Peperduur plaas: OBK sê hy wil dorp bou | Netwerk24
Deur Francois Williams 06 Februarie 2020 14:20
Die grond wat die Openbare Beleggingskorporasie (OBK) naby Klerksdorp in Noordwes gekoop het, is bedoel as 'n eiendomsbelegging waarop 'n nuwe woonbuurt met kantoor-en-winkelruimtes ontwikkel sal word.
Die grond langs die N12 tussen Klerksdorp en Stilfontein wat die staatspensioenfonds teen R570 525 per ha gekoop het. Foto: VF Plus
Só sê Deon Botha, hoof van korporatiewe sake by die OBK, ná navrae oor die transaksie waarin die OBK R570 525 per hektaar betaal het vir twee plase wat aan die N12-hoofweg tussen Klerksdorp en Stilfontein grens.
Die transaksie het skerp reaksie ontlok nadat dit in Landbouweekblad in die gebruiklike kennisgewings oor grondverkope verskyn het. Die vakbond Solidariteit het gister 'n aansoek ingevolge die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting aan die OBK en die staatspensioenfonds (GEPF) gestuur om meer inligting oor die traksaksie te kry.
Botha sê die OBK het die grond namens die GEPF – ingevolge die GEPF se mandaat aan die OBK om in ongenoteerde eiendom te belê – gekoop.
Hy bevestig die transaksie was onderworpe aan 'n deeglike beleggingsproses voordat dit goedgekeur is, en die OBK het 'n noulettendheidsondersoek uitgevoer. Dit het 'n onafhanklike waardasie, 'n onafhanklike stadsbeplanningsverslag, asook noulettendheidstudies oor omgewingsfaktore, regs- en risiko-aspekte ingesluit.
Die koopprys van die grond impliseer dus 'n totale waarde van R977,5 miljoen.
Die OBK se paneel vir eiendomsfondsbeleggings, wat ten tyde van die transaksie 'n subkomitee van die OBK-direksie was, het die transaksie goedgekeur, sê Botha.
Hy het die hoë prys vir die grond geregverdig deur te sê hoewel die grond nog as landbougrond gesoneer is, is dit bedoel as stedelike ontwikkelingsgrond, en het 'n onafhanklike waardasie en die stadsbeplanningsverslag het die finale koopprys bevestig. Die grond is vir R586,5 miljoen van die ontwikkelaar Isago @ N12 Development gekoop.
Volgens Botha koop die OBK net 'n 60%-belang in die grond.
Die koopprys van die grond impliseer dus 'n totale waarde van R977,5 miljoen – byna R1 miljard – terwyl die markwaarde teen einde 2018 op sowat R850 miljoen geraam is, blyk uit hofstukke.
In dié hofstukke, wat Netwerk24 onder oë gehad het, vra die Suid-Afrikaanse Nasionale Militêreveteranevereniging dat Isago, wat in finansiële moeilikheid is, nie gelikwideer word nie omdat dit die ontwikkelingsmaatskappy is wat bedoel is om die grond te ontwikkel wat die OBK gekoop het.
Die militêre veterane (onder andere oud-MK- en Apla-lede) sal 'n 1%-belang in die oorblywende 40% van die grond besit, en daar is beloftes aan hulle gemaak dat hulle en hul afhanklikes in die ontwikkelingsproses van die grond werk sal kry.
Die beleggingsmotivering vir die koop van die grond is dat daar nie onlangs veel eiendomsontwikkeling in die Matlosana-munisipaliteit was nie, en dat daar 'n tekort aan gehalte- woon- en sake-eiendomme is.
Die VF Plus het vroeër die prys as buitensporig bestempel. Wouter Wessels, VF Plus-woordvoerder oor finansies, het gesê hy gaan die parlement se staande komitee oor finansies vra om die OBK oor die transaksie te ondervra. Hy wil ook die Valke vra om dit te ondersoek.
Volgens Botha is daar reeds goedkeuring van die Matlosana-munisipaliteit verkry om 'n woongebied op die grond te vestig. Die ontwikkelingsregte is om nywerheids-, kleinhandels-, kantoor-, onderwys- en wooneiendomme te ontwikkel. Heelwat voorbereidingswerk soos munisipale goedkeurings en omgewingsimpakstudies is al gedoen.
Matlosana Mall is aan die oostelike buitewyke van Klerksdorp naby die grond.
Volgens die OBK is daar 'n geleentheid om die gaping te vul deur 'n gedesentraliseerde woonbuurt te ontwikkel, maatskappye en regeringsinstansies as huurders vir kantore te lok, en kleinhandelruimte te ontwikkel wat aanvullend tot Matlosana Mall sal wees.
Toe die genoteerde eiendomsgroep Redefine dié winkelsentrum in 2013 begin bou het, het hy gesê dit sal as katalisator vir 'n groei-nodus al langs die N12 tussen Klerksdorp en Stilfontein dien.
Volgens die OBK se webblad belê hy in ongenoteerde eiendom deur dit regstreeks te koop in die naam van 'n kliënt, soos die GEPF, of deur in ongenoteerde eiendomsmaatskappye soos Pareto te belê. Mowana Properties, 'n filiaal van Pareto, bestuur die regstreekse eiendomsbeleggings namens die OBK.
Volgens sy webblad is Pareto aanvanklik in 1997 gestig as 'n eiendomsbelegging van Eskom se pensioen-en- voorsorgfonds, maar die GEPF het in 2001 'n 40%-belang in Pareto gekoop. Teen 2012 het die GEPF Pareto ten volle besit, maar in 2016 is die belang tot 76% verlaag en het die swartbemagtigingsgroep Belelani Capital 'n 24%-belang bekom.
Meer oor: Openbare Beleggingskorporasie | Obk | Vf Plus | Klerksdorp | Staatspensioenfonds | Ontwikkeling | Gepf