Die Skriflesings uit Genesis en Matteus bied verskillende perspektiewe op menslike ervaring in tye van versoeking. Psalm 32 fokus op God se vergifnis van sonde en Romeine 5 wys dat die oplossing te vinde is in die feit dat God die mens se bestaan deur een persoon se "daad van geregtigheid" transformeer. Genesis 2 en 3 ontmasker die grondslag van die mens se sondige natuur asook die diepste grond van alle versoekings: Om soos God te wil wees. Hierteenoor weerstaan Jesus die duiwel se versoekings deur Homself telkens te onderwerp aan die heerskappy van God die Vader
Seëngroet: (Open 1)
Verootmoediging: Genesis 2:15-17, 3:1-7
Skuldbelydenis: Lied 377 "O Lam van God onskuldig vs 1,2,3"
Gebruik die gedeeltes uit Psalm 32 as responsoriese skuldbelydenis
Vryspraak: uit Romeine 5
Gebruik die gedeeltes uit Psalm 32 as aanvaarding van vryspraak
Wegsending: Lied 200 "U goedheid Heer kan ons nie peil nie 1,2,3"
Liturg: Ons eer God om sy liefde vir sondaars – diep verlore.
Gemeente: Here, ons kniel aan u voete neer.
Liturg: God ontsien geen kruis, geen vloek, geen dood om sondaars te bevry nie.
Gemeente: Here, u liefde is onpeilbaar groot.
Liturg: God is die Lig en die Lewe, ver bo ons lof verhewe.
Gemeente: Here, ons loof U om u groot liefde.
Gebruik die oerverhaal van die sondeval as Wet gedeelte soos aangehaal in ander tekste.
Deur die oortreding van een mens het baie gesterf, maar die genade van God en die gawe wat deur die genade van die een Mens, Jesus Christus, gekom het, is veel oorvloediger aan baie geskenk.
U het my skuld vergewe.
Lees die fokusteks uit die Nuwe Testament vir kinders:
4 1–3 Na Jesus se doop het die Heilige Gees vir Hom gewys om na die woestyn toe te gaan. Vir veertig dae het Jesus daar niks geëet nie. Hy was toe baie honger. Dit was net die kans waarop die duiwel gewag het. Hy het na Jesus toe gekom en vir Hom gesê: "Ek hoor jy is God se Seun vir wie Hy baie lief is. Sê vir die klippe wat hier rondlê om in brood te verander. Dan glo ek Jou."
4 Maar Jesus was te slim vir die duiwel. Hy het vinnig geantwoord:
"Die Bybel sê dat mens nie net brood nodig het om van te leef nie.
Nee, jy moet ook luister na alles wat God sê. Dan is jy die Here se kind."
5–6 Die duiwel het nie 'n antwoord hierop gehad nie. Hy maak toe 'n ander plan. Hy het Jesus gou na Jerusalem toe gevat. Toe hulle daar kom, is hulle reguit na die tempel* toe. Dit was die plek waar die Israeliete die Here aanbid het. Die duiwel het Jesus bo-op die dak van die tempel laat staan. Hy sê toe vir Hom: "Ek is nog nie tevrede dat Jy regtig God se Seun is nie. Bewys dit! Spring hier van die dak af. Jou Bybel sê mos:
'God sal vir sy engele sê om jou op te pas.'
'Die engele sal seker maak dat jy nie jou toon teen 'n klip stamp nie.'"
10 Jesus was baie kwaad toe Hy dit hoor. "Gee pad van My af, Duiwel!" het Hy geantwoord. "Die Bybel sê:
'Daar is net een God. Dit is die Here. Mens mag net voor Hom buig en tot Hom bid.'"
11 Die duiwel het gesien Jesus is heeltemal te sterk vir hom. Hy het toe padgegee. Hierna het engele* na Jesus toe gekom. Hulle het vir Hom kos gebring.
'n Ander (Engelse) moontlikheid is die voorstel
Die Britse teoloog NT Wright vertel die verhaal van ene Jennifer wat tot parlementslid vir haar kiesafdeling verkies is. Haar passie was altyd om haar mense, land en die wêreld te dien. Sy het haar nominasie as parlementêre kandidaat beskou as 'n geleentheid om die wêreld te verander, mense se omstandighede te verbeter en die omgewing te transformeer.
Na haar verkiesing kyk sy terug oor die suksesvolle veldtog, oorweldig deur die uitslae. Die smaak van oorwinning is soet. Nou kan sy haar edel ideale verwesenlik.
Tog hoor sy ook ander stemme in haar gedagtes. Die ideale is steeds daar; drome om diensbaar te wees, die wêreld te verander. Maar daar is kompeterende stemme: "Uiteindelik het jy geleentheid om baie geld vir jouself te maak . . . Dink aan wat jy nou kan doen . . . Die wêreld is 'n skaakbord. Speel die spel op jou terme! Dink aan jou eie voorspoed. Jy verdien dit!"
Na jy sukses behaal het, is dit uitdagend om op jou roeping te fokus. Mens word so maklik van koers getrek of gestuur. Vra vir Jennifer.
Jesus se fluisterstemme
Hebreërs 4:15 skryf dat Jesus soos ander mense aan versoeking onderworpe was. Ons teksgedeelte is 'n voorbeeld hiervan. Volgens Matteus is Jesus is met dieselfde fluisterstemme gekonfronteer as wat Jennifer na die suksesvolle verkiesingsveldtog gehoor het.
Net voor die versoekingsverhaal word Jesus gedoop. By sy doop met Johannes se bekeringsdoop identifiseer Jesus Hom met die sonde van sy volk, plaas sy skouer onder ellende van mense, en aanvaar sy roeping om verlossing te bring. Jesus se doop is sy moment van roeping. Sy roeping word bevestig deur die Vader se woorde uit die hemel, waaruit God se liefde en vreugde in die gehoorsaamheid van Jesus uitgedruk word.
Op merkwaardige manier word Jesus dan – na die hoogtepunt van sy doop – deur die Gees die woestyn ingelei om versoek te word deur die duiwel (4:1). Die woord versoek kan ook met "toets" vertaal word, en duiwel met "aanklaer". Dit klink soos 'n groot debat, 'n strydgesprek of hofgeding wat voorlê. Die Gees doen dit doelbewus: Jesus word in die woestyn ingelei om aangekla, getoets te word deur die groot aanklaer.
Roeping en identiteit verdraai
Die dramatiese toneel is die woestyn, waar Jesus eensaam is, naderhand honger word, maar weens gemeenskap met God in die stilte geestelik ook voorbereid is om die aanklaer te ontmoet. Die duiwel gaan Hom aanval en sy roeping probeer verdraai, sodat Hy nie langer aan God se bedoeling voldoen om ware mens, dienskneg aan God en mens, en verlosser te wees nie.
NT Wright sê die plek van die versoeking in Jesus se lewe het met Jesus se identiteit en die pad waarlangs sy roeping Hom deur die wêreld sou lei, te doen. Jesus is in werklikheid deur hierdie woestynervaring voorberei vir wat nog sou voorlê. Hy skryf: "Jesus moet hierdie versoekings nou in die oë kyk, en dit oorwin. Indien nie, kon die versoekings Hom in die kern van sy bediening bestorm, en Hom kon oorweldig."
Die versoeking, en Jesus se oorwinning daaroor, bevestig dus sy identiteit en roeping, en berei Hom voor om sy bediening voort te sit.
Die versoeking help Jesus om nooit vorentoe die fluisterstemme van verdraaiing te verwar met die stem van God en die werk van die Heilige Gees wat Hom op sy roepingspad begelei nie.
"As U die Seun van God is…"
Twee keer begin die duiwel die versoeking met die duidelike woorde: "As U die Seun van God is…" Dit is ook in die derde versoeking geïmpliseer. Die versoeker wil 'n wig indryf tussen Jesus en sy Vader. Hy toets Jesus op die punt van sy gehoorsaamheid en toewyding aan die Vader:
Aan 'n honger Jesus: "As U die Seun van God is, sê hierdie klippe moet brood word."
Op die hoogste punt van die tempel: "As U die Seun van God is, spring af! Daar staan mos geskrywe: Hy sal sy engele oor jou opdrag gee."
Op 'n hoë berg met 'n uitsig oor al die koninkryke van die wêreld: "Dit alles sal ek vir U gee as U neerval en my aanbid."
Jesus word uitgedaag om iets besonders te doen om voedsel vir sy honger te voorsien. Sy natuurlike behoefte aan kos kan 'n begeerte word wat Hom laat struikel. Jesus het tog die krag ontvang as Seun van God, sê die versoeker.
Of Jesus moet dramaties van die tempel afspring om te bewys God sal vir Hom sorg. Sy behoefte aan bevestiging kan die aanknopingspunt word om Hom tot val te bring.
Of Jesus moet die kortpad kies om Koning oor die skepping te word – die pad wat die duiwel aanwys, 'n pad wat Hom van sy lydingsweg sou wegstuur. Sy behoefte aan erkenning kan Hom laat struikel.
Die vraag is, sê Andrie du Toit, watter soort Messias Jesus gaan wees? Gaan Hy die gehoorsame, lydende Messias van God wees? OF gaan Hy 'n brood-Messias wees wat sy bediening deur die eise van die oomblik gaan laat lei? Gaan Hy 'n sensasie-Messias wees, of 'n politieke Messias wat weet watter vennootskappe en kompromieë nodig gaan wees om vinnig bo uit te kom? Of gaan Hy die gehoorsame, lydende Messias wees. Drie keer staan Hy voor die keuse: sal Hy die maklike pad kies of sal Hy die eensame, verskriklike gehoorsaamheidspad kies?
Jesus is vasberade om uit God se Woord te lewe, God volledig te vertrou, sonder om hier en daar toetsies op te stel om sy band met God te bewys. Jesus is daartoe verbind om God alleen lief te hê en te dien.
Gebruik van die Skrif
Opvallend genoeg speel die Skrif 'n belangrike rol in Jesus se versoeking. Die duiwel haal kwistig uit die Bybel aan, juis om sy bose motiewe met Jesus deur te voer. Hy het duidelik geen erns met die bedoeling van die Skrifte nie.
Dit is 'n belangrike tema in die Matteus-evangelie dat mens die Skrifte kan ken sonder om dit werklik ooreenkomstig God se bedoeling te verstaan. Dit geld bv. die godsdienstige leiers van Israel wat oor 'n klomp rasionele kennis van die Skrifte beskik, maar nie die betekenis daarvan ken nie.
Vir Matteus is Jesus die sleutel van die Skrifte. Aangesien die Skrif in Jesus vervul is as die Een wat God se werk op aarde tot sy hoogtepunt voer, kan die Skrifte nie los van en buite om Jesus verstaan word nie. Sonder erkenning van Jesus as die hart van God se werk waarvan die Skrifte getuig, verdraai mens die Bybel.
Daarom antwoord Jesus die versoeker elke keer uit die Bybel. Sy antwoord fokus elke keer op die bedoeling van die Skrifte. Mens leef vanuit 'n verhouding met God. Jy leef uit elke woord van God se mond, jy leef in vertroue op God en beproef God nie, en jy aanbid en dien die Here alleen.
Enige gebruik van die Skrifte wat ons nie intrek in die krag en dinamika van 'n liefdesverhouding met God deur Jesus, in diens van ons naaste en God se wêreld nie, mis die betekenis van die Skrifte.
Lyding en gehoorsaamheid
In hierdie toneel van Jesus se lewe sien mens hoe lyding saamval met die keuse om God lief te hê en te dien. Jesus word gedoop en met die Gees bemagtig, en dan getoets. Dit is nie 'n eenvoudige pad om God te dien en lief te hê, en jou roeping in God se diens uit te leef nie. Op die pad van gehoorsaamheid sal daar versoekings wees wat ons aandag aftrek, en ons in die verkeerde rigting wil stuur. Daar kan selfs Bybeltekste oor ons pad kom wat ons wil verlei en van ons roeping wegtrek.
Dink weer aan Jennifer wat met soveel goeie bedoelings verkies is, en toe dadelik met fluisterstemme getoets is. Roeping en gehoorsaamheid beteken altyd dat ons teen die duiwel se aanbod van kortpaaie moet kies.
John Ortberg skryf oor die stryd teen versoekings en argumenteer dat ons 'n duidelike beeld moet hê van die soort mens wat ons wil word, en hoekom. Hy noem as voorbeeld dat hy by geleentheid al die redes neergeskryf het oor hoekom hy sy seksualiteit eerbaar wil uitleef. Hy verwys ook na Job 31:1 in hierdie verband. Job het gesê: "Ek het my plegtig verbind om nie na 'n meisie te kyk en haar te begeer nie." Hy maak uiteindelik die punt dat versoeking ons belowe ons kan vry wees om ons aptyt te stil so gereeld soos ons wil. Maar ware vryheid "is die innerlike vrede om nie slawe van ons aptyt te word nie, om standvastig te bly staan sodat ons nie deur ons begeertes oorheers sal word nie."
Oorwinning is moontlik
Oorwinning oor versoeking is moontlik. Ons Here Jesus het die duiwel volkome oorwin – in die woestyn, deur sy lewe van gehoorsaamheid, aan die kruis en deur sy opstanding. Jesus is opgetel en verhef tot die hoogste regeerposisie in die hele skepping.
Hierdie Jesus bemagtig ons.
Oorwinning oor versoek is dus moontlik. Dieselfde Gees wat Jesus in die woestyn ingelei het, en Jesus bemagtig het, is oor ons uitgestort. Ons is gedoop met die Gees. Ons leef in die bedeling van die Gees. God gee vir ons die oorwinning.
Daarom kan ons die voorbeeld van Jesus inderdaad navolg. Hy was en is volledig getrou aan God, en lei ons op dieselfde pad.
Wanneer die fluisterstemme van versoeking ons bestorm, neem ons dit na Jesus. Ons maak tyd om stil te raak voor Hom, sodat ons die valse fluisterstemme kan onderskei van die stem van die Herder. Al plaas dit ons op 'n lydingspad, soos Jesus, is dit die pad wat tot die lewe lei:
Hy was immers in elke opsig net soos ons aan versoeking onderwerp, maar Hy het nie gesondig nie.
Kom ons gaan dan met vrymoedigheid na die genadetroon, sodat ons barmhartigheid en genade ontvang en so op die regte tyd gered kan word. (Hebr. 4:15-16)
k is gereed vir alles, ek aanvaar alles.
Ek glo in God – God die Vader.
Ek glo dat Hy alles gemaak het en steeds daarvoor sorg.
Ek glo in God – God die Seun.
Ek glo dat Hy as die ware mens Jesus gely en aan die kruis vir die sonde wat my van God skei, gesterf het.
Ek glo dat Hy die sonde oorwin en die ellende van my lewe op aarde onherroeplik verander het.
Ek glo dat Hy ook persoonlik die sonde in my lewe oorwin het.
Ek glo dat Hy weer opgestaan het. Dit bewys vir my dat Hy die kwaad oorwin het.
Ek glo dat Hy nou by God die Vader is en dat Hy weer terugkom om finaal alles heel te maak.
Ek glo in God – God die Heilige Gees.
Ek glo dat Hy dít wat Jesus vir my verwerf het, waar maak in my lewe en my oortuig van die sonde in my lewe