PressReader - Beeld: 2018-11-10 - T­hu­li, 2 jaar la­ter: Min het ons ge­weet
T­hu­li, 2 jaar la­ter: Min het ons ge­weet
Beeld se Per­soon van die Jaar 2018 word op Sa­ter­dag 24 No­vem­ber in die koe­rant aan­ge­kon­dig. Tot dan is die fo­kus in By op vo­ri­ge wen­ners. F­reek Ro­bin­son en Wil­lie S­pies lug hul me­nings oor 2016 se keu­se: adv. T­hu­li Ma­don­se­la.
Beeld - 2018-11-10 - Voorblad - F­reek Ro­bin­son ■ Ro­bin­son is die hoof­an­ker van eNuus. Skets: GRAFIKA24
T­hu­li Ma­don­se­la is een­to­nig. Am­per ver­ve­lig. Dit was ver­al so wan­neer sy nuus­kon­fe­ren­sies ge­hou het oor die be­kend­ma­king van on­der­soek­ver­slae.
Sy sit daar soos ’n sfinks. Niks van die lig­gaam be­weeg nie, net die lip­pe, en een hand as sy die hoe­veel­ste blad­sy om­blaai. Haar stem dreun vir ’n uur of wat op een toon­hoog­te aan son­der e­ni­ge af­wis­se­ling.
Sy maak nie oog­kon­tak met die joer­na­lis­te nie. Ty­dens vra­e­tyd by nuus­kon­fe­ren­sies of in on­der­hou­de het dit iet­wat be­ter ge­gaan.
Ma­don­se­la het ver­skeie re­ëls in doel­tref­fen­de kom­mu­ni­ka­sie ver­breek. Ken­ners sal jou ver­tel die ge­bruik van ’n per­soon se stem en lyf­taal ver­teen­woor­dig meer as 50% van die kom­mu­ni­ka­sie­pro­ses.
Dis no­dig dat die stem af­ge­wis­sel word in toon, toon­hoog­te, vo­lu­me, tem­po, in­to­na­sie en po­ses. Die stem moet kalm­te hê, maar ook e­ner­gie. En daar­mee saam moet die lyf saam­praat in jou pos­tuur, die ge­bruik van han­de en arms, be­ne en voe­te, skou­ers, ge­sig en oë. In die kom­mu­ni­ka­sie­pro­ses, die oor­dra van be­te­ke­nis, is die werk­li­ke in­houd van die bood­skap eint­lik van min­der be­lang – ver­al as die stem en lyf­taal in stryd is met die in­houd. Al­les moet be­lyn wees om die bood­skap tref­krag te gee.
Maar die ei­en­aar­dig­ste ding is dat tra­di­si­o­ne­le re­ëls in Ma­don­se­la se ge­val nie geld nie. Ek het ty­dens et­li­ke on­der­hou­de met haar tel­kens ver­stom ge­sit oor hoe sy in ’n kalm stem son­der be­we­gings­om­haal van die op­spraak­wek­kend­ste din­ge kan sê. So “mat­ter of fact­ly” kan sy e­nig­een, van die pre­si­dent tot ’n mu­ni­si­pa­le amp­te­naar, be­hoor­lik die kop was.
En sy vel be­slis­sings wat ver­rei­ken­de ge­vol­ge het. Dis nie som­mer net breed­spra­ke­ri­ge ge­klets of ge­skrou soos ons maar al te dik­wels dees­dae in die par­le­ment sien nie. Jy kan el­ke woord hoor wat sy sê en ve­le daar­van tref jou tus­sen die oë. En jy dink: “S­joe, hier kom ’n ding.”
Dis ’n ding wat pres. Ja­cob Zu­ma nie sien kom het nie. Toe hy ’n nu­we o­pen­ba­re be­sker­mer moes aan­stel, het hy se­ker ge­dink: “A, hier het ons nou ’n sag­aar­di­ge, jong la­wy­er-tjie wat ge­ma­ni­pu­leer kan word om diens­baar te wees.” Min het hy, en ons, ge­weet dat jy hier met ’n vrou van ’n an­der stof­fa­sie te doen het.
Ie­mand wat met in­te­gri­teit, ge­trou aan die mis­sie van die o­pen­ba­re be­sker­mer, son­der aan­sien des per­soons, klag­tes van ver­gry­pe on­der­soek het in die be­lang van die ge­wo­ne bur­ger: Go­go Dla­mi­ni, soos sy dik­wels ge­sê het.
Ma­don­se­la is se­ker die en­ke­le, groot­ste fak­tor wat die Zu­ma-skand­muur van kor­rup­sie en staat­skaping tot in sy fon­da­ment ge­skud het. Dit het nie net tot die ver­kie­sing van ’n nu­we staats­hoof ge­lei nie, maar haar ver­slae was die be­gin van die oop­vlek­king van ’n ver­stom­men­de, uit­ge­brei­de net­werk van mis­da­dig­heid.
Haar op­tre­de het aan haar ’n aan­sien hier en in­ter­na­si­o­naal ver­werf wat se­ker net deur Nel­son Man­de­la in die nu­we era oor­tref word.
My er­va­ring van Man­de­la was dat hy juis so ge­wild was om­dat hy bui­te die raam­werk van per­sep­sies oor die ge­wo­ne po­li­ti­kus op­ge­tree het.
Hier het jy ’n staats­hoof ge­had wat ei­e­be­lang op die ag­ter­grond ge­skuif en werk­lik met mee­le­wing be­lang ge­stel het in die le­we van ge­wo­ne bur­gers. (Daar­van kan ek heel­wat staal­tjies ver­tel.)
En so t­ree Ma­don­se­la bui­te die raam­werk op van wat van haar ver­wag is. Sy ver­breek die ge­wo­ne kom­mu­ni­ka­sie­re­ëls en is des­nie­teen­staan­de doel­tref­fend. Dalk juis om­dat sy so o­ën­skyn­lik sag­aar­dig en soet­jies voor­kom.
Al­mal het al ge­leer: As Ma­don­se­la praat, kan of be­ter jy luis­ter. Die kon­sen­tra­sie is die moei­te werd. Haar woor­de het be­te­ke­nis­vol­le in­houd – ver ver­by stem­ge­bruik en lyf­taal. En sy het die ver­wor­we aan­sien en re­spek om sul­ke luis­ter te ver­dien.
Ma­don­se­la is dees­dae ’n regs­pro­fes­sor aan die U­ni­ver­si­teit S­tel­len­bosch. Ek hoop die stu­den­te waar­deer haar.