Published: 2015-11-29 Views: 853
Toe ek hom laas gesien het was hy al oor die 90 jaar oud. Hy was maer en sy hare spier-spier wit. Maar sy oë was nog altyd dieselfde. Helder- ja kristalhelder blou. En nog steeds die lag daarin. Selfs die plooitjies om die ooghoeke.
Oom Sny was Erwee se winkel se smous. Eenmaal per week het hy met Erwee se groot smouslorrie daar op ons plaas kom staan. Ons was net te vêr van die dorp vir die swartmense om dorp toe te loop vir inkopies. Daarom was die dag wat die smous kom so belangrik.
Skaars het hy die lorrie staangemaak en die agterdeure oopgeswaai en vasgehaak, dan stroom die mense van alle kante. Klonkies, swart meisietjies, swart manne en vroue – om te kom koop.
Wie sal ooit die wonderlike reuk agter uit die smouslorrie vergeet? Dis 'n mengsel van alles. Die basiese geur kom van die paraffiendrom, maar dit dra ander aroma's soos die van seep en droëvrugte, lekkers, reukwater, sjampoes en wie weet wat. En tussen dit alles staan oom Sny uit die hoogte sy kliënte en bedien – tien sent van die en vyf sent van daai en elke slag kleingeld gee. Intussen moet sy handlanger rondspring en bottels paraffien tap, goedjies aangee en oral behulpsaam wees.
Maar wat ek die beste onthou is hoe hy ons ontvang het. Wanneer ons kinders daar aangekom het, het hy altyd na ons omgesien. Ons vyf sent of tien sent is altyd geruil vir twee bak hande van 'matjangans' (bruin toffies), vêr meer as wat ons enige plek in die dorp vir ons geldjies sou kry. Hy was so 'n vreemde, maar tog so 'n wonderlike man.
En as almal klaar gekoop het, dan klim hy af en sluit sy lorrie se deur toe. Met heimwee dink ek terug hoe hy menigmaal by die hek uitgery het om die res van sy rondte die dag te doen – om ook ander mense se harte te gaan verbly.
Die smous kom nie meer nie. Miskien is oom Sny se dae vir goed verby. Vandag het ons supermarkte waar ons ons vragte in trollies rondstoot. So gerieflik. So klinies. So eksak. Nêrens is daar genade nie. Nêrens 'n handvol toffies nie.