Verlies aan bewerkbare landbougrond is ‘wesenlike bedreiging’Argieffoto: Reint Dykema Besprekings het veral betrekking gehad op die gebruik en volhoubaarheid van hulpbronne in die landboubedryf. Die verlies aan bewerkbare landbougrond is uitgelig as ŉ wesenlike bedreiging vir volhoubare voedselproduksie en -veiligheid. Met die tendens van verstedeliking wat steeds voortduur (’n beraamde 70% van die bevolking sal teen 2030 verstedelik wees); en die voortgesette uitbreiding van myne, veral in Mpumalanga, is die risiko’s op hande ’n werklikheid. “Suid-Afrika het 12,75 miljoen hektaar beskikbaar vir landbou, waarvan 70% beskou kan word as grond met ernstige beperkings in terme van die bruikbaarheid daarvan. ’n Skamele 3% van grond kan beskou word as bewerkbare grond met hoë potensiaal,” het Boeta du Toit, uitvoerende hoof van Agri Noordwes, gesê. Van die beskikbare landbougrond is 4,5 miljoen hektaar in Mpumalanga. Altesaam 3,1 miljoen hektaar van dié grond word tans deur die mynboubedryf opgeneem. Afgesien van die verlies van ’n gedeelte van die land se waardevolle bewerkbare grond vir landbouproduksie, het mynbou-aktiwiteite ook ’n invloed op waterhulpbronne. Onbeheerste mynbou lei tot die agteruitgang van grond- en watergehalte. Die hoëveldstreek van Mpumalanga is ’n toonaangewende produsent van sojabone, mielies en droëbone. Altesaam 46% van Suid-Afrika se landbougrond met hoë potensiaal is in Mpumalanga. “Ons moet voorsiening maak vir ’n steeds groeiende bevolking. Ons land kan nie die onoordeelkundige verlies van grond en die impak wat dit ongetwyfeld op voedselsekerheid sal hê, bekostig nie,” het prof. Johann Kirsten, hoof van die departement landbou-ekonomie en landelike ontwikkeling aan die Universiteit van Pretoria, gesê. “Ons land het uitstekende wetgewing en beleidstellings wat die beskerming van ons natuurlike hulpbronne reguleer, maar die beleid tussen verskillende departemente word nie gekoördineer nie, wat dan hierdie skaars hulpbron (landbougrond) negatief beïnvloed. Die mynboubedryf neem baie van Suid-Afrika se produktiewe grond op,” het Kirsten bygevoeg. Namate die energiekrisis in ons land groter word, word planne vir hidrobreking in die Karoo al meer ’n werklikheid en die desperate behoefte aan alternatiewe vir steenkool as bron van energie bly groei. Dit sal landbougrond in hierdie gebiede onder soortgelyke druk plaas as wat tans in Mpumalanga ondervind word. “Ons aanvaar dat ’n mate van verlies aan grond onafwendbaar is. Mynbou is nét so ’n belangrike sektor in die ekonomie en lewer ’n belangrike bydrae tot werkskepping en die land se BBP. Ons doen egter ’n beroep op die regering om die gebruik van Suid-Afrika se grond as beperkte hulpbron beter te beplan, asook ander kritieke natuurlike hulpbronne soos water te beskerm,” het Kirsten afgesluit. Die Nasie in Gesprek-debatte is daagliks aangebied van 12 tot 15 Mei by Graan SA se jaarlikse Nampo Oesdag by Nampo Park in Bothaville. Temas wat bespreek is, het ingesluit: arbeidsverhoudinge, grondhervorming (13/5/2015) en die beskikbaarheid en volhoubaarheid van natuurlike hulpbronne (14/5/2015). Die finale gespreksforum is Vrydag 15 Mei en fokus op tegnologiese integrasie in die landboubedryf.