Van Volksmoord tot die moord op moederaarde | Netwerk24
Van Volksmoord tot die moord op moederaarde
Raphael Lemkin (1900-1959) was 'n Poolse linguis en prokureur. Van vroeg af stel hy belang in die massamoord op een volk deur 'n ander, aanvanklik veral die uitdelging van Armeniërs deur Ottomaanse Turke, wat as eerste sodanige voorval in die 20ste eeu beskou word. Die lot van Joodse burgers in Nazi-uitwissingskampe – ook die lot van Lemkin se eie familie – sorg daarvoor dat dit sy lewenstaak word om dié gruwel as misdaad erken te kry.
In 1944 skep hy die term "genocide" (Griekse prefiks geno- "ras", "mense" + Latyns caedere "om dood te maak"). "Volksmoord" in Afrikaans. In die Neurenberg-verhoor word vir die eerste keer daarna verwys; in 1948 word dit deur die Verenigde Nasies (VN) se Volksmoordverdrag deel van internasionale strafreg. Desondanks gedy­ haat tussen volke. "Volksmoord" word 'n alledaagse woord.
Ná die VSA se gebruik van Agent Orange in die Viëtnamese Oorlog om woude te vernietig en só die Viëtnamese hul natuurlike dekmantel te ontneem, ontstaan daar 'n veldtog om vergrype teen die natuur ook as interna­sionale misdaad te erken. Die VN erken in 1977 die term "ecocide­" (Grieks oikos­ "huis" + caedere). "Omgewings-" of "ekomoord" in Afrikaans. Dit geld net as oorlogsmisdaad.