Die fundamentele gebreke van koue-modelle - Waarom hulle struikel in Suid-Afrika - SA Fruit Journal
Koue-modelle moet betroubaar wees – daar is gevolge wanneer hulle verkeerd is. Deur Anna Mouton
Produsente in areas met matige winters maak op koue-modelle staat om rusbreekbehandelings te bestuur. Onjuiste bepalings van koue kan lei tot onvoldoende óf oormatige toepassing van rusbreekmiddels. Koue-skattings is ook 'n oorweging in die keuse van kultivars vir die vestiging van nuwe boorde. Die plant van 'n ongepaste kultivar is een van die duurder foute wat 'n produsent kan maak.
Die uitdaging vir Suid-Afrikaanse produsente is dat koue-modelle nie so goed werk in ons klimaat nie. Plaaslike produsente maak meestal staat op die Utahkoueeenheid-model, óf op die daagliksepositiewe Utah-koue-model, beter bekend as die Infruitec-model, wat 'n aanpassing is van die oorspronklike Utah-model. Maar ons boorde is nie in Utah nie. Hoe beïnvloed dit die akkuraatheid van die modelle? Dr Nigel Cook, plantfisioloog en hortologiese konsultant, verduidelik.
Die Utah-koue-eenheid-model is deur Richardson en medewerkers in 1974 gepubliseer. Sommige Suid-Afrikaners noem dit die Richardson-model, en verwys na Utah-koue-eenhede as Richardson-koueeenhede. Die Utah-model ken koueeenhede toe gegrond op die gemiddelde uurlikse temperatuur – sien tabel 1.
Koue-eenhede word opgetel vir elke uur in die dag. Die totaal vir die dag word by die lopende totaal getel. Figuur 1 wys die lopende totaal koue-eenhede vir vier maande vanaf 1 Mei tot 31 Augustus, vir twee verskillende jare. Die vol strepe wys die koue-eenhede soos bereken met die Utah-model, en die gebroke strepe wys die koue-eenhede soos bereken met die daaglikse-positiewe-model, ook bekend as die Infruitec-model.
Op warm dae sal die totale aantal koueeenhede per dag, bereken volgens die Utahmodel, negatief wees. Die lopende totaal van Utah-koue-eenhede sal ál hoe meer negatief raak met opeenvolgende warm dae. Hierdie situasie is kenmerkend van laat herfs of vroeë winter in gebiede met matige winters. Wanneer die weer uiteindelik koud raak, raak die totale aantal Utah-koue-eenhede per dag positief – dit skep 'n draaipunt op die grafiek. Die draaipunt kan teen einde Mei van jaar 2 in figuur 1 gesien word.
"Wat Richardson gesê het, is dat die draaipunt jou begindatum is," sê Cook. "Dit is waar die plant begin koue aanteken. Maar hierdie begindatum wissel van jaar tot jaar. Richardson sê jy moet elke weerstasie elke jaar kalibreer om sy beginpunt te vind."
In Suid-Afrika is dit gebruiklik om koueeenhede te begin tel op 1 Mei. Die gevolg is gewoonlik dat die totale aantal koueeenhede soos bereken vir die seisoen, laer is as die werklike aantal koue-eenhede, omdat daar aanvanklik 'n spul negatiewe koue-eenhede opbou. "Jy kan nie net na willekeur die begindatum 1 Mei maak nie," beklemtoon Cook. "Deur sulke data te rapporteer, kan jy uit wees met soveel as 200 eenhede."
Tabel 1: Koue-eenhede toegeken by verskillende temperature
Aantal koueeenhede per uur
Onder 1.4 0
Bo 18.0 -1.0
Die risiko van 'n verkeerde begin
Die Utah-model werk goed in koue klimate waar die aanvang van dormansie vinnig is. "Dormansie het 'n ingang en 'n uitgang," sê Cook. "In koue klimate is die ingang vinnig, maar in warmer areas is die ingangsproses problematies. Daar is geen korrelasie tussen koue-eenhede en die vlak van dormansie in die plant tydens die ingangsfase nie."
Steen- en kernvrugbome ondergaan 'n reeks veranderinge om dormant te raak, maar daar is nie 'n praktiese manier om te bepaal wanneer die proses voltooi is nie. In warm areas kan die ingangsproses weke neem, selfs die grootste gedeelte van die winter. Intussen teken die bome nie die koue aan nie – hulle begin slegs koue akkumuleer nadat hulle ten volle dormant is.
Die Utah-model werk goed in koue plekke juis omdat die ingangsproses só kort is. Dis veilig om koue-eenhede te begin tel gegrond op die draaipunt van 'n grafi ek. Cook dink nie hierdie aanname geld noodwendig onder Suid-Afrikaanse toestande nie. "Dit lyk asof die Utah- en die daaglikse-positiewe-modelle die akkumulasie van koue baie swak kwantifi seer in die ingangsfase, veral in warmer areas."
Deur nie te weet wanneer om te begin koue-eenhede tel nie, loop mens die risiko dat die aantal eenhede óf oorskat, óf onderskat word, afhangende van die area en die spesifi eke seisoen.
Koue-eenhede sal daarby opgejaag word as hulle getel word nadat die bome reeds hulle rus gebreek het. Koue word dikwels aangegee vir die periode 1 Mei tot 31 Augustus. Dit kan duidelik nie van pas wees vir bome wat vroeg blom nie, waarvan sommige reeds aktief groei in Julie.
Bring hitte in berekening
Een van die verbeteringe met die Utahkoueeenheid-model was die insluiting van negatiewe koue-eenhede. Intussen dui verdere navorsing daarop dat die uitwerking van hitte toeneem by temperature bo 21 °C, en dat die Utah-model ooreenkomstig aangepas behoort te word.
"Dit word nie in enige van die modelle ingesluit nie," sê Cook. "Ons het nie Utah-weergawe 2 nie, ons het slegs Utahweergawe 1."
Cook spekuleer dat kort periodes van baie hoë temperature in die middel van die winter plante moontlik uit dormansie kan lig. Sulke bome sou dalk hulle dormansiesiklus moes oor begin, met die verlies van enige koue wat hulle geakkumuleer het. Die gebrek aan 'n metode om dormansie te meet maak dit moeilik om bome uit te ken wat 'n onrustige winter beleef het.
Dit gaan ál hoe belangriker raak om hitte in ag te neem danksy klimaatsverandering. "Almal vra, hoe gaan aardverwarming ons raak?" sê Cook. "Maar die eerste vraag wat ons moet antwoord is, is dit warmer as normaal? Daar's geen twyfel dat dit warmer is nie – skrikwekkend warmer."
Temperatuurdata vir Elgin toon dat daar in nege van die afgelope 10 jare minder koue geakkumuleer het as die langtermyn gemiddeld. Die afgelope drie jaar was die warmste in die laaste 30 jaar, en verlede jaar was die warmste op rekord.
"Hierdie was altyd 'n 700 – 800 koueeenhede area," sê Cook, met verwysing na die Utah-model. "Nou is dit 'n 400-uur area. Die groot vraag is, watter koue-model moet ons gebruik? Of is dit tyd om 'n nuwe model te skep?"
Hoe lyk koue-modelle in die praktyk?
Die vol strepe in die grafi ek verteenwoordig die lopende totaal koue-eenhede soos bereken met die Utah-model. In jaar 1 is die model korrek gekalibreer, so eenhede word vanaf die draaipunt getel, wat toevallig 1 Mei was. In jaar 2 word koue-eenhede ook vanaf 1 Mei getel, maar die draaipunt is eers aan die einde van Mei.
Die gevolg is dat negatiewe koue-eenhede oploop gedurende Mei van jaar 2, wat die totaal verkeerdelik afbring.
Die gebroke lyne in die grafi ek verteenwoordig die lopende totaal koue-eenhede soos bereken met die daaglikse-positiewe of Infruitec-model. Dit is duidelik dat hierdie model 'n hoër totaal gee – omdat 'n negatiewe aantal eenhede vir enige spesifi eke dag as nul aangeteken word.
In jaar 1 is die verskil tussen die uitsette van die Utah- en die daaglikse-positiewe-modelle gelyk aan 47 eenhede. In jaar 2 is die verskil 120 eenhede. Die hoofrede vir die groter verskil in jaar 2 is die verkeerdelike insluiting van negatiewe koue-eenhede in die totaal vir die Utahmodel, omdat die eenhede nie vanaf die draaipunt getel is nie.
previous post: Wat vertel kouemodelle ons van bot? – Die antwoorde lê in die skepping van 'n fenofase-temperatuurdatabasis