KUIERGAT - Johann van Staden en vriende - jy ook !: Advertensies, winskope en koopgedagtes
Advertensies, winskope en koopgedagtes
"There ain't no such thing as a free lunch"Robert A. Heinlein, The Moon Is A Harsh MistressEk geniet advertensies. En bemarkingstruuks. Ek het oneindig respek vir kreatiwiteit, en intelligente kreatiwiteit is 'n Godgegewe talent. Om bitterlik baie met vreeslik min woorde te sê, is 'n gewaardeerde talent waaroor min mense beskik. Soms maak die woorde nie noodwendig logiese sin nie, maar wel subtiele, kontekstuele of interpretatiewe sin, en dit val sag op die oor en raak later so deel van 'n spesifieke handelsmerk, dat dit bykans onmoontlik raak om die woorde in 'n ander verband te gebruik.Daar is gereeld verskuilde, of in baie gevalle, selfs onbeplande humor in advertensies. Wanneer ek sien dat iemand iets in 'n winkel adverteer as 'Beste Waarde vir Geld', wonder ek onwillekeurig of al die ander aanbiedinge van die verkoper dan by implikasie 'Slegte Waarde vir Geld' verteenwoordig. Dit is wel so dat dit waar is in sekere gevalle, waar sekere emosionele aankope ter sprake is - daar waar die handelsmerk baie meer belangrik is as die prys ; inderdaad, hoe duurder, hoe beter. Veral wanneer die handelsmerk vir die koper of gebruiker belangrik is om visueel 'n stelling te maak.Ek vind dit interessant dat sekere produkte se handelsmerke deesdae buite-op die produk aangebring word, sodat vriende en die algemene publiek duidelik kan sien wie wat by watter winkel koop, of die sekere produk dra. Uiteraard is die koopprys in van die produk in die gevalle dan nie belangrik nie, of hoogstens van sekondêre belang.Sinclair Lewis het gesê "People will buy anything that is one to a customer". Hoe waar is hierdie stukkie wysheid nie. Ek het nie regtig die geintegreerde aartappelskiller-botteloopmaker-naelknipper-sleutelhouer nodig nie, maar as die winkel in hoofopskrifte sê dat ek slegs een mag koop, dan doen ek dit tog. Dit is 'n baie slim toepassing van sielkunde om die mens se gedagtes weg te neem van die prys van die produk, en die werklike funksionele waarde van die aankoop. Later eindig hierdie oulike aartappelskiller-botteloopmaker-naelknipper-sleutelhouer, wat toe nooit gebruik is nie, in sy oorspronklike verpakking, op die kerk se Wit Olifant tafel, saam met die moet-hê onderbroek-verwarmer en die sonbril met ingeboude ruitveers - altwee ook nog in die oorspronklike verpakking.Wie van ons onthou nie die "It's not inside, it's on top" van vele jare gelede nie. En alhoewel "Ja Swaer" niks met motor-olie te doen het nie, het die frase tog onlosmaaklik deel van 'n sekere olie in ons woordeskat geword. Wat van "Ag seker nie te vêr nie" met die baba stootwaentjie en die brandstof ? Baie van ons onthou ook watter supermark "net om die hoek" was.Ek dink die slimste gebruik van woorde vind in advertensies om huise en voertuie te verkoop plaas. En dit is juis daar waar ek as koper op my versigtigste moet wees, omdat huis-koop of kar-koop in die meeste gevalle emosie-aangedrewe aankope is, en ek tog so graag die mooi en sagte woordjies wil glo waarin die produk aangebied word. Hier geld die Tsjeggiese spreekwoord meer as enige tyd : "Wanneer jy gaan koop, gebruik jou oë, nie jou ore nie". Waar ek die volgende in 'n advertensie raaklees, raak ek sommer opsluit bekommerd :Kort liefdevolle aandag - hoekom, het jy dan nie daarna gekyk toe dit joune was nie ?Minimale herstelwerk nodig - hmmm - wonder of jou begrip van minimale dieselfde as myne isDie plek vir jou as jy geniet om met jou hande te werk - vir hoe lank ?Ware winskoop ; word verkoop weens gesondheid - wie se gesondheid ?Groot leefvertrek - wat is die implikasie vir die ander vertrekke ?Daar is vele voorbeelde van advertensies waar die oorspronklike bedoeling waarskynlik goed was, maar die uiteindelike woordkeuse bitter snaaks uitgekom het. Ek hou veral van die volgende :For sale : An antique desk suitable for lady with thick legs and large drawers. Ek sou graag hierdie dame wou sien.Wanted : Fifty girls for stripping machine operators in factory.Waar doen mens aansoek ?Wanted : Unmarried girls to pick fresh fruit and produce at night.Hieroor sê ek liewer niks.We do not tear your clothing with machinery. We do it carefully by hand.Ek is regtig bly om dit te sien, maar ek sal maar eerder 'nander droogskoonmaker soek.Great Dames for sale.Sjoe ! Word dit nog toegelaat ?Illiterate ? Write today for free help. Huh ?Tired of cleaning yourself ? Let me do it !Hmmm...We will oil your sewing machine and adjust tension in your home for $ 1.00 only.Miskien moet mens maar eerder nie hierdie een na Afrikaansvertaal nie...Dog for sale : Eats anything and is fond of children.Wonder of hulle 'n koper gekry het ?Toaster : A gift that every member of the family appreciates. Automatically burns toast.Ek is darem bly ek hoef dit nie self te doen nie.Man wanted to to work in dynamite factory. Must be willing to travel.Klink vir my bietjie na arbitrêre reis.Dan wonder ek of die persoon wat die volgende advertensie geskryf het, nog vir die maatskappy werk :Auto Repair Service : Free pick-up and delivery. Try us once, you'll never go anywhere again !En uiteindelik 'n advertensie wat die waarheid praat ! My persoonlike gunsteling -Used Cars : Why go elsewhere to be cheated ? Come here first !Dan is daar advertensies wat duidelik foutief is, maar per ongeluk bitter snaaks is. Klassiek is die klein advertensie waar huurmotor-bestuurders gesoek word, met die volgende beskrywing :CAB DRIVERS WANTEDNights and weekends. Must have drivers license, good driving & criminal record. Apply in person.Genoeg gesê.Dan wonder ek of die volgende verkoper van sy produkte ontslae geraak het.For Sale : Slightly used toilet rolls.10's - R 8.9524's - R20.99Still in good conditionHoekom wonder ek altyd of ek voorheen beroof was as ek 'n afslag van 50 % of 75 % op produkte in die winkels sien ? Ek verstaan wel dat dit 'n manier is om van seisoenale items ontslae te raak, en om in sekere gevalle riglyne ten opsigte van rakleeftyd uit te voer. Waarskynlik sou bergingskostes en logistiek vir voorraad tot die volgende seisoen meer wees, en veral as die produkte seisoenaal-spesifiek is, is dit nie moontlik om dit 'later' weer te verkoop nie. Maar sou dit nie beter gewees om die intydse pryse met 10 % of 25 % te verlaag nie, en sodoende meer te kon verkoop gedurende die spitstyd nie ? Uiteraard subsidieer die koper enige verliese, deur óf in die begin hoër pryse te betaal, óf deur hoër pryse op die vervangende produkte. Of die winsgrense op die produkte is veels te hoog.Maar as dit uiteindelik by die kooptransaksie kom, geld "Caveat Emptor" in alle gevalle. As iets te goedkoop is om waar te wees, is dit gewoonlik so. Selde sal jy op eerste oogopslag die waarheid raaksien, maar daar sal altyd 'n verskuilde agenda wees as jy diep en lank genoeg krap. Gewoonlik is produksie van die aangebode produk al gestaak en daar 'n nuwe, beter, kleiner, ligter, groter, sterker vervangende produk beskikbaar, of sal binnekort wees. Dan is hierdie produk wat jy nou net gekoop het, nie meer die beste nie. Of vir verskeie ander onderliggende redes mag die produk substandaard wees. In uiterste gevalle mag die produk 'n swakker namaaksel van die oorspronklike handelsmerk se produk wees, of selfs gesteel wees, of 'n grys-mark produk wees, of gesteel wees. As mens gesteelde ware koop, word kriminele aktiwiteite aktief ondersteun. Nie een van ons wil graag die teiken van 'n inbraak wees nie, maar as ons daardie 'goedkoop' horlosie of radio of TV, of die DVD of CD by die vlooimark koop, raak ons self deel van hierdie siklus van blatante diefstal. Die prys is hoog omdat te veel gesteel word, en mens koop by die vlooimark omdat die oorspronklike produk se prys te hoog is. Vir dieselfde rede word 'n onwettige afskrif van 'n DVD of CD gemaak. Hierdie spiraal sal uiteindelik 'n verwoestende impak op oorspronklikheid en innovasie hê.Sou ek dieselfde doen as ek 'n skepper van musiek, kuns, of treffernaam-produkte was ?Miskien moet mens maar John Ruskin se woorde onthou :"There is scarcely anything in the world that some man cannot make a little worse, and sell a little more cheaply. The person who buys on price alone is this man's lawful prey".Hy het dit al meer as honderd jaar gelede gesê, en dit is soveel meer waar en van toepassing in vandag se geindustrialiseerde wêreld.
Johann van Staden @ 4/25/2006 11:38:00 AM Comments>
'n Gejaag na wind (1) Om te - of nie ? Dis die vraag. (1) Naweek in Nederland (2) Goed teenoor sleg (1) Klassieke Luistergenot (0) Het ek gewen of nie ? (5) 'n Drie-liter Jerobeam (1) Three Mile Island, Koeberg en Hiroshima (0) Onverwagse hael-heimwee (0) Om te weuen of nie (1) SKAKELS