Lente tyd vir geurige laventel | Netwerk24
Deur Alice Coetzee 17 Augustus 2019 05:30
Laventel is so 'n veeldoelige plant dat dit amper nooit uit die mode gaan nie. Of jy nou daarvan hou vir sy kalmerende, ontspannende eienskappe, die geur en die blomme of sy watervriendelike aard, daar is altyd 'n rede te vind vir ten minste een laventelbos in die tuin.
Plant geurige randjies van Lavandula stoechas Bandera.
Die lentebloeiende Lavandula-stoechas (Spaanse laventel) en Lavandula angustifolia (Engelse laventel) groei die heel beste in koel toestande. Dit is nou die tyd om laventel te plant.
Lavandula stoechas is verreweg die mooiste van die laventels, met sy kleurvolle blomme wat soos hasie-ore lyk. Wyle Margaret Roberts het daarvan gehou om stoechasin massas te plant vir 'n asemrowende effek.
Die vroegste gebruik van stoechaswas as 'n strooikrui om huise, wasgoed en badhuise te parfumeer, asook om matrasse en kussings te vul. Dit kan deesdae gebruik word in potpourri, in kruiekussings, en selfs in watertandgeregte waar die blare fyn gekap word en spaarsamig by sop, kaassous, vark- en beesvleisgeregte gevoeg word.
As tuinplant is stoechaslaaggroeiende, kompakte laventels ideaal vir rande en kante. Dit kan as dekoratiewe binnenshuise plante gekweek word, in helder indirekte lig of oggendson.
Of dit nou binne of buite gekweek word, die grond kan matig uitdroog voordat dit natgemaak word.
Vir 'n ware laventeleffek, plant Lavandula stoechas Bandera Pink.
Om jou plant in 'n netjiese bosvorm te hou, moet dit gesnoei word nadat die blomperiode verby is. Die plant sal weer in die herfs blom, maar op 'n meer beperkte skaal.
Twee nuwe stoechas-variëteite is die kompakte Bandera en die groter groeiende LaVela.
Bandera groei tot 'n digte plant wat nie oopval nie en 'n goeie sekondêre blommetjie in die lente produseer.
LaVela, wat 60 cm hoog en breed kan word, is een van die eerste laventels wat blom en is nie sensitief vir die botrytis-swam wat laventel kan beïnvloed nie. Op Garden World se onlangse Lentefees is 'n plaat LaVela onder vetplante en ander droogteverdraagsame plante geplant in die platinum-bekroonde skoutuin wat deur Ngena Succulents geskep is.
Alle laventels het goed gedreineerde grond nodig. Plant laventel in 'n houer met swaar grond.
Plant in die vol- of oggendson met middagskadu. Plante in houers kan meer skaduwee verdra.
Verryk die grond met kompos en beenmeel voordat dit geplant word.
Spasieer plante om goeie lugsirkulasie daartussen moontlik te maak. Blaarloof wat vinnig uitdroog, is minder vatbaar vir swamsiektes.
Laat die grond byna uitdroog voordat dit te diep nat is.
Snoei 'n derde van die groei ná die blomperiode. Dit keer dat plante stokkerig raak.
Lavandula angustifolia het die ware laventelgeur en al die medisinale eienskappe. Dit is die laventels wat in lande in Provence en dele van Engeland gekweek word. Die blou blomme op die are is klein, dig, baie geurig en eetbaar.
Die mees dramatiese laventel is Blue Spear, met 'n groot blomspits wat regop en naby mekaar staan, sodat jy 'n indruk van 'n massa blomme kry. Dit is maklik om te kweek, ook met droë hitte. Dit is 'n goeie pluk-laventel wat vanweë sy geur in potpourri gebruik kan word.
Daar is ook Avignon Early Blue, wat baie diepblou blomme het en 'n kompakte plant bly. Dit blom van die laat lente tot die somer en kan hitte beter verdra as stoechas-variëteite. Deur die blomme af te sny word 'n nuwe groeispoed aangemoedig.
Dit kan binnenshuis gekweek word in helder lig, in houers op die patio of in die tuin, as 'n rand vir rose, as 'n plaagwerende heining in die groentetuin of met ander meerjariges wat soortgelyke behoeftes het vir goed gedreineerde grond en son.
Lavandula angustifolia word ook as die kruie-laventel beskou vanweë sy sterk medisinale eienskappe en as 'n teenstreskrui. Om twee tot drie keer per dag 'n kalmerende laventeltee te drink, verlig depressie, spanning en slapeloosheid.
Die strelende effek daarvan werk ook op die spysvertering, verligting van koliek, winderigheid en opgeblaasheid.
Die antiseptiese en antibakteriese eienskappe van laventel maak dit 'n uitstekende noodhulpkrui vir die behandeling van snye, brandwonde, steke, kneusplekke, ekseem, spierkrampe en pyne, en selfs artritis.