Nyakišišo yeo e tšerwego ke Khansele ya Dinyakisišo tša Mahlale a Batho goba yona Human Sciences Research Council ka tšhomišano le Kgoro ya Maphelo le Ditirelo tša Leago.
Ba bitšwa bomma le botatago setšhaba sa rena, eupša ka nako tše dingwe ga ba fiwe lerato le tlhompho yeo e ba swanetšego.
Ka diphetogo mo setšhabeng le ditlhohlo tša go swana le HIV le AIDS, bohlokwa bja batšofe bo thomile go nyakega gore re kgone go boloka tlemagano ya leago, setho, le boiphedišo bja malapa a rena.
Batšofe ga ba swanela go bonwa bjalo ka baamogedi bao ba ituletšego fela ba tšwelopele, eupša ba swanetše ke go bonwa ba bapala karolo ye bohlokwa mahlakoreng ka moka a tlhabollo.
A re ba feng thekgo gammogo le tlhompho yeo ba e nyakago go phetha morero wo bohlokwa wo.
Pukwana ye e re tlišetša dinyakwa tše lesome tšeo di tumilego kudu tša batšofe gammogo le dikeletšo tša thuto ye.
e dula mafelong a bodulo ao a lego dinagamagae.
e kopana le mathata ao a lekanetšego goya go ao a lego a magolo mo go faneng ka tlhokomelo.
ga ba humene tšhelete ya tlhokomelo.
ya bao ba hwetšago dineelo go tšwa go mmušo ba di šomiša go dinyakwa tša ka lapeng.
Batšofe ba swanetšwe ke go thekgwa go tšwetšapele tlhabollo ya bongwana e sale ka pele.
Batswadi ba swanetše go tlengwa semolao go lefela tšhelete ya fepa bana.
Ditiro tšeo e sego tša tlwaelo tšeo di ka tlišago ditseno go oketša tšhelete ya Thušo ya Batšofe di swanetše go thongwa.
Mmotlolo wa bjale wa ABET o swanetše gore o lebelelwe ka leswa le mekgwa e meswa ya go thekga batšofe ka mabokgoni ao a itšego a tlhabollo a swanetše go ntšhwa.
Dipanka di swanetše go hlohloletšwa go fana ka mananeo ao a tlogo ruta batšofe gore panka e šoma bjang, di-ATM, bj.bj..
Kgakollo ya pele ga ge motho a tlogela modiro e swanetše gore e thongwe go lokišetša batšofe khuduego yeo e lapišago yeo e amanago le botšofadi.
Ditirelo tša mmasepala e be e le ditirelo tšeo e lego gore ga di kgotsofatše.
Mmušo o swanetše go dira gore ditirelo tša motheo di be gona kua dinagamagaeng.
Batšofe ba bontšhitše tumo ya go ka lefa ge e le gore ditirelo di ka fiwa ka mehla le gona ya ba tšeo di tsepamego ka theko yeo e kwagalago.
Batšofe bao e lego dihlogo tša malapa ba swanetše go lokollwa go lefa meetse le mohlagatse.
ba na le meetse a pompi ka dijarateng tša bona.
Bao ba fanago ka ditirelo ba swanetše go arolelana didirišwa le maiteko go tšwetšapele peakanyo le phihlelelo ya ditirelo.
Batšofe ba swantšwe ke go bonwa byale ka batšeakarolo ba mahlahla, ntle le go ba bao ba thušegago.
Masolo a swanetše go pharwa dikolong, go bo raditaba le go bao ba fanago ka ditirelo go tšwetša pele tlhompho go batšofe.
Go hlohloletša dirutegi tša makgowa go ithuta maleme a tlhago le ditšo.
250 ba bontšhitše gore ba nyaka bodulo gomme 24% feela ke bona ba bo hweditšego.
Kago ya dintlo e be ele magareng ga ditirelo tše bohlokwa tšeo di ilego tša balelwa fase.
120 e be ba nyaka tlhokomelo ya setšhaba goba ya moagong gomme 16% feela ya bona ya e hwetša.
Go nyakišiša mekgwa ye mengwe ya tlhokomelo ya moagong e.
Batšofe ba rata go dula le meloko ya bona, eupsha ba nyaka lefelo leo ba ka ikwa ba šireletšegile, ba be le lefelo leo ba ka beago dilo tša bona , gore ba kgone go tšwa mo ntlong.
520 ba bontšhitše gore ba nyaka dinamelwa mola 91% ya bona ba di hweditše.
feela ba bontšhitše gore ditirelo tša dinamelwa ga tša loka goba go fetiša go se loke. Dihlopha tša tsepelelo ba beile gore se se hlola ke go sehlomphe, tšhwarompe le kgobolo ka baotledi ba ditekisi.
Tirelo ya go se kgotšofatše e bonagala mo ditseleng tšeo e sego tše dikgolo.
Batšofe bao ba dulago mekutwaneng ya metsesetoropong ba lefa gantšhi dinamelwa go ya go hwetša ditirelo tša go swana le dikliniki le go ya mafelong ao mphiwa fela o hwetšwago gona.
Fela kudu go batho bao ba tšwago ba le mekutwaneng ya metsesetoropong le dipolaseng.
Batšofe ba kwa ba se ba šireletšega, kudu ka matšatši a mphiwa fela.
ba kwa ba šireletšegile ga nnyane goba ba se ba šireletšega le ga nnyane mo ditikologong tša bona.
Ba boletše ka go tšhoga bana bao e lego ba bona.
Maikutlo a mohuta wo a bewa ke bohloki, go hloka mošomo le go hloka tlhompho.
Bašomi kamoka bao ba šomelago lefapa la setšhaba le maphodisa ba swanetšwe ke go lebelelwa.
250 ba bontšhitše gore ba nyaka ditirelo tša pabalelo mola 32% feela e di hweditše.
e re khwaliti ya ditirelo tša pabalelo ga se ye e lokilego.
860 ba bontšhitše gore ba nyaka polokego ya leago mola 91% ba e hweditše.
ba bone khwaliti ya ditirelo tša polokego ya leago di lokile.
Ka potšišo ye e fapanego 84% ba bone ditirelo tša mphiwa fela byale ka ditirelo tše dikaone tšeo batšofe ba di hweditšego.
Tše masometshela ka ye nako di fiwa mašeleng mola tše šupa di sa le mo lenaneo tetelong.
Se ke tlhalošo ye kopana ya pego yeo e kwagalago yeo maikemišetšo a yona e lego go tsebiša bakgathatema ka moka ka ga dikutollo tša nyakišišo. Go bohlokwa gore re šetše dikutollo tše ge maano a dirwa.
Dinyakwa tša batšofe ke maikarabelo a batho ka moka.
Amogela batšofe ka tlotlego le tlhompho yeo e ba swanetšego.