Só sê president oor skolePres. Cyril Ramaphosa (Foto: The Presidency/Twitter) Pres. Cyril Ramaphosa het Donderdagaand nuwe reëls rondom skole bekend gemaak te midde van die Covid-19-pandemie. Hy het gesê minstens 408 052 gevalle van Covid-19 is reeds in die land bevestig. Dit is die vyfde hoogste getal gevalle wêreldwyd en verteenwoordig helfte van alle gevalle in Afrika. Volgens die president beleef die Oos-Kaap, Gauteng en KwaZulu-Natal tans die hoogste toename in die getal gevalle van Covid-19. Daar is ŉ afname in die getal gevalle in die Wes-Kaap. “Dit wil voorkom of die Wes-Kaap moontlik reeds sy piek bereik het,” het hy gesê. “Ons bly egter waaksaam en paraat en pas streng voorkomingsmaatreëls toe.” Ramaphosa het gesê Suid-Afrika beleef ook ŉ baie lae sterftesyfer met minder sterftes in vergelyking met lande wat dieselfde getal Covid-19-gevalle het. Meer as 6 000 persone het reeds weens Covid-19 gesterf. Die president het gesê die gesondheid en welstand van skoliere en onderwysers geniet die hoogste prioriteit wanneer besluite geneem word oor of skole hul deure kan oopmaak. “Dit is net so noodsaaklik dat die vordering van leerders nie verhinder word nie. Ontwrigting van hulle opvoeding kan ŉ verwoestende impak hê op ŉ hele generasie. Dit is dus noodsaaklik om al dié doelwitte te balanseer.” Ramaphosa het gesê sedert daar ŉ toename was in die getal gevalle in verskeie dele van die land, was daar versoeke dat skole weer moet sluit. “Die departement van basiese onderwys het die afgelope paar dae met meer as 60 organisasies vergader. Daar was ook gesprekke met die raad vir onderwysministers wat die provinsiale departemente verteenwoordig. Hierdie gesprekke het belangrike insig gebied in die ervaring van die verskillende belanghebbendes en het ŉ wye reeks van uiteenlopende menings tot gevolg gehad. Dit is belangrik om te noem dat dit moeilik was om konsensus te bereik oor die beste benadering, net soos wat daar verskillende sienings plaaslik en internasionaal is oor die omstandighede waaronder skole moet oopmaak. Waaroor almal egter saamstem, is dat leerders se gesondheid, akademiese en maatskaplike ontwikkeling, ŉ topprioriteit moet bly.” Die kabinet het besluit dat alle openbare skole weer vir die volgende vier weke sal sluit. Dit beteken dat skole op 27 Julie sluit en weer op 24 Augustus oopmaak. Daar is egter ŉ paar uitsonderings: Weens die ontwrigting, sal die huidige akademiese jaar tot ná 2021 verleng word. Angie Motshekga, die minister van basiese onderwys, sal verdere besonderhede verskaf oor die bestuur van die res van die skooljaar. Die nasionale skoolvoedingsprogram sal egter steeds voortgesit word sodat leerders of hul ouers steeds kos direk by die skool kan afhaal. “Ek besef dat hierdie reëling talle leerders sal teleurstel wat graag wou terugkeer skool toe en dat dit ongerieflik en moeilik is vir talle gesinne wat nou alternatiewe reëlings moet tref. Ons vra julle egter om dit te doen, want dit is belangrik om seker te maak dat skole nie oordragpersele word in ŉ tyd waar gevalle vinnig toeneem nie.” Hy het onderwysers en skoolpersoneel landswyd bedank dat hulle op die voorste linies was tydens die pandemie onder moeilike omstandighede. Wat betref die R500 miljard-verligtingspakket wat in April aangekondig is, het die president gesê hy is besorg oor gevalle dat van die geld gesteel of verkeerd aangewend is of waar buitensporige pryse vir goedere gevra is of kospakkies weggelei is van behoeftige huishoudings, en waar daar korrupsie en wanbestuur is van staatsgeld. “Ons hoor al hoe meer bewerings oor bedrieglike WVF-eise, buitensporige pryse vir goedere en dienste, misbruik van nood-aanskaffingsregulasies, sameswering tussen beamptes en diensverskaffers, misbruik van die verspreiding van kospakkies en vervalste niewinsgewende organisasies wat finansiering probeer bekom,” het hy gesê. “Ons het van die begin af gesê geen korrupsie sal geduld word in die aanwend van dié hulpbronne nie. Korrupsie plaas menselewens in gedrang.” Verskeie voorkomingsmaatreëls is in plek gestel, waaronder regulasies deur die nasionale tesourie om seker te maak dat die nood-aanskaffing van produkte en dienste voldoen aan die grondwetlike vereistes van regverdigheid, deursigtigheid, mededingendheid en kostedoeltreffenheid. Regulasies is ook in plek gestel om uitbuiting te voorkom en die beskikbaarheid van noodsaaklike goedere te verseker. “Sedert die begin van die ramptoestand het die Mededingingskommissie reeds meer as 800 klagtes van buitensporige pryse ondersoek. Die kommissie het tot dusver reeds 28 maatskappye vervolg of ŉ skikking met hulle aangegaan. Boetes van meer as R16 miljoen is opgelê.” Minstens 36 sake word ook tans ondersoek deur ŉ samewerkende en koördineringsentrum tussen die finansiële intelligensiesentrum, die onafhanklike polisieondersoek-direktoraat, die nasionale vervolgingsgesag, die Valke, misdaadintelligensie, die speurdiens van die SAPD, die Suid-Afrikaanse Inkomstediens, die Spesiale Ondersoekeenheid en die Staatsveiligheidagentskap. Die sentrum ondersoek bewerings van korrupsie by die verspreiding van kospakkies, welsynstoelaes, die aanskaf van persoonlike beskermingstoerusting en ander mediese toerusting, en die WVF se spesiale Covid-19-skema. “Om die proses te versnel, het ek vandag die Spesiale Ondersoekeenheid (SOE) opdrag gegee om enige onwettige of onbehoorlike gedrag te ondersoek in die aanskaffing van goedere of dienste tydens die ramptoestand by enige staatsinstansie. Dit stel die SOE in staat om enige bewerings te ondersoek oor die misbruik van Covid-19-fondse. As daar bewyse is dat ŉ misdaad gepleeg is, is die SOE verplig om die bewyse te verwys na die vervolgingsgesag. Die SOE kan ook met siviele prosedures begin om enige fondse te verhaal.” Intussen het meer as 4,4 miljoen persone reeds die spesiale Covid-19-toelaag ontvang en R2,2 miljard is reeds uitbetaal. “Daar was vertragings in die uitbetaling, maar toekomstige betalings sal vinniger kan plaasvind, nou dat die stelsel in plek is.” Die toelaag sal oor ŉ periode van ses maande uitbetaal word. In April, Mei en Junie het die Werkloosheidsversekeringsfonds se spesiale Covid-19-voordeel reeds R34 miljard uitbetaal en 7,5 miljoen werkers ondersteun en afleggings is by talle maatskappye voorkom, het Ramaphosa bygevoeg. Dié skema is nou met nog ses weke verleng tot 15 Augustus 2020. Meer as R70 miljard se belastingverligting is ook aan maatskappye gebied. Klik hier om die volledige toespraak te lees