Die baba doen goed
Quick guide to identifying PND
NOT JUST THE BLUES...
Attitude to Labour and Delivery
Difficult Relationship with Baby’s Father
DIE BABA DOEN GOED HOE VOEL JY?
Nageboortelike Depressie Ondersteunings Assosiasie
Die NDBA (Nageboortelike Depressie Ondersteunings Assosiasie) PNDSA (The Postnatal Depression Support Association) is ‘n nie-profeit assosiasie, gevorm deur ‘n groep vroue wat nageboortelike depressie oorkom het.
Ons is toegewei om ander vroue wat ook moontlik die selfde ervaring beleef, to ondersteun, en om dit makliker te maak om hulp to kry.
Gevoelens na die Geboorte
Om vir ‘n nuwe baba te sorg is moeilik, asook onophoudend. Al het jy goed voorberei en uitgesien, sal dit soms nog steeds moeilik gaan. Jy sal heelwaarskynlik ‘n groot verskeidenheid gevoelens ervaar, van verjeuging en opgewondenheid, tot frustrasie, veragting, skuldgevoelens en bekommernis. Dit is alles baie normaal, en u sal ondersteuning en bystand van mense rondom jou nodig kry.
Maar somtyds word hierdie ongelukkige gevoelens so intens dat jy oorweldig en/of uit kontrole voel. Sou die gebeur, ly jy moontlik aan ND.
Tot en met 80% van alle moeders ondergaan dit kortlike na geboorte. Jy kan moontlik vir ‘n paar dae gespanne, huilerig, moeg, of geïrriteerd voel.
Aan die ander einde van die spektrum,sit die “diepste blues”, wat raar, maar tog ‘n baie ernstige wanorder is; naamlik nageboortelike psigose, wat so een of twee moeders per duisend ervaar.
Die moder se denke word ernstig versteun, en sy benodig onmiddelik hospitalisasie en behandeling, omdat sy ‘n gevaar vir haarself, en die om haar is.
NAGEBOORTELIKE DEPRESSIE EN ANGSTIGHEID
Tussen 10% en 30% van alle moeders, in alle omstandighede, lei aan hierdie middelvlak depressie. Anders as ander wanorders, is ND minder opvallend, en is identifikasie soms moeilik om te bevestig. Die kan ook stadig ontwikkel enige tyd gedurende die baba se eerste jaar. Elke moeder is anders, en kan verskillende simtome wys. ‘n Moeder may miskien meer geïrriteerd of angstig, as hartseer wees. Moeders is dikwels bekommered omdat hulle voel hul “mal” word. Somtyds was die moeder al sedert swangerskap depres, en sal die “blues” nie net verdwyn nie. Somtyds lyk dit asof ‘n ma goed oor die weg kom, maar dan verander haar gemoed ewe donkerder.
WAT VEROORSAAK ND?
Daar is nie ‘n enkele oorsaak nie. Dit is nie net “hormone” nie, omdat vaders, asook aangenome ouers dit ook kan ervaar. Dit is one siening dat ‘n kombinasie van faktore daartoe dring/lei tot ND, soos: om ‘n
perfeksionis te wees
‘n traumatiese geboorte
finansiële en ander stresse
‘n onvoldoende verhouding met die kind se pa
‘n vorige geskiedenis van depressie
‘n Vrou is kwesbaar net nadat sy geboorte gegee het, en die kombinasie van tė veel stresfaktore gedurende hierdie tyd, kan lei dat sommige vroue ND ontwikkel.
BEHANDELING VAN ND
PNDSA (NDOA) beveel drie dinge aan die oorkoming van ND:
en/of individuele of groep terapie
Om met ander moeders te wees wat werklik weet en verstaan hoe jy voel, is baie behulpsaam. Anti-depressie medikasie kan help om die simtome te beheer. Psigoterapie is duur, maar tog hulpsaam om onderliggende asook psigologiese moeilikhede te verwerk.
Ek voel geïrriteerd en deurmekaar
Ek voel ek moet huil vir g’n rede Ek voel die heeltyd uitgeput Ek voel hulpeloos, onvoldoende, en voel dat ek nie kan trek hou nie
Ek is heeltyd bekommered oor my baba
Ek voel soms bang en paniekbevange
Ek skaam vir my, en voel skuldig
Ek weet nie meer wie ek is nie
Ek toon nie belangstelling in enigiets nie
Ek kan nie slaap soos voorheen nie
Ek eet nie meer soos voorheen nie
Ek het nie gevoelens vir die baba nie
Ek wil nie meer seks hê nie
Ek dink soms daaraan om die baba/myself te beseer
U mag miskien ly aan ND of angstigheid.
(Vervaardig deur PNDSA (NDOA) vrywilligers Jacqui Bush Design Studio)
WAT SAL HELP AS JY DEPRES VOEL?
Moenie deur ander mense onderdruk word deur “ruk jou reg” of “jy behoort bly te voel” tipe kommentaar
Praat met iemand – jou kliniek suster of dokter, ‘n NDO groep of telefoon groep
Praat met jou eggenoot/lewensmaat of ‘n goeie vriend of vriendin
Aanvaar dat dit nie jou skuld is nie
Vra hulp van ander mense
Beplan genoegsame tyd vir rus, asook tyd vir, en met jouself
Laat jou standaarde daal; jy kan nie soveel doen as voorheen rondom die huis nie
Word deel van ‘n ondersteuningsgroep, waar jy jou ervarings kan deel, en met ander insig kan kry oor hoe jy voel
Vat stappie vir stappie
MANY WOMEN REPORT FEELING NUMB
Feeling sad; suicidal thinking
Feeling overwhelmed with fatigue
Feeling lonely, abandoned, unsupported
Feeling no love for baby
Feeling anxious most of the time; “knot in my stomach”
Fear that she might harm herself, the baby or others
Fearfulness: being alone, going out, unbearable, obsessive anxiety over health, her own, baby’s, baby’s father
panic attacks, feeling panicky
frightening thoughts; that she/the baby/her partner is not safe
Of interest in previous interests
Of interest in her own appearance, of taking care of herself
Of interest in sex, loss of libido
Of self-esteem and self-confidence
Of concentration, of the ability to think clearly
Of appetite – or control of appetite
Loss, or dramatic increase, of appetite – comfort eating, or being unable to eat
Weight loss or gain, beyond what is normal after having a baby
Insomnia – can’t sleep even when baby is asleep; early waking; sleep disturbances; wants to sleep all the time
Agitation, restlessness, or a general physical slowing down
Headaches, nausea, vomiting, other unusual physical symptoms
QUICK GUIDE TO IDENTIFYING POSTNATAL DEPRESSION
How does the mother look?
Is she very restless?
Does she move very slowly?
Does she look sad and withdrawn?
Is she taking care of the baby properly?
How does she hold him/her?
Does she look at the baby, talk to him/her?
Is the baby thriving?
Is she enjoying the baby?
Ask her whether she is able to fall asleep, and stay asleep as before?
Is she coming to the Clinic too much or too seldom?
Is she worrying all the time about imaginary problems in the baby?
Does she seem unwilling to go home?
How is she managing breast-feeding?
Is she enjoying it? Have you asked her?
What support does she have? Can she get a break?
How is she getting along with the baby’s father?
Is her own mother available? If not, is there an older woman who can support her?
Has she a "best friend" in whom she can confide?
Is she very anxious?
*Remember these are only Guidelines. If you are worried about the woman, please refer her for a professional assessment.