Kom ons bou weer aan ons kultuurFlip Buys, voorsitter van die Solidartiteit Beweging. (Foto: René Roux) Die antieke Egiptenare het al 4 600 jaar gelede indrukwekkende piramides gebou wat vandag nog as wonderwerke beskou word. Die mensdom staan steeds verstom oor die hoë vlak van ingenieurswese, argitektuur, wiskunde, wetenskap en logistiek wat hierdie piramides moontlik gemaak het. Daarbenewens het bouwerk van daardie omvang gevorderde vorme van staatkundige ordening, ekonomiese ontwikkeling, bestuur en organisasie, en geletterdheid en opleiding geverg. Argeoloë sê wel dat die antieke Egiptenare die piramides gebou het, maar in werklikheid het die piramides terselfdertyd die Egiptenare as ŉ hoogs ontwikkelde beskawing gebou. Daarmee word bedoel dat die eeue lange bouwerk aan piramides en ander infrastruktuur wat ŉ beskawing nodig het, op hul beurt ook die Egiptenare se kultuur en beskawing gebou het. Bouwerk van daardie omvang vereis immers ŉ gevorderde beskawing wat in staat is om groot gesamentlike projekte aan te pak, die hulpbronne daarvoor te bekom, doeltreffend te beplan en te organiseer, en wat oor die leierskap en kundigheid beskik om dit suksesvol uit te voer. Bouwerk ŉ Volk, kultuur of beskawing se vlakke van ontwikkeling word eeue later steeds aan die bouwerk gemeet wat hulle tot stand gebring het. Ons kan onsself nie die antieke Egiptenare, Romeine en Grieke indink sonder hulle bouwerk nie. Die Romeine se kultuur en vlakke van beskawing is vandag steeds duidelik as gekyk word na hulle bouwerk wat vandag steeds bestaan. Maar hierdie bouwerk het ook betrokke beskawings gebou, omdat dit die uitleef, uitdra en oordrag van hulle kulture moontlik gemaak het. Winston Churchill het immers gesê dat ons eers ons geboue vorm, en daarna vorm ons geboue ons. Die Romeine se paaie, brûe, watervoorbrûe, teaters en stede het ŉ Romeinse lewe moontlik gemaak en die oordrag en verspreiding van hulle kultuur regoor die ryk vergemaklik. Die Afrikanerkultuur kan ook nie verwyderd van sy bouwerk ingedink word nie. President Paul Kruger was nie net ŉ staatsbouer nie, maar ook ŉ stadsbouer. Hy het ŉ groot rol gespeel om Pretoria vanaf ŉ stowwerige dorpie na ŉ hoofstad uit te bou. Dink maar aan die Ou Raadsaal, die Paleis van Justisie, museums, hospitale, skole en die forte rondom Pretoria. Geboue is in werklikheid die kulturele infrastruktuur van ŉ volk. Dit “bou” die volk deurdat die Ou Raadsaal die kern van die staatkundige republiek was, en die Paleis van Justisie die sentrum van die regsorde was. Afrikaners het later jare ŉ landvol geboue opgerig wat ons ook as ŉ kultuur gebou het. Dink aan die geboue wat vir opvoedkundige, ekonomiese, kulturele, mediese, militêre en ander doeleindes gebou is. Afrikaanse lewe Afrikaners is vandag met rede oor die toekoms bekommerd. Soveel van wat opgebou is, is tans vervalle, verlore of oorgevat. Dit maak ŉ “Afrikaanse lewe” en die oordrag van ons kultuur baie moeilik. Dink maar net hoe min openbare ruimtes daar nog bestaan waar ons veilig en vry die heerlike somersaande kan geniet. Mense leef vandag feitlik net in handelsruimtes soos winkelsentrums en privaatwonings. Ons voel ontuis en selfs onveilig in die meeste openbare ruimtes. Die vraag kan gevra word hoeveel, behalwe huise en inkopiesentrums, ons werklik nog vandag bou. Is die probleem nie dat ons moed verloor oor alles wat die ANC afbreek, maar dat ons as gemeenskap nie meer bou nie? Afrikaners voel nie meer tuis in die land nie, want ons het nie meer genoeg plekke waar ons tuis voel nie. Die oplossing vir ŉ kultuur wat wil leef, is om weer te begin bou aan die kulturele infrastruktuur wat vir voortbestaan nodig is. Daardie bouwerk sal dan weer terselfdertyd ook ons Afrikanerkultuur bou. Dan het ons niks te vrees vir die toekoms nie. Die ongekende geesdrif wat die bou van die Solidariteit Beweging se Sol-Tech ontlok het, is genoeg bewys van hierdie stelling.