Die Jode in Suid-Afrika is ’n gemeenskap van nagenoeg 75 000 mense, die elfde grootse Joodse gemeenskap in enige land ter wêreld. Op sy hoogtepunt omstreeks 1970 het die Jode in Suid-Afrika amper 120 000 siele getel, maar die emigrasie van nagenoeg 40 000 Suid-Afrikaanse Jode na veral Israel asook Australië, Kanada en Nieu-Seeland, tesame met ’n lae geboortesyfer, het hul getalle met amper 40% laat afneem, terwyl Suid-Afrika se wit bevolking, waarvan die Jode ’n klein onderafdeling vorm, in dieselfde tyd eers toegeneem, maar later teruggesak het tot min of meer dieselfde getal as in 1970. (Die afname sou selfs groter gewees het as 10 000 Jode nie van omstreeks 1970 tot 1994 uit Israel na Suid-Afrika geëmigreer het nie.) Tog oefen Joodse Suid-Afrikaners steeds op vele terreine, soos die politiek, ekonomie en kunste, ’n invloed ver buite verhouding tot hul getalle uit.
1 Vestiging in Suid-Afrika
3 Bydrae tot die volkslewe
8 Houding jeens Jode
9 In die Nuwe Suid-Afrika
10.12 Port Elizabeth
11 Bekende Suid-Afrikaanse Jode
Vestiging in Suid-Afrika[wysig | wysig bron]
Bydrae tot die volkslewe[wysig | wysig bron]
Die kunstenaar William Kentridge se ouers was albei prokureurs wat vir gelyke regte in Suid-Afrika gestry het. Sy vader, Maurice, was ook Volksraadslid.
Binne-in die parlement was Helen Suzman, Volksraadslid vir Houghton van 1953 tot 1989, agtereenvolgens vir die VP, PP, PRP, PFP en DP, dikwels die enigste stem teen 'n magdom apartheidswetgewing, al het die VP ook Joodse lede gehad. Eers in 1975 het Harry Schwarz, wat sedert 1951 lid van die VP was en Nazi-Duitsland in 1934 verlaat het weens toenemende Jodehaat, die party verlaat en die kortstondige Reformisteparty gestig, wat enkele maande later met die PP as die PRP saamgesmelt het. Buite die parlement was Ronnie Kasrils sedert die vroeë 1960s 'n aktiewe lid van die ANC en SAKP en ná die koms van die demokrasie 'n kabinetsminister.
Gemeenskapsbedrywighede[wysig | wysig bron]
Hoewel die Joodse gemeenskap ten volle geïntegreer is in die land se algemene samelewing, handhaaf hulle ook hul eie netwerk godsdienstige, kultuur-, gemeenskaps-, filantropiese en in sommige sentrums sportorganisasies. Daar is koördinerende liggame op die gebied van Joodse opvoeding, van die Ortodokse en Hervormde gemeentes en filantropie. Die liggaam wat die hele Joodse bevolking van die land verteenwoordig, is die Suid-Afrikaanse Joodse Raad van Afgevaardigdes. Die Suid-Afrikaanse Sionistiese Federasie is die sameroepende liggaam vir alle sake wat betrekking het op die Sionistebeweging in Israel, waarvan die meeste Suid-Afrikaanse Jode geesdriftige ondersteuners is. Die Joodse familielewe in Suid-Afrika was tradisioneel sterk, maar in die jongste jare gaan dit ook gebuk onder moderne maatskaplike en ekonomiese tendense. Hierin het emigrasie ook ’n rol gespeel. Heelparty bejaarde Jode is alleen in Suid-Afrika agtergelaat nadat hul kinders uitgewyk het.
Houding jeens Jode[wysig | wysig bron]
In die Nuwe Suid-Afrika[wysig | wysig bron]
Benoni[wysig | wysig bron]
Ficksburg[wysig | wysig bron]
Grahamstad[wysig | wysig bron]
Hermanus[wysig | wysig bron]
Kimberley[wysig | wysig bron]
Port Elizabeth[wysig | wysig bron]
Die ou sinagoge in Paul Krugerstraat, Pretoria, hier afgeneem in 1958 in die tyd toe dit verander is om die hooggeregshof te huisves. Sammy Marks het aansienlik tot die boukoste bygedra toe die gebou in 1897–’98 opgerig is.
Graaff-Reinet[wysig | wysig bron]
Bekende Suid-Afrikaanse Jode[wysig | wysig bron]
Sakewêreld[wysig | wysig bron]
Sportwêreld[wysig | wysig bron]
Leonard Reitstein, skaakspeler
↑ (en) Census 2001: Primary Tables: Census '96 and 2001 compared (PDF). Pretoria: Statistics South Africa. 2004. pp. 25–28. ISBN 0-621-34320-X. Geargiveer vanaf die oorspronklike (PDF) op 20 Desember 2014. Besoek op 1 Desember 2014.
↑ "MIO.ORG.IL" (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 7 Augustus 2018. Besoek op 25 April 2012.
↑ "Haaretz.com" (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 5 Maart 2014. Besoek op 16 Februarie 2014.
↑ "World Jewish Population – Latest Statistics" (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 17 Mei 2020. Besoek op 5 April 2016.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Jode_in_Suid-Afrika&oldid=2184149"
Die bladsy is laas op 18 Mei 2020 om 06:08 bygewerk.