Sani - Katse
Johann en Elsie Kritzinger toere - Lesotho
Klik op kaart en fotos Totale afstand : 248 km
Vandag se roete gaan ons teen Sani Pas uitneem. Dan binne Lesotho oor die Koti se Phola Pas (geteer deur die Chinese), en later oor vele passe wat deel vorm van die monster agtige Menoaneng Pas (Klippe !) tot by Thaba Tseka en uiteindellik Katse.
Die eerste 16 kilometer van Himeville in geteer waarna die grondpas begin. Van waar die teerpad ophou is hulle tans besig om aan die pad te werk en oral is daar stop/go punte. Die gedeelte van die pad is geweldig sleg en die swakste wat ons dit al in ons 6 besoeke aan die pas aangetref het.
Dit is 'n mooi sonskyn dag en beloof om so te bly vir die dag. Ons eet ontbyt by die RSA grenspos en pak die laaste 8 kilometers aan tot bo-op die berg. Met ons vorige besoek was hulle besig om die heel boonste haarnaalddraaie uit te grawe en wyer te maak. Toe het ons gemeen dat jy nou met 'n sedan motor daar kan uitry. Maar na die onlangse reens is die grond van die heel boonste gedeelte waarmee hulle die pad toegestoot het, weggespoel en is net die klippe en rotse oor. Om daardie deel van die pad te teer gaan nog baie sweet en klippe kou kos. Dit sal moet oorgebou word, nie net met grond toegestoot word nie. Dit was seker die slegste toestand wat ons nog daardie boonste haarnaalddraaie gekry het. Net klippe en rotse. Van die grond wat daar gegooi is, is niks te sien nie !
Bouval aan begin van pas Padwerke in Sani pas Haarnaald draaie by top
Ons bereik die Lesotho Grenspos en betaal die R30 per voertuig. Ons kry nie 'n kwitansie nie, maar is nie oor hul probleem bekommerd nie. Die vriendelik polisie beampte verduidelik vir ons die beste pad na Katse en gee sommer vir ons 'n voukaart om saam te neem. As ons maar geweet het wat voorle, het ons liewers dwarsdeur Lesotho tot in Fouriesburg met die A1 teerpad gery, en dan met die A8 tot by Katse. Teerpad om sou dit ons 5 uur aan 314 kilometer geneem het. Met die grondpad (kortpad?) het dit ons 6 ure aan 163 kilometer gekos. Die verskil klink nie baie nie, maar die motor het die verskil in padoppervlakte deeglik leer ken. Grondpaaie in Lesotho is erg verspoel.
Van die grenspos ry ons met die teerpad wat die Chinese gebou het. Die roete neem ons oor die Koti se Phola pas. Dis nogal steil en op die steilste plekke is die pad van beton gebou. Sodra dit weer effe afplat is dit weer geteer. Die pad en draaie is baie netjies gebou, maar oral het klippe intussen bergaf gerol en is dit net so langs en op die pad gelos. Op party plekke het die water groot sandhope oor die pad gespoel, en dit le nou nog so.
Net nadat ons van die A31 afgedraai het op die A3, bereik ons die ergste pas wat ons nog teengekom het. Die Menoageng pas is niemand se speelmaat nie. Dit is steil, dit is die ene spoelslote, en plekplek net rotsbanke en modderpoele. Ons wat al oor van Zylspas in Kaokoland gery het, meen dit is behalwe vir daardie laaste "selfmoord" seksie op Van Zylspas, in geheel baie erger. Die pas bestaan uit verskei bergreekse waaroor jy moet ry en neem jou tot 'n hoogtse van 3045meter (op my Garmin). (Sanie top is maar (2874). Die natuurskoon langs die pad is besonder mooi en maak darem effe op vir die erg slegte paaie.
Die gebied waardeur ons gery het, is 'n landelike area van Lesotho met baie boerdery bedrywighede. Wat ons opgeval het is die landerye wat tot hoog teen die berge bewerk is. Ons het mielies, koring, aartappels en groentes gesien. Hulle werk nog met os en eenskaar-ploeg, aangesien masjienerie nie by die hoogliggende landerye sal uitkom nie.
Die hutte is meestal baie netjies en oral is sink toilette opgerig. Wat ons opgeval het is die min bome, alhoewel die veld en berge oral pragtig groen is.
Oral is skooltjies gebou en die geboue lyk in goeie toestand te wees. Die kinders dra netjiese skooldrag.
Lesotho is 'n waterryke land en oral is fonteine en strome water wat in die hoof riviere uitloop. Ongelukkig is die paaie dan ook nat en verspoel.
By Thaba Tseka het ons afgekom op 'n groep perderuiters. Hulle perde is mooi uitgedos met helder kleurige komberse en al die perde het 'n kopmus oor hul kop. Dit was besonder mooi. Ons informante by die dam deel ons mee dat Vrydae en Saterdae is dit 'n tradisionele gebruik om die perde so uit te dos en in 'n rigting te ry.
Na wat soos n ewigheid voel, bereik ons uiteindelik Thaba Tseka, n groterige dorp. Hier sluit die pad van Maseru aan, en draai ons af op die laaste 45 km na Katse. Hierdie stuk pad is maar net so sleg en vordering is stadig. Ons bereik Katse Lodge teen 16:30. Ons is weg in Himevolle teen 06:15, so die roetetjie van 242 km het ons net 10 ure geneem! Garmin reken dit kan in 6 ure gedoen word.
Ons is ingeboek in die Lodge, en kry 'n baie gerieflike kamer wat uitkyk oor die dam.
Die aand eet ons in die Restaurent, en bestel die Katse Trout met Amandels. (Trout Almandine). Wat 'n dis. Dis die lekkerste Trout wat ons nog ge-eet het.
Hutte teen berg Kronkelpad oor berg Rivier daar onder
Bergpad Brug oor rivier
Ons meld teen 09:00 aan by die Katse inligting sentrum. 'n Groot bloudak gebou hoog op die berg met 'n uitsig oor die damwal. Hier ontmoet ons ons gids wat ons binn-in die damwal op 'n begeleide toer sal neem. Die koste is R30 per persoon. Ons kry eers 'n insiggewende lesing in die ouditorium, en vertrek toe in twee voertuie na die damwal. Die dam is gebou by die samevloeing van twee riviere, die Moteti en Bokong. Die dam is " hol" van binne en in die damwal is 15 verdiepings van tonnels waardeur jy kan stap. Dit gaan weerskante van die wal tot diep in die rotswande van die berg.
Buite mag jy soveel fotos neem as wat jy wil, maar binne die damwal is fotos vir sekuriteitsdoeleindes, verbode. Behalwe vir die gids, word ons dan ook vergesel van twee sekuriteitswagte. Die een stap heelpad saam met ons, en die ander staan wag by die ingang van die tonnels.Ons gaan in by die beheerkamer laag af teen die damwal, en stap deur die tonnels en gange binne die wal. Dis baie interessant en baie tegnologie is hier ingebou. Besonderhede van die damwal kan gesien word by thttp://www.lhda.org.ls/phase2/projectoverview.php
Dan gaan ons toer voort deur 'n rit oor die damwal. te onderneem. Dis 'n geweldige stuk ingenieurswerke wat hier gebou is. Tonnels vervoer water na RSA tot by Clarens, en tussen damme waar die voller dam water deurstoot na die minder vol dam en andersom. Water vloei vryelik in beide rigtings!
Tussen die lodge en die Katse dorpie, is die Highlands Trout Farm. Dit is hier waar die heerlike trout wat ons ge-eet het, geteel word. As jy verby die Trout Farm berg af ry, bereik jy die damwal waaroor jy kan ry. Weerskante is ook sekuriteitswagte wat besoekers moet deurlaat.
Met ons toegangs permit vir die besoek aan die damwal, kan ons toe ook die Botaniesetuin besoek. Dit is gelee op dieselfde terrein as die lodge. Elsie koop vir ons rotstuin by die huis, die Nasionale plant van Lesotho, die Spiral Aloe, en 'n Pynappelplant.
Spiral Aloe Pynappelplant
Dit word drukkend warm in afwagting van 'n donderstorm die middag en ons vertrek maar teen 12:00 terug na die lodge. Later die middag is daar dan ook 'n hewige donderstorm oor die gebied van die dam.
Katse dam Inligtingskantoor Inwydings plaak
Katse dam Dam uit ons kamervenster Elsie en ons gids
Op die damwal Op die damwal By die damwal
Ou uitlaat tonnel Katse sonsondergang Brug oor die rivier
Van die Katse lodge ry ons oor die damwal om aan te sluit by die A8 geteerde hoofpad na Hlotse naby die RSA grens. Ons ry weer oor die baie hoe berge en gaan eers oor die Laitsoka pas. Dis vol kort draaitjies en soos al die passe, is dit baie steil. Ons kruis met 'n baie hoe brug die Katse dam en ry verby die punt waar die water met 'n tonnel tot by Clarens vloei.
Dan bereik ons die Mafika Lisiu Pas. Hierdie pas is geweldig hoog en neem jou tot 'n hoogte van 3100 meter by die uitkykpunt. Dit is heelwat meer as die hoogtepunt van die Sani Pas. Anderkant af daal dit vinnig en steil tot by 'n hoogte van 1800 meter. Langs die gedeelte kry ons dan ook heelwat voertuie wat teen die pas uitkruip, en een wat staan en kook. Die uitsig bo van die uitkykpunt is besonder mooi. Toe ons onder kom het die wolke reeds weer die pas bedek, en was ons net betyds om die uitsig van bo af te kon waardeer.
Uitsigte Uitsigte Uitsigte
Mafika Lisiu Pas Klip skuiling Klip skuiling
Mafika Lisiu Pas Mafika Lisiu Pas Donkie dra swaar
Ons bereik uiteindelik die grenspos by Maputsoe aan die Lesotho kant. Hier gaan dit vinnig om deur die grenspos te kom. Aan die oorkant van die Caledon rivier by die RSA grenspos staan daar seker meer as honderd voetgangers op pad na Ficksburg om inkopies te gaan doen. Van die amptenare help ons gelukkig gou om by 'n sy-ingang in te gaan en word ons paspoorte sommer gou-gou gestempel en kon ons verder ry.
Ons was baie be-indruk met Lesotho se pragtige landskappe en vriendelike mense. Besoekers moet maar net seker maak van die toestand van die grondpaaie, want dit kan nogal in 'n nagmerrie ontaard. Die land is beslis 'n verdere besoek werd.