Maart 2020 Triomfboog projek - Uitslae en kommentaar - INK - INK Maart 2020 Triomfboog projek - Uitslae en kommentaar - INK
Titel: Maart 2020 Triomfboog projek – Uitslae en kommentaar
Datum gepubliseer: 1 April 2020 Aantal woorde: 4355 64 Kere gelees ♥1
3 DE PLEK: NO. 9 – Anzé Bezuidenhout met Seëpoort
WENNER: NO. 4 – Caren Kearley met Haiku vir vandag
2 DE PLEK: NO. 2 – Morne du Preez met Ek begrawe vir jou ‘n storie
3 DE PLEK: GEEN
WENNER: NO. 6 – Zebulon Kochk met Reisbeskrywing oor ‘n triomfboog
2 DE PLEK: NO. 13 – Zebulon Kochk met Plesieroord
3 DE PLEK: NO. 1 – Paula Paxton met Genade
WENNER: NO. 2 – Marlene Erasmus met Nagedagtenis aan ‘n held
2 DE PLEK: NO. 1 – Marsofine Krynauw met Pappa, ek bou vir jou ‘n triomfboog
NO. 1 – Ano met Beleef ons moontlik ‘n tyd van groot verandering?
NO. 1 – Marlene Erasmus met Parys – tuiste van die Arc de Triomphe
WENNER: NO. 1 – Riaan Palmer met Verdwyning van die SS Waratah
2 DE PLEK: NO. 2 – Ronel Janse Van Vuuren met Dink aan my
GEDIGTE / BRONS
Ek wil twee klein goedjies aanspreek in jou vers:
1.	Die gebruik van “moedverloor se vlakte”. Dit is ‘n uiters geykte metafoor en dit sal interessant wees indien jy dalk met ‘n sinoniem daarvoor voorendag kan kom. Iets soos ‘n web van moedeloosheid, of slegs moedeloos /ontmoedig / melancholies / terneergedruk / platgeslaan / verslae ens. ens.
2.	“my triomfboog se punt” Kan ‘n boog werklik ‘n punt hê? Sou dit dan aan die voet daarvan wees, en sal dit dan nie ‘n teengewig wees vir die wonder wat ‘n triomfboog simboliseer nie? Dit is ‘n filosofiese vraag en bloot semantiek. Daarom is dit nie werklika belangrik nie. Tegnies sou dit dalk ‘n verskil maak maar jy het ‘n gedig geskryf en nie ‘n dissitasie nie.
Ek hou van jou vers wat die gemoed lig wanneer dit op ‘n triomfantlike klimaks sluit.
Nota aan jouself: probeer die grense in jou woordeskat skuif en soek gerus nuwe en interessante woorde om in jou werk in te sluit.
Jou gedig is lieflik.
6.Reisbeskrywing oor ‘n triomfboog
Die metaforiek in jou eerste stansa is baie swaar en beskrywend. Indien ek dit losstaande lees en nie interpreteer nie, lees die strofe moeilik. Maar, sodra die tweede strofe in aanvang neem, ontbind dit die gewigtigheid. Ek hou van die metafoor “geelvelvoël” wat vir my aanduidend op die son is. Ek mag verkeerd wees, en
dit maak ook nie soveel saak nie.
Jou gedig is waarlik poëties, gewigtig metafories en lieflik gebou en ontbind mooi teen die einde.
Waarom maak jy van geen punktuasie gebruik na jou 2de strofe nie? Tog begin jou derde stansa met ‘n hoofletter?
Dié woordkombinasies is pragtig en opvallend:
“opwellende drifte”; “toeërige hemel”; “mistig makriel”.
Ek gaan nie braaf genoeg wees om my volle interpretasie hiervan te deel nie, want ek mag dalk net verkeerd wees. Ek het die gedig geniet omdat dit beskrywend oop is en elke leser daaruit baat kan vind.
Jy sluit jou vers met ‘n neologisme: “hereverering”, saamgestel uit “Here” en “verering”
Het ek reg verstaan? Of beteken dit iets anders?
Baie dankie vir ‘n pragtige, deurdagte vers.
Ek het heerlik hieraan gelees en daardeur gekrap om te interpreteer.
Let op die [‘n] in jou vers.
Jy neem die leser deur ‘n lewensverhaal met jou gedig. Ek het egter geen verwysing / insinuasie gevind wat my laat dink jy het die tema “triomfboog” hierin gebruik nie.
Ek moet jou dus penaliseer.
Kom ons spreek eerste spelling aan:
Leë; gesê; ‘n; spieël. Let op die gebruik van punktuasie in die volgende woorde.
Jy het nagelaat om die tema in jou vers aan te spreek.
12.Veertig dae en veertig nagte
“jou God moet jy bedink!”
Die spotters en die loënaars,
se krag en geld verdwyn,
soos die maalkolk van die waters
hul asems ondemyn!
As die hoogste berg te laag word
en die mensdom ondergaan,
hang ‘n triomfboog oor die stilte,
in ‘n kleurespel getaan!
Ek hou nogal van die alombekende verhaal waarvoor jy ‘n splinternuwe baadjie aangetrek het. Jou rymskema, alhoewel dit effe geforseerd voel op sekere plekke, beïndruk.
Jy het “ondermyn” verkeerd gespel.
Ek hou van jou vers. Dit lees regtig gemaklik.
*Eerste POGING tot interteks
Ek het San Dreyer se “Vergewe” gaan naslaan omdat ek nie met haar werk vertroud is nie.
Het jy suksesvol intertekstueel met haar vers omgegaan?
Het jy die inhoud van haar vers aangespreek in so ‘n wyse dat die leser dit beter sou verstaan?
Ek dink jy het aspris of konseptueel sterk gebruik gemaak van teenstellings om die inhoud van haar vers aan te spreek.
William Irwin het beweer dat die term intertekstualiteit amper so veel betekenisse as gebruikers het. Die streng veronderstelling dat IT nét die vorming van die betekenis van ‘n teks deur ander tekste is, mag dan misplaas wees. Ek handhaaf ook hierdie oortuiging dat enige omgang met ander se geskrewe werk, hoe dit ookal gedoen word, intertekstueel kan wees.
Jy het dus, soos jy vir jouself die opdrag opgelê het, geheel geslaag in jou poging.
‘n Paar opvallende dingetjies:
a. Die gebruik van hoofletters in strofe 2 & 3 pla omdat dit nie deur punktuasie voorafgegaan word nie;
b. Hoekom is Triomfboog met ‘n hoofletter in die laaste strofe?
c. Spelling van “ter harte” – twee woorde en die meervoud klink beter. Die enkelvoud is nie noodwendig verkeerd nie, want jy het geoorloofde vryheid, maar in hierdie geval veral, klink dit beter.
Ek dink jy het ‘n waardige vers voorgelê en ek salueer jou vir ‘n besonderse inskrywing.
‘n Baie aktuele vers vir die tyd waarin ons leef.
Let daarop dat elke sin in jou vers nie met hoofletters geskryf behoort te word nie. Die ou meesters het, toe die taal nog in ontwikkeling was elke sin met hoofletters geskryf. Dit is egter nie meer die gebruik in poësie nie. Ek haal uit die AWS aan: “Die gebruik van hoof- en kleinletters berus grotendeels op konvensie en word dikwels ook bepaal deur stylvoorskrifte of vereistes wat vir individuele gebruikers of groepe gebruikers geld. Voorts moet gebruikers ook die konvensies wat vir bepaalde dissiplines geld, in ag neem. Gebruikers word aangeraai om altyd ŉ konsekwente en verantwoordbare beleid oor die gebruik van hoof- en kleinletters te gebruik.”
Die gebruik van hoofletters word streng gereguleer, soos alle ander spelreëls.
Hoofletters volg wel punktuasie in digkuns, maar elke sin begin beslis nie met een nie.
In jou gedig vind ek sekere sinne wat op die oog-af lank en lomp lyk, maar met die lees daarvan ervaar ek ‘n metriese ritme wat dus glad nie steurend is nie.
So uit nuuskierigheid wonder ek hoeveel gedigte met die titel “Covid-19” gaan ons, dwarsoor die wêreld sien.
Ek wil ten laaste net die einde van jou vers aanspreek. Maak die begrip vir jou werklik sin:
“onder hierdie triomfboog van die COVID-19
maak ons die kromme plat” ?
Het COVID-19 ‘n triomfboog, of personifiseer jy die idee dat die virus dalk oorwinning vier terwyl die medici die kurwe dringend aanspreek?
Jou gedig het my besig gehou en ek hoop dat alles wat ek met jou gedeel het behoorlik vir jou sin maak.
15.Virus van krone
Indien jou vers met ‘n kleinletter begin, behoort jy nie punktuasie te gebruik om dit te sluit nie, tensy dit om ‘n vraagteken vra.
Jy het die huidige krisis mooi verwoord in ‘n kort en kragtig vers.
Oorweeg om saamgevou te vervang met “saamgekou” wat verwys na ‘n hok.
Jou titel laat my effe in die duister. Wat sou dit beteken? Sou “virus” nie genoegsaam wees nie, en waar pas die krone in?
16.Soeke na vrede
Ek wil van die staanspoor (en pertinent) beklemtoon dat my kritiek en kommentaar nie geskoei is op die inhoud hiervan nie, maar streng op die akademiese fokus.
Jou vers is woordoorbodig, swaar en lomp. Herhaling van woorde onder meer: “vad’re”; “erwe”; “Drakensberg” ens. ens. dra verder by tot die oorbodigheid.
Die gedig is wisselvallig aanmekaar gesit en ek as leser het die “gedagtelyn” telke male verloor.
Ek stel voor jy sit weer met die gedig en skaaf daaraan totdat hy sprankel soos dit hoort.
Stuur gerus vir my ‘n e-pos na inkmoderator@gmail.com indien jy wil hê ek moet jou help.
2.Ek begrawe vir jou ‘n storie
Kom ons ontsluit hierdie vers saam. Ek wil by die twee laaste sinne begin om vir jou iets te demonstreer.
“Sien jy die reënboog-dáár bó?
Dit is waar, ek waak…”
Die gebruik van wat jy dink aandagstrepe is (na reën en voor daarbo) is, soos jy dit gebruik het eintlik koppeltekens. Dit is dus foutiewelik. Dan gebruik jy die akuut-aksent op al die vokale in “daarbo” en skryf dit ook as twee woorde. Dit is net een woord en jy kan nie die aksent so gebruik nie. Let dan ook op jou punktuasie:
Dit is waar, (met die komma beteken ‘waar’ eintlik ‘waarheid’ en nie ‘n ‘plek’ nie)
Lees nou weer die sin: Dit is waar ek waak…, met ander woorde die spesifieke plek waar die narrator waak, en dui nie op, hy waak en dit is die waarheid, nie.
Jou gedig het ‘n interessante invalshoek en die konsep kan suksesvol verkoop word as jy na die punktuasie omsien. Jy trap klei daarmee in hierdie vers, maar dit is nie, nie herstelbaar nie.
Ek dink jy skuld dit aan jouself om hierdie gedig te bestudeer en dit te ontvorm in ‘n meesterstuk.
Laat jou gedig jou “pakkie” word wat “triomfboog” genoem kan word.
Sterkte. Ek vertrou jou talent genoeg om te weet dat dit alles moontlik is.
4. Haiku vir vandag
vleg tog my hare
of triomfboog my herfslyf
met jou hart en siel
Wie sou kon dink dat een van die inskrywings ‘n Haikoe sal wees, en veral met so ‘n groot term soos “triomfboog”.
Jy het jouself pragtig gewkyt van jou taak. Die lettergreep voorskrifte is korrek; die volta is treffend en duidelik.
Regtig ‘n uitstaande stukkie werk.
5.Ek mis jou
Dit is ‘n lieflik, aardse en nostalgiese vers wat die leser vanaf die eerste woord betrokke maak. Die gebruik van die losstaande “hier”, “daar” en “oral” is baie slim. Dit versterk die reis deur die skrywer se gedagtes, soos ‘n verlede, hede en toekoms. Die inhoud is onopgesmuk en lees heerlik, MAAR…
jy het die heilig-nodige oortree deur spelfoute in jou vers te laat deurglip. “Herinnering” word met een (r)gespel. Jy het dit twee keer in een gedig gedoen. Ook sal “hartseermaan” een woord wees. Hoekom is spelling so belangrik? Veral in poësie (maar ook in alle ander skryfwerk) is dit jou enigste gereedskap om die taak te verrig. Abraham Kaplan sê: “If all you have is a hammer, everything looks like a nail.” Dit beteken as mens onder druk geplaas word om net ‘n taak af te handel ten spyt, dan doen mens dit verkeerd. Dit is baie belangrik om jou werk deeglik te hersien voor plasing.
Spelling is ongelooflik belangrik, en dit is vir my ‘n heilge ononderhandelbare kwessie.
Jy kon ‘n kategorie-wenner gewees as dit nie daarvoor was nie.
3.Sprake van hoop
Dr. Jacomien van Niekerk skryf in “Twee digters op die podium. Performatiwiteit in die oevres van Antjie Krog en Tom Lanoye” (Tydskrif vir Nederands en Afrikaans: 13 de Jaargang (2006) II:2 Uni. Van Pretoria) en haal John Austin (1962) se Speech Act Theory aan wat “performatief” definieer as: “…as ‘n stelling wat nie slegs ‘n aksie beskryf nie, maar ook tegelykertyd daardie aksie uitvoer.”*
Ek sien soortgelyke performatiwiteit in hierdie vers van jou raak.
Dit is nie leë woorde en dooie ink op papier nie, maar die simfoniese herhalings (meesterlik en uiters smaakvol) wat aangewend is, skep die illusie van ‘n ritmiese voordrag. Ek wil nie druk op jou plaas deur jou skrywe met die van Krog en Lanoye te vergelyk nie, maar dan weer, waarom nie?
Jou gedig is ‘n ‘performance’; ‘n beeldend meesleurende vers wat ek oor en oor sal lees.
Dit is voortreflik. Ek is bevoorreg om sulke talent eerstehands te ervaar. Baie dankie vir die sorg met jou aanbieding en dat jy jou talent met ons deel.
*(Bennett en Royle, 2004: 237)
Die titel is baie interessant. Sinspeel dit op die (‘n)sonskynland?
Die woorde “alvoor” en “avond” is pragtig en word geheel té min in Afrikaanse poësie gebruik.
Pragtige kragtoertjie in hierdie vers.
takke wat tot by die triomfboog strek,
triomfanklik in vrede kan rus
Die geestelike ondertoon hierin wil bekende beelde van vorige gedigte vir my oproep maar daar is tog ‘n heerlike onbekendheid hierin.
Die gedig sluit groots en salwend.
Daar is metafore of beelde wat ek persoonlik sou verander, soos:
“wortels geanker by waterstome”;
“op sy blare sal ek my liefde los” en
“uit die stam vir jou ‘n kruis uitkerf”, wat veral maklik geyk kan lees.
Ek wil weereens sê die vers sluit vernuftig.
kwylend vlerk my oë
oor die vergane triomf
van ‘n gevalle Jerusalem
wat agter ‘n dowwe konstelasieglans
tralies trek oor my sig
wurgend gord verwarde denke
die lamheid van my lendene
as jy onnoembare afgode aanroep
knielend voor triomfboë
wat in stomheid
op bergtoppe skreeu
my redding kom uit die blou-blou lug
vanuit die Goddelike triomfboog
van die Almagtige God
Ek is effe verward oor die titel van jou vers. Sou dit verwys na die horison, ‘n reënboog dalk? Ek sukkel om dit in verband te bring met die inhoud. Gesels gerus met my daaroor.
Ek beoordeel altyd versigtig (en met beangstheid)aan verse met ‘n geestelike ondertoon. Dié digters is juis gevoelig oor die inhoud omdat dit vir hulle ‘n godsaak is.
Ek moet egter sê dat ek nie “verpreekd” voel by die aanlees van jou vers nie maar eerder ‘n persoonlike konflik ervaar wat eerlik weergegee word.
“Konstelasieglans” is ‘n pragtige nuutskepping. So is “kwylend vlerk my oë” ook ‘n heerlike vars beeld.
1.Pappa, ek bou vir jou ‘n triomfboog
Dit is ‘n pragtige ode aan iemand waarvoor jy blyk baie lief te wees.
Daar is een klein dingetjie: Dit sal geleentheid wees as iemand jou laat saamry en nie “geleë” nie.
Ek het saam jou elke emosie weer ervaar en dit is die werk van ‘n skrywer, om die leser betrokke te kry.
Dankie vir jou triomfboog-storie.
2. Ter nagedagtenis aan ŉ held
Wat ‘n lieflike humoristiese verhaal wat smaaklik vertel is.
1.Beleef ons moontlik ’n tyd van groot verandering?
Jou gorrel is interessant. Dat die lewe egter ‘n illusie is, stem ek nie geheel saam nie. Jou sinkonstruksie en aanbieding is geslaagd. Ek wonder as jy beide kante van die argument kon aanraak en dan tot ‘n gevolgtrekking kom of die rubriek meer gebalanseerd sou wees? Jou eie standpunt het egter duidelik na vore gekom en dit is presies wat ‘n rubriek behoort te wees.
1.Parys – tuiste van die Arc de Triomphe.
Ek begin deur een van jou sinne aan te haal:
“Die eenvoudige ontwerp en die grootte van Die Arc de Triomphe is tipies van die 18de-eeuse boustyl: Neoklassieke styl.”
Hierdie is ‘n voorbeeld hoe ‘n skrywer woordoorbodig kan raak, en as jy nie konstant daarop let nie, gebeur dit so maklik. Lees gou weer die sin soos ek dit hieronder verander het:
“Die eenvoudige ontwerp en die grootte van Die Arc de Triomphe is tipies van die 18de-eeuse boustyl: Neoklassiek.” Die verandering is so klein dat dit amper nie eers raakgesien word nie. Tog maak dit ‘n wêreld se verskil.
‘n Artikel word aangewend om “inligting” wat feitlik korrek is oor te dra aan jou leser, maar as skrywers moet ons waak om nie die aanbieding soos ‘n geskiedenis les te laat lees nie. Jy het genoegsame skrywersvryheid om die omgewing in te kleur sonder dat jy die feite verwring.
Let op onnodige (oorbodige) woorde.
As jy ooit kans kry lees Dot Serfontein se “Kroonstad geskiedenis” om te sien hoe keurig geskiedenis werklik oorvertel kan word.
Ek het jou artikel egter geniet en aanvaar jy het goeie navorsing gedoen om dit te skryf.
Baie dankie vir jou deelame.
2.’n Boog vir Hartbeespoortdam
Daar is egter feitlike foute in jou navorsing en aanbieding.
Hendrik Schoeman het nie die Hartbeespoort dam gebou nie maar wel ‘n dam (vernoem na sy vrou: Sophiadam. Dit is hierdie dam wat deur ‘n vloed weggespoel is.
August Karslon (Sweedse engineer) het eers in 1905 betrokke geraak en het aan die destydse regering voorstelle gemaak om ‘n dam in die Hartebeespoort te bou.
Ek kan nie jou artikel beoordeel in hierdie geval nie.
1.Verdwyning van die SS Waratah
Dit is wonderlik dat jy ‘n stukkie geskiedenis kon neem en ‘n verwerkte verhaal kon skryf.
Gegewe die woord inperking, en dat jy nie baie spasie gehad het waarin om te manoeuvre nie, het jy jou baie goed gekwyt van jou taak.
2.Dink aan my
Woordorde in die konstruksie van sinne is baie belangrik. Skrywers kan nie in Engels dink en in Afrikaans skryf nie want dan word die woordorde versteur. Ek gaan dit demonstreer met een van jou sinne:
“Maar geen fee kan kies wat hulle as gebore word nie.” met die regte woordorde soos volg:
“maar geen fee kan kies as wat hulle gebore word nie.”
en in Engels sal dit so geskryf word:
“No fairy can choose what they get born as.”
Sien jy? Omdat ons voortdurend gebombardeer word met Engels, trap skrywers in die strik deur ontwetend hul woordorde te verander. Let asseblief hierop.
Kyk na woordoorbodigheid, nl.:
“Zee knipper haar ooglede en fokus op die fee wat langs haar sit en haar hand vasklem in hare.” waar die sin korrek so sal lees as:
“Zee knipper haar ooglede en fokus op die fee wat langs haar sit en haar hand vasklem.”
Jou verhale is altyd interressant en ek geniet om dit te lees.