Riglyne vir die suksesvolle vestiging van lusern - ProAgri
by Benine Cronje 13th June 2016, 12:24 pm 2.3k Views Comments Off on Riglyne vir die suksesvolle vestiging van lusern
Lusernverbouing maak deel uit van 'n groot aantal boere se gewaswisselboustelsels. Lusern is 'n uitstekende wisselbougewas en hou baie voordele in, soos verbetering van aggregaatstabiliteit, deurlugting, gaswisseling, verhoging van opvolggewasse se opbrengste en boonop is dit 'n goeie kontantvloeigewas. Hier volg 'n paar faktore wat belangrik is vir die suksesvolle vestiging van lusern:
Die lusernplant het 'n penwortelstelsel wat 2,5 tot 4 meter diep (in goed gedreineerde grond sonder enige fisiese beperkings) kan indring. 'n Beter opbrengs sal behaal word as alle moontlike verdigtingslae in die grond tydens die primêre bewerking opgehef word.
Indien daar twyfel is of verdigtings-lae wel opgehef is kan dit deur middel van 'n penetrometer of profielgat bevestig word. Dit is belangrik om te onthou dat 'n fyn en ferm saadbed benodig word om maksimum kontak tussen die saad en die grond te verse-ker omdat dit ontkieming bevorder.
Die mees geskikte tyd vir die vestiging van lusern is Maart tot Junie. Aanplan-tings kan vroeg in die lente ook gedoen word, maar word nie aanbeveel nie aangesien meer onkruidprobleme voorkom en windskade aan jong plante aangerig kan word.
Die aanbevole plantdigtheid vir die meeste kultivars onder besproeiiing is tussen 20 en 30 kg/ha waar dit òf met 'n planter (so vlak as mootlik) geplant word òf met 'n strooier gestrooi en met 'n roller vasgerol kan word. Wind speel 'n rol as dit by die uitstrooi van die saad kom en dit moet in gedagte gehou word wanneer hierdie praktyk gevolg word. 'n Ideale stand vir nuut gevestigde lusern is 215 plante/m².
Grondtipe speel 'n rol, maar die basiese konsepte bly dieselfde. Die eerste besproeiing na plant moet 'n swaar toediening wees om goeie saadgrondkontak te verseker. Voor opkoms moet die grondkors deur middel van ligter besproeiings nat gehou word totdat alle saad ontkiem en worteltjies goed ontwikkel het.
Sodra alle saad ontkiem en worteltjies goed ontwikkel het, moet die profiel effens droër bestuur word sodat plantjies nie versuip nie. Te veel water aan die begin lei tot anaerobiese toestande wat Rhizobium-bakterieë se werking negatief kan beïnvloed. Dit kan ook lei tot wortelsiektes, swak voedingstofopname en selfs afsterwing. Swakker stand skep ook onkruidprobleme soos grasindringing.
Lusern se vermoë om atmosferiese stikstof (N) uit die lug te bind en om die grondstruktuur te verbeter, is welbekend. Aan die ander kant kan lusern die grond se voedingstatus ten opsigte van fosfaat (P), kalium (K) en ander voedingselemente vinnig agteruit laat gaan indien die nodige aanvullings nie gedoen word nie.
Grondontledings is belangrik om te bepaal watter voedingselemente aangevul moet word. Pasop vir te hoë konsentrasies voedingstowwe naby aan die pit. Dit kan tot brandskade lei.
Stikstof (N): Lusern is 'n peulgewas, dus is daar 'n simbiose met Rhizobium wat stikstof uit die grond bind. Goed gevestigde Rhizobium kan tot 125 kg N/ha bind. Dit is dus belangrik dat saad tydens plant met Rhizobium geënt word. Indien hierdie proses deeglik gedoen word, kan dit vir die boer heelwat wins in die sak besorg. Tydens vesti-ging is die bakterieë nog onaktief en 'n klein hoeveelheid N kan met plant of 1 tot 2 weke na opkoms toegedien word. Wees versigtig om nie 25 kg N/ha te oorskry nie. Oorweeg ammoniumsulfaat as bron van stikstof.
Fosfor (P) en kalium (K): Alle peulplante reageer gunstig op fosfaattoediening. Die simbiose tussen die plant en Rhizobium word ook be-voordeel deur optimale vlakke van P in die grond. Lusern benodig groot hoeveelhede P en K en hulle rol moet in sinergie gesien word. Genoegsame P is nodig vir suksesvolle vestiging en goeie wortelontwikkeling, terwyl K noodsaaklik is vir verbeterde weerstand wat gebied word teen sekere siektes, verhoging van winteroorlewing en standhoudendheid – dus verhoogde opbrengs. As riglyn, strooi 150 tot 200 kg MAP/ha uit en werk in, bandplaas dan 150 kg/ha 4:6:6 (30). (NB: Hierdie is net 'n riglyn. Gebruik 'n grondontleding om finale hoeveelhede te bepaal.)
Lusern is 'n gewas wat 3 tot 5 jaar lonend kan produseer afhangende van grondtipe en onkruiddruk. Die belangrikheid van "reg begin", waterskedule-ring en die toediening van die nodige voedingstowwe kan nie oorbeklemtoon word nie.