Baber Hengel Deel 4 | Broeityd | Kuns-Vissies | Swaailemme | Wenke
Deel 4 – Na Broeityd en Somer
(Oorspronklik deur Henkor gepubliseer in Top Tips – Februarie 2000 uitgawe)
Baie hengelaars het al die frustrasie beleef van babers wat broei en net aan mooi geen aas vat nie. Gelukkig hou die spits broeitydperk op 'n spesifieke plek nie baie lank aan nie, alhoewel dit in 'n groot dam op verskillende tye op verskillende plekke kan plaasvind. Moet dus nie ophou hengel nie, skuif eerder na 'n gebied waar die baber nog nie, of alreeds klaar, gebroei het.
Na vier tot sewe dae kom die babers tot ruste. Die babers begin pad gee dieper water toe, maar daar sal nog vir 'n hele aantal dae nog babers in vlak water wees. Eers na die kleintjies hul verskyning gemaak het, sal al die volwasse babers na dieper waters toe verskuif.
Net na die spits broeitydperk volg 'n oorgangsperiode waartydens die visse na hul normale weivelde toe terugkeer. Dit duur ook nie lank nie en met die visse redelik wyd verspreid, moet hengelaars soek tot hulle opgespoor word.
Wat in die hengelaar se guns tel is dat die babers nou weer uitgehonger na die broeityd is. Natuurlike kossoorte is nog nie so volop nie, so omtrent enige aas kan gebruik word, soos byvoorbeeld aasvissies, viskoppe, dagoud kuikens, bebroeide kuikens, platannas, miswurms, krieke en kakkerlakke.
Dit is veral gedurende hierdie tydperk dat babers onder bome in die water saamdrom in die hoop dat klein voëltjies uit die neste val. Uitstekende tye vir onuitgebroeide kuikens wat nog in hul dop is!
Kunsvissies en swaailemme kan nou gebruik word. Die OPM Pike Buster, met sy kragtige sywaartse skommeling, 'n plastiese padda soos die Gambler Cane Toad en groot swaailemme soos die Dragon Aglia Classic (foto) werk baie goed.
Die Dragon Aglia Classic in kleiner groottes, met of sonder die bok hare, werk ook baie goed vir kurper en swartbaars. In hierdie tyd word swartbaarhengelaars telkemale onkant betrap deur 'n baber wat die kunsaas gretig gryp.
Die somerseisoen strek vanaf enige week in November regdeur tot Maart. Hierdie tydperk het ook drie periods, naamlik vroegsomer, hoogsomer en laatsomer. Belangrike faktore sluit wel temperature in, maar dit is die hoeveelheid daglig wat baie meer effek uitoefen.
Die eerste twee periods word gekenmerk deur die natuur wat vinnig die volle blom stadium bereik. Daar is volop natuurlike kossoorte, die plantegroei is weelderig, die dae is lank en die water bereik sy hoogste temperatuur.
Die water in die dam en in sekere gedeeltes van riviere, stabiliseer en vorm duidelike lae. Die warmste laag met die meeste suurstof is op die oppervlakte met 'n laag net onderkant dit wat vinnig na onder toe koeler word, met 'n derde laag koeler water wat arm aan suurstof is, onder dit.
Baberhengel bereik 'n hoogtepunt want die visse is baie aktief met 'n hoë metabolisme, maar omdat kos so volop is, neem die intense kompetise vir kos wat die vroeër somer gekenmerk het, heelwat af en die visse kan meer kieskeurig raak. Op verskillende tye kan die babers net op spesifieke kossoorte konsentreer. Daar kan byvoorbeeld net op bebroeide kuikens, of net op platannas, ge-aas word. Maar oor die algemeen is hulle wyd verspreid en 'n wye verskeidenheid ase en tegnieke kan gebruik word om hulle te vang.
Alhoewel die babers nou dwarsdeur die water verspreid kan wees, sal hulle egter steeds in meer getalle gevind word waar voldoende suurstof en kos beskikbaar is.
In riviere is babers lief om agter klippe en ander versperrings, uit die stroom uit, te lê en wag op enige kos wat verbykom. Hulle moet dus op sulke plekke gesoek word en nie in die volle stroom van die water nie. Poele onderkant stroom versnellings, agter groot klippe, in diep kuile en sytakke is gunsteling plekke.
In damme is hierdie strategie nie so belangrik nie aangesien daar bittermin, of geen, stroom is nie. As dit baie warm is, is vroeg oggend en laat middag die aangewese tyd om babers te hengel asook regdeur die nag. Anders moet hulle in die dieper kuile en gate gesoek word waar hulle weg van die warm water skuil.
Aas sluit in platannas, bebroeide kuikens, aasvissies, vleis, wors, miswurms, hartslag, hoenderlewer, dooie voëltjies, dooie dagoud kuikens en erdwurms. Dit is ook 'n goeie tyd vir kunsaas soos kunsvissies, swaailemme en plastiese paddas.
Somertyd is reëntyd, en terwyl ander visspesies vir die inkomende vuil, koeler water vlug, sal babers baie keer of op die skeidslyn tussen die vuil en skoon water of in die vuil water self, aangetref word. Ook sal hulle in die invloei van spruite en riviere gevind word waar hulle op die nuwe kos voorraad lê en wag.
In die somer is babers veral lief om op dooie diere en voëls wat in die water beland, te aas, alhoewel hulle eintlik roofvisse is. Net soos leeus, sal hulle baie maklik aan dooie aas vreet – dis dan makliker as om jag op lewendige prooi te maak!
Namate die dae na hoogsomer korter begin raak, met 'n gepaardgaande afname in die water temperatuur, sal babers geneig wees om areas op te soek waar daar nie soveel skommeling in die water temperatuur is nie. Babers sal eerder in koel water waar kos voorrade is, as in warmer dele wat nie kos huisves nie, opgespoor word. Hierdie gedragspatroon word al hoe meer merkbaar soos wat babers die dieper kuile en gate begin opsoek waar hulle oorwinter.
Soos wat die dagtye verminder en die water koeler word, en die voorraad natuurlike kos begin opdroog, so ook neem die metabolisme af wat die baber dan minder aktief as in die somer maak.
In riviere en damme soek babers die diep kuile en gate op, en as hierdie plekke opgespoor kan word, is hengel baie suksesvol.
Die lengte van hierdie periode verskil na gelang van die landstreek. Maar of dit winter op die hoëveld of winter in die laeveld is, bly dit nog steeds winter vir die baber – die metabolisme het afgeneem en die vis is baie minder aktief. Tot in warm dele van die land, soos in die verre noord-oostelike dele, neem die aktiwiteit baie af.
Groter aas is nou die antwoord, want soos enige roofdier, sal 'n baber liewers 'n enkele, groot maal, bo 'n klomp kleintjies verkies. Enige van die aassoorte kan gebruik word.