Hoeveel Bytsoda? | Dion se gedagtes
Die grootste bekommernis met seepmaak is maar gewoonlik “Hoeveel bytsoda gebruik mens?”
Die belangrikste aspek hiervan is om te onthou dat elke vet of olie sy eie verseep-waarde het. Die engelse noem dit “saponification” of “SAP Value”. Kom ons illustreer dit met ‘n voorbeeld: jou seep-resep vra vir 1kg Olyfolie, 1kg Klapperolie en 1kg Palmolie. Aldrie van hulle het verskillende verseep-waardes, so elkeen gaan verskillende hoeveelhede bytsoda gebruik om te verseep. Die volgende is net vir illustrasie – ek het nie die regte hoeveelhede gebruik nie:
1kg Olyfolie het 115g bytsoda nodig om te verseep.
1kg Klapperolie het 135g bytsoda nodig om te verseep
1kg Palmolie het 95g Bytsoda nodig om te verseep.
Tel als bymekaar, en vir jou hoofmengsel het jy 345g bytsoda nodig om jou mengsel van 3kg olie te verseep.
Onthou, nou moet jy nog uitwerk hoeveel water ook om te gebruik. Dis gelukkig so bietjie eenvoudiger; jou water se verhouding is 33% van jou totale olie s’n. So:
33/100 (of 0.33) x 3kg olie = 0.99. D.w.s.: jy het 0.99kg of 990ml water nodig.
Onthou ook dat koekie-seep en vloeibare seep verskillende chemikalië gebruik om te verseep, so daar gaan die verseep-waardes ook verskil. Koekie-seep gebruik bytsoda (Sodium Hydroxide) en vloeibare seep gebruik Potassium Hydroxide.
Hier volg nou die verseep-waardes vir koekie-seep vir die olies wat ek ken:
Olies Sodium Hydroxide
(Koekie-seep) Potassium Hydroxide
Soet Amandel 0.136 0.1904
Appelkoospit 0.135 0.1890
Avocado 0.133 0.1862
Babassu 0.175 0.2450
Brazil Neut 0.175 0.2450
Byewaks 0.069 0.0966
Canola 0.124 0.1736
Kasterolie 0.128 0.1800
Kakao Botter 0.137 0.1918
Klapperolie 0.190 0.2660
Cod Liver 0.132 0.1856
Corn 0.136 0.1904
Katoensaad 0.138 0.1940
Flax-saad 0.135 0.1899
Druiwekorrel 0.126 0.1771
Hazel-neut 0.136 0.1898
Hempsaad 0.137 0.1883
Jojoba 0.069 0.0966
Lanolin 0.074 0.1037
Varkvet 0.139 0.1932
Makadamia Neut 0.139 0.1946
Neem olie 0.136 0.1941
Olyfolie (Pomace) 0.156 0.1876
Palm Botter 0.156 0.2184
Palm Neut 0.156 0.2184
Palmolie 0.141 0.1974
Grondboontjie 0.137 0.1904
Pampoen Saad 0.135 0.1863
Rapesaad 0.124 0.1736
Rice Bran 0.129 0.1792
Safflower 0.136 0.1904
Sesame 0.133 0.1862
Shea Botter 0.128 0.1792
Shortening (Veg) 0.136 0.1904
Soyaboon 0.134 0.1890
Sonneblom 0.134 0.1876
Beesvet 0.140 0.1967
Walnut 0.136 0.1894
Wheat Germ 0.132 0.1834
Dit mag dalk op die oog af verwarrend lyk, maar dit werk ook als net op verhoudinge – vir enige gegewe hoeveelheid olie, gaan daar ‘n sekere hoeveelheid bytsoda nodig wees om dit te laat verseep.
Kom ons werk nou sommer vinnig ‘n eenvoudige reseppie uit. Ons bestandele vir ons seep is:
750g Olyfolie (let wel, dis in gram, so weeg dit uit)
Goed, nou kyk ons na die verseep-tabel hierbo en volgens dit sien ons:
Olyfolie se verseep-waarde is 0.156
Beesvet se verseep-waarde is 0.140
Klappeolie se verseep-waarde is 0.190
Trek nou die sakrekenaar nader en werk dit uit soos volg:
Olyfolie – 750g x 0.156 = 117g Bytsoda
Beesvet – 500g x 0.140 = 70g Bytsoda
Klapperolie – 500g x 0.190 = 95g Bytsoda
So, vir die totale resep het jy 117+70+95 = 282g bytsoda nodig.
Vir die hoeveelheid water : 750g + 500g + 500g = 1750g x 0.33 = 577.5g of ml water.
Nou sien jou resep so daarna uit:
Kom ons doen nog ‘n voorbeeld, met so bietjie minder bekende olies en so paar wilde mates:
1350g Sonneblom olie
575g Makadamia olie
645g Avocado olie
Vanaf die table sien ons:
Sonneblom olie verseep-waarde is 0.134 (1350×0.134 = 180.9g bytsoda)
Makadamia olie verseep-waarde is 0.139 (575×0.139 = 79.925g bytsoda)
Kasterolie verseep-waarde is 0.128 (425×0.128 = 54.4g bytsoda)
Avocado olie verseep-waarde is 0.133 (645×0.133 = 85.785g bytsoda)
Totale olies (1350+575+425+645=2995g) x 0.33 = 988.35ml water
Nou lyk die voltooide resep so:
Sien, nie so moeilik as wat dit lyk nie!
op September 27, 2011 at 6:59 nm | Antwoord Marianne
Jammer Dion, ek het nou net die info oor hoeveel bytsoda gesien. Ek gaan eers probeer om self reg te kom. 🙂
op September 28, 2011 at 8:46 vm | Antwoord Dion
Ag jong, die informasie is daar maar as jy onseker is oor iets, laat gerus weet. Dis geen moeite om hulp te verleen nie. Onthou net my vermaning oor kasterolie as jy begin om jou eie resepte saam te stel – ‘n bietjie kasterolie gaan ver. Te veel gaan jou seep taai maak. Dit skuim dat die honde huil maar dis nie lekker om met so taai spul op jou lyf te werk nie. Voorspoed, en laat asb. weet hoe dit gaan. Ek het Sondag ‘n bokmelk, oatmeal en vanielje-kakao seep gemaak. Dit ruik absoluut hemels en lyk sommer so of mens ‘n hap daaruit kan vat! Ai, maar daardie bokmelk is moeilik om mee te werk; ek was so bietjie haastig met die byvoeging van die bytsoda en toe word die melk effe oranje, maar dit het darem versag na so roomkleur – so die eindproduk is mooi ryk roomkleurig met hierdie donker sjokolade vlamme deur. Ek sal binnekort die resep en foto’s plaas.
op September 28, 2011 at 6:48 nm | Antwoord Marianne Thiede
Ek sien uit daarna om jou foto’s te sien – jammer mens kan nie ruik nie. Ek verstaan dat gewone oats ‘n soort van ‘n skuur-effek kan he, maar wat is die funksie van iets fyners soos oatmeal en waar koop mens dit? Maak dit baie saak aan die consistency van die seep hoeveel vaste stowwe soos oats, ens. mens kan ingooi? Laat my weet wat jy dink van die verskaffers wat ek jou gestuur het.
op Oktober 10, 2011 at 9:57 vm | Antwoord Dion
Oatmeal het ook ‘n baie ligte skuur-aksie vir meer sensitiewe velle en voed die vel beter as gewone hawermout. Die hoeveelheid vastestowwe in jou seep maak beslis ‘n verskil aan die seep se stewigheid, veral voor verseping. Dit sal geneig wees om baie vinniger te stol hoe meer van iets soos byvoorbeeld oatmeal of kakao bygevoeg word. Soos Maizena om ‘n sous te verdik? Ek sou nie meer as een koppie vastestowwe op 2kg se seepmengsel gebruik nie. Jy kan miskien so bietjie meer gebruik as die vastestowwe growwer is. Dankie, ek het so bietjie gaan rondloer by die verskaffers wat jy gegee het en sal beslis van sekere van hulle produkte bestel.
op Julie 30, 2012 at 7:02 nm | Antwoord susanmariakemp
Dankie vir die somme-lessie. Nou kan ek dit ook doen. By the way, ek dink ek wil van daai ORANJE bokmelkseep maak.
op Julie 31, 2012 at 9:07 vm | Antwoord Dion
Ek wil binnekort weer daardie bokseep probeer, maar ek dink ek gaan sy as goed vries hierdie keer voordat ek die bytsoda byvoeg! Dit het regtig laaskeer ‘n gebrande melk reuk afgegee, maar was nog steeds ‘n baie luukse en voedsame seep.
op Januarie 8, 2013 at 11:19 vm | Antwoord Christo
Wil net by jou hoor waar mens pattasuim hidroxide kan koop. Die bytsoda is vrylik genoeg beskikbaar. Al wat ek op die internet werwe kry is om jou eie lye water van hardehout asse te maak en ek weet nie hoe efektief dit is nie. Help asb as jy kan. Het reeds my beesvet gistraand gekook en afgeskei so gaan vanaand die bytsoda rigting gaan om net n tradisionele boereseep te kook.
NS: het jy al probeer kerse maak uit beesvet? (Dripping)
op Januarie 22, 2013 at 4:09 nm | Antwoord Dion
Ek het potassium hydroxide (pot-ash) by my broer gekry in ‘n groot 20kg sak. Ek gaan by hom uitvind of ek dit op ‘n gereelde basis by hom kan kry en dan laat ek vir jou weet.
op Februarie 6, 2013 at 11:42 vm | Antwoord Yolande
wat is die verskil tussen bysoda, wassoda, seepsoda
op Februarie 8, 2013 at 12:44 nm | Antwoord Christo
Dankie vir die inligting. Ek het intussen alle moontlike plekke in ons GROOT stad geskakel en geen geluk gehad tot selfs die koperasie probeer. Al wat hier groot is is die GROOT GAT (Kimberley) Duidelik help gemiese name (potassium hydoxide) niks hier nie. Die plaaslike chemical plek hou dit nie aan nie maar kon my wel help met Pot-ash. LOL gaan die naweek my hande op vloeibare seep probeer. dankie vir jou moeite om te “reply” op my post.
op Mei 15, 2013 at 12:47 nm | Antwoord Dion
Net ‘n plesier. Laat weet asseblief hoe jou seep uitgekom het.
op April 11, 2013 at 9:15 vm | Antwoord Bridgette van strijp
Prober pottery supplies vir pot ash
Dankie vir die inloer en die raad! Ek sal dit beslis navolg.
op November 30, 2014 at 10:09 nm | Antwoord Reinette
Hi, ek wil graag makadamia neut seep maak. Wat het ek nodig? Wat is die resep?
op April 10, 2015 at 9:42 vm | Antwoord Dion
Dis vreeslik maklik om jou eie resepte aanmekaar te flans. Gaan kyk gerus op http://soapcalc.net/calc/ViewRecipe.asp. Dis ‘n webblad waar jy die hoeveelhede vet of olies invoer en dan werk dit vir jou die verhoudinge bytsoda en water uit. Dis baie maklik om te gebruik.
op Maart 29, 2015 at 4:21 nm | Antwoord Rene
Ek vind die tabel als sooo interessant. Ekt gistraand my eie vloeibare seep probeer maak uit d gewone koek boerseep uit. Dit maak n vloeibare room ‘constancy’ en vloei mooi deur my ou shampoobottel se pomp.
2 kop gerasperde boerseep
1 liter kookwater.
2 eetlepels klapper olie (meer om d reuk te verbeter)
Los boerseep op im die kookwater en gooi klapper olie by en meng….soos dit staan en afkoel, versik dit weer.
Die vloeibare seep werk ner makliker vir my wanr ek gou op wasgoed moet sit…of gou hande wil was of op potte wil spuit.
Indien j kan ver eter met dit, gaan voort.
Ek weet ekt oral gesoek vi n tipe resep om die ‘consistancy’ boerseep te kry….niemand wou help ni.
dankie vir al jou advies.
op April 10, 2015 at 8:48 vm | Antwoord Dion
Baie dankie vir jou bydrae, ek sal jou metode beslis probeer. Ek het ook al oplossings gemaak van seepsoda en koeksoda en bygevoeg. Dit help met die skoonmaak en verhoed dat die seep weer solied stol. So eksperimenteer mens tot jy iets kry wat vir jou werk. Dankie!
op April 15, 2015 at 8:38 vm | Antwoord Sophia N
More Deon, ek is bietjie verlore ivb potassuim. Word dit in kos ook gebruik bv om beter rys uit deeg te kry?
op April 15, 2015 at 8:40 vm | Antwoord Sophia Marsh
Skuus het jou naam verkeerd gespel
op Oktober 23, 2015 at 7:44 nm | Antwoord Jonas
Hi, jy het nie dalk n coconut melk resep nie ? Die een hier het hopeloos te veel bytsoda in as ek dit so vinnig beloer.. http://sleepylog.hubpages.com/hub/Easy-to-make-coconut-milk-soap-recipe#mod_21319972..
op Desember 27, 2015 at 8:55 vm | Antwoord Diana Esterhuyse
Ek is so verras om op hierdie skrywe af te kom .Het al orals probeer om die verhoudings op te spoor maar uiteindelik hier by jou opgeeindig.
My melkbokke se melk word sekere tye van die jaar vir die hanslammers gebruik ,maar nou sit ek met n absolute oormaat bokmelk.Die bokmelk seep wat ek al gekoop het is so lekker en daarom wil ek dit maar daarvoor aanwend. Kan jy my moontlik help met die verhoudings seepsoda vir bokmelk,en waar om moontlike resepte te bekom .So opgewonde om hier te kon uitkom.
op Mei 15, 2017 at 1:45 nm | Antwoord Daleen Pretorius
Wat gebruik julle om seep te kleur en geur. My pogings was tot dusver nie suksesvol nie.. wil graag suurlemoen bad seep en wasgoedseep van vark en beesvet maak. my basiese seep kom mooi uit maar, sukkel nog met die reuk.
wat is die verskil tussen bysoda, wassoda, seepsoda, en waar kry mens dit. bytsoda en wassoda?
seepsoda kry ek by ons koperasie teen n redelike prys. R110 vir 5kg.