Agter die skerms kom maskers af - Innibos 2018
Kleedkamer Blues deur Ludwig Binge
Met: De Klerk Oelofse, Wessel Pretorius,
Gretha Pietersen, Ludwig Binge, Carel Trichardt
Moet dit nie as 'n anomalie beskou nie. Alle teatergangers behoort per implikasie immers mense te wees wat opinies het oor álle aspekte van die teateraanbod – vanaf Klassieke meesters tot by die hedendaagse gier rondom klugte wat as blote verstrooiingsvermaak dien.
Ludwig Binge, akteur en dramaturg, se Kleedkamer Blues beeld 'n spanningsvolle scenario aan rondom tonele wat die gehoor nooit te sien kry nie: Presies dít wat agter die skerms, in kleedkamers, oefenlokale en tussen akteurs wie se gemoedere hoog loop, gebeur en bykans onkeerbaar tot die spits gedryf word.
Die "Blues" van die titel bekyk dan ook al die vlakke en elemente waarop dié woord kan sinspeel.
Dit kan 'n langdurige statiese situasie wees waarin gevoelens vasval en waarvan die individu hom- of haarself moeilik kan verlos en dan eerder in afsondering voortleef.
Sommige sielkundiges verwys onder mekaar daarna as synde 'n vorm van semipermanente gemoedsbek*kking wat slegs met langdurige terapie afgeskud kan word.
Greta Pietersen, Carel Trichardt en Wessel Pretorius tree op in Kleedkamer Blues in die Nelspruit Stadsteater. Foto: Mia Louw/Innibos
Akteurs is fanaties toegewyd aan hulle beroep en sal selde enigiets in hulle pad laat staan om hulle doelwitte te bereik. Elkeen wil nog eendag daardie handjie vol edelgoud-rolle speel waarmee jy onsterflike roem kan behaal indien jy daarin slaag.
Die pad daarheen loop nie deur die paradys nie. Inteendeel: sommige akteurs sal oor lyke loop of vloermoere gooi om daardie rolle te kry.
Binge se stuk aktiveer heelparty van dié soort intriges, maar keer baie wyslik voordat dit begin oorheers. Daar is bepaald ook sagter vlakke in hierdie drama te ontdek.
Dit gebeur veral waar die inspirasie van die muse die geselskap wat hier ondermekaar wedywer om die bietjie kalklig na hulself te lok, ook tyd en aandag aan hulle medespelers bestee, al is dit soms uiters selektief.
Samuel Beckett se Waiting for Godot word hier deur Binge as 'n interteks aangewend. Intertekstualiteit is 'n postmodernistiese tegniek om doelbewus en deursigtig ander skrywers se tekste in 'n literêre werk op te neem.
Die hart van Kleedkamer Blues wentel om die verhouding tussen vier jong akteurs en 'n ou veteraanakteur, Paul, wat spesiaal genooi is om in hierdie spesifieke alternatiewe weergawe van die universeel beroemde Beckett-stuk op te tree.
As Paul, uiterlik oud en afgeleef, maar met steeds die innerlike dryfkrag en idealisme van 'n ware pro, lewer Carel Trichardt sonder twyfel een van sy mees aandoenlike rolle in 'n loopbaan van ruim vyf-en-'n-half dekades.
In sy interaksie met sy medespelers wat almal in hulle twintigs is, kruip die gevoel na vore dat die generasiegaping, die etos en die intellektuele verwydering tussen hulle onoorbrugbaar skyn te wees.
Paul het die beste kontak met Hendrik (De Klerk Oelofse) aangesien hy skynbaar die enigste akteur onder die jongeres is wat werklik nog kan luister.
Binge self speel die rol van Johan wat, heel kwesbaar, die Blues-man in hulle geledere is.
Hy leef in relatiewe afsondering binne hierdie enklave agter die verhoog wat slegs deur akteurs betree mag word. Sy opgekropte adrenalien kom slegs tot volle uitbarsting wanneer krisisse hulle voordoen.
André (Wessel Pretorius) se nerwe open hy na buite in 'n vertolking met 'n verbete tempo. Daarin uiter hy soms onkeerbaar driftige spraakwatervalle wat die spanning en negatiewe stemming intensifiseer. Daarenteen, in enkele korter tonele, ontlont hy dit dan skielik en wonderbaarlik om dit dan in skerp humor te laat oorslaan.
Gretha Pietersen in die rol van Wena is verbaal net so vlytig as haar voorste mededingers onder die mans, terwyl sy die energie wat haar rol vereis meerdoelig aanwend. Haar uitspraak wat plek-plek moeilik is om te volg in die reuse Stadsteater.
Marthinus Basson is as regisseur uitgeknip om die masjinerie van die toneelbedryf op 'n wye skerm vas te vang, maar ook in die treffende kleiner detail oor die voetligte te dra.
Hy is die kragopwekker wat akteurs bly inspireer om ook soms die metafisiese dimensies van die teater binne te dring.
Uiteindelik is tog die blywendste indruk wat Kleedkamer Blues laat juis die onuitblusbare polsslag van die teater wat by monde van Carel Trichardt die kyker bereik, maar ook die talle verwysings na die krisis waarin die teater hom bevind. In dié opsig is Binge se teks dan ook so tydig dat dit rooiligte onophoudelik behoort te laat flits.