PressReader - Baba & Kleuter: 2017-08-01 - Vat vas die vet
Vat vas die vet
Twee uit el­ke 10 kin­ders in Suid-A­fri­ka weeg meer as wat goed vir hul­le is. Doen ons iets ver­keerd?
Baba & Kleuter - 2017-08-01 - INHOUND - DEUR ZELDA ACKERMAN GEREGISTREERDE DIEETKUNDIGE
A­jou kind se guns­te­ling-tyd­ver­dryf te­le­vi­sie kyk of ta­blet­spe­le­tjies is en sy min bui­te speel, is dit ’n goeie plan om hier­die ar­ti­kel te lees. Selfs eet voor die te­le­vi­sie, te min slaap en laat slaap­tye word met oor­ge­wig ver­bind.
Be­hal­we vir hier­die fak­to­re speel die sa­me­le­wing waar­in ons woon ook ’n groot rol in die vet­su­g­e­pi­de­mie.
IS JY DIE SON­DAAR?
Is jy een van die ma’s wat jou kind se eet­ge­woon­tes met ’n valk­oog dop­hou? Jy maak se­ker dat sy geen lek­ker­nye kry nie, jy be­perk haar por­sies en maak se­ker dat sy el­ke aand ál haar groen­te op­eet. Hier­die goeie be­doe­lings kan juis tot oor­ge­wig by­dra.
Na­vor­sing wys dat kin­ders wie se ou­ers streng be­heer uit­oe­fen oor hul kos­in­na­me, ’n gro­ter ge­vaar loop om vet­sug op te doen om­dat hul ver­moë ge­knie­hal­ter word om hul eie e­ner­gie­in­na­me te be­heer. As jy aan- hou om kos aan te bied na­dat sy op­hou eet het, sal sy weer be­gin eet. Sy leer om haar ly­fie se ver­sa­di­gings­bood­skap­pe te ig­no­reer en neem dan meer e­ner­gie in as wat sy no­dig het. Hier­die kin­ders ont­wik­kel ook ’n voor­keur vir die ho­ë­vet-, e­ner­gie­dig­te kos wat hul ou­ers met al­le mag van hul­le pro­beer weg­hou en af­keu­re van kos wat hul­le ge­dwing word om te eet.
Jy won­der dalk nou moe­de­loos: “Hoe dan ge­maak?” Dis eint­lik so een­vou­dig!
SKOP REG AF
Een van die mak­lik­ste ma­nie­re om van dag een af te keer dat jou kind oor­ge­wig word, is om te bors­voed. Stu­dies wys dat ba­bas wat bors­melk drink, ’n aan­sien­lik klei­ner kans het om vet te word as dié wat for­mu­le­melk drink. Bors­voe­ding be­skerm teen vet­sug deur te keer dat ba­bas te vin­nig ge­wig aan­sit, on­der meer om­dat bors­melk min­der pro­te­ïen as for­mu­le­melk be­vat. El­ke maand wat jy lan­ger bors­voed, word die
kans klei­ner dat jou kind oor­ge­wig sal wees teen die tyd dat sy skool toe gaan.
Bied ’n ver­skei­den­heid ge­son­de kos­se aan wan­neer sy be­gin eet en moe­dig haar aan om dit te eet, maar moet haar nooit dwing om te eet of vliegtuigie speel tot sy ge­noeg na jou sin ge­ëet het nie. Laat haar toe om self in be­heer te wees van hoe­veel sy eet en leer haar só om na haar ly­fie te luis­ter.
Na­ma­te sy ou­er word, gaan sus­sie fyn dop­hou wat jy en jou maat eet. Eet dus so­veel moont­lik maal­tye as ge­sin saam om ’n ta­fel en stel ’n goeie voor­beeld. Dít wat sy in haar kleu­ter­ja­re by jul­le sien en leer, sal haar eet­ge­woon­tes vorm. Hier­die ge­woon­tes sal sy be­hou tot sy groot is, en dit sal so haar ge­sond­heid en ge­wig le­wens­lank raak.
Wan­neer sy be­gin rond­hard­loop, moe­dig haar aan om dit so­veel moont­lik te doen. K­week ge­woon­tes in jul ge­sin om waar moont­lik eer­der trap­pe te klim en te stap. Pak die stoot­wa­en­tjie weg en laat jou klein men­sie loop waar sy kan: in die win­kel, om die blok of in die park. Dra haar as sy moeg is, dan kry jy ook som­mer ’n bie­tjie oe­fe­ning in.
Leer as ge­sin om ak­tief te ont­span: Gaan speel in ’n par­kie, werk saam in die tuin, speel mi­ni­gholf of be­soek ’n bo­ta­nie­se tuin.
IS SY TÉ GROOT?
Dalk stel jy jou ge­rus met die ge­dag­te dat jou klein­ding haar ba­ba­vet vin­nig sal ont­groei wan­neer sy be­gin loop … of as sy be­gin klim­raam klim.
Hoe gou­er jy eg­ter die erns van dié saak be­sef, hoe be­ter vir jou kin­ders se ge­sond­heid.
Jou kind se kli­niek­kaart is nie ge­noeg om te be­paal of sy te vet is of nie; daar­voor ge­bruik ons ’n lig­gaams­mas­sa-in­deks (LMI)groei­kaart wat spe­si­fiek op jou kind se ge­slag en ou­der­dom ge­mik is. As haar ge­wig tus­sen die 85ste en 95ste per­sen­tiel is, is sy oor­ge­wig en as dit op of bo die 95ste per­sen­tiel is, is sy vet­sug­tig. S­preek ge­rus ’n dieetkundige as jy ver­moed jou klein­ding is oor­ge­wig. Sy sal jou kind se groei vol­gens dié groei­kaart kan e­va­lu­eer.
VAT DIT NOU VAS
As jou kind reeds ’n bie­tjie swaar is, is dit nóú die tyd om iets daar­aan te doen. Die be­lang­rik­ste is om nie te fo­kus daar­op dat sy ge­wig moet ver­loor nie, maar eer­der dat sy ge­son­de ge­woon­tes leer. In­dien sy lief is vir ge­sond eet en ak­tief wees, sal sy sta­di­ger ge­wig aan­sit en be­hoort sy so in haar ge­wig in te groei.
Waak daar­teen om jou kind ge­reeld te weeg, want dan dink sy dat jy nie haar ge­woon­tes wil ver­an­der nie, maar haar lig­gaam – en dit kan tot eet­ver­steu­rings lei as sy ou­er is. Stel spe­si­fie­ke doel­wit­te, soos om koel­drank en vrug­te­sap te be­perk en meer groen­te en vrug­te te gee, eer­der as om net te sê jy wil haar ge­sond leer eet. Jy kan dit vir jou en jou klein­ding mak­li­ker maak deur nie on­ge­son­de kos in jou huis te hê nie en deur se­ker te maak dat daar ge­noeg ge­son­de kos be­skik­baar is.
Wat jou kind in haar kleu­ter­ja­re leer, sal een­dag haar eet­ge­woon­tes vorm.