Wat is Christus se opdrag aan die NG Kerk? | hier staan ek
Wat is Christus se opdrag aan die NG Kerk?
Na aanleiding van 'n artikel van Neels Jackson in Beeld. (Hieronder ingeplak)
Die NG Kerk is besig om haarself te omskep van 'n missionêre kerk na 'n missionale kerk. Dit beteken dat die NG Kerk nou doelbewus na gemeenskappe uitreik om 'n maatskaplike verskil te maak. Gee die hongeres kos, die wat kaal is klere, die siekes hulp ens. In praktyk beteken dit dat diens van barmhartigheid nou dikwels voorrang geniet bo die verkondiging van die Evangelie.
Met die eerste oogopslag lyk dit pragtig. Jesus het gesê in Lukas 16: "Vir soverre julle dit aan die geringste gedoen het, het julle dit aan My gedoen."
Daar is egter twee groot waarskuwings:
1) Dit misken dalk die groot werk wat die Kerk (Ook NG Kerk) al vir baie eeue doen. Plaaslike gemeentes, ringe en sinodes was nog altyd op die voorpunt van liefdadigheidsaksies betrokke in hulle gemeenskappe! Om die verkondiging van die Woord op een of ander manier in teenstelling te stel met diens van barmhartigheid is om 'n vals digotomie daar te stel: Diens van barmhartigeheid vloei spontaan uit die regenerasie van gemeenskappe deur die evangelie. En sendelinge wat die evangelie verkondig het het nog altyd barmhartigheidswerk in die gemeenskap gedoen. Christene was nog altyd verantwoordelik vir die bou van hospitale, skole, kinderhuise, voedingsprogramme waar hulle ookal die evangelie verkondig het.
2) Die Groot Opdrag aan die Kerk is nie om 'n liefdadigheidsorganisasie te wees nie, dit is om die boodskap van verlossing te verkondig. En wanneer ons die boodskap verkondig sal die dissipels wat ons maak, outomaties, deur die Gees, 'n verskil in hulle gemeenskappe begin maak.
Daar lê 'n diep wêreldbeeld probleem in die klemverskuiwing van verkondiging van die woord aan ongeredde mense na bediening van barmhartigheid aan ongeredde gemeenskappe. Dit lê hierin:
Ons word vertel dat die oorsaak van morele probleme soos geweld, diefstal, seksuale losbandigheid en dwelmmisbruik die gevolg is van armoede. Dus, as ons armoede aanspreek sal die morele status van die gemeenskap verbeter. Hierdie wêreldbeeld is die grondslag van die Missionale beweging, en van elke sekulêre gemeenskaps ophefffingsprogram.
Die Bybel verklaar ondubbelsinnig dat bogenoemde wêrelbeeld vals is. Die morele verval van 'n gemeenskap is nie die gevolg van finansiële armoede nie. Dit is die gevolg van sonde. Daar is beslis 'n verband tussen armoede in 'n gemeenskap en morele verval, maar die verband is baie meer ingewikkeld as wat die liberale kultuur beweer.
Die oplossing vir sonde, en dus gemeenskapsverval, is nie liefdadigheidsprogramme nie maar die Evangelie van Christus.
Dus: Enigiemand wat beweer dat gemeenskapstransformasie deur sosiale programme kan geskied weerspreek God direk.
Die Evangelie verander indiwidue. Wanneer genoeg indiwidue in 'n gemeenskap verander het begin die gemeenskap verander (Ek het iewers gehoor dat 'n penetrasie van 'n nuwe kultuur van 25% in 'n gemeenskap die gemeenskap sal verander). Veranderde indiwidue raak betrokke by hulle bure. Ek staan dikwels verstom hoe arm kinders van God in Atlantis hier op die weskus dikwels die bietjie wat hulle het uitdeel om behoeftiges te help – dit gebeur spontaan en organies, onder die leiding van die Heilige Gees. Wanneer mense tot bekering kom en 'n kulturele invloed op die gemeenskap begin hê, verander die moraliteit van die gemeenskap. Weergebore Christene onttrek hulle van bendes, dwelms en seksuele ontug. Hulle raak ekonomies betrokke in die gemeenskap. Hulle heg waarde aan die huweliksbelofte. Hulle kinders doen beter op skool. Dit alles lei tot 'n opheffing van die gemeenskap wat geen maatskaplike of liefdadigheidsaksie ooit kan naboots nie.
Let op: Ek sê nie die Kerk moet nie diens van barmhagtigheid doen nie! Die Kerk MOET dit doen!
Ek sê die Groot Opdrag aan die Kerk is nie diens van barmhartigheid nie, dit is die verkondiging van die Evangelie!
Ek besef dat dit wat ek hier sê vir baie mense nie sin sal maak nie. Daarom plak ek hier 'n video van Kevin DeYoung is, hy is 'n baie beter kommunikeerder as ek. Kyk asb die video voordat jy 'n gevolgtrekking maak!
Neels Jackson se artikel volg:
Dade getuig die luidste
Deur Neels Jackson Dinsdag 30 Desember 2014 4:00 vm.
Die NG Kerk is besig om 'n gedaantewisseling te ondergaan. Neels Jackson, redakteur van Kerkbode, vertel.
In Oktober verlede jaar het die algemene sinode gesê die NG Kerk wil 'n missionale kerk wees. Daarmee het die kerk gesê hy wil hê dat sy gemeentes en lidmate nie net die geloof met die mond bely nie. Hulle moet met dade van liefde en genade getuig.
Dit is die soort besluit wat maklik in dik kerklike dokumente op stowwerige rakke sou kon beland, maar dit het nie. Dit het deel geword van 'n golf van verandering wat besig is om deur die kerklike kultuur te spoel.
As 'n mens bloot na die NG Kerk se maatskaplike dienste kyk, dan is daar in die boekjaar tot Februarie 2014 altesame R1,035 miljard (waarvan sowat 40% van staatsubsidies kom) bestee aan dienste aan 1 472 684 mense – van wie na raming slegs tussen 10% en 20% lidmate van die NG Kerk is. Die meeste ontvangers van hulp is swart.
Maatskaplike werkers wys daarop dat dit nie net die direkte ontvangers van dienste is wat daaruit voordeel trek nie, maar ook die mense om hulle. Reken 'n mens dat daar gemiddeld drie sulke mense is per geval, dan het byna 6 miljoen mense in die vorige boekjaar baat gevind by die NG Kerk se maatskaplike dienste.
Die groot omwenteling vind egter in gemeentes plaas.
In Strydenburg en Hopetown, twee dorpe suid van Kimberley in die Noord-Kaap, is armoede 'n groot probleem. In dele van die gemeenskap lei dit tot groot sosiale verval. Daar word stories vertel van kinders wat in die laerskool aankom en nog nooit 'n boek of 'n pen vasgehou het nie. Hulle word groot sonder funksionele opvoeding en die skoolstelsel spoel oor hulle sonder dat die kinders enigsins baat vind daarby.
Met die steun van die Noord-Kaapse sinode het die plaaslike NG gemeentes begin met sentrums vir vroeë kinderontwikkeling, kleuterskole waar kinders gevoed en opgevoed word, waar hulle agterstande uitgewis word en hulle gehelp word sodat hulle skoolgereed skool toe kan gaan.
Deur die kinders word die ouers bereik en uiteindelik is dit 'n projek met die potensiaal om 'n hele gemeenskap te verander.
Dis lank nie meer 'n geïsoleerde geval nie. Naby George in die Suid-Kaap het die gemeente Outeniqualand jare gelede al begin met 'n kleuterskool vir plaaswerkers se kinders – omdat iemand gesien het die kleuters sit bedags in die son langs die lande waar hul ouers werk en gesê het so kan dit nie aanhou nie.
Aan die Wes-Rand het die NG gemeente Constantiakruin 'n klompie jare gelede gehelp dat 'n kleuterskool in die plakkerbuurt Soul City tot stand kom. Danksy dié skool lê die toekoms vandag oop vir kinders wat andersins weinig vooruitsigte in die lewe sou gehad het.
Voedingsprojekte is daar baie. In Bothaville in die Vrystaat het die drie NG gemeentes in Augustus vanjaar 17 649 maaltye aan behoeftiges verskaf – 16 389 daarvan in die township Kgo­tsong. By Witrivier in die Laeveld het twee lidmate begin met 'n projek wat daagliks sowat 1 500 kinders in die arm swart gemeenskappe van die dorp kos gee.
Daar is merkwaardige verhale van grense wat oorgesteek word. In Yzerfontein aan die Kaapse Weskus het daar 'n paar jaar gelede op 'n Sondagoggend twee Malawiërs in die plaaslike NG kerk se Afrikaanse erediens ingestap. Iemand het by hulle gaan sit en vir hulle getolk.
Uiteindelik het 'n hele gemeenskappie van Malawiërs en Zimbabwiërs wat in Suid-Afrika 'n heenkome kom soek het, in die NG Kerk 'n geestelike tuiste gevind. Vroeër vanjaar is klein Luke Phiri in Yzerfontein gedoop. Sy ouers was toe al langer as 'n jaar lidmate daar.
Veral in die middestede is die NG Kerk lankal nie meer wit nie. Torings van Hoop, die bediening in die historiese Tweetoringkerk in Bloemfontein, het na aanleiding van Kolossense 3:11 die leuse: "Here there are no Afrikaners or Sothos, rich or poor, black or white, homeless or home-owners. But here Christ is all and in all."
The Meeting Place is 'n koffie-en-geskenkwinkel by die NG kerk in Arcadia, Pretoria, wat volgens die Zimbabwiese immigrant Wellington Muzengeza sy lewe verander het.
Hy skryf in sy blog op socialjusticeimmigrant.blogspot.com dat dit 'n plek is waar mense uit verskillende agtergronde kan ontmoet en vertel dat dit vir hom regtig wonderlik is om te sien dat 'n kerk wat vroeër so 'n sterk voorstander van apartheid was, so kon aanpas.
Uit Overkruin in Pretoria en uit George in die Suid-Kaap kom daar verhale van werknemers van gemeentes vir wie daar huise gebou is omdat mense sensitief geraak het vir die nood om hulle.
Daar is merkwaardige verhale oor individue, soos dié van Nobunto Motholeni, 'n Xhosa-vrou met 'n veelbewoë lewe wat onder meer by NG teoloë opleiding gekry het en nou in die diens van die NG gemeente Helderberg in 'n bruin gemeenskap op die Kaapse vlakte mense deur hul traumas help.
Jacqueline Wites was 'n alkoholverslaafde boemelaar wat danksy die NG Kerk se Straatligbediening in Stellenbosch drank kon los en met 'n nuwe lewe kon begin. Begin vanjaar het sy haar hulp kom aanbied by Straatlig en nou is sy deel van die uitreikspan.
" SELFS MET ONS GESKIEDENIS VAN STEUN VIR APARTHEID, WAAROP ONS GLAD NIE TROTS IS NIE, HET DIE HERE ONS NOOIT GELOS NIE. "
In Durban en Alberton is daar verhale van NG moedergemeentes wie se tradisionele bedienings kleiner geword het, maar wat verbeeldingryke nuwe bedienings begin het wat nou mense bereik by wie die tradisionele bedienings nooit sou uitgekom het nie.
Met die groot mynstakings wat Rustenburg en omstreke vroeër vanjaar getref het, het miljoene rande en materiële bydraes van gemeentes van oor die land heen na die gemeentes in Rustenburg gestroom om 'n getraumatiseerde gemeenskap te help.
In Petrusburg, halfpad tussen Bloemfontein en Kimberley in die Vrystaat, het Lulu Hugo, 'n NG lidmaat, hande gevat met Dorah Lekgari van die township Bolokanang, en met steun van Hugo se gemeente 'n sentrum vir gestremdes in Bolakanang gestig. Van die mees gemarginaliseerde mense in 'n reeds gemarginaliseerde gemeenskap word nou elke dag daar versorg.
Daar is 'n nimmereindigende stroom dergelike stories uit gemeentes – verhale van 'n kerk waar dit ál minder om mag gaan en ál meer oor diens.
En daar is 'n doelbewuste poging om al hoe meer in daardie rigting te skuif. In die NG gemeente La Rochelle in Bellville word die Sondagskoolklasse uitgeneem in die gemeenskap om te gaan leer om praktiese diens te lewer. Een groep het pompjoggies by 'n vulstasie se skoene gaan poleer om vir hulle dankie te sê vir hul werk.
Die NG Kerk werk dikwels nie alleen nie, maar in 'n netwerk van vennootskappe waarin dit nie oor kerk of organisasie gaan nie, maar oor die liefde van God wat na die wêreld toe moet vloei.
Ons vertel dié stories nie om te spog met die NG Kerk nie, maar omdat ons self soms verstom staan oor wat die Here besig is om met en deur die NG Kerk te doen. Selfs met ons geskiedenis van steun vir apartheid, waarop ons glad nie trots is nie, het die Here ons nooit gelos nie.
Inteendeel. Soos met Moses en Dawid en Paulus wat donker kolle in hul geskiedenis gehad het, is die Here besig om die NG Kerk om te keer en op talle plekke op kleiner of groter maniere te gebruik om ons samelewing te help heel maak.
13 thoughts on "Wat is Christus se opdrag aan die NG Kerk?"
02/01/2015 at 12:19 pm
Baie dankie hiervoor. Die huidige kerkleiers verkies die "polities-korrekte" weg in plaas van dit wat die Woord van God van ons vra. Dit is so goed as om die muggie uit te sif maar die kameel in te sluk ( Mat 23: 24). Die goeie moet gedoen word, maar die belangriker dinge moenie nagelaat word nie ( in dieselfde hoofstuk) .
02/01/2015 at 12:23 pm
Uit De Young se aanbieding:
The mission of the church is to go into the world and make disciples by declaring the gospel of Jesus Christ in the power of the Spirit, gathering these disciples into churches that they may worship and obey Jesus now and into eternity to the glory of God the Father. It is not the church's responsibility to right every wrong or to meet every need, though by God's grace we will do some of both. It is, however, our responsibility alone to proclaim the gospel."
"A car without an engine" …
02/01/2015 at 4:28 pm
Wanneer ons die bergpredikasie lees Dan is dit diegene wat honger en dors het vir die goeie nuus, die vredemakers die wat die boodskap van die vrede tussen men's en God verkondig jy word dan vervolg en beledig. Wanneer humanisme in die Kerk is, Homokosmologie en die verwydering van die binere, die nuwe spiritualiteite van lectio Devina van Joubert, nuwe belydensse, progresiewe Godsdiens, die ontkenning van n soewereine God soos Konig wat die Dortse leerstellings verwerp wanneer hy se: DAT daar iets fout is en God in verbasing staan wander daar tereur Dade gepleeg word, wanneer antichriste (nuwe hervormers) kritiserende teoloe genoem word; dan moet die Kerk as die ware Kerk van God vewerp word en die sinodes uitgeskop word.
Jesus se opdrag in Lukas Evangelie
Hy het ook in Nasaret gekom, waar Hy grootgeword het, en soos sy gewoonte was, het Hy op die sabbatdag na die sinagoge toe gegaan. Toe Hy opstaan om uit die Skrif voor te lees,
is die boek van die profeet Jesaja vir Hom aangegee, en Hy het dit oopgemaak en die plek gekry waar geskrywe staan:
"Die Gees van die Here is op My omdat Hy My gesalf het om die evangelie aan armes te verkondig. Hy het My gestuur om vrylating vir gevangenes uit te roep en herstel van gesig vir blindes, om onderdruktes in vryheid uit te stuur,
om die genadejaar van die Here aan te kondig."
02/01/2015 at 5:41 pm
Hierdie teks word breedvoerig deur Kevin DeYoung in die video hanteer. Die vraag is, wie is die "armes"?
Verwys asb na my pos by hiedie skakel vir my eie bespreking van die saak:
Wynand, ek stem hartlik saam met jou uiteeensetting van die belangrikheid van die verkondiging van die evangelie (om te getuig) saam met diensbaarheid en barmhartigheid. Ek gee toe dat Neels Jackson se artikel heeltemal opgaan in allerhande projekte van barmhartigheidsdiens en, sover ek kan sien, geen melding maak van die verkondiging van Jesus Christus nie.
As ons egter na die sinodebesluit waarna hy verwys, kyk, dink ek ons moet maar versigtig wees in ons beoordeling van daardie besluit. Die versigtigheid wat ek persoonlik aanvoel, is my twyfel or presies wat "missionaal" veronderstel is om te beteken en hoe dit verskil van "missionêr". Indien missionaal sou beteken dat barmhartigheidsdiens (ens.) sáám met die verkondiging moet gaan, souek vir missionaal stem. As missionaal egter bedoel om die evangelie links te laat lê en die fokus en hoop bloot in projekte lê, moet ek saam met jou sê "NEE!". dIe vraag bly dus: wat het die sinode in gedagte gehad met die besluit om "MISSIONAAL" te wees?.
Dit het my opgeval dat Neels Jackson die sinodebesluit weergee as (o.a.) "…nie net die geloof met die mond bely nie. Hulle moet met dade van liefde en genade getuig." Dit wil voorkom asof die bedoeling was dat "missionaal" méér behels as net "missionêr". Hulle het immers besluit (volgens NJ) "..nie NET … met die mond bely nie". Menskons seker sê: "Die daad by die woord voeg".
Maar ek herhaal: ek stem saam met alles wat jy sê omtrent die evangelie eerste en daarmee saam die daad. Daarom lyk dit asof NJ daarvan vergeet wanneer hy sê dat dit die armoede is wat tot die sosiale verval lei.
02/01/2015 at 7:03 pm
Neels se artikel dien maar as springplank vir my opmerkings. Dit is waarom ek kwalifiseer deur te sê daar is twee ernstige WAARSKUWINGS. Ek waarsku dus die NG Kerk sonder om te beskuldig.
Dit is egter balangrik om die volgende in gedagte te hou, soos ander mense uitgewys het.
• Die NGK se algemene sinode het die evagelie versaak deur geloof in die bestaan van die duiwel opsioneel te verklaar.
•Daar is prominente teoloë in die NGK wat die maagdelike geboorte ontken.
• Kerkbode propageer die godslasterlike idee dat die Bybel nie die Woord van God is nie.
• Daar is prominente teoloë in die dampkring van die NGK wat die Gerefomeerde soteriologie openlik ontken. Ek verwys na Julian Muller en Anton van Niekerk. Beide word hoog aangekryf deur Nelus Niemand, wat hom nog nooit van hulle godslastering distansieer het nie.
Hiermee saam is die woord "missional" 'n redelik onlangse nuutskepping van die emergent beweging – en dit is duidelik dat hulle daarmee NIE evangelisasie bedoel nie. Die woord self dra dus 'n onaanvaarbare hoeveelheid emergent bagasie saam.
Indien die waarheid van die Evangelie op hierdie manier versaak word kan geen hoeveelheid barmhartigheidsdiens of ander goeie werke die saak beredder nie.
In die gedeeltes in Lukas en Jesaja word die verkondiging van die evangelie héél éérste genoem : "… omdat Hy My gesalf het om die evangelie aan armes te verkondig" , nie om hulle te voed, te klee of enige sosiale onreg aan te spreek nie. Wat het die "vroeë kerk", die heel vroegste gelowiges, Jesus se dissipels en die apostels gedoen? Wanneer 'n mens kyk na die Boek, die Handelinge van die Apostels, is dit baie duidelik dat die verkondiging van die evangelie heel bo aan hul almal se lysie was – hulle het hul lewens daarvoor gewaag.
Hand. 4: 19-20:
"Maar Petrus en Johannes het vir hulle gevra: "Moet ons luister na God of moet ons luister na julle? Waarvan sal God hou? Julle kan self besluit. Want ons kan nie stilbly oor wat ons gesien en gehoor het nie." ( lees die hoofstuk vir konteks)
02/01/2015 at 7:06 pm
Reg in die kol!
02/01/2015 at 11:12 pm
04/01/2015 at 9:55 pm
Jy lê jou vinger onmiddellik op die hart van die probleem as jy sê: " Dit misken dalk die groot werk wat die Kerk (Ook NG Kerk) al vir baie eeue doen. Plaaslike gemeentes, ringe en sinodes was nog altyd op die voorpunt van liefdadigheidsaksies betrokke in hulle gemeenskappe! ……….. Christene was nog altyd verantwoordelik vir die bou van hospitale, skole, kinderhuise, voedingsprogramme waar hulle ookal die evangelie verkondig het." Wat my betref kon jy die woorde "miskien dalk" uitgelaat het. Dis die feite.
Die suksesverhale waarna Neels Jackson verwys, moet sekerlik vertel word, maar dis niks nuuts nie. Trouens, baie van die voorbeelde wat hy noem, het reeds voor die sinodebesluit van Oktober 2013 begin. Die syfers wat hy noem vir die boekjaar tot 28 Febr 2014 wat die kerk aan welsyn bestee het, is tog lank voor die Sinodebesluit reeds voor begroot. Dit is bloot die voortsetting van die werk wat die NG kerk al dekades lank doen.
Trouens, ek was leraar van die VGK op Strydenburg tussen 1977 en 1980. In daardie tyd het die Kerkraad besluit om 'n kerkgebou te bou – die gemeentelede het self die bouwerk gedoen. Toe ek in 2006 genooi is om die Pinksterdienste in die gemeente te hou, was ek vir die eerste keer sedert 1980 weer daar. Die kerkgebou is pragtig in stand gehou en die kerkraad het self, op eie inisiatief, 'n saal bygebou – wat hulle toe reeds as 'n bewaarskool vir kinders van werkende moeders gebruik het. Die sentrum vir kinderontwikkeling waarvan Neels praat, het hieruit ontwikkel. Ek gee net hierdie inligting om te bewys dat jy absoluut korrek is: die kerk was nog altyd betrokkeby die nood.
Ek het deur die jare geleer dat jy dwaalleer kry wanneer een van die aspekte wat die Heidelbergse Kategismus in die afdeling oor Dankbaarhied plaas (soos goeie werke, 'n daaglikse bekering, die hou van die tien gebooie en gebed) as 'n vereiste vir verlossing geleer word, in stede van die gevolg daarvan. Ek het nog altyd die die kerk se betrokkenheid by die nood van die wêreld verstaan as deel van my dankbaarheidslewe. As dit die Evangelie word, is dit dwaalleer.
06/01/2015 at 11:09 am
Die manne wat nie met met God wandel, Die Here ken ons harte soos `n geopende boek. Die manne het menige dinge na hulle eie verbeelding en goddelose harte gedoen. Die Here verklaar wat hulle aangaan, "Hulle het hulle rug na My gekeer, en nie hulle aangesig, alhoewel Ek het hulle geleer, en met vroë verheffing, en hulle onderrig, en tog luister hulle nie na My om onderrig te ontvang. "Ons is midde in die gevaar van die laaste dae; en die tyd sal spoedig aanbreek wanneer die profesie van Eségiël 9 vervul sal word.
Hulle wie verenig met die wêreld, en tog aanspraak maak op groot suiwerheid, en pleit vir eenheid, met hulle wat altyd die teenstaanders is, van die weg van waarheid moet ons voor bang wees, en hulle beslis vermy net soos Nehemia. Sulke raad word aangehits deur die vyand, van alles wat goed is. Dit is tyd vermorsing en moet weerstaan word met vasberadenheid, vandag en mòre. Wat ook al geneig is om die geloof van God se volgelinge in Sy leiding en krag te ontsetel, moet met standvastigheid teengestaan word."Hierdie verklaring het die kerk onder genade geplaas, `n eis vir kerklike belydenis, sodat die kerk kan uit kan kom van hierdie tydperk van goddelike verlatenheid.
Ons as lidmate moet opstaan en die kamp van Isreal reinig.Bandeloosheid, onwettige intimiteit, en onheilige gebruike is teenwoordig by ons op groot skaal…..Ons is ingevaar om `n suster te word van die gevalle Babilon, deur toe te laat dat ons kerke korrupt en gevul word met elke vuil gees, `n huis vir elke onreine en haatlike voël, en ons sal eers suiwer word wanneer ons daadwerklike stappe neem om die bestaande euwels te verwyder?
"Ek is beveel om ons lidmate te vertel dat hulle nie besef dat die duiwel plan na plan gebruik en hy voer sy plan uit in maniere wat hulle nie verwag. Satan en sy trawante sal maniere uitdink om sondaars as heiliges voor te stel. Dit is 'n opdrag om die lidmate te waarsku teen die duiwel en sy planne.
Dan stem ek saam met N Jackson dat die kerk verander, nooi die wêreld in en versnel op die helle-vaart hoe gouer hoe beter. Dit word dan werke wat die saligheid verwerf, en nie die geloof van en in Jesus.Die kwynende getal van lidmate getuig dat die Heilige Gees die lidmate onderrig ivm. die waarheid. Die evangelie is nou mens gerig en die mens en sy behoeftes bepaal watter opdrag hy moet uitvoer. Al wat nog ontbreek is beelde aanbidding. 500jaar gelede het die hervorming plaasgevind maar wie dra nog kennis van daardie gebeure? Dit gebeur as kerkleirs broederbonders en vrymesselaars is wat in die hel gebore is