DIE MENORAH (deel 2)
Die Menorah wat in die tabernakel gebruik is, moes gemaak word volgens die patroon of voorbeeld wat Yahweh vir Moshe (Moses) op die berg gewys het (Shemoth / Exodus 25:40). Die detail van hierdie patroon is vir ons baie belangrik aangesien Ivrim (Hebreërs) 8:5 aantoon dat die patroon wat Moshe gesien het, berus op die "hemelse dinge"� - dit wil sê beginsels, patrone en waarhede wat in die hemel (deur Yahweh self) vasgelê is. Om hierdie rede meen ons dat die detail van die voorwerpe wat in die tabernakel gebruik is, belangrike waarhede inhou wat vir ons in ons wandel hier op aarde van onskatbare waarde kan wees. Ons het reeds in die eerste deel van hierdie studie oor die Menorah gesien watter geweldige en verreikende betekenis daar opgesluit lê in die beskrywing van die Menorah in Shemoth (Eksodus) 25:31-40. In hierdie stuk wil ons met hierdie studie voortgaan.
Daar word 'n beskrywing in hierdie gedeelte gegee van hoe die hoofvertakking en die ses syvertakkinge van die menorah gelyk het. Elke vertakking het uit 'n sekere rangskikking van kelkies, knoppe en blomme bestaan. Met die eerste oogopslag is dit nie so maklik om 'n prentjie te vorm van hoe hierdie menorah uiteindelik gelyk het nie. Die voorstellings hierbo gee egter 'n goeie algemene idee. Die voorstelling aan die regterkant is die tradisionele verstaan van hoe die heel eerste menorah's gelyk het en word vandag redelik algemeen aanvaar as 'n akkurate voorstelling van die menorah van Shemoth (Eksodus) 25. Let daarop dat daar op elke syvertakking drie kelke, een knop en een blom (heel bo) is soos daar in vers 33 beskryf word. In die hoofvertakking (in die middel) is daar 4 kelke, een knop en een blom soos daar in vers 34 beskryf word.
Daar is egter 'n ander standpunt oor hoe die menorah oorspronklik gelyk het en dit word onder meer deur die bekende Joodse Rabbi van die twaalfde eeu, Moshe Maimonides, onderskryf. Volgens hierdie standpunt was die vertakkinge van die menorah oorspronklik nie rond of ovaalvormig nie, maar reguit en het dit diagonaal by die hoofvertakking aangesluit, soos in die skets links hierbo. Daar is geen aanduiding in die Skrif dat die menorah ooit die vorm van 'n halfmaan aangeneem het nie en dit word algemeen aanvaar dat die eerste vermelding of verskyning van 'n halmaanvormige menorah teruggevoer kan word na die voorstelling op die "Boog van Titus"� wat hierdie Romeinse keiser laat aanbring het nadat hy en sy troepe Jerusalem in die jaar 70 totaal verwoes het. Die inskripsie onderkant die menorah op hierdie voorstelling is "Judah Captive"�. Is dit nie ironies nie: Mense se verstaan van hoe die menorah destyds gelyk het, berus vandag grotendeels op hierdie voorstelling wat eintlik die Romeine se simboliese viering van die verwoesting van die tempel was - in plaas daarvan dat dit suiwer en alleen berus op die beskrywing van die Woord! Die beskrywing in vers 35 van die knoppe "onder"� die syvertakkinge versterk die vermoede dat die oorspronklike menorah meer soos Maimonides se voorstelling gelyk het.
'n Verdere opvallende verskil by Maimonides se voorstelling is dat die kelke "onderstebo"� is. Dit is nie sonder goeie rede nie. Die verduideliking hiervoor is baie interessant. Dit was gebruiklik wanneer huise gebou word om die vensters smal aan die buitekant en breed aan die binnekant te maak, sodat die lig van buite beter deur die hele huis kon versprei. Daar is egter 'n tradisie dat dit in die geval van die tempel net mooi andersom was: die vensters was smal aan die binnekant en breed aan die buitekant, SODAT DIE LIG VANUIT DIE TEMPEL EFFEKTIEF NA BUITE KON VERSPREI. Op dieselfde manier, word daar gesê, is die simboliek van die koppies of kelkies van die menorah nie om water te ontvang nie, maar om (lewende) water na buite uit te giet. Ons kan nie met sekerheid sê of die kelkies wel onderstebo was nie, maar wat 'n opvallende ooreenkoms is dit nie met die waarheid dat ons as lewende tempel van Yahweh kanale moet wees waardeur sy lewende water in hierdie dorstige en droogte-geteisterde wêreld uitgestort kan word nie!! Die teenwoordigheid van die kelkies is in elk geval 'n aanduiding dat die menorah nie net met "lig"� (verligting, waarheid, openbaring) te make het nie, maar ook met water (die Woord, die Torah, die werking van die Gees, innerlike krag).
Die kelkies in hierdie beskrywing van die menorah word met "amandelblomme"� in verband gebring. Die stamwoord van "amandelblomme"� is "shaqad"� met die betekenis: "to be alert, that is, sleepless; hence to be on the lookout (whether for good or ill): - hasten, remain, wake, watch (for)"�. Hier is nog 'n treffende ooreenkoms met die boodskap van die res van die Skrif. Die kelkies van die menorah herinner ons simbolies daaraan dat ons waaksaam, wakker en geestelik opgeskerp moet wees en onsself gereed moet hou vir enige gebeurlikheid. Die beste manier om dit te doen is baie tyd met die Woord en in gebed te bestee.
Die woord wat met "blomme"� vertaal word, kom van die woord "parach"� wat beteken: "to break forth as a bud, that is, bloom; generally to spread; specifically to fly (as extending the wings); figuratively to flourish: - X abroad, X abundantly, blossom, break forth (out), bud, flourish, make fly, grow, spread, spring (up)"�. Die "blomme"� van die menorah was as't ware die kontakpunte met die wêreld aan die buitekant. Simbolies dui dit daarop dat ek en jy nie net in kontak met die wêreld moet bly nie, maar dat ons moet vrug dra en moet blom en dat Yahweh ons uiteindelik sy oorvloed sal gee sodat ons waarlik sal uitbreek (in lof en in voorspoed) en in alle opsigte sal floreer. Die volledige en finale vervulling hiervan lê nog voor, maar ek glo die Skrif leer vir ons dat as ons ons funksie hier op aarde as menorah uitvoer, naamlik om lig en water uit te straal en uit te giet, dan sal Yahweh ons lewens voorspoedig maak en sy seën op ons laat rus.
'n Laaste gedagte: Daar moes ook snuiters en kolebakke vir die menorah wees (vers 38). Dit blyk duidelik dat hierdie twee items gebruik is vir die verwydering van nuttelose, verbrande stukke van die lamppit. Sou dit dalk daarop kon dui dat deel van die simboliek van die menorah was dat sommiges, soos Demas van die Nuwe Testament, die stryd nie sal kan volhou nie en dan van die menorah verwyder sou kon word? Dit herinner 'n mens aan die woorde van Openb 2:4,5: "Maar Ek het teen jou dat jy jou eerste liefde verlaat het. Onthou dan waarvandaan jy uitgeval het, en bekeer jou en doen die eerste werke. Anders kom Ek gou na jou toe en sal jou kandelaar van sy plek verwyder as jy jou nie bekeer nie."� Laat die wat glo dat hulle deel uitmaak van die kandelaar van Y'shua, hierdie waarskuwing ter harte neem en volhard tot die einde, met die oog gerig op Hom wat die Leidsman en voleinder van ons geloof is (Heb 12:2).