Epiloog: Die Eindtydse Situasie in Israel
Huidige wêreldgebeure – veral in Europa en die Midde-Ooste – dui daarop dat die eindtydse profesieë van Daniël spoedig in vervulling sal gaan. Die tye van die nasies het met die Babiloniese Ballingskap van Israel begin en sal met die volle herstel van Israel in die eindtyd beëindig word. Dit sal nie sonder groot weerstand gebeur nie, want die duiwel gaan deur die bemiddeling van die Antichris volle beheer oor die ongeredde nasies verkry, en dan alles in die stryd werp om Israel, wat sedert 1948 progressief in hulle land herstel word, van die aardbodem af uit te delg. Israel is die groot struikelblok vir die nuwe wêreldorde van die nasies, daarom gaan hulle onder die Antichris se leiding al hulle militêre mag aanwend om te verhoed dat Israel se Messias-Koning terugkeer en dié land tot wêreldstatus verhef (Op. 19:19).
Die ontluikende nuwe wêreldorde het probleme met Israel, en probeer alles moontlik om dié land te verdeel en te verswak sodat dit 'n speelbal in die internasionale gemeenskap se hande kan bly. In die proses is Jodehaat besig om verder op te bou as 'n voorspel tot dit wat in die komende verdrukking (die 70ste jaarweek van Daniël) gaan gebeur. In Daniël 12 word die groot benoudheid van Israel bespreek wat hulle in die laaste helfte van die verdrukking sal oorval voordat 'n oorblyfsel van die volk gered sal word. Die Here Jesus koppel die begin van hierdie eindtydse vlug aan die Antichris se ontheiliging van die tempel deur 'n afgodsbeeld, soos dit in Daniël 9 en 11 beskryf word (Matt. 24:15-16).
Daniël dui die rede vir hierdie vlug só aan: "...gedurende die helfte van die week sal hy slagoffer en spysoffer laat ophou; en op die vleuel van gruwels sal daar 'n verwoester wees" (9:27). Wanneer die Antichris die groot aanslag op Israel se nasionale godsdiens gedoen het, sal hy as 'n verwoester geopenbaar word wat almal sal ombring wat nie met sy afgodediens wil saamgaan nie. Militêre geweld sal hiervoor gebruik word: "En deur hom sal leërs op die been gebring word en die heiligdom, die vesting, ontheilig, en hulle sal die voortdurende offer afskaf en die ontsettende gruwel opstel" (11:31). In hoofstuk 12:1 en 11 sê Daniël dat daar vir Israel 'n 3½ jaar lange tyd van groot benoudheid ná die ontheiliging van die tempel sal aanbreek.
Jode wat nie die verpligte afgodediens en aanbidding van die Antichris sal aanvaar nie, sal haastig vir oorlewing uit Jerusalem en ander Joodse gebiede moet vlug. Die Here Jesus sê dat hulle te voet na die berge sal vlug (Matt. 24:15-20). In watter rigting sal hulle vlug wanneer die Antichris 'n Joodse volksmoord verklaar om al sy teëstanders te probeer uitwis? Uit die geskiedenis van Israel, waarin ontvlugtingsplekke in die berge 'n groot rol speel, is dit duidelik dat hierdie vlug waarskynlik oor die berge van Judéa na Petra in Suid-Jordanië sal wees.
Petra, wat "Rots" in Grieks beteken, is 'n verlate stad suid van die Dooie See in Jordanië. In die antieke geskiedenis het dit as Seïr bekend gestaan, wat die hoofstad van Edom was. In later eeue het die Nabateërs in die plek van die verdryfde Edomiete hier gewoon en hulle hoofstad Petra genoem. Petra is in 'n lang skeurvallei geleë wat as die Kidrondal deur Jerusalem loop en daarna ook deur die Dooie See en verder suid. Waarskynlik het 'n groot aardbewing en vulkaniese aktiwiteit hier plaasgevind en die aarde oopgeskeur sodat 'n canyon met steil klowe en kranse gevorm is. Die oorblyfsels van die skouspelagtige stad bestaan uit tempels en grafkelders wat uit die groot formasies sandsteenrots gekap is. Daar is net 'n nou skeur wat toegang tot die canyon bied, en dit kan maklik geblokkeer en afgesluit word. Dit is dus 'n veilige ontvlugtingsplek.
Suid van die nou kloof wat toegang tot Petra bied, is daar 'n vallei wat tussen 1½ en 5 kilometer breed is. Omtrent 3 kilometer suid van die toegang tot Petra is die Fontein van Moses (Ain Musa). Moses het die Israeliete in hulle trek deur die woestyn deur hierdie vallei tot by die poort van Petra gelei. Van daar af wou hulle langs Petra verbytrek op pad na die Beloofde Land, maar die vyandiggesinde Edomiete het hulle versoek twee keer geweier.
Waarom na Petra?
Hoewel dit nie uitdruklik in die Bybel gesê word dat die voortvlugtende Jode na Petra toe sal vlug nie, word dit duidelik deur historiese gebeurtenisse, omstandigheidsgetuienis en 'n profesie oor Jordanië se posisie in die groot verdrukking geïmpliseer. Jode wat van Jerusalem af te voet berge toe vlug, sal om veiligheidsredes nie in die rigting van Egipte, Libanon, Sirië of die Middellandse See vlug nie, omdat die invalsmagte van die Antichris uit hierdie rigtings sal kom en hulle maklik sal kan omsingel en uitwis. Hulle sal ook nie Oos in die rigting van Amman vlug nie, omdat daar goeie toegangspaaie is waarop hulle maklik agtervolg en ingehaal sal kan word. Die enigste redelik veilige, hoewel ook die moeilikste begaanbare rigting vir hulle, sal suid en suidoos langs die Dooie See af wees, wat 'n baie bergagtige gebied is.
Volgens die Joodse geskiedskrywer, Joséfus, het groepe Jode na Edom en Petra ontvlug toe die Babiloniërs Juda ingeval en Jerusalem en die tempel in die sesde eeu v.C. verwoes het. Toe die Romeine Jerusalem en die tempel in die jaar 70 n.C. verwoes het, het baie van die Jode na die verlate berge langs die Dooie See gevlug. Sommige van hulle het tevergeefs op 'n bergtop by Masada probeer skuil. Ander het tot in Bosra en Petra suid van die Dooie See gevlug.
In die middel van die verdrukking, wanneer die Antichris homself tot God sal verklaar, sal die Jode in Israel in 'n baie verswakte posisie wees. Volgens Daniël 9:27 en Johannes 5:43 sal hulle aan die begin van die sewejarige verdrukking 'n vredesverbond met die Antichris sluit, in terme waarvan hulle óf sal ontwapen óf beheer oor hul gewapende magte aan 'n internasionale vredesmag sal oorgee, en ook hulle land sal verdeel om vir die Palestyne ruimte te maak. In ruil hiervoor sal hulle veiligheid deur die valse "Messias" gewaarborg word en sal hulle ook die reg kry om die tempel in Jerusalem te herbou.
Wanneer Israel in die middel van die verdrukking hoogverraad teen die Antichris as selfverklaarde God en hoof van 'n wêreldregering pleeg, sal hulle geen militêre, humanitêre of logistieke ondersteuning van enige aard hê nie. Hulle sal te voet, sonder padkos, net met die klere aan hulle lyf moet vlug. Gegewe hierdie besondere omstandighede kan aanvaar word dat hulle vlug nie vreeslik ver sal wees nie. Petra is omtrent 220 kilometer suidoos van Jerusalem af, en hoewel dit 'n moeilike tog sal wees, is dit nie té ver vir voetgangers nie. Neem verder ook in ag dat die Here die aarde agter die vlugtende Israeliete sal laat oopskeur sodat hulle vyande hulle nie sal kan inhaal en oorrompel nie (Op. 12:15-16). Hierdie vlug en goddelike uitredding herinner baie aan Israel se vlug uit Egipte toe die Here die agtervolgende leërs van Farao by die Rooi See afgesny en verdelg het. Hy sal die voortvlugtendes in die woestyn onderhou, wat beteken dat Hy ook in hulle behoeftes aan kos en water sal voorsien, soos in die tyd ná hulle uittog uit Egipte.
Die opdrag aan die Jode is duidelik: "Vlug na die berge" (Matt. 24:16). Die berge in Israel is nie baie hoog nie, op die hoogste omtrent 1200 meter. Hulle bied ook nie baie veilige beskutting nie. Hierteenoor is die berge by Petra die hoogste in Jordanië, omtrent 1500 meter hoog. Dit is van die mees ruwe en ontoeganklike berge in die wêreld. Dit sal baie moeilik vir die Antichris se magte wees om die Joodse ballinge hier te bereik. Die Jode sal beslis ook in die lig van Daniël 11:41 weet dat Jordanië 'n veilige ontvlugtingsplek sal wees, omdat dié land uit die hand van die Antichris sal ontkom. Daar staan: "Hierdie volke sal uit sy hand vryraak: Edom en Moab en die beste deel van die kinders van Ammon." Die gebiede van hierdie drie antieke volke stem met die huidige Jordanië se grense ooreen. In die lig van hierdie Bybelse profesie sou dit dus baie wys wees om na die verlate bergvesting van die Edomiete in Jordanië te vlug. Neem verder ook die feit in ag dat Petra tot 'n wêrelderfenisgebied verklaar is, wat in tye van oorlog nie aangeval, gebombardeer of op enige manier beskadig mag word nie. Dit maak nog soveel te meer van die plek 'n veilige ontvlugtingsoord.
Dit is moontlik dat die eindtydse Joodse vlugtelinge volgens Psalm 60:11-12 sal bid: "Wie sal my bring in die versterkte stad? Wie kan my lei tot in Edom? Het U, o God, ons nie verwerp nie?"
Die slag van Armageddon
In Jesaja 63 lees ons die volgende oor die wederkoms van Messias, wanneer hy die oorblyfsel van Israel sal uitred en Hom oor die vyande van sy koninkryk sal wreek: "Wie is dit wat daar aankom uit Edom, met bloedrooi klere uit Bosra? Hy daar, pragtig in sy gewaad, wat agteroor buig in die volheid van sy krag? Dit is Ek wat in geregtigheid spreek, wat magtig is om te verlos. Waarom is u gewaad so rooi, en u klere soos een wat die wynpers trap? Ek het die pers alleen getrap, en van die volke was niemand by My nie; en Ek het hulle getrap in my toorn en hulle vertrap in my grimmigheid, sodat hulle lewensap op my klere gespat en Ek my hele gewaad bevlek het. Want die dag van wraak was in my hart, en die jaar van my verlossing het gekom. En Ek het uitgekyk, maar daar was geen helper nie; en Ek het My verbaas, maar daar was niemand wat ondersteun het nie. Toe het my arm My gehelp en my grimmigheid het My ondersteun. En Ek het die volke vertrap in my toorn en hulle dronk gemaak in my grimmigheid; en Ek het hulle lewensap op die aarde laat afloop" (Jes. 63:1-6).
Direk hierna sal daar 'n tyd van intense rou vir Israel oor hulle sonde aanbreek. Hulle sal met die Messias versoen word en dan in die vrederyk in hulle land gevestig word. Hier sal die geredde Israel die doel bereik waarvoor die Here hulle aanvanklik geroep het, naamlik om sy spesiale getuies onder die nasies te wees.
Ten spyte van al die profetiese aanduidings dat Jesus die Messias van Israel is wat eers as die lydende Messias moes kom (Jes. 53; Ps. 22) voordat Hy as die regerende Messias kan kom om sy vyande te verdelg en uit Jerusalem te regeer (Sag. 14), verwerp die ortodokse Jode Hom nog steeds. In plaas hiervan gaan hulle met planne vir die herbouing van die tempel voort. Die Antichris sal hulle verder op hierdie weg aanmoedig, omdat die herbouing van die tempel en die herinstelling van diere-offers in die teken van die voortgesette verwerping van Jesus as Messias sal staan. Net Jesus, as die Lam van God, is die vervulling van al die Ou Testamentiese offers.
Daar word reeds op verskeie terreine voorbereidings vir die herbou van die tempel getref, waarna algemeen as die derde tempel verwys word. Die tempel van Salomo was die eerste tempel. Dit is voor die Babiloniese ballingskap verwoes maar ná Israel se herstel uit die ballingskap herbou. Die tempel van Herodes was die tweede tempel. Dit is in die laaste eeu voor Christus deur Herodes vir die Jode gebou, maar is in 70 n.C. deur die Romeine verwoes. Die tempel wat tans beplan word, sal dus die derde tempel wees.
Verskeie organisasies in Israel is met voorbereidings vir die bou van die tempel en die herinstelling van die priesterlike dienswerk gemoeid, bv. die volgende:
Die Sanhedrin. 'n Moderne Sanhedrin met 71 lede is in die lewe geroep. Hulle bestaan uit godsdiensleiers en ortodokse Joodse geleerdes. Hierdie raad beywer hom vir die herbouing van die tempel en die beskerming van Israel se gebiedsintegriteit.
Die Tempelinstituut. Hierdie Instituut is met die versameling en vervaardiging van meubels, altare, toerusting en kledingstukke besig wat vir die hervatting van die tempeldiens nodig is. Hulle het onder andere reeds 'n goue kandelaar en koper waskom laat maak, asook 'n replika van koning Dawid se lier.
Priesterskole. Verskeie persone uit die stam van Levi word as priesters in spesiale priesterskole opgelei. Van 15 tot 19 Julie 2007 is daar 'n groot konferensie vir priesters en Leviete in Jerusalem gehou. Jode met die van Cohen stam almal van die eerste priester, Aäron, af en mag dus as priesters opgelei word.
Temple Mount and Land of Israel Faithful Movement. Hierdie beweging is getrou aan die Tempelberg en Israel se Bybelse mandaat oor hulle land. Die leier van die beweging, Gershon Salomon, is baie aktief om Jode in Israel én ook in ander lande, veral Amerika, van die belangrikheid van die bou van die tempel bewus te maak. Hy kry geweldige positiewe reaksie, en op sy laaste Amerikaanse toer het baie Joodse vrouens, soos in Bybelse tye, hulle juweliersware afgehaal en vir die tempelbou-projek geskenk. Gershon se beweging het ook al etlike pogings aangewend om 'n hoeksteen vir die bou van die derde tempel op die Tempelberg te lê, maar die Israeli polisie het hulle daarvan weerhou omdat die Tempelberg in 1967 al aan die beheer van 'n Moslem-komitee oorgegee is omdat twee van hulle groot moskees daar staan. Pogings om die Joodse tempel te bou, sal tot 'n nuwe jihad deur militante Moslems teen die Jode aanleiding gee.
Sowel Gershon Salomon se groep as die Tempel-Instituut propageer die mening dat die herbou van die tempel en die volle eerbiediging van die Torah nie net in Israel se belang is nie, maar 'n tydperk van vrede en harmonie vir die hele wêreld sal inlui. Hulle haal die volgende gedeelte uit Jesaja 2 en Miga 4 aan: "En aan die einde van die dae sal die berg van die huis van die Here vasstaan op die top van die berge en verhewe wees bo die heuwels, en al die nasies sal daarheen toestroom. En baie volke sal heengaan en sê: Kom laat ons optrek na die berg van die Here, na die huis van die God van Jakob, dat Hy ons sy weë kan leer en ons in sy paaie kan wandel. Want uit Sion sal die wet uitgaan en die woord van die Here uit Jerusalem. En Hy sal oordeel tussen die nasies en regspreek oor baie volke; en hulle sal van hul swaarde pikke smee en van hul spiese snoeimesse; nie meer sal nasie teen nasie die swaard ophef nie, en hulle sal nie meer leer om oorlog te voer nie. Kom, huis van Jakob, en laat ons wandel in die lig van die Here!" (Jes. 2:2-5; vgl. Miga 4:1-3).
Uit 'n ortodokse oogpunt is dit 'n baie eerbare doelstelling om die tempel te herbou, en mens kan verstaan waarom die meerderheid Jode so opgewonde oor die tempelprojek is. Daar ontbreek egter 'n baie belangrike aspek in hulle visie vir Israel en die wêreld, en dit is die feit dat die Torah en al die offers en feeste van die Ou Testament slegs 'n voorbereidende rol op die koms van die Messias vervul het. Dit is alles in die Messias, Jesus Christus, vervul.
Dit is dus 'n totale vergissing om te dink dat die herbouing van die tempel en die instelling van die wet die oplossing vir die wêreld se probleme en verdeeldheid is. Die skaduagtige gebruike van die wet kan Israel en die wêreld nie red nie – net die versoeningswerk van die Messias aan die kruis kan dít doen! Eers wanneer Hy van die troon van Dawid af uit Jerusalem regeer en die kennis van die Here die aarde oordek soos die waters die seebodem (Jes. 11:9), sal vrede heers en almal van hulle wapens ontslae raak en nuttige landbou-implemente daarvan maak. Israel sal eers hierdie uiters belangrike ontdekking moet maak voordat dit geestelik én materieel met hulle goed sal gaan.
Uit Daniël 9:26-27 is dit duidelik dat Israel 'n duur prys sou betaal om die Messias te verwerp. Christene oor die hele wêreld moet bid dat meer Jode se oë sal oopgaan om Jesus as hulle Messias en Verlosser aan te neem. Eers wanneer die hele oorblyfsel van Israel Hom aanneem (Rom. 11:26), sal die beloofde Messiasryk begin.