’n Kind wat oor ’n lang tyd heimlik deur ’n sterker een afgeknou word, is dikwels so vasgevang in ’n web van vrees dat hy nie maklik self die grootmense van die boelie in sy lewe sal vertel nie. Dit is waarom sy maats, broers of susters (as hulle van die afknouery te hore kom) van hul eie vrese moet vergeet en die bullebak moet ontmasker...
IE bullebak, word hy genoem. Of sommer die boelie, na die Engelse woord “bully”. ’n Ander woord vir hom is die afknouer—en dit beskryf presies wat hy doen.
Moontlik marsjeer hy in die pouses met bak arms op die skoolterrein rond en knou hy die weerlose kleintjies af wanneer hy ook al die kans kry. Miskien het hy ook ’n paar jillende meelopers wat hom op ’n vreemde manier “bewonder” wanneer hy ’n swakker kind se gesig sadisties in ’n plas modderwater druk of hom hardhandig stamp sodat hy agteroor op die grond val.
AVORSING toon dat afknouery ’n wêreldwye probleem is. Dit ken geen internasionale afbakenings, maatskaplike grense of etniese perke nie. Dit kom vrywel in alle skole voor. Om die waarheid te sê, daar is ’n merkwaardige ooreenkoms in die voorkoms van hierdie onsmaaklike soort baasspelery van land tot land en van skool tot skool.
Om die probleem aan te spreek, sê sosioloë, moet daar waar moontlik altyd begin word by die bullebakke self en geprobeer word om die rede vir hul wangedrag vas te stel. Baiemaal loop sulke boelies agter die fassade van bravade eintlik met ’n groot klomp onhanteerbare seer in hul binneste rond. Hulle is byvoorbeeld dikwels self die slagoffers van bullebakkery—miskien liefdelose en selfs onmenslik hardvogtige behandeling deur een ouer of altwee ouers, ’n ouer broer of suster of ander familielede tuis.
Tog kan die jong geweldenaars se eie haglike omstandighede—wat dit ook al is—hoegenaamd nooit gebruik word om hul tirannieke gedrag te probeer regverdig nie. En hoe gouer hulle dit aan hulle tuisgebring word, hoe beter sal dit vir hulself en almal om hulle wees. Die bullebak het, waar dit enigsins moontlik is, intensiewe sielkundige behandeling nodig. Maar selfs net ’n bietjie liefdevolle belangstelling deur mense wat vir sulke maatskaplik ontwrigte kinders omgee, kan dalk wondere verrig waar ’n mens dit nooit sou verwag nie.
Kinders moet dus vroeg geleer word dat hulle besliste regte het en dat hulle hul stemme moet verhef as daardie regte deur wie ook al geskend word. Niemand het die reg om iemand anders se liggaam te pynig nie. Niemand moet dink hy het die onbeteuelde vryheid om ’n medemens herhaaldelik in sy gees kwets nie.
REGS: ’n Kind wat deur ’n boelie bloedneus geslaan is, wag saam met sy ma in ’n dokter se wagkamer om behandel te word. In hierdie geval was die besering dalk te opvallend om te verswyg, maar dit gebeur baiemaal dat kinders dit vir hul ouers wegsteek wanneer hulle afgeknou word.
Om hierdie redes weet broers, susters en maats van ’n geboeliede kind dikwels van sy verknorsing lank voordat sy onderwysers en pa of ma daarvan bewus is. Soms vra die slagoffer hulle om niks te sê nie. Ander kere bly hulle doodstil omdat hulle bang is dat die boelie ook vir hulle sal begin treiter as hulle vir die grootmense van sy afknouery vertel.
IER is ’n paar dinge wat jy dus wel kan doen as ’n maat of boetie of sussie by jou kom hulp soek as hulle deur iemand geboelie word:
Probeer die afgeknoude kind oortuig om met ’n grootmens daaroor te praat—dit kan ’n onderwyser of die kind se pa of ma wees.
Stel dit duidelik aan die afknouer dat jy nie so bang vir hom is dat jy niks sal doen nie en dat jy vasbeslote is om ’n einde aan sy skrikbewind te help maak.
Moenie geweld teen die boelie gebruik nie—jy kan dalk op die ou end daarvan beskuldig word dat jy self ’n boelie is.
Moenie aan die slagoffer sê dat jy nie betrokke wil wees nie en dat hy self die probleem moet hanteer nie—as hy kon, sou hy jou nie gevra het om hom te help nie...