Daar is twee tematiese lyne in die lesings van hierdie week. Die eerste fokus op God se woord. Die woord is op die harte geskryf (Jer 31), dit gee leiding om op die regte pad te bly (Ps 119) en dit is die basis vir 'n lewe in navolging van Christus (2 Tim 3-4). Die ander tematiese lyn onderstreep die belangrikheid van volhardende gebed (Luk 18).
Die liturgie bring die twee tematiese lyne bymekaar. Aan die een kant het ons die verlange na God en aan die ander kant verlang God om ons leiding en lewe te gee deur sy Woord. In gebed gee ons uitdrukking aan ons verlange en stel ons onsself oop vir die werking van sy Woord.
2 Timoteus 3:14-4:4
4 Ek beveel jou voor God en voor Christus Jesus wat die lewendes en die dooies sal oordeel, ek beveel jou met die oog op sy koms en sy koningskap: 2verkondig die woord; hou daarmee vol, tydig en ontydig; weerlê, bestraf, bemoedig deur met alle geduld onderrig te gee, 3want daar sal 'n tyd kom wanneer die mense die gesonde leer nie meer sal verdra nie. Hulle sal hulle eie begeertes volg en vir hulle leermeesters bymekaarmaak wat net sal sê wat hulle graag wil hoor. 4Hulle sal die waarheid nie wil hoor nie en hulle tot verdigsels wend.
Toetrede: Flam 183 of Vonkk 90 of Ps. 119 vers 18
Votum: Ps. 119:97, 103-104
Lofsang: Flam 61 of Lied 203 of Vonkk 174
Bemoediging (Wet): 2 Timoteus 3:14-4:5
Toewyding (Skuldbelydenis): Flam 352 of Lied 519
Belofte (Genadeverkondiging): Jer. 31:31-34
Slotlied: Flam 327 of Lied 280 of Vonkk 38
Respons: Flam 56 of Vonkk 90 of Lied 280 v2 refrein: "Vas kan ek op U vertrou".
Flam 183 "My hulp is van U, Heer"
Vonkk 90 "Maranata!" (Eerste teks: Maranata!)
Ps. 119 vers 18
Flam 61 "Verlustig jou in hom/Staan Vas"
Vonkk 174 "Strome van Seën uit die Hemel" (v4: "Hy leer ons bid met volharding")
Flam 352 "Met my Hele Hart" (v2 "laat my volhard, o Heer")
Lied 519 "Wees stil en weet: Ek is die Heer" (v4: "Bly waak en bid; volhard in geloof.")
F183. "My Hulp Is Van U, Heer "
Nav I Korintiërs 16:22b Teks: Jannie Hougaard 2004 ©
Melodie: MARANATA – Jannie Hougaard 2004 © © 2009 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media)
Gesels met die kinders oor "volharding" – verduidelik wat dit beteken en hoor of hulle aan 'n paar voorbeelde van volharding kan dink.
Wys die uittreksel uit die fliek "Surf's Up". Cody wou nog altyd aan die groot surf kompetisie deelneem, maar almal lag vir hom en niemand neem sy droom ernstig op nie. En dan, op 'n dag, daag die scout van die groot surf kompetisie by Cody se dorpie op! Hy gee vir Cody kans om sy slag te wys… maar daar is geen branders nie! [Jy kan gratis by wingclips registreer en al hul video's gratis aflaai. Daar is ook 'n baie handige tematiese soekfunksie]
Verduidelik dan dat ons ook in geloof moet volhard soos Cody. Wanneer ons 'n probleem het, kan ons aanhou bid sonder om moed op te gee.
Jy sou ook die verhaal van "Cloudy With A Chance Of Meatballs" kon vertel.
Of van Thomas Edison, wat die moderne gloeilamp uitgevind het. Daar word vertel dat Edison 18 uur 'n dag gewerk het en 10 000 keer probeer het, voordat hy 'n gloeilamp kon maak wat werk!
Morris Goodman staan nie verniet as "Die Wonderwerk" bekend nie. Op 10 Maart 1981 het Goodman vir ontspanning 'n draai met sy Cessna 172 gaan vlieg. Die vliegtuig het skielik krag verloor. Terwyl Goodman wat die vliegveld vir 'n noodlanding nader, het die Cessna kragkabels getref en neergestort. Met 'n gebreekte werwelkolom was hy nie in staat om self asem te haal, te beweeg, te praat of selfs te sluk nie. 'n Noodoperasie is uitgevoer, maar medici was van mening hy sou nie lank leef nie, en dan bloot in 'n vegetatiewe toestand.
Morris was egter bewus van wat rondom hom aangaan. Met die uiterste kraginspanning forseer hy homself om sy ooglid te knip, en sy een vinger te beweeg. Op die manier besef die personeel en familie daar is lewe. 'n Lang pad van harde werk, volhardende oefening, moed hou en bemoediging volg. Morris besluit hy gaan teen Kersdag self uit die hospitaal stap. Hy kry dit sowaar ook reg, deur sy ekstreme volharding.
Jesus vertel hierdie gelykenis om duidelik te maak dat mens moet aanhou bid sonder om moedeloos te word. Jesus spoor sy dissipels aan om soos die weduwee aan te hou vra vir God se geregtigheid. Ons is geroep om volhardend te bid.
Die Godsbeeld wat Jesus hier teken is van 'n God wat nie slaap nie, en sy kinders se gebede om verlossing hoor en inderdaad verhoor. Hy sal reg laat geskied. Die vraag is dus nie of God sal optree nie – Hy sal. Die vraag is of die dissipels (en ons) met dié geloof sal lewe en sal volhard, dag en nag, in gebed tot God.
Gesprek oor die koninkryk
Dit is – soos altyd – belangrik om die konteks van ons teksgedeelte te verstaan. Vanaf Lukas 17:20 praat Jesus oor die koms van die koninkryk van God. Hy doen dit na aanleiding van die Fariseërs se vraag wanneer die koninkryk van God dan kom (17:20). Die Fariseërs het met die vraag bedoel: wanneer kom die Messias, die Een uit die nageslag van Dawid, om die vyande te verslaan en Israel weer vir die Jode op te eis? Wanneer word die troon van Dawid weer opgerig, met 'n Joodse afstammeling van Dawid op die troon, sodat daar vrede en geregtigheid vir die wêreld kan kom?
Jesus gee 'n verrassende antwoord, met verskeie fasette:
In 17:21 sê Hy God se koningskap breek alreeds in die wêreld deur, die koninkryk is by mense. Jesus self is die Koning, en waar Hy mense aanraak en hulle Hom navolg, daar breek die koninkryk deur. Die koninkryk is ongemerk maar kragtig in ons midde teenwoordig.
In verse 22 tot 24 stel Jesus die keersy van die muntstuk. Die koninkryk is reeds hier, maar kom ook nog. Die uiteindelike, finale deurbraak van die koninkryk sal nie ongemerk verbygaan nie. Dit sal kragtig gebeur, vir almal van horison tot horison sigbaar wees, soos weerlig wat uitslaan.
In Lukas 17:26-30 beskrywe Jesus hoe die dae gaan wees wat die koms van die Seun van die mens voorafgaan. Hy vergelyk die koms van die Seun van die mens met die vloed in Noag se tyd (27) en met die verwoesting van Sodom deur vuur en swael (29). Hy sê ook dat die dae voor Christus se koms sal wees soos die dae voor daardie twee rampe; vol van die besige sleurgang van die gewone lewe. Mense sal onvoorbereid wees, en in baie gevalle onkant gevang omdat hulle berigte oor die koms van die koninkryk as vals afgemaak het.
In verse 31 tot 37 waarsku Jesus ons om nie soos Lot se vrou te wees nie (32). Dit is, om in die uur van krisis nie die wêreld lief te hê nie. Moenie met verlange terugdraai nie, want dan sal jy nie geskik wees vir die koninkryk nie (9:61). Onthou, wanneer die Seun van die mens kom, sal Hy die skape van die bokke skei, selfs al slaap hulle saam op een bed of werk hulle skouer aan skouer by die meul. Die een sal saamgeneem word en die ander een agtergelaat word. Jesus maak dit duidelik dat ewige lewe afhanklik daarvan is of ons gereed sal wees by sy koms.
Onderrig oor die eindtyd
Lukas 18:1-8 is deel van hierdie eindtydonderrig. Dit sluit met die vraag in vers 8: "Maar sal die Seun van die mens by sy koms nog geloof op die aarde vind?" Sal die waarskuwings van Jesus om Lot se vrou te onthou, om die hart aan Christus te laat behoort, en om nie die wêreld lief te hê nie – sal hierdie waarskuwings die geloof van die dissipels waarborg? Sal hulle volhard tot die einde toe? Sal die Seun van die mens geloof in Hom vind, of sal ons besig wees om in hierdie wêreld te probeer oorleef?
'n Logiese vraag wat die dissipels moes vra (en wat ons behoort te vra), is: Hoe kan ons tot die einde volhard? Hoe bly ons gereed vir Jesus se koms? Daar is veral vier faktore wat gelowiges se oë kan wegtrek van die uiteindelike koms van God se koninkryk:
Die sleur van die daaglikse lewe: mens raak so vasgevang in die roetine en eise van elke dag dat jy nooit meer kans kry om verder te dink as die uitdagings wat jy nou die hoof moet bied nie;
Gemaklik en tuis: Soos Lot se vrou kan mens die teenswoordige wêreld so liefkry, so gemaklik wees in jou knusse bestaan, so tuis in jou groewe, dat jy nie meer die verlange na meer ervaar nie;
Moedeloosheid: Mens kan so afgesloof raak, so vasgeval in die krisisse van elke dag; jy kan so wegteer as gevolg van die onreg en lyding wat jy verduur, of rondom jou sien, dat jy hoop en geloof op God se toekoms verloor.
Afvalligheid beteken dat mens volgens 'n ander ritme as God se ritme begin leef. Wat jy kan sien, beleef en ervaar stuur jou in 'n ander rigting, weg van God af. Dan verruil jy God vir ander prioriteite.
Hoe behou ons fokus op die koninkryk?
Hoe bly ons volhard in die geloof? Hoe vermy ons die suigkrag van die dinge wat ons blikrigting wegdraai van God se komende koninkryk?
Jesus vertel 'n gelykenis om die antwoord te gee. Dit is een van die min gelykenisse wat Hy vir ons interpreteer sodat ons nie die punt sal mis nie. Lukas 18:1 sê vir ons wat die punt van die gelykenis is: "Jesus het vir hulle 'n gelykenis vertel om duidelik te maak dat 'n mens altyd moet aanhou bid sonder om moedeloos te word." Jesus se antwoord op die vraag hoe 'n mens tot die einde toe kan volhard, is om aan te hou bid en nie moedeloos te word nie.
Die gelykenis verloop soos volg (18:2-5): "In 'n sekere stad was daar 'n regter wat geen eerbied vir God of agting vir 'n mens gehad het nie. In dieselfde stad het 'n weduwee gewoon wat hom herhaaldelik kom vra het: 'Doen aan my reg in my saak teen my teenparty.' 'n Tyd lank wou hy nie, maar later het hy vir homself gesê: 'Vir God het ek wel geen eerbied nie, en aan 'n mens steur ek my nie, maar aangesien hierdie weduwee so aanhou om my lastig te val, sal ek haar in haar regsaak help, anders kom klap sy my op die ou end ook nog'."
Ons moenie dit as minagting beskou wanneer Jesus God met 'n onregverdige regter vergelyk nie. Dit is dieselfde as wanneer Jesus se koms vergelyk word met die koms van 'n dief in die nag (1 Tess 5:2). Die punt van die vergelyking is nie dat Jesus 'n dief is nie, maar dat sy koms skielik en onverwags gaan wees. Die vergelyking is nie dat God 'n onregverdige regter is nie, maar dat Hy reageer met hulp aan hulle wat dag en nag na Hom roep. In vers 7 onderstreep Jesus die les van die gelykenis: "Hou aan met bid sonder om moedeloos te word." As jy dag en nag roep tot God, as jy aanhou bid sonder om moedeloos te raak, sal jy nie soos Lot se vrou wees nie; jy sal nie in die oordeel agtergelaat word nie, jy sal volhard in geloof en liefde en God sal aan jou reg doen wanneer die Seun van die mens weer kom. Daarom, hou aan met bid sonder om moedeloos te raak.
Die regter in die gelykenis verbeeld wat God se ingesteldheid teenoor sy kerk is wanneer hulle in tye van aanvegting in gebed tot Hom roep. God se guns en genade maak dat Hy sy uitverkorenes wat hulle toevlug tot Hom neem help.
Die weduwee verteenwoordig wat die houding van die kerk in sulke tye moet wees. Geloof, gebed, volharding is van die kenmerke wat die kerk moet nastreef in tye van afvalligheid. Die kerk moet die gemeenskap wees waar mense ervaar daar dag en nag na God geroep word om reg en geregtigheid. Die uitkoms is nie altyd spoedig nie. Geloof vra volhardende gebed.
Die kerk van Christus is daardie gemeenskap. 'n Gemeenskap van mense wat leef uit die roep na God om genesing te bring.
Ons gelykenis dra die belofte: God doen reg aan die mense wat dag en nag tot Hom roep om geregtigheid.
Hierdie versugting na reg, gerig aan die adres van 'n regverdige God, dra geloof tot op die dag dat Jesus weer kom.