Die kinderagtige manier waarop die onderwysdepartement op die DA se versoek vir ‘n oudit gereageer het, verdiep net die wantroue. Dat die Vrystaatse onderwysdepartement sy uitsonderlike sukses aan onder meer hulp van die universiteite toeskryf, maar die Kovsierektor een van die voorste kritici van die standaarde is, help ook nie.
Volgens verskeie internasionale indekse, waaronder subindekse van die innovasie-indeks, gaan dit maar broekskeur met die onderwys in Suid-Afrika, veral primêre onderwys, en word die land deur verskeie Afrikalande suid van die Sahara uitgestof. Op die meeste lyste van die wêreld se top-universiteite haal net een Suid-Afrikaanse universiteit, Ikeys, die top 200. Slegs enkele universiteite haal die top 500, hoewel daar opsigtelike bedenkinge kan wees oor watter die perk haal, en watter nie. In teenstelling hiermee haal verskeie Australiese universiteite baie goeie plekke op hierdie lyste.
Die oorsaak van die probleem is buitengewoon opvallend. Die regering se versekering dat korrupsie met hand en tand beveg word byt gewoon in die stof as daar muilbandwetgewing wag om onderteken te word, en die publiek wysgemaak word dat ‘n luukse swembad eintlik ‘n “firepool” is. Dit help ook nie as die regspleging tot die uiterste gerek word om te voorkom dat Number One sy dag in die hof kry nie. His Master’s Voice moet geloofwaardigheid hê – iets wat baie tyd neem om te bewerkstellig.
Suid-Afrika het een van die grootste inkomstegapings, en moontlik die grootste ter wêreld. Dit word deels vererger deur die feit dat ‘n groot deel van diegene wat in bittere armoede verkeer, glad nie werk het nie. Suid-Afrika mag ‘n ekstreme voorbeeld wees, maar is wat inkomsteverdeling betref nie heeltemal uniek nie. In die VSA besit die boonste 1% sowat 35% van die welvaart.
Dit raak wel ‘n ernstige probleem as die gaping in die sogenaamde onproduktiewe sektor te hoog word, want dan word kapitaal onttrek uit die sektore wat in groei investeer, en werk skep. In Suid-Afrika word die rassekaart boonop gespeel om die slag van die hennetjie wat die goue eiers lê te motiveer.