Ekonoom en skrywer
Tom Moodie, voormalige ekonoom van Saambou Nasionale Bouvereniging, het 'n verbintenis met die Afrikaanse Handelsinstituut wat oor meer as 40 jaar gestrek het. Hy is ook die outeur van die boek Die Saambou Debakel.
AHI: DIE afrikaanse handelsinstituut
Die kaalkop waarheid oor 75 jaar van hoogte- en laagtepunte.
Die verhaal en gebeure van hoe die georganiseerde Afrikaanssprekende sakegemeenskap in die vorm van die Afrikaanse Handelsinstituut oor 'n tydperk van meer as 50 jaar van 'n nederige posisie tot leierskap gegroei het en in minder as 20 jaar gekwyn het, word in hierdie boek beskryf. Dit is 'n verhaal van idealisme, moed en durf, maar ook van individuele ambisies, persoonlikheidsbotsings, minder goeie besluite by tye en gebrekkige insig aan die kant van leiers wat gaandeweg die waardes en fondamente waarop die organisasie gebou is laat vermurwe het. Dit is 'n móét-lees-boek wat kaalkop die feite weergee oor die hoogte- maar ook laagtepunte, die geskille agter die skerms en die gebeure – selfs dalk verraad? – wat in 2017 tot die ondergang van die AHI gelei het. Was dit so beplan, of was dit bloot swak besluite en ontoereikende leierskap? Ongeag die antwoord, die verhaal van die Afrikaanse Handelsinstituut is een van hoogtes wat deur waagmoed, swaarkry, toewyding en deursettingsvermoë bereik kan word.
Afgeneem saam met dr Nerine Bresler (Universiteit van Johannesburg) tydens n Toerisme Komitee vergadering van die AHI toe tee gedrink is.
Tom Moodie, voorsitter van Pretoria Sakekamer, ontvang die AHI presidentsbeker as beste sakekamer die jaar van president P W Botha tydends die openingsaand van die AHI kongres te Bloemfontein.
Tom Moodie links, ondervoorsitter van Pretoria Sakekamer (1986) saam met Johan Mulder, voorsitter van die Sakekamer (Trust Bank) in gesprek met minister Pietie du Plessis (middel), tydens 'n AHI funksie.
Dr Brand Fourie, sekretaris van Buitelandse sake was die geleentheidspreker tydens die sakekamer se gala-dinee in 1987.Op die foto oorhandig Tom, as voorsitter van die Kamer, 'n sertifikaat van erkentlikheid aan dr Fourie.
By geleentheid van n informele 'braai' van Pretoria sakekamer. Op die foto verskyn vlnr Fanie Smit, voorsitter Pretoria Junior Sakekamer, Tom, Jan Cronje, voorsitter van die Verbruikersraad en Engels von Ludwig, streekbestuurder van die AHI.
Foto met drie AHI presidente tydens die 1987 jaardinee van Pretoria Sakekamer geneem. Links is mnr Dries Niemandt. Tom Moodie staan tussen oud kollegas van Saambou Nasionale Bouvereniging wat ook presidente van die AHI was. Christi Kuun links en Hendrik Sloet regs.
Afgeneem saam met minister Adriaan Vlok, minister van Polisie gedurende n lede –vergadering van die Pretoria Sakekamer net na die afkondiging in 1986 van die noodtoestand in die land.
Tydens die laaste ledebyeenkoms in 1986, het Prof Geert de Wet as gasspreker opgetree. Op die foto verskyn prof de Wet saam met bestuurslede van die Sakekamer. Vlnr mnre Chris Steyn, Adam Jacobs, prof de Wet , mnr Tom Moodie ( voorsitter) en dr Andre Breedt.
Op n jagtog afgeneem saam met president P W Botha langs die Limpopo rivier. Staanende saam met Tom in die middel, is links Martin Jonker, en regs Frans van der Merwe. Die twee persone aan weerskante van die President is nie bekend nie.
Afgeneem by Over Vaal, administrateurswoning Transvaal, saam met sy eggenote Dina in die middel. Links staan mev Snow Cruywagen, administrateursvrou, wie die oggend dames van die sakekamer vir oggend tee onthaal het.
Afgeneem tydens n ledefunksie van Pretoria Sakekamer. Op die foto verskyn vlnr Johan Theron, Streekbestuurder van die AHI in die Kaap, At Engelbrecht en Adam Jacobs, beide ekonome van Volkskas, Connie Marais, voorsitter van Pretoria sakekamer en die uwe, destyds voorsitter van die Opleidingskomitee van die Kamer.
Die persoon in die middel agter is James Lovell, Amerikaanse ruimtereisiger. Onder andere was hy die kaptein van die mislukte Appolo 13 tog na die maan. Links staan Rex Nigrini, Voorsitter van Pretoria sakekamer. Kaptein Lovell het n ledevergadering toegespreek. Die dames op die foto was destyds almal werksaam by Saambou Nasionale Bouvereniging.
Dr Andries Treurnight, tweede van regs langs Tom, was by geleentheid die gasspreker tydens middag-ete by die Constantia Klub in Pretoria. Op die foto verskyn vlnr mev Henelie Steyn, mnr Hein Scheffer, mnr Chris Steyn en mev Scheffer.
Medaljes en dekorasies deur Tom verwerf gedurende sy militêre loopbaan in die burgermag.
Tom en Susan Swartz help mnr Albert Marais met registrasie by die 1975 Windhoek AHI kongres.
Hierdie boek met sy bylae lewer 'n groot bydrae om die rol wat die AHI in die ekonomiese bestel van die land gespeel het, te dokumenteer en te belig. Moodie met sy bykans 50 jaar kennis van en verbintenis met die binne-werkinge van die AHI, was ideaal geskik om daaroor te kon skryf. Vir my is veral die laaste 20 jaar daarvan van groot belang vir diegene wat belangstel in die politieke oorgang in Suid-Afrika en hoe dit die wel en wee van die AHI beïnvloed het, gesien deur die oë van Tom Moodie.
Theo VenterPolitieke en beleidsontleder
Vir enigiemand wat meer te wete wil kom van die finansiële en ekonomiese geskiedenis van Suid- Afrika – en die rol van veral die Afrikaner daarin, is dié boek verpligte leesstof. Maar dit kan ook dien as handboek van hoe om 'n besigheidsorganisasie tot stand te bring en 'n suksesvolle ekonomie te bou. Dus ook belangrik vir almal wat streef na 'n suksesvolle toekoms vir SA.
Dawie RoodtHoofekonoom: Efficient Group
Gebore te Pretoria in Augustus 1944, is Tom Moodie 'n getoë Pretorianer. Hy matrikuleer in 1962 aan die Afrikaanse Hoër Seunskool in Pretoria. Hy dien op die Buitemuurse Studenteraad en verwerf ere-kleure vir sport –Judo. Daarna behaal hy die grade B.Com en B.Com Hons aan die Universiteit van Pretoria.
Nadat hy vlugtig by die Raad op Atoomkrag gewerk het, word Tom as Assistant-Ekonoom by die Afrikaanse Handelsinstituut (AHI) aangestel. Ses jaar later het Tom die posisie van Ekonoom by Saambou Nasionale Bouvereniging aanvaar, maar steeds sy verbintenis met die AHI voortgesit as Saambou se "kontakpersoon" by die AHI. Twintig jaar later het Tom Saambou verlaat en het hy sake-eienaar van sy eie besigheid geword.
Tom se betrokkenheid en verbintenis met die Handelsinstituut strek oor 'n periode van 47 jaar. Deur die jare het Tom Moodie verskeie bestuursposisies in die AHI beklee en was onder andere 'n lid van die AHI Hoofbestuur gedurende 1988 tot 1992 en weer in 2010 tot 2015. Hy het verskeie posisies en ampte binne die Handelsinstituut-hiërargie beklee. Hy was ook mede-opsteller van die AHI se grondwet soos in 2015 goedgekeur. Aangesien Saambou meer as 35 jaar kongresdienste aan die AHI gelewer het, en vier van Saambou se uitvoerende direkteure president van die Handelsinstituut was, het dit hom gereeld in kontak met die organisasie gebring. Hy woon onder meer 36 AHI kongresse tussen 1970 en 2017 by en het by verskeie geleenthede beskrywingspunte op hoofkongres en sektorale kongresse ingelei. Benewens dit lewer hy ook praatjies en toesprake op uitnodiging voor talle sakekamers.
Tom doen sy dienspligopleiding 1963 te Diensvakskool. Hy word in April 1964 aangestel as Bevelvoerder van die nuutgestigte 101 Lugvoorsienings Kompanie op 19 jarige ouderdom. Die jongste bevelvoerder ooit in die weermag. Hy bedank op 25 April 1994 na 30 jaar as bevelvoerder – die langste dienende en aaneenlopende bevelvoerder nog in die SAW. Benewens verskeie ander medaljes verwerf hy ook die John Chard Dekorasie (JCD) en die Militêre Meriete Medalje (MMM). Hy neem aan verskeie grensoperasies deel, onder andere Operasie Reindeer en Kassinga.
Tom is getroud met Dina. Een seun en een dogter is uit die huwelik gebore, en Tom en Dina het reeds vier kleinkinders. Tom se belangstellings sluit bome in, en hy kan oor die 280 inheemse bome identifiseer asook hulle botaniese name. Hy is n ywerige voëlkyker. Tom is steeds aktief en het gedien as Hoof-Uitvoerende Beampte van Gryskrag, 'n organisasie wat omsien na senior persone se behoeftes en belange. Hy tree ook op in verskeie TV programme, onder andere " 'n Huppel in die Stap". As skrywer het hy reeds drie boeke die lig laat sien. Sy belangstellings loop wyd deur die geskiedenis, ekonomie, politiek en hy is n toegewyde leser.