Suharto (/suːˈhɑːrtoʊ/, Indonesiese uitspraak (help·info); 8 Junie 1921 - 27 Januarie 2008) was 'n Indonesiese militêre leier en politikus wat as die tweede president van Indonesië gedien het. Hy het die amp vir 31 jaar beklee, vanaf die verwydering van Sukarno in 1967 tot sy bedanking in 1998. Hy word algemeen deur buitelandse waarnemers as 'n diktator beskou. Die nalatenskap van sy 31-jarige bewind word egter steeds tuis en in die buiteland gedebatteer.
Suharto is in die Nederlandse koloniale era in 'n klein dorpie, Kemusuk, in die Godse gebied naby die stad Yogyakarta gebore. Hy het in nederige omstandighede grootgeword. Sy Javaanse Moslemouers het nie lank na sy geboorte geskei nie, en hy het 'n groot deel van sy kinderjare by pleegouers gewoon. Tydens die Japannese besetting van Indonesië het Suharto in die Japannese georganiseerde Indonesiese veiligheidsmagte gedien. In Indonesië se onafhanklikheidstryd het hy by die nuutgestigte Indonesiese leër aangesluit. Suharto het na Indonesië se onafhanklikheid tot die rang van generaal-majoor gestyg.
'n Poging tot staatsgreep op 30 September en 1 Oktober 1965, wat volgens die amptelike geskiedenis van die leër, gerugsteun deur die Kommunistiese Party van Indonesië, is deur Suharto-geleide troepe 'teengewerk'. Die weermag het daarna 'n anti-kommunistiese suiwering gelei, wat die Amerikaanse Central Intelligence Agency beskryf het as 'een van die ergste massamoorde van die 20ste eeu', en Suharto het die mag van die stigtingspresident, Sukarno, in Indonesië betwis. Hy word in 1967 as waarnemende president aangestel en die volgende jaar tot president verkies. Daarna het hy 'n sosiale veldtog, bekend as 'de-Sukarnoisation', begin om die voormalige president se invloed te verminder. Steun vir die presidentskap van Suharto was dwarsdeur die 1970's en 1980's aktief. Teen die negentigerjare was die outoritarisme en wydverspreide korrupsie van die Nuwe Orde 'n bron van ontevredenheid, en na die Asiatiese finansiële krisis van 1997 wat tot wydverspreide onrus gelei het, het hy in Mei 1998 bedank.
Onder sy "Nuwe Orde" -administrasie het Suharto 'n sterk, gesentraliseerde en militêr-gedomineerde regering opgerig. Die vermoë om stabiliteit te handhaaf in 'n uitgestrekte en diverse Indonesië en 'n toegeeflike anti-kommunistiese houding het hom die ekonomiese en diplomatieke steun van die Weste tydens die Koue Oorlog verower. Vir die grootste deel van sy presidentskap het Indonesië beduidende industrialisasie, ekonomiese groei en verbeterde opvoedkundige vlakke ervaar.
Die Indonesiese regering oorweeg planne om die nasionale heldestatus aan Suharto toe te ken en word kragtig in Indonesië bespreek. Volgens Transparency International is Suharto die mees korrupte leier in die moderne geskiedenis, nadat hy 'n beweerde $ 15–35 miljard tydens sy bewind verduister het.
Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Suharto.
WorldCat Identities: lccn-n50082615
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Suharto&oldid=2086392"
Die bladsy is laas op 11 Desember 2019 om 06:35 bygewerk.