Is Afrikanerskap so uitgedien soos 'n rooksein?
Geskryf deur Ebert Terblanche skryf uit Tasmanië
Piet Croucamp skryf onlangs in Rapport dat Afrikanerskap so uitgedien soos ‘n rooksein geword het. Hy meen “Afrikaners is byna per definisie – of op enkele uitsonderings na – onverdraagsaam en waarskynlik ook rassiste.” Ek wonder of die ironie van bogenoemde, dat sy persoonlike onverdraagsaamheid hom aan sy eie definisie van ‘n Afrikaner laat voldoen, hom ontsnap?
As akademikus beskik hy beslis oor die nodige vaardighede om bogenoemde te kan insien. Maar ongeag sy vermoë om bogenoemde te snap, is sy persoonlike mening rakende die toekoms van Afrikanerskap en sy deel daarin irrelevant, want hy word deur al die ander inwoners van Suid-Afrika, selfs die regering, as Afrikaner uitgeken.
Ja, as Afrikaners het ons baie probleme. Ons onverdraagsaamheid en in sekere gevalle (maar beslis nie alle nie) rassisme laat ons dikwels in die steek en wen vir ons meer vyande as vriende. Ons het alle invloed op die hefbome wat ons samelewing vorm verloor. Ons word geteiken vir rassistiese diskriminasie deur wetgewing.
Ons is min en minderwordend. Ons is, soos Flip Buys en Dirk Herman sê, ‘n ongewilde minderheid. Afrikaners het reiniging benodig, want ons het in selfvoldaanheid, trots en uitspattigheid verval, waarvan die endemiese uitbuiting van goedkoop swart arbeid om ons huise skoon te maak, ons klere te was, ons kos te maak, ons kinders groot te maak, ons ryk te maak, ons gemaklik te maak, ons grafte te grawe en weer toe te gooi, die skandaligste was (en ongelukkig in baie gevalle nog steed is).
Na die trauma van ons verlies aan selfbeskikking, is ons ook besig om daarin te slaag om by nuwe omstandighede aan te pas. Ons beskik oor die mees aktiewe burgerlike organisasies soos deur die Solidariteitbeweging versinnebeeld en ons bou ons eie strukture om in ‘n nuwe omgewing weer beheer oor ons lot terug te neem.
Daarvan is die groeiende Orania ‘n sprekende voorbeeld. Ons is na die isolasie van die vorige bedeling ook besig om nuwe wêrelde te verken en ‘n groot verskeidenheid van ervaringe deel van die mondering van Afrikanerskap te maak.
Soos reeds gesien is die beeld van ‘n kledingstuk wat mens wil uittrek en weggooi irrelevant, want hoe meer jy dit probeer uittrek en weggooi, hoe meer sien ander dit juis in jou raak. Die beeld van ‘n leë kruik verdien egter verdere betragting.
Dit is egter eenvoudig onwaar dat Afrikanerskap vir ons niks meer bied nie. Uit ons tradisie en verlede ontvang ons ‘n oneindige bron van inspirasie en hoop – byna soos die weduwee se kruik – van mense met pioniersgees en vindingrykheid, van godsvrees, toekomsvertroue, nederigheid en gewilligheid om terugslae en struikelblokke te oorkom.
Ons het ‘n taalskat, ‘n liedereskat en ‘n literatuurskat wat ons uit ons tipiese gasvryheid met die res van die mensdom deel. Afrikanerskap is ‘n kruik wat oneindig baie bied, maar soos prof. Carel Boshoff altyd gesê het, is elke geslag verantwoordelik vir sy eie tyd en is dit ook ons verantwoordelikheid om tot die kruik by te voeg sodat daar vir ons kinders en kleinkinders selfs meer sal wees om vir inspirasie uit te put.