Nuuskommentaar: Oliekolonie: Tussen die reuse-olieboor en die verlepte windpompGrafika wat die plek van die ontdekking aandui. (Grafika: ANA) Is die ontdekking van die Brulpadda-eksplorasieveld ’n ramp soos omgewingsaktiviste dit wil hê en daarom rede dat dit nie ontgin moet word nie, of weeg ander faktore swaarder, soos dat Suid-Afrika se ekonomie ’n broodnodige skop van agter nodig het? Gaan die besoedeling nie maar net elders plaasvind as Suid-Afrika se brandstofbehoeftes vereis dat dit ingevoer moet word as die land se eie reserwes nie ontgin word nie? Verskeie omgewingskundiges en -aktiviste het sedert die ontdekking van gaskonsentraat in die Brulpaddaveld in die see suid van Plettenbergbaai aangekondig is, dié vonds as ’n reuseramp beskryf. Ander kan weer net maanskyn en rose van dié vonds sien. Die aankondiging val saam met probleme met beurtkrag as gevolg van Eskom se gespartel. Eskom wek nog hoofsaaklik krag uit steenkool op, hoewel moderne tegnologie die besoedelingsomvang tot ’n mate beperk. Ten spyte van ’n verbete veldtog van ontkenners is wetenskaplikes dit nou min of meer eens dat klimaatsverandering plaasvind, en dit byna net so eens is dat die mens ’n rol daarin speel. Let wel, nie alleen daarvoor verantwoordelik is nie, maar wel soms die belangrike hupstoot gee wat die baba uit die wieg laat val. En dis boonop ook nie so nuut nie. Nuwe navorsing dui daarop dat die uitwissing van sowat 56 miljoen inboorlinge oor ’n tydperk van sowat ’n 100 jaar dwars oor die Amerikas tot klimaatsverandering gelei het. Hulle is van siektes, ontbering en doelbewuste uitwissing dood. Dit het daartoe gelei dat ’n area wat ongeveer so groot soos Frankryk is, weer bebos geword het en veroorsaak het dat daar ’n reuse-afname van koolsuurgas in die atmosfeer was. “Tot dusver het baie wetenskaplikes gemeen dat die Klein Ystydperk slegs deur natuurlike oorsake veroorsaak is,” sê prof. Mark Maslin van Londense Universiteitskollege (UCL). Columbus het in 1492 in die Amerikas aangekom. Teen 1610 was daar so min kweekhuisgasse in die atmosfeer dat dit afgekoel het. Dit is vasgestel deur onder meer ysmonsters van Arktika te ontleed. Slegs ’n daling van ’n tiende van ’n graad was genoegsaam om te veroorsaak dat oeste in Europa misluk. Kos kon egter van die Amerikas na Europa ingevoer word, wat die Europese bevolking in staat gestel het om uit te brei. Uiteindelik het dit daartoe gelei dat die Europeërs die wêreld kon domineer. Ironies het ’n vroeëre manifestasie van die Klein Ystydperk (wat van 1400 nC tot 1850 nC gestrek het) die eerste bekende Europese kolonisasie van die Amerikas laat skipbreuk lei. Teen ongeveer 1000 nC het Noormanne van Groenland, wat pas gekersten was, hulle aan die kus van New Foundland begin vestig, en dit Vinland (Wynland) genoem. Destyds was die klimaat warmer, en kon ook in Groenland met onder meer beeste en verskeie gewasse geboer word. Die klimaat het hierna egter baie kouer geword, en die Vikings het eers hul nedersettings aan die Noord-Amerikaanse kus verlaat, en toe ook Groenland. (Lees hier.) Vikings wat hardnekkig in Groenland agtergebly het, is van ontbering dood. Met die huidige klimaatverandering kan verskeie gewasse weer op Groenland aangeplant word, wat Groenland op koers tot ’n groter mate van selfregering geplaas het, en dalk in die toekoms onafhanklik van Denemarke kan word. (Lees hier.) Die Brulpadda-vonds moet ook in perspektief gesien word. Die land wat die meeste olie lewer (2016 se syfers) is die VSA met 11,7 miljoen vate per dag. Rusland was tweede met 11,2 miljoen, en Saoedi-Arabië derde met 10,5 miljoen. Suid-Afrika met 2 000 vate per dag was in die 86ste plek. Die wêreld se totaal is as 80,6 miljoen vate per dag aangegee. (Lees hier.) Suid-Afrika het in 2014 reeds 663 duisend vate olie per dag verbruik. (Lees hier.) Dit beteken dat Suid-Afrika elke dag honderde duisende vate olie moet invoer. Of die olie (hoofsaaklik in die vorm van gaskonsentraat) van die Brulpaddaveld, of enige ander bron wat nog gevind of ontwikkel moet word kom, ingevoer moet word, iewers op aarde vind besoedeling weens ons energiebehoeftes plaas. Is die werklike probleem nie eerder die aanvraag as die aanbod van fossielgebaseerde energie nie? Die aanbod van olie sal nie oornag verdwyn nie. Nuwe tegnologie verseker dat meer vloeistowwe in die vorm van bruikbare brandstof deur die raffineringsproses herwin kan word. Tegnologie maak dit ook moontlik om dieper te boor (met die diepste oliebron sowat 13 kilometer diep), wat nuwe olie- en gasvelde ontginbaar maak. Hoe skaarser olie begin word en hoe hoër die pryse dus styg, hoe lonender word dit om dieper olievelde te ontgin. Aardverwarming wat ysplate by Groenland laat terugtrek maak olievelde ook bereikbaar vir ontginning. Skaliegas-ontginning het die beskikbaarheid van nuwe bronne in veral sekere lande, soos die VSA, in ’n ander liga geplaas. Die groeiende beskikbaarheid van groen, hernubare energie, oefen reeds ’n effek op die olieprys uit. Lande wat groot oliereserwes het, gaan daarmee opgeskeep sit as daar ’n goedkoper en omgewingsvriendeliker alternatief vir olie op voldoende skaal beskikbaar is. Nuwe deurbrake met battery-aangedrewe motors en hibriede motors het al die olieprys afwaarts beïnvloed, maar die impak hiervan is nog gering. Die vraag is egter of dit vir omgewingsbewustes nie beter sou wees om die ontwikkeling van alternatiewe te bevorder nie, as om die oliegate as’t ware te probeer toestop nie? Sou dit nie beter wees as die aktiviste op allerlei maniere sigbare druk op die regering en Eskom uit te oefen om Suid-Afrika se potensiaal aan skoon, hernubare energie aan te moedig nie, as om te baklei oor Suid-Afrika sy steenkoolreserwes verkoop probeer kry terwyl daar nog ’n mark daarvoor bestaan? Die Wes-Kaapse waterkrisis, met die Oos-Kaap wat in sy nek blaas, toon dat daar nie veel van ’n alternatief is as dat kusgemeenskappe ontsoute seewater op groot skaal moet benut nie. Die Wes-Kaap en die land het enorme skade gely aan valuta deurdat die landbou met water gesnoep moes word ter wille van stedelike gebiede. (Lees hier.) Een van die hoofredes hoekom ontsoute water in Suid-Afrika so duur is, is dat ons elektrisiteit so duur is, en as Eskom sy sin by Nersa kry, nog aansienlik duurder gaan word. Enkele ontsoutingsaanlegte maak nou reeds van sonkrag gebruik. Hierin speel prof. Erwin Schwella en ’n Franse hulporganisasie ’n leidende rol. (Lees hier.) Israel, die wêreldleier met ontsouting, se waterverbruik is nou sowat 60% van ontsoute water afhanklik. (Lees hier.) • Maroela Media het ŉ skarebefondsingsprojek op die webwerf BackaBuddy van stapel gestuur om Herman te help om fondse vir sy kankerbehandeling in te samel. Klik hier om meer te lees of om Herman deur BackaBuddy finansieel te ondersteun. • Indien jy ŉ direkte bydrae in die Toeriens se bankrekening wil maak, stuur ŉ e-pos aan [email protected] met “Herman Toerien” in die onderwerpveld.