Maarman koning van die metafoor | Netwerk24
Deur Malcolm de Roubaix, Welgemoed 11 April 2019 00:00
Beeldspraak verryk ’n taal onmeetbaar. Die “kruin” van beeldspraak is ongetwyfeld die metafoor, om ’n metafoor te gebruik . . .
Metafore is natuurlik meer as net beeldspraak; die beelde wat dit oproep ook meer as vergelykings. In die eenvoudigste vorm ontstaan die metafoor uit ’n verbeeldingryke herkenning van ooreenkomste in dinge, eienskappe, gedrag en optrede wat met die eerste oogopslag nie so vanselfsprekend is nie, maar tog meestal onmiddellik ingesien kan word.
Betekenis word van ’n bron­domein na ’n teikendomein oorgedra. Om iemand ’n leeu te noem, is meer as om hom met ’n leeu te vergelyk; hy wórd vir my ’n leeu. Of ’n slang of ’n luis.
Die gehalte van prosa en poësie kan onder meer gemeet word aan die ruimheid en rykdom van die metafore wat die digter en skrywer skep . . .
Wat metafore meer trefkrag gee, is dikwels die feit dat hulle nie alleen die wat van ons denke nie, maar ook die hoe openbaar – wat ons dink en hoe ons daaroor dink. Ons gebruik van metafore gebruik sê dus onwetend ook heelwat oor onsself.
As die metafoor die kruin van beeldspraak is, is Johann Maarman ongetwyfeld die koning van die metafoor. Ek tel gewoonlik die aantal metafore in sy stukke, en sy jongste bevat ongeveer 30 – etlike nuut of vars. Lekker, man!