Dis amper skoolvakansie en die meeste kinders kry dan eers kans om te rus, te ontspan en sommer net weer kind te wees! Maar lyk jou kind se gedrag anders? Voel jy bekommerd oor hom of haar? Só lyk die simptome van stres en depressie by kinders.
SARIE het in die verlede al by talle kenners gaan aanklop oor hoe jy jou kind kan help en simptome van depressie en afknouery kan raaksien.
Uit SARIE Mei 2014 “Ma, jy stres my!” deur Delia du Toit
– Irritasie, buierigheid en skielike stout gedrag
– Vatbaarheid vir verkoues en siekte
– Veranderings in slaap- en eetpatrone
– Minder belangstelling in genotvolle aktiwiteite
– Bangheid of benoudheid
– Maag- en hoofpyne
– Leer jou kind hoe om ’n gesonde leefstyl te handhaaf. Dit help om spanning te verwerk. Fokus op: Genoeg oefening, goeie eetpatrone, genoeg slaap, die stel van doelwitte (hetsy by die skool, werk of buitemuurs), tyd vir ontspanning, en leer hom om te vra vir hulp as hy dit nodig het.
– Help jou kind om ’n manier te kry om van opgeboude stres ontslae te raak, soos om in ’n kussing te skree, te hardloop, of ’n slaansak te slaan.
– Moedig hom aan om dinge met jou te deel. Kinders weet dikwels nie hoe om hulself uit te druk nie. Begin met iets soos: “Ek kan sien jy’s bekommerd oor jou toets.”
– Leer hulle om vir die positief in elke negatief te soek, al is dit hóé klein of moeilik.
– Moenie altyd vir jou kinders die antwoord gee nie, maar moedig hulle aan om probleme self op te los sodat hulle leer hoe om dit te doen.
– Indien jou kind gespanne voel, soos voor ’n toets, leer hom/haar hoe om reg asem te haal. Wanneer ons gespanne is, haal ons kort en vlak asem. Deur dubbel so lank uit te blaas as wat jy inasem, aktiveer jy jou liggaam se natuurlike meganisme om stres te beveg.
Uit SARIE Augustus 2014 “Pasop vir die prinses-boelie” deur Marguerite van Wyk
Meisies wat boelie is deesdae ’n wêreldwye verskynsel. Janine Shamos, senior berader by die Suid-Afrikaanse Depressie- en Angsgroep (SADAG), sê daar is geen plaaslike statistieke oor hoeveel Suid-Afrikaanse meisies ander meisies (of selfs seuns) boelie nie. “Ons weet wel sowat drie uit elke vier meisies word die een of ander tyd geboelie. Dit sluit ook kuberboelies in.”
Dikwels word teruggetrokke kinders geteiken, maar ook dié wat uitstaan (of “anders” is) vanweë hul seksuele oriëntasie, ras of kultuur, gestremdheid of godsdiens, of wat akademies sukkel. Maar soms teiken jaloerse kinders ook skoolmaats wat uitblink, sê Ilse Pauw, ’n kliniese sielkundige van Kaapstad, wat navorsing oor boelies gedoen het. Sy het al twee keer die Suid-Afrikaanse Onderwysersunie (SAOU) in Port Elizabeth oor die onderwerp toegespreek, en word soms uitgenooi om by skole hieroor te praat.
– Wees sensitief as jy haar wil bystaan. “Vra of sy jou hulp nodig het. As sy sê ‘nee’, respekteer dit. Stel dan voor dat julle oor ’n maand weer oor die situasie gesels. As dit steeds aangaan, kan jy besluit wat jy volgende moet doen. Jy kan dalk intussen stil-stil met ‘n onderwyser praat en haar vra om ’n ogie te hou,” sê Ilse.
– “Jy kan ook help deur bewyse (soos die briefies in Klara se skooltas) te hou. Dít kan help om die boelies te konfronteer, sou ’n gesprek nodig wees,” meen Ilse. Sandra het nadat sy die briefies ontdek het, vir Klara genooi vir ‘n melkskommel en haar oorreed om vir ’n paar sessies na die skool- sielkundige te gaan. “Dit het haar baie goed gedoen. Sy kon haar hart in ’n veilige omgewing uitpraat.”
– Sy het ook, nadat sy Klara se toestemming gekry het, met haar lewensoriëntering-onderwyser gaan gesels. “Ek het gevra of hy nie subtiel by sy lesse iets oor respek vir jou maats en die gevare van afknouery kon inwerk nie.” Gelukkig vir Klara het haar boelies uiteindelik verveeld geraak en iemand anders begin teiken.
-Ilse meen dit is sinvol as skole ’n “boelie-beleid” instel. “As jou kind se skool nie een het nie, stel dit voor. Ouers en onderwysers kan self bepaal wat toelaatbaar is en hoe om die teisteraars vas te vat. Dit beskerm die slagoffers en laat die teisteraars dalk twee keer dink voor hulle met hul streke begin.”
– Die heel beste is om jou kinders paraat te maak teen boelies sodat jy nie agterna hoef in te gryp nie.
– “Moenie jou kind oorbeskerm nie. Bou liefs van jongs af aan haar selfbeeld. Moedig haar aan om selfgeldend te wees. Stel haar bloot aan die wyer gesin, familielede en maats wat haar positiewe terugvoer gee sodat sy voel sy het baie waarde. Sy moet ook nie dink haar eiewaarde is nét aan maats se goedkeuring gekoppel nie. ’n Wye sosiale netwerk is ook baie belangrik. Dan is jou kind nie verpletter as ’n ‘beste maat’ haar verlaat en dalk met ander meisies saamspan, haar uitskuif en subtiel begin boelie nie,” meen Ilse. “As sake handuit ruk, maak ’n afspraak met die skoolhoof en die boelies en bespreek die probleem tussen mekaar. Die skoolsielkundige kan ook betrek word,” sê Marlize.