Solidariteit hof toe oor ‘geheime’ polisiebevorderingsRenata Barnard en Dirk Hermann van die vakbond Solidariteit het Woensdag die media toegespreek oor die sogenaamde NSM-projek. Foto: Morné van Rooyen Gewone lede van die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) is woedend oor die onregverdige bevordering met tot sewe range van ŉ handjie vol lede van die diens. Die vakbond Solidariteit sê hulle het daarom nou ŉ dringende hofaansoek gebring om die polisie se NSM-projek te keer ingevolge waarvan sogenaamde oudstryders van die struggle binne die volgende vier jaar teen ŉ koste van R644 miljoen bevorder sal word. Dirk Hermann, bestuurshoof van Solidariteit, het Woensdag op ŉ mediakonferensie in Centurion gesê sowat 600 oudlede van die niestatutêre magte (NSM) word op hoogs geheime en onregverdige wyse bevorder, terwyl duisende lojale SAPD-lede van alle rasse geen vooruitsig het om vooruitgang in hul loopbaan te maak nie. Hy het gesê Solidariteit moes sedert dié projek in twee Sondagkoerante onthul is, twee hofaansoeke indien om inligting daaroor te bekom. “Gewone, lojale polisielede is woedend omdat ŉ klein groepie lede met politieke konneksies bevordering kry deur geheime, ondergrondse drukgroepe.” Hermann meen die projek is nie net nadelig vir die Suid-Afrikaanse publiek wat die koste daarvan moet dra nie; ook die SAPD se aansien word skade berokken omdat onbekwame mense bevorder word. “Dis ŉ kwade dag wanneer ŉ mens hof toe moet gaan om die integriteit van die SAPD te moet verdedig.” Hy meen as die vakbond nie moeite doen om die projek te keer nie, sal hulle toelaat dat die polisiediens, wat ŉ belangrike pilaar van die demokrasie is, verrot word. “Ons moet almal saamstaan om hierdie bevorderings te stuit.” Johan Kruger, Solidariteit se adjunkbestuurshoof. Foto: Morné van Rooyen Johan Kruger, Solidariteit se adjunkbestuurshoof, het gesê dit was die afgelope paar dae “ŉ tandetrekkery om inligting oor die projek te bekom”, maar die vakbond het reeds genoeg in die hande gekry om te weet die proses is “onwettig en nie in SAPD-lede se belang nie”. Hy het die agtergrond van die NSM-projek geskets sedert die ontbinding van Umkhonto weSizwe (MK) in 1990 toe hulle en Apla se lede grotendeels in die SANW en 700 in die SAPD opgeneem is. In 1995 kon lede appelleer teen hul rang, waarna almal se rang gewysig is. In 2001 is ŉ aantal tot die rang van kolonel bevorder, maar teen 2013 was ŉ aantal steeds ontevrede en het hulle ŉ klagskrif aan die minister van polisie gerig. Dit het gelei tot die ontstaan van die huidige, hoogs geklassifiseerde NSM-projek, het Kruger gesê, lede se vierde kans om ŉ beter rang te beding. “Die projek se doel is om almal tot bevelvoerende range te bevorder,” sê Kruger. “Hulle wil die onreg van die verlede regstel deur veral swart ‘African’ lede te bevorder, maar ignoreer ander swart SAPD-lede wat ook onreg gely het, maar nie lid van MK of Apla was nie.” Die geheimhouding daarvan se enigste doelwit is om die onwettigheid daarvan weg te steek. Kruger sê Solidariteit word oorval deur SAPD-lede wat ongelukkig is oor die bevorderingsproses, want dit het ŉ uiters nadelige uitwerking op hul eie loopbaanvooruitsigte in ŉ polisiediens waarin bevorderingsmoontlikhede reeds skaars is. “Die hele projek is onwettig,” het Kruger gesê. “Die geheimhouding daarvan se enigste doelwit is om die onwettigheid daarvan weg te steek.” Volgens die vakbond sal die hele proses die belastingbetaler ŉ “verstommende bedrag” uit die sak jaag. Elke lid van die komitee wat verantwoordelik is die hersiening van NSM-lede se rang, kry gemiddeld R50 000 per maand vir vervoer, verblyf en etes, terwyl die nasionale koördineerder se verblyfonkoste reeds R2 miljoen beloop. Kruger het gesê van die sowat 600 name op die lys wat vir bevordering aanbeveel word, het 33 reeds afgetree, vyf is medies ongeskik verklaar, 28 het ŉ goue handdruk ontvang en 16 is oorlede. Ses is glo oneervol ontslaan, maar word nou vir bevordering aanbeveel, en so ook 15 wat uit eie wil bedank het. Ons soek ŉ ongekaapte polisiediens, nie een wat onderdanig is aan die politieke elite nie. Volgens hom is dit kommerwekkend dat NSM-lede, wat militêre opleiding gekry het en dus slegs met die vaardighede toegerus is “om die vyand dood te maak”, nou in bevelvoerende poste aangestel word waar hul werk behoort te wees om die bevolking te beskerm. “Ons soek ŉ ongekaapte polisiediens,” het Kruger gesê, “nie een wat onderdanig is aan die politieke elite nie.” Solidariteit werk aan ŉ dringende hofaansoek nadat die SAPD nie teen Dinsdag se keerdatum gehoor gegee het aan die vakbond se versoek om enige bevorderings ingevolge die projek, wat reeds sedert 1 November in volle gang is, op te skort tot Solidariteit se aansoek in die hooggeregshof om hersiening van die projek, afgehandel is nie. Renata Barnard, sektorkoördineerder van Solidariteit, het op die mediakonferensie gesê gewone polisielede se reaksie op die projek is “oorweldigend”. Sy sê baie lede het gedink dis “fopnuus”, maar noudat hulle weet dis eg, is hulle hoogs ontstoke. “En dis lede van alle rasse. Baie van ons inligting [oor die projek] kom van swart lede af.” Die polisie sit met ŉ ernstige probleem. Sy het gesê SAPD-lede “baklei vir bevordering en net die heel beste kry ŉ kans, maar hulle kan nie meeding teen dié projek nie”. Die moraal in die diens is baie sleg nadat die geheime proses op die lappe gekom het. “Die polisie sit met ŉ ernstige probleem.” Barnard wou weet hoe die polisiediens hoop om misdaad te bestry “as jyself sonder integriteit is”.