Maar meer oor die boek self. Die meeste ouer lesers het op skool reeds met Homeros en sy werke kennis gemaak, en ofskoon baie detail vervaag het, is baie van die name en gebeure nie onbekend nie. Baie van die jonger geslag het egter nog nooit hiervan gehoor nie. Daarom is Cas Vos se inleidende hoofstuk van sy Ilias vir almal van onskatbare waarde, vir dié wat niks weet nie, maar ook vir dié wat al ‘n bietjie vergeet het. In hierdie hoofstuk wat hy ‘Homeros se afdrukke’ noem, stel hy die hedendaagse leser aan Homeros se wêreld bekend. Hy toon aan watter ongelooflike impak hierdie ‘blinde ongeletterde’ digter se werke gehad het, nie net op sy eie tyd nie, maar eeue en eeue later – en nie net op die Griekse wêreld nie, maar wêreldwyd. Homeros het ook nie slegs literêre werke inspireer nie, die skilderkuns, beeldhou, musiek en film het van sy idees gebruik gemaak. Behalwe dat hierdie oorsig interessant en onderhoudend aangebied word, getuig dit daarvan dat Cas Vos indringende navorsing gedoen het, wat hy só verinnerlik het dat hy die leser boei en nie bloot ‘n klomp informasie en feite opstapel nie. Homeros en sy werke leef voort.
Besonder hartseer is van die laaste tonele waar twee vroue se verdriet oor die dood van die Trojaanse held, Hektor uitgebeeld word: sy moeder en sy vrou. ‘Hektor se moeder gooi haar glansende sluier weg. Sy trek haar hare uit. Toe sy na haar lewelose seun kyk, kerm en ween sy. Sy vader en die mense van die stad hoor die kermgeluide en rou saam – wenend en treurend. “Kon hy maar in my arms gesterf het! Dan kon ek en sy moeder hom in sy doodsangs bekla en versorg het. Met trane kon ons die bloed van sy lyf afgewas het. Maar die dood en die noodlot het hom ingehaal”’ (p 133).
Dit is egter ook ’n hoofstuk in die Bybel wat deur al die jare tot kontroversie by hoorders gelei het, juis vanweë die spesifieke inhoud van Jesus se gebed in die gedeelte. Oral waar die Christelike geloof nog sy merk gelaat het in die wêreldgeskiedenis, was daar verdeeldheid van een of ander aard. Van die bloedigste oorloë is op godsdienstige gronde geveg. Daarom sal ’n gebed om eenheid onder gelowiges onmiddellik lei tot vrae oor hoe hierdie eenheid moet lyk en op wie se voorwaardes dit moet geskied.
In ons eie land het ons ’n baie tragiese pad rondom kerkeenheid geloop. Elkeen van die kerklike groeperings wat na Afrika gekom het om sendingwerk te doen, het ’n bepaalde spoor agtergelaat. Kulturele verskille het uiteindelik hulle pad tot binne-in kerklike strukture gevind.
Maar, soos Russel Botman (1997:134) tereg beklemtoon, is dit vir die wêreld buite die kerk ’n geval van “sien is glo”. Die wêreld kan net glo wat hulle by die kerk sien. Daarom kan die kerk nie dink om weg te kom met die verskoning van die sogenaamde “onsigbare kerkeenheid” nie. Daarvoor is Jesus se gebed in Johannes 17 net té duidelik dat die kerk één sal wees sodat die wêreld kan sien (vers 24), glo (vers 21), weet (vers 23). Hulle kan net sien as die kerk sigbaar een is.
Die feit dat Jesus se gebed ’n afronding of klimaks is van sy afskeidsgesprekke in Johannes 13–16 moedig ons aan om ook daar te gaan soek na riglyne vir die kerk. Hierdie gebed om eenheid gaan nie net oor strukture nie (al gaan dit ook daaroor). Dit roep ons ook op tot die dienskneggestalte wat in die voetwassing van Johannes 13:1-17 beskryf word. So moet die kerk van die Here Jesus ook vandag nog diensbaar wees onder mekaar en in die wêreld. Jan van der Watt (1992:84) vat dit so saam: Dieselfde opofferende diens moet die dissipels se optrede karakteriseer.
Dit word ook gerig deur die nuwe gebod van liefde waarvan Joh 13:34-35 praat. Die onderlinge liefde is die kenteken waarmee die kerk in die wêreld uitgeken sal word (15:9-17). Ook die gerigtheid op die Vaderhuis waar die Vader vir ons plek gereed maak, moet die kerk se wese rig (14:1-14). Daarvoor het Jesus die inwoning van die Heilige Gees belowe (14:15-31) en is die Gees oor sy kerk uitgestort (16:5-15).
Hierdie eenheid in God vind sy natuurlike uitloop in die liefde van God. Daarom is die liefde dan ook die merkteken waaraan hulle wat ín God is, sigbaar en uitkenbaar in die wêreld is. Die gemeente se eenheid en uitdrukking van liefde is uiteindelik ’n misterie van goddelike liefde, ’n liefde ten spyte van verskille, ’n liefde wat oor alle ander grense spoel, ’n liefde ten spyte van wat jy dalk op ’n punt aan my gedoen het of ek aan jou.
Gewoon menslik geoordeel is so ’n eenheid en liefde in die kerk natuurlik onmoontlik. Ek kan nie vergeet wat jy aan my gedoen het nie. Ek sukkel om vrede te maak met wat jou mense aan my mense gedoen het.
Daarom dat Jesus ook in sy afskeidsgesprekke herhaaldelik belowe dat die Heilige Gees kom, dat Hy hulle sal herinner aan alles, hulle sal troos en hulle in staat sal stel om uitvoering te gee aan God se wil vir hulle.
Wat staan ons as kerk van die 21e eeu uiteindelik te doen? Coenie Burger (1982:124) beklemtoon dat daar in Johannes 17 nie ’n gebod tot eenheid in die kerk is nie, maar ’n gebed. Die beste wat ons kan doen is om ons Here hierdie gebed na te bid. Maar dit is ook ’n gebed van verwagting, een wat tot aksie dwing. Dit is soos Berkouwer sê ’n gebed waar die bidders van hulle knieë af opstaan en venster toe stap om te kyk wat God gaan doen.