Jare gelede was daar nog volop trapsuutjiese in voorstedelike tuine, maar deesdae sien jy selde een. Die kenners sê dit is ‘n gevolg van die ondeurdagte gebruik van insekdoders, wat nie net die insekte uitwis nie, maar ook die diere wat hulle vreet.
As ‘n mens net kyk na die manier waarop hulle water drink, sal jy verstaan hoekom trapsuutjiese gereeld in gevangeskap vrek: Hulle lek dou van blare af en kan nie water uit poeletjies opslurp nie.
Inheemse trapsuutjiese, soos alle ander Suid-Afrikaanse reptiele, is deur wetgewing beskerm en mag nie aangehou, verkoop of gedood word nie.
Die trapsuutjies het sy naam gekry oor sy stadig voortkruipende manier van beweeg om naby genoeg aan prooi te kom voor hulle wegvlieg. Onder die trapsuutjiese in ons land, is dié van die genus Bradypodion, wat ‘stadig-lopend’ beteken, en soms gesamentlik Suid-Afrikaanse dwergtrapsuutjiese genoem word. Daar is die Kaapse dwergtrapsuutjies, die Knysna-, Drakensberg-, Karoo-, Transvaal-, Transkei-, Zoeloeland- en Robertson-dwergstrapsuutjies.
Trapsuutjiese word ook verkleurmannetjies genoem oor hulle vermoë om van kleur te verander. Hulle ruwe vel is dikwels ’n dowwe bruingroen, maar kan verander in reaksie op dinge in die omgewing, veranderings in temperatuur en die lig en ook wanneer hulle honger is.
‘n Trapsuutjies se oë is stereoskopies en kan onafhanklik van mekaar en in teenoorgestelde rigtings draai om hulle omgewing vir vyande en prooi te fynkam. Die prooi, gewoonlik ’n insek, word blitsvinnig met die lang, taai tong opgeraap en ingesluk. Die tong is tot twee keer so lank as die liggaam self.
Die meeste trapsuutjiese lê eiers wat na vier tot 24 maande uitbroei, afhangende van spesie. Daar is selfs ‘n spesie, die Jackson-trapsuutjies, wie se kleintjies lewendig gebore word. Die grootte van die trapsuutjies voorspel hoeveel eiers sy sal lê: Kleiner spesies lê twee tot vier eiers, terwyl die groteres 80 tot 100 eiers op ‘n slag kan lê.
‘n Trapsuutjies het ‘n spesiale manier waarop hy ‘n warm pad oorsteek. Sy bene word baie hoog gelig sodat net twee bene op ‘n slag aan die padoppervlak raak