ANC gee terugvoer oor NUK-vergaderingGwede Mantashe, sekretaris-generaal van die ANC, aan die woord tydens die mediakonferensie (29 Mei 2017). Foto: Twitter via @MYANC Gwede Mantashe, sekretaris-generaal van die ANC, het Maandag gesê opposisiepartye se oproepe dat pres. Jacob Zuma uit sy amp moet bedank, gaan nie werklik oor Zuma nie, maar eerder daaroor om die ANC uit die kussings te lig. Mantashe het tydens ŉ mediakonferensie terugvoer gegee oor die vergadering van die ANC se nasionale uitvoerende komitee (NUK) die afgelope naweek. Verskeie media het oor die naweek berig dat lede van die NUK ŉ mosie van wantroue teen Zuma ingestel het en aangevoer het hy moet uit sy amp as president verwyder word. Mantashe het Maandag gesê die oproep dat Zuma uit sy amp verwyder moet word, was nie ŉ mosie van wantroue as sulks nie, maar eerder net lede van die NUK wat hul insette oor die kwessie gelewer het. “Sommige lede lewer insette en sê die president moet dit oorweeg [om uit sy amp te tree], ander sê dit sal nie vir ons werk nie en ander sê die fokus van die hele kwessie is verkeerd,” het Mantashe gesê. “Dit gaan nie oor die president se reaksie nie, maar eerder oor hoe ons as ŉ struktuur oor die saak voel.” Hy het verwys na die mosie van wantroue teen Zuma wat vroeër in die parlement ingestel is en waaroor LP’s binnekort sal stem. Volgens Mantashe het die NUK vertroue in die ANC-LP’s, ongeag of die mosie met ŉ geheime stemproses beslis word of nie, om in lyn met die besluite van die ANC-koukus te stem. Die UDM het in April die hof genader om te versoek dat die mosie van wantroue met ŉ geheime stemproses beslis moet word. Die UDM het aangevoer aangesien die president deur die nasionale vergadering met ŉ geheime stemproses ingestem is, moet dieselfde stemproses geld vir ŉ mosie wat hom uit sy posisie kan verwyder. Mantashe het ANC-LP’s tydens die mediakonferensie herinner aan ŉ reël in die ANC se reëlboek wat dit duidelik stel dat dit wangedrag is wanneer ŉ ANC-LP optree namens of in samewerking met magte teen die ANC, of op enige manier wat in teenstelling is met die ANC se beleide en doelstellings. Mantashe het ook gesê hoewel die nominasies vir ANC-presidentskandidate nog nie geopen het nie, word die ANC-strukture aangemoedig om moontlike name te bespreek en daardie name “teen die beginsels van die ANC te toets”. Staatskaping Oor die kwessie van staatskaping het Mantashe gesê die NUK steun die aanbeveling in Thuli Madonsela, voormalige openbare beskermer, se staatskapingverslag dat ŉ onafhanklike geregtelike kommissie van ondersoek ingestel moet word om bewerings van staatskaping te ondersoek. Mantashe het gesê die ondersoek moet poog om te bepaal in watter mate die sakesektor regeringsbesluite beïnvloed. Mantashe het gesê die besluit is geneem te midde van ŉ “verhoogde vlak van rusteloosheid” in die ANC en die samelewing as geheel. Hy het erken daar is spanning in die drieparty-alliansie en het gesê ŉ alliansie- politieke raad sal op 4 en 5 Junie vergader om verskille tussen die onderskeie partye te bespreek. Mantashe het gesê oproepe binne die alliansie dat Zuma moet uittree, is “deel van die breër besprekings”. Hy het gesê die NUK het die naweek saamgestem dat daar ŉ behoefte aan eenheid binne die ANC en die alliansie is. Op ŉ vraag van een van die joernaliste het Mantashe gesê die NUK het nooit gesê oproepe dat Zuma moet uittree kom net van opposisiepartye af nie, maar sê wel dat die opposisie met hierdie oproepe poog om die ANC uit hul magsposisie te verwyder. Brian Molefe Mantashe het gesê die NUK meen meer moet gedoen word om goeie bestuur in staatsondernemings te bewerkstellig en het kennis geneem van goeie werk wat gedoen word om die SAUK te stabiliseer. Hy het gesê die NUK het ooreengekom die besluit om Brian Molefe weer as die uitvoerende hoof van Eskom aan te stel, moet teruggetrek word. Hy het bygevoeg daar moet nie op die howe gewag word om die besluit namens die regering te neem nie. Opposisiepartye het kort ná Molefe se heraanstelling by Eskom gesê ŉ dringende hofaansoek sal gebring word om te verhoed dat hy na Eskom terugkeer. Op ŉ vraag van ŉ verslaggewer of die NUK die minister van openbare ondernemings opdrag gegee het om nie die opposisiepartye se hofaansoek teen te staan nie, het Mantashe gesê daar is geen opdrag aan die minister in hierdie verband gegee nie. “Al wat ons aan die minister gesê het, is om hierdie saak op te los voordat dit in die hof draai. Hoe die saak opgelos word, kan ons nie namens die minister bepaal nie. Die NUK sê net kom ons los die saak op en wag nie vir howe om [die minister] opdrag te gee oor wat om te doen nie. Ons moet hierdie besluit self kan neem,” het Mantashe gesê.