Versindaba » Nuwe bundels 2020
Marc Chagall. The Promenade.
Ander digbundels in die jaartal: 2020
2019 2018  2017,  2016  2015, 2014, 2013, 2012, 2011 & 2010
Met Ondertussen verras Johann Lodewyk Marais die leser met diverse temas wat wissel tussen Oos -Vrystaatse jeugherinneringe; reise en belewenisse deur Afrika en Europa; liefdesvinjette en lykdigte. Die spreker in die verse word gids en getuie van die sirkelgange van verlede en hede en lei hy die leser deur verskeie stemminge: melancholie, sensualiteit, die verlange na liefde asook skerp humor.
Marais is ’n digter van die oorwoë woord en dikwels word die spel met klank ingespan soos gesien in die sonore kwatryn, “Ou wyn”:
In ’n welbedagte bottel rooiwyn
op die tafel het skoon sonlig verskyn,
want in elke druppel uit dié wingerd
loop ’n geheime Bolandse tydlyn.
Ondertussen is ’n evokatiewe bundel wat getuig van ’n berese, maar ook peinsende digterstem. Gisela Ullyatt, digter en letterkundedosent
Oor die outer
Johann Lodewyk Marais studeer aan die Universiteit van Pretoria, waar hy in 2001 ’n DLitt-graad oor Eugène N. Marais se wetenskaplike prosa verwerf en in 2013 die graad DPhil in Geskiedenis behaal met ’n proefskrif oor internasionale reisliteratuur oor Kenia sedert 1963. Hy het vroeër onder meer ’n MA-graad (cum laude) oor opleiding in skeppende skryfwerk aan dieselfde Universiteit behaal, waarvoor die Marius Jooste-medalje aan hom toegeken is. Hy het reeds elf digbundels gepubliseer en het die Ingrid Jonker-prys vir sy debuutbundel, Die somer is ’n dag oud (1983), en die SALA-toekenning vir Diorama (2010) ontvang. Hy het ook drie poësiebloemlesings saamgestel, naamlik Groen: Gedigte oor die omgewing (1990), Ons klein en silwerige planeet: Afrikaanse, Nederlandse en Vlaamse gedigte oor die omgewing (1997, saam met die Amsterdamse digter en letterkundige Ad Zuiderent) en Honderd jaar later: Ter viering van die publikasie van Eugène N. Marais se “Winternag” op 23 Junie 1905 (2006). In 2003 verskyn sy eerste prosawerk, naamlik Lae wolke oor Mosambiek: ’n Reisboek. Sedert 2003 is hy ’n navorsingsgenoot van die Universiteit van Pretoria. In 2013 was hy Innibos se eerste feesdigter.
Naledi 2020. Prys: R 240.00. Formaat: SAGTEBAND • 84 p • FORMAAT 213 X 137MM. ISBN: 9781928518556
Van Bientang het net die naam van ‘n restaurant in Hermanus oorgebly: Bientang’s Cave, asook ‘n weggooi-opmerking: die laaste Strandloper. Uit hierdie gegewens sny die digter se verbeelding spoor in ‘n kontra-epos. Wie was Bientang? Te midde van historiese geskrifte, kontemporêre angste en oorlewerings verskyn buitelyne om haar vir oomblikke binne bereik te bring. Die toonaard van die bundel is egter verlies oor ‘n verlede wat geen spoor laat in die opgeskryfde geskiedenisse van die land nie.
Jolyn Phillips is gebore en getoë in Blompark, Gansbaai. Haar debuutkortverhaalbundel, Tjieng Tjang Tjerries and other stories, verskyn in 2016 en haar eerste digbundel, Radbraak, in 2017. Haar werk is telkemale bekroon. Jolyn is tans besig met haar doktorale tesis aan UWK. Sy doseer Afrikaans aan UJ en is ook ‘n sanger van formaat.
Human & Rousseau 2020. Prys: R 220,00. Formaat: Sagteband, 64pp. ISBN: 9780798180948.
By die dag
Eunice Basson se tweede bundel staan in die tradisie van haar liriese en suggestieryke debuut Leiboom, in 2014 deur Queillerie gepubliseer. By die dag handel oor die skoonheid en besondersheid van die alledaagse bestaan en die wonder van die kleine moment. Basson se woordskilderye is klankryk, organies en intuïtief, maar is ontdaan van sentimentaliteit – klein stillewes en portretstudies van stadstuine, voëls, ’n Life Esidimeni-slagoffer, Dimitri Tsafendas, ’n transitorooftog, Poppie van der Merwe, en kring wyer uit na die honde van Delhi, die papawerbruid van Afghanistan en Alan Kurdi. Soos te verwagte van ’n kunshistorikus tree die digter ook op natuurlike wyse met die beeldende kunste in gesprek. Elke gedig is gestroop maar dawer nog lank by die leser na.
Eunice Basson is ’n kunshistorikus en voormalige dosent aan UP en Unisa. In 2011 behaal sy die MA-graad in Kreatiewe Skryfkuns aan UP. Sy debuteer einde 2014 met die digbundel Leiboom en in 2015 behaal dié bundel die kortlys vir die Ingrid Jonkerprys. In 2018 is haar gedig getiteld Almanak een van die drie wenners in Litnet se Tyd- Skryfkompetisie.
Protea Boekhuis 2020. PRYS: R200.00. FORMAAT: Sagteband 137 x 213 mm. ISBN (gedrukte boek): 978-1-4853-1117-1
Die heimlike heiligdom
Soos sy debuutbundel, Die heimlike heiligdom, in 2012 uitgegee deur Protea Boekhuis, bevat Die heimlike heiligdom ’n vyftigtal bepeinsende sonnette oor heiliges wat deur die Oos-Ortodokse kerk gekanoniseer is, sowel as bykomende biografiese aantekeninge wat inligting oor die meer onbekende heiliges verskaf. Hierdie publikasie sluit wat inhoud en vorm betref dus nouliks aan by Die onsienlike son, en die twee bundels kan dus gesien word as ’n eenheid wat saam klem plaas op ritualistiese en meditatiewe gemeenskap met heiliges. Hierdie is diep besinnende, maar ook toeganklike verse wat die leser uitnooi om sy of haar geloofswêreld te verbreed.
Vir liefhebbers van religieuse poësie, soos bv. die werk van Sheila Cussons. Die bundel kan ook vir meditatiewe en besinnende doeleindes gebruik word.
Jacobus van der Riet is ’n geordende priester in die Griekse Ortodokse kerk. Hy is in Stellenbosch gebore waar hy ook skoolgegaan en studeer het. Hy het grade in Teologie en Klassieke Tale en ’n Ph.D. by Wits oor die digkuns van Horatius, Catallus en Tibullus. Hy kombineer tans die Ortodokse priesterskap in die bisdom van Johannesburg en Pretoria met werk as bibliotekaris in Johannesburg.
Protea Boekhuis 2020. PRYS: R200.00. FORMAAT: Sagteband 137 x 213 mm, ISBN (gedrukte boek): 978-1-4853-1022-8.
Het jy geweet ek kan toor
Die opspraakwekkende nuwe bundel met meer as 100 voorheen ongepubliseerde gedigte van Jeanne Goosen is vuurwarm op die rak. Die gedigte is deur die uitgewer en redakteur Petrovna Metelerkamp tussen Jeanne se dokumente ontdek toe sy navorsing gedoen het vir haar biografie oor Jeanne, Jeanne Goosen – ’n Lewe vol sinne. Dis die eerste keer in 13 jaar dat gedigte van die Ons is nie almal so nie-skrywer verskyn.
Volgens Metelerkamp beslaan die bundel ‘n tydperk van meer as vyftig jaar en bevat dit “argiefmateriaal” wat vergete of onvoltooide fragmente van gedigte insluit. Die bundel kan as navorsingsbron gebruik word vir lesers wat Goosen se gepubliseerde werke wil vergelyk: watter motiewe herhaal, hoe word beelde gesirkuleer?
Marietjie Coetzee, kundige oud-uitgewer brei hierop uit: “My gevoel tot dusver is dat jy alles moet insluit omdat sommige versreëls of strofes ook as ‘konsepte’ van latere gedigte beskou kan word. Vir ’n navorser dus belangrik omdat dit iets van die skeppingsproses van die gedigte vergestalt. Daar resoneer selfs versreëls of langer gedeeltes van haar prosawerk in die versameling. Gedeeltes wat dalk nie op peil is nie, openbaar Jeanne as mens, as ‘rare voël’. ”
Die bundel sluit bekende temas in, o.a. die skryfproses, liefde, verlange en depressie.
Protea Boekhuis 2020. Prys: R130.00. Sagteband. ISBN 978-1-928283-38-6
Fanie Olivier se nuwe bundel van, ou laaie, is ’n tematiese bundel waarmee hy terugkeer na een van sy ou liefdes: liefdesgedigte. Die titel verwys enersyds na die gedigte wat in ou laaie rondlê en nou saamgebring word, maar wil ook die ander betekenis van laaie, nl. streke, slimmig- of onnutsighede, byroep.
In hierdie lywige bundel is daar gedigte opgeneem wat oor ’n baie lang tydperk geskryf is, soms op versoek van vriende of geleentheidsgedigte. Baie van die gedigte handel oor verhoudings in die virtuele ruimte waarin kitsgesprekke ontstaan, verliefdes letterlik via Skype inkyk op mekaar se lewens en daar dikwels nie ’n wag voor die mond geplaas kan word nie.
Die identiteit van die spreker in die gedigte verskuif voortdurend en daar is geen verhoudingspatroon wat binne die bundel ontwikkel nie; die gedigte word alfabeties volgens die beginreël georden. Verstegnies is die digter hier op sy betroubare beste, gaan speels om met ou geykte versvorms om so nuwe gedaantes aan ’n óú wêreld te gee.
Fanie Olivier is gebore in Pretoria, word groot in die Kaap & leer skryf in Durban. Hy studeer Regte en Afrikaans op Stellenbosch en debuteer met gom uit die sipres. Hy doseer by die ou Universiteit van Natal en [eweneens] Durban-Westville, gee daarna onderwys op Graaff-Reinet en maak ’n draai by die ou Skiereilandse Technikon. Kunsredakteur by Rapport vir drie jaar, en dan weer dosent by die [nou nog bestaande] Universiteit van Venda. Praktiseer ook om den brode daar as advokaat. Hy werk vir amper twee jaar by Adam Mickiewicz-universiteit in Poznan, Pole en dan, die dood ter wille, weer as advokaat in Durban. Sedert einde 2007 terug by die nou nuwe Universiteit van KwaZulu-Natal, maar hy loop in Maart weer die Poolse paadjie terug. Hy tree af in Stilbaai.
Hy publiseer naas sy debuut vyf ander bundels wat insluit om alleen te reis, paradysrigting van die wind, skimmellig, verklarings 1967-1987 en apostroof. Ou laaie is sy sewende bundel. Stel ’n geleentheidsbundel of twee saam, en hou kers vas met Die mooiste Afrikaanse liefdesgedigte. Hy vertaal in 2009 JM Coetzee se Disgrace.
Naledi 2020. Prys: R240.00. ISBN 978 192 951 8341
In Lynthia Julius se debuutdigbundel, Uit die kroes, word die Noord­Kaapse leefwêreld opgeroep in verse wat Namawoorde op verrykende manier inkorporeer. Die gedigte aan die begin van die versameling verwys na die geskiedenis van Suid­Afrika en belig die sentrale dog geringgeskatte rol van die bruin vrou daarin. Die Kaap se slawegeskiedenis, Distrik Ses en apartheid word opgeroep aan die hand van figure soos Amria van Bengale en Dulcie September. Die hedendaagse posisie van die jong bruin vrou in Suid­Afrika word ook bekyk – hoe daar byvoorbeeld steeds van die giftige erflating van apartheid, veral hardnekkige persepsies oor ras en skoonheid, ontsnap probeer word.
Jy ís nie soos jou ma nie;
jy rook Marlboro op die stoep.
Jy glo, maar jy weet nog nie in wat nie.
glad alleen beteken nie mooi nie.
Lynthia Julius is gebore op Springbok, het grootgeword in Kimberley en woon tans in Bloemfontein. Sy beskik oor ’n honneursgraad in filosofie aan die Universiteit van die Vrystaat. In 2018 is sy bekroon as die wenner in die Afrikaans­taalkategorie in die AVBOB­-digkunskompetisie. Uit die Kroes is haar debuutbundel.
Kwêla 2020. Prys: R220,00. Formaat: Sagteband, 198mm x 130mm . ISBN­13: 9780795709531
Kleinboer skuil agter ’n skrywersnaam omdat hy, as Fanie de Villiers, te dikwels die vraag “Is jy die krieketspeler?” moes beantwoord,en om sy romans, waarin die hoofkarakter in-diepte navorsing in bordele doen, geheim te hou van sy vrou. Kleinboer het BSc studeer en toe vir langer as 20 jaar in IT gewerk, maar weens ’n begeerte om nouer met taal om te gaan, hom na die uitgewerswese begeef, waar hy as ’n taalversorger werk. Sy drie romans was Kontrei (bekroon met die Jan Rabie Rapportprys), Werfsonde en Hierdie huis. Met Van my beste vriende is groen pyltjies en bruin bottels debuteer hy as digter. Sy gedigte bevat huislike toneeltjies (nie altyd vredig nie), bedenklike groenkrui-gedagtes, en geheueflitse na wilder jare. Hy woon in Yeoville, Johannesburg. Hy probeer minder as twee maal oor naweke braai en kry dit soms reg.
Naledi 2020, Prys: R240.00, Formaat: sagteband 213 mm x 137 mm, 120 bladsye, ISBN: 9781928518327
Persverslag Parlement van uile
Parlement van uile is die debuutbundel van die wenner van die Ingrid Jonker A’La Poétique- kompetisie van 2019. Díé bundel delf diep in rou emosies, menswees en skyn ’n lig op eksistensiële vrae oor ons verhouding tot mekaar en teenoor die liefde. Met ’n uiters moderne benadering tot poësie in sy geheel, word gedigte in die bundel in ’n oorspronklike en teatrale wyse deurgegee en daag lesers uit om sélf die betrokke emosies in die verse tot persoonlike ervarings te verbind. Die digter daag die grense van Afrikaanse poësie uit met die bundel, ignoreer reëls en kloof sy eie unieke plek in die spektrum oop.
Johann van der Walt is ’n vryskutskrywer en video-redigeerder in Johannesburg. Hy debuteer ook in 2020 in Amerika met sy Engelse kortbundel, This Place Doesn’t Lead Home (Red Mare Press). Tans het hy twee kinderboeke op die kerfstok, Frankie Learns To Fly & Bhubesi waarvan albei onlangs deur ’n plaaslike uitgewer oorgeneem is en later in 2020 op die rakke sal verskyn.
[Naledi 2020, Prys: R240.00, ISBN: 978-1-928518-31-0]
Pleks van plaas
In sy digbundel Pleks van plaas skryf Koch onder meer oor sy familiegeskiedenis in Pole, maar die grootste deel van die bundel word in beslag geneem deur verse oor Suid-Afrika. Indrukwekkend is veral die seegedigte. Dit is nie net die branders wat sy “oor vang en oorrompel” nie, maar ook die Afrikaanse taal. Selfs wanneer hy in Europa op die strand loop, verlang hy na Suid-Afrika:
op my strand
langs die ander see
en prewel gedigte
in ’n vreemde taal (“keerty 3”).
As teenpool van die Europese fisant skryf hy oor die hadida wat ”godsgruwelik skreeu” en hom aan Kaapstad en sy berg “vaspen”. Die fisant maak sy verskyning in ’n gedig opgedra aan Totius. Suid-Afrika en die Afrikaanse letterkunde vergesel en volg hom dus soos ’n skaduwee, selfs al bevind hy hom in die Noordelike Halfrond.
In die afdeling “Literatuurgeskiedenis” staan talle gedigte opgedra aan Afrikaanse digters: Leipoldt, Opperman, Eybers, Blum, Kirsch, Van Wyk Louw, Breytenbach, Hambidge en natuurlik C.M. van den Heever, die skrywer van plaasromans. Daar is ’n ontroerende gedig oor die dood van J.C. Kannemeyer wat as vriend en literatuurhistorikus ’n groot invloed op Koch uitgeoefen het. Een van die mees meevoerende verse handel oor Abraham H. de Vries.
Pleks van plaas is ’n versameling boeiende gedigte oor plekke (in Europa en Suid-Afrika) en verplasings. Dié verplasings behels uiteraard ook taalverplasings (Pools, Nederlands, Afrikaans), soos beleef deur Koch.
Jerzy Koch is ’n vertaler, digter, akademikus, en hoof van die Afdeling Nederlandse en Suid-Afrikaanse Studies by die Fakulteit Engels van A. Mickiewicz-Universiteit in Poznan. Hy doseer veral Nederlandse literatuur, koloniale literatuur en Afrikaans. Hy is ook die skrywer van ’n omvattende literatuurgeskiedenis oor Afrikaans. Hy besoek Suid-Afrika gereeld sedert 1992 en het die Afrikaanse taal sodanig sy eie gemaak dat hy dit vlot praat en gedigte daarin skryf.
Hy het werke vertaal van H. Claus, J. Bernlef, H. de Coninck, S. Hertmans, G. Kouwenaar, Lucebert, H. Mulisch, Multatuli, L. Nolens, P. Rodenko, F. Timmermans e.a. Vir sy vertaal-oeuvre het hy in die Lae Lande die M. Nijhoff-prys ontvang. Hy het ook Ingrid Jonker (1993) vertaal en sy onlangse vertalings in Pools is bloemlesings uit Antjie Krog (2017) en Breyten Breytenbach (2018) se gedigte.
[Naledi 2020, Prys: R240.00 (sagteband)/ R200.00 (e-boek), 66 bladsye, formaat: 213 mm x 137 mm, ISBN: 978-1-928518-36-5]
[Naledi 2020, Prys: R240.00, ISBN: 978-1-928518-26-6]
Die meerderheid Afrikaanse bundels word in Standaardafrikaans geskryf met enkeles wat in Kaapse Afrikaans geskryf word. Dit is dus opvallend dat Deacon soos met sy vorige bundels weer Griekwa-Afrikaans (as subvariëteit van Noordwestelike Afrikaans) besig. Dit is ’n pragtige en klankryke variëteit kenmerkend aan die gebruik van palatalisasie, die dubbele meervouds- en verkleiningsvorme asook die besitskonstruksie met “se”.
Die Noordweste (Namakwaland) kom sterk na vore in Duifiedorings. Die titel verwys na ’n wilde blom (Tribulus terrestris) wat in Namakwaland voorkom en na reënval in Desember en Januarie daarvoor bekend is om dikkopsiekte onder skape te veroorsaak. Die titel op sigself dien dus as simbool van die outentieke Namakwalandse landskap. Hierdie ongenaakbare landskap wat met uitermatige droogte en ’n amper woestynagtige verlatenheid geassosieer word, word deur Deacon verwoord tot unieke skoonheid waarop die fyn waarnemer bedag moet wees.
In die bundel dra die Griekwa-Afrikaans by tot die sterk klankrykheid van Deacon se gedigte. As geheel is Thomas Deacon se Duifiedorings ’n geslaagde bundel waarin die oorgrote meerderheid verse besonder knap daar uitsien. Deacon se deeglike kennis van die landskap waarvoor hy soveel liefde koester, word elegies beskryf. Die gedigte is toeganklik en onopgesmuk, dog is die duidelike hand van ’n ervare en bekwame digter te bespeur.
(’n Uittreksel uit die resensie deur Dewald Koen)
(Uit Duifiedorings, 2020)
[Minimal Press 2019, Prys: R165, ISBN 9780639808868]
Tuin van digters. ’n Bloemlesing uit eie werk
(Uit Die Boek Daniel, Human & Rousseau, 1986)
In die bekroonde digter Nathan Trantraal se derde bundel, Oolog, word stryd, konflik en oorlogvoering op verskeie vlakke ondersoek –nie net met verwysings op ’n nasionale en internasionale skaal nie, maar veral in die beskrywing van intieme, persoonlike ruimtes. ’n Dreigende atmosfeer by die huis en op straat word opgeroep. Soos met sy vorige bundels word die realiteite en leefwêreld van die Kaapse Vlakte oopgeskryf. Met sy kenmerkende narratiewe verse, geskryf in verrykende Kaaps, vertel Trantraal stories wat dikwels met ’n vuishou in die verrassende slotreëls tref. Hierdie gedigte is vindingryk en vreesloos, met donker humor maar nie sonder deernis nie.
“Meesleurend, leersaam, waaghalsig, dapper, insiggewend, beeldryk, meevoerend, in­your­face en nie ’n moment eendimensionaal nie.” – Alfred Schaffer
“Trantraal is ’n belangrike teenvoeter vir ’n letterkunde wat te dikwels uit voeling is met ’n groot deel van die potensiële leserspubliek.” – Tertius Kapp
Nathan Trantraal is in Kaapstad gebore. In 2008 publiseer Tafelberg Stormkaap, ’n grafiese roman. Sy debuutdigbundel, Chokers en survivors, is bekroon met die Ingrid Jonkerprys (2015) en ’n ATKV­Woordveertjie vir digkuns (2014). Alles het niet kom wôd is sy tweede digbundel. Hy is tans besig met ’n MA­graad aan Rhodes­universiteit.
[NB Uitgewers 2020, prys R220.00, 80 bladsye, sagteband, formaat 198mmx130mm , ISBN­13: 9780795709517]
[Protea Boekhuis 2020, prys R180.00, 152 bladsye, sagteband, formaat 137 x 213 mm, ISBN 978-1-4853-1088-4]
[Protea Boekhuis 2020, prys R200.00, 92 bladsye, sagteband, formaat 213 x 137 mm, ISBN (gedrukte boek): 978-1-4853-1066-2]