Deregulasie van brandstofprys is ingewikkeldFoto: Brett_Hondow/Pixabay.com Op kort duur kan die skrap van belastingheffings die brandstofprys verminder, maar die regering sal die verlies aan inkomste net weer op ŉ ander wyse moet invorder. “Die vraag is dus of verbruikers gelukkiger is met dié soort belasting, of eerder nog ŉ verhoging in die BTW-koers of ŉ toename in persoonlike inkomstebelasting verkies,” het Collins Khumalo, die uitvoerende hoof van die Outomobiel Assosiasie (AA) gesê. Hy was een van die sprekers tydens ŉ geleentheid waar ŉ paneel die deregulering van die plaaslike brandstofprys bespreek het. Die bespreking is deur die AA en die Wits-sakeskool in Johannesburg aangebied. Die jongste prysverhoging in Julie het die brandstofprys vir 95-oktaan-petrol tot meer as R16,00 per liter laat styg. Die styging het talle verbruikers warm om die kraag gehad, veral nadat dit aan die lig gekom het dat belastingheffings in die afgelope twee jaar met ŉ stewige 22% gestyg het. Verder het die Sunday Times vroeër berig dat die tegnies insolvente Padongelukkefonds (POF), ŉ begunstigde van die belastingheffings op brandstof, ŉ huurkontrak vir meubels aangegaan het waarvolgens 300 stoele teen ŉ koste van R500 000 per maand verskaf word. Die heffing in Julie se brandstofprys was die vierde toename in 2018 nadat die prys in Januarie, Februarie en Maart gedaal het. Die AA meen die vooruitsigte vir ŉ klein afname in die dieselprys is moontlik in Augustus, terwyl petrol na verwagting met omtrent 2c per liter en paraffien met 4c per liter sal styg. Tog het die assosiasie gesê die brandstofpryse bly onder druk om verdere rekordhoogtes in 2018 te bereik. Khumalo het gesê die petrolprys is ŉ simptoom van ŉ swak ekonomie. “Die verhogings moet binne ŉ breër oorsig van Suid-Afrika se ekonomiese klimaat hanteer word. “Padgebruikers en verbruikers voel die druk van die verhogings. Baie huishoudings moet op ander uitgawes besnoei om private of openbare reiskoste te finansier en verbruikers van paraffien word die swaarste in dié geval getref. “Verskeie opsies om die brandstofprys te verminder is al voorgestel, maar die werklikheid is ongelukkig dat die samestelling van die brandstofprys ingewikkeld is en ŉ enkele oplossing kan nie noodwendig die probleem oplos nie,” het Khumalo gesê. Indien ŉ plan gemaak word met die indirekte belasting op brandstof, soos die algemene brandstofheffing van R3,37 per liter en die heffing van R1,93 vir die POF, kan dit die druk op verbruikers verlig, maar dit sal dan weer op ŉ ander manier verhaal moet word. Khumalo het ook gevra dat die gemeenskap moet saamwerk om ŉ praktiese oplossing te vind vir ŉ probleem wat eintlik veel dieper as net die brandstofprys is. “Deregulering op sigself sal nie die hele brandstofprysstruktuur regstel nie en beslis ook nie onmiddellik geld in die sak van die verbruiker terugplaas nie. “Dit is ŉ langtermynkwessie wat deur die burgerlike samelewing en die regering bespreek moet word. Deregulering kan ŉ gedeelte van die soeke na ŉ oplossing wees en die AA wil graag deel wees hiervan,” het Khumalo gesê. Hy reken die kwessie van deregulering het talle voor- en nadele, elk met sy eie unieke verwikkelde kwessies. “Regulering bied byvoorbeeld deursigtigheid aan padgebruikers deurdat die prys maandeliks bekendgemaak word, en al die komponente wat die brandstofprys uitmaak, is daar vir almal om te sien. Daar is bestaande infrastruktuur om die prys te verfyn en, in groot mate, skommelinge in internasionale produkpryse – en die wisselkoers van die rand tot Amerikaanse dollar word boonop oor ’n tydperk verwerk.” Tog meen Khumalo in ’n dereguleerde omgewing kan brandstofpryse afneem namate groot- en kleinhandelaars hul eie pryse bepaal om mee te ding om kliëntesteun. “Die nadeel van deregulering is egter dat vulstasies in afgeleë gebiede daaronder kan ly weens hul afstand van toevoerpunte. Kleinhandelaars wat selfdiensopsies aan verbruikers wil bied, moet dalk pompjoggies aflê wat natuurlik sal bydra tot die werkloosheidsyfer in die land,” het hy gesê. Khumalo het gesê burgerlike optrede teen stygende brandstofpryse, in die vorm van padblokkades en brandstofboikotte, bring nie noodwendig die gewenste resultate aan diegene wat protesteer nie. Hy het bygevoeg die AA weet mense is kwaad, maar oplossings is nou nodig, nie protes wat die ekonomie verder kan benadeel nie. “Dit is belangrik om te verstaan ​​dat stygende brandstofpryse nie ’n petrolprobleem is nie. Dit is ’n ekonomiese kwessie. Wat ons almal moet besef en begryp, as nasie, is ​​hoe die regering die geld uit die heffings op brandstof bestee, en hoe enige vermorsing in uitgawes verminder kan word. Op hierdie manier sal die aansienlike onus op verbruikers op die lange duur verlig word.” Nog ’n belangrike kwessie wat tydens die bespreking aangeraak is, was die struktuur van die regering en staatsbeheerde ondernemings wat, volgens Khumalo, doeltreffender bestuur moet word. “Daar is ’n geweldige behoefte aan die behoorlike toewysing van hulpbronne – en die bestuur van daardie hulpbronne – van die regering en tot by staatsbeheerde ondernemings. As hierdie hulpbronne beter bestuur word, sal die uitwerking van wat ons nou beleef, verminder word,” het hy afgesluit.