Landbou dalk sterker as wat boere self besefFoto: Pexels/Pixabay.com Deur TLU SA Met die eerste reën wat geval het in die somerreënvalgebiede is daar weer optimisme en opgewondenheid onder die boere. Boere sien daarna uit om die ploeg in die grond te druk en dan die reuk van vars, vogtige geploegde grond te ruik. Dit is die begin van nuwe lewe. Dieselfde optimisme onder boere was waarneembaar tydens TLU SA se onlangse kongres, waar dié liggaam se 120ste bestaansjaar ook gevier is. Boere is inherent optimistiese mense, al gaan dit soms moeilik. In die Kaap gaan dit tans egter baie sleg as gevolg van die droogte, en namate die winterreënvaltydperk ten einde loop, word baie boere moedeloos by die gedagte van nog ŉ droë seisoen. Nietemin wil die boere net boer, hoewel die regering dit toenemend moeilik maak vir hulle. Die politieke bedreigings wat ophoop voorspel niks goeds nie, tensy boere hande vat en hulle organisasies versterk. Die landbougemeenskap het baie meer bedingingsmag as wat hulle waarskynlik self besef, maar dit moet georganiseerd aangewend word. Die sogenaamde tegniese resessie waarin die land verkeer het, is beëindig deur die enorme bydrae wat kommersiële landbou tot die ekonomie gelewer het. Die land se ekonomie kan dus eenvoudig nie sonder kommersiële landbou klaarkom nie, en daardie feit kan deur die landbouers en hulle organisasies benut word om volhoubare boerdery te verseker. TLU SA het al etlike jare gelede gesê dat die boere nie getel moet word nie, maar ekonomies geweeg moet word. Die waarheid daarvan is met die onlangse resessie bewys. Ongelukkig steur die regering hom nie noodwendig aan ekonomiese feite nie en gaan voort met sy politiekery van landbou en grond. Maar ander realiteite begin tog nou ook ongemaklik aan landbou se deur klop, en dit word deur die hele waardeketting raakgesien. As daardie waardeketting behoorlik gemobiliseer kan word saam met georganiseerde landbou, kan dinge verander, want dan is dit nie meer net ŉ klein landboustemmetjie roepende in die woestyn nie. Diefstal en korrupsie, waar dit ook veral landbou raak, word ŉ tameletjie. Die ouditeur-generaal het onlangs onthul dat die departement van water en sanitasie ongemagtigde uitgawes van R406 miljoen aangegaan het, vrugtelose en verkwistende uitgawes van meer as R140 miljoen gemaak het en onreëlmatige uitgawes van meer as R3 miljard aangegaan het. Die OG reken dat daar groot onsekerheid bestaan of die departement kan voortgaan as ŉ lewensvatbare bedryf. Intussen treiter daardie departement boere met rekeninge vir water, waar damme en kanale leeg is, maar dan word dit so gemors. Waarom sal boere nog enigsins vir water wil betaal as dit so aangaan? Die forensiese ondersoekeenheid van die departement van landelike ontwikkeling en grondhervorming is besig om 85 sake, wat strek van beweerde korrupsie en bedrog met grondeise tot die wanbestuur van grondoordragte en -waarderings, te ondersoek, terwyl die wanaanwending van fondse vir herkapitalisering en onbehoorlike optrede deur amptenare van die departement ook ondersoek word. Grondhervorming misluk dus en is tot in sy wese korrup. Dit is wat gebeur as onnatuurlike prosesse ingestel word om sekeres, in hierdie geval die boere, te benadeel om ander te bevoordeel. Laat die vrye mark sy loop neem, en hierdie dinge sal feitlik verdwyn. Maar dit is hierdie feite wat die waardeketting kan gebruik om ons boere te laat aanhou boer om kos op ons tafels te sit.