Onderhoud met Dr Hendrik Breytenbach
Prof Pont oor uitdaings in sy tyd as hoogleraar
Prof Pont oor hoekom soveel eens reformatoriese kerke hul karakter verloor
Ds Frans Oosthuizen oor die kuratorium en teologiese opleiding
Die begrip volkskerk dui nie op 'n polities-sosiale kerkmodel nie maar 'n ekklesiologies-teologiese verstaan van kerkwees. Vir onafhanklike gemeentes beteken volkskerk dus die manier van evangeliebediening - dit beteken dat ons glo dat die Woord op elke mens, in sy of haar eie taal en kultuur, 'n appel rig.
Jy is 'n relatiewe nuweling in die Geloofsbond. Wanneer en waar het jy afgestudeer en waaroor het jou doktoraal gehandel?
Aan die einde van die jaar 2006 het ek aan UP die studies wat as vereiste geld om predikant te word voltooi. In die studiejare aan UP het ek die voorreg gehad om aan die Universiteite van Wenen in Oostenryk en Tübingen in Duitsland te studeer. Aan die begin van 2007, toe dié wat saam met my gelegitimeer is besluit het om in die bediening in te gaan, het ek besluit om ´n verdere akademiese weg te gaan, terug na Tübingen. Daar moes ek eers aan sekere voorvereistes voldoen om as doktorale student aanvaar te word. Na afhandeling daarvan het ek met die doktoraal begin. In Januarie 2016 het ek die studie voltooi en in Julie 2016 die toekenning van die Universiteit Tübingen ontvang. Die onderwerp van die doktoraal was ´n Bestudering van Johannes Calvyn se teologie van die gebed soos verat in sy Institusie van 1559 en sy Psalmkommentaar.
Tydens u tydperk as hoogleraar in Kerkgeskiedenis en Kerkreg aan UP se teologiese fakulteit, was daar gewigtige gebeure op teologiese en kerklike front. Wat sou u beskou as van die betekenisvolste uitdagings waarteen u te staan gekom het in daardie tye?
Oor die botsings op die teologiese en kerklike front vanaf 1957 tot 1992: Ek was in daardie tyd direk daarby betrokke. As materiaal om die tydperk te verstaan, kan allereers verwys word na die proefskrif van dr J.J. Steenkamp van 1987 ("Die Wêreldraad van Kerke se bemoeienis met die rassevraagstuk in Suid-Afrika") wat eintlik die enigste werk is waar die agtergrond vir die destydse kerklike woelinge ook beskrywe word. Daar kan op gelet word dat die WRK (Wêreldraad van Kerke) en die WARC("World Alliance of Reformed Churches") finansieel en andersins die opstandige elemente in Suid-Afrika gefinansier en geadviseer het om die kerke hier onder druk te plaas vanwee die feit dat die kerke in baie opsigte die geestelike inspirasie en steunpilaar vir die volk was. Dit is my oortuiging dat byvoorbeeld die Christelike Instituut getaak was om die kerk te infiltreer en van binne uit te hol en op die agtervoet te dwing.
Prof Pont oor hoekom soveel eens reformatoriese kerke hul karakter verloor:
Om reformatories (hervormd) te wees, is om tot die suiwer lering van die Bybel gehoorsaam te wees. Alle reformatoriese doktrine is op die Bybel gefundeer. Hoekom dan wyk soveel kerke wat eens Bybelse reformatoriese teologie onderskryf het, vandag daarvan af?
Ons leef vandag in 'n ander Suid-Afrika as die land en samelewing vóór 1994. Die ommekeer is waarskynlik moontlik gemaak omdat die destydse Staatspresident , FW de Klerk, opgemerk het dat hy tot die slotsom gekom het dat die Afrikanervolk nooit, soos die Duitsers of die Franse, 'n eie land met 'n eie taal en 'n eie kultuur en 'n eie regering sal hê nie. So en daarmee, so lyk dit, is 'n 'n streep getrek deur die Afrikaner se geskiedenis en daarmee saam is ook die Christelik-bepaalde staatsinrigting en lewenswyse, soos die destyds-bestaande Grondwet dit uitgespel het, van die tafel afgevee. Die Afrikaner is toe gereduseer tot 'n minderheid in 'n bevolking wat toe 'n sosialistiese en sekulêre staat gevestig het. Soms lyk dit asof daarmee uitvoering gegee moes word aan die eeue-oue ideaal van die Engelstalige wêreld om die Afrikaner as 'n eiesoortige volk uit te wis. Wat ook al die bedoeling was, het die Afrikaner en sy kerk deel geword van 'n sekulêre, sosialistiese staat en was die vorige bedeling 'n verwerplike lewenspatroon.
Ons het die volgende vrae aan ds Frans Oosthuizen gerig:
1. U is voorsitter van die kuratorium van die GHG. Watter funksies verrig die kuratorium, veral gesien in die lig dat elke Bondsgemeente as "ekklesia completa" funksioneer?
Die uitdrukking "ekklesia completa" beteken iets soos "om 'n volledige kerk" te wees - met ander woorde - 'n (een) gemeente is in homself 'n selfstandige, onafhanklike kerk. Dit beteken, ten uiterste, dat 'n gemeente wat homself as "ekklesia completa" beskou, die Skrif verstaan, uitlê, en, in eie geledere, en die wêreld, só verkondig soos dié gemeente die Skrif verstaan.
'n Gemeente wat homself as "ekklesia completa" beskou, kan egter van oortuiging wees dat hy nie in homself alleen daartoe in staat is om alleen die waarhede van die Skrif te ontgin nie, en ander gemeentes, kerke en gelowiges, se hulp daarin broodnodig het.
Ek lees, ervaar en aanvaar die gemeentes van die Bond in die laaste sin van die woord. Immers, die Kuratorium staan nie teenoor die Bondsgemeentes nie, maar bestaan juis vanuit al die (ekklesiae completae) gemeentes.
Die gemeentes van die Bond was oorspronklik deel van 'n kerklike familie wat tot en met 2010 die volgende kerkordelike reël in hul Kerkorde gehandhaaf het:
• Ons bely in gemeenskap met die kerk van alle eeue ons geloof in die Drie-enige God, Vader, Seun en Heilige Gees wat Hom en alles wat vir ons verlossing nodig is, duidelik en voldoende deur sy Woord, die Bybel, bekend maak.
• Ons belydenis is in die drie ekumeniese belydenisse verwoord, naamlik die Apostoliese Geloofsbelydenis, die Geloofsbelydenis van Nicea en die Geloofsbelydenis genoem na Atanasius; asook in die drie Reformatoriese belydenisskrifte, die drie formuliere van eenheid, te wete: die Nederlandse Geloofsbelydenis, die Heidelbergse Kategismus en die Dordtse Leerreëls....
Vrae aan predikante om hulle perspektief oor sake te kry.
Hierdie is nie amptelike GHG dokumente of verklarings nie en verteenwoordig die sienings van individuele predikante.