Nuuskommentaar: ‘Wilde stakings’ en Solidariteit se antwoord op rasuitsluitingSolidariteit-lede en lede van die gemeenskap betoog teen Sasol se Khanyisa-aandeleskema in Secunda in Mpumalanga (6 September 2018). Foto: Reint Dykema Die blatante rassisme wat onder meer twee projekte onderlê, moet so gou moontlik begrawe word. Die projekte is Sasol se personeelaandeleskema en die president se Yes4Youth-werksoekprogram wat wit mense blatant uitsluit. Gelukkig tree Solidariteit baie verantwoordelik op in ’n sage wat tot ’n baie groot regsaksie kan lei. “Suid-Afrika gaan egter in ’n morele moeras beland as ’n rassetoekoms sy antwoord op die verlede is,” skryf dr. Dirk Hermann, bestuurshoof van Solidariteit, in ŉ artikel op Netwerk24.Die agtergrond is ’n rassistiese personeelaandeleskema van Sasol, waarvan wit werknemers uitgesluit is. Selfs ’n wit werker wat 30 jaar diens het, kry niks nie, terwyl ’n swart werker met drie weke diens aandelewaarde van R500 000 kry. “’n Wilde staking veroorsaak indirekte skade aan die passasiers, mense wat niks met die konflik uit te waaie het nie.” – Laurent Levaux, voorsitter van Aviapartner. Levaux, wat ook vra dat “wilde stakings” verbied word, verwys na die staking van lughawepersoneel wat gelei het tot die kansellasie van 960 vlugte van Brussel se lughawe, en byna 115 000 passasiers wat geraak is. ’n “Wilde staking” in België is ’n staking waarvoor nie toestemming gegee of gevra is nie, en dus tegnies ’n onbeskermde staking is. Dit beteken, soos Levaux dit stel, dat die werkgewer nie bewus was daarvan dat dit op hande is, en dus die staking om die onderhandelingstafel kon oplos nie. Kort nadat die onderhandelings begin het, is die staking inderdaad afgelas. ’n “Wilde staking” in die Suid-Afrikaanse konteks sou na iets heel anders kon verwys, selfs ná ’n wettige staking. Stakings in Suid-Afrika gaan net te veel gepaard met saakbeskadiging, aanvalle op mense, en selfs moord soos met die vragmotorstaking enkele jare gelede. Wilder as die wildtuin. Selfs die destydse president, Jacob Zuma, met sy eie klein weermaggie van lyfwagte, moes verlede jaar die aftog blaas tydens Cosatu se hoof-feesvierings in Bloemfontein. Dit is egter nie Solidariteit se styl nie. Dinge word volgens die (wet)boek gedoen. So ook met die sogenaamde oranjegolf-optog in Sandton om te betoog teen die Sasol-skema. Niemand, ook nie die publiek nie, het die gevaar geloop om beseer te word nie, en nog minder om doodgemaak te word. In teenstelling met tsotsigedrag is regstukke aan Sasol oorhandig wat kan lei tot een van die grootste hofsake oor hoe ras regtens hanteer moet word. In die artikel verwys Hermann ook na pres. Cyril Ramaphosa se jeugbemagtingsprojek, Yes4Youth, wat wit mense blatant uitsluit. Tammy Wessels, jeugleier van die Vryheidsfront Plus en Vrystaatse LPW, vat dit akkuraat saam: “Pres. Ramaphosa se jeugbemagtigingsnetwerk, Yes4Youth, is blatante rassediskriminasie teen jong werklose wit Suid-Afrikaners en die VF Plus het by die Menseregtekommissie (MRK) ’n klag van diskriminasie ingedien rakende die program wat jong wittes bloot op grond van hul velkleur uitsluit. Die program help jong mense om werk te kry. Wit aansoekers kry ’n boodskap wat lui: “Jammer, Yes (4Youth) is slegs beskikbaar vir swart, Indiër of bruin Suid-Afrikaners.” Die skakel na die webblad: https://www.yes4youth.co.za/for-youth/ ’n Regsgeleerde het pas nadat die huidige Grondwet aanvaar is, gesê die Grondwet laat soveel ruimte vir vertolking dat ’n wa en span osse daarin kan draai. Dit is gebiedend noodsaaklik dat die huidige vertolking van die ANC rakende die raskwessie juridies nek omgedraai word. As die regering dan nie die knie buig voor wettige optogte en stakings nie, is ’n epiese hofsaak noodsaaklik. Optogte, as dit reg gereël word, is belangrik, nie net om ’n boodskap na die opponente uit te stuur nie, maar om ’n lojaliteitsgevoel en saamstaan onder die deelnemers te kweek. Dit moet egter ook die simpatie van die publiek wen, en dus ’n soort advertensie wees. Wangedrag soos die omkeer van vullisdromme en beskadiging van straatsmouse se stalletjies, met ander woorde ’n wilde massa-optrede in die Suid-Afrikaanse konteks, laat enige simpatie van die publiek eenvoudig verdamp. Ter afsluiting die vraag: “Is ’n mak optog die teenoorgestelde van ’n wilde optog?” Nee, ’n ordentlike optog moet steeds baie energie uitstraal sodat die opponente kan weet ons is nie katjies wat sonder handskoene aangepak kan word nie.