Sondag, 27 Januarie 2019 09:00
DIEPER 2019: Wees altyd bly in die Here
Sondag, 27 Januarie 2019
In die fokusweek het ons gesels oor die tema van die jaar. Ons begin dus die eerste termyn deur te fokus op Dieper.
Verlede week - Verwondering. Om in awe en wonder te wees oor die evangelie, om opnuut verras te word met die Christus-storie.
2 weke terug - Brandende hart. Met die geleentheid het Fourie só mooi verduidelik hoe bekering werk. Hy het Paulus se verhaal van bekering vertel. Paulus het op sy perd gery toe God aan hom verskyn, hy skrik so groot dat hy van sy perd af val. Hy word so geruk deur die gebeurtenis dat hy sy hele lewe van haat omkeer en val in die liefde en genade van God en hy kies 'n lewe van liefde en vreugde. Paulus leef nie net asof die Jesus-storie waar is nie. Paulus leef, deur sy hele lewe op die spel te sit met die wete dat die Jesus-storie waar is. M.a.w. Paulus plaas homself pens en pootjies binne die Jesus-storie.
Als was nie maanskyn en rose net omdat hy bekeer is nie. Trouens, dit het meeste van die tyd eintlik baie sleg gegaan het hom. Tog lees ons op so baie plekke van sy vreugde en blydskap.
Vandag delf ons dieper in Paulus se verhaal, na sy bekering, om te kyk of ons beter kan verstaan hoe hierdie vreugde werk, selfs wanneer dit sleg gaan. Hoe kry Paulus dit reg om lofliedere te sing uit die tronk?
Ons lees in Handelinge die verhaal van Paulus en Silas wat in die tronk in Filippi sit. In slegte omstandighede, hulle voel gedruk van alle kante af. Hulle voete is vasgeboei met houtblokke. Hulle is geslaan en hul klere is van hul afgeruk. Hulle is in die binneste deel van die tronk geplaas waar daar nie vensters na buite is nie. Hulle sit tussen talle misdadigers wat seker baie oor hul te sê gehad het. Hulle is behandel soos die gevaarlikste misdadigers van daardie tyd. Die ironie is dat hulle nog onskuldig ook is. Dit het gelyk of hierdie dalk die einde kan wees vir Paulus en Silas, dat daar nie meer hoop is nie, dis nag en donker en dit lyk nie of daar uitkoms is nie.
Wat is jou tronk? Wat is die omstandighede waarmee jy vereenselwig met sommige van hierdie omstandighede waarin Paulus en Silas hulle bevind? Dalk beleef jy teenspoed met 'n verhouding met 'n vriend of familielid? Dalk is iemand na aan jou siek. Dalk het jy iemand na aan jou aan die dood afgestaan.
Wat is jou reaksie op jou omstandighede? Droefheid, leweloosheid, depressie?
Wat dink julle was Paulus en Silas se reaksie in hulle moeilikste situasie? Hulle sing van vreugde!
Wat!? Hoe is dit moontlik? Hulle het nie geweet of hulle na hul verhoor gaan leef of nie, tog bly hulle vreugdevol.
Beethoven se 9de simfonie
Dit laat my dink aan die bekende Ludwig van Beethoven met sy 9de en laaste simfonie. Die laaste beweging in hierdie simfonie is die bekende "Ode to joy". Die interessante deel van hierdie lied is dat Beethoven totaal en al doof was toe hy hierdie geskryf het. Hy het nooit 'n enkele noot gehoor van die simfonie nie, maar tog noem hy dit die "Ode to joy". Hierdie lied gryp vandag nog mense se harte aan as dit wêreldwyd gespeel word. Kan jy jou indink hoe erg dit moes wees vir Beethoven dat hy, hierdie briljante komponis, nie meer musiek kon hoor nie, maar tog is die laaste deel van sy finale simfonie se naam "Ode to joy". Dalk het hy iets verstaan van hierdie vreugde waarvan Paulus en Silas gesing het in die tronk.
Paulus se brief aan die Filippense
Om Paulus se hart en vreugde te midde van hierdie pyn beter te verstaan kyk ons na 'n brief wat hy geskryf het sowat 10 jaar later waar Paulus in 'n ander tronk sit, hierdie keer in Rome. Hy skryf 'n brief aan Filippi en haal weer sy en Silas se loflied aan. Te midde van sy swaarkry skryf hy 'n brief wat onder al die Bybelboeke bekend staan as die mees vreugdevolle boek. Die terme vir blydskap en vreugde kom 16 keer voor in slegs 4 hoofstukke. Die hele Filippense weergalm van vreugde en blydskap.
Die vreugde waarvan Paulus praat kom dan ook tot 'n klimaks hier in Filippense 4, en die verse in Hoofstuk 4 vloei in mekaar in soos 'n legkaart wat so mooi geskep is om 'n pragtige beeld van vreugde uit te beeld. Kom ons lees saam vanuit Filippense 4:4-9.
"4Wees altyd bly in die Here! Ek herhaal: Wees bly! 5Wees inskiklik teenoor alle mense. Die Here is naby. 6Moet oor niks besorg wees nie, maar maak in alles julle begeertes deur gebed en smeking en met danksegging aan God bekend. 7En die vrede van God wat alle verstand te bowe gaan, sal oor julle harte en gedagtes die wag hou in Christus Jesus. 8Verder, broers, alles wat waar is, alles wat edel is, alles wat reg is, alles wat rein is, alles wat mooi is, alles wat prysenswaardig is – watter deug of lofwaardige saak daar ook mag wees – daarop moet julle julle gedagtes rig. 9En wat julle van my geleer en ontvang het, en gehoor en gesien het, dit moet julle doen. En God wat vrede gee, sal by julle wees."
Wie van die kinders kan vir my sê wat is hierdie?
Ja, dis 'n legkaart. Paulus sit in die tronk en sê "wees bly!" Wat? Dit maak dan nie sin nie, ons kan sê dit puzzle ons. Gelukkig sit Paulus vir ons die evangelie, die goeie nuus aanmekaar, soos legkaartstukke. Ons sien dan ook 'n paar praktiese riglyne om 'n vreugdevolle lewe te leef, sodat ons ook lofliedere uit 'n tronk sou kan sing.
Legkaartstuk 1 - Wees altyd bly in die Here!
Die eerste legkaartstuk is: Wees altyd bly in die Here!
Maar wat beteken dit om bly te wees? Beteken blydskap vir jou verrassings op jou verjaarsdag, of as jou sport span gewen het? M.a.w. beteken blydskap vir jou die gevoel wat jy kry wanneer goeie goed met jou gebeur? Vir baie mense bly hierdie hoe hulle blydskap verstaan en vir baie word dit 'n lewensideaal, dat goeie goed die heeltyd met hulle moet gebeur. Maar ons weet die lewe werk nie so nie. Ons is nie imuun teen die slegte goed wat met ons gebeur nie.
'n Ander valse idee wat mens dikwels kry is as iemand dink "verbly jou in die Heer" soos die 1953 vertaling sê, beteken om 'n valse glimlag op te plak en te maak of alles goed en reg gaan waar in realiteit jou lewe se nate eintlik bietjie los trek.
Dit is dan die mooi van hierdie deel, dat Paulus juis hierdie presiese woorde gekies het. hy sê nie "wees altyd bly in of oor jou omstandighede nie". Hy sê ook nie "maak of jy altyd bly is nie". Paulus sê eerder, "wees altyd bly in die Here" en hy herhaal dit weer... wees bly!
Paulus maak in effek 'n onderskyd tussen blydskap en vreugde. Blydskap is 'n tydelike positiewe gevoel wat soos 'n warm bad wat vinnig weer koud word. Paulus praat hier eerder van 'n volhoubare indiepte vreugde, wat nie van jou omstandighede afhanklik is nie.
Legkaartstuk 2 - Wees inskiklik teenoor alle mense
Met die tweede legkaartstuk sê Paulus, "wees inskiklik teenoor alle mense". Onthou, hy sit in die tronk, hy is die een wat swaarkry, maar hy sê dink aan die mense rondom jou eerder as jou eie situasie. Die blote feit dat hy die brief skryf is vir ons 'n aanduiding dat dit vir hom nie om homself gaan nie. In die Handelinge verhaal lees ons hoe hy 'n tronkwag, wat eintlik sy vyand is, se lewe red. Paulus besef hy is deel van iets groter as homself. Ek dink wat hy hier sê is "kom net partykeer so bietjie oor jouself. Ja jy beleef soms swaarkry, maar in die groter prentjie is jou eie omstandighede weglaatbaar as jy die mense rondom jou se swaarkry begin raaksien.
Legkaartstuk 3 - Die Here is naby
Die derde legkaart stukkie lê opgesluit in die woorde van vers 5 "Die Here is naby." Dit is die middelpunt van ons legkaart, als draai om hierdie woorde: "Die Here is naby."
Die volgelinge van Jesus in Filippi het in 'n Romeinse kolonie gewoon waar die krag en goddelikheid van die Romeinse keiser duidelik was. Die Romeinse keiser het homself as 'n godelike heerser verklaar. Daarom wil Paulus dit beklemtoon en duidelik maak dat die krag en goddelikheid van Jesus Christus, ook teenwoordig is, anders teenwoordig is as aardse mag, en die redding wat deur Jesus is, baie groter en kragtiger is as die realiteit van die keiser.
Dis eintlik baie interessant, in 'n tyd waar mense gode wou word, kom God en hy word mens. Ons lees hiervan in Filippense 2:5-11, waar Jesus mens word deur Homself te verneder, deur 'n slaaf te word en gekruisig te word. En hierdie is dan die uiteindelike bron en rede vir vreugde vir Paulus. Paulus weet die Here is naby. Dis dan ook die middelpunt van die legkaart waaraan al die ander stukke verbind is.
Legkaartstuk 4 - Moet oor niks besorg wees nie
En daarom, omdat die Here naby is, hoef ons oor niks besorg te wees nie, dan pas vers 6 ook in die legkaart in. Die term "besorg" in vers 6 kan ook vervang word met angstig, "ons hoef oor niks angstig te wees nie". Hierdie vroeë Christelike gemeenskap in Filippi was angstig oor dreigemente van vervolging vir hul geloof en daarom skryf Paulus juis hierdie vir hulle om hulle te verseker om nie angstig te wees nie, want die Here is naby hulle.
Ek is self 'n baie angstige mens. Iets wat ek doen is om vir 'n oomblik diep asem te haal. Oefen dit gou saam met my. In by die neus en uit by die mond, In by die neus en uit by die mond. Asemhaling is van die oudste maniere in die kerklike tradisie oor duisende jare om bewus te word van God se teenwoordigheid, so asof mens die Gees inasem.
Om nie angstig te wees nie beteken nie om die werklikheid van jou situasie te ontken nie. Die aard van Paulus se vreugde in tye van angs is gegrond in sy verhouding met God wat so naby gekom het.
Legkaartstuk 5 - Smeking en danksegging
Dan praat Paulus van smeking en danksegging, nog 'n legkaart stukkie. Iemand het eenmaal gesê dat smeking en danksegging die twee vlerke is van 'n voël. Net so min as wat 'n voël kan vlieg as sy een vlerk gebreek is, net so min kan ons gebede van die grond af kom as dit nie smeking en danksegging bevat nie. Met smeking en danksegging lê ons ons diepste wese bloot voor God en erken ons dat ons totaal afhanklik is van God se goedheid en sorg. God se stem lê tussen ons smeking en danksegging.
Legkaartstuk 6 - Vrede van God ervaar
Nóg 'n legkaart stukkie wat in hierdie vreugde verhaal pas is waar Paulus 'n belofte in vers 7 maak. Hy belowe dat dié wat op hierdie manier bid, die vrede van God sal ervaar, vrede wat alle verstand te bowe gaan. God se vrede is nie die gevolg van die krag van ons gebede of die doeltreffendheid van ons gebede nie. Gebed is ons openheid oor ons behoeftes voor God, ons leegheid in Sy teenwoordigheid. As ons God as teenwoordig beleef, maak dit ons teenwoordig.
Legkaartstuk 7 - Fokus op die WERRMP dinge
Fokus op dit wat mooi en goed is. Paulus gebruik so baie byvoeglike naamwoorde, nie om noodwendig verskillende goed uit te beeld nie maar om te beklemtoon hoe belangrik dit is om op die mooi goed te fokus. Fokus op die WERRMP dinge.
Dit beteken nie mens ontken die slegte en lelike nie. Paulus was self in die tronk en in moeilike omstandighede, maar Paulus leer ons om te kies vir die goeie.
Legkaartstuk 8 - Doen dit
Dan ressoneer Paulus Jesus se woorde "volg my". Hy sê te doen wat julle van my geleer en ontvang het, en gehoor en gesien het. Paulus sê, moet dit nie oordink nie. Dit laat my dink aan 'n Nike advertensie wat sê "Just do it!"
Doen wat julle vandag van my geleer en ontvang het, en gehoor en gesien het. Dink aan ander mense se swaarkry eerder as jou eie, wees bewus van God te teenwoordigheid, moenie in angs lewe nie, dra jou gebede op met smeking en danksegging, moet nie die slegte situasie wegwens nie, maar hou jou fokus op alles wat goed is.
Legkaartstuk 9 - God wat vrede gee
En dan sluit Paulus af deur te herhaal, "en God wat vrede gee, sal by julle wees." Ons kan dit ook andersom sê, as julle bewus bly van God se teenwoordigheid sal julle God se vrede en vreudge ervaar.
Mag julle terugkyk na hierdie teks en die legkaartstukke van die gelukkige lewe raaksien...en mag dit julle help om 'n volhoubare geluk te kweek maak nie saak waar jy jouself bevind nie.