula, Sampa Karuma, Fothergill, Spurwing, Snake Island, Antelope Island, Bed Island Chikanka.
Dapperheid, waagmoed en deursettingsvermoë is van die beste kwaliteite waaroor die mens beskik.
Nadat Harriet Tubman in 1849 uit slawerny in die suide van die VSA ontsnap het, het sy onmiddellik by die anti-slawerny beweging (abolition) aangesluit. Sy het byeenkomste help organiseer en in die publiek teen slawerny gepraat. Dit was nie genoeg nie. Sy het ook na die Suide teruggekeer om ander slawe te help ontvlug. Sou sy betrap word, sou sy weer as 'n slaaf aangehou of as voorbeeld vir ander tereggestel word.
Tubman het 19 keer na die Suide teruggesluip om só meer as 300 slawe te help bevry. Elke missie het gevaarliker geword, omdat die owerhede meer en meer bewus geword het van haar. "Maar," sê sy, "met die hulp van God het sy elke keer behoue anderkant uitgekom." Haar optrede sou bydra tot die afskaffing van slawerny in die VSA.
Mens lees ook die Suid-Afrikaanse geskiedenis met verwondering oor die dapperheid en waagmoed van mense. Rageltjie de Beer is legendaries. Makana, wat die Britse militêre vesting – met die grootste Xhosa-weermag ooit – op 22 April 1819 by Grahamstad aangeval het, word met waardering onthou. Die Tweede Vryheidsoorlog het 'n galery helde opgelewer. Dink ook aan 'n Desmond Tutu, wat 'n persoon op die punt om ge-necklace te word, man-alleen van die woede van die skare gered het.
[Die prediker kan gerus ook verhale van waagmoed uit die plaaslike gemeenskap ter inleiding vertel – mits dit natuurlik die teksuitleg wat volg ondersteun.]
Grafika: Harriet Tubman Sculpture
The sculptor is Allison Saar. Photo by By Paul Lowry, taken on March 21, 2008 using a Nikon D40X.
Creative Commons Licensed: You are free to share.
Waagmoed bring deurbrake
Volgens die Bybel beloon die Here waagmoed. Die Here nooi ons om te waag en deur te druk.
Josua 3 vertel die wonderlike gebeure wat met mense gebeur wat dit waag met die Here. Josua in herhaaldelik by die oorname van die leierskap van Moses deur die Here uitgedaag om dapper te wees. "Wees sterk, wees vasberade!" (Jos 1:6).
Aangesien Josua die Here se woorde ter harte neem, kom daar 'n deurbraak. Die volk trek deur die Jordaan.
'n Geslag vantevore – 40 jaar gelede – het hulle ook by dieselfde grens gestaan. Toe wou die volk nie die land binnetrek nie. Hulle was vreesbevange en oorweldig. Nou is daar weer 'n geleentheid. Waagmoed en dapperheid bring die deurbraak.
Waagmoed gebore uit 'n ontmoeting met die Here
Daar is natuurlik dwase waagmoed: "Fools rush in where angels fear to tread," sê die spreekwoord. Dwase waagmoed is sotheid.
Die waagmoed wat deurbrake bring, word gebore uit 'n ontmoeting met God en 'n paslike reaksie op die teenwoordigheid, die beloftes en die bedoelinge van God. Waagmoed verg geloof. So sê Josua vir die volk: "Môre gaan die Here wonders doen tussen julle." Hulle eien die beloftes toe en reageer op 'n gepaste manier daarop.
Die Here fokus dus die waagmoed wat Hy vra. Die moed gaan met aanwysings gepaard. 'n Duidelik koers, wat die volk in gehoorsaamheid moet inslaan, word openbaar. Wanneer die waagmoed lei tot gehoorsame aksie, kom die deurbraak, en gebeur die wondere.
Leierskap is belangrik
In ons Gereformeerde geloofstradisie is ons dikwels afwysend teenoor leierskap. Geen wonder nie, want die gangbare Griekse woord vir leierskap kom glad nie in die Nuwe Testament voor nie. Daar is ook soveel voorbeelde van die uitwasse van leierskap, dat ons besorg is oor die bemagtiging van mense om namens ander te handel.
Menslike leierskap bedreig ook maklik die koningskap van Jesus in sy liggaam, die kerk. Hoe meer ons gefokus raak op menslike formules, instruksies en strategieë, hoe makliker verduister ons uitsig op die lewende Christus en die weg wat Hy ons wys.
Tog is daar leierskap in die Bybel. Dit het 'n dienskneggestalte, dit erken die gesag van God, dit aanvaar leiding van die Here, en dit speel 'n belangrike rol in die progressie van die Here se volk op die pad van die gehoorsaamheid wat die Here vra.
Moses word die dienaar van die Here genoem (Jos 1:1-2). Só lyk Bybelse leierskap. Dit het 'n dienskneggestalte. Dit fokus op die Here en die beste belang van die volk. Josua neem hierdie rol oor. As dienaar het Hy die verantwoordelikheid om Israel te lei op die weg van gehoorsaamheid. Hy moet die volk die land inlei.
In ons teks beloof die Here om Josua hoë aansien te gee (3:7). Dit beteken hy ontvang geloofwaardigheid van die Here in die oë van die volk. Aangesien hy 'n geloofwaardige dienaar is, sal die volk hom volg. Dit gebeur ook so.
Die Here is die Leier
Josua se geloofwaardigheid as leier het te doen met sy eie gehoorsaamheid aan die Here. Dit is die Here wat die volk uit Egipte gelei het. Die Here het die volk versamel en aan hulle in die woestyn 'n nuwe identiteit as die volk van God gegee. Nou gee die Here opdrag dat die volk die land moet binnetrek. Josua erken die Here se gesag en opdrag. Hy volg die Here. Hieruit word sy geloofwaardigheid gebore.
In dié proses van navolging van die Here se leierskap word medeleiers ingeskakel. Trouens, die hele volk word betrek. Die volk wys 'n verteenwoordiger vir elke stam aan (3:12). Hierdie persone neem die ark en loop voor die volk uit. Die oomblik dat die voete van die priesters aan die waters van die Jordaan raak, gaan die rivier vir die volk oop. Solank die priesters in die middel staan, bly die rivier oop en trek die volk droogvoets deur.
Die ark van die Here simboliseer die teenwoordigheid en die leierskap van die Here. Die volk volg die Here deur die geloofwaardige leiers wat outentiek en met integriteit agter die Here aan loop.
Ja, leierskap in belangrik
Hieruit ontdek ons hoe belangrik leierskap in die kerk van die Here is. Die Here gebruik leiers om sy mense op plekke van gehoorsaamheid te bring waar hulle moeilik op hul eie sou uitkom.
Priesterskap van alle gelowiges
Dit is vandag Hervormingsondag. Een van die sentrale ankerpunte van die reformasie uit die sestiende eeu is die erkenning dat alle gelowiges die Here se priesters is. Dit beteken dat almal wat die Here ken, en dus die Gees van die Here ontvang het, 'n leierskaprol het om te speel in die kerk.
Mens moet versigtig wees om 'n leierskaprol net as formele rolle te verstaan. Dit is te eng. Nie slegs die predikant en kerkraadslede is leiers in die Here se kerk nie. In die mate waarin hulle wel leiers is – as hulle die Here met integriteit navolg – het hulle 'n uiters belangrike rol om te speel. Gemeentes kan hoë hoogtes van gehoorsaamheid bereik as dit leiers het wat die Here met wyse waagmoed volg.
Die Reformasie het egter alles te doen met gelowiges wat op elke terrein van hul lewe daarna soek om die Here na te volg. Ons wêreld het mense nodig wat wag op God se Woord en waag met God se Woord.
Hierdie soort leiers lei met hulle voorbeeld en met hul dade. Hulle is aanvanklik dikwels eensaam en mag selfs verwerp word. Egte geestelike leierskap groei egter in momentum. Deur jou oortuiging voortdurend met integriteit en nederigheid uit te leef, kan enige lidmaat 'n betekenisvolle leier op enige terrein van die lewe wees.
Gelowiges voel dikwels ontmagtig omdat hulle nie formele leierskaprolle beklee nie. Dit onthef ons nie van die verantwoordelikheid om leiers, rolmodelle, te wees wat die evangelie uitleef nie. Die Here gee aan elke mens opsies om te doen wat God vra, wat die omstandighede ook al is.
Die Here gee opsies
Min mense het minder opsies gehad as Martin Luther toe hy tydens die verhoor by die Ryksdag van Worms in 1521 gesê het: "Hier staan ek, ek kan nie anders nie." Hy is gevra om alles wat hy tot op daardie stadium geskryf het, terug te trek. Deel hiervan is die 95 stellings wat hy teen die Kasteelkerk in Wittenberg se deur vasgespyker het. Toe Luther weier, is hy deur die Pous uit die kerk geban en deur die keiser tot voortvlugtige verklaar.
Daar was nie veel opsies nie. 'n Paar vriende ontvoer hom egter na die Wartburg-kasteel by Eisenach waar hy die Nuwe Testament in Duits vertaal. Hierdie enkele daad van Luther waai die vlamme van die reformasie aan, sodat dit as 'n onstuitbare golf oor Europa gespoel het.
Danksy God se leierskap is daar altyd opsies vir gehoorsaamheid. Selfs waar gehoorsaamheid tot die dood lei, soos dit deur die eeue met die martelare gebeur het, is dit die keuse om te sterf wat die laaste getuienis en bevestiging van gehoorsaamheid word. Die keuse vir die dood is die martelaar se laaste daad van Christelike leierskap.
Talle Christene reg oor die wêreld – vandag – word geroep om te lei deur te sterf.
Leierskap in waterskeidingsoomblikke
Ons teks speel in 'n waterskeidingsoomblik af. Dit is nóú of nóóit. Sal die volk die beloftes van die Here glo en in terme daarvan handel? Wat maak dit vir die volk moontlik om te gehoorsaam? Wat gee die deurslag, wat skep die waagmoed in hierdie waterskeidende moment?
Een: Hou vas aan God se belofte
Die volk is nie besig om hul eie toekoms te skep nie. Hulle is nie besig met die ideologie van die self made man wat sy eie voorspoed veroorsaak nie. Die volk herken hulself in die verhaal van die Here se beloftes wat oor hul lewens uitgespreek is. Hulle herken die Here se teenwoordigheid en werke in hulle omstandighede, en volg die Here se leierskap.
Die reiniging in ons teks (3:5) was juis hiervoor, dit is om voor die Here te buig, sy stem te hoor en te volg. Wees baie sensitief vir die teenwoordigheid van die Here. Wees ook ernstig oor die "heilige grond" waarop jy staan.
Twee: Geen ander padkaart as die Here se leiding nie
Merkwaardig genoeg roer die volk nie voor die ark beweeg nie. Dit is goeie advies: moenie roer voor die ark beweeg nie. Volg die ark, want daar is geen padkaart vir waarheen jy op pad is nie. Dis nuwe grond, dis nuwe horisonne. Hou jou oog op Hom alleen. Die roetekaart is nie die sekuriteit nie, die Here en die navolging van die Here is die sekuriteit.
Die angstige afwagting vir God se tyd maak ons dikwels roekeloos waagmoedig. Of God se tydindeling maak ons angstig oor die uitdagings wat op ons wag. Die Jordaan was vol op die tydstip wat die Here met die volk deur die Jordaan wil trek.
Ons teks gee goeie advies: wees rustig oor God se tydsindeling. Die Israeliete kon met God argumenteer dat dit nie goeie tyd is om nou deur te trek nie, die rivier is bietjie vol. As Hy net so paar maande kon wag, sou dit beter en makliker wees. Maar die Here het gekies vir daardie tyd en die Israeliete moes gehoorsaam wees.
Vier: Plaas jou lyf op die spel
Die gehoorsaamheid wat die Here vra, moet beliggaam word. Jy moet jou lyf op die spel plaas. Die Here vra van Israel se leiers om hulle voete nat te laat word. Hulle moes hulle sandale uittrek en hulle voete in die water steek.
Ons teks sê: Al manier hoe mens aan die ander kant gaan kom, is as jy hierdie kant los. Iemand het eenkeer die storie vertel van die drie paddatjies wat op die klip gesit en besluit het om af te spring. Hoeveel van hulle het oorgebly? Natuurlik al drie, want hulle het nog net besluit om te spring. Soms (meestal!) besluit ons baie dinge, maar ons kom nie noodwendig daarby uit nie . . . miskien omdat ons God nie op sy Woord en beloftes vat nie. Aanbidding vra 100% gehoorsaamheid! Wees daarom verseker van die krag en mag van God.
Vyf: Die alternatief is … nag
Ongehoorsaamheid het werklik slegte gevolge. Dink aan die gevolge om nie gehoorsaam jou voete uit te steek nie. Vir 40 jaar swerf die volk nou al in die woestyn hulle omdat hulle te bang is om God te vertrou.
Ten slotte: Vier gehoorsaamheid in die erediens
Nadat die volk deur die Jordaan getrek het, moes die priesters 'n klipstapel bou om die volk aan die Here se werke en hul gehoorsaamheid te herinner.
Die Here se kerk word geroep om God se werke, en ons gehoorsaamheid daaraan, te vier. Daarom vier ons regdeur die kerklike jaar die groot werke van God. Dink aan Advent, Kersfees, Lydenstyd, Goeie Vrydag, Paassondag, Pinksterfees – en so meer.
Vandag vier ons die werk van God in die sestiende eeu in Europa. Terwyl ons dit vier, dink ons aan die waagmoed waarmee die Hervormers God nagevolg het. Dit vul ons met die moed wat ons nodig het om God vandag te dien en te gehoorsaam.