Wye koninklike dekking herinner aan 1947-boikotJohannes Froneman Die dood van koningin Elizabeth II en die oorweldigende dekking wat deur die media — ook Afrikaanse koerante — daaraan gegee word, laat ŉ mens onwillekeurig dink aan die besluit in 1947 om geen dekking hoegenaamd in Die Transvaler aan die besoek van die Britse koningshuis te gee nie. Hierdie besluit deur die redakteur, dr. HF Verwoerd, is al dikwels voorgehou as ŉ bewys van sy ideologiese denke en hardkoppigheid. Sy koerant was immers die enigste wat so ŉ boikot toegepas het. Die joernalistiek-gesproke vreemde besluit om so ŉ groot nuusgebeurtenis te ignoreer, het nie sonder interne teenkanting plaasgevind nie. Die destydse nuusredakteur, Danie Malan, het in ŉ brief in Beeld (21 Maart, 1995) geskryf dat hy sy bes probeer het om Verwoerd van plan te laat verander. Meer nog: die Transvaalse leier van die Nasionale Party (en latere premier), adv. Hans Strijdom, het ook druk op Verwoerd uitgeoefen om ter wille van die koerant berigte oor die koninklike besoek te plaas. Verwoerd se biograaf, GD Scholtz, bestempel dit as ŉ “pynlike” meningsverskil tussen twee figure wat dit oor soveel sake roerend eens was — insluitende die republikeinse ideaal. Die meningsverskil het selfs in die direksie ŉ draai gemaak. Die hele direksie was dit met Strijdom eens en die gevoel is genotuleer en aan die redakteur oorgedra, steeds sonder ŉ verandering in standpunt deur Verwoerd. Terugskouend lyk Verwoerd se besluit na ŉ “joernalistieke stommiteit” (dr. At van Wyk), maar Die Transvaler was nie ŉ kommersieel gedrewe blad nie. Dit is gestig om die Nasionale Party se boodskap in die Noorde suiwer en sonder voorbehoud uit te dra. Waar die republikeinse ideaal ŉ belangrike komponent van die NP se boodskap was, kon dit gelyk het na ŉ afwatering van die standpunt as aandag aan die besoek van die Britse koningshuis gegee sou word. Meer nog: Verwoerd het dit as ŉ propaganda-poging gesien en wou op geen wyse meedoen aan die nouer skakeling met die Britse ryk nie. Trouens, hy het in ŉ brief aan Strijdom vyf redes geopper waarom hy gemeen het ŉ nuusboikot was gepas. Dat mense na aan Verwoerd (insluitende Hans Strijdom) nie die keiharde boikot gesteun het nie, vertel darem ook ŉ verhaal. Hoe ons vandag by nabaat oor die boikot sal oordeel, word bepaal deur dekades se politieke en kulturele grondverskuiwings. Ook deur dekades se glansryke dekking van veral Diana, prinses van Wallis, en ŉ algemene media-obsessie met “glanspersoonlikhede”. Uiteindelik sou ŉ mens kon sê dat dekking van die Britse koningshuis — in die besonder die dood van die koningin — geen bedreiging van enige aard vir Afrikaners inhou nie. Suid-Afrika is in 1961 losgeknip van die Britse kroon, die blanke republiek (gebou op apartheidswetgewing) is as ŉ hersenskim ontbloot en die nuwe stryd om ŉ billike plek in die Afrikason word vandag grootliks vergestalt in ŉ dertigtal organisasies onder die Solidariteit Beweging-sambreel. Dus, nuwe tye en nuwe uitdagings laat ons anders oor sake (insluitende mediadekking) oordeel. Belangrik is ook die feit dat die media vandag oorweldigend kommersieel gedrewe is. Anders gestel: die media bied aan sy gehore wat hulle wil hê en waarvoor hulle bereid is om te betaal. En daar is soveel meer platforms waarop gehore gevoer word met wat hulle ook al wil hê. Uitsonderings op die reël is daar wel, maar selfs ŉ nie-kommersiële digitale publikasie soos Maroela Media word sekerlik gekonfronteer met die vraag wat ŉ Verwoerd moes beantwoord: Dien hierdie berig(te) die groter doel van die publikasie? Is berigte oor hierdie of daardie oppervlakkige tema regtig die moeite werd, of sal dit geen skade doen nie én klieks genereer? Want oorlewing hang tot ŉ groot mate af van aanvaarding deur die gehoor. Dié wys hulle deur hulle klieks. Die vraag waarmee ernstige redaksies sit, is: Hoe vind ons as media ŉ balans tussen wat lesers graag wil lees (omdat dit lekker poeding is) en wat hulle behoort te lees (die noodsaaklike spinasie, soos Tim du Plessis dit een keer gestel het)? Dit is sekerlik nie ŉ eenvoudige óf-óf-vraag nie; die meeste van ons het hopelik geleer om ŉ gebalanseerde bord kos te eet. Maar dit bly ŉ nimmereindigende vraag hoe daardie bord nuus moet lyk.