Van verkiesings gepraat – binnekort word Suid-Afrikaners weer opgeroep tot verkiesing van hulle plaaslike politieke verteenwoordigers. Só kan burgers egter ook opgeroep word tot militêre diens ten tyde van gebeure wat die staat bedreig. Patrick van Schie, direkteur van die TeldersStichting, ’n liberale dinkskrum in Nederland, skryf onlangs in ’n artikel in die Nederlandse blad Trouw oor die kwessie van, soos hy dit noem, veglus by volke. Hy noem dat daar onlangs ’n opname gemaak is wat aantoon dat slegs 18% van Duitsers en 11% van Japannese hulle nou bereid verklaar om vir hulle land te veg. Insiggewend, veral gesien teen die agtergrond van hierdie (egter nie die enigste nie) lande se geskiedenis in die 20ste eeu wat militêre bedrywighede betref. Hy wy egter nie in die artikel uit oor die redes vir hierdie standpunt van die respondente in die opname nie.
Volgens Van Schie kan dit dui op die verswakking van die samelewing se vermoë en wil om weerstand te bied teen nasionale bedreigings en is só ’n samelewing se voortbestaan maklik in gedrang, veral as dit gepaardgaan met die verkleining in die begroting gewy aan nasionale verdediging. Hoewel ’n voorstander van ’n nasionale milisie (in sy tyd ’n groepering van manlike persone wat ten nouste betrokke is by landsverdediging), beteken dit nie dat Ferguson burgers tot allerhande militêre avonture aangemoedig het nie. Hy het deurgaans die gevaar beklemtoon dat mense op sleeptou geneem kan word deur hierdie aksies, en pleit daarom vir ’n staatsvorm wat verskeie wigte en teenwigte bevat om dit te voorkom. Hy maak egter ’n sterk saak daarvoor uit dat burgers steeds nie hierdie wil tot verdediging behoort te verloor nie.
Die Suid-Afrikaanse geskiedenis getuig van verskeie sulke militêre “avonture”. Daar is natuurlik uiteenlopende argumente oor die betekenis en aard daarvan, die redes daarvoor, asook die wenslikheid van hierdie aktiwiteite al dan nie. Tog bestaan daar ook ander tipes bedreigings, wat niks te doen het met gewapende optrede nie. In Suid-Afrika is ons terdeë hiervan bewus, ook as Afrikaner en Afrikaanse groepering. Terwyl jy weet dat die opponent se persepsie van die mate waartoe jy veglustig is ook ’n rol kan speel in wat hy gaan doen, word kwessies soos hoe jy in sulke gevalle wil optree, waarvoor jy wil optree, waarvoor nie en met watter prioriteite, nou meer ter sake.
Besluite om dit te doen bly gegrond op (dikwels moeilike) individuele en groepskeuses, wat dui op die nakoming van ’n bepaalde verantwoordelikheid, of die afwesigheid daarvan. Die geskiedenis, wat onder meer ook ’n kroniek van veglus en optrede tot beveiliging verteenwoordig, sal uiteindelik oor hierdie keuses en die sukses daarvan, al dan nie, skeidsregter speel. Dit vra dus die berekende aandag van almal vir wie die voortbestaan en beveiliging van dit wat vir hulle waarde het, ’n saak van erns is.
Boere Nooi (wat eintlik Boerenooi in goeie Afrikaans moet lees), jy ken darem maar jou geskiedenis baie, baie swak!!