Taaltwiste: van toeka tot 2020
BAKEN VAN DIE AFRIKAANSE TAAL
Die lewe van die Afrikaanse Taalmonument sou nooit maklik wees nie: van konsepsie in 1942 tot geboorte in 1975 tot storm-en-drang-tienerskap tussen 1990 en 1994, en eindelik middeljarigheid in 2020, moes sy ’n swaar las dra. ’n Las wat eindelik ligter raak, reken MICHAEL JONAS en SYBRANDUS ADEMA, wat ’n paar taalswaeltjies op die horison gewaar.
Sybrandus Adema & Michael Jonas
DIE idee om ’n “waardige taalmonument in die Paarl” op te rig en beurse toe te ken aan “verdienstelik gevorderde studente wat hulle spesiaal op ’n intensiewe studie van die Afrikaanse taal wil toelê”, is in 1942 geopper en ’n Taalmonumentkomitee, ’n privaat inisiatief, is op die been gebring.
Reeds tóé was die idee omstrede – pennestryde is in koerante gevoer en harde koppe is gestamp – en dit sou twee dekades duur voordat genoeg geld ingesamel kon word om ’n ontwerpkompetisie te loods. Die omstredenheid rondom die monument het oorwegend met die ligging, die voorkoms, die aard of funksie, die simboliek en die politiese ondertoon daarvan te make gehad.
Sommige kommentators was bloot teen die hele gedagte gekant en het die wenslikheid van of noodsaak vir die oprig van so ’n monument bevraagteken...