Junie | 2016 | Slaai Sonder Blare | Bladsy 2
Ek hou nie van rilflieks nie. Ek hou nie van blare in my slaai nie. Ek hou nie van vloermoere, slegte wyn of spelfoute nie. Ek hou nie van Kersvader, ysskaats, ontronding of Arabiese koffie nie. En ek het altyd gedink ek hou nie van tydmors nie. Tot vandag…
Vandag het ek 24 uur ‘gemors’. Ek het laat geslaap, twee hoofpynpille gedrink, saam met die kinders stories gelees, blokkies gebou, my eie boek gelees, pizza bestel, NIE die kombuis skoongemaak nie, ‘n paar episodes Black List gekyk, doelloos deur die huis geloop en.. wel, nou is dit al amper aand en ek het werklik nie iets noemenswaardig gedoen nie. Ek kan met trots verklaar dat ek eintlik vandag ‘n suurstofdief was. Ek het nie enigsens ‘n positiewe bydrae tot die samelewing gemaak nie. En dit was lekkerrrrrrr!
Ek lees allerhande skuldeisers raak:
Leef elke dag voluit! Ek het voluit niks gedoen nie.
Carpe Diem! Ek het niks ‘ge-carpe’ nie.
Benut elke geleentheid! Al wat benut is vandag, is die bank toe ek daarop gedut het.
Tyd is kosbaar! Mmmm. Alhoewel dit sekerlik waar is, was vandag nie vir my minder belangrik net omdat ek nie ‘n lysie van doendinge afgehandel het nie. Vandag was vir my kosbaar. Want daar is stilte in my gemoed en ek het vrede met myself.
Ek gaan nou ‘n glasie (goeie) rooiwyn skink en die wêreld se probleme saam met my sielsgenoot oplos. Ek gaan nie my sweetpakbroek verruil vir ‘n snyerspakkie nie en die knip wat my hare tem gaan ek nie inruil vir twee ure voor die spieël nie. Aan die einde van my tydmors-dag, sien ek ook die lig. Tyd mag maar (SOMS) gemors word.
As ek met afgryse staar na die foto’s wat hul weg tot in my oog vind vandag, ontbreek my eie woorde, dus wend ek my na die kenners. Hulle weet dalk van beter.
Psalm 121 deur die Griekwa: “Ek slat my twee oge op; my kyk vang die verste kop. Wavandaan sal ons hulp kom?”
Carike Keuzenkamp is uitgedien: “Dis ‘n land van kleure en klank. Dis ‘n land van oorvloed en dank.”
DF Malan, 1948: “Die Nasionale Party glo in apartheid en rassevrede.”
Kurt Darren se tyd is verby: “Dis hemel op Tafelberg. Daar’s ‘n engel wat langs my lê.”
Thabo Mbeki is filosofies: “Ek is my bestaan verskuldig aan die heuwels en die valleie.”
Ingrid Jonker slaan die spyker op die kop: “Die kind lig sy vuiste teen sy moeder wat Afrika skree.”
Breyten Breytenbach praat oor meer as net taal: “Ons bring vir julle die grammatika van geweld en die sinsbou van verwoesting – uit die tradisie van ons vuurwapens sal julle die werkwoorde van vergelding hoor stotter.”
Eugene Marais vra tereg: “Gewis is alles net ‘n grap?”
Bok van Blerk raak nostalgies: “In die land van melk en heuning.”
Enoch Sontonga bid: “Seën ons in Afrika. Kinders van Afrika.”
Jochem van Bruggen bid harder uit 1927: “Meester, ons boere raak klaar. Die regering moet ons help.”
JD Kestell roep uit 1930: “‘n Volk red homself.”
CM van den Heever dig in 1941: “die kommando van die sukkelaars”
Donald Molteno veg teen apartheid in 1946: “Ons hele swart bevolking is ontwortel. Hulle bitterheid voorspel niks goeds vir die toekoms nie.”
Steve Hofmeyr dra by: “Dis ‘n vrot pampoen en ‘n stukkende skoen.”
Arnoldus Pannevis is trots: “‘n Ieder Nasie het syn land; ons woon op Afrikaanse strand; vir ons is daar g’n beter grond op al die wye wêreld rond”
Koos Kombuis weet die beste: “En is jy wit of swart… kak almal in die symste taal”
PW Botha gooi ‘n blinde oog: “Die meeste swartes is gelukkig, behalwe daardie by wie ander idees in hul ore ingeprop is.”
CJ Langenhoven spreek sy Stem: “Ons sal antwoord op jou roepstem, ons sal offer wat jy vra”
Jacob Zuma… : “Ek het gaan stort na ons seks gehad het omdat ek nie vigs wil opdoen nie. Jy was tog jou hande nadat jy met uie gewerk het?”
NP Van Wyk-Louw voorspel Raka: “Maar in die rooi nag by die wilde fees; met bier en bloed en dans en trom; het elkeen soos vuur aan sy voete voel kom: die nuwe jag”
Julius Malema sweep die skare op: “Ons sal alles afbrand, tot die wittes niks oor het nie.”
Wilma Stockenström vra die nasie: “Is u verwonderd of bedonderd?”
Anton Rupert is wys: “Hy wat alles begeer, sal alles verloor.”
Nelson Mandela is ironies: “Die geskiedenis straf diegene wat hul tot geweld en bedrog wend om die aansprake en wettige aspirasies van die meerderheid van ‘n land se burgers te onderdruk”
Antjie Krog: “By watter naam word drome aangeroep anders as die uitgediende naam ‘God’? U wat gelyk onderdruk en bevry.”
Chantelle de Wet: “My hart is stukkend oor die Vaderland wat besig is om selfmoord een slagaar op ‘n slag te pleeg. My hart huil oor die mooi wat verwoes word met elke trek van ‘n vuurhoutjie en elke kreet van valse vryheid.”
Vandag was Fokofpolisiekar reg: “Brand Suid-Afrika.”
Ek glo in uitgerekte slaapklere en koffie in die oggend. Ek glo in Sunlight liquid, Mac se onderlaag en Vicks Vaporub. Ek glo in slaai sonder blare, gemaklike skoene en wet wipes. Ek glo in wonderwerke, wetenskap en wolkekrabbers. Ek glo in die skrif teen die muur, die taal van my hart en die woorde waarmee ek woeker. Ek glo in diverse leesstof, wit badlakens en ‘n goeie kussing. Ek glo in onderrig by die skool en opvoeding by die huis. Ek glo in karma, positiewe denke en my ma. En omdat ek glo, is ek ‘n gelowige.
Ons is geleer om nooit oor hierdie dinge te praat nie: politiek, geld en geloof. Dit sorg altyd vir onnodige drama en rusie. Dit verstaan ek. Miljoene mense lees daagliks uit dieselfde Bybel, tog is daar meer opinies, interpretasies en persepsies oor een enkele versie as wat daar is oor die wedstryd tussen die Bokke en die Iere. Priesters, dominees, dekane en almal wat ‘n Bybel in hul bedkassies bêre, voel deesdae die hunkering om op ‘n seepboks te klim en die wêreld te kritiseer, te oordeel en op hul foute te wys.
Gandhi het eens gesê dat alhoewel hy baie van Christus hou, hy nie ‘n groot aanhanger van Christene is nie. En soms wonder ek of hy nie ‘n punt beetgehad het nie. In die Moslemland waar ek myself bevind, sien ek tydens hierdie maand van Ramadan*, ‘n tipe deursettingsvermoë, lojaliteit en toewyding wat ek nog nooit in Suid-Afrika bespeur het nie. Yskaste geskenk deur weldoeners (van alle gelowe en rasse), volgepak deur gesinne (van alle gelowe en rasse) pryk oral op straat, sodat die werkers tydens Iftar* hulself kan help aan water, koeldrank, vars vrugte en verpakte bredies en kerries. Niemand steel kos nie. Niemand vergryp hulself nie. Hier is respek. Verdraagsaamheid. Eerbied.
Ek het nog nie een slegte ding teenoor enige ander geloof in hierdie land gehoor nie, tog sien ons daagliks op televisie hoe ander lande die Moslems as terroriste uitkryt. Dan gesels ek met die Arabiese vrouens in hul abaya’s by ons skool en ek sukkel om die kloutjie by die oor te bring.
* Ramadan is die tydperk waar alle Moslems vir 30 dae geen spys of drank geniet na sonsopkoms of voor sonsondergang nie. Die eerste ete na sonsondergang word Iftar genoem en is nogal ‘n besondere belewenis.
Ek is nie ‘n prediker nie. Ek is nie ‘n vingerwyser, beoordelaar of regter nie. Ek is nie hier om te sê wie reg is, waar die hemel is of wanneer oordeelsdag is nie. Ek ken nie ten volle nie. Ek is bloot ‘n mens wat aan ander doen soos ek aan myself gedoen wil wil word. Ek maak droog, foeter op, sit my voet in my mond, het soms die kat aan die stert beet en lees nie net oor een tema nie. Ek sê jammer. Ek bedoel dit. Ek beweeg aan.
Ons kry baie kritiek oor ons ons kinders in ‘n Islamland grootmaak. Ek het nooit besef dat my menswees direk afhanklik is van die kontinent waar ek myself bevind nie. Kan ek werklik net goed wees vir my gesin solank ek myself in ‘n Christenland vestig? Is God nie veronderstel om oral te wees nie? Of het Hy ook ‘n paspoort nodig? Ek vra maar net.