Buen Vivir - 'n Reg op 'n goeie lewe - OPSIENUUS
Buen Vivir - In Ecuador en Bolivia word die reg op 'n goeie lewe al tien jaar in die grondwet vasgelê. Sou dit ook 'n model vir Europa wees?
Sonja Bettel 3. Februarie 2019, 11: 42 18.2k views
"Buen vivir gaan oor materiële, sosiale en geestelike bevrediging vir alle lede van 'n gemeenskap wat nie ten koste van ander kan wees nie en ook nie ten koste van natuurlike hulpbronne nie."
Tien jaar gelede het die finansiële krisis die wêreld geskud. Die ineenstorting van 'n opgeblase verbandmark in die VSA het miljarde verliese by groot banke tot gevolg gehad, gevolg deur 'n wêreldwye ekonomiese insinking en openbare finansies in baie lande. Die euro en die Europese Monetêre Unie het in 'n diep vertrouenskrisis beland.
In 2008 het baie besef dat ons huidige finansiële en ekonomiese stelsel op 'n heeltemal verkeerde pad is. Diegene wat die Groot Depressie veroorsaak het, is 'gered', onder 'n 'beskermende skerm' geplaas en bonusse gekry. Diegene wat hul negatiewe gevolge gevoel het, is 'gestraf' deur besnoeiing in maatskaplike voordele, werkverliese, verlies aan behuising en gesondheidsbeperkings.
Buen Vivir - samewerking in plaas van kompetisie
'In ons vriendskap en alledaagse verhoudings is dit goed vir ons as ons menslike waardes uitleef: vertroue opbou, eerlikheid, luister, empatie, waardering, samewerking, wedersydse hulp en deel. Die 'vrye' markekonomie is daarenteen gebaseer op die basiese waardes van wins en mededinging, 'skryf Christian Felber in sy 2010-boek' Gemeinwohlökonomie. Die ekonomiese model van die toekoms. "Hierdie teenstrydigheid is nie net 'n gebrek in 'n komplekse of meerwaardige wêreld nie, maar 'n kulturele ramp. Hy verdeel ons as individue en as 'n samelewing.
Die gemeenskaplike goeie ekonomie verwys na 'n ekonomiese stelsel wat die gemeenskaplike goed bevorder, in plaas van winsgewendheid, mededinging, gierigheid en afguns. U kan ook sê dat sy strewe na 'n goeie lewe vir almal, in plaas van 'n luukse vir 'n paar.
Die 'goeie lewe vir almal' het die afgelope jare 'n term geword wat op verskillende maniere gebruik word. Sommige mense meen dat u meer tyd moet neem en u lewe moet geniet, miskien 'n bietjie meer vullis moet skei en die Café Latte moet neem om in die herbruikbare beker te gaan, maar die ander verstaan ​​'n radikale verandering. Laasgenoemde is beslis die opwindender verhaal, want dit gaan terug na die inheemse Latyns-Amerika en het benewens hul politieke en sosio-ekonomiese belang ook 'n geestelike agtergrond.
"Dit gaan oor die opbou van 'n solidêre en volhoubare samelewing in 'n institusionele raamwerk wat lewe verseker."
Goeie lewe vir almal of Buen Vivir?
Latyns-Amerika is in die afgelope eeue gevorm deur kolonialisme en onderdrukking, wat 'ontwikkeling' en neoliberalisme opgelê het. 1992, 500 Jare nadat Christopher Columbus Amerika ontdek het, het 'n nuwe waardering vir inheemse mense begin, sê die politieke wetenskaplike en die Latyns-Amerikaanse kundige Ulrich Brand. Aangesien 2005 in Bolivia met Evo Morales en 2006 in Ecuador met Rafael Correa die presidentsverkiesings wen en nuwe progressiewe alliansies vorm, is die inheemse bevolking ook hierby betrokke. Nuwe grondwette moet 'n nuwe begin maak nadat outoritêre regimes en ekonomiese uitbuiting duidelik is. Albei lande sluit die konsep 'goeie lewe' in hul grondwette in en sien in die natuur 'n onderwerp wat regte kan hê.
Bolivia en Ecuador verwys hier na die inheemse, dus nie-koloniale tradisie van die Andes. Spesifiek verwys hulle na die Quechua-woord "Sumak Kawsay" (gesproke: sumak kausai), wat in Spaans vertaal word as "buen vivir" of "vivir bien". Dit gaan oor materiële, sosiale en geestelike tevredenheid vir alle lede van 'n gemeenskap wat nie ten koste van ander en nie ten koste van natuurlike hulpbronne kan wees nie. Die aanhef tot die Ecuadoriaanse grondwet spreek van saamleef in verskeidenheid en harmonie met die natuur. In sy boek Buen Vivir, verduidelik Alberto Acosta, president van die konstituerende vergadering van Ecuador, hoe dit ontstaan ​​het en wat dit beteken. Die begrip 'goeie lewe' moet nie verwar word met 'beter lewe nie', verklaar hy, "omdat laasgenoemde op onbeperkte materiële vooruitgang berus." Inteendeel, dit gaan oor "die opbou van 'n solidêre en volhoubare samelewing binne 'n institusionele raamwerk". wie verseker die lewe. '
In teenstelling met Alberto Acosta, was president Rafael Correa deeglik bewus van die ontwikkelinge in die Westerse, ekonomies-liberale sin, wat gelei het tot 'n breuk tussen die twee, sê Johannes Waldmüller. Die Oostenryker woon al tien jaar in Latyns-Amerika en doen navorsing oor politiek en internasionale betrekkinge aan die Universidad de Las Americas in die hoofstad Quito in Ecuador. Aan die buitekant het Correa aanhou om "buen vivir" en die beskerming van die omgewing te aanbid, en terselfdertyd kom dit tot onderdrukking teen die inheemse bevolking (wat slegs 20 persent van die bevolking in Ecuador uitmaak), 'n voortsetting van die "ekstraktiwisme", oftewel die uitbuiting van Natuurlike hulpbronne, die vernietiging van biodiversiteitsparke vir die verbouing van sojabone of infrastruktuurprojekte, en die vernietiging van mangrovewoude vir garneplase.
Ulrich Brand sê vir die mestizos, die nasate van die Europeërs en die inheemse bevolking, beteken "buen vivir" 'n goeie lewe soos die mense in die weste, dit wil sê in die geïndustrialiseerde lande. Selfs jong Indiane sou op weeksdae in die stad woon, werk doen, jeans dra en selfone gebruik. Oor die naweek keer hulle terug na hul gemeenskappe en handhaaf die tradisies daar.
Vir Ulrich Brand is dit baie interessant hoe die individualiteit wat die moderniteit ons gebring het in 'n produktiewe spanning gebring word met die kommunitêre denke van die inheemse bevolking, waar daar dikwels nie 'n woord vir my is nie. Hulle selfbegrip van pluraliteit, wat verskillende lewenservarings, ekonomieë en regstelsels op 'n nie-outoritêre manier erken, is iets wat ons uit Latyns-Amerika in Europa kan leer, veral met betrekking tot die huidige migrasie.
"Dit sal ongelooflik belangrik wees om voort te gaan om die 'buen vivir' en die regte van die natuur te ondersoek," sê Johannes Waldmüller. Alhoewel die 'buen vivir' wat deur die staat in Ecuador gepropageer word, deur die inheemse bevolking nou as verdag beskou word, het dit interessante besprekings laat ontstaan ​​en tot die terugkeer na die "Sumak Kawsay" gelei. Latyns-Amerika kan dus - in kombinasie met die idees van die ekonomie vir algemene gemeenskap, ontgroei, oorgang en na-groei-ekonomie - dien as 'n plek van utopiese hoop.
Buen Vivir: Sumak Kawsay en Pachamama
'Sumak kawsay' wat letterlik uit die Quechua vertaal is, beteken 'mooi lewe' en is 'n sentrale beginsel in die leefomgewing van die inheemse bevolking van die Andes. Die term is die eerste keer geskryf in sosio-antropologiese diploma-tesisse in die 1960 / 1970-jare, sê die politieke wetenskaplike Johannes Waldmüller, wat in Ecuador woon. Rondom die jaar 2000 het hy 'n politieke termyn geword.
Tradisioneel is 'sumak kawsay' onlosmaaklik gekoppel aan die landbou. Dit beteken byvoorbeeld dat elke gesin ander moet help saai, oes, 'n huis bou, ens., Saam besproeiingstelsels gebruik en saam na die werk saam eet. "Sumak kawsay" het ooreenkomste met waardes in ander inheemse gemeenskappe, soos die Maori's in Nieu-Seeland of die Ubuntu in Suid-Afrika. Ubuntu beteken letterlik 'Ek is omdat ons is', verduidelik Johannes Waldmüller. Maar ook in Oostenryk, byvoorbeeld, was dit gereeld dat familielede en bure mekaar help en die vrugte van werk deel of mekaar ondersteun wanneer iemand in die nood is. Die ongelooflike hulp van die burgerlike samelewing tydens die groot vlugtelingbeweging 2015 / 2016 of nuwe platforms vir buurhulp soos 'Frag naasaan', wys dat die gevoel van gemeenskap vandag nog bestaan ​​en dat dit intussen deur individualisering gemors is.
In die politieke retoriek van Bolivia is 'n tweede term interessant: "Pachamama". Dit word meestal vertaal as "Moeder Aarde". Die regering van Bolivia het selfs dié van die 22 bereik. April is deur die Verenigde Nasies tot die dag van Pachamama verklaar. "Pacha" beteken nie "aarde" in die Westerse sin nie, maar "tyd en ruimte". "Pa" beteken twee, "cha" energie, voeg Johannes Waldmüller by. 'Pachamama' maak dit duidelik waarom die 'goeie lewe' in die sin van die inheemse bevolking van die Andes nie sonder die geestelike komponent daarvan oorweeg moet word nie. Vir "Pacha" is 'n dubbelsinnige term wat daarop gemik is om die totaliteit van wese te wees, wat nie lineêr nie, maar siklies is.