Ons ongunstige toestande is soms dinge waarvan ons nie kan weghardloop nie, soos swak gesondheid. Ken jy dalk ‘n persoon wat maar net altyd opstaan, maak nie saak wat na sy of haar kant toe gegooi word nie? God het daardie persoon spesiaal gemaak om die ongunstige toestande in sy of haar lewe te oorkom. Hy weet wat die spesiale toestand is vir daardie persoon om Sy Naam uit te dra. Daarom kan ons maar net altyd sê: “Ek is tot alles in staat deur Hom wat my krag gee.” Fil 4:13
“Die hemel getuig van die mag van God, die uitspansel maak die werk van sy hande bekend. Die een dag gee die berig deur aan die ander en die een nag deel die kennis aan die volgende mee. Sonder spraak en sonder woorde, onhoorbaar is hulle stem. Tog gaan daarvan ‘n boodskap uit oor die hele wêreld en hulle taal bereik die uithoeke van die aarde. Vir die son is daar in die hemel ‘n tent opgeslaan. As hy stralend begin om sy baan te volg, is hy soos ‘n bruidegom wat uit sy slaapkamer kom. Aan die een kant van die hemel kom hy op en aan die ander kant gaan hy onder, en niks ontkom aan sy gloed nie. Die woord van die Here is volmaak: dit gee lewe. Die onderwysing van die Here is betroubaar: dit gee wysheid aan dié wat nog onervare is.”
Daar gekom haal hy ‘n bloue uit sy laai. “So rukkie na jy weg is nou die dag, staan ek by die oop deur en daar waai ‘n honderdrandnoot by my deur in. Toe weet ek dit moet een van joune wees en toe bêre ek dit tot ek jou wees sien.”
My pa was ‘n stoere Boere-oom. Sy grootste trots was sy spannetjie kinders – sewe dogters en einde ten laaste ‘n seun, die appel van sy oog. Hy het gedroom daarvan om tagtig te wees, en sterf net ‘n paar maande daarna ‘n gelukkige man.
Na matriek het hy gaan werk in ‘n finansiële rigting, want geld vir studeer was daar nie. Sy ouers is van Boegoepan af na Rooikoppies naby Brits waar hulle ‘n plot gehuur het. Hy en sy pa koop toe ‘n plot by Langberg in die distrik Brits en díé oorreed hom om saam met hom te gaan boer op die lappie grond. Hy, oujongkêrel, saam met sy ouers in die huis. Persoonlik dink ek dit was die grootste fout van sy lewe. Ek dink verseker dat hy ‘n uitstekende ouditeur of bankbestuurder sou kon wees. Maar ‘n Man moet boer… Hy het egter sy beste gegee maar was nie tegnies aangelê nie en nooit regtig ‘n landbouboer nie. ‘n Boer, ja. Afrikaner in murg en been.
Ons het maar baie arm groot geword, en ek dink dit was maar finansies wat hom laat afstand doen het van die dinge wat geld gekos het om te doen wat vir hom lekker was. Nooit, ooit het hy gekla of iemand verwyt daaroor nie. Hy het net sy lewe gelewe en vir sy gesin gesorg die beste wat hy kon. In eerlikheid en sonder skuld. Óns was sy rykdom.
Buiten sy blokkiesraaisels was swepies maak al wat hy gedoen het namate hy oud geword het. Hierdie swepies was gemaak van die velle wat hy nog self gelooi het.
Gedurende die laat sewentiger jare het hy finaal opgehou boer en die landerye begin verhuur. Hy moes gaan werk om te oorleef, skuld maak by die Landbank was nie deel van sy lewenswyse nie. Alhoewel dit vir hom ‘n bitter ding was het hy later besef hoe groot seën dit eintlik was, want toe het hy aangesluit by ‘n mediese fonds. Dít en sy pensioen is my ma se redding vir goeie versorging vandag. Hy het egter begin onttrek by gemeenskapsbetrokkenheid en in ‘n groot mate van LEWE self.
Hierna het hy homself nog meer en meer van die gemeenskap onttrek en sy toevlug tot sy stoel en sy blokkiesraaisels gewend. Die blokkiesraaisels het sy verstand skerp gehou tot met sy dood, so dit het darem ook ‘n goeie doel gedien. Hy was links maar was as kind gedwing om regs te skryf in die skool. Hy kon toe ewe goed links en regs skryf. Na die beroerte was sy regterkant swak en het hy slegs links geskryf. Die laaste tyd het hy vreeslik gebewe, maar steeds sy blokkiesraaisels sonder die hulp van ‘n woordeboek voltooi. Wat altyd vir my interessant was, is die feit dat sy handskrif nie verskil het van linkerhand na regterhand nie!
‘n Paar keer het Pa ons groot laat skrik. ‘n Paar keer was hy só siek in die hospitaal dat die dokters gesê het ons moet kom groet. Hy sê hy was bewus van elkeen wat kom groet het en kon onthou wat elkeen gesê het. Hy het versoek watter dominee sy begrafnisdiens moes lei, wat gelees moet word en wat gesing moes word. Sy plekkie in Krokodilrivier se begraafplaas buite Brits was lank reeds bespreek en betaal. Maar hy het geen plan gehad om te gaan nie, hy het geweet dat dit nie sy tyd was nie het hy ons later gesê, hy was net baie siek. En buitendien, hy beplan nie om in die hospitaal dood te gaan nie. Want hulle Goue Bruilof en sy tagtigste verjaardag moes nog kom… Dit was sy grootste, grootste wens.
Na die Goue Bruilof en sy tagtigste verjaardag het hy oor ander dinge begin praat wanneer ons van sy volgende verjaardag praat. Sommer weggekyk en jou goed laat verstaan jy beweeg nou op verbode terrein. Ek kan nie sê dat hy opgegee het nie, hy het homself nie doelbewus verswak soos baie oumense doen nie, hy was net tevrede dat hy sy lewensdoelwit bereik het. Hy wóú niks meer hê nie, hy wóú nie nog ‘n keer verjaar nie.
Hy en sy oudste broer Bertus was die laastes wat oorgebly het en hulle het die laaste tyd vir ure net bymekaar sit. Sonder om ‘n woord te sê. Dit was aandoenlik om so hulle bymekaar te sien. Oom Bertus het eenkeer gesê: “Ek wou graag oud word, maar ek het nou nie bedoel SO oud nie!”
Ouboet Bertus en Kleinboet Hansie. Oom Bertus het die langste geleef, hy het sy ma belowe dat hy na sy broers sal kyk, en hy het.
Toe hy daarna siek geword het, het ons geweet hy gaan nie weer veg nie. Maar hoe verkeerd kan mens tog wees! Hy hét geveg… hy het geveg om huistoe te kon gaan. Hy wóú nie in die hospitaal sterf nie. In die hospitaal het hy een dag afskeid geneem van Ma. Nie in woorde nie, maar met sy siel in sy oë. Daardie dag mag sy nie uit die stoel voor sy bed beweeg het nie. Te swak om te praat het hy net vir haar gekyk. Net vir haar. Sy oë was nie ‘n sekonde op iets of iemand anders nie. Gefokus. Totsiens my geliefde, totsiens my lewensmaat…
“Waar is my baadjie en my hoed?” wou hy kort-kort weet. “Ek moet netjies wees wanneer ek moet gaan. Bring my kierie ook, ek gaan hom dalk nodig kry.” Ons het sy kosbare dinge gaan haal en so gesit dat hy dit kon sien. Vir my het hy gevra: “Ek sien dis reënerig buite, dink jy ek moet my sambreel ook vat?” waarop ek gesê het “Ons sal kyk as dit nodig is Pa, ons sal hom solank uithaal.” Dit was vir hom sy lewe lank belangrik om netjies te wees wanneer hy êrens heen moes gaan. Sy baadjie en sy hoed, en later jare het sy kierie by gekom.
Dit was swaar om te groet en weg te ry, en te weet dis nou regtig die laaste keer. Vroegaand het hy die laaste keer gepraat, vir Annemarie gevra om vir hom ‘n sigaret op te steek, wat hy maar net in sy hand vasgehou het. In die na-nag het hy hard en duidelik “Ja” en weer ‘n keer “ja” gesê, asof hy iemand baie oortuigend geantwoord het.
Die wolke is al die heeldag slierte in die blou-blou lug. Vanmiddag toe ek pomp toe stap om die tydskakelaar te gaan verander vir die week, was daar ‘n blertsie reënboog net vir my. My kamera kon egter nie reg doen aan die ongelooflike gesig nie, maar ek het probeer.
Ps 16:5-11 “Here, U is my lewe, U sorg vir my. Wat ek ontvang, kom alles van U af. ‘n Pragtige deel is vir my afgemeet, ja, wat ek ontvang het, is vir my mooi. Ek sal die Here loof wat my tot die regte insig gebring het; selfs in die nag bly ek bewus van wat Hy my leer. Ek het die Here altyd by my: omdat Hy by my is, sal ek nie struikel nie. Daarom is ek bly en juig ek en voel ek my veilig. U gee my nie oor aan die dood nie. U laat u troue dienaar nie in die graf kom nie. U leer my hoe om te lewe. By U is daar oorvloedige blydskap. Uit u hand kom daar net wat mooi is.”