Germane - Wikipedia
'n Uitbeelding in Charlotte Mary Yonge se Young Folks' History of Rome wat die Gote voorstel
Die Germane is 'n historiese versameling Indo-Europeessprekende etniese groepe wat uit Noordelike Europa afkomstig was en geïdentifiseer word deur hulle gebruik van Germaanse tale wat uit 'n gemene Germaanse taal ontstaan het in die voor-Romeinse Ystertydperk. Op grond van taalkundige en kulturele kenmerke word gemeen dat die Germane nou verwant was aan ander Indo-Europese groepe soos die Kelte, Slawiërs, Grieke en die Romaanssprekende groepe om die Middellandse See asook met ander meer afgeleë groepe.
2.2 Kontak met die Romeine
2.4 Opkoms van Germaanse state
Etnoniem[wysig | wysig bron]
Die woord Germaan is afkomstig van die Latynse woord Germani wat vir die eerste keer omtrent 90 v.C. deur die Griekse filosoof en geskiedskrywer Poseidonios (135–51 v.C.) gebruik is. Die term is deur Julius Caesar in die Romeinse literatuur ingevoer om 'n groep stamme van onbekende oorsprong in noordoostelike Gallië te beskryf. Caesar het hiermee 'n onderskeid getref tussen die Germane en die Keltiese Galliërs. Verskeie etimologies verklarings kan vir die Latynse Germani gegee word. As 'n byvoeglikenaamwoord is germani eenvoudig die meervoud byvoeglikenaamwoord van germanus (van germen, "saad" of "loot/uitspruitsel"), wat die sin van "verwant" of "bloedverwant" het of "outentiek". Volgens Strabo het die Romeine die term Germani gebruik om na die Germaanse stamme as outentieke Kelte te verwys. 'n Ander alternatief is dat die woord gegrond is op die Romeinse ondervinding van die Germaanse stamme as bondgenote van die Kelte. In die sin wat Julius Caesar die woord gebruik het kan dit 'n leenwoord uit Kelties wees; 'n eksoniem gegrond op die woord vir buurman of bure. 'n Derde voorstel is dat dit direk afgelei is van die naam die Hermunduri. Tacitus het voorgestel dat dit afkomstig mag wees van 'n stam waarvan die naam verander het nadat die Romeine dit aangeneem het, daar is egter geen getuienis wat die teorie ondersteun nie.
Verspreiding van die Germaanse kultuur in die Ystertydperk, c. 500 – 60 v.Chr.
Daar is weinig bekend oor die oorsprong van die Germane, maar daar word gemeen dat hulle teen die laat Bronstydperk die suide van Swede, die Deense Skiereiland en noordelike Duitsland bewoon het. Argeologiese en taalkundige navorsing dui daarop dat 'n volk of groep volke 'n gemene materiële kultuur, die Noordelike Bronstydperk Kultuur en spesifieke Ystertydperk kulture soos die Wessenstedt- (800–600 v.C) en Jastorfkulture, gehad het in 'n omgewing wat sy middelpunt in Sleeswyk en Skandinawië gehad het tussen 1700 v.C. en 600 v.C. Die verandering van Proto-Indo-Europees na Proto-Germaans word gedefinieer deur die Eerste Germaanse klankverskuiwing (of Grimm se wet) en moes plaasgevind het toe wedersyds verstaanbare tale nog in 'n spraakbond so 'n verandering kon laat versprei. Die gebeurtenis kon tot dusver nog nie gedateer word nie.
Die presiese aard van die interaksie tussen die vollke is nie duidelik nie. Hulle is egter met mekaar verbind en beïnvloed deur streekskenmerke en migrasiepatrone wat verbind word met prehistoriese kulture soos dié van die Koepelgrafbouers (Duits: Hügelgräberkultur), die Urneveld- en La Tène-beskawings. Verslegtende klimaat in Skandinawië c. 850 v.C.–760 v.C. en c. 650 v.C. kon moontlik aanleiding gegee het tot migrasies na die kus van Oostelike Duitsland en verder suid tot by die Weichselrivier. 'n Noordelike uitbreiding van Hallstatt het dele van die volke in die Keltiese sfeer gebring, insluitend nordwestblock gebiede en die omgewing van die Elpkultuur (1800 v.C. - 800 v.C.). In ongeveer dié tyd het die kultuur beïnvloed geraak deur Hallstatttegnieke vir die ekstraksie van yster uit moerasystererts in veenlande, wat die voor-Romeinse Ystertydperk ingelui het.
Kontak met die Romeine[wysig | wysig bron]
Hoewel die Romeine reeds sedert die middel van die eerste millennium v.C. bewus was van die bestaan van die Germane, was hulle eerste beduidende kontak met dié barbare laat in die 2de eeu v.C. toe groot getalle lede van die Cimbri en Teutoni stamme die Romeinse Ryk grense oorsteek het in Gallië en suidelike Europa. In 113 v.C. het die twee stamme 'n Romeinse leër onder Gnaeus Papirius Carbo in Noricum verslaan. Dit is gevolg deur verdere oorwinnings teen Marcus Junius Silanus in suidelike Gallië in 109 v.C. en teen Mallius en Caepio by Arausio (Vandag Orange, 'n stad in die département Vaucluse in Suidoos-Frankryk) in 105 v.C. Die Teutoni het hulle tydelik in suidelike Gallië gevestig terwyl die Cimbri na Hispania beweeg het waar hulle deur die Keltibereane verdryf is. Eers nadat die twee stamme teen 103 v.C. weer bymekaar gekom en in Italia se rigting beweeg het, het Gaius Marius die Teutoni uiteindelik in 102 v.C. in Aquae Sextiae verslaan. Nadat die Cimbri daarin geslaag het om oor die Alpe te vlug het hulle ook in 101 v.C. op die Raudine Vlakte naby Vercellae verslaan en hulle leër vernietig.
Migrasietydperk[wysig | wysig bron]
Die Migrasie Tydperk, wat ook die Barbaarse Invalle of die Volksverhuising genoem word, verwys na 'n tydperk van ongeveer 300 n.C. tot 700 n.C. in Europa wat die oorgang tussen die laat-Oudheid en die vroeë-Middeleeue aandui. In die tydperk het talle Germaanse stamme, moontlik as gevolg van bevolkingsdruk en invalle deur groepe uit Asië vanuit die ooste, in groot getalle in verskillende rigtings begin trek. Dit het plaasgevind teen die agtergrond van die uitmekaarval van die Westelike Romeinse Ryk; 'n proses wat waarskynlik aangehelp of versnel of ten minste beïnvloed is deur die Germaanse invalle. Die volksverhuising het Germaanse stamme of volke so ver wes as Engeland en so ver suid as groot dele van kontinentale Europa tot by die Middellandse See en selfs Noord-Afrika geneem.
Die eerste Germane om Romeinse gebied formeel binne te gaan was die Wesgote in 376. Die Wesgote het voor die Hunne weg gevlug en is deur die Romeine verdra op voorwaarde dat hulle die Donaugrens sou help verdedig. Hulle het egter gerebelleer in 376, Italie binnegeval en in 410 Rome self geplunder voor hulle na die Iberiese Skiereiland getrek het waar hulle 'n koninkryk gestig het wat vir 200 jaar sou voortbestaan. Die Wesgote is gevolg deur die Oosgote wat hulle in Italië gevestig het.
In Gallië het die Franke, 'n versameling Germaanse stamme wat net oos van die Benede-Ryn gewoon het, hulle meer geleidelik en vreedsaam in dele van die Romeinse Ryk gevestig. Die Franke het wel reeds sedert die 260's strooptogte in Romeinse grondgebied onderneem, wat hulle diep in Romeinse grondgebied geneem het voor Romeinse magte hulle weer oor die Ryn teruggedryf het. Geen groot groepe Franke het hulle op die stadium in die Romeinse Ryk gevestig nie. In 357 het die Saliese Franke daarin geslaag om 'n permanente Frankiese teenwoordigheid binne die Romeinse Ryk te bekom deur 'n verdrag met Julianus Apostata aan te gaan. Volgens die verdrag kon die Saliese Franke hulle as dediticii (belasting betalende landbouers) in die Skeldevallei en tussen die groot riviere, veral in Toxandrië, vestig. Die verdrag het die Franke se teenwoordigheid binne die Romeinse Ryk gewettig. Meer Franke sou oor die Ryn migreer en nadat Clovis die Franke verenig het en sy Ryk verder suid uitgebrei het sou die Merowingiese Dinastie een van die belangrikste state van die vroeë Middeleeue opbou.
In 568 het die Langobarde na Italië getrek. Teen 570 is die hele gebied tussen die Alpe en die Po onder leiding van hulle koning Alboin verower. Die Langobarde het daar 'n onafhanklike koninkryk geskep wat eers in 774 deur Karel die Grote oorwin is.
Brittanje, en veral wat vandag Engeland is, is weer deur die Angelle, Sakse, en Jutte uit noordelike Duitsland en Denemarke ingeval. Daar het hulle meeste van die oorspronklike Keltiese inwoners verdryf na die uithoeke van die eiland; Cornwall, Wallis en Skotland. Die Angel-Sakse het oënskynlik anders as die Franke in Gallië min van die bestaande Romeinse stelsel gebruik en 'n geheel en al Germaanse stamregering gevestig in die plek van die Romeinse wet wat in Britannia gegeld het. Die Germane in Brittanje is eers in die 6de eeu gekersten toe Sint Augustinus deur die Katolieke kerk soontoe gestuur is.
Gelyktydig met die Germaanse volksverskuiwing het beheer deur die Romeinse Ryk in Wes-Europa geheel en al tot 'n einde gekom. Die laaste keiser in die Weste was die seun Romulus Augustulus wat in 476 deur die Germaans hoofman Odoacer dood gemaak is. Odoacer het die keiser van die Oos-Romeinse Ryk in Konstantinopel laat weet dat die Ryk net een Koning benodig het en dat hy sy verteenwoordiger in Italië sou wees. Die Romeinse Ryk van ouds was egter iets van die verlede en die nuwe Germaanse koninkryke in Brittanje, Frankryk, die lae Lande, Spanje, Noord-Afrika en Italië sou hulle min steur aan die afgeleë keiser in Konstantinopel.
Die gebiede in oostelike Duitsland wat deur die Germane verlaat is, is deur die Slawiërs bevolk wat sover wes as Bohemië en die Elbebekken gaan woon het. Na die 8ste eeu sou die Germane weer van die gebiede soos Oos-Duitsland, benede-Oostenryk en groot dele van Stiermark en Karinthië terugkry.
Opkoms van Germaanse state[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Germanic peoples.
↑ Posidonius: Volume 3, The Translation of the Fragments By Posidonius, Contributor James Diggle, Neil Hopkinson, Jonathan Powell, Michael Reeve, David Sedley, Richard Tarrant, gepubliseer in 2004, Cambridge University Press ISBN 0-521-60441-9, bl. 138
↑ Waarvan die Katalaans germà, Spaans hermano en Portugees irmão, "broer" afgelei is
↑ Strabo, Geogr. 7.1.2. Cf. L. Rübekeil, Suebica. Völkernamen und Ethnos, Innsbruck 1992, 182-7.
↑ Hermann Kinder en Werner Hilgemann, The Penguin Atlas of World History; vertaal deur Ernest A. Menze ; met kaarte ontwerp deur Harald en Ruth Bukor. Harmondsworth: Penguin Books. 1988. Volume 1. bl. 109. ISBN 0-14-051054-0
↑ The New Encyclopaedia Britannica, 15de uitgawe, 20:67
↑ 1979: Nederland in de bronstijd, J.J. Butler
↑ Leo Verhart, Op zoek naar de Kelten, 2006,ISBN 90-5345-303-2, bl. 81–82
↑ The New Encyclopaedia Britannica, 15de uitgawe, 22:641-642
↑ 9,0 9,1 Germanic Tribes, THE MIGRATIONS, besoek op 6 Januarie 2007
↑ 10,0 10,1 Katherine Fischer Drew, The Laws of the Salian Franks, bl. 3
↑ Ian Wood, Defining the Franks in From Roman Provinces to Medieval Kingdoms, saamgestel deur Thomas F. X. Noble, bl. 113
↑ Katherine Fischer Drew, The Laws of the Salian Franks, bl. 4
↑ C. R. Whittaker, Rome and Its Frontiers: The Dynamics of Empire, bl. p58
↑ 14,0 14,1 14,2 Germanic Tribes, THE TRIBES: OVERVIEW, besoek op 6 Januarie 2007
↑ Jean-Pierre Martin, Les Lombards, derniers barbares du monde romain, clio.fr, besoek op 6 Januarie 2007
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Germane&oldid=1473792"
Die bladsy is laas op 28 Julie 2016 om 07:45 bygewerk.