'n SEUN van 12 wat in die Anglo-Boereoorlog gesneuwel het, word deur mev. Ella Uys (91) vertel. Sy is 'n kleinkind van kmdt.genl. Piet Joubert van die ZAR en vise-president van dié eertydse republiek.
My man, Dirk Uys, wat in 1905 ná die oorlog gebore en in 1968 oorlede is, was die jongste seun van 'n groot gesin en is genoem na 'n broertjie wat op 12 jaar dapper op kommando gesneuwel het.
Toe hulle verneem die Engelse brand naburige plase af, het klein Dirkie sy woord gestand gedoen en sy ma gegroet.
Sy boetie Fanie het ongesiens by die huis uitgeglip en is saam met Dirkie na 'n populierbos van waar hulle gesien het hoe hul ma en die ander kinders deur die Engelse weggeneem word.
Presies 'n jaar later, op 27 Februarie 1902, het klein Dirkie gesneuwel terwyl hy sy pa probeer beskerm het toe die klein kommando van Heilbron deur 'n Engelse oormag oorval is.
In die Springfontein-konsentrasiekamp het dit baie sleg gegaan en was die vroue baie bang vir die "nirste'' en die hospitaal tent waar bitter min oorleef het.
My skoonma het op 'n dag van al die ontbering en honger baie sleg gevoel en is deur een van die "nirste'' betrap waar sy in die tent met 'n nat lappie op haar voorkop gelê het.
Die kinders het op die gefrommelde sinkplate gespring om dit reguit te kry vir 'n skuiling teen een van die hoeke van die huis wat staande gebly het.
Van agter die skuiling het my skoonma 'n gebrande Bybel in die puin sien lê en daarheen gestap. Die wind het dit oopgewaai op die plek waar Dirkie die begin en einde van die Onse Vader met ink kruisies gemerk het, kort nadat sy hom leer lees het. Toe sy Dirkie se kruisies op die bladsy sien, het sy die woorde van 'n predikant in die kamp onthou: "Moeders, God sien julle smarte en tel julle trane.''
Sy naam staan op die monument voor die NG Moederkerk in Heilbron as die jongste wat in die distrik sy bloed vir sy vaderland gestort het soos sy naamgenoot in die vorige eeu in Natal.