Debat oor Afrikaans as onderwystaal - DAK Netwerk
Debat oor Afrikaans as onderwystaal
Die bydraes in hierdie omvattende werk van 600 bladsye val in tien kategorieë uiteen: Selwyn Milborrow se gedig "Kô lat ôs ere bring aan Adam Small" is 'n gepaste manier om die boek te open en nog 'n talentvolle digter, Gaireyah Fredericks, se gedig rond die boek af. Small se weduwee, dr. Rosalie Small, bied in haar hoofstuk "Wie is Adam Small?" 'n blik op die lewe van die man vir wie almal lief was, maar nooit geken het nie. Christo van der Rheede verduidelik hoe Afrikaans die bruin gemeenskap ekonomiese kan bemagtig.
In die afdeling "Godsdiens en die Kerk" beïndruk Jacques Beukes met 'n boeiende narratief oor die Belydenis van Belhar. Reggie Nel gee 'n postkoloniale beoordeling van die ontstaan van afsonderlike sendingkerke aan die Kaap en Raymond van Diemel verduidelik waarom Isak Morkel, die vader van die Calvyn Protestantse Kerk, sy rug op die NG Kerk gekeer het. MaryAnne
PlaatjiesVan Huffel hou bewyse voor dat Afrikaans nog altyd voertaal, kerktaal en strydtaal in die NG Sendingkerk was.
In die afdeling oor "Identiteit" redeneer Danny Titus dat Afrikaans vir te lank gesien is as 'n taal van 'n homogene (wit) kultuur terwyl bruin en swart sprekers se bydraes misken is. Patrick Mettler skryf dat bruin mense uitgestyg het ondanks die onreg van die verlede. Cornelius
Thomas voer aan dat die genetiese smeltkroes saamgeval het met linguistiese en kulturele ontmoetings en Willa Boezak herinner almal dat daar "wetenskaplike bewyse [is] dat die Khoi-San die eerste inheemse nasie is van Suider-Afrika".
Cecyl Esau se hartroerende verhaal oor die impak wat apartheid op sy lewe en sy aanhouding op Robbeneiland sal lesers aangryp en
Le Cordeur skets hoe die 1976- en 1980-opstande byna sy lewe verwoes het. Edwena Goff, onthul die pyn wat die swart Mej. Suid-Afrika (eers genoem "Mej. Afrika-Suid" en later "Mej. Rapport") moes deurmaak en Llewellyn MacMaster boekstaaf die rol van die Afrikaanssprekende UWK-tokkelokke in die bevrydingstryd.
Langarmmusiek is 'n dans of sportsoort eie aan bruin mense wat van die Kaapse Vlakte tot in Eersterust in Pretoria strek. Gavin Davis laat ons terugverlang na die dae van Jimmy Grans Six en Bobby Hendricks en hy herinner ons: "Bring your own XYZ". By die lees van Elias P. Nel se bydrae oor hoe die rieldans as inheemse kultuurskat hervestig is, begin jou voete jeuk, want jy kannie helpie, jy's gebore merrit. Marlene le Roux herinner lesers daaraan dat teater voor 1994 nie toeganklik was vir die meerderheid Suid-Afrikaners nie en dat die Nico Malan-teater getransformeer moes word na 'n inklusiewe Kunstekaap. Die gemeenskapsteater van Robert J Pearce soos beskryf deur Johan
Coetzer onthul hoe Pearce sonder finansiering hoop geskep het vir belowende kunstenaars deur die teater na townships soos Eersterust te neem.
In die afdeling oor onderwys vertel Danie van Wyk hoe talle bruin leerlinge hul tuisdorp moes verlaat om hul studie in 'n ander dorp in 'n losieshuis voort te sit omdat die plaaslike hoërskool nie vir hulle beskore was nie. Archie Vergotine vertel hoe die KPO as verteenwoordiger van die Afrikaanssprekende bruin onderwysers vreesloos teen apartheid geveg het. John J.G. Dier
onthou die ondersteunende rol van matrieknasieners tydens studenteprotes om aan leerlinge wat by die struggle betrokke was, 'n tweede kans te gee. Basil May ondersoek die ondeurdagte sluiting van onderwyskolleges ná 1994 en wys daarop dat 'n groot onreg teen tersiêre onderwys gepleeg is.
Wat betref die sentrale tema van die boek, naamlik bruin mense se bydrae tot die ontwikkeling van Afrikaans, ondersoek Ronel van
Oort die faktore wat in die Kaap aan die werk was om mettertyd 'n nuwe taal op te lewer.
Ná die era van apartheid was dit tyd vir 'n bruin man om D.F. Malan se stoel te vul. In die afdeling oor die media deel Henry Jeffreys 'n paar interessante besluite wat hy uit dié stoel moes neem. Die oudkoerantredakteur
Conrad Sidego fokus op die rol wat die Ekstra-koerante gespeel het om aan bruin mense 'n stem te gee toe stemreg van hulle weggeneem is in 1950.