Moet jy aandele in kleinhandel koop? | Netwerk24
Moet jy aandele in kleinhandel koop?
Deur Marcia Klein 30 November 2018 05:00
Moenie dat die skare by die kassiere op Swart Vrydag of die besige winkelsentrums in die aanloop tot Kersfees jou mislei nie. Dit is net ’n paar hoogtepunte in wat andersins ’n slegte tyd vir klerekleinhandelaars is.
Trouens, baie plaas hul hoop op dié spesiale geleenthede, uitverkopings en voortdurende prysverlagings om aan die gang te bly, veral Edcon – vroeër ’n sektorgunsteling wat nou spook om aan die lewe te bly. Die verkope- en verdienstedruk op die meeste groot kleinhandelaars en hul stryd om markaandeel in ’n al hoe mededingender en oorvol mark is ooglopend.
Al is daar druk op hul aandeelpryse, bly hulle in die algemeen veeleisend en is nie op die oomblik noodwendig ’n goeie belegging nie, volgens ontleders. Die probleem vir beleggers is dat die maatskappye wat goed vaar, soos Mr Price, teen taamlik veeleisende prys-verdienste- verhoudings (p/v’s) verhandel – in Mr Price se geval ’n p/v van 22.
Ontleders bly ook versigtig oor die res se vooruitsigte vir die volgende paar jaar en sê dat hul relatief laer p/v’s nie noodwendig beskou moet word as ’n rede om te koop nie, en dat hulle ook nie noodwendig goedkoop is nie.
Die jongste syfers van Statistieke Suid-Afrika toon dat die kleinhandelverkope van tekstielgoedere, klerasie, skoeisel en leergoedere in September met 2,8% gestyg het – wat basies die sektor se flou verkoopstendens deur die jaar en verkoopsvooruitsigte vir aanstaande jaar – beslis tot die verkiesing – opsom. Dis veel gevra om verdienste te lewer wat ’n koopaanbeveling met dié soort verkoopsgroei en verwagtinge van verdienstedruk regverdig. Die groot klerekleinhandelaars se resultate wys presies hoe moeilik dit is.
Evan Walker, portefeuljebestuurder by 36ONE Asset Management
Plaaslike klerekleinhandelaars word goed bestuur en vaar goed daarin om in moeilike omstandighede hul prysbepaling reg te kry en voorraadkettings en bruto marges te bestuur, sê Evan Walker, portefeuljebestuurder by 36ONE Asset Management.
Mr Price is die een wat uitstaan, “en ek verwag nie dat dit sal verander nie”, sê hy. “Die aandeelprys weerspieël dit, en hy is nie goedkoop nie. Mr Price, teen ’n p/v van meer as 20, weerspieël dat die mark geld op gehalte bly waag en gehalte beloon.” 36ONE belê egter nie in die sektor nie. “Die sektorverdienste bereik al jare lank niks nie, nes die kleinhandelindeks, en ek weet nie of dit in die volgende vyf jaar hoegenaamd beter gaan wees nie.”
Hy sê die sektor het nog veels te veel winkels vir die huidige groei in die bruto binnelandse produk (BBP), en terwyl kleinhandelaars “uitstekende werk” doen om koste te bespaar, “is dit basies nou afgehandel” – wat dit moeilik maak om aan te hou om bruto marges te verbeter. “Ek weet nie of daar enige beweegruimte is om nog iets te doen nie,” sê hy.
Casparus Treurnicht, portefeuljebestuurder by Gryphon Asset Managers
Walker sê klerekleinhandelaars bly taamlik duur, maar daar gaan altyd wenners en verloorders in die sektor wees, en beleggers kan steeds belangstelling in die sterker presteerders toon. Edcon se verlies (hy verklein winkelspasie en verloor markaandeel) is tot ander se voordeel, veral Pepkor, sê Walker. “Pepkor is in al die hoof- en streeksentrums, en hy wen markaandeel omdat sy pryse so goed is.” Klerekleinhandelaars word ook deur die groei in aanlyn inkopies getoets – iets wat Casparus Treurnicht, portefeuljebestuurder by Gryphon Asset Managers, sê onderskat word.
Uit ’n eiendomsoogpunt moet kleinhandelaars minder winkelbesoekers en sukkelende marginale sentrums hanteer, met al hoe meer klerekleinhandel wat aanlyn plaasvind.
Tussen die groei in aanlyn verkope en voortgesette mededinging deur internasionale kleinhandelaars wat na die land kom, is dit nie vir kleinhandelaars maklik om te oorleef nie. As die internasionale groeisiklus harder as verwag toeslaan, kan verbruikersaandele ’n moeilike tyd verwag, sê Treurnicht. Almal sukkel om markaandeel te behou, en die sektor is waarskynlik oorbelê.
Klerehandelsmerke: Mr Price, Miladys
Aandeelprysprestasie oor een jaar: 20%
Aandeelprysprestasie oor drie jaar: 22%
Mark Blair, finansiële en aangewese hoof van MRP
Ontleders beskou MRP as die presteerder wat in die sektor uitstaan. Sy wesensverdienste vir die ses maande tot September was 11,6% hoër en die verwaterde wesensverdienste 11,1%. Mark Blair, finans- en aangewese hoof van MRP, sê klerasie- en tuiswareverkope was bogemiddeld in die mark, wat wys dat hy markaandeel by sy mededingers wen.
Dié verdienste is ondanks verkoopsdruk behaal, met die totale inkomste wat met 7,8% tot R10,5 miljard gestyg het – al was die groei in kleinhandelverkope 6,6% en die groei in vergelykbare winkels net 3,9%, met finansiële dienste en sellulêre verkope wat die totale inkomste versterk het.
Klerasieverkope was egter taamlik sterk, met klereverkope wat met 6,2% toegeneem het, met groei van 5,9% by Mr Price en 8,3% by Miladys. MRP sê sy kleinhandelverkope se prysinflasie was 4,5% en hy het in sy 1 286 winkels 100 miljoen eenhede verkoop – 2,9% meer as in die vorige jaar. Sy aanlyn verkope groei sterk teen meer as 30%. Treurnicht sê die resultate was aanvaarbaar in die lig van die stand van verbruikers se besteebare inkomste, maar die p/v is hoog.
“Mr Price het uit 20 jaar een slegte jaar gehad – dis ’n verbysterende prestasie. Daar was ’n kort rukkie toe ons gedink het hy was van stryk af, maar hy het vinnig en indrukwekkend reggekom.”
“Met ’n p/v bo 20 sal ons verdienstestygings van minstens 10% wil sien, en ek is nie daarvan oortuig dat dit in die volgende jaar of wat [onder klerekleinhandelaars] gaan voorkom nie,” sê hy.
Evan Walker sê Mr Price se buitengewone prestasie blyk uit sowel die syfers as aandeelprys, en terwyl die inkomstegroei druk ondervind, is hy in die huidige omgewing in die beste posisie tussen die klerekleinhandelaars. “Mr Price het uit 20 jaar een slegte jaar gehad – dis ’n verbysterende prestasiegeskiedenis.
Daar was ’n kort rukkie toe ons gedink het hy was van stryk af, maar hy het vinnig en indrukwekkend reggekom.” Hy sê die bruto marges word goed volgehou. Mr Price trek voordeel uit ’n aantal strategiese voordele: hy het lae pryse en is grootliks ’n kontantonderneming, met 83,4% van sy verkope kontant. Hy is ook hoofsaaklik op Suid-Afrika ingestel en het die duur fout vermy wat Woolworths en Truworths met hul buitelandse uitbreidings gemaak het.
Hoofklerehandelsmerke: Foschini, Exact, Duesouth, The Fix, Donna, Whistles, Fabiani, G-Star Raw, Markham, Soda Bloc
Aandeelprysprestasie oor een jaar: 7%
Anthony Thunström, TFG se hoof
TFG het ’n styging in die groepskleinhandelomset van 28,6% vir die ses maande tot September verklaar – wat groei van 8,4% by TFG Afrika, 50,7% (in pond) by TFG Londen en 170,7% by TFG Australië (in Australiese dollar) weerspieël.
As vergelykbare syfers ingesluit word vir maatskappye wat verlede jaar gekoop is, het TFG Londen se omset met 2,3% gestyg en TFG Australië s’n met 14,9%, terwyl die omsetgroei by vergelykbare winkels vir TFG Afrika 4,8% was. Die aanlyn omset dra nou 7,9% tot die groepsomset by.
Die totale wesensverdienste het met 14,3% tot R1,2 miljard gestyg en die aangepaste wesensverdienste met 8,3%, of met 3,4% as verkrygingskoste uitgesluit word.
Die groep het die TFG-mark myTFGworld.com ingestel wat teen snelgroeiende kanale soos Takealot en Superbalist sal meeding.
Die mark het die resultate in die algemeen goed ontvang, al was daar sekere vrae deur ontleders, onder wie Walker, oor sy buitelandse strategie (lees die kassie).
Klerehandelsmerke: Truworths, Daniel Hechter, Earthaddict, Ginger Mary, Naartjie
Aandeelprysprestasie oor een jaar: 12%
Aandeelprysprestasie oor drie jaar: -11%
Truworths se verkope het in die jaar tot Julie met 2,7% gedaal, of met 0,2% op ’n vergelykbare grondslag, terwyl sy wesensverdienste 7,3% minder was, of 1,3% op ’n vergelykbare grondslag. Dit het nie net in Suid-Afrika moeilik gegaan nie, maar die verkope van Office, sy Britse winkelgroep, het ook gedaal.
Kommer bestaan dat die bestuur op Office se herstel gekonsentreer het ten koste van sy plaaslike klerasiebedrywighede, wat blykbaar bestendig voortgaan.
Die mark bly versigtig oor Truworths se vermoë om met sy oorsese uitbreiding te slaag ná sy vorige geskiedenis met Sportsgirl in Australië. Die bestuur sê hy meen sy nuwe e-handelwerf, instelling van bêrekope, uitbreiding van sy Loads of Living-onderneming en die bekendstelling van ’n nuwe winkelkonsep sal hom in staat stel om mededingend te bly.
Beleggers is besorg oor sy flou resultate, asook oor sy bestuurspan en direksie, en meen hulle is oud en pas nie by verandering aan nie, waaronder ras- en geslagstransformasie – ’n beskuldiging wat die groep ontken. Luidens ’n handelsverklaring laat in Oktober het die kleinhandelverkope vir die 16 weke tot 21 Oktober met 4,5% gestyg. As Office in Brittanje uitgesluit word, het die verkope met 3,6% gestyg, terwyl hy produkprysdeflasie van 1,1% beleef het, en 70% van sy verkope op rekening was.
Klerehandelsmerke: Woolworths, Country Road, David Jones, Trenery, Witchery
Aandeelprysprestasie oor een jaar: -5,5%
Aandeelprysprestasie oor drie jaar: -47%
’n Groot deel van die mark se ontevredenheid met kleinhandelaars is op Woolworths gemik wat teleurgestel het met swak resultate in ’n verbruiksbestedingsomgewing wat hy sê na uitverkopings en promosies oorhel.
Die groep se verkope het in die jaar tot Junie met net 1,6% gestyg, met beduidende verlangsaming in die tweede helfte van die boekjaar. Daar was margedruk en die wesensverdienste en aangepaste wesensverdienste het met 17,8% en 12,8% gedaal.
Mode-, skoonheid- en tuisverkope het met 1,5% gedaal, terwyl prysverhogings op 0,8% gehou is. Die verkope by vergelykbare winkels was 4,1% minder, met die netto kleinhandelruimte wat met 2,5% toegeneem het.
Volgens Woolworths het vrouedrag onderpresteer “weens misplaaste produkte, veral in die Edition-handelsmerk, terwyl skoonheid en onderklere veel beter gevaar het”.
Hy kry egter meer aanlyn verkope – wat met 77% gegroei het. Die bruto winsmarge het weens die toename in promosies en afslagpryse met 1,2 persentasiepunte tot 46,7% gedaal. Woolworths ly onder sy David Jones-ramp in Australië waar hy R7 miljard afgeskryf het, en frustrasie kom voor onder ontleders dat die groep stadig vorder om dit reg te ruk asook met die regstelling van prysbepaling- en handelswarekwessies in Suid-Afrika.
Walker sê Woolworths het groter voedselwinkels ingestel, maar sonder om basiese klerasie daarby in te sluit. “Ek meen dis ’n fout. Die winkelsentrums waarin hy bedrywig is, het MRP en Pick n Pay Clothing, wat verkope by hom afneem.
“Sy groot groei met voedsel was ten koste van klerasie, en hy was dwaas om nie beperkte reekse in nuwe winkels te plaas nie. Hy het vanselfsprekend modeprobleme, maar die probleem duur nou al drie jaar en is steeds nie opgelos nie. Sy klerasie het te duur geword vir sy klantebasis – hy het nie sekere pryspunte heringestel om die mark in ag te neem nie.”
Klerehandelsmerke: Pep, Ackermans, Refinery
Aandeelprysprestasie oor een jaar: -25%
Aandeelprysprestasie oor drie jaar: Het eers in 2017 as Pepkor op die JSE begin verhandel
Die groep, vroeër Steinhoff Africa Retail, moet hom uit die Steinhoff-ramp en Tekkie Town-debakel loswikkel en sy posisie as ’n vertroude beleggingskeuse in die sektor probeer herstel.
Sy inkomste het in die jaar tot September met 10,9% tot R64,2 miljard gestyg. Die bedryfswins voor kapitaalitems en eenmalige koste het soortgelyk toegeneem. Sy blootstelling aan korporatiewe finansiële waarborge en verwante lenings – wat onder meer tot eenmalige koste van R511 miljoen, 882 miljoen nuwe uitgereikte aandele en die verkryging van Tekkie Town en Building Supply Group gelei het – het sy verdienste geknou.
Die onderliggende bedrywighede lyk goed. Die groep bly uitbrei, en het 428 winkels geopen (335 in klerasie, skoeisel en tuisware) en sy kleinhandelspasie met 3,6% vergroot – wat sy totale winkelbasis op ’n benydenswaardige 5 236 winkels plaas. PEP en Ackermans se verkoopsgroei was 8%, of 3,3% vergelykbaar met deflasie op 4,5%.
Noudat die groep van die Steinhoff-verwante waarborge vrygestel is, kan beleggers hom opnuut bekyk.
Noudat die groep van die Steinhoff-verwante waarborge vrygestel is, kan beleggers hom opnuut bekyk. Die R18 miljard se herfinansiering van die Steinhoff-aandeelhouerfinansiering en vrystelling van verwante finansiële waarborge sal hom vrystel van wat hy “korporatiewe geraas” oor Steinhoff noem. Hy veroorsaak egter self van die geraas. Beleggers sal waarskynlik ongemaklik voel oor Pepkor se erkenning van sy “onvoldoende bekendmaking” by sy notering en finansiële state vir 2017, en die gevolglike boete van R5 miljoen wat deur die JSE opgelê is.
*Alle data van Iress.
UIT DIE HOOF SE OOGPUNT
TFG, wat vroeër hoofsaaklik op vroueklere en juweliersware ingestel was, diversifiseer sy risiko en het by kategorieë soos sportdrag, selfone en tuisware betrokke geraak en in Brittanje en Australië gediversifiseer.
“Ons probeer soveel moontlik diversifiseer en risiko verklein,” sê Anthony Thunström, uitvoerende hoof. Sowat tien tot 15 jaar gelede was 75% van die omset kredietverkope.
“Ons het dit doelbewus tot 45% in Suid-Afrika en selfs minder op internasionale skaal verminder,” sê hy.
“Ons het wegbeweeg van kernvroue- drag tot talle ander handelsmerke en kategorieë, waaronder sportdrag, selfone, tuisware en juweliersware, en die werklikheid is dat hulle selde tegelyk goed vaar.”
TFG bou byvoorbeeld tans juweliersware uit en neem markaandeel oor. Hy sê TFG se Suid-Afrikaanse model gaan oor spesialiteitkleinhandel – “so ver moontlik weg van afdelingswinkels”.
Sy buitelandse ondernemings is nishandelsmerke wat by spesifieke verbruikers aanklank vind en geteiken is – “en ons ding nie teen die massamiddel mee nie”.
Die groep stel winkeluitbreiding in op ekonomiese omgewings en aanlyn tendense.
In Suid-Afrika sluit TFG meer winkels as vroeër, grootliks vanweë stygende huurgeld, terwyl hy in Australië baie winkels open, met ruimte om selfs meer te open.
In Brittanje is winkelhuurgeld en belastingkoerse baie hoog en ’n beduidende aanlyn verskuiwing vind plaas, sê Thunström, met meer as 30% van die omset aanlyn, teenoor 1% vir sy Suid-Afrikaanse handelsmerke. Die aanlyn penetrasie in Suid-Afrika bly klein, al verwag hy dat dit ’n keerpunt sal bereik en daarna beduidend sal raak.
“Mens kan maklik aanlyn agter raak, en ons het ’n paar jaar gelede voor die res in die beste aanlyn platform geïnvesteer. Terwyl dit voorafkoste vir ons beteken, kyk ons vyf jaar vooruit.”
Die groep het die TFG-mark myTFGworld.com ingestel wat teen snelgroeiende kanale soos Takealot en Superbalist sal meeding. Thunström sê die groep het 13,4 miljoen klante in sy databasis wat hy hoop om te benut, en die meeste van sy plaaslike handelsmerke is aanlyn en groei eksponensieel.
Hy maak ook voorsiening vir nie-TFG-handelsmerke wat nie lonende omset, logistiek of ander dinge nodig het om aanlyn te slaag nie. “Ons werk met hulle saam om ons klantebasis toegang daartoe te gee. Ons is baie doelbewus en geteiken met wie ons wil betrek, want die klante-ervaring weerspieël TFG as ’n geheel.”
Thunström sê die sektor word steeds geraak deur onwettige invoer of invoerders wat geen of lae invoerregte betaal, en TFG werk met die departement van handel en nywerheid en die regering saam.
TFG het die afgelope vyf jaar op plaaslike verkrygings en sy eie twee fabrieke gekonsentreer, wat dit vir hom moontlik gemaak het om vinniger op modetendense te reageer.
Thunström sê die laagtepunt vir die klerekleinhandelaars was die tweede helfte van verlede jaar – “die slegste handelsomgewing in die afgelope twee tot drie dekades”.
“Niks het reg gegaan nie. Daar was geweldige onsekerheid in die aanloop tot Desember en daar was geen verbruikersvertroue nie.” Vanjaar het anders begin, en verbeterde verbruikersvertroue het ’n uitwerking gehad.
“Die werklikheid is egter dat verbruikers nie in ’n beter posisie as verlede jaar is nie,” sê hy, en dat die omgewing tot ná die verkiesing moeilik sal bly.
Terwyl klerekleinhandelaars hul vingers in die buiteland verbrand het, sê Thunström TFG vaar goed. Die resultate in Australië was uitstekend, sê hy, en die groep vaar veel beter as sy kleinhandelaarmededingers in Brittanje.
“Dis nie maklik of sonder risiko’s nie.” Hy sê buitelandse belegging gaan nie oor hoe goed of ervare die bestuurspan in Suid-Afrika is nie. Maatskappye wat dink dat jy ’n Suid-Afrikaanse span kan instel en verwag om kleinhandel suksesvol te bestuur, droom, sê hy.
“Baie mense dink Australië is nog ’n provinsie van Suid-Afrika, maar kleinhandel in Australië kan nie meer verskil nie. Huur- en werknemerkoste is meer as dubbel, en dit beïnvloed prysbepaling, winkelgroottes en baie ander dinge.” Hy sê dit kan net gedoen word as jy ’n hoëgehalte-onderneming met ’n buitengewone bestuurspan met ’n prestasiegeskiedenis kry wat minstens ’n paar jaar lank voortgaan.
Meer oor: Kleinhandel | Beleggings | Aandele