Is tronk die oplossing vir renosterstropery?Bonné de Bod by ivoorjuwele waarop beslag gelê is. Foto: Susan Scott/Verskaf. Sosiale media het onlangs uit sy nate gebars met die nuus dat 365 stropers tot dusver hierdie jaar aangekeer is. Natuurlik is dit positiewe nuus, maar terselfdertyd ook geen rede om die vreugdevure aan te steek nie. Dit is duidelik dat die instroming van stropers binne ons nasionale parke nie besig is om af te neem nie. En vir elke stroper wat agter tralies beland of selfs tydens ’n kontak met veldwagters doodgeskiet word, is daar altyd nog een wat gereed staan om sy plek in te neem. Stropers is vervangbaar. Ons veg ’n komplekse oorlog en daar is baie meer agter die aanslag as bloot die inhegtenisneming van stropers op die grond. Hierdie grootskaalse probleem moet laag vir laag afgeskil word soos ’n ui. Daar is twee slagvelde in hierdie oorlog: die bron hier in Suid-Afrika, die tuiste van die meeste renosters in die wêreld, en die aanvraag in Asië, waar die verbruikers van renosterhoring is. Op voetsoolvlak begin dit met armoede, aangesien die meerderheid van stropers van die plaaslike gemeenskappe aangrensend ons nasionale parke afkomstig is. Die Krugerwildtuin sien die meeste stropers, met ’n geraamde twaalf tot vyftien bendes wat elke dag aktief in die park besig is. Miljoene rande word vir bekamping in die park aangewend en die nuutste tegnologie geniet gedurig publisiteit, en tog stroom die stropers binne. Die 365 stropers is ’n aanduiding dat die beloning steeds swaarder weeg as die risiko. Wat die plek van aanvraag betref: daar is ’n eeue oue geloof van miljoene mense duisende kilometers ver oor die oseaan, wat onwrikbaar glo dat renosterhoring siektes genees en status gee. Die vraag na renosterhoring is nimmereindigend. Wildlewe-misdaad in die algemeen is ’n “gewilde” misdaad. Die groot getal beslagleggings op onwettige ivoor, ietermagogs en renosterhorings by lughawens is genoeg bewys dat hierdie gentlemans crime, soos wat die Asiërs dit noem, aan die toeneem is. Net vroeër hierdie maand is daar op 50 renosterhorings, wat na Viëtnam onderweg was, by Kuala Lumpur-lughawe beslag gelê. Dit was die grootste beslaglegging in die geskiedenis van Maleisië wat betref die aantal horings en hul waarde. Deel van die besending was ook beendere van tiere en luiperds. Wildlewe-misdaad is uiters lonend en het ontaard in een van die wêreld se grootste oorgrens-georganiseerde kriminele aktiwiteite, tesame met dwelm- en wapensmokkelary asook mensehandel. Sindikate gebruik dieselfde roetes en tegnieke vir wildlewe-misdaad as vir hul ander onwettige aktiwiteite. Indien hierdie sindikaatnetwerke nie uitmekaar getrek word nie, sal stropingsbendes onverpoosd met hul aktiwiteite in ons parke voortgaan. Dit is die realiteit. Nog ’n probleem wat ons in die gesig staar, is dat die meerderheid van inhegtenisnemings en gepaardgaande skuldigbevindings op die stropers en middelmanne fokus, eerder as op die groot rolspelers wat baie hoog op in hierdie kriminele netwerke sit. Die baasbreine maak nie self hul hande vuil nie en daarom is dit moeilik om die sindikate te ondersoek en te vervolg. Hier speel die inwin van inligting en die volg van die geldroete ’n baie belangrike rol. Ons moet ook indringend kyk na ’n minimum vonnis vir renosterstropingsake. Waar Chinese en Viëtnamese burgers by die lughawe aangekeer is met renosterhorings in hul bagasie, word daar skuldig gepleit en ’n boete opgelê. Die horings waarop beslag gelê word, word egter vir miljoene rande op die swartmark verkoop en die misdadiger spring vry met ’n R500 000-boete. Dit is kleingeld uit hul diep sakke en hulle gaan eenvoudig voort met hul bedrywighede. Die misdaadnetwerke buit die regstelsel uit. Die eerste doel vir die misdadiger is om borgtog te kry en as dit eers gebeur het, doen hulle alles in hul vermoë om die regsproses so lank as moontlik te vertraag. Sake word gevolglik vir jare uitgestel en aangeskuif met die hofrol wat reeds oorlaai is. Tans is daar sindikaatsake wat al vir langer as sewe jaar sloer. Die regstelsel werk dus ten gunste van die misdadiger en dit is een van die aspekte waarna gekyk sal moet word as ons enigsins wil voor kom in hierdie stryd teen renosterstropery. Ons het ’n regstelsel nodig wat daar is vir die slagoffer.