Nuuskommentaar: Zuma-verslaafde ANC verklaar homself tot vyand van die landPres. Zuma tydens Woensdag se Versoeningsdagvieringe. Foto: Presidensie/Twitter Deur sy steun aan pres. Jacob Zuma te herbevestig én hom sommer in die troebel tye na die Nene-debakel los te laat om ŉ hele kwota twak met die “Versoenings”-dag-toespraak kwyt te raak, het die ANC homself behoorlik tot vyand van die land verklaar. Te midde van optogte en betogings onder die vaandel van #ZumaMustFall en teen korrupsie, verklaar Zuma optogte en betogings aanvaarbaar in die stryd teen apartheid, maar nie nou nie. Die betogings en optogte wat Zuma so aanprys, was selde vreedsaam, terwyl die saamtrekke op Versoeningsdag wat teen hom gemik was, wel vreedsaam was. En as Zuma die moeite doen om iemand te kry om vir hom uit die grondwet voor te lees, sal hy sien dat sulke vreedsame pogings volgens die grondwet ŉ reg is, maar nié die gewelddadige weergawe wat hy aanprys nie. En Zuma het in sy ampseed onderneem om die grondwet te onderhou. Maar heel in stryd met sy ampseed, verklaar Zuma en hou voet by stuk daaroor, dat hy meer lojaal aan die ANC is as aan die land. Nou blyk dit dat die ANC ook meer lojaal teenoor Zuma is as aan die land. En dit is ook nie die eerste keer nie. Ongelukkig is dit ŉ onmoontlike sommetjie om te bepaal hoeveel skade Zuma die land reeds gedurende sy bewindstermyn berokken het. Met sy afdanking van minister Nene, die gevolglike daling van die rand teen die dollar en die terugsak van die Johannesburgse Effektebeurs, kon sommetjies wel gemaak word. Dit lyk asof daar konsensus is die land se skade het honderde miljarde rande beloop. Dit is deels herstel met die haastige heraanstelling van Pravin Gordhan as minister van finansies. Maar ekonome, kommentators en politici het dadelik gemaan die herstel kan nie volkome wees solank as wat Zuma aan bewind is nie. Soos gemeld, was dit nie Zuma se eerste flater wat die land as beleggingsbestemming geskaad het nie. Veral sy afwyking van geskrewe toesprake het sy naam by herhaling plaaslik en oorsee erg bollie gemaak en aangesien die ANC hom nie toe afgedank het nie, het die flaters die land se verleentheid geword. Mens moet egter nie te veel net aan die wisselkoers lees nie. Sou dit die geval wees, was oud-pres. Nelson Mandela se presidentskap ook ŉ reuse ekonomiese ramp. In 1994 was die rand nog op R3,55 teen die dollar en aan die einde van sy termyn in 1999 was dit R6,11. In die 10 jaar wat Thabo Mbeki en Kgalema Motlanthe saam aan bewind was, het die rand met ongeveer R4 teen die dollar verswak. In die sowat sewe jaar van Zuma se bewind het die rand in ‘n stadium tot minder as R16 teen die dollar verswak. Voorspooksels van R20 teenoor die dollar het opgedoen. Nou nie juis musiek vir die ore van beleggers nie. In Zuma se bewindstyd het die land se ekonomiese gradering by die vernaamste agentskappe tot net bo rommelstatus verswak. Die lysie is oneindig lank. Dit is moeilik om te bepaal waarom die ANC so aan Zuma klou en hom so graag aan die land as bate probeer verkwansel. ŉ Onlangse peiling deur Ipsos bring aan die lig dat Suid-Afrikaners meer vertroue in Eskom, munisipaliteite en die SABC het as in Zuma. Die opname is voor die Nene-debakel gedoen. In November was Zuma se gewildheid op die laagste vlak sedert 2007. Zuma se gewildheid neem ook onder ANC-ondersteuners af. Is dit vrees vir weerwraak as die ontsetelingspoging misluk wat die ANC soos ŉ neet aan Zuma laat klou, al ly almal daaronder? Of is die besluitnemers onrehabiliteerbare trogsuipers? Of meen die ANC Zuma beskik oor kwaliteite om die blaam genoegsaam te verplaas en veral apartheid en die wittes vir alles te blameer wanneer die ANC droogmaak? In die verlede het dit al verskeie kere geblyk ŉ stortvloed kritiek op Zuma word deur baie swart mense vertolk as aanvalle op swart mense en dat Zuma se steun opnuut gekonsolideer word. Gaan die #ZumaMustFall-veldtog daarin slaag om genoeg swart steun te mobiliseer om dit nie na ŉ wit-teen-swart-veldtog te laat lyk nie? Die SABC het reeds die ANC se poging om dit wel na ŉ wit-teen-swart-veldtog te laat lyk, ingelui met die volgende onsinnige nuusberig in ŉ nuusbulletin op Versoeningsdag: “Die Teenkorrupsie-groep, Unite Against Corruption, sê hoewel diegene wat aan die Zuma Must Fall-optog in Kaapstad deelgeneem het, oorwegend wit was, is daar ooreenstemming dat wit voordeel ook die blaam vir korrupsie moet dra. Duisende mense van verskeie burgerregtegroepe het die ANC se nasionale uitvoerende komitee gevra om president Jacob Zuma onmiddellik te herroep. ŉ Woordvoerder, Johan de Meyer, sê hulle het hoë verwagtinge en was teleurgesteld dat meestal wit mense opgedaag het. Aan die ander kant sê hy, was dit duidelik dat wit voordeel ŉ groot aandeel in korrupsie het.” Gelukkig was van die vernaamste sprekers by van die protesgeleenthede mense soos Zwelinzima Vavi en eerw. Mpho Tutu. Dit sal baie help om te voorkom dat die veldtog as ŉ wit-teen-swart-veldtog beskou word. Voorts wil Julius Malema, wat nie met die veldtog geassosieer word nie en ook graag wil hê Zuma moet die politieke toneel verlaat (en verkieslik vir die tronk verruil) ook nie wit nie. Net die tyd sal leer of die ANC verkeerd gedobbel het deur nie Zuma nou te herroep het nie. Kos hy weer die ANC setels in aanstaande jaar se munisipale verkiesing soos hy die ANC in die vorige algemene verkiesing stemme gekos het, veral as die ANC van die metro’s moet afstaan, gaan daar groot ongelukkigheid binne die ANC ontwikkel wat nie net Zuma nie, maar diegene wat hom nou beskerm, se koppe kan eis. Min mense twyfel oor Pravin Gordan se bekwaamheid as minister van finansies (as minister van samewerkende regering het hy wel gestruikel soos bykans enigeen sou). Tog kon hy in sy vorige termyn nie keer dat die land se ekonomie danksy ŉ gesamentlike aanslag van die wêreldekonomie, ander ministers met ekonomiese portefeuljes wat hul kommunistiese ideologie ten koste van die ekonomie probeer opdwing en Zuma se bekkighede op die sinkplaatpad beland nie. Nou pak Gordhan weer die bykans onmoontlike met Zuma as blok aan die been aan. ŉ Mens kan wel aanvaar dat Gordhan, volgens sy eie erkentenis ŉ moeë man, sterk voorwaardes sou stel vir die heropneem van finansies en dat dié voorwaardes basies daarop neerkom dat Zuma behoorlik onder beheer gehou moet word. Of Zuma in toom gehou kan word, moet mens nog sien. Sy “Versoenings”-dag-toespraak dui op die teenoorgestelde.