Moenie oorhaastig optree nie | Netwerk24
Moenie oorhaastig optree nie
"Ek gee op. Baie min van ons het al 'n regte beermark soos hierdie, wat jou dag ná dag aftakel, beleef. Dit takel beleggers af tot 'n emosionele toestand waarin niemand aandele wil besit nie."
Hierdie uitlating deur 'n gerekende Suid-Afrikaanse beleggingspesialis, Kokkie Kooyman, ongeveer 12 jaar gelede gedurende die wêreldwye finansiële krisis van 2008, is 'n raakvat-beskrywing van hoe die meeste beleggers in groeibates (aandele en genoteerde eiendom) tans voel ná die afgelope ses jaar se swak prestasie van die JSE indeks van alle aandele (JSE ALSI).
Die JSE ALSI het reeds met sowat 10% sedert 1 tot 11 November vanjaar gestyg en ontleders begin reeds spekuleer of hierdie opflikkering straks die begin van 'n bulmark kan wees.
Dit is veral gedurende traumatiese tye dat onoordeelkundige gedrag vele beleggers die pad laat byster raak. Terwyl die spreekwoordelike bloed in die strate vloei, word tou opgooi die grootste slaggat vir beleggers.
Waar laat dit beleggers wat vuis-voos is en op groot skaal uit aandele wil beweeg na meer bestendige bateklasse?
Eerstens moet jy jou aandeleblootstel­ling in die groter konteks van jou totale portefeulje beoordeel.
As jy net jou aandeleblootstelling in afsondering evalueer en groot skuiwe op grond van jou bevindinge maak, kan dit bes moontlik jou hele langtermyn­beleggings­plan kelder.
Die meeste beleggers se portefeulje is oor verskillende bateklasse, onder meer aandele, versprei. Dit word juis gedoen om risiko's soos die pryswisselvalligheid van aandele te bestuur en sodoende meer bestendigheid aan die portefeulje as 'n geheel te verleen. Maak dus eers seker dat jou huidige bate-toewysing (versprei­ding tussen vasterente-instrumente en groeibates soos aandele en genoteerde eiendom) ooreenstem met jou bereidwil­ligheid en vermoë om risiko te neem voordat jy jou aandele op groot skaal wil verkoop.
As daar aanduidings is dat jou porte­feulje as 'n geheel te veel aandelebloot­stelling het, moet jy liefs die dienste van 'n beleggingskundige inroep om te verseker dat die verkoop van jou groeibates op 'n "on-emosionele", sistematiese wyse plaasvind. Ewe belangrik, moet jou portefeulje se verwagte langtermynopbrengs ná die aanpassing steeds aan jou behoeftes en doelwitte voldoen.
Tweedens moet jy die sikliese aard van 'n aandelebelegging aanvaar en seker maak dat jy daarmee kan saamleef.
In die ses jaar ná Kooyman se uitlating (2008-2014) het die JSE ALSI met ongeveer 165% gestyg. Hierdie tydperk van uitstekende opbrengste is egter gevolg deur 'n tydperk van sywaartse beweging (2014-2020) en die beurs het teen einde Oktober vanjaar teen onge­veer dieselfde vlakke as ses jaar gelede verhandel.
Die legendariese belegger Benjamin Graham het gesê: "Hoe langer die bulmark voortduur, hoe erger sal beleggers se geheueverlies word; ná vyf jaar of so glo baie mense nie meer dat beermarkte moontlik is nie."
Die omgekeerde is natuurlik ook waar en menige belegger het hul vertroue in onlangste tye in die koms van 'n bulmark verloor.
Laastens moet jy die prestasie van jou aandelebelegging korrek beoordeel om te verhoed dat jy die verkeerde aksie neem en die pad byster raak.
Beleggers veronderstel dikwels dat die opbrengs van hul gediversifiseerde Suid-Afrikaanse aandeleportefeulje groten­deels in ooreenstemming sal wees met dié van 'n breë plaaslike beursindeks soos die JSE ALSI. Dit is egter nie as 'n reël so nie.
Tans verhandel slegs 'n handjievol maatskappye (wat saam sowat 30% van die JSE ALSI se markwaarde verteen­woordig) – soos, onder andere, Naspers, Prosus, Richemont, Anglo American en BHP Billiton – teen pryse wat hoër is as 'n jaar gelede. Hierdie maatskappye se opbrengste het die swaar verliese in ander sektore (veral banke en verseke­rings­maatskappye, sowel as verbruikers­goedere en -dienste) grotendeels verdoesel om die JSE ALSI te bring by 'n vlak wat slegs marginaal hoër is as 'n jaar gelede.
Gevolglik sou 'n gediversifiseerde portefeulje (wat limiete plaas op aandeelgewigte) oor die afgelope jaar waarskynlik 'n laer opbrengs as dié van die JSE ALSI gelewer het omdat dit 'n verspreiding van aandele oor verskil­lende sektore van die beurs bevat en dus aan heelwat minder risiko's onderworpe is. Beleggers maak dikwels die fout om aan die hand van hierdie onderprestasie groter risiko's te neem om die JSE ALSI se opbrengs te ewenaar of selfs te klop maar kan dikwels nie met die gepaard­gaande volatiliteit saamleef nie. Dit lei beleggers in die versoeking om onoor­deel­kundige skuiwe te maak wat hul totale portefeulje se langtermynprestasie skade kan berokken.
Sinvolle beleggingsgeleenthede (koop sowel as verkoop) kom in alle fases van die beurssiklus voor en beleggers moet wakker loop daarvoor.
Die moontlikheid van 'n positiewe regstelling vanaf huidige beursprysvlakke kan nie geïgnoreer word nie en die voortgesette swak prestasie van die markte sal hoogs waarskynlik nie vir 'n onbeperkte tyd aanhou nie.
Weet egter dat emosionele en oorhaastige besluite die potensiaal het om jou beleggingsplan te kelder. Perspektief en geduld is die wagwoorde. Bly daarby en jy sal beloon word.
KENNISGEWING: Die inligting in hierdie artikel is nie finansiële-, belasting-, regs- of beleggingsadvies nie en die maatskappye in die PSG Konsult-groep waarborg nie die geskiktheid of potensiële waarde daarvan nie. Aangesien individuele behoeftes en risikoprofiele verskil, stel ons voor dat jy jou gekwalifiseerde finansiële adviseur raadpleeg indien nodig. PSG Wealth Financial Planning (Pty) Ltd is 'n gemagtigde finansiële diensverskaffer. FDV 728. . Werner Gerber is 'n welvaartbestuurder by PSG, Hermanus