Europese ondernemings afgeskrik om in SA te belê - Solidariteit WêreldSolidariteit Wêreld
Tuis › Nuuskantoor › Europese ondernemings afgeskrik om in SA te belê
Europese ondernemings afgeskrik om in SA te belê
Woensdag | 18 November | 2020
'n Onlangse studie wat deur die Europese Unie befonds is, het ondersoek ingestel oor die gevolge wat swart ekonomiese bemagtiging (SEB) in Suid-Afrika op internasionale beleggings het. Die studie het bevind dat alhoewel die land baie aantreklike bates vir buitelandse beleggers bied, soos 'n gediversifiseerde ekonomie, natuurlike hulpbronne asook 'n ontwikkelde infrastruktuur, is Europese beleggers egter steeds bekommerd oor die gebrek aan duidelikheid rakende beleids- en strukturele hervormings.
Die studie het ook getoon dat die implementering van swart ekonomiese bemagtiging in maatskappye verreikend is omdat die implementering daarvan te veel dubbelsinnighede en reëls bevat wat gereeld verander, wat op hulle beurt weer veroorsaak dat die aandag van sakeaangeleenthede afgetrek word. Die finansiële kostes wat daaraan verbind is, is ook as rede tot kommer uitgewys en veral die lewensvatbaarheid daarvan word bevraagteken.
Europese maatskappye het ook hul kommer oor die vaardigheidsontwikkelingselement, wat deel van swart ekonomiese bemagtiging in ondernemings vorm, uitgespreek omdat die meeste Europese maatskappye wat in dié land handeldryf gespesialiseerde dienste of produkte bied wat gespesialiseerde studierigtings verg. Maatskappye is bekommerd dat hierdie gespesialiseerde opleiding nie tans deel van die onderwysstelsel in Suid-Afrika vorm nie en dat dit hulle nadelig kan beïnvloed omdat die nodige vaardighede nie beskikbaar is by kandidate wat volgens die beleide van swart ekonomiese bemagtiging aangestel moet word nie.
Volgens Shane van der Nest, die hoof van Huhtamaki Oyj se Suid-Afrikaanse besigheid en ook die raadslid van die Europese Unie se Kamer van Koophandel en Nywerheid in Suid-Afrika is Europese ondernemings tans skrikkerig om in Suid-Afrika te belê weens swak krag- en watervoorsiening asook die koste om wetgewing oor swart ekonomiese bemagtiging na te kom.
Europese ondernemings is ook bekommerd oor wetgewing wat maatskappye dwing om gedeeltelik deur swart Suid-Afrikaners besit te word en om hul produkte of dienste slegs vanaf maatskappye te verkry wat in swart besit is. Hulle is van mening dat die proses te burokraties is en ook te duur is om aan al die vereistes te voldoen.
Bloomberg berig dat die land reeds sedert 2008 deur beurtkrag geplaag word omdat Eskom 'n monopolie oor die Suid-Afrikaanse kragvoorsieningsnetwerk het en tot onlangs toe alleenlik elektrisiteit aan Suid-Afrika kon voorsien. Die probleem het ook veroorsaak dat die dienste soos die lewering van water verswak het.
"Swart ekonomiese bemagtiging was beslis 'n groot onkoste vir ondernemings. Ek het 'n toegewyde hulpbron wat net op administrasie en funksies fokus, wat al die nodige papiere versamel en bepaal wat ons alles moet doen om aan die vereistes te voldoen. As ek 'n onderneming in Suid-Afrika sou open, selfs klein- tot mediumgrootte, sou ek dit ernstig heroorweeg," het Van der Nest gesê.
Volgens Van der Nest het Huhtamaki Oyj, 'n verpakkingsonderneming wat in Finland gevestig is, die stad Ekurhuleni gedagvaar nadat 'n substasie wat krag aan die onderneming verskaf, twee keer ontplof het. Die ontploffing het die produksie van die onderneming beïnvloed en het ook 'n belegging in nuwe masjinerie ter waarde van €70 miljoen vertraag.
Volgens Van der Nest is daar ses Europese ondernemings wat omrede die onsekerheid oor betroubare kragtoevoer versigtig is om verder in Suid-Afrika te belê en Van der Nest het ook genoem dat hulle in plaas van Suid-Afrika eerder ondersoek instel om die onderneming verder in Botswana uit te brei.
Marc van Pelt, besturende direkteur van Pepperl + Fuchs GmbH, 'n Duitse produsent van fotosensors wat ook 'n tak in Suid-Afrika het, sukkel Europese maatskappye om bemagtigingswetgewing na te kom. Volgens Pelt, is baie Europese ondernemings in familiebesit en sukkel hulle om aan die ingewikkelde wetgewing te voldoen wat boonop die koste van handel ook opstoot.
Volgens berigte is daar 1 100 Europese maatskappye wat in Suid-Afrika handeldryf, waarvan 600 in Duitse besit is.
Volgens Morné Malan, strategiese spesialis by Solidariteit, begin buitelandse beleggers nou toenemend al daardie punte beklemtoon wat eintlik vir jare aan die regering gestel is.
"Ons het wesenlike strukturele beleidskwessies binne Suid-Afrika. As ons so aanhou gaan dit bitter moeilik raak om enigiemand te kry wat vrywillig bereid gaan wees om in ons ekonomie te belê. Ons moet meer dinamika in die arbeidsmark toelaat, belasting is veels te hoog vir wat ons kry, die regering spandeer hopeloos te veel geld, regulasies oorweldig die sakewêreld en die wanbestuur van verskeie staatsbeheerde instellings – veral Eskom – maak dit bykans onmoontlik vir die ekonomie om te groei. Daarbenewens, wil die regering beweeg na selfs meer skadelike beleide soos onteiening sonder vergoeding of die Nasionale Gesondheidsversekering (NGV) wat ondenkbare gevolge vir ons land sal inhou," het Morné Malan, stragegiese spesialis by Solidariteit gesê.
Toekomsvooruitsigte lyk ook nie goed nie nadat Thobile Lamati, direkteur-generaal vir indiensneming en arbeid, aangekondig het dat daar verdere pogings vir transformasieveranderinge op senior vlak by Suid-Afrikaanse ondernemings moet plaasvind. Hy het verwys na die regering se 2018-2019 indiensnemingsverslag, wat toon dat swart persone tans 32,2% en 40,2% op die senior- en middelbestuursvlak uitmaak en genoem dat die regering hom nou daarin beywer om minstens 'n jaarlikse toename van 2% in die verteenwoordiging van swart persone op senior- en middelbestuursvlakke te vermeerder.
Volgens Lamati beplan die departement van arbeid om sektorale teikens en die persentasie van swart persone op bestuursvlak binne die volgende vyf jaar op minstens 50% te bring.
"Ons regering dink klaarblyklik dat die enigste probleem met ons ekonomie die feit is dat hulle nie genoeg geld vir die staat kry nie. As hulle die belastingbasis vernietig het, dan kom hulle vir pensioene. As hulle staatshospitale wanbestuur, dan neem hulle die privaat sektor oor. Hulle neem realiteite en die werklikheid kwalik omdat dit nie wil konformeer met hul ideologie nie. In plaas daarvan om te vra of hulle oortuigings dalk net verkeerd is, sal hulle eerder die wêreld en almal daarin blameer omdat dit nie strook met hulle idees nie," het Morné Malan, strategiese spesialis by Solidariteit gesê.
https://businesstech.co.za/news/business/446360/eu-businesses-and-investors-raise-concerns-over-south-africas-bee-laws/