Antieke Griekse komedie - Inligting
Antieke Griekse komedie was 'n gewilde en invloedryke teatervorm wat vanaf die 6de eeu v.C. in antieke Griekeland opgevoer is. Die bekendste dramaturge van die genre was Aristofanes en Menander en hul werke en dié van hul tydgenote het politici, filosowe en medekunstenaars gespot. Benewens die behoud van hul komiese aanraking, gee die toneelstukke ook 'n indirekte, maar onskatbare insig in die Griekse samelewing in die algemeen en gee dit besonderhede oor die werking van die Griekse regering, politieke instellings, regstelsels, godsdienspraktyke, opvoeding en oorlogvoering in die Helleense wêreld. Die toneelstukke onthul op 'n unieke manier vir ons iets van die identiteit van die gehoor en toon presies wat die Grieke se humorsin geprikkel het. Laastens sou die Griekse komedie en sy onmiddellike voorganger Griekse tragedie saam die grondslag vorm waarop alle moderne teater gebaseer is.
Die oorsprong van komedie
Die presiese oorsprong van die Griekse komedie -toneelstukke gaan verlore in die nevel van die prehistorie, maar die aktiwiteit van mans wat soos hulle aantrek en ander naboots, moet seker nog baie teruggaan voor geskrewe rekords. Die eerste aanduidings van so 'n aktiwiteit in die Griekse wêreld kom uit pottebakkery, waar versiering in die 6de eeu vC gereeld akteurs soos perde, satiere en dansers in oordrewe kostuums verteenwoordig. 'N Ander vroeë bron van komedie is die gedigte van Archilochus (7de eeu v.G.J.) en Hipponax (6de eeu v.G.J.) wat kru en eksplisiete seksuele humor bevat. 'N Derde oorsprong, en as sodanig aangehaal deur Aristoteles, lê in die falliese liedere wat tydens Dionysiac -feeste gesing is.
Alhoewel daar vernuwings plaasgevind het, het 'n komediespel 'n konvensionele struktuur gevolg. Die eerste deel was die parados waar die koor van soveel as 24 kunstenaars ingeskryf en 'n aantal sang- en dansroetines uitgevoer het. Hulle geklee om te beïndruk, kan hul vreemde kostuums verteenwoordig, van reuse bye met groot stekels tot ridders wat 'n ander man ry in navolging van 'n perd of selfs 'n verskeidenheid kombuisgereedskap. In baie gevalle is die toneelstuk eintlik vernoem na die refrein, byvoorbeeld Aristophanes se Die Wespies.
Die tweede fase van die vertoning was die agon Dit was dikwels 'n geestige mondelinge stryd of debat tussen die hoofrolspelers met fantastiese plotelemente en die vinnig veranderende tonele, wat moontlik improvisasie ingesluit het (as daar na verwysings na spesifieke gehoor verwys word na individue wat werklik in die teater teenwoordig is). Die derde deel van die stuk was die parabase, toe die koor direk met die gehoor praat en selfs direk vir die digter praat. Die eindstryd van 'n skouspelagtige komedie-toneelstuk was die uittogte toe die koor weer 'n opwindende liedjie en dansroetine gee.
Alle kunstenaars was manlike professionele akteurs, sangers en dansers, en hulle is gehelp in hul strewe om 'n groot verskeidenheid menslike en nie-menslike karakters te verteenwoordig deur wonderlike kostuums en hoogs versierde gesigmaskers. Die hoofakteurs - een protagonis (wat die grootste deel van die kollig geneem het) en twee ander akteurs het al die sprekende dele opgevoer. By geleentheid is 'n vierde akteur toegelaat, maar slegs as dit nie instrumenteel was vir die plot nie. Hierdie beperkings was om gelykheid in mededinging te verseker en die koste te beperk vir die staat wat die professionele akteurs befonds het. Die koor, kostuums, musikante en repetisietyd is befonds deur 'n aangestelde private burger, a khorēgos, wat 'n rol met groot aansien was.
Die gebruik van stem en gebaar was uiters belangrik in die Griekse komedie.
As gevolg van die beperkte aantal akteurs, moes elke kunstenaar verskeie rolle aanneem, wat vinnige kostuumveranderings en die gebruik van herkenbare karaktermaskers insluit, soos dié vir slawe of gode soos Hercules en Hermes. Daarbenewens kan sommige maskers ook versier wees om sekere eietydse figure in die karikatuur voor te stel waarop die digter wou spot. Maskers het die akteur egter daarvan ontneem om gesigsuitdrukkings te gebruik, en gevolglik het die gebruik van stem en gebare uiters belangrik geword. Kostuums was nog 'n belangrike visuele deel van die opvoering, en die algemeenste was gevul met panty en 'n kort tuniek wat 'n valse en oordrewe fallus onthul het (wat verband hou met die Dionysiese ritueel) - 'n detail wat duidelik op baie komiese tonele op Griekse aardewerk voorgestel is.
Toneelstukke is opgevoer in 'n opelug-teater (teater) soos dié van Dionysos in Athene en skynbaar oop is vir die hele manlike bevolking (die teenwoordigheid van vroue word betwis). Die teenwoordigheid van teaters in dorpe in die Griekse wêreld en vondste van terracotta -teatermaskers dui ook daarop dat komedies (en natuurlik tragedies) wyd opgevoer is. In 'n Griekse teater het die halfsirkel van sitplekke 'n sentrale gebied, bekend as die orkes en dit was hier waar die koor opgetree het. Die hoofakteurs tree op op 'n verhoogde verhoog met 'n agtergrond wat deur die skyn - 'n struktuur van twee verdiepings wat ook verskillende toegangspunte vir die akteurs bied en 'n manier bied om die kostuum te verander wat die gehoor nie waarneem nie. Daar was 'n mate van beweging tussen hierdie gebiede, aangesien die koor soms op die verhoog kon klim, en akteurs ook die toneel kon binnegaan orkes via die openbare ingange of parodoi aan elke kant van die teater.
Komedie in kompetisie
Gedurende die 5de eeu v.G.J., op groot godsdienstige feeste, soos die City Dionysia en die Lenaea, is komedies oor drie dae in kompetisie uitgevoer. Eers is vyf en later drie komedies vir kompetisie ingeskryf, 'n komiese toneelstuk wat aan die einde van die dag na die tragedie en satir -toneelstukke opgevoer word. Toneelstukke is beoordeel deur 'n paneel van tien beoordelaars wat deur loting gekies is en hulle het gestem deur klippies in 'n urn te plaas. Vyf urns is daarna willekeurig gekies om die finale wenner te bepaal.
Ag, sou 'n god met 'n skielike beroerte,
Verander my in 'n rookwolk!
Soos politici se woorde, sou ek opstaan
In gasvormige dampe na die lug.
(50, Act One, Scene One, Die Wespies deur Aristofanes)
Ou komedie verwys na toneelstukke wat in die 5de eeu vC geskryf is. Die vroegste volledige toneelstuk wat oorleef is, is Aristofanes Acharniërs, wat die eerste keer in 425 vC opgevoer is, en aanhalings uit oorlewende fragmente van vroeëre toneelstukke kan nie vroeër as c. 450 vC.
Die plot van komedies strek gewoonlik die werklikheid in terme van tyd en plek, spring ongelooflike geografiese afstande en vinnig veranderende tonele. Fantastiese elemente soos reuse wesens en onwaarskynlike vermommings word gemeng met verwysings na die gehoor wat 'n achtbaanrit van satire, parodie, woordspel, oordrywing, kleurvolle taal en growwe grappe lewer. Aangesien die toneelstukke gewilde vermaak was, onthul dit sommige van die gewilde taal wat die Grieke gebruik het, taal wat gewoonlik nie in ernstiger geskrewe materiaal voorkom nie. Dit lyk asof enige openbare figuur 'n eerlike spel was, en selfs met die Griekse mitologie en godsdiens kon daar bespot gemaak word. Ten spyte van hierdie hoë mate van vrye spraak, blyk dit egter dat sekere aspekte van godsdiens, soos die raaisels en die hoër gode soos Zeus en Athena, buite die perke was vir die komiese digter.
Iewers aan die einde van die 4de eeu vC het 'n nuwe styl van Griekse komedie aangebreek, hoewel die oorgang van Ou komedie moontlik geleidelik was as wat die oorlewende toneelstukke suggereer en sommige geleerdes stel 'n tussenganger voor, genaamd Middle Comedy. Die laaste twee toneelstukke van Aristofanes verskil beslis in styl in vergelyking met sy ander toneelstukke en bied 'n oorgang na 'n nuwer styl van aanbieding. Hierdie nuwe komedie fokus meer op die plot van die toneelstuk en gebruik gereeld herhalende karakters soos kokke, soldate, pooiers en die slinkse slaaf. Die koor word minder belangrik vir die intrige (met slegs musikale tussenposes tussen bedrywe) en toneelstukke skyn te vestig op 'n gevestigde vyfbedryfstruktuur. 'N Ander verskil is dat daar minder persoonlike aanvalle blyk te wees (of is dit slegs die indruk wat te min bronne het om mee te vergelyk?) Wat moontlik te wyte is aan wetgewing wat spesifiek gemaak is om hierdie praktyk te bekamp. Die onderwerp New Comedy het ook verskil en was meer gemoeid met fiktiewe alledaagse mense en hul verhoudings met familie, ander klasse en buitelanders.
Die skrywers van komedie
[Oor moderne digters]
Klein braai, ek verseker jou, onbeduidende piep en twitter, soos baie swaeltjies. 'N Skande vir hul kuns. As hulle ooit 'n refrein kry, wat beteken hulle offer by die heiligdom van die tragedie? Een haan van die agterbeen en hulle het hulself droog gemaak. Jy hoor nooit weer van hulle nie.
(159, Act One, Scene One, Die paddas deur Aristofanes)
Die reus van die Griekse komedie is Aristofanes. Daar is min oor hom bekend, maar uit die datums van sy toneelstukke kan ons aanneem dat hy van 460 tot 380 vC geleef het en van Athene afkomstig was. Elf van sy toneelstukke oorleef volledig, en dit is die enigste voorbeelde van die Old Comedy -genre. Deur sommige (veral Aristoteles) as taamlik kru beskou, toon die toneelstukke nietemin die skerpsinnigheid van Aristofanes, en lewer hulle dikwels kommentaar op die teenstrydighede en belaglike aspekte van die samelewing en openbare figure. Die politikus Cleon, die filosoof Sokrates en die tragedie -dramaturg Euripides was die drie figure wat die meeste voorkom in Aristophanes se komiese besienswaardighede.
Ander belangrike dramaturge van Old Comedy is Cratinus (wie se werke insluit Cheimazomenae 426 v.C., Saters 424 vC, en Pytine 423 v.C.) en Eupolis (Numeniae 425 v.C., Maricas 421 v.C., Vlegters 421 vC, en Autolycus 420 v.C.), wat albei meervoudige wenners was op die mees gesogte feeste.
Ons weet baie meer oor die New Comedy -skrywers, waarvan baie vrugbaar was en soms meer as 300 toneelstukke geskryf het. Die belangrikste digters sluit in Philemon (ongeveer 368/60 - 267/3 vC), die skrywer van 97 komedies, Diphilus wat ongeveer 100 toneelstukke geskryf het, en Philippides. Die skrywer van hierdie genre wie se werk die langste oorleef het, is Menander (ongeveer 342-291 vC). Philemon het eintlik meer feesoorwinnings as Menander behaal, maar dit is laasgenoemde wat as die groot digter van New Comedy beskou word. Hy het ongeveer 100 toneelstukke geskryf en baie het tot die sewende eeu nC oorleef toe hulle ongelukkig vir die nageslag verlore gegaan het. Die Dyskolos (oorspronklik uitgevoer in 316 v.G.J.) is die mees volledige toneelstuk wat oorleef het, en beduidende gedeeltes van ses ander toneelstukke oorleef ook.
Die gewildheid van Menander word getuig deur meer as 900 aanhalings wat in sekondêre bronne bewaar is, en sy werke is gereeld aangepas deur latere Latynse dramaturge. Beroemd om sy verbeeldingryke situasies, vinnig bewegende dialoog, spanning en aandag aan privaat huishoudelike dramas, het hy dikwels 'n romantiese hoofrol ingesluit, tipies 'n jong alleenstaande man (in teenstelling met Aristophanes se helde wat gewoonlik middeljarig en getroud is). Boonop het Menander se komedie dikwels gesinspeel op die belangrikheid wat die skrywer aan verdraagsaamheid en begrip in ons sosiale verhoudings gegee het.
Die nalatenskap van komedie
Griekse komedie sou in die Hellenistiese en Romeinse tyd steeds gewild wees, en baie van die klassieke toneelstukke word telkens herhaal. Latynse komedies is die bekendste geskryf deur Plautus en Terence, en die genre het gediversifiseer in verskillende ander vorme van komiese teater, soos pantomime en togata.