Dink jou die volgende in: 20 kinders is in dieselfde klas op skool. Eendag word hulle in twee groepe verdeel. Lukraak, geen spesifieke redes hoekom ’n spesifieke kind in ’n spesifieke groep geplaas is nie.
Die een groep word blou T-hempies gegee om aan te trek. Die ander groep kry pienk T-hempies. Almal word nou uitgenooi na ’n sportveld buite die gebou. Hulle gaan staan by die wegspringplek in ’n ry. ’n Aansienlike ent voor hulle is die eindpunt. Die fasiliteerder van die groep nooi nou almal in die blou T-hempies uit om so ver, so vinnig en so hard as wat hulle kan te hardloop in die rigting van die eindpunt. Hulle begin wanneer die fluitjie een keer geblaas word. Wanneer hulle die fluitjie ’n tweede keer hoor, moet hulle stop.
Agterna word die kinders uitgevra oor hulle ervaring. Dié in die pienk T-hempies is ongelukkig; hulle kla dat die resies onregverdig was. Natuurlik was dit. Die oomblik toe hulle die pienk T-hempie aangetrek het, is hulle kans om te wen ingeperk.
Thuli Madonsela het tydens ’n byeenkoms van die alumni van die Stellenbosch-regsfakulteit gepraat oor die werk van die eenheid vir sosiale geregtigheid, waarvan sy die leerstoel beklee. Wanneer die lede van die eenheid by skole die konsep van sosiale geregtigheid verduidelik, gebruik hulle hierdie oefening. Dan laat hulle die kinders met voorstelle vorendag kom om die resies meer regverdig te maak.
Natuurlik sal die blou hempies, dié wat bereid is om te erken dat regstelling moet plaasvind, argumenteer vir die kortste moontlike tyd waarin dit moet plaasvind. Natuurlik sal daar sommiges in pienk hempies wees wat meen geen tydsduur is lank genoeg om regstelling te maak nie.
Natuurlik sal die groep in die blou T-hempies argumenteer dat hulle onregverdig benadeel word omdat hulle nou vir ’n rukkie moet toekyk hoedat die pienk T-hempies hardloop terwyl hulle stil moet staan. Natuurlik gaan hulle die pienk T-hempies se tegniek kritiseer en fout vind. Natuurlik, want dis maklik om te vergeet van die voordeel wat jy alreeds geniet.
Natuurlik is daar diegene in die blou T-hempies wat daarop wys dat hulle nie onder die voorste atlete is nie.
Daar kan nie ware geregtigheid wees as die regstelling net gebruik word as ’n wortel voor die neus met ’n korttermyndoelwit voor oë nie. Daar kan nie geregtigheid wees as die grondslag daarvan verdere ongeregtigheid teenoor beide pienk en blou T-hempies is nie.
Ek meen die argument berus op 'n vals aanname, nl dat die twee groepies op "lukrake, geen spesifieke redes", blou of pienk hempies ontvang het.
Die rede waarom hul dalk nie gelyk by die wenpaal uitkom nie lê heel moontlik in die volgende. Die berig het al in 2013 verskyn.
Wat moet die nasie-visie wees? Hoe moet 'n nuwe grondwet vir 'n sosiale geregtigheid daar uitsien? Hoe moet die dag-tot-dag sosiale geregtigheid vergestald in 'n land wat nie ekonomies wêreldkompeteerbaar is nie? En hoe gaan gesorg word dat minderheidsgroepe nie uit die speelveld gerangeer word nie? Hoe gaan ons 'n kultuur van selfrespek vestig?
Sosiale agterstand is 'n aaklige aanklag op alle rasse van vandag om te sê dat kinders wat reeds al die geleenthede ontvang het van hul ouers steeds gesien moet word as anders en op die hande gedra moet word.
Ek verstaan jou punt egter wat jy probeer maak, en dis geldig, in sommige gevalle maar om almal onder dieselfde kam te skeer is as gevolg van 'n noue visie wan wat eintlik te kortkom, naamlik die opvoeding- en gesondheidstelsels in die land. Die feit dat daar nog nie infrastruktuur gelê is met 12 keer die jaarlikse belasting-inkomste nie, is nie die blou span, wat gestem het om gelyk te begin, se skuld nie. Jy verwys nie na die wens van verandering nie, net die toestand wat nie deur die blou span beheer word nie.
Jy blameer die blou span, maar jy verwys na die afrigter wat die reëls gemaak het. Is dit dan die kindertjies se skuld as hulle maar net moes volg?
Waar sy dwaal is by die oorsaak daarvan. Dit is nie deur 'n onregverdige skeidsregter met sy fluitjie so bewimpel nie.
Ek glo daar was ander terreine waarop die pienk span weer die toon sou aangee, maar dit was eenvoudig nie die rigting waarin die wêreld ontwikkel het nie.
Wat ek wel weet NIE sal werk nie, is om 'n betonblok aan elke blou kind se voet vas te bind sodat hy nou stadiger moet hardloop. Dit sal die kinders met die pienk hempies nie 'n duit vinniger laat hardloop nie en die gemiddelde spoed waarteen almal beweeg net verlangsaam.
Sekerlik lê die sleutel in onderwys en opleiding, ongelukkig juis die sektor wat sedert 1994 die ergste gefaal het.
Hier verskyn die eerste lys inskrywings wat vir LitNet se skryfkompetisie "Tyd" ontvang is. Drie kontantpryse van R500 elk is op die spel. Die sluitingsdatum is 26 Oktober 2018.
(“’n Digter moenie lank tussen dieselfde mense woon, maar altyd afskeid neem van plekke en persoon sodat hy eensaam swerwend nuwe vergesigte sien en in sy swerflingskap suiwer die kuns kan dien.” – DJ Opperman)
om ’n ewigheid te steel maar dis die één ding wat die mens met die kosmos in gemeen het: g’n mens óf god kan tyd steel nie: dis net ’n kwessie van tyd voor die valbyl ons almal
Hier is my inskrywing: Dit is ’n brief/gedig wat ek vir my pa geskryf het toe hy oorlede is. Agv omstandighede kon ek nie by sy begrafnis wees nie en het dit geskryf ’n jaar na sy dood.