Fibromialgie – die onsigbare siekte - WelstandWelstand
Tuis / Advies / Fibromialgie – die onsigbare siekte
Fibromialgie – die onsigbare siekte
Fibromialgie is die tweede mees algemene siektetoestand wat jou bene en spiere affekteer. Tog is dit ’n siekte wat dikwels nie verstaan word nie en moeilik is om te diagnoseer. Medici is onseker oor wat presies dit veroorsaak, maar dit het heel waarskynlik te make met die manier waarop pynseine oorgedra word. Wanneer ’n mens seerkry, word senuweeseine vanaf die seer plek/wond deur die rugmurg na die brein oorgedra. Die brein neem die seine waar as pyn. Wanneer die wond/seerplek genees, verdwyn die pyn. Fibromialgielyers verkeer egter voortdurend in pyn, ongeag of daar ’n besering of siekte is of nie. Hierdie pyn gaan nooit weg nie.
Gene: Jy het dalk gene van een of albei jou ouers geërf wat jou meer sensitief maak vir pyn. Ander gene kan moontlik aanleiding gee tot angs en depressie, wat pyn kan vererger.
Ander siektetoestande, soos artritis of ’n infeksie, verhoog jou kanse om fibromialgie te kry.
Emosionele of fisieke mishandeling: Mishandelde kinders staan ’n groter kans om as volwassenes fibromialgielyers te word. Dit kan wees omdat mishandeling die manier waarop die brein pyn en stres hanteer, beïnvloed.
Posttraumatiese stresdisfunksie (PTSD) na ’n traumatiese gebeurtenis, soos ’n ernstige motorongeluk.
Gemoedsversteurings soos angs of depressie kan ook fibromialgie veroorsaak, hoewel daar nog geen bewyse daarvoor is nie.
Geslag: Meer vroue as mans ly aan fibromialgie. Dit hou moontlik ’n verband met die verskillende maniere waarop vroue en mans pyn ervaar en daarop reageer en ook hoe die samelewing van hulle verwag om op pyn te reageer.
Te min oefening en beweging. Fibromialgie kom redelik algemeen voor by mense wat nie fisiek aktief is nie, daarom is oefening ook een van die beste maniere om fibromialgie te beheer.
Elke spier en been in jou liggaam pyn. Die pyn kan voel soos osteoartritis, slymbeursontsteking (bursitis) of seningontsteking (tendonitis), maar in plaas daarvan dat die pyn en styfheid slegs op een spesifieke plek voorkom, ervaar jy dit regoor jou hele liggaam.
Ander algemene simptome:
Lae pyndrumpel of sensitiewe senuweepunte
Moegheid wat jou dreineer
Konsentrasie- of geheueprobleme, ook bekend as ‘fibro-newels’
Slaaploosheid of slaap nie goed nie
Senuweeagtigheid, kommer of depressie
Maagpyn, opgeblasenheid, hardlywigheid, diarree, naarheid
Droë mond, neus, oë
Sensitiwiteit vir koue, hitte, lig en klank
Behoefte om meer gereeld te urineer
Gevoel van lamheid of ’n tintelende gevoel in jou gesig, arms, hande, bene of voete
Jou dokter sal jou deeglik ondersoek en verneem na jou mediese geskiedenis, soos ander mediese toestande waaraan jy self en van jou naby familie ly/gely het. Daar bestaan geen toetse om fibromialgie te bevestig nie. Omdat die simptome daarvan baie dieselfde is dié van ander siektetoestande soos ’n onderaktiewe skildklier, verskillende tipes artritis en lupus, sal jou dokter jou vir bloedtoetse en x-strale stuur om te toets vir inflammasie en om jou hormoonvlakke te toets, om die moontlikheid van hierdie siektes uit te skakel. Indien hy geen rede vir jou aanhoudende pyn kan vasstel nie, sal hy by wyse van ’n tweeledige meetstelsel bepaal hoe wydverspreid jou pyne is en tot watter mate dit jou daaglikse lewe beïnvloed. Met hierdie inligting kan julle saam ’n behandelingsplan uitwerk.
Afhangend van die simptome, sal jou dokter moontlik pynstillers, antidepressante, spierverslappers en slaappille voorskryf. Sommige pynstillers wat jy sonder voorskrif kan kry, sal moontlik ook help. Daar is ook sterker medikasie wat op die lang duur die pyn sal verlig, maar kan afhanklikheidsvormend wees. Gereelde, matige oefening word aanbeveel vir die beheer van fibromialgie. Lae-impak oefeninge wat uithouvermoë verbeter, jou spiere rek en jou vermoë versterk om makliker te beweeg, is ideaal. Dit sluit oefeninge in soos Tai Chi, joga, pilates en selfs stap. Oefening stel endorfiene vry wat pyn en spanning teëwerk en jou gemoedstemming verbeter. en jou help om beter te slaap. Verder word ’n gesonde leefstyl aanbeveel om simptome te help verlig.
Indien niks anders help nie, kan jy ook terapie soos massering, akupunktuur of chiropraktiese manipulasie oorweeg – dit alles kan help om pyn asook stres te verlig.
’n Berader, terapeut of ondersteuningsgroep kan jou ook help om emosies wat met hierdie siekte gepaardgaan, te hanteer en jou help om aan ander jou ‘toestand’ te verduidelik.