Neogotiese styl - Wikipedia
1830 tot 1900
Noord- en Suid-Amerika
Die Neogotiese styl, dikwels ook Victoriaanse Gotiek of Gotiese Herlewing genoem, was 'n stroming in die 18de en 19de eeuse boukuns wat sy oorspronge in die laat 1740's in Engeland gehad het. Dit het in die vroeë 19de eeu baie gewild geraak toe steeds meer argitekte en ander bewonderaars van middeleeuse Gotiese argitektuur 'n poging onderneem het om dié boustyl te laat herleef.
Neogotiese argitektuur is een van die vroegste stromings binne die historisme, 'n beweging in kuns en argitektuur wat sy inspirasie en voorbeelde in style van die afgelope twee millennia probeer vind het en as sulks in die 19de eeu met 'n ander historiserende styl, die neoklassieke stroming, meegeding en gekontrasteer het.
Die Neogotiese styl het vinnig ook belangstelling op die vasteland van Europa gewek en het verder uitgebrei na alle dele van die Britse Ryk, waaronder Australië, Kanada, Nieu-Seeland en Suid-Afrika, die Verenigde State en Latyns-Amerika. In die Verenigde State het 'n spesifiek landelike vorm van Neogotiese argitektuur, die sogenaamde Carpenter Gothic, ontwikkel.
In Engeland, die bakermat en sentrum van die neogotiese beweging, was die styl nou verweef met wysgerige en godsdienstige bewegings en middeleeuse studies (mediëvistiek). Hoe meer die nywerheidsomwenteling die leefstyle van mense, landskappe en stadsgesigte verander het, was daar ook sterk emosionele teenreaksies wat felle kritiek op tegniese vooruitgang, masjienvervaardiging en die ontstaan van 'n industriële samelewing gebied het. Skrywers en filosowe soos Thomas Carlyle het die voor-industriële middeleeuse samelewing as die "goue tydperk" in die mens se geskiedenis beskryf. Vir die Engelse argitek en ontwerper Augustus Pugin was die Gotiese boukuns nou verbind met Christelike waardes wat volgens hom deur die klassisisme verdring en deur industrialisasie uitgewis is.
Daar is ook politieke konnotasies aan die Gotiese Herlewing geheg. So is die "rasionele" en "radikale" Neoklassieke styl dikwels verbind met republikeinse en liberale strominge, na aanleiding van sy gewildheid in die Verenigde State en in mindere mate ook in Republikeinse Frankryk, terwyl die meer "spirituele" en "tradisionele" Neogotiese styl met monargisme en konserwatisme geassosieer is, soos in die boustyle van die heropgeboude