Koronavirus is kleurblind, maar die ANC nieJohn Steenhuisen, DA-leier, skryf: John Steenhuisen. Foto: DA Toe President Cyril Ramaphosa op 24 Maart aangekondig het dat Suid-Afrika in ’n staat van algehele afsondering geplaas sou word, het hy herhaaldelik beklemtoon dat alle landsburgers moet saamwerk om die koronaviruspandemie onder beheer te bring. ’n Oorweldigende meerderheid van Suid-Afrikaners, van alle agtergronde, het positief op hierdie beroep reageer deur die afsonderingsmaatreëls na te kom. Duisende ander mense, waaronder vooraanstaande sakemense soos die Rupert- en Oppenheimer-families, het ook dadelik hul harte en beursies oopgemaak om hul medemens te ondersteun in hierdie tyd van nood. Vele Suid-Afrikaners was aanvanklik hoopvol dat die regering dalk, gegewe die omvang van die krisis, ’n nuwe blaadjie sou omslaan deur werklike samewerking en eenheid na te streef. Ons is tog inderdaad almal in gevaar om siek te word van die koronavirus, en dis net deur as gelykes saam te werk dat ons die ergste gevolge van die epidemie sal kan afweer. Juis daarom het die DA reeds op 19 Maart ’n beroep op die regering gedoen om swart ekonomiese bemagtiging (SEB) ten volle op te skort. Maar die ANC het ander idees gehad. Terwyl Ramaphosa en sy regering gepleit het vir besigheidsmense en privaat individue om al hul werknemers en alle lede van hul gemeenskappe te ondersteun, het hulle self agteraf aan ’n ander plan geskaaf. Nog voordat die inperking op 27 Maart in werking getree het, het ’n PowerPoint-aanbieding uitgelek wat dit laat blyk het dat die departement van kleinsake van plan was om SEB-rassekriteria toe te pas om te besluit watter ondernemings op staatshulp geregtig is. Ek het onmiddellik aan pres. Ramaphosa se parlementêre raadgewer, Gerhard Koornhof, geskryf om uit te vind of dit waar is dat die regering op grond van ras wil diskrimineer te midde van ’n wêreldwye gesondheidskrisis. Hy het my verseker dat dit nie die geval is nie. Die departement van kleinsake het dit ook vinnig as “fopnuus” probeer afmaak deur aan te voer dat die SEB-voorstelle in die aanbieding nooit amptelik aanvaar is nie. Dit was egter blatante leuens. Kort ná Koornhof (namens die president) en die departement se vurige ontkennings, het die departement van kleinsake ’n webblad beskikbaar gestel waar ondernemings aansoek moes doen om in aanmerking te kom vir regeringshulp. En wat was een van die eerste vrae wat aansoekers op die webblad moes beantwoord? Hulle moes sê wat hul velkleur is. Maar die diskriminasie het nie daar geëindig nie. ’n Paar dae later het ons uitgevind dat die departement van toerisme ook op grond van ras diskrimineer wanneer hulle besluit watter besighede geregtig is op staatshulp. Terwyl die minister van kleinsake, Lindiwe Zulu, dit nog probeer wegsteek het, was die minister van toerisme, Mmamoloko Kubayi-Ngubane, totaal skaamteloos in haar verdediging van rassediskriminasie. In ’n artikel van by die 800 woorde in Business Day het Kubayi-Ngubane die gebruik van SEB-kriteria passievol verdedig. Sy het die regering se standpunt duidelik gemaak: hulle sal aansoekers op grond van velkleur beoordeel wanneer daar besluit word watter besighede geregtig is op ’n betaling van R50 000. Die gevolgtrekking is dus onvermydelik: besighede wat nie kwalifiseer onder die regering se rasse-toets nie, is tweedeklas Suid-Afrikaners en op hul eie. Dit is ’n besluit wat miljoene Suid-Afrikaners van alle rasse se ekonomiese en fisieke oorlewing in gevaar stel. Tot 93% van alle besighede kwalifiseer glad nie vir SEB nie, met die oorgrote meerderheid wat van SEB vrygestel is bloot omdat hul omset nie hoog genoeg is nie. Nadat die koronavirus ’n geweer teen die kop van duisende besighede gedruk het, is dit die regering se rassediskriminasie wat die sneller gaan trek. Die toepassing van rassediskriminasie is altyd skadelik. Maar in die konteks van ’n wêreldwye gesondheidskrisis en ’n inperking wat ondernemings en werk voor die voet vernietig, is die toepassing van rassediskriminasie verraderlik. Die eenvoudige feit is dat die koronavirus nie diskrimineer op grond van ras nie, en die verwoestende uitwerking van die inperking kyk ook nie na ’n eienaar se velkleur voor dit ’n besigheid bankrot maak nie. Álle ondernemings, eienaars en werknemers word ernstig deur die koronakrisis beïnvloed. Daarom moet álle ondernemings op gelyke behandeling en finansiële steun van die staat geregtig wees. Die regering se gebruik van SEB-kriteria om te besluit wie geregtig is op hulp, is soos die brandweer wat eers vra wat jou velkleur is voordat hulle besluit om jou uit ’n brandende gebou te red. Dit druis lynreg in teen die mees grondliggende beginsels van ons grondwetlike demokrasie, naamlik dat alle Suid-Afrikaners gelykmatig geregtig is op die regte, voorregte en voordele van burgerskap. Hierdie blatante rassediskriminasie ondermyn ook die koronavirusinperking. Pres. Ramaphosa was reg om hom te beroep op eenheid en samewerking as die enigste manier om die pandemie te oorkom. Maar eenheid kan net gebou word op ’n fondasie waar alle landsburgers gelyk is. Dit is gevaarlik vir Suid-Afrika dat Ramaphosa sy eie beroep tot eenheid verraai het deur rassediskriminasie in hierdie krisistyd toe te pas. Die DA weier egter om hierdie onreg gelate te aanvaar. Dit is waarom ons hierdie afgelope week besluit het om die regering hof toe te vat oor hul gebruik van ras om te bepaal wie se onderneming, werk en inkomste gered moet word, en wie maar vir die wolwe gegooi kan word. Anders as die regering, bedoel ons dit wanneer ons sê dat ware eenheid en samewerking bevorder moet word om die koronaviruspandemie te oorkom. Dít is waarom ons veg vir die afskaffing van SEB-rassediskriminasie.