Warm rissies, roekelose partytjie!
Januarie 30, 2015 in Uncategorized
Dit is verbasend wat ’n klompie rissies aan ’n foto kan doen.
Canon 5DmkII & Canon EF 16-35mm f2/8L USM
1/30 f7. ISO100 (35 mm)
Die rooi van die rissies is toe in Photoshop gebruik om die rooi vir die letters te verskaf. (’n Mens gebruik die toetsbuisie om die kleur van die rissie te kry.)
Dit is birdseye-rissies. Ek het die ander dag daarmee gekook. Heerlik, maar warm. Al het ek my hande deeglik gewas, was een oog ’n vuurbol toe ek per ongeluk daaraan raak met my vingers. Ek hoop nie Kristel Loots raak so warm daardie aand nie! Ek sal maar vir Elias P. Nel ’n brandblusser moet gee as wapen… Dit is darem ook rooi.
Ons almal wil ’n held hê
Januarie 28, 2015 in Uncategorized
Ek het aan Bets Smith ’n paar vrae gevra oor haar jongste tweeluik wat tydens die Tweede Anglo-Boereoorlog afspeel. Soos in d louw se eMajuba, is daar in Onder ’n sterrehemel ’n vroulike spioen wat opduik.
Die volgende boek, Goue dagbreek, verskyn vroeg in Februarie.
Terloops: Net die ander dag skryf Rudie van Rensburg oor die helde van sy kinderdae en die helde wat hy vandag koester. Lees dit gerus.
Izak: Jou eerste voltydse werk was in die weermag se dokumentasiediens waar jy navorsing gedoen het oor die land se weermaggeskiedenis. Ek sien gereeld hoe die oorlog of die geskiedenis neerslag vind in jou boeke. Wil jy iets daaroor sê?
Bets: Wat betref my werk by die weermag, is dit moeilik om te sê wat het eerste gekom: die oorlog of die geskiedenis? Ek was nog altyd lief daarvoor om spanningsverhale en oorlogsromans te lees en het nog altyd ’n voorliefde vir die geskiedenis gehad. Geskiedenis was een van my hoofvakke vir my graad. Toe ek besluit om honneurs in geskiedenis te doen, moes ek in Pretoria aanbly en, omdat ek beslis nie ’n pos sou kry nie, het ek op aanbeveling van een van my dosente, by die SAW se dokumentasiediens aansoek gedoen vir ’n pos. Soos dit maar gaan, het een ding gelei na ’n volgende.
My eerste poging was ’n storie oor die grensoorlog, maar omdat dit in 1994 ingestuur is, was die politieke klimaat nie reg daarvoor nie. Gert Basson by JP Van der Walt-Uitgewers (nou Lapa) het my aangemoedig om aan te hou skryf, en die res is geskiedenis.
My liefde vir geskiedenis slaan maar gereeld uit in my stories, en ook die ondervinding wat ek in die weermag opgedoen het. Terloops, daardie eerste poging van my is verbuig en verander en verplaas na Nigerië en het later verskyn as Dodelike Fokus.
Izak: Onder ’n sterrehemel en Goue dagbreek het die Anglo-Boereoorlog as milieu. Ek vind dit interessant dat ons die afgelope paar jaar so ’n oplewing beleef in boeke oor hierdie tyd. Die onlangse honderdjarige vieringe het daarmee te doen, maar dink jy die Afrikaner is weer reg om helde en heldinne te hê?
Bets: Jy is reg: My oorlogsromans het in 1999 begin groei toe die herdenkingsverhale begin verskyn het. Ek het eintlik begin met die tweede storie, Goue Dagbreek, maar Chanette Paul het my aangemoedig om die voorafstorie in ’n aparte roman in te werk. Dit is hoe Onder ’n Sterrehemel ontstaan het.
Om jou eintlike vraag te beantwoord: Ek dink dis nie net die Afrikaner wat weer reg is om helde en heldinne te hê nie, maar almal in die wêreld. Leiers is nie meer werklik mense om na op te sien nie, omdat die massamedia al hul foute en gebreke uitwys en almal ontnugter. Aan die ander kant is Afrikaners dalk bietjie meer romanties (of idealisties?) as waarvoor ek hul krediet gee. Ons, meer as die res van die wêreld, het ons leiers op troontjies geplaas, of deur ’n pienk bril bekyk, en nou hang ons in ’n lugleegte met die behoefte om weer iemand te hê wat die Afrikaner weer na ’n gerespekteerde nasie sal laat voel.
Izak: Jou vrouekarakters staan nie terug vir die mans in hierdie oorlog nie. Hoekom nie?
Bets: Miskien is hierdie behoefte, om ’n held of heldin te hê, een van die redes waarom Catriona in my oorlogsromans gegroei het tot wie sy was. Catriona se karakter het ontstaan en gegroei rondom die spioenasiewerk van die jong vrou, Johanna Van Warmelo / Brand, wat destyds dagboek gehou het van haar hulp aan die sogenaamde Oorlogskommissie en haar oorlogsherinneringe neergeskryf het. Dit is verwerk tot Die Kappiekommando (The Petticoat Commando).
Die karakter van Hannie, my heldin se vriendin in die tweede oorlogsroman, is losweg gebaseer op die lewe van Johanna van Warmelo, die dogter van ds. Van Warmelo van die Hervormde Kerk se gemeente in Pretoria. Die jong dame het beslis nie nodig gehad om terug te staan vir enige man nie, en ek begin vermoed geeneen van die vroue wat in daardie oorlog uitgestaan het, het nodig gehad om terug te staan vir mans nie.
Izak: Jy is nou al in die onderwys vir byna dertig jaar. Skryf jy om te vlug van die alledaagse, of juis om dit wat jy om jou sien, te verwoord?
Bets: Jou laaste vraag is miskien die moeilikste een om te beantwoord. Die idealistiese en slim antwoord sou wees dat ek as onderwyser skryf om dit wat ek van die alledaagse lewe sien, te verwoord (soos jy dit stel), maar daar is niks slim aan my skrywery verbonde nie: ek skryf eenvoudig om van die aaklige dele van die werklikheid te ontvlug, nes mens ook lees om te ontvlug.
Skryf weerhou my daarvan om totaal van my trollie af te raak in die sleur en rompslomp van werk en oorleef. Ek skryf omdat dit my manier is om in beheer te bly: ek kan ten minste my karakters manipuleer soos ek wil (wel, ek kry dit meestal reg om hul rond te skuif!). Ek kan ook gebeure manipuleer, die lewe mooier verf as wat dit is, en ek kan die uiteinde van die storie bepaal (en myne eindig altyd ‘happy’).
As ek wel dít verwoord wat ek elke dag rondom my sien, is dit miskien die deursnee mens (ja, ook die tiener) se begeerte om iets wat mooi en goed en navolgingswaardig is, te skep of te beleef, of te wees.
Bets het verlede week ’n onderhoud aan Esté Meyer Jansen toegestaan. Kliek hier om dit te luister.
Professor Hans du Plessis is vandag 70 jaar oud.
Januarie 15, 2015 in Uncategorized
Foto: Versindaba, kliek hier vir die res.
Hans du Plessis is vandag 70 jaar oud.
Hierdie taalkundige, met ’n postdok van Harvard, is veral bekend vir sy omdigting van die Griekwapsalms. Hy het ’n slag aan my gesê dat die gewildheid hiervan eintlik ’n probleem is, want talle mense glo dit is volksbesit en gebruik die gedigte nou vir enige iets onder die son, sonder om te dink dat hy die outeur is. Hoe ook al, Innie skylte vannie Jirre het nou al meer 65 000 eksemplare verkoop.
Tog, Hans du Plessis het meer as 160 publikasies agter sy naam. Hy het al verskeie toekennings gekry en het talle jong outeurs gehelp om aan die skryf te kom.
Besoek gerus die twee foto-albums op Versindaba.
Lees ook LitNet se outeursbiografie.
Besoek ook LAPA se outeursbiografie.
En NB se outeursbiografie.
Ek dink ook Joan Hambidge se resensie oor Hans du Plessis se Inboekdeling is die moeite werd om te lees.
Hans se stuk in Spoorvat is nie te versmaai nie, hier is ’n proeseltjie.
Ek weet Hans sê vandag, soos alle ander dae: “My hulp is vannie Jirre, van Hom.”
Charlie: onder die loep / through the looking glass
Januarie 14, 2015 in Uncategorized
(Bilingual entry / Tweetalige inskrywing)
I wrote a piece on Charlie Hedbo that was included in the Charlie Seminar on LitNet. Here are the links to the other pieces and a few other, important pieces. / Ek het ’n stuk geskryf oor Charlie Hedbo wat ingesluit is in LitNet se Charlie-seminaar. Hier is die skakels na die seminaar en na ’n aantal ander stukke.
The Charlie Seminar / Die Charlie-seminaar
– (Eng) Karen Jayes: Charlie Hebdo: Seeing the bigger picture
– (Afr) Annemarié van Niekerk: Charlie Hebdo: Ek dink hardop
– (Afr) Lien Botha: #Is ek Charlie?
– (Eng) Fiona Snyckers: Sacred corpses
– (Eng) Pieter-Dirk Uys: From Jy-is-’n-drol to Je-suis-Charlie
– (Both Afr & Eng) Izak de Vries: #IkBenKoss
Zapiro is rated as one of the best and most fearless cartoonists in the world. Here is a 30 minute podcast on this extraordinary man. Worth listening to.
– Marita van der Vyver het uit Frankryk met INSIG gesels. Dit is een van die beste verduidelikings wat ek nog gehoor het.
– Marita het ook in Rapport ’n baie insiggewende artikel geskryf.
Nog ‘n klompie
Presies ’n week ná die skietery, het daar weer ’n kopie van Charlie Hedbo verskyn. Netwerk 24 berig so daaroor.
Braam Hanekom, die moderator van die NG sinode van Wes- en Suid-Kaapland, het ook ’n baie goeie, insiggewende stuk geskryf.
Uit Australië berig PG Hanekom hoe gewone mense mekaar omarm in hierdie tyd van nood.
Januarie 13, 2015 in Uncategorized
(The English translation follows on the Afrikaans)
(Kliek hier vir verskeie ander artikels, waaronder die Charlie-seminaar op LitNet.)
Soos ’n paar miljoen ander het ek #JeSuisCharlie op Facebook en Twitter geplak.
Ek glo vas in vryheid van spraak en die vryheid van uitdrukking. Tog het ek ’n paar lastige vrae wat ek graag deel en ek het ’n metafoor wat ek hiervoor wil gebruik.
Jan Terlouw, ’n Nederlandse kernfisikus, eko-vegter, politikus en skrywer, het ’n jeugboek geskryf waarin hy gedeelde skuld aanspreek. Soos alle goeie jeugboeke, moet hierdie een ook gelees word deur intelligente volwassenes.
Die boek is Zoektocht in Katoren, en in Afrikaans is dit beskikbaar as Soektog in Katoren.
Die verhaal gaan oor ’n jong man se reis deur sy land en sy groeiende frustrasie met die apatie van volwassenes teenoor die aaklige dinge wat hy om hom sien.
Koss pleeg dan ’n daad van terrorisme; een wat hom in enige land ter wêreld sou laat tronk toe gaan. Soos verwag, kry hy dus tronkstraf.
Dit is egter waar die boek interessant word, want skielik eis ’n klomp mense dat hulle ook gestraf wil word om Koss se vonnis te verlig.
Sou hierdie boek vandag geskryf word, sou die bevolking van Katoren geTwiet en geFacebook het: #IkBenKoss (#EkIsKoss). Deur dit te doen, sou hulle ook aanmeld vir tronkstraf, dit was nie bloot ’n golf van sagte politieke korrektheid nie.
Lees die boek as jy kan, dit is die moeite werd.
Wie onthou vir Charlie Bester? Hy het tronkstraf gekies bo Nasionale Diensplig in die weermag.
Ja, ek staan vir die vryheid van spraak. Anders sal ons gou weer sien hoe boeke en koerante en flieks en dramas verban word.
Saam met vryheid, kom daar egter ook verantwoordelikhede.
Oeps. Hoeveel van ons is bereid om Woollies te boikot ter die ondersteuning van Palestina?
Hoeveel van ons is bereid om alle produkte uit die VSA te boikot totdat hulle ophou om mense dood te maak met hulle onbemande vliegtuie?
Maklik om dít te huts, maar sal ons hou daarvan om vyf persent meer belasting te betaal?
Persvryheid in Saoedi-Arabië? Genade, dit is ‘n siek grap. Hoeveel van ons is bereid om te stem vir hoër brandstofpryse en ‘n volledige boikot van alle olieproduserende lande waar persvryheid nie toegelaat word nie? (Daar is min sulke lande.)
Daar is steeds mense in die Gereformeerde Kerk wat nie vrouedominees wil hê nie.
Hoeveel kerke draai steeds hulle rug op gays?
Daar is steeds mense in die NG Kerk wat nog sukkel om die Belydenis van Belhar omarm. Hierdie “debat” loop al vir hoeveel dekades?
Daar ís ’n verskil tussen terreur en uitdagend wees, maar die lyn is dun. Die tekenaars van Charlie Hedbo was besig om hierdie grense te toets. Ek steun Charlie Hedbo se reg om die grense te toets, maar ek moet daarom, as kunstenaar, ook daarop wys dat hulle kuns dikwels na die ekstreem oorgehel het en mense kon affronteer.
Fyn, dit mag, maar waar is my verantwoordelikheid dan?
Kuns moet uitdaag, die kunstenaar móét vrae vra; die verskil tussen kitsch en kuns lê tog gewoon daarin dat kuns ons dwing om opnuut na ’n alledaagse objek te kyk.
In Jan Terlouw se jeugboek steek Koss die grens oor. Hy word ’n terroris.
Dit is maklik om die moer in te wees vir mense wat ander ouens skiet, maar doen ek as kunstenaar regtig genoeg om te keer dat mense uit moedeloosheid terroriste word?
(Moenie die ander inskrywings oor Charlie vergeet nie.)
(Click here for a variety of articles, amongst them the Charlie Seminar on LitNet.)
Like a few million others I have posted #JeSuisCharlie on Facebook and Twitter.
I firmly stand for freedom of speech and freedom of expression. Yet, I have a few niggling questions that I’d like to share and I have a metaphor upon which I’d like to hinge this conversation.
Jan Terlouw, a Dutch nuclear-physicist, eco-warrior, politician and author, wrote a young adult book in which he addresses collective guilt. Like all good young adult books, this one should also be read by all intelligent adults.
The book is called Zoektocht in Katoren. In Afrikaans it is available as Soektog in Katoren, I am sadly not aware of an English translation.
The story is about a young man’s journey through his country and his growing frustration with the apathy of adults towards the most horrid things he encounters.
Koss then commits and act of terrorism; one that would see him going to jail in any country in the world. As expected, he gets a jail sentence. This, however, is where the book gets interesting, for suddenly a lot of people demand that they be punished with him, all in order to lighten his sentence.
Had the book been written today, the population of Katoren would have Tweeted and Facebooked: #IkBenKoss (I am Koss). By doing that, they would have had to face jail time, it would not merely be a gulf of fuzzy political correctness.
Read the book if you can, it is worth it. Demand an English translation if you cannot. It is worth it.
Who remembers Charles Bester? He chose prison, rather than going to the army.
Yes, I am for freedom of speech. Otherwise we will soon see books and newspapers and movies and dramas banned again.
Oops. How many of us are willing to boycott Woollies in support of Palestine?
How many of us are willing to boycott all products from the USA until they stop killing people with drones?
Easy to hash tag it, but how about a five per cent increase in our tax?
Press freedom in Saudi Arabia? Crumbs, that is a sick joke. How many of us are willing to vote for higher petrol prices and a complete boycott of all oil-producing countries where press freedom is not allowed? (There are very few.)
There are still people in the Reformed Church who do not want females on the pulpit.
How many churches still turn their backs on gays?
There are still people in the Dutch Reformed Church who are struggling to embrace the Belhar Confession; and this “debate” has been running for many decades?
There is a difference between terrorism and provocation, but the line is thin. The cartoonists of Charlie Hedbo were testing these limits. I support their right to do so, but I must therefore, as an artist, also point out that their art could cause offence. That is fine, but what are my responsibilities as an artist who stands for such freedom?
I believe art should challenge us. I believe the artist should ask questions. The difference between kitsch and art is simply this: art asks one to consider a well-known object anew.
Jan Terlouw’s youth young adult book allows Koss to cross the line, he becomes a terrorist.
It is easy to be angry with people who shoot others half a world away, but do I, as an artist, do enough to prevent people from falling into such despair that they are willing to become terrorists?
(Do not forget the other entries on Charlie.)
St Georges Grammar School: A visual tribute
Januarie 8, 2015 in Uncategorized
(Click on each of the pictures to enlarge them)
The class of 2014 at St Georges Grammar School in Mowbray, Cape Town, achieved a 100% matric pass rate and 90% of them managed to get a Bachelors Pass. This is remarkable, since the school caters for a large range of learners. Yes, academia is important, but there are also learners with special needs attending the school.
My son is a Georgian and I have been privileged to be allowed to take my camera behind the scenes.
I would like to share this short, visual tribute to a school that embraces diversity and excellence.
While the school is closely linked to the St Georges Cathedral in Cape Town, it embraces religious diversity. The school’s racial demography reflects that of the Western Cape and learners with special needs, including Down Syndrome, are integrated into the school.
Here are the top-performing learners form St Georges’ class of 2014:
Robin Visser: 9 As, including 6 marks above 90%
Keenan Wong: 7 As including 2 marks above 90%
Pierre Bosch: 5 As and 2 Bs
Ameerah Camroodien: 5 As and 1 B
Joshua Chapple: 5 As and 2 Bs
Juliet Corder: 5 As and 1 B
Storm Johnson: 5 As and 2 Bs
Aslam Khan: 5 As and 2 Bs
Quanita Figueira: 4 As and 2 Bs
Jaymee Fowler: 4 As and 2 Bs
Nicholas Leon: 4 As and 3 Bs
These results are achieved by hard-working, dedicated teachers. The classrooms and other facilities are often unusual. Both high technology and simple tools are used to help learners achieve such standards.
While small, St Georges Grammar School offers a variety of sports and number of Georgians managed to achieve provincial colours this year. Excellence is rewarded, but participation is more important.
The school proudly supports art and encourages creativity.
St Georges also runs a very successful recycling operation, benefiting the entire community.
Well done, form a proud parent.