Dié expats se stories g’n treurmare oor emigrasieEen van die gedagtes wat dalk te binne skiet wanneer jy ŉ bundel met Afrikaanse emigrante se verhale sien, is dat dit ŉ weeklaag oor die lewe in die buiteland gaan wees. Wanneer jy die stories lees van onder andere Marita van der Vyver, Zirk van den Berg, Eben Venter, Valda Jansen, Annelize van Rooyen, Elisia Strydom, André-Pierre du Plessis en Naomi Meyer in die kortverhaalbundel, Ver in die wêreld, is dit nie ŉ intense wroeging wat jy as leser ervaar nie, maar eerder ŉ gevoel van somberheid. Die bundel is deur Frederik de Jager, in opdrag van NB-Uitgewers, saamgestel. Frederik was ŉ taalonderwyser, redakteur en uitgewer van ŉ groot aantal bekroonde skrywers. Tussendeur was hy artikelskrywer, resensent en vervaardiger van dokumentêre TV-programme. Hy is ook betrokke by skryfskole, in Suid-Afrika en op die eiland Lesbos, Griekeland, waar hy woon. Sy debuutkortverhaalbundel, Man op ŉ fiets êrens heen (Protea Boeke, 2021), is in 2022 met die Eugène Maraisprys vir prosa en die UJ-debuutprys bekroon. Die uitnodiging wat hy aan skrywers gerig het, was eenvoudig: Skryf ŉ storie oor die ervaring om ŉ buitelander in die vreemde te wees. “Tot my vreugde was nie een verhaal ŉ tirade van redes hoekom mense weg is uit Suid-Afrika nie, en nog minder ŉ treurmare oor hoe swaar dit in die buiteland gaan. “Nogtans onderlê ŉ sekere melankoliese toon van verlies en verlange byna die hele bundel,” vertel Frederik aan Maroela Media. Foto bloot ter illustrasie. (Foto: Unsplash) Lesers onderneem so te sê ŉ wêreldreis te danke aan verhale uit verskillende lande, wat Engeland, Nieu-Seeland, Australië, Kanada en Ysland insluit. Die vertellings wissel tussen blote fiksie en persoonlike ervarings. Dit is stories oor verlies aan die bekende, die verlange huis toe, en aanpassings in die verre vreemde – dikwels met ŉ goeie skoot humor verweef. Frederik woon self al ŉ paar jaar in die buiteland nadat hy destyds Griekeland toe getrek het om ŉ klein toerismesaak te bedryf. Hy het wel nie alle bande met Suid-Afrika gebreek nie en sedertdien nog gereeld teruggekom. “Dit was allermins om weg te kom uit Suid-Afrika. Ons is nie met wrewel weg uit Suid-Afrika nie. Ons het ook nie ons land se stof van ons voete afgeskud nie, maar gereeld en vir lang periodes teruggekom om ons skeppende werkswinkels ook hier aan te bied,” vertel hy. Op die vraag of sy belewing as emigrant van ander mense sŉ verskil, sê Frederik dat hy wel so dink. “Te oordeel na inskrywings op die sosiale media. Een van die konstante aanpassings in ons geval, is juis om besigheid met Grieke te doen. Dit is ŉ wanorde op verskillende vlakke. Van links na regs: Frederik de Jager by die KKNK in gesprek met Annelize van Rooyen, Elisia Strydom en André-Pierre du Plessis. (Foto: Eben Pieneaar) “ŉ Ander voor-die-hand-liggende een is die taal, wat moeilik is om aan te leer, maar oor en oor die moeite werd is. Dit is ŉ mooi taal, met ontsaglike diepte. Grieke is bekend vir hulle gulhartigheid, maar in ŉ klein dorpie is jy vir altyd ŉ inkommer.” Wanneer Frederik die eindproduk in oënskou neem, is hy behoorlik in sy noppies oor Ver in die wêreld. “Ek het hoë vereistes gestel, en daar het opdragverhale ingekom wat ek van die hand gewys het. Aan party ander, wat wel die bundel gehaal het, het ons ook redelik baie gewerk om hulle tot hulle reg te laat kom.” Die boek kos R320 (prys onderworpe aan verandering). Klik hier om Ver in die wêreld by Graffiti Boeke aan te skaf.