Malema mis punt met AfrikaansJulius Malema, leier van die EFF, spreek sy ondersteuners buite die Israelse ambassade in Pretoria toe (2 November 2017). Foto: ANA/Jonisayi Maromo Julius Malema het volgens koerantberigte in sy honneursskripsie ŉ pleidooi gelewer vir die afskaffing van Afrikaans as onderrigtaal. Hierin steun hy op Afrika-bevrydingsideoloë uit die 1960’s, soos die Keniaanse intellektueel Ali Mazrui, en die radikale Afrikanis Frantz Fanon. Enkele Afrikaanse joernaliste het hom met fluweelhandskoene behandel en op verskeie punte gelyk gegee. Maar die waarheid is dat Malema groot denkfoute begaan, deur onder meer Mazrui se standpunte te “martel” totdat dit Malema se sienings ondersteun. Maar daar is ŉ ander kant van die saak, en Malema se mistastings spruit waarskynlik uit die selektiewe aanhaal van Mazrui. Die rede is baie eenvoudig: Malema wil Afrikaanse skole en universiteite koloniseer, onder dekmantel van “dekolonisasie”. ŉ Mens hoef nie met al Mazrui se standpunte saam te stem om respek vir sy reuse-intellek te kry, en begrip te hê vir sy strewe om sy mense van koloniale onderdrukking te bevry nie. Mazrui het juis voorspraak gemaak vir moedertaalonderrig. Hy het al in die 1960’s die teenstelling tussen die suksesvolle Japanse modernisering en die onsuksesvolle Afrika-pogings om te ontwikkel, duidelik uitgelig. Mazrui het korrek uitgewys dat Japan se sukses te danke was aan hulle strategie om Westerse wetenskap en tegnologie oor te neem, maar nie die Westerse tale en kultuur nie. “Westerse wetenskap, Japanse gees” het die Japanners dit genoem. Al die ander Oosterse sukseslande het later hierdie resep gevolg. Daarteenoor het Afrika net die teenoorgestelde gedoen, sê Mazrui. Hulle het die Westerse tale en kultuur aangeneem, maar nie hul wetenskap en tegnologie nie. Die gevolg hiervan is dat, benewens ’n klein elite van verwesterde Anglo-Afrikane, die massa nie ontwikkel het nie. Hulle kón nie ontwikkel nie, omdat die Westerse tale vir die massa prakties ’n onoorkomelike versperring tot die Westerse wetenskap en tegnologie was. Afrika staan steeds in die pad van sy eie ontwikkeling en sal eers uit die Japanse suksesresep moet leer voordat hy daarin sal slaag om te ontwikkel. Daar is wel ŉ groeiende getal Afrikalande wat uit die mislukkings van die Malema-tipe resepte van die vorige eeu geleer het, en begin het om hul moedertale te ontwikkel. Malema het egter in die 1960’s van die vorige eeu vasgesteek, en wil daardie foute herhaal. Dit lyk of Mazrui soms moedeloos met sy mede-Afrikane geword het. ŉ Mens kan sy frustrasie aanvoel in sy stellings soos: “Afrika in sy geheel het die verkeerde dinge van die Weste oorgeneem – selfs die verkeerde dele van kapitalisme. Ons het die winsmotief oorgeneem, maar nie die ondernemingsgees nie. Ons het kapitalisme se materialisme geleen, maar nie die skeppende waagmoed nie.” Hy het ook gekla dat Afrika “verbruik wat hy nie produseer nie, en produseer wat hy nie verbruik nie”. Mazrui het wanhopig geraak oor die agteruitgang van eens uitnemende Afrika-instellings soos Uganda se Makarere-universiteit. Die rede vir hulle probleme ná onafhanklikheid was politieke inmenging en goedbedoelde beleidsrigtings soos gratis onderrig. Dit het gelei tot toenemende finansiële krisisse by hierdie universiteite, gevolg deur meer regeringsbeheer en minder akademiese vryheid en die ondermyning van universiteite se onafhanklikheid. Die einde was dat talle top-akademici die universiteite verlaat het. Die hartseer is dat Mazrui weens politieke druk self landuit is en uiteindelik top-poste in die VSA beklee het. Hy is uiteindelik daar in 2014 dood. Tog bied Mazrui se idees hoop vir private Afrikaanse universiteite soos Akademia en beroepsopleidingskolleges soos Sol-Tech. Hy lê in sy lesings daarop klem dat die gemeenskap eers universiteite van die grond af moet help voordat die universiteite die gemeenskap kan ophelp. Hierdie gedagtes het oor die hele Afrika op vrugbare aarde geval, hoewel eerder op “private grond” as “staatsgrond”. Statistieke wys dat private universiteite in Afrika binne vyf jaar staatsuniversiteite verby gaan steek wat studentegetalle betref. Daarom is dit betekenisvol dat Akademia en Sol-Tech al meer ondersteuning vanuit die gemeenskap kry. Hierdie steun maak dit reeds vir hulle moontlik om saam jaarliks sowat 2 000 studente te help om hulself beter te bekwaam en sodoende lewenslank vir hulself te sorg. Die oplossing is dus nie “gratis” universiteite nie, omdat jy dan kry waarvoor jy betaal. Die antwoord lê in “vry” universiteite, wat baie vryer van die staat se swaar politieke hand is as openbare universiteite onder staatsbeheer. Die finale oordeel oor die gevolge van bevrydingsideoloë, soos Fanon, is die tragiese platval van die meeste postkoloniale Afrikalande wat sy radikale idees in werking gestel het. Die sigbaarste teken van hierdie mislukking is juis die uitwyking van antikoloniale denkers soos Mazrui na Westerse lande. Die deurslaggewende belang van moedertaalonderrig kan gesien word in wêreldkaarte, waaruit ŉ regstreekse verband tussen moedertaalonderrig en ekonomiese sukses blyk. Vir Malema om nou die lyke van gestorwe ideoloë soos Fanon uit te grawe en weer lewend te probeer verklaar, is om te dans op die grafte van diegene wat deur hul politiek van honger en verdrukking gesterf het. Daarby is dit opperste valsheid om sy huidige vete teen Afrikaans te probeer vergelyk met die Soweto-opstande van 1976. Waar die 1976-geslag gesê het “ons wíl nie in Afrikaans studeer nie”, skreeu Malema “julle mág nie in Afrikaans studeer nie”. Die eerste kreet was ŉ kreet om vryheid, die tweede ŉ kreet vir onderdrukking. Daarin lê die verskil. Malema wil nie minder Afrikaans op kampusse hoor nie, hy wil minder Afrikaners daar sien. Sy werklike agenda is ras van die sprekers, en nie hulle taal nie.