HAZOP (Afkomstig van engels Hazard and operability studies oftewel Gevaar- en bedryfbaarheidstudies in Afrikaans) is 'n metodologie vir die identifikasie en hantering van potensiële probleme in nywerheidsprosesse, veral dié wat tot 'n gevaarsituasie kan lei of 'n ernstige beperking op die proses kan plaas. Dit staan allerweë as HAZOP bekend. Sommige skrywers verwys daarna as Gevaar- en bedryfbaarheidsanalise. Daar word gereken dat dit die mees gebruikte metode is van gevaaranalise in prosesnywerhede., veral die kern-, chemiese- en petrochemiese nywerhede. Die metode word in verskeie internasionale standaarde genoem en word gelys as 'n “geskikte metode” in die V.S.A se Federale Regulasies
1.2 Parameters en gidswoorde
5 Aanbevole leesstof
Die metode is van toepassing op bestaande asook beplande prosesse waarvoor daar ontwerpsinligting beskikbaar is. Dit sluit gewoonlik 'n prosesvloeidiagram in, wat ondersoek word in klein dele soos byvoorbeeld 'n indiwiduele stuk toerusting of die pype tussen hulle. Vir elk so 'n onderdeel word 'n ontwerpsdoelwit gespesifiseer. In 'n chemiese aanleg kan die ontwerpsdoelwit van 'n pyp byvoorbeeld wees om 3,2 kg/s 96% swaelsuur by 20°C teen 'n druk van 2 bar vanaf 'n pomp na 'n hitteruiler te vervoer. Die ontwerpsdoelwit van die hitteruiler mag wees om 2,3 kg/s 96% swaelsuur van 20°C tot 80°C te verhit. Die Hazop-span bepaal dan die moontlike betekenisvolle Afwykings van elke doelwit, die moontlike Oorsake en moontlike Gevolge. Hulle kan dan moontlike veranderinge voorstel tot die ontwerp om die risiko van die afwyking te verminder of te verwyder of die gevolge daarvan te verminder. Gewoonlik sal ontwerpers dan hierdie voorstelle oorweeg en 'n aangepaste ontwerp voorlê wat dan weer aan 'n Hazop blootgestel sal word. Die proses kan dan herhaal word totdat geen verdere veranderinge nodig geag word nie.
'n Hazop-vergadering duur gewoonlik sowat 3 ure. Vir 'n medium-grootte chemiese aanleg waar die totale aantal items wat oorweeg moet word sowat 1200 beloop (d.w.s. stukke toerusting en pype en die oordragte tussen hulle) word gewoonlik ongeveer 40 sulke vergaderings benodig..
Parameters en gidswoorde[wysig]
Die sleutel kenmerk van 'n Hazop ondersoek is om die geskikte parameters te kies wat betrekking het tot die ontwerpdoelwit. Hierdie is algemen