Moncler Goedkoop Aanbieding Nederland, Moncler Gratis Te Koop Verzending En Van Hoge Kwaliteit
€880.08 €175.23Korting: 80% korting
€684.29 €185.02Korting: 73% korting
€880.08 €204.60Korting: 77% korting
€684.29 €175.23Korting: 74% korting Versindaba » Blog Archive » De Waal Venter. Professor Blik
’n Australiese linguis, Michael Dalvean, het ’n rekenaarprogram gebou wat gebruik kan word om Engelse poësie op ’n skaal te plaas – van “amateur-teks” tot “professionele teks”. As ’n gedig 0 kry, is dit volgens die program in die middel tussen amateur en professioneel. Minus-tellings dui op ’n baie amateuragtige gedig en hoe hoër die positiewe tellings is, hoe meer word die gedig as ’n professionele teks geskat. Poetry Assessor sê hieroor: “As an indication of how to interpret the placing of the poem on the scale, Sylvia Plath’s poem Crossing the Water scores 2.53 indicating that it shares more characteristics of a professional poem than an amateur poem. On the other hand, John Laws’ poem There are so many Things scores -2.05 indicating that it is closer to the amateur end of the spectrum.”
Hierdie aanhaling kom uit die aanwysings wat Dalvean gee in sy program, “Poetry Assessor”. Dit kan hier bereik word: http://www.poetryassessor.com
Ek is dankbaar dat die program nie vir Afrikaans beskikbaar is nie. Dink net watter ontsteltenis dit sou veroorsaak! Daar is baie kritiek op die program deur digters en kritici in Australië en die VSA. Hoe kan ’n masjien nou poësie beoordeel? En hoe durf die ding my gedig ’n lae punt gee!
Nietemin is dit interessant om te kyk hoe gedigte waardeer word. Ek het in ’n luimige bui ’n fotografika van die “persoonlikheid” in die program geskep en hom “Prof Blik” gedoop.
Maar as ons humor en verwerping van die prof vir ’n rukkie opsystoot, en kyk na hoe Dalvean die program opgestel het, kom daar tog heelwat interessanthede uit. Ek sal opsom watter metodes gebruik is om gedigte op ’n skaal te plaas, maar kom ons kyk eerstens na ’n gedig en Prof Blik se waardebepaling daarvan.
Die skugter digter, Philip Mercatori, het vir my die gedig hieronder gestuur vir plasing op my blog. Hy is ’n linguis met ’n sterk belangstelling in genetika en woon en werk in die Kalahari waar hy navorsing doen oor die San. Hy is baie moeilik bereikbaar en hy kommunikeer net af en toe per e-pos.
Die gedig is in Engels geskryf, maar ek het dit in Afrikaans vertaal vir vergelykende doeleindes. Die Poetry Assessor kan nie Afrikaanse gedigte ontleed nie.
Crows can fly
The lama meditated
with seven smooth river stones
arranged in a circle
He could not see the stones
neither the stones
nor the stones in front of him,
A crow’s shadow
landed in front of him,
the crow followed.
A cloud, the colour of milk,
kept changing into the shape
of a woman’s face, then losing it again.
The lama opened his eyes:
seven stones are more than one, he said.
The crow tilted his head,
his eyes glinted at the lama.
Not one of them can fly, he said.
The the lama said:
unless I throw them.
Kraaie kan vlieg
Die lama mediteer
met sewe gladde rivierklippies
gepak in ’n kring
Hy kan nie die klippies
agter hom sien nie,
ook nie die klippies
langs hom nie,
en ook nie die klippies
voor hom nie,
sy oë is toe.
’n Kraai se skaduwee
land voor hom,
die kraai volg.
’n Wolk met die kleur van melk
verander gedurig in die vorm
van ’n vrou se gesig,
raak dan weer vormloos.
Die lama maak sy oë oop:
sewe klippe is meer as een, sê hy.
Die kraai kantel sy kop,
hy kyk na die lama met glinsterende oë.
Nie een van hulle kan vlieg nie, sê hy.
Daar is ’n lang stilte.
Dan sê die lama:
behalwe as ek hulle gooi.
Uit Engels vertaal deur De Waal Venter
Dalvean het rekenaarlinguistiek (computational linguistics) en kunsmatige intelligensieprogramme (Artificial Intelligence – AI) gebruik om die Poetry Assessor te ontwerp.
Hier is twee definisies van computational linguistics:
1. the branch of linguistics in which the techniques of computer science are applied to the analysis and synthesis of language and speech.
…the scientific study of language from a computational perspective. Computational linguists are interested in providing computational models of various kinds of linguistic phenomena.
Dalvean het sy navorsing gebaseer op twee studies. Een deur Forsythe (2000) en die ander deur Kao en Jurafsky.
Forsythe het gekyk na Engelse poësie oor die afgelope 400 jaar. Sy bevindinge was dat die “meer suksesvolle” gedigte minder sillabes per woord bevat het in die eerste reëls. Eerste reëls was ook geneig om eenlettergrepig te wees. Verder het hierdie gedigte laer getalle letters per woord gehad, meer gewone woorde bevat en ’n eenvoudiger sintaksis gebruik.
Anders as wat mens miskien sou verwag, het die suksvolle gedigte ’n eenvoudiger en direkter taal as die ander gebruik.
Kao en Jurafski het ’n kontrolegroep van 100 digters gebruik in hulle navorsing. Hulle bevinding was dat professionele digters meer konkrete woorde gebruik as amateurdigters.
Verder was die amateurs meer geneig om volryme te gebruik, asook meer alliterasie, meer emosionele woorde, positief en negatief. En die professionele digters het ’n groter verskeidenheid woorde gebruik. Dit wil sê dat daar ’n groter getal verskillende woorde te vind is in die professionele digters se gedigte.
Voor ons kyk hoe Prof Blik die digter Philip Mercator se gedig waardeer, beskou ons eers ’n gedig van Ted Hughes. Hy was getroud met die beroemde Amerikaanse digter, Sylvia Plath, die einste digter wat Dalvean noem in sy inleiding hierbo. Wikipedia het die volgende van Ted Hughes te sê:
Edward James “Ted” Hughes, OM, OBE, FRSL (17 August 1930 – 28 October 1998) was an English poet and children’s writer. Critics frequently rank him as one of the best poets of his generation, and one of the twentieth century’s greatest writers. He served as Poet Laureate from 1984 until his death. In 2008 The Times ranked Hughes fourth on their list of “The 50 greatest British writers since 1945″.
Hier is Ted Hughes se gedig:
In the top of the wood
Ek plaas ook ’n derde gedig om ons ’n bietjie meer geleentheid te gee om te vergelyk. Die volgende gedig is deur Robert Frost, “The Road not Taken”. Hierdie gedig is moontlik een van die bekendste en gewildste gedigte in die Amerikaanse literatuur. Daar word gesê dat daar mense is wat geen digter of gedig vir jou kan noem nie, behalwe hierdie een.
Hier is wat Poetry Foundation van Frost te sê het:
Robert Frost holds a unique and almost isolated position in American letters. “Though his career fully spans the modern period and though it is impossible to speak of him as anything other than a modern poet,” writes James M. Cox, “it is difficult to place him in the main tradition of modern poetry.” In a sense, Frost stands at the crossroads of 19th-century American poetry and modernism, for in his verse may be found the culmination of many 19th-century tendencies and traditions as well as parallels to the works of his 20th-century contemporaries. Taking his symbols from the public domain, Frost developed, as many critics note, an original, modern idiom and a sense of directness and economy that reflect the imagism of Ezra Pound and Amy LowellThe road not taken
Nou die waardebepaling
Hier is opsommenderwys die belangrikste aspekte wat in ag geneem word wanneer Prof Blik sy berekeninge maak om ’n gedig na waarde te skat. Die eienskappe van meer professionele gedigte is soos volg:
Minder sillabes per woord
Eerste reëls eenlettergrepig
Laer getal letters per woord
Meer gewone woorde en eenvoudiger sintaksis
Meer konkrete woorde
Minder volryme en alliterasie
Minder emosionele woorde
Groter verskeidenheid woorde
Die eerste reël van Mercator se gedig is:
Hier het ons een, twee en vier sillabes per woord.
Taamlik gewone woorde en eenvoudige sintaksis.
Redelik lae getal letters per woord.
Een konkrete woord “lama” en een abstrakte woord “Meditated”.
Geen rym of alliterasie.
Geen emosionele woorde.
Die eerste reël van Hughes se gedig:
Hier het ons ook min sillabes in die woorde en dit voldoen ook aan die meeste van die ander kriteria.
Die eerste reël van Frost se gedig:
Weer eens voldoen hierdie reël aan die vereistes, behalwe dat ryme hier voorkom in verdere reëls met: “stood” en “could”.
Ted Hughes: 1.5
Die eerste reëls van die drie gedigte voldoen almal naastenby aan Prof Blik se vereistes vir ’n professionle gedig. Maar in die verdere reëls tree daar verskille in.
In Hughes se gedig is daar reeds van die tweede reël woorde met meer sillabes en ’n ingewikkelder sintaksis: “inaction”, falsifying”, buoyancy”, sophistry”. Mens merk die ongewone sinskonstruksie van die uitroep: “The convenience of the high trees!” en die stelling: “There is no sophistry in my body:”
In Frost se gedig is daar nie een woord wat meer as drie sillabes bevat nie. Baie woorde bestaan uit net een of twee. Die sintaksis is ook eenvoudiger as in die Hughes gedig. Dit is naby aan gewone spreektaal. Daar is ook baie meer konkrete woorde in Frost se gedig.
In Mercator se gedig is daar net een woord met drie sillabes – “meditated”. Die ander woorde bestaan uit een of twee sillabes. Feitlik al die woorde het te doen met konkrete dinge: “klippe”, “kraai”, “wolk”. Daar is geen woorde wat emosie aandui in hierdie gedig nie.
Die resep om ’n gedig te skryf?
Beteken dit dat ’n digter net hierdie stel reëls moet nakom en dan skryf jy ’n professionele gedig? Geensins!
Ek dink nie ’n gedig kan volgens reëls geskryf word nie. Behalwe wat vormgewing betref, byvoorbeeld wanneer jy een van die sonnetstrukture aanwend.
Wat wel vir my betekenisvol is, is dat dit lyk asof ’n meer professionele gedig minder, of glad nie, pretensieus is nie. Daar kom min ingewikkelde, saamgestelde woorde in voor en sinskonstruksie is maklik verstaanbaar en helder. So ’n gedig bevat blykbaar dan ook nie oordrewe en geykte emosionele uitdrukking nie, maar bring eerder insigte aan die leser in duidelike, reguit taal.
Nadat dit gesê is, moet mens onmiddellik dink aan uitsonderinge. Mens kan maklik aan voorbeelde dink waarin bogenoemde kriteria nie toegepas word nie. Hierdie strofe uit ’n gedig van een van ons rootste digters is dalk ’n goeie voorbeeld. Dit kom uit N.P. van Wyk Louw se gedig Ars Poetica.
Eintlik was ’n fluit nodig,
wat, terwyl jy blaas: trompet word;
en ná trompet: ’n sad;
én, waar die stád verwilder:
dat dit bloeiende maankraters
word wat uitblom in
bloed en vuurpyl
en afgly na die suiwer syfer
en die beginnende uitsypeling
en die begin.
Tuesday, July 25th, 2017 | Binneblik, De Waal Venter.
Wicus Luwes. Die oorplanting van 'n digter se hart