PressReader - Die Burger: 2018-11-10 - ‘Fi­lan­troop’ ge­hul­dig: Pep-stigter sterf
‘Fi­lan­troop’ ge­hul­dig: Pep-stigter sterf
Bas­son en Wie­se hul­dig fi­lan­troop
Die Burger - 2018-11-10 - 1 - Han­lie S­tad­ler Renier van Rooyen
Renier van Rooyen (86), stigter van die win­kel­groep Pep Stores, is Maan­dag dood.
In ’n doods­be­rig in Die Bur­ger skryf sy fa­mi­lie hy het “sag heen­ge­gaan in die ge­se­ën­de ou­der­dom van am­per 87 jaar. Ons har­te is vol dank­baar­heid vir so­veel mooi her­in­ne­rin­ge en ’n kos­ba­re na­la­ten­skap”.
Van Rooyen sou op 28 No­vem­ber 87 jaar oud ge­word het.
Hy word oor­leef deur sy vrou, A­li­ce, twee seuns, Renier jr. en Jo­hann, ’n dog­ter, Saló­me, en ses klein­kin­ders.
Van Rooyen het Pep in U­ping­ton be­gin. Chris­to Wie­se se pa het hom by Van Rooyen aan­ge­sluit en la­ter Wie­se self ook.
Pep Stores is la­ter uit­ge­brei tot Pep­kor, waar­van Wie­se steeds die voor­sit­ter is. Pep word ook as die bou­blok vir die S­hop­ri­te-groep be­skou.
Wie­se be­skryf Van Rooyen as een van Suid-A­fri­ka se groot­ste en­tre­pre­neurs, wat een klein win­kel­tjie in U­ping­ton ge­koop het en dit uit­ge­bou het tot die Pep­kor-groep, nou een van die groot­ste klein­han­de­laars in Suid-A­fri­ka.
Hy het vroeg af­ge­tree – in 1981, toe hy 50 was – en in daar­die sta­di­um het Pep­kor 500 win­kels, 10 fa­brie­ke en 10 000 werk­ne­mers ge­had. Wie­se het in 1981 Pep­kor se voor­sit­ter en groot­ste aan­deel­hou­er (met ’n be­lang van 44%) ge­word.
Van­dag het Pep­kor meer as 50 000 werk­ne­mers en meer as 5 100 win­kels in 12 lan­de.
Wie­se sê Van Rooyen het met baie min be­gin. “Hy het, soos die fe­ë­ver­haal van Re­pel­steel­tjie, die ver­moë ge­had om goud te spin uit ko­rin­ga­re. Hy kon ge­wo­ne men­se in­spi­reer om bui­ten­ge­wo­ne din­ge te doen.”
“Hy was am­per soos ’n pa vir my,” sê W­hi­tey Bas­son, voor­ma­li­ge uit­voe­ren­de hoof van die S­hop­ri­te-groep. Hy be­skryf Van Rooyen as ’n “baie jo­vi­a­le man, ’n mens-mens”.
Wie­se sê Van Rooyen het sy le­we op vyf be­gin­sels ge­bou: ge­loof, har­de werk, po­si­tie­we den­ke, gees­drif en mee­le­wend­heid.
Bas­son sê hul­le het saam aan Pep­kor en S­hop­ri­te be­plan en hy be­skou Van Rooyen as “die groot­ste klein­han­de­laar wat ek ge­ken het”.
Hy was ook in die don­ker­ste tye van a­part­heid ’n stry­der daar­teen. Wie­se sê in Pep-win­kels was daar, on­danks wet­ge­wing daar­oor, nie a­par­te toi­let­te vir swart, wit en bruin men­se nie. “Daar was slegs een on­der­skeid – mans en vroue.”
Bas­son be­aam dat Van Rooyen sy tyd lank voor­uit was.
Hy sê Pep was een van die eer­ste win­kel­groe­pe wat win­kels in bruin woon­ge­bie­de be­gin het. Van Rooyen het bruin men­se be­mag­tig om fi­nan­si­eel te groei en self on­der­ne­mings te be­gin. “Hy was ’n man met baie vrien­de, in al­le ge­meen­skap­pe.”
Van Rooyen was ook ’n groot fi­lan­troop wat stu­die­le­nings, sop­kom­bui­se en an­der wel­syns­werk uit sy eie sak ge­fi­nan­sier het. Hy het on­der meer vir Pep­werk­ne­mers hui­se ge­bou.
Hy het ver­al arm ge­meen­skap­pe in die Wes- en die Noord-Kaap on­der­steun. Hy het on­der meer die Foun­da­ti­on for Com­mu­ni­ty Work tot stand ge­bring.
Dr. Frank­lin Sonn, a­ka­de­mi­kus en voor­ma­li­ge am­bas­sa­deur na die VSA, prys Van Rooyen in ’n hul­de­blyk as “wel­doe­ner en vriend wat ten vol­le met ons men­se ge­ï­den­ti­fi­seer het in die moei­li­ke a­part­heids­ja­re.
“Ons het hom lief­ge­had en hom ge­ëer, ook vir sy nie­ras­sig­heid in daar­die tyd,” skryf Sonn en sy vrou, Jo­an.
Van Rooyen het in 2011 die Iny­at­he­lo-eer­be­wys vir le­wens­lan­ge fi­lan­tro­pie ont­vang.
Van Rooyen is in Ken­hardt in die Noord-Kaap ge­bo­re en het sy loop­baan as ’n klerk in die de­par­te­ment van jus­ti­sie be­gin voor­dat hy een en­ke­le win­kel in U­ping­ton ge­koop het.
Een van die groot sken­kings wat Van Rooyen ge­doen het, was ’n stu­die­le­ning aan Ja­kes Ger­wel. Ger­wel het la­ter di­rek­teur-ge­ne­raal in die kan­toor van wy­le oud­pres. Nel­son Man­de­la en kan­se­lier van die R­ho­des-U­ni­ver­si­teit ge­word. Ger­wel is in 2012 oor­le­de.
Van Rooyen het ook men­se soos die dig­ter A­dam S­mall en die e­ko­noom prof. El­tie Links on­der­steun.
Jo­hann, een van Van Rooyen se seuns, sê sy pa was al­tyd baie gees­drif­tig en het al­tyd ge­glim­lag. “Ons het by hom ge­leer ’n mens moet ne­de­rig wees en em­pa­tie hê met men­se wat min­der be­voor­reg is.”
Hy sê sy pa het “ge­leef wat hy ge­glo het”.
Van Rooyen het ’n groot pas­sie ge­had vir reis en het ná sy vroeë af­tre­de tien jaar lank in Eu­ro­pa ge­bly en ge­reis, on­der meer in S­wit­ser­land, Por­tu­gal, Frank­ryk en En­ge­land. Jo­hann sê sy pa was mal oor die kos­se en leef­styl van die Me­di­ter­reen­se streek.
’n Ge­denk­diens vir Van Rooyen word Maan­dag om 15:30 in die NG kerk Ken­rid­ge ge­hou.
Vol­gens Jo­hann ver­wag hul­le ’n groot op­koms by die ge­denk­diens, ver­al men­se wat by Pep ge­werk het of steeds daar werk. Sonn en Wie­se gaan ook hul­de­bly­ke le­wer.
Dr. Frank­lin Sonn en Renier van Rooyen in 2010 met die be­kend­stel­ling van Van Rooyen se bi­o­gra­fie, wat deur een van sy seuns, Jo­hann, ge­skryf is.