Augustus | 2017 | Bodemklippe
139. Wat van jou?
Posted on Augustus 28, 2017 by Ansophie Joubert
Het jy al ooit jouself in die geskiedenis in verbeel? Waar sou jy geleef het in die dorpies van die Middeleeue, ‘n edelman in ‘n kasteel, ‘n ridder wat vir die hertog veg of dalk die hertog self? Dis redelik moeilik om as vrou te ambisieus oor die geskiedenis te dink, hoewel die geskiedenis vol sterk vroue was. Ek is beslis nie Joan of Arc nie! Vroue wat ek bewonder is selfs verder terug in die geskiedenis – Deborah in Rigters en Huldah in 2 Konings 22. Lees gerus.
Kom ons reis saam na die walle van die meer in Galilea waar almal gepraat het van ‘n man wat mense gesond maak, met die Fariseërs en Skrifgeleerdes argumenteer en na die armes uitreik. Kan jy jou die gepraat rondom die pleine en putte van die Judese dorpies voorstel? Miskien was jy ‘n suksesvolle besigheidsman in die visbedryf om die meer, waar jy die vars vis in sout ingelê het, om te verskaf aan die Romeinse goewerneurswoning in Caeserea of Herodes se paleis in Jerusalem.
Die afgelope Paastyd was ek in die kerk by ‘n preek oor Jesus se intog in Jerusalem op Palm Sondag. Op die skerm was ‘n pragtige foto uit een van die Jesus-flieks wat die gebeure uitbeeld. Terwyl ek na die mense om Jesus kyk, het ek skielik gewonder waar ek sou wees. Ek moet erken ek het ‘n lewendige verbeelding, maar ek het al verskeie kere ondervind dat die Heilige Gees beheer van my verbeelding neem om my geloofsbeelde te wys. Dit is onmoontlik vir my om te dink dat ek self in staat sou wees om dit uit te dink. Een van die mees kragtige geleenthede was toe ek van ‘n oorweldigende vrees verlos is, in die oomblik toe die Here vir my Sy voorsiening en beskerming wys.
Terwyl ek na die skerm staar, het ek vreeslik hartseer geword. Ek het myself nie daar voor met ‘n tak in die hand gesien nie. Ek kon net dink dat ek met my natuurlike supisieuse en huiwerige geaardheid, meer die agterhoede sou vorm en eers sien hoe hierdie ding uitspeel. In gebed wou ek die Here om verskoning vra dat ek so ongelowig sou wees in die werklikheid om Jesus. Ek het Maria Magdalena en Johannes se toewyding bewonder, wat ten spyte van groot risiko Jesus tot by die kruis gevolg het.
In daardie oomblik het die Heilige gees my van die teenoorgestelde gedagte oortuig. In my gees het ek Sy liefdevolle stem “gehoor” wat sê dat ek presies sou wees waar ek nou is. Ek was bewus van die wonderwerk van geloof, saligheid en geestelike insig in die misterie van God wat im my lewe die heel kosbaarste ding is.
Die stap om jou lewe aan Jesus te onderwerp, is ‘n koue rasionele besluit, gevolg deur die wonderwerk van wedergeboorte wanneer die Heilige Gees in jou innerlike wese woonplek opneem. Ek was vol vreugde oor die insig dat Jesus bonatuurlik in die lewens van mense openbaar word, toe net soos nou.
Vir my was dit ‘n oomblik van groot blydskap. Ek was sommer lus en skreeu Hosanna! Ek weet hoe lief ek Hom het en hoe kosbaar Sy woord vir my is, bo alles in hierdie wêreld. Deur die res van die diens het ek my eie intog in Jerusalem geniet, reg daar aan Jesus se sy.
Hoe het die mense geweet Hy is die Messias was hulle so lank verwag het? Dit is juis die tema van hierdie eerste hoofstukke van Johannes. Hy stel Jesus se saak soos ‘n advokaat in ‘n hof, met getuies en bewyse uit die ou geskrifte wat die titel Messias, onderskryf.
Verder het Johannes getuig: “Ek het duidelik die Gees soos ‘n duif uit die hemel sien kom, en Hy het op Hom gebly. Ek het self ook nie geweet wie Hy is nie, maar God wat my gestuur het om met water te doop, het vir my gesê: ‘Die Een op wie jy die Gees sien kom en bly, dit is Hy wat met die Heilige Gees doop.’ Ek het dit self gesien en daarom getuig ek: Hy is die Seun van God.”
Die geleentheid van Jesus se doop was vir Johannes die Doper ‘n diep en onderskeidende gebeure. Daar by die waters van die Jordaan het God Homself as ‘n drie-eenheid openbaar met ‘n stem uit die hemel, Jesus in die doopwater en die Heilige Gees in die vorm van ‘n duif wat op Hom afdaal. Dit was iets wat net die geestesoog met geïnspireerde insig kon sien.
Die doop (Grieks = baptizein, wat beteken om te onderdompel) van Jesus was ‘n kernbelangrike gebeurtenis.
Die duif was ‘n heilige dier. Dit is nie gejag nie en nie geëet nie. Die simbool van ‘n duif was iets baie bekend en geliefd. Die duif het aan Noag die olyftak gebring – ‘n simbool van God se voorsiening. (Matteus 3:16)
Dit was met Jesus se doop dat die Heilige Gees op Jesus kom rus het, op ‘n manier wat vir Johannes die Doper duidelik was.
Die Hebreeus vir Gees is ruach en dit beteken wind. Die Gees van God gee ons drie dinge:
KRAG: dit word in Handelinge 2 as ‘n geweldige stromwind beskryf.
LEWE: die bestaan van ‘n mens is deur die asem van God.
GOD: dit is die manier waarop ons hier op aarde ‘n verhewe, goddellike lewe kan lewe.
Die Gees het die profete geïnspireer. (Miga 3:8,Jesaja 59:21,Jesaja 61:1, Esegiël 36:26-7)
Die Gees bring God se waarheid, gee die mens insig om die waarheid te sien en die vermoë om die waarheid te leef en te verkondig. Vir die Jode was dit nie nuut nie.
Johannes gaan uit sy pad om te verklaar dat die Gees van God op Jesus bly. Dit is nie tydelik nie, dit is ewig. Net soos dit vir ons ‘n ewige inwoning is. Die Heilige Gees deurweek ons wese om die Woord te verstaan en ‘n gees-beheerde lewe te leef. Dit is waarlik God se vuur in ons binneste. ‘n Geesgebed is ‘n uitroep van die hart met geen gedagte aan teologie of liturgie nie, Dit is ‘n wonder-ontmoeting met God self in die privaatheid van die binnekamer soos Jesus self leer. (Matteus 6)
Die Gees van die Here sal op hom rus: die Gees wat wysheid en insig gee, die Gees wat raad en sterkte gee, die Gees wat kennis verleen en eerbied vir die Here. (Jesaja 11:2)
Dit was die belofte oor die Messias. Net so word ons die belofte deelagtig in ‘n Geeslewe.
Die volgende dag het Johannes weer daar gestaan, met twee van sy volgelinge by hom. Toe Jesus verbyloop, het Johannes stip na Hom gekyk en gesê: “Dáár is die Lam van God!” Die twee het hom dit hoor sê en hulle het Jesus gevolg. Toe Jesus omkyk en sien dat hulle Hom volg, vra Hy vir hulle: “Wat soek julle?” en hulle het Hom geantwoord: “Rabbi” – dit beteken leermeester – “waar gaan U tuis?” Hy sê toe vir hulle: “Kom saam, dan sal julle sien.” Hulle het toe gegaan en gesien waar Hy tuis gaan. Dit was omtrent vieruur die middag, en hulle het die res van die dag by Hom gebly.
Johannes die Doper wys na Jesus as die groot leermeester, terwyl hy weet dat sy dissipels Jesus gaan volg. Hy het geen jaloesie gevoelens nie. Sy oog was op die visioen van die Messias, waarvoor hy die mense voorberei het.
Dit is ‘n ware dissipel – sy oog bly op die visie en die hoër roeping van die Koninkryk van God.
Wat is die visie vir jou lewe?
Neem ‘n oomblik en vra die Heilige Gees om jou gedagtes te inspireer. Skryf dit neer. (Habakkuk 2:15)
Jesus draai om en praat met die volgelinge. Dit is Sy karakter – Hy nader tot ons, as ons die eerste stap gee. Hy maak deure oop. (Jesaja 45:1 en Openbaring 3:8)
Jesus wat omdraai is ‘n pragtige voorbeeld van God se initiatief. Hy kon ons tegemoet, net soos die pa in die storie van die verlore seun. Maak die prentjie van jou hemelse Vader wat jou in Sy arms opvang.
We seek God when He has already found us – Augustinus.
Die kernvraag is natuurlik: Wat soek jy?
Jou begeerte moet uitgespreek word. Die mense wat Jesus volg kan dalk wettiese argumente soek, of nasionaliste wat ‘n geweldadige oplossing soek. Hulle was nederige mense wat hulle Messias gesoek het. Hulle het heel moontlik verward en onwaardig gevoel en ‘n diepe sielsleemte ervaar. Dit is die perfekte plek om te wees – donker lewens wat by die Lig uitkom om vir altyd te verander.
Soek jy veiligheid en materiële voorspoed? Dis nie verkeerd nie. In die geestelike realm tel dit as lae ambisie. Dit is onbevredigend om God te soek net as ondersteuning vir jou eie doelstellings in die lewe. Dit is heeltemal anders as jy Hom soek om waarlik jou lewe in Sy te lig te beskou.
Die dissipels vra: Waar woon Jesus?
Hulle noem Hom rabbi, wat letterlik beteken: my groot meester. Dit was ‘n titel van respek vir ‘n wyse man. Johannes skryf aan die Grieke en gebruik die woord vir onderwyser.
Wat beteken hulle vraag?
Hulle wil nie die kort antwoord hê nie. Hulle wil sit en lank praat, baie vrae vra. Dit is nie net ‘n oppervlakkige nuuskierigheid nie. Hulle wil Hom ken.
Jesus antwoord: Kom saam en kyk.
Sy woorde was bekende woorde wat ‘n leermeester vir sy studente gesê het. Dit het beteken dat hulle saam ‘n pad van leer-ondervinding sal stap, verkieslik oor ‘n lang tydperk.
Johannes was sonder twyfel een van die dissipels waarvan hy skryf. Hy maak ‘n nota van die tyd – 4nm – net soos in ‘n dagboek. Hy dink terug aan daardie middag in Galilea toe sy lewe vir ewig verander het.
Posted in Afrikaans - Christen,Bybelstudie,Uncategorized	Tagged doop,Heilige Gees,nuwe lewe
138. Die toneel is voorberei – die roep gaan uit.
Posted on Augustus 14, 2017 by Ansophie Joubert
Dis eers diep in hoofstuk een wat die storie begin. Johannes maak seker dat ons die tydloosheid en ewigheidswaarde van hierdie verhaal begryp – waarlik die wonderlikste storie ooit. God het Sy geskape wesens so lief dat Hy een van hulle word om Homself as offer te bring om hulle te red.
Johannes is noukeurig om die eerste week van Jesus in die fyn detail weer te gee.
[Die Skrif is soos volg: eerste dag – Johannes 1:19-28; tweede dag – Johannes 1:29-34; derde dag – Johannes 1:35-39, vierde dag – Johannes 1:40-42, vyfde dag – Johannes 1:43-51. Die sesde dag is oop en die sewende dag word beskryf in – Johannes 2:1-11.]
Daar is drie getuies tot Jesus se lewe: Johannes die Doper, die dissipels en die wonderwerke. Johannes die Doper stel sy eie posisie baie duidelik in Johannes 1:19-28.
Een van die belangrike spelers in hierdie storie is die Jode. Hulle is altyd in opposisie, in ‘n kruis-ondervragingsrol. Hulle word meer as 70 keer genoem. Hy vertel van hulle verwerping van Jesus. God bring saligheid wat hulle weier; Jesus nooi uit en hulle bied weerstand. Die hele Evangelie vertel van die liefde van God, maar waarsku teen die verwerping van daardie liefde.
Johannes die Doper was die seun van Sagaria, ‘n priester (Lukas 1:5). Die priesterskap was ‘n erfposisie oorspronklik van Aäron af. ‘n Persoon is ‘n priester gebore of hy daarvan gehou het of nie.
Die Fariseërs was geleerdes in die Wet van Moses en het in streng ooreenstemming daarmee geleef, as voorbeeld vir die mense. Hulle naam beteken afgesonderd. Buiten die Fariseërs was daar die Sanhedrin, wat Jesus fyn dopgehou het. Hulle was ‘n raad van gemeenskapsleiers in elke stad van Judea. Hulle naam beteken saamsit. ‘n Belangrike deel van hulle funksie was om teen valse profete te waarsku. Hulle was besonder suspisieus oor enigiets nuuts en Johannes die Doper het nie binne die toegelate spektrum van profete geval nie.
Die Jode as ‘n nasie en hulle leiers het in verwagting van die Messias geleef. Hulle het ‘n majestieuse regeerder van vrede en mag verwag; ‘n nasionale kampioen wat hulle die heersers van die hele aarde sou maak; ‘n prins uit die stam van Juda en ‘n afstammeling van Dawid.
Soveel mense het oor eeue uitgeroep dat hulle die Messias is en groot onluste veroorsaak. Almal het geglo dat Elia sou kom om die Messias aan te kondig (Maleagi 4:5). Sommige het geglo dat Johannes die Doper die reïnkernasie van een van die ander groot profete soos Jesaja of Jeremia kan wees, al was reïnkernasie nie deel van die algemene geloofsbeginsels nie. Johannes die Doper het al hierdie titels en name oor homself ontken.
Johannes die Doper was ‘n ware pastoor en prediker. Hy het deurgaans die ware Koning uitgewys. Die prediker moet vergete wees en dit wat hy beklemtoon moet uitstaan. Die fokus moet altyd op Jesus wees.
Hoekom het Johannes gedoop?
Die doop was nie vir die Israeliete nie. Slegs vreemdelinge wat hulle by die Joodse geloof wou aansluit is gedoop. Die Jode het nie doop nodig gehad nie; hulle was alreeds kinders van God. Johannes het die speelvlak gelyk gemaak in antisipasie van iets besonders. Hy het Jode soos heidene behandel. Mense, uit al die moontlike vlakke van die samelewing, het na hom gestroom in die hoop vir iets kragtig en wonderbaar in die vernuwing van hulle geloof.
Onder die kruisondervraging van die Fariseërs het die Doper geantwoord:
“Ek doop met water, maar tussen julle staan daar Iemand vir wie julle nie ken nie. Dit is Hy wat ná my kom, wie se skoene ek nie werd is om los te maak nie.” (Johannes 1:26,27)
Hy kon nie ‘n meer nederige taak genoem het nie. Om skoenrieme los en vas te maak was ‘n slaaf se werk. Die Rabbi’s het gesê dat ‘n dissipel enigiets vir sy meester mag doen, maar nie sy skoene vasmaak nie. Johannes verklaar dat hy nie eers waardig is om Jesus se slaaf te wees nie. Deur dit te sê het hy die koning van Israel aangekondig.
Johannes was net besig om die weg vir Jesus voor te berei, soos wat elke prediker moet doen. Ons het dieselfde groot roeping as Johannes die Doper. Ons wys die pad na Jesus. Mense moet ons vergeet; ons moet onsself vergeet en die beeld van Jesus in fokus bring.
Dit is die ware toets van Woordbediening. Hoe duidelik is die woorde en werke van Jesus in ons kerke vandag? Dieselfde Johannes skryf die “toets” vir ware geloof in sy sendbrief.
Geliefdes, moenie enigeen glo wat sê dat hy die Gees van God het nie, want daar is nou reeds baie vals profete in die wêreld, maar ondersoek elkeen, ondersoek of sy gees van God afkomstig is. Hiéraan ken julle die Gees van God: elkeen wat bely dat Jesus werklik die Christus is wat mens geword het, het die Gees wat van God afkomstig is. En elkeen wat dit nie van Jesus bely nie, het nie die Gees wat van God afkomstig is nie. Hy het die gees van die antichris, die gees van wie julle gehoor het dat hy kom en wat nou reeds in die wêreld is. (1 Johannes 4:1-3)
Waar is die duiwel die meeste aktief? In die kerk tussen die kinders van God. Daar wil hy die valse leer versprei, halwe waarhede wat lei na wettisisme en twyfel. Ons ken die WAARHEID – Jesus in persoon. BID dat die gawe van onderskeiding oor vooroordeel, vooropgestelde idees en wêreldse kultuur ons sal bewaar van valsheid. Ons moet die suiwer Evangelie soos Johannes die Doper verkondig:
“Dáár is die Lam van God wat die sonde van die wêreld wegneem! (Johannes 1:29)
In hierdie een stelling is daar vier beelde van Jesus:
Die Paaslam, wat in Egipte geslag is, toe hulle die bloed aan die deure gesmeer het in Exodus 12:11-13. Paulus bevestig dit in 1 Korintiërs 5:7.
Tydens die offers by die Tempel is duisende lammers geslag en die bloed teen die fondamente gesprinkel. Die lammers is spesiaal geteel vir die offerrituele en dit was daarde spesifieke herders wat die paaslammers opgepas het, wat die boodskap van Jesus se geboorte by die engelkoor gehoor het. Die lammers is deur die handelaars in die voorhof van die Tempel verkoop.
Die profete het die titel van Jesus uitgeroep. Ek was soos ‘n mak lam wat weggelei word om geslag te word. (Jeremia 11:19)
Soos ‘n lam wat na die slagplek toe gelei word en soos ‘n skaap wat stil is as hy geskeer word, het hy nie gekla nie. (Jesaja 53:7)
Die stryd van die Maccabese teen die bose Antiochus Epiphanes rondom 163 vC was vars in die geheue van die Jode van daardie tyd. Die lam met horings was die simbool van die groot oorwinnaar as God se kampioen. Hy sou die oorwinning oor sonde in ‘n eenmalige stryd wen.
Johannes gebruik hierdie titel van Jesus 29 keer in die Openbaring.
Dit het een van mees geliefde titels van Jesus geword. In een woord som dit die liefde, opoffering, lyding en die oorwinning van Jesus alles saam op.
Kon enigiemand ooit bang wees vir ‘n lammetjie? Kon enigiemand ‘n lammetjie verwerp?
Jesus kom as ‘n mensbaba, die mees hulpelose nuutgebore wesetjie wat daar kan wees. Hy kom nie om te oordeel of te verdoem nie. Hy kom om te red. Dit is ‘n beeld van diepe kontras. Hoe kan ‘n lam meer wees as ‘n hulpelose skepsel wat versorg moet word? Jesus is die Lam van God wat in oorwinning die wêreld red.
Dit is ‘n beeld wat aandag trek juis in die geweldige kontras, die inherente dissonansie wat dit skep.
Dit is die grootste konfrontasie van denke ooit.
Posted in Afrikaans - Christen,Bybelstudie,Uncategorized	Tagged Evangelie van Johannes,Jesus,Lam,lewe
137. Altyd genoeg – nooit tekort.
Posted on Augustus 7, 2017 by Ansophie Joubert
Hier in die laaste verse van die eerste hoofstuk van Johannes, leer ons nog woorde om die volheid van Jesus te beskryf, net soos genade en waarheid wat ons verlede keer beskou het. Om Hom te ken, is om ten volle te leef – daar is geen ander manier nie.
‘n Groot deel van ons aardse bestaan is om in ons eie basiese behoeftes te voorsien. Dit is hoekom ons werk en woeker met ons geld. Dis ook reg so. Die verpligting om te voorsien skep die geleentheid vir vrees vir skaarste, wat diep spanning en paniek kan bring.
God se naam is El Shaddai, die God van genoeg. Die woord genoeg is ‘n bron van bemoediging vir my. Dit beteken ek sal nooit in die moeilikheid kom oor te min nie. Sy naam is Sy karakter. Hy is die Bron, die onuitputlike Bron. Sy voorsiening is nooit gebrekkig of afgskeep nie.
Ons het die ou lied gesing. Die woorde dryf vrees vir die toekoms uit.
He is more than enough, more than enough
He is El Shaddai, the God of plenty
The All-sufficient One, God Almighty
Die betekenis van El Shaddai is naby verwant aan die majestieuse Skepper-God, almagtig in Sy voorsiening. Hy kan uit niks iets skep. Hy roep die grense van die oseane en verklaar oor alles – genoeg.
In Sy voorsiening word Sy glorie vertoon. Glorie word beskryf as die reputasie en eer van bewonderingswaardige prestasies, wonderwerke en oorweldigende skoonheid. God se glorie is die gewig van sy majesteit, sy reputasie en sy waardigheid.
Hy het Sy glorie vertoon in Sy wonderwerke (Johannes 2:11). Jesus het die glorie van Sy vader weerspieël. Sy vader het Hom vereer met die volheid van die Skeppingskrag (Johannes 5:41; 7:18; 8:50,54) Jesus verklaar self dat die glorie van Sy vader Syne was nog voor die wêreld begin het (Johannes 17:5).
Daardie selfde glorie, Sy reputasie en die volheid van Sy voorsiening gee Hy aan Sy dissipels – dit sluit ons in (Johannes 17:22).
Jesus is die vertoon van God se glorie, ‘n manifestasie van God se liefde.
Johannes getuig van Hom en roep uit: “Dit is Hy wat ek bedoel het toe ek gesê het: Hy wat ná my kom, is my vóór, want Hy was voor my reeds daar.”
Uit sy oorvloed het ons almal genade op genade ontvang.
God het die wet deur Moses gegee; die genade en die waarheid het deur Jesus Christus gekom.
Johannes die Doper het Jesus die heel eerste en hoogste plek gegee. In elke woord wat hy gepraat het, het die hoë roeping van Jesus duidelik uitgekom. Dit is baie belangrik vir Johannes die Apostel wat hierdie Evangelie skryf.
Jesus was eintlik ses maande ouer as die Doper. Johannes sê daarmee dat Hy wat na my gekom het, my junior, het my senior geword. Ek het net die pad vir Hom voorberei. Jesus het voor die wêreld al bestaan.
Die woord wat Johannes vir volheid gebruik is pleroma en dit beteken die somtotaal van wat God is.
Hy stel dit omonwonde: Jesus is die somtotaal van die wysheid, krag en liefde van God.
God het besluit om met sy volle wese in Hom te woon. In Hom is die volle wese van God beliggaam, en in verbondenheid met Hom deel julle in sy volheid. Hy is die hoof oor elke mag en gesag. (Kolossense 1:19, 2:9,10)
Die fontein van goddellike lewe word aan die mens beskikbaar gemaak.
1:18: Niemand het God ooit gesien nie. Sy enigste Seun, self God, wat die naaste aan die Vader is, dié het Hom bekend gemaak.
As Johannes verklaar dat niemand God ooit gesien het nie, sou almal in die antieke wêreld met hom saamgestem het. Mense was gefasineerd, frustreerd en depressief oor die konsep van God en die onbereikbaarheid van ‘n ver, afgeleë godheid.
Die Jode het die stelling aan Moses goed geken.
Vir My kan jy nie sien nie, want geen mens kan My sien en bly lewe nie.” (Exodus 33:20)
Plato het dit bevestig. Hy het gesê dat God en die mens nooit kan ontmoet nie. God is altyd ver bo alles.
Die was ondenkbaar om God vader te noem.
Johannes maak hierdie skokkende stelling dat Jesus aan die mens die ganse volheid van God openbaar.
Jesus is uniek – een van ‘n soort. Hy is monogenes – enigste en spesiaal.
Die ou vertaling sel vers 18 so:
…die eniggebore Seun wat in die boesem van die Vader is…
Vir die Hebreërs was die beskrywing “in die boesem” die naaste en warmste verhouding ooit, wat die diepste intimiteit veronderstel. Dit is waarom Jesus die Vader kon openbaar. Dit het uit Sy besondere verhouding met Sy vader gespruit.
In Jesus was die afgeleë, onkenbare, onsigbare, onbereikbare God nie meer ‘n vreemdeling nie.
Dit was nie ‘n nuwe idee nie. Dit is dikwels in die Psalms en die verlange van die profete uitgespreek. Die uitnemendheid van die lewe was slegs moontlik in die teenwoordigheid van die Vader. Selfs in hulle interpretasie van God as afgeleë en selfs vreeaanjaend, het hulle hulle diepste verlange vir ‘n intieme, liefdesverhouding uitgespreek.
Hosea skryf oor die hemelse verlowing wat die liefdesverhouding van God met Sy mense uitspreek.
En Ek sal My met jou verloof in trou; dan sal jy die HERE ken. (Hosea 2:19)
Hy praat met Jeremia oor die liefde van die bruidstyd, toe hulle Hom gevolg het, selfs in die woestyn en wildernis in. (Jeremia 2:1)
Dis alles liefde; God se liefde. Jesus is God se liefde. Jesus is lewe. Buite Hom is lewe nie die moeite werd nie.
Posted in Afrikaans - Christen,Bybelstudie,Uncategorized	Tagged lewe,uitkoms,verhouding,voorsiening