Nomaad | Grepe uit my lewensjoernaal
Wie ek is…
~ Grepe uit my lewensjoernaal
Verskiet, verplant, voortplant.
Posted by micelle2014 in Uncategorized
gees verlange, geesgenote, Lewensreis, lewensverhaal, nostalgie, nuwe begin, nuwe lewe, weemoed
Vandag verlang ek na my hartsvriendinne, die vroue van geloof, hoop en liefde met wie ek ‘n oorsprong deel. Knus het ons spasie in die saadkeël gedeel, soms selfs gespartel en gestoei vir ruimte om te groei. Ons was intiem vertroud met mekaar, geweet van ons onderskeie sterktes maar ook van ons eiesoortige tekortkominge. Ons was lief vir mekaar, met ‘n wedersydse omgegee en besorgdheid oor ons gemeenskaplike sowel as individuele welsyn, die bekendheid van ons klein sirkel ‘n trooskombers wat ons bedek het tydens ons swangerskapsduur.
Onvermydelik het die dag van volheid gekom. Die beur vir en begeerte na ruimte om te groei het die voorafgaande weke intens toegeneem met die uitroep, “maak spasie vir my sodat ek kan LEWE”, wat soos koorsang ons groeiruimte tot barstens toe gevul het.
Dan word daar aan ons versoek voldoen en die saadkeël skeur oop. Met presisie word die kosbare saad verskiet, wind, water en natuur behendige vroedvroue wat met sekere hande die saad na hul teelaarde lei, wakend oor die saad totdat die tyd vir ontkieming aanbreek en klein worteltjies hul weg deur die kors van die aarde breek.
O, die pyn van die geboorte, die angs van die vrylating, die prys te betaal vir die begeerte vir groei. As ons vooraf bewus was van hierdie, sou ons steeds met soveel passie en oorgawe uitroep vir die ruimte om te groei?
Ons verskiet na al die uithoeke van die aarde, na landskappe onvoorsiend. Wanneer dinge moeilik gaan en die grond waar ons poog wortels neerlê oënskynlik ondeurdringbaar is, verlang die hart terug na die koestereing van die saadkeël, die knussies lê met geesgenote. Maar die moederplant bestaan nie meer nie, die plek van ons oorsprong verdroog tot stof en opgeneem deur die omgewing. Daar is geen terugkeer of terugdraai nie, net vorentoe beur, selvloeistof voort du, selverdeel en verdeel en weer verdeel. Deurbreek, wortels neerlê, dieper beur en sterkter wortels groei. Groei, groei, uitstrek…wees.
Maar vandag, vandag verlang ek na my hartsvriendinne, die vroue van deursettingsvermoë, standvastigheid en geduld. Die vroue met waagmoed onberekenbaar wat bereid was om te sê, “maak spasie vir my sodat ek kan LEWE” en wat op die dag van VOLHEID nie weggeskram of teruggedeins het vir die groot, wye landskap van onsekerheid en onvoorspelbaarheid wat voor hulle ontvou het en waaroor hul geen beheer gehad het nie, maar met determinasie die uitnodiging tot nuwe lewe aanvaar het.
Vandag dink ek met bewondering en waardering aan elkeen van hierdie sade. Ons kan nie en wil ook nie terugkeer na waar ons vandaan kom nie. Die begeerte na lewe laat dit nie toe nie. Maar van tyd tot tyd neem ek ‘n oomblik op my lewensreis om tot stilstand te kom, stil te raak en terug te kyk na waar ons reis begin het, om die menigte stukkies genade wat die metafoor van ons elkeen se eiesoortige verplanting saamweef, in dankbaarheid te aanskou.
My weemoed maak vinnig plek vir waardering, bewondering en deernis vir ‘n handjievol SAAD wat LEWE geword het. Met verwagting sien ek uit na die vrug van die saad wat VERSKIET, VERPLANT EN VOORTGEPLANT het.
©Kopeiereg Micelle Coetsee 2017.
demografie, kultuurerfenis, kultuurgeskiedenis, taal, taalerfenis, uitsterf van 'n taal en kultuur, wereldgeskiedenis
graveure wat verloop van vaderlandsgeskiedenis
refleksie wat toekoms
pixels in die groter beeld
besig om te verbleek.
moedertaal verroes en vervaag
tradisie in onbruik verval.
En my hart roep uit, “My God, mag U genade hê met my stam!”
©Kopiereg Micelle Coetsee 2017
[Nota: bogaande vrye vers is in reaksie op ‘n artikel deur Flip Smit in die naweek BEELD, getiteld “Minder wit Afrikaanses maak steeds verskil”.]
Verlange onbeskryflik groot
bosveld, gees verlange, heimwee, Hoeveld, natuurlewe, verlies
Waar ‘n mens nog vry kan asemhaal en aan ‘n God kan glo,
Van winde op die Hoëveld, ruim en vry,
Ai oom Toon, vandag bring hierdie woorde van jou ‘n bewing diep binne my. Die fladder vlerke van ‘n gewonde voël. Daar lê dalk sewentig somers tussen ons, maar die versugtiging van die hart is dieselfde. Ek neem jou woorde op leenbruik in solidariteit met diegene wat hunker na ‘n wêreld wat uit die natuurlike voortspruit.
In die Bosveld, waar dit oop en wyd is,
En die kuddes koedoes en rooibokke wei oor die veld,
Staan my huisie, wat ek moes verlaat as gevolg van geld.
Vasgevang in die doolhof van die stad, sit ek en droom
Van groen ruigtes in die Bosveld, ruim en vry,
Dan hoor ek die geknars van my stewels, in die namiddag loom,
As ek my stap in die rigting van bokkrale kry.
In die Bosveld, waar dit wyd is, waar jy baie ver kan sien,
Wag my huisie nie meer vir my, meer al as ‘n jaar of tien,
Maar die bokke in die groen ruigtes, bly steeds teel.
Maar as die verlange veel word en ek my ore teen die stadslawaai sluit,
Dan sweef ek na die Bosveld op die wind,
Waar ek die skerwe van my hart poog vind.
dualisme van lewe, lewe en dood, lig en duister
Vlymskerp laser insnyding
lê die waarheid van my menswees
van lig en duisternis
lewe en dood.
Met presisie kraak
bewaker van misterie en geheimenis.
Fotons vind rooskwarts
diep in graniet
dualisme van lewe, hoop, om te doen, om te wees, verligtheid, yin en yang
wat deur die krake
van my gebrokenheid beur
impetus wat stippel verbreed,
gloed wat die bloedrooi
van my verwonding
skerwe wat my kontoere
refleksboog wat boodskap
refraksie van gewaarwording van die bron van
dit is volbring, kortsondigheid van lewe, lewe en dood, Lewensreis, waardeer lewe dit is kortsondig
FILAMENTE van lewe
FYN VERWEEF tot
uitstippeling van unieke VERHAAL
Is geen bysaak, randverskynsel,
KONFIGURASIE vir naatlose
Nuanse op nuanse
ontvouing van lewensbeloop.
in die wink van ‘n oog,
verruil NOU plekke met
MôRE met VANDAG,
in ‘n isokronies tydsboog.
©Kopiereg Micelle:Coetsee 2017
…en al wat ons kan doen is BLOEI
afrikaanse prosa, afrikaanse skryfkuns, depressie, die einde van die wereld soos ons dit ken, verlies
Die kar is gepak vir my uittog plaas toe, Bosveld toe. Die afgelope nege maande het ek myself voorberei vir hierdie dag en dit is met versigtige optimism wat ek hierdie nuwe fase van my lewe aanpak. Dit was nie ‘n oorhaastige of impulsiewe besluit nie, maar die natuurlike verloop van my keuses op my lewensreis tot dusver.
Ek skroef die deksels op my reis koffiebeker en stap een laaste maal deur die huis wat die afgelope agt jaar my tuiste, veilige hawe en werksplek was. Ek maak seker dat al die vensters en deure toegemaak en gesluit is waar nodig. In die ingangsportaal met sy hoë, deursigtige dak raak ek vir ‘n paar oomblikke stil om te reflekteer wat agter my lê en myself te posisioneer vir die roete wat voor my lê. Ek het vanoggend nogmaals wakker geword met swaar, gietswart wolke wat neerdrukkend oor die woonbuurt en stad hang, wolke wat niks met weersomstandighede of besoedeling te doen het nie en alles met die geestestoestand van die Hoofstad. Oor die laaste paar maande het die wolke week vir week meer onheilspellend oor die stad in geskuif totdat die eteries nou totaal en al onder die bedekking is. Duisternis het hier oorwin.
Daar is nie tyd vir swaarmoedigheid en neerslagtigheid nie. My seisoen hier is voleindig. Dit is nou tyd om vorentoe te beweeg.
Plaas Hebron, Naboomspruit distrik
Ons skuif ons bene lank voor ons uit en maak onsself gemaklik op die rusbank, elkeen met ‘n beker fonteinwater in die hand. Die vallei lê ruig en groen voor ons, luim in die namiddag son. ‘n Paar los wolkies dryf deur die helderblou lug en die reuk van die bosveld sweef op ‘n bries die rondawel binne. Veraf blêr ‘n bok terwyl swerms Sysies oor die grasvelde dartel.
Sy het stilte en rus kom soek hier op die plaas, die gejaagdheid van die stad vir ‘n paar dae verruil vir die afsondering en vreedsaamheid te vinde in hierdie stukkie paradys.
Ons praat nie, vergenoegd met mekaar se teenwoordigheid. Ons drink diep van die stilte, die skoonheid van die landskap, die maagdelike lug.
Haar stem breek deur die magiese newels… “Tannie Marais keer my vanoggend voor terwyl ek besig was om die kar te pak. Sy wou weet waarheen ek oppad is. Ek sê toe dat ek vir ‘n paar dae hier by jou kom rus. Sy vra of jy iets weet van die donker wolke wat Pretoria bedek? Weet jy waarvan sy praat?”
Ek knik my kop. Ja, ek weet. Ek wens ek het nie geweet nie, maar ek weet. Ek het dit agtergelaat vir nou, maar ek weet nie vir hoe lank nie, ook nie waar ek dit volgende mag vind nie. Vir nou sit ek onder ‘n hemel waar die voorhangsel weggeskeur is, waar ek onbeperkte toegang tot die bron van lewe het…en ek drink, ek drink diep.
My bui is so donker soos die wolklaag. Die atmosfeer in die Hoofstad is needrukkend en my gemoedstemming weerspieël dit onvervals. Ek is opstandig oor die feit dat my reis my teruglei na hierdie plek en elke filament van my menswees rebelleer.
Toe die oproep kom dat ek moet terugkeer na die stad, verset ek myself, ek praat teë en ek probeer onderhandel. Ek baklei, ek gedreig, ek teken protes aan…maar dit bring my niks in die sak nie. Ten einde laaste blaas ek die aftog en aanvaar die onvermydelike. Ek roep ‘n kortstondige bloeitydperk vaarwel toe. So verruil ek hemelse plekke vir ‘n rowerspelonk.
Ek het nie omgekyk nie – kon dit nie waag nie. Kop omlaag met my oë op die grond kom ek myself weereens skaar onder die newels van leuens, verleiding en wellus, in ‘n wêreld waar integriteit, eerlikheid en omgee geen waarde meer het nie. Ek kom terug na ‘n wêreld waar ek geen waarde of plek het nie.
Ek kom soek aanvaarding. Aanvaarding dat dit die plek is waar ek nou swerf. Aanvaarding dat hierdie donker wêreld nou my leefruimte is. Aanvaarding van die donkerte binne in myself.
Dit is skemer binne die kunsgalery. Die enigste lig die van klein kolliggies bokant die kunswerke wat yl verspreid teen die mure hang. Ek beweeg tydsaam tussen die verskillende werke, vertoef ‘n paar oomblikke by elke uitbeelding om die stemming daarvan aan te voel, tegniek te ondersoek, gedagtegang te traseer.
My oog gly oor titel…We Have A Farm in Africa.
‘n Trilling in my borskas. Asem stol in keel.
Stadig beweeg my oë na die doek en vind… gitswart wolkbedekking oor ‘n landskap vernietig deur kommersialisme, gestroop van natuurlike prag, ‘n plaaswoning afgesny van die res van die wêreld deur grypsugtigheid.
My wond bloei vars bloed.
Deur traannewels bly ek staar na die verskroeide aarde. In grafiethale ingekrap op papier lees ek die pyn, trane en verlies van nog ‘n ontreddene wat beur onder die donker wolk van meedoënlose ryksbouery, vind ek ‘n tweeling wond.
En al wat ons kan doen is BLOEI.
©Kopiereg Micelle Coetsee Augustus 2017
gemeenskap, genade, genadejaar, lewensjoernaal, Lewensreis, nuwe begin, nuwe lewe, vrede
Dit was ‘n lang en harde reis tot hier op die hoogste piek van die berg. Waar ek van hier afkyk in die vrugbare vallei ver onder my, vertrou ek dat my reis deur die woestyn met al sy uitdagings, hindernisse en opofferings, die moeite werd was. Agter my lê die onherbergsame vlaktes van die land wat ek die afgelope vyf en twintig jaar deurkruis het. My ontberinge lê nog voorop in my gedagtes en herinneringe laat trane in my oë opwel. Daar was goeie dae en daar was minder goeie dae en dan was daar dae wat ‘n hoë tol van my geëis het. Elke dag met ‘n doel van sy eie. Elke ondervinding ‘n eiesoortige leerproses. As ek die wysheid en insig bekom deur my tog in berekening bring, dan weet ek dat elke oomblik inderdaaad betekenisvol was.
Met afwagting kyk ek uit oor die vallei, dankbaar dat ek wel die rand van die nuwe wêreld bereik het, die landskap waarheen my hart my met geweld gedwing het.
Ek kyk een laaste maal terug na die woestynstreek wat ek agter laat, reflekteer op die reis wat my tot hier gebring het. Dit was ‘n omswerwing wat ek met die swaard in die hand afgelê het, opsoek na oorwinning oor draak en demoon, elke tree afgelê in geloof met die strewe om te groei en te oorwin sodat ek my weg kon vind na my hartsland.
My afreis het begin met ‘n intense begeerte om my lewensreis meer vry en ongehinderd deur die saamdra van onnodige bagasie, af te lê. Dit het ‘n reeks gebeure ontketen wat ek nooit sou kon voorsien nie. En sou ek die gebeure op die horison gewaar het, sou dit my moontlik oortuig het om my soeke en my reis te staak.
My reistog het my deur water en vuur geneem, deur kloof en woestyn, deur nou drukgange en brandende brûe wat omdraai ontmoontlik gemaak het. Ek moes dit wat ek kosbaar geag het, mense wat ek liefgehad het, aktiwiteite wat ek geniet het, agter laat, aflê of opgee tot ek gestroop was met niks meer om te verloor nie. Uitgepluis, het dit my die outonomie gegee om enigiets aan te pak of aan te durf, om enige geleentheid wat dit self voordoen, aan te gryp. Ek kon nou net wen en niks meer verloor nie. Onverskrokke het ek elke uitmergelende tree afgelê. Niks kon my meer keer in my strewe na my doelwit,nie. Ek kon nou waag sonder om roekeloos te wees.
Ek draai terug na die smal voetpad voor my en met ‘n ligte beweging laat ek die ou verweerde mantel van my skouers afgeglip, nou gretig om die reis af in die vrugbare vallei in, aan te pak, my littekens my toegangs- en padkaart.
Vyf genadejare voltooi. Vyf jaar van versigtig my pad deur die vrugbare vallei vind. My rugsak lig en gemaklik om te dra. My swaard het ek verruil vir ‘n snoeiskêr en ‘n skoffel, my wapenrusting vir waterstewels en ‘n sonhoed. Ek kom nie om die vallei binne te val en te beset nie. My missie is een van vrede, gemeensaamheid en samewerking. My oogmerk is nie om, om te gooi en af te breek nie, maar wel om op te bou, aan te plant en te herstel. My oorlogskreet is vervang met ‘n vredeslied.
My hart verlang na ‘n stad wat ek kan bewoon, ‘n plek wat ek my tuiste kan noem en ‘n groep mense waar ek my stam kan vind. My hart verlang na ‘n holte waar ek rus kan vind, gemeenskap kan beleef, liefde en versorging kan gee en ontvang.
Met ‘n oop hand en ‘n sagte hart vind ek my weg deur die vallei, nie meer op ‘n geloofsreis nie, maar elke daad ‘n realiteit, elke aksie ‘n werklikheid. My spiritualiteit nie meer eksperimenteel of toekomstig van aard nie, maar diep gewortel en geanker in my eenheid met God, outentiek in elke oomblik en daad. Rituele en roetines hou vir my geen waarde in nie, maar ek vind die heilige in die mees eenvoudige van oomblikke.
Dit maak nie meer saak wat ek hier in die vallei vind of nie vind nie, hetsy gemeenskap, stad of tuiste. My hart en my gees het sy holte gevind, die veilige plek waarvandaan ek elke dag aan durf en voluit leef. Daar is een ding wat ek nie in die woestyn agtergelaat het nie en dit is die lewe in my. Ongeag my omstandighede, ongeag my gemeenskap, ongeag droogte of oorvloed … ek leef voluit.
Daagliks kies ek om kreatief uiting te gee aan die bron van lewe wat in my en deur my vloei.
My afreis ‘n reis van genade. Die vrugbare vallei ‘n plek van vrede, liefde en barmhartigheid – my hartsland. EK IS TUIS.
©Kopiereg Micelle Coetsee 2016
Mevrou. My vrou. Vrou.
afrikaanse skryfkuns, integrasie, nuwe begin, nuwe lewe, reflektiewe skryfkuns, skeiding, transformasie
Vir so lank het ek probeer om hierdie sierade om my hals, skouers en polse te dra, maar ek kan net nie meer nie. Ek word geag en geëer deur my gemeenskap en familie as ‘n goddelike vrou, maar ek kan nie langer gebuk gaan onder die juk nie. Ek word op die skouer geklop en geluk gewens met my onderdanigheid aan my man, maar ek wil nie meer met ‘n geboë hoof en neergeslaande oë my lewensreis aflê nie.
Met elke tree en beweging skaaf en druk die bande wat deur ‘n patriagale stelsel op my gelê is, op my sensitiewe plekke. Wat voorgehou word as kosbare sierade wat om Mevrou se nek en polse gehang word, het hulself geopenbaar as instrumente van beheer en foltering, van verkleinering en onderwerping. Ek het oor tyd stadig maar seker myself los begin maak, die halsbandjie en die armbande afgelig en agtergelaat. Elke losmaking was as verraad geag en laat skokgolwe in hul nasleur. Verbete beur ek voort teen ysterboei en ketting, vasberade om myself te bevry van ‘n argaȉse bestel wat geen lewe en oorvloed vir my inhou nie.
Ek voel die onderstrominge en besef dat my verraad nie meer lank geduld sal word nie. Daar sal verreikende nagevolge wees. Daar is deurlopend druk om terug te keer na my ou weë, om weereens die weg te omarm. Wat staan my te doen? Waarheen vir my van hieraf aan? Gaan ek terugdraai en myself oorgee aan groepsdruk en die verwagtinge van my gemeenskap? Gaan ek myself losmaak van huis en haard, alles wat bekend en vertroud was, die plek en die mense wat vir soveel jare my tuiste was? Gaan ek my gemeenskap of myself verraai? Gaan ek finaal die mantel van Mevrou wees, van my skouers afglip?
Ek kyk met nuwe oë na myself.
Ek is nie meer “my vrou” nie, maar nou net vrou. Ek is meer vrou as wat ek ooit as my vrou was. Ek behoort aan niemand behalwe myself nie en ek kan besluit met wie ek myself wil deel, wat ek van myself wil deel en hoeveel ek gee. Niks word van my geëis op grond van my vrou wees nie. Ek gee vrywillig en met oorgawe waar en wanneer ek wil. Ek is in beheer van my lewe. Ek is in beheer van my keuses en ek leef met die noodwendige gevolge daarvan saam.
Ek is gemaklik met wie ek is, wie ek steeds elke dag word. Ek is gemaklik in my eie lyf want daar is nie meer ‘n vorm of verwagting waaraan ek hoef te voldoen nie. Ek is wie en wat ek in die oomblik wil wees. Ek is aanpasbaar, buigbaar en oop om nog meer van myself te ontdek, van myself te gee.
Ek geniet my nuwe status as bestuurder van my eie lewe en bestemming. Ek geniet, waardeer en ag die verantwoordelikhede en uitdagings. Ek geniet die nuwe moontlikhede wat daarin vir my lê.
Ek geniet my eie liggaam soos nog nooit vantevore nie. Dit behoort nou aan my om na goeddunke daarmee te handel. Dit hou hoë waarde vir my in en ek gaan met omsigtigheid daarmee om. Ek eet en leef gesonder as ooit. Ek leef meer, voel dieper, waardeer en respekteer myself en andere meer as ooit. Ek ag lewe van hoër waarde as ooit.
Ek het met moeite, inspanning en pyn uit die boeie wat my vasgehou het, gebreek. Gebuk onder die pyn van verlies van ‘n gedeelde geskiedenis, van familie en vriende, het ek vasbeslote treë vir treë vorente gebeur opsoek na ‘n holte vir my voet. Vandag, vyf jaar later kan ek terug kyk en verslae staan oor die pad wat ek gekom het tot hier waar ek my tans bevind. ‘n Pad van swaarkry, seer hê, val en weer opstaan, vashou, vasbyt, vasstaan. Ek het deur water en deur vuur gekom en dit het my nie oorweldig nie. ‘n Pad van genade onbeskryflik groot, van oorwinning, van nuwe lewe en nuwe hoop. ‘n Pad van skeiding, van swerf in niemandsland om eindelik my weg na myself te vind.
Ek het aanvanklik myself nie herken nie, so gewoond aan die spieëlbeelde en refleksies na my toe teruggekaats. Ek wou eers verbystap, aanbeweeg, verby die doodgewone middeljarige voorstedelike vrou. Daar was niks uniek, uitstaande of spesiaal aan haar nie. Sy was net nog ‘n vrou. Daar was egter iets aan haar wat my ‘n oomblik laat weifel het – ‘n atmosfeer van kalmte en rus wat haar omring het. Ongekunsteld en aards, haar vingernaels gevlek van vroetel in die grond, haar hande oop om te gee en te ontvang, haar arms uitgesprei om liefde te gee en te ontvang. Vergenoegdheid en onversteurdheid die eenvoudige hangsels om haar nek. Sielerus die mantel wat knus om haar skouers hang. En ek het geweet dat dit was wie ek wou wees…net nog ‘n vrou.
OM GENADEBROOD TE EET
gee en neem, genadebrood, lewe en dood, lig en duister, ryk en arm, wedersydse altruisme, Wereld Dag vir Haweloses, yin en yang
Wêreld Dag vir Haweloses
Brutaal uitgespoeg deur ‘n wêreld wat die welvarende en vermoënde begunstig, om op die perifeer van die samelewing in die skadus te skuil, in afwagting op aalmoese. ETER van GENADEBROOD.
Gemarginaliseer deur die onwilligheid om rand en sent te in, om rykdomme te vergader en in skatkamers op te gaar. Wêreldsgoed en winsbejag vind ek weersinwekkend, self-verryking onsmaaklik. Materialisme en kapitalisme steek my dwars in die krop, terwyl oordrewe verbruiking en verkwisting vir my ‘n steen des aanstoots is. ‘n Deel ekonomie my droom.
My leefstyl, spartaans deur eie keuse. ‘n Geskarrel vir hulpbronne nie deel van my lewensagenda. Ek woeker met wie ek is en is vrygewig met my tyd, aandag en liefde. Wysheid en persoonlike groei my profyt. Ek gee wat ek kan en neem wat ek aangebied word. My hand oop – om te gee en te ontvang.
Maar ek worstel met my aandeel aan ‘n teenstrydige ekonomie, my skakel wees in die wisselwerking tussen gee en neem. Ek staan soos duisternis teenoor die lig en sonder duisternis is daar geen noodsaak vir lig. Vir lig om lig te kan wees, moet duisternis, duisternis wees. Yin en yang. Lewe en dood.
Ironies, hoe duisternis, dood en neem swaar dra aan die negatiewe beeld wat semantiek hul kleur, terwyl lig, lewe en gee ligvoets en vrolik dartel en borrelend oor die tong rol. Ruimhartig en met vreugde word GENADEBROOD uitgegee, die gewer geprys en bewonder vir hul altruisme. Met die vereiste nederigheid en dankbaarheid word die brood ontvang, terwyl daar oor die ontvanger gefrons en bepeins word. Die gewer word vereer terwyl die ontvanger veroordeel word.
En tog kan die een nie van die ander geskei word nie, altwee elemente kardinaal vir die voortbestaan van die ruiltransaksie.
As aannemer van liefdesgawes, moes my ego sterf, die luukse van trots en eiewaan versaak word. Om met grasie, omgee en liefde te kan gee, vereis ook dat die ego moet sterf en nie eie eer soek nie. As gewer en ontvanger dan albei aan die eie ek moet sterf, waarom bly hierdie ruilhandel met soveel emosie belaai?
Of is die wedersydse altruisme daarin gesetel dat ek jou laat goed voel deur die genadebrood van jou te ontvang terwyl jou oop hand my fisies aan die lewe hou? My fisiese lewe vir jou ego lewe, terwyl ons genadebrood uitruil.