PressReader - Weg! Ry & Sleep: 2018-12-01 - Steek die Draak (oor)
Die Rocking Cra­w­lers se jaar­lik­se Ul­ti­ma­te 4x4 Ad­ven­tu­re is nie ’n kom­pe­ti­sie nie, maar jy en jou veld­ry­er word op dié uit­da­gen­de roe­te tot die ui­ter­ste be­proef.
Weg! Ry & Sleep - 2018-12-01 - 4X4-BESTEMMING | DRAKENSBERG - Teks en fo­to’s Piet van Heer­de
Som­mer met die weg­trek­slag van LA S­port se hoof­kan­toor in Ge­zi­na op pad na die N4-snel­weg in die rig­ting van Mid­del­burg is dit dui­de­lik hier­die is nie e­ni­ge a­von­tuur nie. Die kon­vooi van 25 spe­si­aal aan­ge­pas­te veld­ry­ers en die ys­li­ke rooi vrag­mo­tor is al klaar iets om te sien, net so op hul­le eie, maar nou word dit boon­op met die loei­en­de si­re­nes van die Tshwa­ne-me­tro­po­li­sie be­ge­lei. Die be­amp­tes op hul­le BMW-ys­ter­per­de trek by el­ke krui­sing voor die kon­vooi in en keer die aan­ko­men­de ver­keer so­dat die Rocking Cra­w­lers on­ver­stoord deur die stad kan be­weeg. ’n Mens het lank­laas só be­lang­rik ge­voel.
Ons al­mal ken die ge­wo­ne 4x4-en­toe­si­as. Jy weet, daar­die ou­ens wat naweek ná naweek op ’n an­der plek gaan kamp en dan die na­by­ge­leë 4x4-roe­te die Sa­ter­dag aan­durf. Dan kry jy ’n an­der soort veld­ry­gees­drif­ti­ge – men­se wat hul­le ry­goed in­rig om lang af­stan­de te kan ry en ge­reeld self­ver­sor­gend deur plek­ke soos Ka­o­ko­land en Da­ma­ra­land toer.
Maar dan kry dié klipkruipers... ’n u­nie­ke spe­sie wat flo­reer in die sub­kul­tuur met die naam “Rock cra­w­lers” wat van A­me­ri­ka af hier­heen oor­ge­spoel het.
Die doel­wit van die Rocking Cra­w­lers, soos hul­le plaas­lik be­kend staan, is om hul­le ry­goed só aan te pas dat dit let­ter­lik lood­reg boon­toe kan ry. Die voer­tuie kry gro­ter ban­de, ster­ker as­se, e­we­naar­slot­te, blaas­aan­ja­ers (of su­per­char­gers, soos die En­gel­se dit noem) en, die be­lang­rik­ste, na­tuur­lik, daar­die op­ge­gra­deer­de ve­ring wat die wiele tot doer on­der kan uit­stoot.
En die hoog­te­punt van hul­le jaar is die Ul­ti­ma­te 4x4 Ad­ven­tu­re – ’n har­de­baard reis na ’n on­be­ken­de be­stem­ming waar­om deel­ne­mers moet aan­soek doen. Die kri­te­ria hier­voor is een­vou­dig: groot tekkies, e­we­naar­slot­te en ge­noeg krag en en­toe­si­as­me van el­ke mens wat die a­von­tuur mee­maak. >
Al die deel­ne­mers meld die Dins­dag­aand al by LA S­port se hoof­kan­toor in P­re­to­ria aan om te re­gis­treer vir die reis en som­mer ook saam te braai en kamp.
Die or­ga­ni­seer­ders rep geen woord oor die be­stem­ming nie, maar ter­wyl deel­ne­mers vry­wa­rings­vorms in­vul, word al die voer­tuie nou­keu­rig na­ge­gaan om se­ker te maak dit vol­doen aan die ver­eis­tes. Die kamp­ter­rein is op LA S­port se grond ge­leë, tus­sen die hin­der­nis­baan en die trein­spoor... ’n goeie voor­sma­kie van die “uit­hou en aan­hou” wat oor die vol­gen­de klom­pie dae op deel­ne­mers wag. LA S­port en Cooper-ban­de is die hoof­bor­ge.
DAG 2 Ry só
Die be­stuur­ders word vroeg­og­gend by­een­ge­roep en hoor hul­le gaan oos ry met die N4, in Mid­del­burg se rig­ting. Die kar­re tree in kon­vooi aan, met LA S­port se hel­der­rooi vrag­mo­tor heel voor. Die ei­e­naar, Li­o­nel Lewis, be­stuur self dié ge­vaar­te en sy hoof­doel is om ek­stra brand­stof en toerusting na die oor­nag­pun­te te kar­wei. Vir die de­le waar die lor­rie nie die mas gaan op­kom nie, het Li­o­nel sy aan­ge­pas­te dub­bel­wiel-Land Crui­ser-bak­kie op sy sleep­wa ag­ter­na.
Hier is ’n ver­skei­den­heid Jeeps in die kon­vooi as­ook ’n Land Crui­ser 80-reeks en Henk de Klerk se baie spe­si­a­le Pa­je­ro. Cor­rie Bo­tha, ’n ge­kwa­li­fi­seer­de pa­ra­me­di­kus, is in be­heer van die nood­hulp­span in sy Ex­pat Res­cue Jeep en is reg vir e­ni­ge on­ge­luk. Dan volg Cor­né van der Merwe en sy span van Zo­ne wat me­ga­nie­se by­stand bied met spaar­on­der­de­le, ken­nis en die reg­te ge­reed­skap. Die me­di­a­voer­tuig vol­tooi die kon­vooi, ge­reed om die he­le pe­tal­je met hul­le ka­me­ras en no­ta­boe­ke vas te vang.
Die string veld­ry­ers vor­der fluks, son­der e­ni­ge noe­mens­waar­di­ge on­ge­rief vir die ge­wo­ne pad­ge­brui­kers, maar laat nie die ge­leent­heid ver­by­gaan om by ’n vul­sta­sie stil te hou nie. Hul­le vor­der ver­by Wit­bank, waar hul­le van die snel­weg af­draai en deur Mid­del­burg in die rig­ting van Lo­skop­dam mik.
Hul­le draai af en bou ’n ten­te­dorp by die Hô­kaai-pub-en-bis­tro waar hul­le die aand oor­nag. Dis eg­ter nog lank voor sla­pens­tyd en die veld­ry­ers word van e­ni­ge oor­tol­li­ge ge­wig ge­stroop voor al­mal weer na die buur­plaas ver­trek. Dis die Wa­ter­val
Sa­fa­ri-lod­ge, deel van die Fo­re­ver-groep, en hier wag Hans S­try­dom en Wol­lie Wol­ma­rans en sy span om die groep te be­ge­lei. Ban­de word tot hoog­stens 0,8 bar af­ge­blaas – die man­ne met span­rand­sluit­rin­ge (of be­ad loc­kers) gaan selfs tot 0,3 bar.
Die kon­vooi is skaars deur die se­ker­heids­hek toe Ni­cho­las Har­ris oor die ra­dio vra die voer­tuie moet in la­e­s­trek ge­sit word. Skie­lik be­gin hul­le klim. Dit voel of hul­le berg­op ry, maar die or­ga­ni­seer­ders waar­sku nie­mand moet nou al te op­ge­won­de te raak nie. Dié is glo niks nie.
Kort voor lank moet hul­le stil­hou. Cor­né se veld­ry­er haak vas in la­e­s­trek. Daar word ge­kar­ring en ge­kap en ’n bie­tjie ge­stres, maar ’n ruk­kie la­ter is al­les reg en hul­le kan weer in die pad val. Die man­ne wat weet, sê die be­sig­heid was net ef­fens stram om­dat dit te min ge­bruik word.
Vol­gen­de draai hul­le van die uit­ge­trap- te paad­jie af en Wol­lie be­duie waar­heen hul­le vol­gen­de mik – reg­uit op teen die rant­jie. ’n Paar man­ne be­gin hul­le staal vir die graad 5-roe­te wat met skerp draaie teen die rant­jie uit­kron­kel, maar Wol­lie steek ’n stok­kie voor daar­die plan­ne: Jul­le ry nie óm die klip­pe nie; jul­le ry óór hul­le.
Dis ’n warm dag – die kwik raak al aan 37 ºC en die sweet tap die man­ne af wat die pad oor die klip­pe moet wys ter­wyl die voer­tuie boon­toe kreun.
Dis een ding wat ’n mens van dié groep op­merk: Hul­le kruip oor die klip­pe en los die wiel­tol en ge­weld vir an­der man­ne. Hul­le be­weeg let­ter­lik duim vir duim en los skaars ’n merk.
Hul­le vor­der stuks­ge­wys oor die roe­te en wan­neer hul­le klaar is, be­sluit die man­ne ter­stond om in ’n klo­fie af te ry en ’n groot rots die stryd aan te sê. Dis ver­stom­mend hoe hier­die men­se dink. As daar ’n ga­ping is waar­in die kar kan pas, sal hul­le daar pro­beer ry. En die ve­ring en on­der­stel doen een­vou­dig wat van hul­le ver­lang word. Daar is eg­ter oom­blik­ke wat dit lyk of dit broek­skeur gaan. Ver­al wan­neer ’n 40”-lin­ker­voor­band teen die mod­der­skerm vas­druk ter­wyl die reg­ter­ag­ter­wiel be­sig is om vas­trap­plek te kry teen ’n klip. ’n Mens is dan nie se­ker of die uit­druk­king op die be­stuur­der se ge­sig een van lek­ker­te of be­noud­heid is nie.
Die groep be­reik die wa­ter­val. Dis aan­sien­lik koe­ler hier en elk­een gryp die kans aan om sy kop on­der die straal ys­koue wa­ter te druk, wa­ter­bot­tels vol te tap en a­sem te skep.
Die rus­tig­heid word deur Ni­cho­las se Jeep ver­steur. Hy kom son­der veel se­re­mo­nie in die ri­vier­bed­ding op­ge­ry, in die rig­ting van die wa­ter­val. Dis die
ver­ste wat ie­mand nog in >
die ri­vier­bed­ding op­ge­ry het. Uit­ein­de­lik stuit die laas­te klom­pie groot klip­pe hom, maar Ni­cho­las hou vol hy sou hul­le baas­ge­raak het as hy meer tyd ge­had het.
Daar kleef nog ’n taai hit­te toe die groep te­rug­keer na die kamp­ter­rein, maar kort voor lank – en ná ’n wel­ver­dien­de stort – ont­span al­mal met ’n koue dran­kie in die hand om die braai­vuur.
DAG 3 ’n Dag op die pad
Die groep word vroeg­og­gend mee­ge­deel dat hul­le van­dag net op die hoof­paaie gaan ry na hul­le vol­gen­de be­stem­ming: die Dra­kens­berg in die om­ge­wing van Har­ri­smith in die Vry­staat.
Hul­le val in die pad en trek suid­waards – met die ge­bruik­li­ke be­soe­ke aan al wat ’n vul­sta­sie is. Hier staan die per­so­neel bont – nie net by die pom­pe nie, maar ook in die win­kel. Daar is mos al­ler­han­de lek­ker­ny­tjies waarvoor ’n mens kam­stig skie­lik lus het.
Aan die ein­de van die dag trek hul­le in by Dirk van Ree­nen. Dié voor­ma­li­ge tyd­ren­ja­er is dees­dae ’n veld­ry­gids in die ber­ge. Hy is ’n di­rek­te af­stam­me­ling van die Van Ree­nen na wie die pas hier an­der­kant op die N3 op pad na Dur­ban ge­noem is.
Elk­een kry ’n plek­kie om sy tent op te slaan. Die skraal wind­jie is in sterk teen­stel­ling met gis­ter se ver­sen­gen­de hit­te en die deel­ne­mers krap in hul­le sak­ke vir al wat ’n warm ding is.
Die aand word die be­stuur­ders by­me­kaar­ge­roep. Die vol­gen­de dag se pro­gram word be­spreek en hul­le word be­hoor­lik die Le­vie­te voor­ge­lees: Hier­die is nie ’n speel­par­kie nie. Jy is in le­wens­ge­vaar om­dat een klein fout­jie daar­toe kan lei dat ’n kar teen die berg af­rol. Dirk ver­tel hoe dit al met hom ge­beur het en sê hy is ge­luk­kig dat hy hier is om die sto­rie te ver­tel. “Van hier af is dit rof, man­ne. Hier is geen amp­te­li­ke kamp­ter­rein of ge­rie­we nie. Net die skoon berg­wa­ter. En maak jul­le som­mer by voor­baat reg vir e­ni­ge denk­ba­re weers­toe­stand,” waar­sku hy.
Ná die braai ver­dwyn al­mal so stuk­stuk na hul­le lê­plek toe. Dit is dui­de­lik be­lang­rik om uit­ge­rus te wees vir mô­re se a­von­tuur. Die spra­ke van skuins hel­lings
Van hier af is dit rof, man­ne. Hier is geen amp­te­li­ke kamp­ter­rein of ge­rie­we nie. Net die skoon berg­wa­ter.
en turf­mod­der be­ïn­vloed meer as een deel­ne­mer se nag­rus.
DAG 4 Ero­sie­slo­te... en te­ë­spoed!
Som­mer kort ná die weg­trek­slag is Dirk op die ra­dio en sê hy het pro­ble­me. Sy Jeep suk­kel om aan die gang te kom. Maar die oom­blik toe hy die grond­pad vat, on­der­gaan die Jeep ’n ge­daan­te­ver­wis­se­ling en hy loop soos stroop. “Se­ker maar teer­pad­sin­droom,” sê hy.
’n Ruk­kie la­ter be­reik die groep E­noch Sa­ba se plaas, Hu­me­wood. Hier is ’n mag­dom ero­sie­slo­te en E­noch glo nie ’n mens kan met ’n voer­tuig hier hond haar­af maak nie. Maar voor hy nog kan keer, is die eer­ste Jeep in ’n sloot. Dirk lei die groep som­mer so op ge­voel, maar skie­lik is daar ’n “klunk”-ge­luid on­der sy kar. ’n He­le strook van sy reg­ter­voor­wiel se vel­ling, blyk dit, het teen ’n klip ge­stamp en een­vou­dig af­ge­breek. ’n Frats­on­ge­luk as jy al ooit een ge­sien het. Dit vat nie lank om te her­stel nie, maar dit kos nog­al ’n ge­swoeg en sweet om ’n nood­wiel in die sloot te kry.
Die groep speel ’n ruk­kie lan­ger in die slo­te en ver­trek dan na die vol­gen­de boer se plaas. P­hi­ne­as Ke­le is 95 jaar oud en boer nog vol­tyds op sy plaas, Roo­de­bloem. Om­dat die groep oor sy grond ry, moet hul­le eers gaan groet. Sy seun Samson het by hom kom braai vir die dag.
Die kon­vooi het net weer be­gin ry toe ie­mand ’n slang te­ë­kom. Al­mal wil gaan kyk, maar die slang is klaar weg. Se­ker ’n rink­hals, sê Dirk. Dis net rink­hals en pof­ad­der wat in dié ge­wes­te voor­kom.
Die groep ver­tek weer op ’n streep, en ’n ki­lo­me­ter of drie ver­der is dit die Pa­je­ro se beurt om die vor­de­ring te stuit. Hy staan in die hek met sy lin­ker­voor­wiel plat on­der hom. Die on­der­ste bol­ge­wrig is mors­af. “Gee ons so 45 mi­nu­te,” kom die ver­soek. ’n Drie­kwar­tier la­ter is die bol­ge­wrig ver­vang en die Pa­je­ro draf weer.
Oom­blik­ke la­ter ver­rys die eer­ste groot hin­der­nis voor die groep. Dit lyk on­moont­lik om teen dié ta­maai sand­steen­rots op te ry en Dirk be­veel aan dat die twee­deurJeeps eer­der die mak­li­ker roe­te vat.
Hier gaan dit net oor die reg­te lyn en om op die reg­te oom­blik die reg­te hoe­veel­heid poei­er op die wiele te sit om die steil klip uit te klou­ter. Jou mo­men­tum moet rég wees, en as jou wiele be­gin tol, moet jy jou voet lig om vas­trap te her­win. Doen dit al­les reg en jy klim moei­te­loos tot bo. >
Kort hier­na word die groep ge­lei na die hel­ling wat Mon­key Puz­z­le ge­noem word. Dis ’n hel­ling van on­ge­veer 120 m met vas­te rots, maar be­stuur­ders moet ver­sig­tig ry en van die gras af bly... dis seep­glad. Hier­na moet jy die pad soek wat jou an­der­kant uit­neem, net soos ’n leg­kaart.
Die man­ne en vroue is taam­lik skrik­ke­rig, want een klein fout­jie en jy tui­mel teen die af­grond af. Al­les gaan goed tot die ag­ter­kant van Lou­rens Rau­ten­bach, wat reeds sy vrou en kind laat uit­klim het, se ry­ding skie­lik gly. Hy hou eg­ter kop en stuur na die af­grond se kant waar vas­te rots is en hy sy e­we­wig kan her­win. Dit is ’n noue ontkoming, maar Lou­rens se on­der­vin­ding het in­ge­skop en hy het die reg­te ding ge­doen. Die res van die voer­tuie durf die hel­ling met gro­ter ont­sag aan en maak dit vei­lig deur.
Die kon­vooi word deur­gaans om­ring deur die skou­spel­ag­tig­ste na­tuur­to­ne­le – dit is ver­al ’n reg­uit lyn wat in die gras ge­brand is wat die oog tref. Dirk ver­dui­de­lik dit ge­beur as die berg brand en die mis kom in. Dis die mis wat die vuur so in ’n reg­uit lyn blus.
Laat­mid­dag be­gin die groep vir ’n plat stuk­kie aar­de soek om kamp op te slaan. Hul­le kry ’n plek­kie tus­sen gras­pol­le en die nag ver­loop son­der voor­val ver­der.
DAG 5 Groot ber­ge en don­der­storms
Vroeg­og­gend al lei Dirk die groep oor el­ke denk­ba­re klip of ho­pie waar ’n stan­daard­veld­ry­er nie die pyp sal rook nie. Oor klip­pe, af in slo­te en deur wa­ter. Hul­le ry met die pyp­lyn langs tot reg on­der die Swart­wa­ter­dam se wal. Hier be­sluit die ou­ens om in die ri­vier­loop af te ry en te kyk hoe ver hul­le kan kom. Dit gaan heel goed en die voer­tuie klim en klou­ter teen die klip­pe uit.
’n Paar hon­derd me­ter stroom­af is die eer­ste gro­te­ri­ge wa­ter­gat, maar ’n mens kan sien die wa­ter is vlak­ker. “Ry aan die lin­ker­kant tot daar by die klip­pe wat daar uit­steek, dan swaai jy na die reg­ter­kant,” is Ni­cho­las se raad voor hy eer­ste deur die gat pro­beer kom. Hy swaai eg­ter te laat regs en be­land in die die­per wa­ter. Hy pro­beer om self weer daar uit te kom, maar dan hoor hy die klap­ge­luid on­der sy Jeep. Die reg­ter­dryf­as het die gees ge­gee.
Soos nou al die ge­bruik is op hier­die a­von­tuur, is dit nie ’n groot pro­bleem nie en die spaar­on­der­de­le staan ge­reed. Die werk­tuig­kun­di­ges spring aan die werk en kort voor lank is die stuk­ken­de on­der­de­le uit­ge­haal. Daar is eg­ter net een pro­bleem: Hul­le kort ’n se­ël en hul­le kort hom nóú. Een word van lap pas­ge­maak. Ho­pe­lik hou hy tot tyd en wyl.
Ter­wyl hul­le met Ni­cho­las se Jeep spook, ry Hansie Coet­zee deur... en be-
Die man­ne en vroue is taam­lik skrik­ke­rig, want een klein fout­jie en jy tui­mel teen die af­grond af.
gaan pre­sies die­self­de fout. Al wat an­ders is, is dat hy sy kar se lin­ker­dryf­as breek. Ge­luk­kig is die werk­tuig­kun­di­ges voor­be­reid en han­del die ta­kie in ’n oog­wink af.
Hier­na ry die groep na nog een hin­der­nis. Die ri­vier­loop be­staan hoof­saak­lik uit sand­steen, maar die ry­vlak is taam­lik glad en een­vor­mig. Hier moet jy die reg­te lyn en die reg­te hoe­veel­heid krag vind.
Dirk kry die kom­bi­na­sie eg­ter ver­keerd en sy dryf­as se kruis­kop­pe­ling (u­ni­ver­sal joint) groet. Weer eens blyk dit geen te­ë­spoed is te veel vir hier­die groep klipkruipers nie. Hul­le sleep drie bat­te­rye na­der en sweis die stuk­ke sorg­vul­dig aan me­kaar en ver­sterk die be­sig­heid met U-bou­te. Nou werk dié ge­lap­te on­der­deel am­per be­ter as die oor­spronk­li­ke.
Vir die laas­te stuk­kie van die dag ry die groep gly-gly teen ’n steil hel­ling af om doer on­der van­aand se kamp op te slaan. Die weer­voor­spel­ling sê dit gaan in die nag kom re­ën en die man­ne maak haas­tig vuur so­dat hul­le kan braai. Dis ook nie lank nie voor die don­der­storm op­steek en die gie­ten­de re­ën uit­sak. Die vol­gen­de og­gend is al­les nat: ten­te, slaap­sak­ke, kle­re... al­les! Maar ’n mens sou niks min­der ver­wag nie, want dit is die im­mers die Ul­ti­ma­te 4x4 Ad­ven­tu­re dié.
DAG 6 Huis­waarts
Dirk is vroeg­og­gend al uit met sy Jeep. Wan­neer hy te­rug­kom, het hy sleg­te nuus: “Nee, boys, ons gaan nie daar kan uit nie, die re­ën het hom te glad ge­maak.”
Dis tyd om huis toe te mik. Som­mi­ge trek af vir iets te ete, ál­mal hou stil vir brand­stof, maar die lyn te­rug Gau­teng toe loop reg­uit. Die a­von­tuur is ver­by en al­mal het oor­leef. Tot vol­gen­de jaar.
GE­REED VIR AK­SIE. Die kon­vooi har­de­baard veld­ry­ers staan by LA S­port se ter­rein ge­reed vir die vol­gen­de klom­pie dae se a­von­tuur. Bui­ten die or­ga­ni­seer­ders weet nie­mand waar­heen hul­le op pad is of wat daar op hul­le wag nie. Een ding is wel se­ker... die deel­ne­mers én hul­le kar­re gaan tot op die ui­ter­ste be­proef word. En dit is som­mer by die eer­ste hin­der­nis al dui­de­lik.
ROTSKLIMMER. Ar­chie Coet­zee se Jeep (bo) is met al wat ’n veld­ry­ka­toe­ter toe­ge­rus en hy kwyt hom goed van sy taak op die eer­ste reeks hin­der­nis­se op die Rocking Cra­w­lers se pad. Ni­cho­las Har­ris (links en on­der) maak aan­vank­lik kor­te met­te van die ri­vier­bed­ding... tot ’n groe­pie groot rot­se hom stuit.
OP PAD BER­GE TOE. Die kon­vooi ry teer­pad langs na Har­ri­smith (bo) en daar word stil­ge­hou by al wat ’n vul­sta­sie is (links). By Dirk van Ree­nen se kui­er­plek bou hul­le ’n ten­te­dorp (regs) en kui­er vir die aand saam ter­wyl hul­le vol op­win­ding die vol­gen­de dag se uit­da­gen­de roe­te in die heu­wels van die Dra­kens­berg be­spreek.
AANGENAME KEN­NIS. Die groep be­reik die 95-ja­ri­ge P­hi­ne­as Ke­le (on­der) se plaas, Roo­de­bloem, om ’n bie­tjie oor rot­se te klou­ter, maar dis nie lank voor die Pa­je­ro moei­lik­heid kry nie. Die on­der­ste bol­ge­wrig is mors­af ge­breek, maar die werk­tuig­kun­di­ges is vin­nig op die to­neel en doen die her­stel­werk bin­ne min­der as ’n uur.
TE MOOI (EN MOEI­LIK) VIR WOOR­DE. Die Ul­ti­ma­te 4x4 Ad­ven­tu­re neem die deel­ne­mers deur die skou­spel­ag­tig­ste na­tuur­skoon in die Dra­kens­berg, maar hul­le kan nie be­kos­tig om vir een oom­blik hul­le kon­sen­tra­sie te ver­loor nie. Soos Dirk van Ree­nen waar­sku, kan een fout­jie nood­lot­tig wees. Dit is eg­ter pre­sies hoe hul­le daar­van hou, en hoe­kom hul­le jaar ná jaar hier­die e­pie­se reis aan­durf.