’n Makabere verhaal van sulke kultusvergrype ontvou skynbaar nou in die pragtige Oos-Kaapse vallei van eNgcobo in ’n ondersoek na voorvalle van moorde op polisie en die doodskiet van nog sewe sektelede, na bewering midde afskuwelike seksuele vergrype en ’n groot groep aanhangers wat net op die koms van Jesus wag.
Nee. Hier in Suid-Afrika is dit allermins ’n vreemde verskynsel: profete vir of van Jesus of van Satan gedy in die land met sy vele kulture en gelowe. Die groot verskil tussen ryk en arm.
Godsdiens het wel aanleiding gegee tot ’n baie gevoelige dwaling in Suid-Afrika se grootste kerk, die Nederduitse Gereformeerde (NG) Kerk toe ’n sinodale besluit in die sewentigerjare geneem is om apartheid te aanvaar op grond van die sg verdeling van tale (lees rasse) soos na in Genesis 11 verwys word.
De tydsgees in Suid-Afrika is ryp vir sulke kultusse, sê Saths Cooper, ’n gesiene sielkundige. Onstuimigheid in die ekonomie en sosiale samelewing, en politieke onsekerheid skep die angs vir mense wat geroepe voel om die tydsgees óf uit te buit óf te interpreteer. Eweseer is daar massas wat graag die profete volg.
In die VSA is kultusvorming ’n bekende verskynsel. Selfdood was ’n verskynsel in die Jim Jones-geval toe hy sy volgelinge in 1978 beveel het om gif met koeldrank te drink. Die Waco-voorval in 1993, toe 76 mense selfdood gepleeg het, oa die leier, David Koresh. Die onlangs oorlede Charles Manson was ’n satanistiese leier wat ook veelvuldige moorde in die 1960’s in Kalifornië gelei het.
Die tragiek in die Suid-Afrikaanse kultusvergrype word vererger deur ontoereikende polisie-optrede. Andersyds word volgelinge dikwels gewaarsku teen uitpraat oor hul bestaan of handelinge. Dis ’n amperse verslawing aan die leier, die sogenaamde geloof, en veral die indoktrinasie dat ’n beter lewe (gewoonlik die dood) op hulle wag. Hierdie kultusse floreer ook op verdagmakery teen die owerheid en ander sektegroepe.
Ngcobo is so ’n rampspoedige verskynsel. Gevaartekens oor die bestaan daarvan is al in 2015 aangemeld, en in 2016 is ’n parlementêre verslag daaroor uitgereik. Niks is betyds gedoen om die ramp af te weer nie. So verslaaf was die meeste lede aan die kultus dat hulle bang was om die Seven Angels se terrein saam met die polisie te verlaat om na plekke van veiligheid geneem te word.