Benewens die talle besienswaardighede in Centurion bied die stad se sentrale ligging ook die geleentheid om interessante plekke in byna die hele Gauteng gemaklik te kan besoek. Die besienswaardighede wat hier vermeld word is maar ‘n druppel in die emmer en CenturioNet beplan om die inlitging op hierdie bladsy aansienlik uit te brei.
Hierdie kerkhof dateer uit die Driejarige oorlog aan die begin van die 1900's, toe die Britse magte die plase van die Boerekrygers verwoes het en talle vroue en kinders dakloos gelaat het. 'n Konsentrasiekamp is in Irene opgerig waar die vlugtelinge vanaf 1901 onder haglike omstandighede in tente gehuisves is. In 1901 het 800 van die inwoners reeds gesterf.
Die kamp is uitgebrei en het uitendelik 4500 mans, vroue en kinders gehuisves. Dit is uiteindelik in 1903, 'n jaar na die sluiting van vrede, gesluit.
Daar is na bewering meer as 2000 mense in die kampkerkhof begrawe, hoewel die naamlys slegs 1149 name bevat. 'n Naamplaatjie met die getal 2156 is later gevind. Slegs 800 grafhopies kon gevind word.
Die 80 gedenkstene in die kerkhof bevat al die name op die naamlys.
Die museum is daagliks oop, terwyl die besoeker ook die wandelroete na die koppie agter die huis en die monument bo-op die koppie kan gebruik. Genl. Smuts het hierdie paadjie daagliks bewandel.
'n Teetuin word by die huis bedryf en gereelde botaniese- en voëlwaarnemings- uitstappies vind ook daar plaas.
Smutshuis was die woning van genl. Jan Christiaan Smuts, 'n voormalige Eerste Minister van die Unie van Suid-Afrika, en is geleë op die plaas Doornkloof. Dit was oorspronklik gedurende die Driejarige Oorlog (1899 - 1902) as 'n Britse offisiersmenasie in Middelburg, in die huidige Mpumalanga, gebruik. Na die oorlog het genl. Smuts die staalkonstruksie gekoop en op sy plaas opgerig.
Dit is vandag 'n museum wat die onpretensieuse leefstyl van hierdie internasionale staatsman weerspieël.
'n Baie gewilde vlooimark vind elke tweede en laaste Saterdag van die maand op die terrein plaas.
Telefoon: +27 (012) 667-1176
Die slag van Rooihuiskraal word beskou as een van die deurslaggewende veldslae van die Eerste Vryheidsoorlog. Net een Britse soldaat het hier gesneuwel en 15 is gewond tydens die veldslag. Onder die gewondes was lt-kol. Gildea, of soos die Boere hom genoem het, "Die Verdomde Kolonel".
Die slag het ontstaan nadat die Boeremagte die Britse magte in Pretoria vasgekeer het. Die Britte het beslut op 'n groot uittog deur Rooihuiskraal om hulle by generaal George Colley in Natal aan te sluit. Die Boere het hiervan te hore gekom en hulleself agter die groot kraalmuur op die plaas verskans. Kolonel Gildea het sy manne aangespoor deur in sy stibeuels regop op sy perd te staan. 'n Boerekoeël het in Gildea se sitvlak beland en die Britte se moraal ernstig geknou.
Die klipkraal is vandag vervalle maar bestaan steeds as herdenking van hierdie veldslag. Rooihuiskraal is reeds tot Nasionale Gedenkwaardigheid verklaar.
Hierdie gedenkteken is op Baysheuwel langs die Swartkoplugmagbasis opgerig en bied 'n uitsig oor die basis. Die Suid-Afrikaanse Lugmag het in 1922 hier tot stand gekom.
Dit is opgerig ter ere van die sowat 3 000 lede van die Lugmag wat oor die jare in oorlog en vrede gesterf het.
Die sesverdieping gebou is ontwerp in die vorm van 'n driehoekige ster en bestaan uit drie vleuels. Een hiervan is 'n neutrale kapel vir familiedienste. In die middel is daar 'n gedenksaal en gedenksteen op 'n skarlakenrooi ster.
Die gedenkteken sluit ook 'n tuin van herinnering en 'n amfiteater vir 5 000 mense in. Die toegangshekke is van gietyster en is vroeër gebruik by die ou SALM gedenkteken in Waterkloof.
Porcinarium / Varkmuseum
Hierdie is waarskynlik die enigste varkmuseum ter wêreld en word gehuisves by die Landbounavorsingsraad se Instituut vir Diereverbetering. Die instituut is net buite Irene geleë.
Die museum bied 'n oorsig oor die ontwikkeling van varkrasse in Suid-Afrika. Dit is in 1996 geopen om saam te val met die veertigste bestaansjaar van die Varkprestasietoetsskema.
Die museum is in kantoorure oop in die week en reëlings kan vir naweekbesoeke getref word by +27 (012) 672-9235.
S A Munt en Coin World
Die moderne SA Munt dateer uit die dae van Paul Kruger toe hy in 1892 'n muntpers uit Duitsland aangekoop het om munte vir die destydse Zuid-Afrikaanse Republiek te slaan.
Hierdie pers is nog in werkende toestand en kan gesien word by die SA Munt in Gateway se musem, "Coin World".
Die Munt is 'n private onderneming en munt ook geldstukke vir lande soos Nieu Zeeland, Argentinië en Swaziland.
Die museum huisves ook 'n winkel waar juweliersware aangekoop kan word en is sewe dae elke week oop. Begeleide besigtingstoere van sowat twee ure kan ook onderneem word.
Telefoon: +27 (012) 677-2777
Kunstenaars stal hulle skilderye, pottebakkerswerk en beeldhouwerke in die gallery uit vir twee weke waartydens die werk te koop aangebied word.
Vir die beplande uitstallings, sien Dagboek.
Telefoon: +27 (012) 358-3477
Faks: +27 (0)12 664-7131
H/v Cantonmentsstraat & Unielaan,
Maandag tot Vrydag 10:00 - 17:00
Gesluit op Saterdae, Sondae en openbare vakansiedae.
Brosjure van die Centurion Kunsgallery.