Ons Geskiedenis - Nico Malan
Die eerste skool in Humansdorp word in 1851 in die konsistorie van die NG-kerk begin op aandrang van mnr M.G. Human. In 1862 word ‘n skoolgeboutjie tussen die kerk en saal opgerig. Die kerkraad was verantwoordelik vir alle uitgawes asook die salarisse van die onderwysers.
Kragtens ‘n onderwyswet wat in 1868 uitgevaardig word, word die helfte van onderwyssalarisse deur die staat betaal en die res deur openbare liggame. Die beheer van die skool word oorgeneem deur ‘n kommissie wat saamgestel is uit die openbare liggame. Die skoolgebou wat in 1880 met nog ‘n klaskamer uitgebrei word, word by die kerkraad gehuur. In 1892 word mnr. C.M. van Coller die eerste leerder wat matrikuleer in Humansdorp.
Van 1893 af dra die regering op ‘n £-vir-£-stelsel by tot onderwys. Onder die nuwe wetgewing begin die “Humansdorp Undenominational Public School” in die skoolgeboutjie wat by die kerk gehuur word.
In 1898 koop die dorpsbestuur 4 erwe by die kerk vir £850. Die kerkraad het reeds in 1897 die grond beskikbaar gestel vir ‘n nuwe skool. Alfred Milner (later sir) word gevra om tydens sy besoek aan Humansdorp van 14-16 September 1897 die hoeksteen vir die nuwe gebou te lê. Hy kan egter nie aan die versoek voldoen nie, maar stem in dat die skool se naam verander na “Milner Institute”. Die hoeksteen word gelê deur die magistraat, C.W. Andrews. Die gebou word voltooi in 1898 teen £1,950 en op 25 Julie 1898 word die nuwe gebou amptelik geopen deur die Superintendent-generaal van Onderwys, dr. Muir.
Op 4 April 1913 word die hoeksteen gelê vir verdere uitbreidings by die skoolgebou teen £2,183. As gevolg van die rol wat Alfred Milner in die Anglo-Boereoorlog vervul het, word die naam van die skool in onguns gebring. Op voorstel van mnr C.W. Malan (later minister) verander die skool se naam in 1914 na “Humansdorp Publieke Skool”. ‘n Tweede uitbreiding vind in 1918 plaas teen £1,800.
Vanaf 1920 staan die skool se naam bekend as Humansdorp Hoërskool. In 1930 word nog 4 klaskamers aangebou, insluitende ‘n wetenskapkamer en houtwerkkamer teen £2,572. In 1939 word ‘n aparte skool vir die laer klasse gebou en so begin Laerskool Stulting tot en met graad 4 in 1940.
In 1940 open Lushof-koshuis sy deure met 78 koshuisgangers – seuns en dogters. In die vyftigerjare trek die dogters eers na Sonop in Alexanderstraat en later na Dagbreek in Du Plessisstraat.
In 1953 word ‘n regtervleuel aangebou teen £13,000, maar daar ontstaan weldra weer ‘n behoefte vir meer ruimte. In 1959 word besluit om ‘n nuwe skool te bou.
1959 – hede
In 1959 begin die bou van ‘n nuwe skool teen ‘n koste van £80,000. Die gelykmaak van gronde en aanlê van sportgronde kos ‘n verdere £10,000. ‘n Swembad word ook beplan teen ‘n koste van £6,000.
Op 29 Maart 1960 word Hoërskool Nico Malan geopen deur mnr J.N. Malan, LUK en later Administrateur van Kaapland. Die skool is vernoem na hom as gevolg van sy reuse aandeel in die totstandkoming van die nuwe skoolgebou. In 1961 word die langverwagte swembad asook die dogterskoshuis, Huis Meiring, ingewy.
Verdere aanbouings en verbeterings word in 1983 voltooi met ‘n groter saal, nuwe administratiewe kantore, huishoudkundekamer, wetenskaplaboratorium, naaldwerkkamer en biblioteek.
In 1998 word die klubhuis by die sportvelde ingewy en vanaf 2000 tot 2007 word nog 8 klaskamers aangebou as gevolg van die leerdertal wat geweldig toeneem. In 2007 word die dak oor die paviljoen gebou teen ‘n koste van R 476 805.
In 2012 beleef die skool ‘n groot laagtepunt toe 3 klasse, twee kantore en ‘n motorhuis afbrand. Dit word herbou in 2013 en daar word ook begin met die aanlê van nog ‘n hokkieveld.
Na jare se versoeke vir beter veiligheidsomheinings word dit deur die Departement van Onderwys aangespreek in 2016 teen ‘n koste van ongeveer R 2 000 000.