dental crown procedure Southport NC
lumineers cost per tooth in Flushing 11367
Gurnee how much are dental veneers
dental bonding agents in Stillwater OK
find cosmetic dentist in 15642
porcelain veneers teeth in Tustin 92780
cost of dental bridge Palatine Illinois
Gay dental office in 95103 Gradient Menus in MFC - CodeProject 12,694,691 members (32,737 online)
216.9K views5.2K downloads64 bookmarked
Last Visit: 31-Dec-99 19:00 Last Update: 18-Jan-17 22:27Refresh12 Next » Breaking the Law: Primary Keys in SQL Server - CodeProject 10,877,134 members (78,746 online)
Graham Last Visit: 31-Dec-99 18:00 Last Update: 19-Sep-14 3:32Refresh1 Versindaba » Breyten Breytenbach Nagpsalm
Posts Tagged ‘Breyten Breytenbach Nagpsalm’
nagpsalms : WOKNAAKWYFWEESHEID
gebuit uit MOR se fragmentarium
wanneer woorde weer oorvertel
hoe vergeetnagte ‘n skeuthede
mondvertaal om te klankdink
in dagverval se wondgedigte
1 die vel vertel die dagverhaal se naggesang
uit watter taal waar sal ek die sin moet haal
om verwoord-dinge uit te tel en stippelspel op ‘n skaal
wat die oorhelbalans van nag na dag gaan bepaal
om die gedig se donkertes te weeg , en met lig
se verwording ook hierdie gesig, reeds koud, te kaal
bevind om die duisternis reise te onthou ?
maar ook dit wat opweeg teen die maan
se leegloopvergeet : ‘n vel papier, mnêma
met jou die yk as ewemens-wig : want jy is ook ek
weer te onthou dat ruimtewinde
daardie sterre klingel soos klippies
sing bome ook hierdie refrein
en wanneer velddiertjies die ore spits
Celan skryf : die gedig is eensaam op reis.
wie dit afskryf word ‘n ewige roetegesel.
en dus ook hiér
in die nie-sê se geheimenis van ontmoeting nie ?
wié se skadu spoel uit die stilte
terwyl jy aanhou beweeg
om ‘n wêreld
se geraas te maak ?
die oorlewende se beloning is nie
net om die self orgasmies
in die lewe nog dood te laat gaan
aan die ekstatiese komkuns van vergang
in die ewigheid se lêkooi
op die ander oewer nie
want aan wat uit die skryfpunt vloei
is dit tog nog ‘n vreugde om hier
verknog te bly : die wit bloei
van narsisme as stigmata se etter
‘ewigheid’ se einder is immers
altyd net buite begrip se bereik :
die tyebetekening van sterre
reeds onvoorstelbaar genoeg
they’re in each other all along »
(Rumi, Selected Poems)
jy sal my moet verskoon
(niemand kan lank genoeg lewe)
met ‘n losglippende vashou aan helderheid
van al die dooies
dié wat hul vingers afvee
vir die klein bobbejaantjies
verskoon dan dat ek vroegtyds kom
pla met so ‘n agterlaatland-skap
as opmaak erfemis aan jou bemaak :
dis om te kan geniet en baat
by waarna ek so uitgesien het op die reis
na einders waarteen ek so op moes sien
en op uitkyk vir bly :
voor die ronddwaalverblyding kom kla
om en om in die donkerhuis
mark toe gaan om narsings te koop
en slegs die kantwerk
nog laat sien dat hulle eens op ‘n goeie dag
die aarde gaan nog somberder smeul
waar wolke reeds lê kry
in die dans van vonke en ‘n vokaal rooksinjaal
gedompel in donkernis
hoe nader jy kom aan ‘n einde hoe verder sién jy – of moet jy aanhou kyk om jou oë nie toé te maak nie ?
Dood is uiteindelik hier deur Lewe spartelend (om lewe en dood) aan wal gebring. Dikwels het sy probeer om hom te vang, gefassineer deur die wese so slank gefatsoeneer soos ‘n slang of ‘n fetus wat skynbaar gewigloos sonder om te beweeg in die klanklose stagnasie van leweskenkende water hang.
Sy het na die verwerkliking van Dood verlang – en hy na Lewe daar bo in die geheue van voëls. Asof die een ‘n intieme dimensie sou wees van die ander se sang. Wat is bo en wat is binne ? Die een het na die ander gestaar, elk gehipnotiseer deur die ander se bewegings in die spieël van die onpeilbare ruimte van één.
Is die oppervlak die enigste vlies, die plasenta waar die hart teen die illusie van syn bons om weerkaats te word in ‘n eggo van klankloosheid ? Wil die ander dan die een ontvlees om deur te breek, verteer te word, na vermenigvuldiging ? Sy het probeer om die na-een soos ‘n watermaan uit te skep en te ledig van alle skyn om daarmee by wyse van uiting die gedig ‘n gesig te gee en die niet weer vol te maak : haar lyn van soeke na die snik-ervaring van sink het gesing en moes breek om ‘n deurbraak na vorm te versin. Soms het Dood haar aas gevat en met haar begeerte na volmaking se versadiging gespeel soos iets wat in ‘n waas van persepsie haar dwase woordnaat se verslawing aan die waan van hoek en sinker en dieptelood koggel.
Miskien het sy honger na lig hom daartoe gedryf om die wurm in die boek in te sluk, aan haar dobberende noodlyn te pluk soos ‘n hand die aandag van ‘n dromende versreël sal prikkel en trek – om haar onder die water in te ruk en syne te maak in die likkewaangrot. Sou sy verdrink en dronk in die lig van sy donker liefde nog kon huil van verlange na ‘n verdronke droom?
Wie het besluit genoeg is voldoende ? Wie kon die weerskyning van verval nie meer weerstaan ? Wie het soos ‘n beeldpoetser besluit om die afsonderlikheid skoon te vryf, die soom van gekluisterde kuisheid los te torring, deur die drywende omskrywing te bloei om te saamsaam en soos die so van lip aan lip die verrukking van ‘n verganklike klipkennis van maan in die water te deel? Is déél dan nie ‘n verdeling nie ? Die hart is ‘n padda in die wording van die paddavis. So soos die woord verwording vergestalt om die klopwording daarvan in te sluk en te verduister.
Wie het vir wie aan wal gebring ? Het Dood gesterf in die skyn van Lewe ? Of kon hy die versadigde lig en stof nie verstaan en inneem nie ? Het hy nie kon oorlewe ? Moet hy versmoor in die kom-en-gaap van asemritme ? Moet hy aan die naelstring van geboorte opgehang bly dobber in die skrywe om te mag sing van ‘n verledewordende hede ?
Die dooie geboorteling kan nie terug geprop word in die leemte van die lewe se lyf nie. Is die nageboorte van lewe dood ? Of is die dood oplaas ‘n geheue aan lewe se klankruimsoek na die dood se liefdesbewegings ?
Lewe rou oor die afwesigheid van Dood. So soos Dood bly treur oor die verbeelde aanwesigheid van Lewe as gyselaar aangehou in die weerspieëlde labirint.
Die lewe kyk na haar lyk in die water. Sy ween oor die téénskyn van lewe wat daarmee heen is. Wie sal haar tog nou om die lewe kan bring sodat sy toemond en oopoog kan sing van die niet wat gevul moet word met die klip se verwagting van waanskyn ? Watter geboortebloed sal dan die verdonkerde maan laat dans in die droomwater om die afwesige gesig vol te skryf met gedigte se maat ?
Volmaakte syn : volgemaakte skyn.
Laat die likkewaan die waterslang dan maar vang en opberg in sy narkêgrot om maanverrot afslukbaar te word vir verorbering.
3 veillée d’armes
bang om in die spieël
te kyk te sien
jy herken (nie) die ek
wat die nag oorleef het
skielik is dit helder
omdat alles donker geword het –
jy staan op – oorweeg om koffie te maak –
nog nie – skrywe ? – wat gaan die sjamaanmaan
uit jou binneste buite jou help
tussen die reëls van roetine
en ander rituele paarrymbewegings
om dit wat jy reeds wéét sigbaar
en onleesbaar te maak ? –
skielik is dit donker
omdat alles donker geword het
sien jy ? selfs die hand skryf ‘donker’
wanneer dit helder wou spel
slierte mis sluip deur die bos bome
teen die hang van die oorkantse heuwel –
soos altyd al deur millennia van lewe
op ‘n planeet se wentelgang in die onmeetbare
duisternis waar teenoorgesteldes
ondenkbaar is – geen lewe geen dood
geen syn in nie-bestaan – geen opsê
van sterfstof met die afdaal na die swyer
se likkewaangrot in jou baie begrafnisdrome –
geen donker nagbreukgedeelte in die lig
gestralekrans om die eendagvlieëvlug van denke nie
selfs nie eens die tongvuurtjie-as as troos
wanneer die geheue aan ‘n metafoor van krygsmagte
naakte voetsoldate vlugtelinge
wat die geskiedenis oor grense van transgressie wou neem
om onbevange die skadulyke van ‘n verraaide verlede
soos sangvoëls aan die bome te hang
nou uitgestrooi wegwaai en lankal nie meer
die onthou van erkenning is nie
na die noorde enkele ligvingers
om die vesting op die heuwel
gewaas in newel af te tas – geen onhoorbare
weeklaag – ook die mond sal voortaan stil moet sing
van die woordverskroeide verdonkering van helderweet
die nederlaag van ‘n stryd om aaanvaarding
in die leë kern van verganklike sin –
alles hier en alles weg – alles nou
om nooit weer te gewees het nie
en is jou wagtaak dan verby ?
o my mede-dolendes – ek het lank
en hard baklei
verbeel ek my
om die sirkel van donkerte
om die son heilig te maak
en nou verdonkermaan die geheue aan betekening
se gewaande bedoeling
jou bestaan was ‘n waghuis vol verroeste wapens –
geen ek geen jy geen vyand
om oor die heuwels die paradys
binne te val geen toeval of vriend
om mee te stry
oor die aflos van die hand
wat die dood wou beskerm
teen die jaloesie van lewe
geen aflaat vir die omkoop-afsê
van die land van verlange
wat die sterfskryfhand na hunker
geen aand of oog of boog van sterwe
die waterhuis is leeg –
geen verwagting of afspraak om na te kom
met diesulkes wat na ons kom nie –
van watter aard sal hulle vertraging moet wees ?
geen opdrag dat enigiets
onthou hoef te word namens
afwesigheid ‘n na-klank
van wat geheue wou sê –
die nagklanke van gevegte om die dag te kon veroewer
sal soos gerugte in die boorde klepel
vir die voëls van die heelal –
vir die wind woorde om uit te vee
bo die dagende uitspansel sweefweeg drie swane
vry en gevang in statige vlug
omskryf deur hierdie draad waarin hul snawels verstrik
geraak het –
kom dan los
om weg te raak in die aanhou beweeg van alle aanraking
met die gesnater van soeke
waarvan sou dié hier die versinnebeelding wees ?
verlede hede toekoms oorlede
soos hierdie holte holle woordvlug
en nou vir die helder verblinding van donkerwordwoorde
om ongewapen in die stof by die nederlaag neer te mag lê
met die vertroue dat jy nie in die hinderlaag gelei is nie –
bang ek is nog wakker
in die uur van die dooie spieël
wanneer die glasoog tuur
na die partituur van vlugspore
se afwesige vuur
en te erken :
in die gelapte woordjas
van die blinde voëlverskrikker
wat skynbaar in nagglans oorlewe
is as die asse
« wat nie meer daar is
kan net nog uitgewys
maar nooit weer bewys word nie »
dit is goed om wakker te word met stilte.
omdat niks onthou is nie ?
stilte dra geen weerklanke nie.
maar daar was ruimte ? onthou jy niks ?
daar was die stilte van ruimte.
het jy niks gesien nie ?
dit was donker.
maar die maan ?
maan is die beweging van stilte se spiraalgang op soek na die donkerte van woorde.
die vrou ?
die maan is die geheue aan vrouwees.
maar die vrou ? hoekom is die voëls so stil vanmôre ?
maan is die kristallisering van die stilte van ‘n vrou se geheue aan die bewegings van die dans sonder om ‘n wêreld se geraas te maak.
wat het jy oorgehou ?
dat niks gesê hoef te word nie want woorde is die spiraal trajek van ‘n man se verlies aan die asem van stilte en sin en herinneringe aan ‘n geheue se woorde om die stilte mee te vang en klee en in te kleur so soos voëls kaal geskryf moet wees om te mag sing.
jy praat van embleme ?
die vrou is nie ‘n embleem nie.
wat onthou jy van die maan ?
dat dit so donker is soos ‘n kaal voël wat nie hoef te bestaan om te wees nie.
wat gaan jy doen ?
‘n gedig skryf ?
weer en weer.
ter wille van die spiraal se stil dieptes.
stilte is die naakte ruimte van die voëls se geheue aan klank. die maan is die weggaanvlug van ‘n vrou se verwoording in beweging na die gedig van niks.
is dit dan al ? is dit wat hier val jou mondvol woorde ?
is dit dan nie genoeg om te weet die maan is die donker se spieëlvrou nie ?
wie sien om na die woorde ?
wat beteken die stil woordsang van kaal voëls ?
die naakte bewegings van die vrou.
is jy nou klaar met die stel van wippe vir blinde voëls sodat die spieël oplaas stilte kan onthou en toevou in afwesigheid ?
dis donker. ek skryf op soek na die spiraalgang van stilte.
woorde vlieg verby om in die maan ‘n toevlug te soek.
het die voëls hulle te buite gegaan aan woorde ? is dit nie te koud om so sonder vere te wees nie ?
woordgaan sal nog die einde van my beteken… ek wil onthou om sonder woorde te kan aanhou soek na die spiraalstiltes van die vrou in die maan se oopvou.
om tot ‘n spieël te verlyf ?
soos net ‘n gedig kan sing van niks se verwoording in die spieël.
sneeu is my grafskrif as sang van besinnning
Wat beteken dit « om die berg skoon te maak » ? Sinneloosheid is net sneeu, die hemele (die ruim) se verstrooide drome. Dit sal weer uitsak, swart naggedagtes. Wat beteken dit om die berg skoon te maak, die wit uitsaksel van swart nagsneeu berg-af te sleep in sakke om benede oor die klippe water te word sodat die maan se gesig weg mag vloei en die maanlyk uit kan spoel in die klater-ys poel se kolkstilte ? Die waan van betekenis uit die hemel ? Die wit verbygaandheid weg te skraap sodat die berg weer swart mag glim ? Die sneeu is mos soos woorde wat saam sal pak in ‘n gedig se soeke na verdigting se digte sinneloosheid. Maanwaterbeweging laat die woorde smelt tot die vloeisang van weerkaatsing. Jy moet jou hart sterk maak hier. Jou hart moet sterk staan om vir jou te sê jou voete sal nie gly en jy sal nie wegval in die niet nie. As jy jou hart nie sterk maak nie gaan jy val met die doodskreet van vlerke wat om jou val vou.
Ou monnikke loop vinniger omdat hulle bene langer is.
Ek is ‘n ou monnik al is ek ‘n kind met ‘n pampoen vir ‘n hart. Reïnkarnasie is wit sneeu wat die swart hart omkluim met vlerke. Hoe om die berg skoon te maak ? Hoe om te sorg die pampoen vrot nie in die koue nie ?
Ek onthou my vorige lewens soos seisoene van sneeu as dodelakens oor die pampoenland. Die voëls gaan omswagtel in swart lakens teen die koue. Ek is ‘n oupa monnik met die kort beentjies van ‘n kind. In die nag kom my afgestorwe broers na my met hulle geskenkies van offerandes en gebede en besinning geboeddhabeeld uit sneeu. Die voëls skrik net so min vir die niet as vir koue pampoen. Boeddha is ‘n voël wat in die berge woon om te aas op die lyk van die maan. My afgestorwe lewens huil en streel my hande en sê : « Jy is ons ou monnik in die berge, jy moet huis toe kom. »
Wat is huis ? Iewers tussen verstand kry wanneer die berg skoon gemaak word en die niks wanneer donker sneeu uitsak om wit te glim onder die maan. Huis is ‘n beweging van besinning op reis tussen die steil hellings begrawe onder sneeu en die vloei van water waar die klowe skeur.
Ek sal die heilige tekste leer. Ek sal my weer die betekenis van woorde probeer verbeel, geprakseer uit die verbeelding wat weggevloei het in die ink van sneeu.
Die heilige boek is gebundelde vervaging.
Wanneer ek oud en afgeleef is sal ek my klere uittrek – moet dit nie verbrand nie al stink dit ook – om as ‘n lewenslaag vergete gedagtes en gedigte aan te gee vir die jong monnik met die oë so groot en so donker soos vlerke wat ek groot gemaak het. Ek sal huil in die nag en sy hande streel. Ons noem dit « die aangee van ‘n erfenis van sneeu » van monnik tot monnik oor alle bestaansseisoene heen. Ons doen dit om te onthou om die berg skoon te maak en sodat die aasvoëls – my broers – nie verstik aan die vodde van ons vorige bestaan nie.
Net die wilg sal treur. Dikwels word daar onder ons geargumenteer of die wilgerboom ‘n siel het of nie. Die blare vou toe in die nag wat ‘n bewys is dat hy slaap om te droom van sneeu. En as jy die bas af sou skraap gaan die boom dood. Dit is die betekenis van die teken dat die wilg ‘n siel het. Want wanneer jy die siel afskil kom jy by die dood. Is die siel ‘n droom van die vleesverorberende voël in die boom wat wag vir die sneeu om te smelt en die klipaltaartafels bloot te lê waar die vlae van ou lappe klere aan mag dui dat die sinnelose lyke van vorige lewens nou reeds swart vergaan neergeskryf en uitgelê word vir die oorlewing van illusies ?
Kos is skaars. Boeddha het die oumamaan aangesien vir ‘n pampoen.
Sneeu sal weer val soos wit vlerkies uit die verswarting van vlug, om die hemel skoon te maak.
6 om in woordstilte tereg te kom
om in woordstilte tereg te kom
soos ‘n dooie boot in die water
met die skeepvrag geheue gepekel en weggelê
in kanne en kruike en kratte vol name
bewaar teen die ewigheid van beenboorde
en wrakke waar geen wind ooit weer ween nie
ons het ‘n wit vlag gehys as offermaagdlap
om die nag te vertel ons smag daarna om verlei te mag word
tot die bewegings van ‘n vleitaalfluisterende inlywingsdans …
volgens kaart lê ons bestemmingbaken iewers suidwaarts
onder die asem van sterre as kompas
maar koersloos het ons oor stuurboord bly staar
na die witbranderbreek van ons drome
wat moederafrikamurmelend aanhou vaar
na die verlangde hier-waar dagbreekdok
wat stink dan so ?
die verbygaande kus ?
die lading ontslape ballingverhale toegespyker
in kiste in die ruim ?
maar die deksels is tog verseël met die lood
van skrywe ?
of is dit die naakte self-offerbok vir die see gegooi
om dryfgetye te paai
dat ons huis toe mag gaan
wat so dobber op die dood om nie te verdrink
en sink in die niet nie ?
ons gaan tog nêrens heen
op hierdie hellevaart na die niet
so wat sal dit help om te weet
hoe ons ons vandaan noem
laat daar in die skeepsjoernaal
aangeteken staan : « here be nothing »
ons het die donkie ook oorboord gegooi
omdat hy te veel gehuil het
vir Afrika se droë brood
en toe toe moes sien
hoe die maan eweneens naamloos
in haar see van verdriet versuip
(ek kan haar kwalik kwalik neem)
maar jy, perfekte palindroom van die dood
wat van moord droom asof dit ewe maklik
sou wees as om ink in die teks te skink
om die niks te vernietig : hoe sal ons ooit
kan wéét, my lotsverbonde sterfgenoot,
hoe dit moet wees
om jou hortende dood in die léwe te belewe
anders as om die naggesang te stol
soos versin in die gedig se bewegang
kom laat ons sing !
7 voor ons vergeet van stilbly se verlossing
ek sê weer
julle moet kom help hier
waar daar werk is vir vele hande
om die dood by die deur af te keer
en op te fok
voor ek die stilsit van skrywe verleer
tot so ‘n mate
met rym en ritme as die oopmaakhek
en oophouskeure van die proses
dat dit vir dood agtergelaat
kan word, verlate
met die anonieme gesig
van ‘n woordmoordenaar
wat die verkeerde adres
uit sy kop geleer het
van hierdie uitveegedig
ek weet, Leser van my stiltes :
my geliefdes gee genoeg
om om my om
te wil praat
om op te hou skrywe:
skryf ek my dood
(© Breyten Breytenbach/2017)
Tags: Breyten Breytenbach gedigte, Breyten Breytenbach Nagpsalm
Posted in Gedigte | 12 Kommentare »