Kindermishandeling tydens die Tweede Vryheidsoorlog. | Die Vryburger
Die imperialistiese Brittanje kon goed oorlog maak teen vrouens en kinders. 'n Voorbeeld hiervan is die feit dat sowat 300 kinders, tussen agt en sestien jaar oud saam met die Boerekrygsgevangenes na Bermuda gestuur is. Die verskoning was dat hulle saam met hulle vaders geveg het.
Dominee Van Blerk skryf in sy herinnerings aan Bermuda dat sommige van moederskoot losgeskeur is. Ander is gevang agter die vee wat hulle opgepas het. Die gevange kinders is nie almal gelyktydig weggestuur nie. Onder feitlik elke groep krygsgevangenes wat op Bermuda aangekom het, was daar kinders gewees.
Onder die krygsgevangenes was daar benewens dokters en predikante ook onderwysers wat dadelik vir die kinders begin skoolhou het. Dit het egter nie die Engelse bewind geval nie. Die kampowerheid wou verhoed dat 'n anti-Britse gevoel by die kinders versterk word. Die doel waas om die kinders van jongs af te beïnvloed, oftewel: "Catch them young."
Die kinders is aangesê om na Hinsoneiland te gaan waar 'n kosskol ingerig is. Die lewensduur van die skool was net sowat drie maande. Die kinders het botweg geweier om gehoor te gee. Om hulle te straf is kos en water van hulle weerhou en is hulle onder luide protes weg, waartydens hulle "Kent gij dat Volk" gesing het.
Op Hinsoneiland is 'n "afvallige" onderwyser, m.a.w. een wat die eed van getrouheid aan die Engelse afgelê het, aangestel om die kinders te onderrig.
In die kamp het die kinders geweier dat die vreemde kultuur in hulle keelgate afgedruk word. Kom hulle in opstand dan sing hulle die Vrystaatse Volkslied. Dit maak die meester woedend en die leiers, Thys de Wet, Gert Vosloo en Dirk Ackerman word na die Engelse kamp geneem waar hulle op 'n sonderlinge manier gestraf word.
Hulle moes uitgestrek op hulle rue lê met een kakiekombers onder en 'n ander een oor hulle. Hul voete is aan 'n pen in die grond vasgemaak en hulle hande geboei en bokant hul koppe uitgestrek, was ook vas aan 'n pen in die grond.
Nadat hulle in die nag in die uiters ongemaklike posisie moes deurbring, word hulle die volgende oggend ontklee, oor bale goedere oopgespalk en met 'n sambok oor die rug geslaan.
Hierdie straf is herhaal sonder dat een seun tot onderdanigheid gedwing is. Terug by die kamp wag die seuns net totdat dit donker word en ontvoer die onderwyser wat hulle verkla het uit sy tent; bind sy hande agter sy rug vas en druk sy kop 'n paar keer in 'n slopemmer.
Die Britte was verplig om die onderwyser uit die kamp te verwyder. Sy plaasvervanger was van soortgelyke stoffasie en weer moes die kinders straf by die skool en kamp verduur, maar kopgee was min.
Rus het eers by die skoolkamp gekom toe A.W. Bester as onderwyser oor die seuns aangestel is. Maar 'n maand later is hy weer met 'n Britsgesinde vervang.
Nie lank daarna nie was dit vrede wat 'n einde aan die situasie gebring het.
Bron: Bannelinge oor die Oseaan. Boerekrygsgevangenes 1899-1902 deur Coen Groenewald.
Uitgewer: J.P. van der Walt.
8 thoughts on "Kindermishandeling tydens die Tweede Vryheidsoorlog."
Gerrie Venter April 10, 2013 at 6:25 am
Ongelooflike kinders. Waarlik die beste stoffasie wat jy kan kry.Ek hoor 'n magtige dreuning……
Joffre Papenfus April 10, 2013 at 4:29 pm
Hierdie is feite wat ook in die buiteland rugbaar gemaak moet word, veral in lig van internasionale berigte vandag (10 Apr '13) oor kindermishandeling tydens konflik, nogal op BBC nuus.
Andries April 10, 2013 at 8:44 pm
Hierdie jong kinders in volwasse skoene, het SA na die sinnelose oorlog help opbou. Hul nasate het die nog verder geneem. Ons, SA het toe suksesvol RSA geword. Voorwaar, ons is trots op ons voorouers se toegewydheid. Lees mens hierdie artikels en ook andere wat nie die waarheid verbloem nie, kom mens met wrewel tot die gevolgtrekking dat die Engelse net n spul drek is. Vandag in Brittanje, is daar menige wat nie kan glo ons Boere het hierdie helse smarte verduur nie. Verskoning van hulle? Nooit!
Sheugnet April 11, 2013 at 12:37 pm
'k moet se (kappie op die e) Andries. Hier en daar sal jy 'n verrassing aantref ook in Brittanje. My jongste dogter het so 4 jaar gelede met 'n Wallieser getrou. Toe sy die feite rondom die konsentrasiekampe en dies meer aan die nuwe familie meedeel, het hulle hul navorsing gaan doen en toe plegtig en opreg as 'n familie verantwoordelikheid aanvaar en, haar (as Suid Afrikaner) namens die Britte, om vergiffenis gevra. Ek moet darem bylas dat die familie ter sprake, behoudende gelowiges in Jesus Christus is.
Johan v R April 11, 2013 at 7:58 pm
Die kinders waaroor hier gepraat word was ordentlik opgevoed, vandag se kinders is nie.
Pualus Roos April 12, 2013 at 1:29 pm
Die Engelse was maar gebore gemors. Hulle kon die Boere nie oorweldig nie toe sit hulle die Swartes op hulle. Die swartes kon ook nie die Boere oorweldig nie, toe sit hylle Amerika op ons. Hulle kon ons ook nie oorweldig nie want Die Boervolk bestaan nog steeds. Hulle sal eers by die Boervolk se GOD moet verbykom!
Darryl Coetzee April 19, 2013 at 5:38 pm
Eienaardig dat daardie kinders kon weet dat dit wat aan hulle voorgehou is, nie reg was nie. Deesdae word die kinders op soortgelyke manier gebombardeer met leuens en onwaarhede oor die geskiedenis en die huidige werklikheid, terroriste en moordenaars word as helde voorgehou-en hulle slurp dit op. Ek dink die probleem le by die ouers, en dat daardie konsentrasiekamp seuns se ouers hulle van meet af reg opgevoed het. Hedendaags kan die kinders nie meer so n onderskeid tref nie.