Om ou koeie uit die sloot te grawe, is vandag nie juis populêr nie - vandaar die tweeledige motivering vir hierdie refleksie, naamlik 'n historiese en 'n meer sistematiese benadering.
Vanuit 'n historiese hoek beskou, is daar drie redes vir die besinning. In die eerste plek, behalwe vir flitse en fragmente (vgl. 'Historiese bronne nog beskikbaar' hieronder), is die breëre geskiedenis van die JV-beweging nog nie op skrif gestel nie.
Tweedens het navorsing aangetoon dat weinig historiese materiaal nog in kerklike argiewe beskikbaar is. Die skrywer se persoonlike argief (Van der Walt 1956-2014) bevat gelukkig nog 'n hele aantal bronne (vgl. weer 'Historiese bronne nog beskikbaar'). Heel waarskynlik is sy versameling bronne van die min versamelings wat behoue gebly het. Aan die een kant hou so 'n meer persoonlike weergawe die beperking in dat 'n mens hoofsaaklik deur jou eie oë en ervarings die geskiedenis beskryf. Aan die ander kant (onder andere as gevolg van 'n postmodernistiese wending) word sodanige individuele weergawes vandag naas die meer akademiese historiografieë wel ook as belangrik beskou en waardeer (vgl. Klep, Hoetink & Emons 2005). Historiografiese werk is vandag nie slegs toelaatbaar in die vorm van 'n objektiewe, maar dikwels droë akademiese relaas nie (bv. volgens 'n eenvoudige skema van oorsake en gevolge). Interessante gegewens wat tussendeur gevleg word, maak dit boeiender en dit is nie meer verbode nie - solank 'n deurlopende draad of argumentasielyn nie daarin ontbreek nie.
In die derde plek wil hierdie bydrae nie net by die verlede bly staan nie, maar ook daaruit vir die toekoms leer (vgl. die slotgedeelte).
Om die verwarring tussen jeugwerk en jeugsorg aan te toon, word eers 'n kort historiese oorsig oor die ontstaan en ontwikkeling van veral eersgenoemde verskaf.
'n Voëlvlug word eers oor die vroegste ontwikkelings in die Europese en Angel-Saksiese wêreld gemaak, waarna enkele grepe uit die latere geskiedenis in Suid-Afrika (1888-1988) gemaak word.
In die lig van die sterk invloed wat die Duitse piëtisme en die Engels-Amerikaanse metodisme op die ontwaking van Christene gedurende die Réveil gehad het, was die jeugaksies aanvanklik dikwels sterk op die onderlinge stigting van die jeug in kerke (soortgelyk aan jeugsorg) gefokus, óf na buite op evangelisasie en sending gerig. Dit moet teen die agtergrond gesien word van pogings om 'n destydse verstarde en vervalle kerklike lewe van binne te verander.
Soos uit hierdie artikel blyk, bied so 'n samelewingsvisie ook die prinsipiële vertrekpunt vir 'n evaluering van die latere verloop van die JV-geskiedenis in Suid-Afrika. In die lig daarvan kan die vraag beantwoord word of kerklike jeugsorg alleen voldoende vorming vir die Christelike jeug kan bied. Is 'n selfstandige, Christelike jeugbeweging daarnaas nie ook belangrik om die jeug ten volle geestelik weerbaar te maak nie?
Die JV stel hom ten doel om die jongmense in die geleentheid te stel om hulle onderling te oefen in alles wat kan bydrae tot die vorming wat hulle nodig het om hulle toekomstige roeping as lidmate van die kerk, burgers van die staat en lede van die maatskappy ooreenkomstig die eis van die Woord van God te vervul. (bl. 6)
Reeds in 1894 het die KJV (Christelike Jongelingsvereniging) Dient Elkander in Pretoria bestaan. In ongeveer dieselfde tyd het JV's ook in Venterstad en Steynsburg ontstaan. Soos die naam aandui, was dit aanvanklik 'n jongelingsbyeenkoms, dit wil sê net vir die manlike jeug.