Pauw, Berthold Adolf – Gemeentegeskiedenisargief
26 Okt. 1924
. 1950 NGKA Beaconsfiel
1955 NGKA Warrenton-Vaalharts 1958 Navorser, Rhodes Univ.
1964 lektor en van 1967 prof Volkekunde, Unisa
Prof Berthold Pauw (BA, MA, PhD) (26/10/1924 – 14/06/2009)
Berthold Adolph Pauw is op 26 Oktober 1924 op Chipata in die sendingveld in Oos-Zambië gebore. Hy was die jongste van ses kinders, sy ouers was ds. Christoffel (Staff) en Esther Pauw. Toe hy agt jaar oud was, het die gesin Zambië verlaat toe sy vader, ds. CP Pauw, na 27 jaar diens in Zambië 'n beroep na die NG Gemeente Strand aanvaar het.
Berthold het in die Strand grootgeword en na matrikulasie BA (Admissie) op Stellenbosch gestudeer, waar hy veral in Volkekunde uitgeblink en later sy MA-graad behaal het. In 1946 het hy aan die Teologiese Seminarium begin studeer, waar hy aan die einde van 1949 as proponent gelegitimeer is. Op 18 Februarie 1950 is hy met handoplegging in die NG Gemeente Kimberley (Beaconsfield) georden, met opdrag die NG Kerk in Afrika. In 1955 het hy 'n sendeling in die NGKA-gemeente te Warrenton-Vaalharts geword, waar hy navorsing gedoen het vir sy PhD-graad. In 1958 het hy demissie aanvaar en voltydse navorsing begin doen.
By Taung het hy veldwerk onder die Bathlaping, hoofsaaklik onder die Phuduhutswana-groep gedoen en hy het saam met sy eggenote in die Taung reservaat gewoon. Hy het ook Nederland besoek en aan die Leiden-universiteit en die Oegstgeest-Sendinginstituut gestudeer. In 1955 het hy sy PhD-graad by UK onder leiding van prof Monica Wilson verwerf. Sy proefskrif se titel was: "Religion in a Tswana Chiefdom". Van 1958 tot 1964 was hy 'n voltydse navorser aan die Rhodes-universiteit. Die vrug van sy navorsing het in sy boek Chistianity and Xhosa Tradition verskyn. Dit is 'n vergelykende studie van die landelike kerke in die Transkei en die stedelike kerke in Port Elizabeth.
In 1964 het hy 'n dosent in Antropologie aan Unisa geword en vanaf 1967 was hy 'n professor, tot met sy aftrede.
Berthold het met Rykie van Schalkwyk getrou en vier kinders is uit die huwelik gebore. Prof Berthold Pauw is op 14 Junie 2009 oorlede en daar is groot dankbaarheid vir dit wat hierdie sendeling seun kon nalaat as een van die grootste volkekundiges in Suid-Afrika.