Bybel | Wie het God gemaak?
Hoe kon God vir Abraham vra om sy kind te offer? Wat sê dit van sy karakter?
October 18, 2015 Marianne van Zyl
Natuurlik is dit ‘n geweldig vreemde en ontstellende gedagte. Dit was vir Abraham ook ontstellend, maar om geheel en al ander redes as vir jou en my, en dit was glad nie vir hom verrassend nie. Hoekom nie verrassend nie? Want alle mense in die Midde-Ooste op daardie staduim het geweet dat die eersgebore seun van enige familie aan God behoort (maak nie saak watter god hulle aanbid het nie). Dit het dikwels beteken die eersgeborene is as offer doodgemaak en dus het Abraham geweet wat hier aan die gang is. Daarom protesteer hy nie oor die idee nie. Hy sê nie: “Dis ‘n belaglike gedagte? Wat se belaglike ding om van my te vra!” nie. Hy weet dit is wat gevra gaan word en dus doen hy wat gedoen moet word. Natuurlik was dit nooit die ware God se gedagte dat hy sy seun sou doodmaak nie. Daar is nie een geval waar die God van die Bybel ooit vra dat ‘n kind geoffer moet word nie. Dit is teen sy wil en so iets reflekteer nie wie Hy is nie.
Die mense van Abraham se tyd en plek het afgode aanbid en God het grotendeels van voor af met Abraham begin. Dus kom roep Hy Abraham uit sy kultuur met sy agtergrond om Hom te volg. Dan laat hy vir Abraham op n hoë ouderdom ‘n seun gebore word (Isak), ‘n wonderwerk! Abraham weet nie wie hierdie God regtig is nie. Sy enigste kennis van “God” is dit wat uit sy kultuur kom. Nou kom God na hom toe en vra iets wat hy geheel en al te wagte was. Gaan offer jou seun. Hy doen wat hy beveel word, maar God leer hom ‘n HUGE les oor wie die ware God is deur hom op die laaste oomblik te stop en deur ‘n ram (‘n plaasvervanger) te voorsien. Eerstens leer Abraham dat God nie soos die “gode” van Ur menslike offers verwag nie. Hy is regverdig en daarom moet iemand betaal vir die skuld van die mens, maar Hy voorsien self die betaling. Tweedens leer Abraham dat God gehoorsaam wil word en dat hy verwag dat jy Hom met alles vertrou (al maak Hy nie altyd uit jou denke en/of kultuur geheel en al sin nie). Nou weet Abraham dat die ware God geheel en al anders is as die “gode” wat hy van gehoor het en dat Hy werklik bestaan. Hy leer selfs van genade en persoonlike verhouding met God.
Bybel	Abraham, afgode, offer
Is daar boeke wat eintlik in die Bybel moes wees wat verlore geraak het?
April 24, 2015 April 24, 2015 Marianne van Zyl
Die Bybel is nie net een boek nie, maar eintlik ‘n versameling boeke (sien die artikel http://wiehetgodgemaak.co.za/wie-presies-het-die-bybel-geskryf/ vir meer inligting). Daar bestaan egter ander antieke geskrifte wat uit min of meer dieselfde tye as die Bybelboeke dateer wat nie in die Bybel opgeneem is nie. Hierdie boeke word “apokriewe” boeke genoem, en mense praat soms daarvan as “verlore boeke van die Bybel”. Hierdie boeke is egter nie regtig verlore in die sin dat hulle heeltemal weggesteek of verduister is nie. Om die waarheid te sê, ‘n klomp daarvan is in Afrikaans vertaal en beskikbaar vir ons om vandag te lees as ons wil (sien die boek “Apokriewe Ou en Nuwe Testament: Verlore boeke uit die Bybelse tyd” deur Jan van der Watt en Francois Tolmie, uitgegee deur CUM, 2005). Die apokriewe boeke is egter nie in die Bybel opgeneem nie omdat hulle nie dieselfde hoeveelheid gesag dra as die boeke in die Bybel nie, en nie gesien word as die Woord van God nie.
Die besluite oor die in- of uitsluit van boeke by die Bybel en die gevolglike ontstaan van “apokriewe” boeke is verskillend vir die Ou en die Nuwe Testament. Daar is ‘n klompie boeke by die Ou Testament bygevoeg wat in die Rooms Katolieke kerk se Bybel opgeneem is, maar nie in die Bybel wat deur die Protestantse kerke (dit is nou kerke soos die NG kerk, Hervormde kerk, Gereformeerde kerk, asook kerkgroepe soos Doxa Deo, Lewende Woord, die Baptiste kerke en nog baie ander) gebruik word nie. Hierdie boeke is ‘n bietjie later as die ander boeke (wat in ons Bybels verskyn) geskryf, en is eers later deur die Katolieke kerk as gesagvol erken. Dit word nie deur die Protestantse kerke as gesagvol gesien nie. Dit sluit boeke in soos Tobit, Judit, Die Wysheid van Salomo en 1 en 2 Makkabeërs.
Die boeke wat in die Nuwe Testament opgeneem is wat ons vandag nog kan lees, is almal in die eerste 100 jaar na Jesus se lewe geskryf. Dit is neergeskryf deur mense wat saam met Jesus geleef het en Hom persoonlik geken het, of wat hulle inligting gekry het by mense wat Jesus persoonlik geken het. Daar was dus in daardie tyd nog genoeg ooggetuies van Jesus se lewe op aarde wat sou kon protesteer as die skrywers van die boeke nonsens gepraat het. Ander boeke wat geskryf is oor Jesus se lewe of die lewens van die apostels is almal heelwat later eers geskryf – van die 2de tot die 9de eeu na Christus. Dit sluit in boeke soos die Evangelie van Tomas, die Evangelie van Maria, die Handelinge van Petrus, en die Openbaring van Paulus. Die feit dat die boeke so laat geskryf is skep twee probleme. In die eerste plek beteken dit dat ons nie weet wie dit geskryf het nie en dat die regte skrywer ‘n skuilnaam gebruik het om sy boek belangrik te laat klink (bv die Evangelie van Petrus, wat waarskynlik in +/- 150 na Christus geskryf is, en dus nie deur Petrus geskryf kon gewees het nie, want hy was toe al dood!). Die tweede probleem met die laat datums waarop die apokriewe boeke geskryf is is dat die skrywers te ver in tyd verwyder was van Jesus en sy direkte volgelinge, en dus nie meer so akkuraat kon wees nie (dit sou baie moeiliker wees om hulle feite na te gaan of met ooggetuies te praat om seker te maak wat hulle neergeskryf het het regtig gebeur).
Die besluit oor watter Nuwe Testamentiese boeke om in die Bybel in te sluit en watter om uit te laat is oor die eerste paar eeue na Jesus se lewe gefinaliseer. Die briewe en ander skrywes van die kerkvaders (die tweede generasie kerkleiers na die apostels) gee vir ons belangrike leidrade oor watter boeke deur die vroegste Christene beskou is as gesaghebbend en deur God geïnspireerd. Irenaeus, byvoorbeeld, verwys reeds na 21 van die 27 boeke van die Nuwe Testament in 185 na Christus. Die formalisering van die besluit oor watter boeke deel moet uitmaak van die Bybel is gedoen by verskillende kerkvergaderings (die Konsilie van Laodisea, 363 n.C., die Konsilie van Hippo, 393 n.C. en die Konsilie van Carthage, 397 n.C.). Hierdie vergaderings het egter nie sommer op hulle eie ‘n klomp “random” boeke gekies wat hulle lus was om in die Bybel in te sluit nie, maar het juis probeer om net aan te dui watter boeke reeds wyd en syd deur die destydse kerk as gesaghebbend gesien is.
Lees gerus meer oor die samestelling van die Bybel by
Bybel	apokriewe, Bybel, evangelies, Skrif
Wie presies het die Bybel geskryf?
April 24, 2015 Marianne van Zyl
Ons dink dikwels aan die Bybel as een boek, maar dit is eintlik ‘n hele biblioteek, of versameling boeke! Dit bestaan uit 66 boeke wat deur meer as 40 mense neergepen is oor ‘n tydperk van ongeveer 1500 jaar. Die eerste 39 boeke noem ons die Ou Testament. Dit is boeke wat geskryf is voor Jesus se geboorte, oor ‘n baie lang tydperk (vanaf ongeveer 1400 tot 400 jaar voor Christus se geboorte) deur ‘n verskeidenheid mense. Die laaste 27 boeke in die Bybel noem ons die Nuwe Testament. Dit bestaan uit vier evangelies, oftewel weergawes van Jesus se lewensverhaal, ‘n geskiedkundige rekord van die begin/ontstaan van die kerk (Handelinge), ‘n versameling briewe wat deur volgelinge van Jesus geskryf is, en die boek Openbaring wat ‘n optekening is van ‘n visioen (of openbaring) oor die eindtyd, die hel en die hemel. Die boeke wat in die Nuwe Testament opgeneem is, is almal in ‘n relatief kort tyd nadat Jesus op aarde was geskryf deur mense wat Hom óf self persoonlik geken het, óf hulle inligting gekry het by mense wat Hom persoonlik geken het. Dit is kort genoeg na Jesus se dood geskryf dat daar nog baie ooggetuies gelewe het wat die feite of aansprake in die boeke kon bevraagteken as dit nie waar was nie.
Ten spyte van die feit dat die Bybel deur ongeveer 40 verskillende mense uit verskillende beroepe en agtergronde en oor so ‘n lang tydperk neergeskryf is, is daar ‘n goue draad wat daardeur loop, wat nie menslik verklaarbaar is nie. Die akkuraatheid daarvan in terme van die geskiedenis wat dit beskryf, die argeologie en die profesieë daarin is ook buitengewoon. Dit is omdat God deur sy Heilige Gees die skrywers van die Bybelboeke geïnspireer en gelei het toe hulle die boeke neergeskryf het. Die Bybel is nie net mense se woorde of idees oor God nie, maar God se openbaring van Homself en sy wil en sy plan vir die mensdom. 2 Timoteus 3:16 sê “Die hele Skrif is deur God geïnspireer en het groot waarde om in die waarheid te onderrig, dwaling te bestry, verkeerdhede reg te stel en ‘n regte lewenswyse te kweek…” Hoewel hierdie vers deur Paulus geskryf is en waarskynlik op daardie stadium hoofsaaklik verwys het na die boeke van die Ou Testament, sien ons dat Petrus ook Paulus se briewe gesien het as deel van die Skrif (sien 2 Petrus 3:15-16). Ons sien ook dat Paulus na ‘n gedeelte in die evangelie van Lukas verwys as deel van die Skrif (sien 1 Timoteus 5:18 en Lukas 10:7).
Die boeke van die Bybel is dus uiteindelik indirek deur God self geskryf, en is ‘n onbeskryflik waardevolle geskenk aan ons as mense waardeur ons Hom kan leer ken.
Lees gerus ook hierdie artikel oor die vraag of die Bybel regtig God se woord is:
Bybel	Bybel, Heilige Gees, Skrif	1 Comment