Ruk onderrig in SA nóú reg | Netwerk24
Ruk onderrig in SA nóú reg
Deur Dawie 11 Januarie 2020 00:01
Dawie wens vandag graag elke suksesvolle matrikulant in die klas van 2019 geluk! Ook aan elke onderwyser, ouer en familielid wat hiertoe meegewerk het.
Dit is egter 'n hartseer werklikheid dat baie van hierdie prestasies in baie gevalle nie te danke was aan die Suid-Afrikaanse onderwysstelsel nie, maar eerder behaal is ten spyte daarvan.
En die fanfare waarmee die sogenaamde sukses van die stelsel vandeesweek gevier is – soos na bewering weerspieël word in die slaagsyfer van 81,3% – kom helaas neer op oëverblindery.
Dié syfer sê niks oor die enorme uitvalkoers tussen gr. 1 en matriek wat, as jy dit in ag neem, vir jou 'n ware slaagsyfer van tussen 30% en 40% gee. Om nie eens te praat van die hopeloos lae slaagvereistes nie.
Die Teaching and Learning Inter­national Survey (Talis)-opname, wat verlede jaar bekend gestel is, is soos 'n emmer koue water oor dié oëverblindery. Luidens die verslag bestee onderwysers skokkend min tyd daaraan om onderrig te verskaf, is klasse hopeloos te groot en vlakke van kwalifikasie by onderwyslui te laag.
Suid-Afrikaanse skole het meer gevalle van afknouery, dwelm- en alkoholverwante voorvalle, diefstal en vandalisme as ander lande.
As die regering nie die situasie doelgerig en met sterk, geloofwaardige leiding probeer takel nie, is nóg 'n verlore generasie, vier dekades ná 1976, 'n onteenseglike werklikheid. Die punt is dat ware bevryding nie alleen lê in die afwesigheid van 'n verdrukkende staat nie. Ware bevryding lê ook in goeie onderwys as middel tot volhou­bare werkskepping en ekonomiese groei.
Verlede jaar het die regering sowat R262 miljard vir onderrig begroot – sy enkele grootste uitgawe. Dis proporsioneel ook meer as wat lande soos Amerika, Brittanje en Duitsland op onderrig uitgee. Die werklikheid is egter dat waarde vir geld eenvoudig nie op dié enorme belegging gekry word nie.
Om dít om te keer sal die toerekenbaarheid van skoolhoofde aansienlik verhoog moet word, maar helaas bly die onderwysvakbond Sadou die onderrigstelsel gyselaar hou.
Weet maar wis en seker daar sal geen nuwe daeraad wees as die onderwysstelsel nie nou – ná 'n kwarteeu van ANC-bewind – grondliggend reggeruk word nie.
Dié vakbond dwarsboom deurlopend pogings om hoofde vir die prestasie van hul skole verantwoordelik te hou.
Hy bedryf verwoestende stakings en skop vas teen alle maatreëls om gesonde bestuurspraktyke, groter dissipline, monitering en gehaltebeheer deur inspekteurs gevestig te kry.
Angie Motshekga, minister van basiese onderwys, het al by herhaling te kenne gegee dat Sadou se mag ingeperk moet word, maar daar kom dadels van, hoofsaaklik omdat sy nie die nodige politieke steun uit Luthuli-huis kry nie.
Het pres. Cyril Ramaphosa die politieke moed om sy minister van onderrig se hand te sterk teen die brekers?
Die groot probleem is dat hy en sy konstitusionaliste in 'n magsoorlog gewikkel is met die populiste in die ANC, van wie Ace Magashule, sekretaris-generaal, nou die voorste veghoender geword het. Die oorlog sal in die aanloop tot vanjaar se ANC-beleidskonferensie met hernude felheid gevoer word.
Ramaphosa moet hierdie faksie, wat helaas in alliansie staan met die magsbemiddelaars in Sadou, verslaan voordat 'n beduidende verbetering in die land se onderrig kan plaasvind.
Gedurende die geveg tussen Jacob Zuma en Thabo Mbeki is dikwels gesê die stryd gaan om die siel van die ANC. Dis nou al veel later in die dag en die stryd is bepaald nie meer oor iets abstraks soos die siel van die ANC nie. Dit gaan oor ons oor­lewing as 'n land.