Beroerte in jonger mense - WelstandWelstand
Tuis / Advies / Beroerte in jonger mense
Beroerte in jonger mense
Beroertes kom algemeen voor en word gewoonlik geassosieer met sekere risikofaktore.
Behalwe die rookgewoonte, ʼn sedentêre leefstyl en hoë bloeddruk, is nog ʼn hoogs waarskynlike determinant iemand se ouderdom. ʼn Persoon ouer as 65 jaar loop ʼn groter risiko om beroerte te kry, maar navorsing stel voor dit is nie altyd nie geval nie – nie in die minste nie.
Volgens Health24 toon ʼn studie dat die beroerte-koers onder jong volwassenes oor die afgelope twee dekades teen ʼn reëlmatige pas gegroei het, ten spyte daarvan dat die oorhoofse voorkoms van beroerte afgeneem het.
Daar is bevind dat die kans om beroerte te kry aansienlik verhoog wanneer mense hulle twintigerjare binnegaan. Dit hang egter daarvan af of hulle hoë bloeddruk of meer as een risikofaktor het.
Die kanse daarvan groei beduidend oor die volgende twee dekades. “Om een risikofaktor te hê vermeerder die kans op beroerte beduidend onder mense in hulle 30’s en 40’s, het die studie bevind. Die risiko op daardie ouderdom is bevind 10 keer groter te wees indien die individu ten minste twee risikofaktore het,” sê Health24.
Alhoewel dit ʼn Amerikaanse studie is, blyk jonger Suid-Afrikaners ook al hoe meer slagoffers van beroertes te word. Jenny Hendry, HUB van die Wes-Kaapse Rehabilitasiesentrum (WKRS), sê dat die fasiliteit in 2017 ʼn aanmerklike toename gesien het in jonger pasiënte tussen die ouderdomme van 15 tot 40 wat opgeneem is vir rehabilitasie ná beroerte. “26% van pasiënte wat in die 2014/2015 finansiële jaar opgeneem is, was tussen die ouderdomme 15-40 jaar; hierdie persentasie het teen die einde van die 2016/2017 finansiële jaar met 9% vermeerder,” sê Hendry.
‘Ek het nooit gedink dit sal met my gebeur nie’
Die probleem met jonger mense wat beroerte kry, is dat die waarskynlikheid dat dit sal gebeur dikwels nie ernstig opgeneem word nie – selfs in die aangesig van merkbare simptome. En die afwesigheid van sekere sleutelfaktore word verkeerdelik beskou as ʼn laer of geen risiko om beroerte te kry.
George Scola was ʼn ligte roker, gestres en oorgewig toe hy op die ouderdom van 37 ʼn beroerte gekry het. Nogtans het hy geen familiegeskiedenis van beroertes of hartaanvalle gehad nie, hy het nie alkohol gebruik en hoë cholesterol of hoë bloeddruk gehad nie.
Scola het een Saterdagoggend terwyl hy besig was om te verhuis begin duiselig voel. “Ek was nie in staat om my regterarm te gebruik of my regterbeen op te lig nie. Op daardie oomblik het ek besef iets is ernstig verkeerd.”
Kelly Fucheck was slegs 32 toe sy ʼn beroerte gehad het. Sy was ook oorgewig en het op daardie tydstip gerook. “Ek weet dit klink nou onsinnig, maar ek het nooit eers aan beroerte gedink nie,” sê sy. ”Ek het beroerte altyd geassosieer met bejaarde mense met silwer hare en wat met kieries loop. Ek het regtig nooit gedink dit kan met iemand van my ouderdom gebeur nie, al het ek gesondheidsprobleme gehad. Ek was stomgeslaan.”
Sy het een oggend wakker geword met duiseligheid, nekpyn en sigprobleme en het hierdie simptome vir twee dae geïgnoreer.
Dr Carolyn Brockington, direkteur van die Beroertesentrum by die Mount Sinai West en Mount Sinai St. Luke hospitale in New York, sê Fucheck se verhaal is nie ongewoon onder jong volwassenes nie en behoort as ʼn waarskuwing te dien. “Hulle dink: ‘Ek is nog te jonk daarvoor,’ wanneer ons in werklikheid op enige ouderdom beroerte kan kry,” sê sy.
Brockington sê mense van alle ouderdomme moet aktief na hulle gesondheid kyk. Niemand kan ten volle voorkom dat ʼn beroerte plaasvind nie, maar daar is maniere om die waarskynlikheid daarvan beduidend te verminder.
Een van die redes waarom beroertes al hoe meer in jonger mense voorkom, is dat hulle mediese toetse uitstel. “Die meeste jong volwassenes maak sekere mediese toetse af, want hulle glo jy hoef dit nie te laat doen alvorens jy ouer is nie, soos toetse vir cholesterol, bloeddruk en bloedsuiker,” sê neuroloog Diana Greene-Chandos, M.D., direkteur van neurokritieke sorg by die Ohio Staatsuniversiteit se Wexner Mediese Sentrum.
Gereelde mediese toets is dus imperatief.
Harvard Mediese Skool verskaf ʼn paar wenke oor wat mense kan (en moet) doen om beroertes te voorkom. Die eerste is om gewig te verloor. Obesiteit is ʼn belangrike bydraende faktor tot beroertes en jou kalorie-inname moet beperk word tot 1500-2000 kalorieë per dag (afhangend van jou geslag en leefstyl). Die meeste jong volwassenes lewe in die vinnige baan en maak dus baie staat op kitskos – nie die voedsaamste opsie nie.
Aktiwiteit behoort ʼn daaglikse deel van jou lewe te word. Gaan stap elke oggend of aand in jou buurt en neem die trappe by die werk, in plaas van die hysbak.
Baie belangrik: Indien jy alkohol gebruik, hou matigheid voor oë – nie meer as een glas alkohol per dag nie – en laaste en maar nie die minste nie, hou op rook of rook minder.
Elizabeth Millard, 28 September 2017, “This Is Why More and More Young People Are –
Harvard Medical School, June 2013, “7 things you can do to prevent a stroke”, https://www.health.harvard.edu/womens-health/8-things-you-can-do-to-prevent-a-stroke.
Health24, 12 February 2019, “High blood pressure top risk factor for stroke in young adults”, https://www.health24.com/Medical/Stroke/Stroke-and-blood-pressure/high-blood-pressure-top-risk-factor-for-stroke-in-young-adults-20190212.
Terri Chowles, 27 October 2017, “Incidence and Prevalence of Stroke a Growing Concern”, https://ehealthnews.co.za/stroke-growing-concern/.
TimesLive, 26 September 2018, “Recognising the signs: A 37-year-old stroke survivor’s story”, https://www.timeslive.co.za/sunday-times/lifestyle/health-and-sex/2018-09-26-recognising-the-signs-a-37-year-old-stroke-survivors-story/.
Wat doen kaffeïen aan jou lyf?
Hoe om nie meer mense se vloerlap te wees nie
Dinge wat die ouer persoon moet doen
Moet my kind se mangels verwyder word en wanneer?