Orania se stadsdroom vir AfrikanersEk het in Pretoria as ŉ regte stadsjapie grootgeword. Naweke het ons by winkelsentrums gaan fliek en melkskommels gedrink en toe ons ouer word, was dit drankies en etes by een van die vele uithangplekke in die stad. Ek het baie tyd in musiekwinkels met hulle oneindige verskeidenheid deurgebring en my vriendinne het hulle verlustig in die nuutste uitrustings in winkelsentrums. Omtrent al my vriende het ná skool universiteit toe gegaan waar hulle grade verwerf het. ŉ Groot deel van ons vriendekring het hulle in ŉ professie bekwaam wat beteken dat werksgeleenthede tot groter plekke soos Pretoria, Johannesburg, Kaapstad en Bloemfontein beperk is. Toe ek ŉ paar jaar gelede na Orania verhuis het, was my vriende uit die veld geslaan. Nie omdat Orania se strewe vir hulle vreemd was nie, hulle is immers almal trots op hulle herkoms en erfenis, maar omdat Orania ŉ dorp is. Hulle was bekommerd oor waar ek sou gaan fliek, ŉ bier drink en klere koop. Hulle was bekommerd dat my lewensgehalte gaan daal en dat ek nie ŉ behoorlike inkomste sou verdien nie. Verder is my vrou ŉ oogkundige. Hulle was dus baie bekommerd oor hoe die skuif Karin sou raak. Mettertyd het hulle besef dat Orania ŉ lewensgehalte bied waarmee min plekke kan meeding. Die veiligheid en rustigheid, maar belangriker nog, die vryheid om jou taal en kultuur uit te leef is iets wat aan hulle onbekend was. Hulle belangstelling is geprikkel en ŉ skuif van hulle eie was skielik nie meer so belaglik nie. Realisties gesproke is ŉ skuif vir die meeste van hulle egter nie onmiddellik moontlik nie. Om dit vir hulle moontlik te maak sal Orania eers ŉ stad moet wees. Die afgelope week het die Orania Dorpsraad in samewerking met die Orania Beweging ŉ stadskongres aangebied waar die strategie om Orania van ŉ dorp tot ŉ stad te laat groei bespreek is. ŉ Plan van meer as R180 miljoen wat oor die volgende vyf jaar op verskillende maniere vir dié doel in Orania aangewend gaan word, is deur die uitvoerende hoof van die Dorpsraad, Frans de Klerk, bekendgemaak. Ingevolge dié plan gaan daar in spesifieke terreine belê word om te verhoed dat die bestaande groei gekniehalter word terwyl dit terselfdertyd gestimuleer word. Kom ons kyk wat behels die plan en hoe dit gewone Afrikaners sal raak. Eerstens moet daar voldoende behuising met die nodige infrastruktuur wees om inwoners te huisves. Daar is reeds miljoene bestee aan die uitbreiding van Orania se kragnetwerk. Die begroting vir die verdere uitbreiding van infrastruktuur en woonerwe tesame met die oprigting van ŉ ontwikkelingskantoor beloop meer as R41 miljoen vir die volgende vyf jaar. Verskeie Afrikaners het die afgelope jare as entrepreneurs ontpop – baie van hulle in die vervaardigingsbedryf. ŉ Stad moet oor voldoende infrastruktuur beskik sodat dit vir hulle moontlik is om hulle ondernemings na Orania te kan verskuif. Daarvoor moet nywerheidskorwe, ŉ sakekern en stadsplein en kantoorruimte geskep word. Hiervoor word meer as R58 miljoen vir die volgende vyf jaar begroot. Opleiding is baie belangrik vir die ontwikkeling van ŉ stad. Dit gaan egter nie net oor skool en tersiêre onderrig nie. Matriek is belangrik, ŉ graad is belangrik, maar die belangrikheid van ambagsopleiding moet egter nie agterweë gelaat word nie. Daarom word daar meer as R39 miljoen begroot vir skool-, tersiêre en tegniese opleiding oor die volgende vyf jaar. Dan moet daar ook oor gemeenskapsgeriewe gepraat word. Aan die een kant moet Orania belê in toerisme maar terselfdertyd ook in bekostigbare behuising. Behuisingsprojekte soos Elim, Nerina en Soetdoring voorsien reeds bekostigbare behuising aan gesinne en enkellopende mans en vroue. Dit is baie belangrik vir enige gemeenskap se groei dat daar bekostigbare behuising beskikbaar gestel word aan diegene wat dit andersins nie sou kon bekostig om na Orania te verhuis nie. Hiervoor word R19 700 000 oor die volgende vyf jaar begroot. Dit is enkele voorbeelde van hoe die begroting van meer as R180 miljoen oor die volgende vyf jaar aangewend sal word. Toerisme, landbou, aftreegeriewe, die boubedryf en professionele dienste sal oor die volgende vyf jaar intensief ontwikkel word. Orania gaan ŉ stad word waar die Afrikanerkultuur bewaar, bevorder en gevier word. Intussen raak my vriende se skeptisisme oor Orania minder. Hulle gaan immers die naweek kom kuier en ons gaan fliek en drankies en ŉ ete by een van Orania se voorste restaurante geniet. Ek gaan hulle aan my ander vriende voorstel wat rekenmeesters en ontwikkelaars met suksesvolle loopbane in Orania is. En aan die einde van die aand gaan hulle by Orania se spoghotel tuisgaan. Hulle sal sien dat Orania se strategie om van ŉ dorp tot ŉ stad te groei glad nie vergesog is nie.