INSPIRASIETEORIEË - eCKE (betroubare christelike kernensiklopedie)
INSPIRASIETEORIEË. Die gesag wat aan die Bybel* toegeken word, hang ten nouste saam met die manier waarop daar oor die inspirasie* van die Skrif* gedink word. Die siening wat meestal in gereformeerde* kringe aanvaar word, word aangedui as organiese inspirasie. Daarmee word gesê dat God deur sy Heilige Gees* die Bybelskrywers gebruik het as instrumente (organe) om sy Woord op skrif te stel, maar dan op so 'n manier dat hulle eie karakter, agtergrond, benade­ring, vaardighede, lewensomstandighede en so meer steeds 'n rol gespeel het in die teboekstelling van die Woord. Elke aspek van hulle menslikheid het tot sy volle reg gekom terwyl hulle besig was om te skryf. Op 'n unieke manier het die Heilige Gees sorg gedra dat, wat hulle neergeskryf het, ooreengekom het met sy bedoeling met daardie gedeelte van die Heilige Skrif.
Die meganiese inspirasieteorie wil hê dat die menslike skrywer in elke geval bloot 'n passiewe instrument in die diens van die Heilige Gees was. Die Gees het as 't ware woord vir woord en selfs letter vir letter aan hom voorgesê wat hy moes neerskryf.
Volgens die dualistiese teorie is daar verskillende grade van inspirasie in die Bybel. Die dele wat direk betrekking het op die verlossing kan bv as deur die Heilige Gees geïnspireerd aanvaar word; so ook die dekaloog (Tien Gebooie*), verskeie gedeeltes uit die profete en die woorde en geskiedenis van Jesus*. Ander gedeeltes is bloot 'n menslike weergawe van wat die skrywer waargeneem het.
By die dinamiese inspirasie is dit nie die Bybel self wat geïnspireer is nie, maar die skrywers. Dit beteken noodwendig dat die Bybel nie gesien kan word as die Woord van God vir alle tye nie. Inspirasie is dan nie 'n inherente eienskap van die Heilige Skrif nie.
'n Aktualistiese vorm van inspirasie is voorgestaan deur Karl Barth*. Hy wou in geen omstandighede aanvaar dat inspirasie 'n vaste eienskap van die Bybel sou wees wat sy eienskappe behou afgesien van die omstandighede waarin dit gelees word en van die persoon deur wie dit gelees word nie. Met ander woorde: daar kan nooit gesê word dat die Bybel die Woord van God is nie, maar wel dat dit God se Woord word wanneer die Heilige Gees dit as sodanig aan die leser of hoorder deurgee. (Kyk ook by: Skrifbeskouing en: Teopneustie.)