Hoe tyd, kompleksiteit en dubbelsinnigheid beïnvloed watter metode ons gebruik
Jy moet elke dag van jou lewe groot en klein besluite neem. Wat wil jy vir ontbyt hê? Hoe laat moet jy 'n vriend vir aandete ontmoet? Watter universiteit moet jy na? Hoeveel kinders wil jy hê?
As jy met sekere besluite gekonfronteer word, sal jy dalk versoek word om net 'n munt te laat flip en kans te gee op jou lot.
In die meeste gevalle volg ons 'n sekere strategie of reeks strategieë om tot 'n besluit te kom. Vir baie van die relatief klein besluite wat ons elke dag maak, sal dit nie so 'n vreeslike benadering wees nie. Vir sommige van die komplekse en belangrike besluite, is ons meer geneig om baie tyd, navorsing, moeite en geestesenergie te belê om na die regte gevolgtrekking te kom.
So hoe werk hierdie proses presies? Die volgende is 'n paar van die belangrikste besluitnemingstrategieë wat u mag gebruik.
Die Enkel-Funksie Model
Hierdie benadering behels dat u besluit uitsluitlik op 'n enkele funksie val. Verbeel jou byvoorbeeld dat jy seep koop. Gekonfronteer met 'n wye verskeidenheid opsies by jou plaaslike supermark, besluit jy om jou besluit oor die prys te baseer en die goedkoopste soort seep beskikbaar te koop. In hierdie geval het jy ander veranderlikes (soos geur, handelsmerk, reputasie en effektiwiteit) geïgnoreer en gefokus op net 'n enkele kenmerk.
Die enkel-funksiebenadering kan effektief wees in situasies waar die besluit relatief eenvoudig is en jy word betyds gedruk. Dit is egter oor die algemeen nie die beste strategie om meer komplekse besluite te hanteer nie.
Die Additive Feature Model
Hierdie metode behels die inagneming van al die belangrike kenmerke van die moontlike keuses en dan elke opsie stelselmatig te evalueer.
Hierdie benadering is geneig om 'n beter metode te wees wanneer komplekse besluite geneem word.
Verbeel jou byvoorbeeld dat jy belangstel om 'n nuwe kamera te koop. Jy maak 'n lys van belangrike eienskappe wat jy wil hê die kamera het, en jy beoordeel elke moontlike opsie op 'n skaal van -5 tot +5. Kameras wat belangrike voordele het, kan 'n +5-gradering vir daardie faktor kry, terwyl diegene wat groot nadele het, dalk 'n -5-telling vir daardie faktor kry. Sodra jy na elke opsie gekyk het, kan jy die resultate tel om te bepaal watter opsie die hoogste telling het.
Die addisionele funksie model kan 'n goeie manier wees om die beste opsie onder 'n verskeidenheid keuses te bepaal. Soos u kan voorstel, kan dit egter baie tydrowend wees en is waarskynlik nie die beste besluitnemende strategie om te gebruik as u betyds gedruk word nie.
Die Uitwissing deur Aspekte Model
Die uitskakeling deur aspekte-model is voorgestel deur sielkundige Amos Tversky in 1972. In hierdie benadering evalueer u elke opsie een kenmerk op 'n tyd wat begin met watter kenmerk u glo die belangrikste is. Wanneer 'n item nie voldoen aan die kriteria wat jy vasgestel het nie, kruis jy die item uit jou lys opsies. Jou lys van moontlike keuses word kleiner en kleiner as jy items uit die lys kruis totdat jy uiteindelik by net een alternatief kom.
Besluite neem in die gesig van onsekerheid
Die vorige drie prosesse word dikwels gebruik in gevalle waar besluite redelik eenvoudig is, maar wat gebeur as daar 'n sekere hoeveelheid risiko, dubbelsinnigheid of onsekerheid is? Verbeel jou byvoorbeeld dat jy laat vir jou sielkunde klas loop. Moet jy bo die spoedgrens ry om betyds daar te kom, maar kan jy 'n spoedkaartjie kry? Of moet jy die spoedgrens ry, die risiko loop laat wees, en moontlik 'n gepaste pop quiz ontbreek? In hierdie geval moet jy die moontlikheid weeg dat jy te laat kan wees vir jou afspraak, met die waarskynlikheid dat jy 'n spoedkaartjie sal kry.
Wanneer 'n besluit geneem word in so 'n situasie, is mense geneig om twee verskillende besluitnemingstrategieë te gebruik: die beskikbaarheid heuristiese en die verteenwoordigendheid heuristiese. Onthou, 'n heuristiese is 'n reël-van-duim geestelike kortpad waarmee mense vinnig besluite en oordele kan neem.
Die Beskikbaarheid Heuristiese : Wanneer ons probeer om te bepaal hoe waarskynlik iets is, baseer ons dikwels sulke ramings op hoe maklik ons ​​soortgelyke gebeurtenisse in die verlede kan onthou. Byvoorbeeld, as jy probeer om vas te stel of jy oor die spoedgrens moet ry en die risiko kry om 'n kaartjie te kry, kan jy dink hoeveel keer jy mense gesien het wat deur 'n polisiebeampte op 'n spesifieke paadjie oorgedra word. As jy nie dadelik aan enige voorbeelde kan dink nie, kan jy besluit om voort te gaan en 'n kans te neem, aangesien die beskikbaarheid heuristiese het gelei tot jou oordeel dat min mense getrek word om te spoed op jou spesifieke roete. As jy kan dink aan talle voorbeelde van mense wat getrek word, kan jy besluit om dit net veilig te maak en die voorgestelde spoedgrens te bestuur.
Die Verteenwoordigende Heuristiese : Hierdie verstandelike kortpad behels die vergelyking van ons huidige situasie met ons prototipe van 'n bepaalde gebeurtenis of gedrag. Byvoorbeeld, as jy probeer om vas te stel of jy spoed moet kry om betyds na jou klas toe te kom, kan jy jouself vergelyk met jou prentjie, 'n persoon wat waarskynlik 'n spoedkaartjie kry. As jou prototipe dit is van 'n sorgelose tiener wat 'n warm staafmotor bestuur en jy is 'n jong sakevrou wat 'n sedan ry, kan jy skat dat die waarskynlikheid om 'n spoedkaartjie te kry, redelik laag is.
Die besluitnemingsproses kan beide eenvoudig wees (soos willekeurig uit ons beskikbare opsies kies) of komplekse (soos om verskillende aspekte van bestaande keuses stelselmatig te assesseer). Die strategie wat ons gebruik, hang af van verskeie faktore, insluitend hoeveel tyd ons moet neem, die algehele kompleksiteit van die besluit en die hoeveelheid dubbelsinnigheid wat daarby betrokke is.
> Hockenbury, DH & Hockenbury, SE (2006). Sielkunde. New York: Worth Publishers.
> Tversky, A. (1972). Eliminasie deur aspekte: 'n Teorie van keuse. Sielkundige Oorsig, 80, 281-299.
> Tversky, A., & Kahneman, D. (1982). Oordeel onder onsekerheid: Heuristiek en vooroordele. In Daniël Kahneman, Paul Slovic, & Amos Tversky (Eds.). Oordeel onder onsekerheid: Heuristiek en vooroordele. New York: Cambridge University Press.