Lesersbrief: Dié stokou burokrasie kort nuwe leweFoto bloot ter illustrasie. (Foto: SA Post Office/Twitter) Moedelose skryf: Amper alle staatsamptenare word in die staatsinstellings “grootgemaak”. Hulle begin gewoonlik as jong werker in die sisteem en volg dan ŉ redelike rigiede stel reëls oor hoe om te werk en wat om te doen. Staatsinstellings (selfs uit my dae van die NP-regering) duld nie afwykings van die vasgelegde paradigma van denke nie. “Dis hoe dit gedoen word, en hoe jy dit moet doen en altyd sal doen” is steeds die norm. Enige nuwe tegnologie en metodes neem gedurige opleiding en tydsame verandering om die burokratiese sisteme kans te gee om dit te absorbeer. Die besluite en veranderinge is áltyd van-bo-na-onder en word redelik nors behandel, geïgnoreer of gekaap as ŉ jongeling dit sou waag om sy meerdere in te lig oor nuwer en beter metodes van werk. Dit word bykans deurgaans eerder gesien as ŉ manier om jou meerdere in die verleentheid te stel as ŉ manier om dinge te verbeter. Ek het in my amper 40 jaar as middelbestuurder in so ŉ instelling menigmaal idees voorgestel wat net blatant geïgnoreer is. Wat tot my verbasing later in ander lande se instellings geïmplementeer is. Wat op aarde het enige regering gedink sou die effek wees om byvoorbeeld die poskantoor, die oudste instelling in Suid-Afrika met ŉ 300 jaar oue ingeboude burokrasie, oornag ŉ naamverandering te gee en na ŉ maatskappy vanaf ŉ staatsdepartement te verander. En om dan te dink die werkers sou uit die bloute ontpop in meesterlike besigheidslui wat miljoene sou inbring? Daar was werkswinkels oor “paradigmaskuiwe” en “besigheidsbestuur”, noem maar op, sónder dat enigiemand toegelaat is om dit wat hulle geleer het, te gaan toepas. Tot vandag toe, selfs in die situasie waarin die poskantoor tans is, is daar steeds ouditlyste wat pakke dokumente vereis, ingevul met sekere kleur penne – alhoewel geen van die dinge eers meer beskikbaar is nie, sonder dat iemand weet wat die doel van dit is. Dis ŉ denkwyse wat deur die hele sisteem gewerk moet word, nie ŉ kort kursussie nie. Mark Barnes het ŉ nuwe benadering gehad. Kry eers befondsing, konsentreer eers op kritieke inkomsteskepping en sny dan jou onnodige uitgawes. Inkomste eerste. Amper dadelik het die poskantoor sy kop gelig, tot die regering baie gou ŉ stokkie voor sy planne gesteek het. ŉ Duidelike teken dat hier iets sinister beplan word met die poskantoor. Die nuwe hoofuitvoerende beampte het die kader-streek van bestuur begin toepas. Sny alles, sny al jou uitgawes tot jy glad nie meer hoegenaamd kan funksioneer nie, kla dan oor geld en raak van werkers ontslae. Dieselfde metode van bestuur het elke liewe projek van poskantoor tot hede gekelder. Dis redelike duidelik dat die regering nie sy burgers goeie dienste gun nie. Dit kort ŉ heel nuwe benadering, ŉ heel ander denkwyse en ŉ omkeer van stokou burokrasie. ŉ Mens kan net hoop dat mense soos Barnes eendag deel sal wees van ŉ regering wat Suid-Afrikaanse burgers eerste stel.