Geskryf deur Richard Wilk
Is privaatheid wat u nie kan sien nie, of waar u nie kyk nie? Kamil Macniak / Shutterstock.com
Burgers en beleidmakers oor die hele wêreld sukkel met die beperking van die gebruik van die inligting oor individue - en hoe privaat verskillende tipes inligting moet wees. Maar antropoloë soos ek weet dat kulture baie verskil in hul siening van wat privaat is en wie verantwoordelik is vir die beskerming van privaatheid. Net soos aanlyn-privaatheid, kan die privaatheid van die wêreld van persoon tot persoon en situasie tot situasie verskil.
Die meeste konsepte van privaatheid begin by die liggaam. Sosiale wetenskaplikes het dit gevind elke persoon het 'n intieme sone baie naby hul liggaam, 'n wyer persoonlike sone en, buiten dit, 'n sosiale sone en dan 'n openbare sone.
Die meet van een geleerde van die verskillende soorte persoonlike ruimte. WebHamster / Wikimedia Commons, CC BY-SA
Die grootte van daardie sones en die soliditeit van die grense tussen hulle wissel oor kulture: Mexikane het byvoorbeeld kleiner intieme sones as Anglo-Amerikaners, so as een persoon uit elke agtergrond praat, sal die Mexikaan nader beweeg en probeer om die Anglo in sy persoonlike gebied te kry. Die Anglo sal dit sien as 'n inval in die intieme ruimte en weer weg. Die Mexikaan kan die toevlug beskou as 'n onheilspellende gedrag, en kan probeer om weer in te gaan deur nader te beweeg. Mense kan maklik bedreig voel in 'n oorvol openbare ruimte, waar vreemdelinge in hul intieme sones is.
Baie kulture definieer ook privaatheid in terme van die liggaamsgebiede en die soort mense wat toegelaat word om fisiese kontak te maak. In baie kulture hou mans wat vriende is, byvoorbeeld hande vas en raak mekaar se gesig en bolyf aan. In ander kulture is die soort kontak egter beperk tot romantiese vennote.
Liggaamsstowwe soos speeksel, urine, vingernaels en hare is gewoonlik intens privaat of geheim. In baie kulture glo mense dat iemand dit kan gebruik vloek of selfs 'n persoon doodmaak. As u iemand aan hierdie stowwe laat aanraak, vertrou u hulle intiem, wat verklaar waarom mense in sommige dele van Afrika in die palm van hul hand spoeg voordat hulle hand skud. Dit was ook in die verlede algemeen in die VSA.
In 1979 en 1980 I gewoon in 'n Kekchi Maya-dorpie in die suide van Belize, waar ek 'n heel ander definisie van privaatheid geleer het. Ouer vroue het topless geraak, maar niemand staar na hul borste nie. Groot gesinne het in 'n enkelkamer gewoon, wat beteken dat hulle aangetrek was en seks gehad het saam met familielede. Beskeidenheid is bewaar omdat niemand gekyk het nie.
Hulle huise was van handgekapte planke en stokke vol gapings en openinge, sodat elkeen na binne kon kyk as hulle naby kom, maar dit nie. Behoorlike maniere sou ongeveer 20 voet van die deur af staan ​​en uitroep om te vra of iemand tuis is. U kan slegs nader as u uitgenooi is. As buitestaander was ek van hierdie beskerming vrygestel, daarom het ek elke oggend wakker geword met 'n geklingel van skoolkinders wat deur my mure loer in die hoop om te sien hoe die witman leef.
Ek het iets soortgelyks opgemerk toe ek in Amsterdam in 1985 gewoon het. Ek was geskok oor die meeste geboue geen blindings of bedekkings op hul vensters op die grondvloer nie: Verbygangers kan direk in iemand se woonkamer of eetkamer kyk.
Mense het vir my gesê dat hulle nie voel asof hulle in 'n viskom woon nie, want hulle het verwag dat niemand sou kyk nie. Sekerlik niemand sal erken dat hy loer nie. U hoef nie normale gedrag te bedek en weg te steek nie, want u kan aanvaar dat niemand kyk nie. Selfs as iemand aan die voorkoms sluip, sou hulle nooit openlik daaroor praat nie.
Hierdie voorbeelde toon dat dit selfs sonder mure kan voel dat niemand na jou kyk nie, dat jou optrede vertroulik is, en selfs as iemand jou sien, kan hulle dit nie vir jou noem of aan ander rapporteer nie - solank 'n hegte breiwerk gemeenskap handhaaf standaarde van openbare gedrag en hou sosiale gevolge in vir enige oortredings.
Noord-Amerikaanse en Europese reëls oor privaatheid en fisieke kontak het die afgelope dekades dramaties verander. In die 18th en 19th eeue, gesinne het saam geslaap in een kamer, dikwels met baie mense wat 'n bed deel. Reisigers in koloniale Amerika dikwels gedeelde beddens met vreemdelinge in herberge.
Dit was eers na die begin van die 20de eeu dat die idee in die VSA gegryp het dat elke kind sy of haar eie kamer moet hê, en dat seuns en meisies geskei moet word. Baie mense kon tot die 1950's en 1960's en baie mense nie huise met genoeg ruimte vir die reëlings bekostig nie kan dit nog steeds nie bekostig nie. Ander ouers verkies dat hul kinders saam slaap.
Gedagtes van privaatheid verander stadig. Namate Amerikaanse huise groter geword het, het ouer kinders gewoonlik hul eie privaat ruimte, of selfs 'n aparte woonstel. Tog is die mate waarin kinders en tieners (sowel as bejaardes) is toegelaat word om privaat lewens te hê is in dispuut, en argumente kom gereeld voor oor ouerlike gesag en mag in die gesin.
Beskerming van die publiek
Op 'n tydstip kon Amerikaners staatmaak op gemeenskapsreëls en plaaslike wette om hul privaatheid te beskerm. Maar die afgelope 20 jaar het die Amerikaanse regering, onder leiding van administrasies van albei politieke partye, gewerk maak elke individu verantwoordelik vir hul eie privaatheid en veiligheid oor die algemeen.
Daar is byvoorbeeld min reëls wat bepaal hoe korporasies kan gebruikers se inligting ontgin, solank die ondernemings in vae wetlike terme aan die mense vertel wat hulle wil doen - en solank die gebruikers 'n keuse daaroor het. Maar die keuse is meestal 'aanvaar' of 'gebruik nie die sagteware of webwerf of diens nie.'
Dit is dieselfde regulatoriese gees waarmee advertensies toegelaat word versoek pasiënte om dokters te vra as hulle spesifieke medikasie moet begin neem. Niemand het eintlik die tyd om dit te doen nie lees elke privaatheidskennisgewing, blokkeer telemarketers, word 'n kundige op die gebied van voeding, kyk na medisyne vir gevaarlike interaksies en maak seker die mense wat u kos voorsien, word nie verslaaf nie.
Korporasies het geleenthede gesien om geld te verdien tussen die grense van private verantwoordelikheid en waar die regering bereid is om op te tree. Hierdie ondernemings het Amerikaners se intieme sones binnegeval en streef daarna om bedmaats te word. Tensy mense afsonderlik en gesamentlik deur die regering praktiese perke afdwing, sal hierdie data-gedrewe maatskappye voortgaan met die poging, of ons nou daarvan hou of nie.
Richard Wilk, uitstaande professor en professor in antropologie; Direkteur van die Open Anthropology Institute, Indiana University
Jy is hier: Tuis > Sosiale en politieke > geregtigheid > Privaatheid en sekuriteit > Wat privaat afhang, hang af van wie jy is en waar jy woon