Invloed van paringsmassa op reproduksie
Home Invloed van paringsmassa op reproduksie Last update: March 30, 2012 10:39:48 AM
DIE INVLOED VAN PARINGSMASSA OP REPRODUKSIE
J J OLIVIER Carnarvonproefplaas Posbus 98 Carnarvon 7060
Die verband tussen paringsmassa en reproduksie is deur Coop (1962) ondersoek wat gevind het dat 'n ooi 'n sekere minimum massagrens moet bereik alvorens sy kan reproduseer. Volgens Land (1978) is onvrugbaarheid van die fisiologies onvolwasse ooi voordelig deurdat konsepsie op 'n te lae liggaamsmassa die dood van beide die lam en die ooi tot gevolg kan he. Voorts is dit nie alleen paringsmassa wat vrugbaarheid beïnvloed nie, maar ook die massaverandering kort voor paring (Coop, 1966). Vir suksesvolle reproduksie moet ooie die gewenste paringsmassa hê, maar bulle moet ook in massa toeneem voor paring.
Volgens Ducker & Boyd (1977) is liggaamsmassa die produk van liggaamsgrootte en liggaamskondisie en dit is dus nie verbasend dat Adalsteinsson (1979) en Geisler & Fenlon (1979) gevind het dat nie alleen liggaamsmassa nie maar ook liggaamskondisie 'n invloed op reproduksie het.
Die invloed van paringsmassa op reproduksie van 'n Merinokudde te Carnarvonproefplaas is ondersoek. Vanaf 1963 tot 1973 is die paringsmassas (± 14 dae voor die aanvang van paring) van 5 894 ooie wat in die herfs onder normale veldtoestande gepaar is, aangeteken. Alle ooie is vir bronstigheid met behulp van koggelramme oor 'n periode van 42 dae getoets en met 2% ramme gehanddek.
In Fig 2 word die verband tussen paringsmassa en nul, een of twee lammers aangetoon. Die gemiddelde paringsmassa van ooie wat nie gedek is nie (ooie wat nie oestrus getoon het nie) was 32,44 kg, teenoor 36,16 kg van ooie met eenlinge en 39,52 kg van die ooie wat tweelinge gehad het. Dit blyk dus dat die drumpelwaarde vir eenlinglammers in die kudde bereik word met 'n paringsmassa van ±36 kg en die vir tweelinge op ongeveer 40 kg.
'n Kurvilineêre verband tussen paringsmassa, ouderdom en reproduksie is gevind (Fig 1). Om die effek beter te illustreer, word die verband tussen paringsmassa en die persentasie ooie wat nie binne ouderdomsgroepe gedek is nie, in Fig 2 aangetoon. Die gemiddelde paringsmassa van die l8-maande-ooie was 30 kg en 34% van hulle is nie gedek nie. Soos die ouderdomme toegeneem het, het die paringsmassa ook toegeneem, maar die persentasie ooie wat nie gedek is nie het na 4 - 5% verminder. Die jong ooie (tweetand) van die kudde wat ondersoek is, was dus op l8.maande-ouderdom te lig om te reproduseer en het eers 'n jaar later 'n betekenisvolle bydrae tot die reproduksie van die kudde gelewer. So byvoorbeeld, is 44,4 lammers gespeen per 100 tweetand-ooie gepaar, teenoor die 67 vir 2,5 jaar oue ooie, 74,7 vir die 3,5 jaar Que ooie, 81,5 vir die 4,5 jaar Que ooie, 86,0 vir die 5,5 jaar oue ooie en 78,2 vir die 6,5 jaar Que ooie. Die gemiddelde paringsmassa van die 18-maande-ooie wat tweelinge gehad het, was 32 kg, maar slegs 2% van alle lammers in die ouderdomsgroep was tweelinge.
Die paringsmassa van ooie wat nie gedek is nie, was in elke ouderdomsgroep 6 - 10% kleiner as ooie wat wel gedek is (Fig 1). Gevolglik kan aanvaar word dat 'n sekere persentasie ooie nie sal reproduseer nie. Alhoewel die paringsmassa van die 4,5 jaar en ouer ooie 36 kg en meer was, is huile nag steeds nie gedek nie.
Met hierdie resultate en ander wat aangehaal is, word die verband tussen paringsmassa en reproduksie aangetoon en kan die volgende gevolgtrekkings gemaak word: Vir 'n ooi om te reproduseer, moet sy ten minste 36 kg tydens paring weeg.
Ooie wat tweelinge het, weeg gewoonlik 40 kg of meer tydens paring.
Ooie moet in 'n positiewe massabalans voor paring wees.
Die kondisie van ooie moet nie te maer of te vet wees nie.
Die ligste 5 - 10% ooie binne elke ouderdomsgroep is gewoonlik die ooie wat nie gedek word nie.
Hierdie resultate is ook in ooreenstemming met die skaapbestuurspraktyke soos deur Marx (1979) voorgestel, naamlik dat ooie op 18 maande met 4 maande wol ongeveer 40 kg moet weeg. Deur te sorg dat jong ooie die minimum paringsmassa met eerste paring bereik, kan die reproduksie van die kudde betekenisvol verhoog word.
ADALSTEINSSON, S., 1979. The independent effects of liveweight and body condition on fecundity and productivity of Icelandic ewes. Anim. Prod. 28, 13-23.
COOP, I.E., 1962. Liveweight productivity relationships in sheep. I Liveweight and reproduction. N. S. J1 Agric. Res. 5,249-264.
COOP, I.E., 1966. The effect of flushing on reproductive perfonnance of ewes. J. Agric. Sci. Camb. 7,305- 323.
DUCKER, M.J. & BOYD, J.S., 1977. The effect of body size and body condition on the ovulation rate of ewes. Anim. Prod. 24,377-385.
GEISLER, P.A. & FENLON, J.S., 1979. The effects of body weight and its components on lambing performance in some commercial flocks in Britain. Anim. Prod. 28, 245-255.
LAND, R.B., 1978. Reproduction in young sheep: some genetic and environmental sources of variation. J. Reprod. Fert. 52,427436.
Karoo Agric 3 (2), 5-7