PressReader - Beeld: 2018-10-13 - Is jou oog op die bal?
Is jou oog op die bal?
Ont­le­ding van 10 jaar se ef­fek­te­trus­t­da­ta ver­tel ’n s­to­rie
Beeld - 2018-10-13 - SAKE -
Maan­de­liks be­land die Mor­ningstar-fonds­pres­ta­sies in my in­boks met kom­pli­men­te van my kon­sul­tant by In­ves­tec, en voor ek my kan kry, is d­rie of vier uur daar­mee heen ter­wyl ek dié sy­fers be­stu­deer . . . en moe­nie ’n fout maak nie, van hier­die sy­fers is fas­si­ne­rend.
Ek het met die on­lang­se sy­fers (tot ein­de Sep­tem­ber) gaan rond­speel en deel graag ’n paar brok­kies in­lig­ting.
Die mark­waar­de (soos op 30 Sep­tem­ber) van ge­re­gis­treer­de ef­fek­te­trust-fond­se in SuidA­fri­ka was in die om­ge­wing van – “luis­ter nou mooi” – R2 300 mil­jard. Dit is R2 300 000 000 000.
Sien hier­by ’n op­som­ming van hoe hier­die R2 300 mil­jard oor die ver­skil­len­de fonds­ka­te­go­rieë ver­sprei is.
Am­per ’n der­de is be­lê in re­gu­la­sie 28- ge­ba­lan­seer­de fond­se met ’n hoë aan­de­le-bloot­stel­ling. Dit is die ka­te­go­rie waar­in ou be­ken­des soos on­der meer Al­lan Gray Ba­lan­ced, Coro­na­ti­on Ba­lan­ced en In­ves­tec Op­por­tu­ni­ty voor­kom. Dit is as ge­volg van pen­si­oen­fond­se wat groot be­drae in hier­die rig­ting ka­na­li­seer.
As ’n mens gaan kyk na die fonds­pres­ta­sies per ka­te­go­rie en jy lees dit in sa­me­hang met die hoe­veel­heid ka­pi­taal wat aan ­ el­ke sek­tor toe­ge­deel is, skets dit nie ’n be­moe­di­gen­de prent­jie van men­se se ver­moë om die toe­koms te voor­spel nie.
As ons sy­fers ver­ge­lyk van Maart 2009 tot Maart 2019, sal dit waar­skyn­lik heel­wat be­ter lyk.
So graag soos ons sou wou wens om die wenners te kies, is dit wens­den­ke­ry. Dit sou waar­skyn­lik na­der aan die kol wees om die me­di­aan-fonds­pres­ta­sie in el­ke ka­te­go­rie te be­oor­deel.
Hier­die ont­le­dings bring die vol­gen­de in­te­res­sant­he­de aan die lig:
■ Met die uit­son­de­ring van Suid-A­fri­kaans ge­no­teer­de ei­en­dom was bui­te­land­se ba­tes (spe­si­fiek ei­en­dom en aan­de­le) ge­mak­lik die bes pres­te­ren­de ba­te­klas­se.
Jy sal eg­ter sien uit die staaf­gra­fiek hier­by dat baie min be­leg­gers die af­ge­lo­pe tien jaar reg­streek­se bloot­stel­ling aan hier­die THEUNS KRU­GER, Gra­fi­ka24 ba­tes ge­neem het (slegs so­wat 10% van to­ta­le geld; en ek sou dink ’n groot deel van daar­die 10% is on­langs be­lê of die ge­volg van be­ter re­la­tie­we groei).
Die werk­li­ke bloot­stel­ling aan bui­te­land­se ba­tes is natuurlik meer van­weë die bui­te­land­se bloot­stel­ling wat ver­kry word deur ba­te­toe­wy­sings­fond­se, maar dit is dui­de­lik dat SuidA­fri­ka­ners nie pro­ak­tief hul bloot­stel­ling aan bui­te­land­se ba­tes we­sen­lik ver­hoog het nie.
■ Die amp­te­li­ke in­fla­sie­koers die af­ge­lo­pe tien jaar vol­gens my bron­ne was 5,33%. Ek het my be­den­kin­ge oor die sy­fer, maar selfs al sou ons dit kan glo, het on­ge­veer ’n kwart van al­le fond­se (ná be­las­ting), bloot weens die kon­ser­wa­tie­we aard daar­van, in re­ë­le ter­me geld ver­loor oor die af­ge­lo­pe de­ka­de.
■ ’n Mand­jie van dol­lar, pond en eu­ro sou vir jou in rand so­wat 5% per jaar op­le­wer ter­wyl die ge­mid­del­de wis­sel­val­lig­heid van hier­die mand­jie van geld­een­he­de so­wat 16% per jaar is.
■ Net soos plaas­li­ke ge­no­teer­de ei­en­dom ja­re lank deur be­leg­gers mis­ge­kyk is as ’n sin­vol­le by­voe­ging tot hul por­te­feul­je, word bui­te­land­se ei­en­dom ook hoof­saak­lik oor­ge­sien. Die to­ta­le reg­streek­se toe­wy­sing aan hier­die sek­tor is maar R7,7 mil­jard. Dit is min­der as 0,35% van die to­ta­le be­skik­ba­re geld.
■ ’n Vin­ni­ge op­na­me net on­der die groot en be­ken­de ba­te­be­stuur­ders wys dat daar nie min­der nie as R230 mil­jard be­lê is in fond­se wat nie oor d­rie, vyf, se­we of tien jaar die helf­te van hul teen­stan­ders kon uit­stof nie, met an­der woor­de, hul­le is on­der­ge­mid­deld.
■ Twee fond­se, naam­lik Old Mu­tu­al Goud (-3,2% per jaar) en S­tan­lib A­fri­ca E­qui­ty (-4,36% per jaar) kon nie po­si­tie­we op­brengs­te die tien­jaar­tyd­perk ge­ne­reer nie. Goud­bul­le ter waar­de van R307 mil­joen glo eg­ter blyk­baar steeds dat goud­fond­se goeie lang­ter­myn­be­leg­gings kan uit­maak ter­wyl daar R17 mil­joen in die A­fri­ka-fonds is.
■ As ’n mens na van hier­die sy­fers kyk, dan kry jy tog die ge­voel dat baie men­se nie ’n i­dee het wat in hul fond­se aan­gaan nie. Hul oog is dus nie op die spreek­woor­de­lik bal nie.
■ Daar sit tans in die om­ge­wing van R700 mil­jard in geld­mark- of soort­ge­ly­ke ren­te­dra­en­de in­stru­men­te. Plaas­li­ke be­las­ting in ag ge­neem is ek van me­ning dat hier­die ’n ka­pi­taal-ver­nie­ti­gen­de oe­fe­ning is en dat baie van hier­die be­leg­gers een of an­der tyd na al­ter­na­tie­we sal moet kyk.
Die lae-aan­de­le-ruim­te bied na my me­ning ’n goeie al­ter­na­tief. Die op­brengs oor die af­ge­lo­pe tien jaar (wat nie mak­lik was nie) was am­per 1,5% per jaar méér met ’n ge­mid­del­de wis­sel­val­lig­heid van on­der 4%.
■ As jy raad kry oor waar om te be­lê, maak se­ker jy ver­staan waar­om el­ke fonds in­ge­sluit is. In­slui­ting van fond­se net om­dat hul­le die ad­vi­seur se werk­ge­wer is, is nie ’n goeie ver­trek­punt nie.
An­dró G­ries­sel is ’n ge­ser­ti­fi­seer­de fi­nan­si­ë­le be­plan­ner en be­stu­ren­de di­rek­teur van ProVér­te We­alth & Risk Ma­na­ge­ment. Kon­tak hom by in­fo@pro­ver­te.co.za. Hy skryf ge­reeld vir
As ’n mens na van hier­die sy­fers kyk, dan kry jy tog die ge­voel dat baie men­se nie ’n i­dee het wat in hul fond­se aan­gaan nie. Hul oog is dus nie op die spreek­woor­de­lik bal nie.