Agter elke naam – JACO WOLMARANS BOEKE
Dis die laaste, heerlike besluit wat jy neem voor jy daardie nuwe manuskrip aanstuur na die uitgewer. Die titel uitdink. Dis nou as jy ek is.
Ander skrywers het seker lank voor die einde reeds daardie treffer-titel gereed. Dis waarskynlik die titel van die dokument voor hulle oop op die rekenaar. Ek kan nie. Ek los dit vir laaste. Want dis poeding.
Met Bos was dit geen uitsondering nie. Die werkstitel daarvan was "Kalingono", na die vissie wat so 'n groot rol in die verhaal speel. Ek was so half-en-half lus om dit te los. Maar dit was volksvreemds, moeilik om te onthou, het die uitgewer gemaan. Kom ons dink aan iets korter, eenvoudiger.
En toe gaan weke verby.
Die manuskrip het al 'n draai by 'n redigeerder of twee gemaak. Dit was op pad terug en daar was nou die kleinerige kwessie van 'n omslag wat ontwerp moes word. Met 'n titel bo-aan.
My e-posse van die tyd wys die gedagtegang van die tyd. Allerhande variasies op "vis". Maar niks wou byt nie.
Deel van die probleem was my aandrang dat 'n titel 'n woord of frase moes wees wat iewers in die boek verskyn. Ek het so bietjie van 'n ding daaroor.
My kop het later soos 'n inventaris van woorde uit die manuskrip gevoel. Ons het reeds die prentjie gehad. Die spasie vir die titel is aangedui, bo-aan. En daar was nie baie spasie nie. Hou dit kort.
Dit het 'n lang rit Citrusdal toe en terug gevat voor die gedagte van "Bos" by my opgekom het. Kort, met genoeg konnotasie vir ons Afrikaanssprekendes noord van 50 jaar oud. 'n Kort oproep na die uitgewer het dit bevestig. Jip, dit sal werk, vir 'n klomp redes. Kort, subtiele verwysing na malligheid, na oordadigheid, na die Grensoorlog. Regmerkies orals, en daar gaan ons toe.
Ek is pas deur 'n soortgelyke oefening met my jongste baba. Hierdie keer het ek gedink ek's slim, sommer vroeg al begin poeding probeer eet. Ek is deur vier verskillende werkstitels voor ek uiteindelik, reg aan die einde van die proses, die gedagte gekry het wat bly steek het. Dit wys jou nou net.
Ek kon dit maar net sowel gelos het vir laaste. En my poeding soos 'n betaamlike mens ná ete geëet het.