Gesprekbeëindigers - Jan Rap | LitNet
Daar is begrippe wat deur die meeste aanvaar word as "die finale woord" in 'n bespreking waarin die deelnemers 'n meningsverskil het.
Een daarvan is die sogenaamde besigheidsbeginsels. Die rede vir 'n diens wat skielik duurder word is "ons bestuur nou die storie volgens besigheidsbeginsels" und damit punktum, dit sou nou iets wees waarmee niemand kan stry nie. Openbare stedelike vervoer is een so'n geval en in al sulke gevalle word die spesifieke diens gaandeweg swakker en verdwyn soms heeltemal. Daar ís gevalle waar dienste meer kos as wat dit kan inbring soos openbare vervoer, museums, landbouvoorligting, simfonie-orkeste, sopkombuise ens. Dit is gevorderde en ordentlike regering.
Die saketaal-verskoning val ook in hierdie klas. Skielik praat Nasionale Parke, Eskom, die Buro vir Standaarde, motorhandelaars, die inkomstediens ens ens net Engels ofskoon die grootste gros klante Afrikaanssprekend is. Hier en daar teken iemand beswaar aan maar dan word daar net gesê "Engels is die saketaa"' op die wysie van "maar is jy dan nou simpel dat jy dit nie weet nie".
Die beëndiger wat die meeste gebruik word is die "apartheids"-beskuldiging. Sodra iemand homself in 'n hoek in geverf het noem hy net die woord "apartheid" terwyl hy 'n beskuldigende vinger na sy debatsteenstander wys en dis verby; hy's verlos en sy teenstander is 'n kandidaat vir die vagevuur.
'n Ander een is dat die teenstander "kerm" en nie "positief" genoeg sou wees nie. Natuurlik onsin; hierdie taktiek word gewoonlik teen die ouens gebruik wat nie so blinkoog oor die NSA is nie. Dit is egter buite beskuldigers se verwysingsraamwerk dat die nuwe bedeling juis tot stand gekom het vanweë ontevredenheid met die ou bedeling wat dan ook, volgens hulle siening, 'n gekerm moes wees.
'n Variasie van laasgenoemde is "wat stel jy voor?" of "wat dink jy moes gebeur het?"
Hoekom moet jy 'n alternatief hê as jy 'n gemis uitwys? Soos ek aan Perdebytjie genoem het, sal 'n kaptein van 'n vliegtuig 'n brandende enjin ignoreer omdat die passasier wat dit aan hom uitgewys het nie 'n oplossing kon bied nie? Sal jou die werktuigkundige byvoorbeeld vra wat stel jý voor gedoen moet word as jy gaan kla oor 'n ongesonde klop in die enjin?
Dit is nie die manier hoe dinge gedoen word nie. As jy jou moet wend tot bogenoemde metodes om jou saak te beklink bluf jy jouself; jy's of te onkundig, of te onseker, om voort te gaan en moes jy jou dus nie in debat begeef het nie of jy het besef jy's besig om 'n borrel te hap en het nie die morele moed om te erken jy was verkeerd nie.