Drie gestreepte spesies van die genus Equus (familie Equidae) is
streng gesproke sebras, terwyl ŉ vierde spesie wat gedeeltelik gestreep was en uitgesterf het, as die kwagga bekend staan. Die naam kwagga word egter dikwels as sinoniem vir sebra gebruik.
Sebras kom uitsluitlik in Afrika voor en word in grasveld en oop savannes aangetref. Hulle leef in kuddes, wat 'n mate van beskerming bied teen aanvalle van roofdiere. Die 3 ander spesies wat vandag aangetref word, is die gewone sebra, die bergsebra en die Grevy-sebra. Sebras behoort tot dieselfde genus (Equus) as perde, esels en wilde esels.
Saam met sekere spesies wat reeds uitgesterf het, vorm hulle die familie van die perdagtiges Equidae). Sebras verskil ook min van ander perdagtiges: die opvallende swart en wit strepe van die sebras word ook op die bene van die Przewalski-perd en die wilde Somali-esel aangetref.
Daar word algemeen aanvaar dat baie van die uitgestorwe verwante van die perdagtiges ook gestreepte velle gehad het. Sebras word net in Afrika aangetref. Voorouers van die sebra wat in ander dele van die wêreld voorgekom het, soos Equus stenonis, het reeds vroeg gedurende die Pleistoseen uitgesterf.
Die Grant-sebra kom van die suide van die Soedan, Ethiopië en Somalië al, tot by die Zambezi en in die suide van Tanzanië voor. Die Selous-sebra kom van die Zambezi en die noorde van Mosambiek af tot by die Limpopo, die ooste van Zambië en Malawi voor, terwyl die Chapman-sebra van Benguela (Angola) en Namibië al tot in Gauteng en KwaZulu-Natal voorkom.
Die bergsebra of bergkwagga (Equus zebra) kan in 2 subspesies ingedeel word, naamlik die egte of Kaapse bergsebra (Equus zebra zebra) en die Hartmann-bergsebra (Equus zebra hartmannae). Die bergsebra is die kleinste van die 3 spesies, met 'n gemiddelde massa van tussen 210 en 230 kg en ŉ skouerhoogte van tussen 125 en 140 cm. Bergsebras word net in Suider-Afrika aangetref. Die Kaapse bergsebra word deur uitwissing bedreig, maar 'n paar honderd van hulle word vandag in reservate beskerm.
Die strepe op sy bene strek tot by sy hoewe en hy het 'n duidelike keelvel wat die bontkwagga nie het nie, Die bergsebra is besonder goed aangepas by die bergagtige en woestyngebiede waarin hy voorkom, en kan uiterste klimaatstoestande trotseer. Die Grevy-sebra (Equus grevyi) is die grootste van die 3 spesies, met ŉ skouerhoogte van 1,55 m. Hy lyk baie na 'n muil en het opvallende groot, ronde ore. Sy strepe is baie smaller as die van die ander 2 spesies en sit ook nader aan mekaar. Op die kruis en by die basis van die stert is die strepe smal en loop konkaaf na bo. Van die middel van die rug af loop 'n breë, swart streep oor 'n wit kol op die kruis tot by die stert.
Die streep raak nie aan die dwars strepe oor die sye van die sebra nie. Bokant die neus is ook ŉ wit kol. Die Grevy-sebra het dwarsstrepe oor sy bene tot by sy hoewe. Die spesie word in halfwoestyngebiede in die noorde van Kenia aangetref en ook in dele van Somalië en Ethiopië. 'n Vierde spesie, die kwagga (Equus quagga), het in die 19e eeu in Kaapland voorgekom. Met die vestiging van die Nederlanders aan die Kaap in die 17e eeu moes Equus quagga waarskynlik vol op voorgekom het, maar hulle is stelselmatig uitgeroei.
Sebras kan mekaar nie net aan hul streeppatrone uitken nie, maar ook aan hulle reuk en stem me. Sebras is sosiale diere. Die bergsebra en die bontkwagga leef in vaste familieverband met een hings en 1 tot 6 merries en hulle vulletjies. Bontkwaggas vorm egter oor die algemeen groter groepe (5 tot 20) as bergsebras (4 tot 12). Die Grevysebra het nie so 'n vaste familieband nie omdat die hingste territoriaal is. Terwyl die hingste van bergsebras en bontkwaggas hulle bepaalde merries het, is daar geen blywende band tussen volwasse Grevy-sebras nie.
Die familiegroepe leef in groot gebiede wat kan wissel tussen 80 tot 250 km2 en hulle deel die gebied met ander families. Jong hingste vorm ook groepe totdat hulle oud genoeg is en 'n eie familiegroep op die been kan bring. Daar is 'n hegte band tussen familielede van 'n groep: die hingste en merries bly vir jare, soms vir ŉ leeftyd, by mekaar. Wanneer die hings van 'n groep vrek, sal 'n ander hings die hele groep net so aanneem. Jong sebras verlaat die groep tussen die ouderdom van 1 en 4 jaar.
Wêreldspektrum, 1982, ISBN 0908409664, volume 25, bl. 26 - 28
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Sebra&oldid=2016008"
Last edited on 16 Julie 2019, at 10:10