Regering wil deurdruk met nasionale gesondheidsversekeringDr. Aaron Motsoaledi. Foto: Flickr/GovernmentZA Die regering gaan tans voort met die instelling van sy voorgestelde nasionale gesondheidsversekeringplan (NGV), al weet die staat nog nie wat dit gaan kos en hoe dit gefinansier sal word nie. Die Suid-Afrikaanse Instituut vir Rasseverhoudinge (SAIVR) het in die jongste uitgawe van sy @Liberty-beleidsbulletin, wat Woensdag bekendgemaak is, gesê daar bestaan steeds ernstige vrae oor die NGV, maar die regering stu eenvoudig voort met die plan. “Hoe sal die aanbod by openbare gesondheidsdienste verbeter word om in die verhoogde aanvraag te voldoen as die plan eers ingestel is? Hoe sal die geweldige administratiewe las en korrupsie in die nuwe stelsel aangepak word?” vra dr. Anthea Jeffery, hoof van beleidsnavorsing by die SAIVR en skrywer van dié verslag. Die regering het ook ŉ verslag van die Davis-belastingkomitee, wat in Maart 2017 geskryf en verlede week beskikbaar gestel is, heeltemal geïgnoreer. In die verslag word gewaarsku dat die NGV “waarskynlik nie volhoubaar sal wees nie, tensy daar volhoubare ekonomiese groei plaasvind”. Dr. Aaron Motsoaledi, minister van gesondheid, het ŉ hersiende witskrif oor die NGV op 30 Junie gepubliseer. Hierdie hersiende dokument raak glad nie die talle swakpunte in die vorige voorstelle oor die NGV aan nie. “Die witskrif ignoreer grootliks die probleme van swak bestuur in die openbare gesondheidsorgsektor, asook die dikwels swak gehalte. “In plaas daarvan is die kernfokus om ŉ einde te maak aan die mediese skemas wat tans sowat 9 miljoen lede het. Sowat 60% van hierdie mediese skemas se kliënte is swart mense. Dit bied mense toegang tot die land se private gesondheidsorg wat van wêreldgehalte is. “Regeringsregulering het die koste van mediese skemas tot op ŉ punt gedryf waar die meeste mense sukkel om dit te kan bekostig. Die staat het ook geweier om ŉ laekoste-opsie toe te staan, wat die soort dekking tot minstens 15 miljoen meer Suid-Afrikaners sal uitbrei,” het Jeffery gesê. In verdere voorbereiding vir die NGV is die regering nou besig om die belastingvoordeel te beëindig wat gehelp het om mediese skemas meer bekostigbaar te maak. Kleiner skemas word ook in groter groepe gekonsolideer en die skemas wat oorbly, word beperk om ŉ enkele voordeelpakket te bied. Jeffery sê sy uiteindelike doel hiermee is om heeltemal ŉ einde aan mediese skemas te maak. Volgens Motsoaledi sal alle mediese skemas “uiteindelik verdwyn” sodra die NGV in werking tree. “Dit sal ŉ proses wees wat jare neem en in die oorgangstydperk sal daar konsolidasie plaasvind,” het hy gesê. Sodra die NGV eers in werking tree, sal die mediese skemas wat oorbly “in ŉ enkele staatsbeheerde mediese skema opgeneem word”. Staatsamptenare is ook bekommerd oor dié plan. Reuben Maleka, ŉ woordvoerder vir die staatsdiensvereniging, het in September gesê: “Lede verkies mediese skemas. Ons wil ons nie in ŉ situasie bevind waar die NGV die enigste opsie is nie.” ŉ Staatsmonopolie oor gesondheidsorg is egter presies wat die NGV-witskrif voorstel, het Jeffery gesê. “Dit sal onbekostigbaar wees en met ŉ geraamde aanvangskoste van R665 miljard teen 2025, sal dit 13% van die land se BBP beloop en ook waarskynlik ondoeltreffend wees. Soos Eskom, Transnet, Prasa en ander staatsinstellings kan dit ook onder bedrog en korrupsie deurloop.” Sy is van mening dat die NGV nie ŉ verhoogde toegang tot gesondheidsorg sal meebring nie, maar eerder Suid-Afrikaners sal ontneem van die toegang wat hulle tans geniet. “Die bekendstelling van die NGV is nie ŉ ‘redelik’ stap vir die staat om te doen nie. Dit gaan ook die vlak van besteding verhoog terwyl die staat reeds nie oor die nodige hulpbronne hiervoor beskik nie. Die NGV-voorstel is dus strydig met artikel 27 van die Grondwet.” Die @Liberty-verslag bied ook verskeie doeltreffende en bekostigbare alternatiewe vir die NGV. Dit is deur die SAIVR en ander voorgestel. Hierdie voorstelle sal die keuses van individue uitbrei en mense toegang gee tot goeie gesondheidsorg teen pryse wat hulle steeds kan bekostig. Die regering het hierdie praktiese alternatiewe oor die algemeen geïgnoreer. In plaas daarvan beskuldig Motsoaledi kritici van die NGV herhaaldelik daarvan dat hulle ŉ onbillike stelsel wil behou en Suid-Afrikaners van die voordele van universele gesondheidsdekking wil ontneem. “Hierdie beskuldigings is vals,” het Jeffery gesê. “Kritici is nie gekant teen universele gesondheidsdekking nie, maar eerder teen die vermoë van die NGV om dit te bereik.”