Geweld raak die samelewing in sy geheelFoto: Kat J/Unsplash.com Geweld is ŉ betreurenswaardige gegewe in ons samelewing, volgens Elmo Pienaar, direkteur van Coram Deo pastorale- en narratieweterapiesentrum in die ooste van Pretoria. “Geweld gebeur orals, in alle ouderdomsgroepe, geslagte, en kultuurgroepe en is nie beperk tot spesifieke sosiaal maatskaplike groepe nie. Terwyl daar tans lig gewerp word deur ŉ nasionale fokus op geweld teen vroue en kinders, is dit so dat lig ŉ skadukant het wat ons nie sien nie. Ons moet onthou dat mans ook binne die gesinsraamwerk slagoffers van geweld kan wees. Dit sluit, onder meer, emosionele, fisiese, en seksuele geweld in. “Die voorkomssyfer van mans wat deur hul vroue aangerand word, toon internasionaal ŉ merkbare styging. Hierdie groep is geneig om te swyg. Op internasionale vlak is daar ŉ skreiende kontras tussen die geslagte betreffende die hulp wat aan hulle gebied word soos in die vorm van toevlugsoorde. “Die onderliggende faktore wat tot gesinsgeweld bydra, is legio. Dit kan dalk meer algemeen in sekere kultuurgroepe voorkom te wyte aan hoe mans en vroue in die samelewing gesosialiseer word. Dan moet daar ook gekyk word na die bestaande diskoerse in verskillende spesifieke omstandighede soos in ŉ egskeiding waar mans en vroue albei op verskillende maniere aan geweld in die gesin deelneem. Daar kan nie veralgemeen word nie. “Elke persoon wat hier by ons aankom wat ŉ slagoffer van gesinsgeweld is, se oorhoofse diskoerse word in ag geneem. Byvoorbeeld: in ŉ patriargale samelewing soos ons Afrikaanse mense s’n, is die pa in die verlede beskou as die hoof van die huis. Meermale neem dit egter die vorm aan van “baas.” In die verlede was daar min vroue en kinders wat ŉ pa sou teengaan. Maar, met sosiale veranderings wat plaasgevind het, veral met ma’s wat ook loopbane het, is hierdie diskoers nie meer iets wat net blindelings aanvaar word nie. Nogtans speel die nadraai daarvan steeds ŉ rol.” Dit is maar een van die diskoerse wat ŉ bydraende faktor tot geweld kan wees, volgens Pienaar. Hy beklemtoon dat hul terapie daarop toegespits is om aan weerloses hul stem terug te gee daar waar samelewingsdiskoerse mense tot stilswye boelie. “ŉ Persoon wat sy stem terugkry, wat voel hy word gehoor, herwin sy eienaarskap van menswees. Ons voer letterlik duisende gesprekke elke jaar wat hierop fokus. Baie hiervan het ŉ element van geweld. Daar is boeliery, emosionele afknouing en baie ander vorme van geweld wat op mense se lewens inspeel – ons sien dit elke dag.” Pienaar wys daarop dat die teenoorgestelde van geweld konneksie is. “Geweld ontneem ŉ persoon sy menswaardigheid, terwyl konneksie dit aan hom teruggee. Ons kom met narratiewe terapie by die persoon se storie uit, en help die persoon om (weer) eienaarskap te ontwikkel om met groter moed hul storielyn te kan verander.” Hy verduidelik dat geweld alle lede van ŉ gesin raak: nie net die slagoffer en geweldenaar nie. “Ons het verlede week weer in die media gelees van ŉ familiemoord… almal word geraak, ook die groter gemeenskap. Kinders het ŉ spanpoging nodig om gesonde gebalanseerde volwassenes te kan word,” sê hy.