Herroep van handboek gaan Ramaphosa ‘vriende kos’Pres. Cyril Ramaphosa (Foto: Siyabulela Duda/GCIS) Pres. Cyril Ramaphosa se besluit om sy omstrede wysigings aan die ministeriële handboek te herroep sal hom nie sommer die ANC-presidentskap kos nie, maar “dit gaan hom ’n paar vriende in die kabinet kos,” waarsku ’n politieke kenner. “Sy kollegas in die kabinet gaan nie gelukkig wees nie. Ek dink wél dit was ’n berekende besluit,” sê prof. Pieter Duvenage, ’n onafhanklike politieke ontleder by Akademia. ’n Storm het losgebars om Ramaphosa se kop nadat die DA onthul het dat ministers en adjunkministers volgens onlangse wysigings aan die ministeriële handboek toegelaat word om ’n onbeperkte bedrag van die belastingbetaler se geld aan te wend om vir hul water- en ligterekeninge by hul amptelike wonings te betaal. Bykomende ruimte is ook geskep vir die indiensneming van ANC-personeellede in ministeriële kantore – wat belastingbetalers minstens R87 miljoen meer per jaar sou kos. Toe herroep Ramaphosa Maandag die wysigings sonder om te skop of te skree kort nadat die DA ’n ultimatum aan hom gestel het. Duvenage vermoed nou Ramaphosa “het sy sommetjies gemaak” voordat hy besluit het om bes te gee. “Dalk gaan dit beter af by Cosatu en SAKP wat in ’n breë alliansie met hom is? “Ek dink Ramaphosa het êrens ’n morele bewussyn omdat hy ook prokureur van beroep was. Ek dink egter nié hy het [die wysigings herroep] omdat dit die regte ding was om te doen nie. Dit is ’n front. “Die ministeriële handboek is ’n relatiewe goedkoop ding teenoor ander dinge wat dalk ook aan die gang is … Hierdie stap lei dalk die aandag van groter kwessies af wat hy nie wil aanpak nie.” Duvenage glo egter die kans is steeds baie goed dat Ramaphosa aan die einde van die jaar tydens die ANC se 55ste nasionale verkiesingskonferensie weer tot president van dié party verkies sal word. “Ek sien nie ’n alternatief nie. Ek dink selfs diegene wat teen hom is, sal vir hom stem omdat hulle in 2024 [met die nasionale verkiesing] meer stemme met hom gaan kry.” Duvenage bestempel eindelik die president se herroeping van die wysigings as ’n “strategiese skuif in ’n oorhoofse projek van selfverryking. “Jy het nie hier met ’n professionele regering te doen wat volgens die wette van die land regeer nie. Jy het hier te doen met ’n selfgeregtigde bevrydingsbeweging en sy netwerke wat almal hulself wil verryk.” Duvenage sê dit is skokkend dat Ramaphosa in April stil-stil wysigings aan die ministeriële handboek aangebring het. “Enige regering met integriteit sou dit onmiddellik gekommunikeer het. “Die regering dink hulle is deur die ‘heilige bevrydingstryd’ daar geplaas om in Suid-Afrika te regeer. Hulle sien hulself as die sekulêre messias, wat kan doen wat hulle wil. Hulle dink Suid-Afrikaners moet dankbaar wees dat hulle daar is. Die groot verantwoordelikheid en aanspreeklikheid om te regeer is hier volledig afwesig.”