JY LEES NOU Bekende aktrise het endometriose
Op 15-jarige ouderdom het die Star Wars-aktrise Daisy Ridley vasgestel dat sy aan endometriose ly. Sy het op sosiale media vertel hoe hierdie pynlike, chroniese siektetoestand haar selfbeeld beïnvloed het.
Agt jaar later is haar pyn minder, maar haar vel slegter. Sy het 'n foto van haarself met 'n gesigmasker op Instagram gedeel.
Daisy is nie die enigste bekende wat al openlik oor endometriose gepraat het nie. Aktrises Whoopi Goldberg, Susan Sarandon en Julianne Hough het al in onderhoude oor hul stryd gepraat.
Die Amerikaanse aktrise Lena Dunham, wat bekend is vir haar HBO-reeks, Girls, se stryd met die siektetoestand endometriose het veroorsaak dat sy in Februarie 'n ruskans moes vat.
Lena het destyds op sosiale media aangekondig dat sy nie deel van die bemarking vir die vyfde seisoen gaan wees nie. "Ek gaan op die oomblik deur 'n moeilike tyd met my siekte. En my liggaam, asook my ongelooflike dokters, het my laat weet dat dit nou tyd is om te rus. Dis moeilik, maar ek wil seker maak Girls se seisoen 6 is beste een nog," het Lena op sosiale media geskryf.
Dis die intense ontsteking, tesame met die vergroeiings, wat dikwels tot ondraaglike pyn tydens menstruasie lei. Die pyn sprei gewoonlik vanuit jou bekkenholte na jou lies, rug en dye en is soms so intens dat dit jou lewe en verhouding versuur. Pyn gedurende en na´ seksuele omgang is algemeen. Diarree, hardlywigheid, 'n opgeswelde buik en bloederige urine kom ook dikwels voor. Baie vroue het ook onree¨lmatige vaginale bloeding.
Maar nie alle lyers se simptome is ewe erg nie. Sommige vroue, met taamlik min groeisels, kan erg deurloop. Terwyl ander feitlik geen pyn het nie ondanks erge groeisels. Jy kan dalk eers agterkom jy het endometriose na´ 'n besoek aan 'n vrugbaarheidspesialis of nadat 'n laparoskopie gedoen is. Sowat 30 tot 40% van vroue wat hieraan ly, is onvrugbaar.
• Sowat 5 – 10% van vroue in hul vrugbare jare beleef die aftakelende pyn van endometriose.
• Sowat 75% van vroue met chroniese pyn in hul bekken ly aan endometriose. So ook 25 – 40% van onvrugbare vroue.
Die artikel, 'Groot deurbraak in endometriose', is geskryf deur SARIE se gesondheidsredakteur, Lydia van der Merwe en het in die September 2013-uitgawe verskyn.