Departement swyg oor hantering van Covid-19-data(Foto: Unsplash) Die Nasionale Inligtingsreguleerder het die nasionale departement van gesondheid na die handhawingskomitee verwys oor die kwessie van persoonlike inligting wat die departement tydens die Covid-19-pandemie ingesamel het. “Die besluit volg ná verskeie onsuksesvolle versoeke om inligting van die departement te bekom,” sê Nomzamo Zondi, woordvoerder van die Inligtingsreguleerder. “ŉ Verwysing na die handhawingskomitee kan lei tot ŉ bevelskennisgewing, wat dieselfde effek het as ŉ hofbevel.” Kragtens die bepalings van die Rampbestuurwet in April 2020 is magtiging verleen om ŉ elektroniese databasis op te stel om die verspreiding van Covid-19 te bestuur. Dié databasis het inligting bevat soos die voornaam, van, identiteit- of paspoortnommer, residensiële adres en uitslag van Covid-19-toetse van mense wat in kontak gekom het met iemand wat Covid-19 opgedoen het of wat self die virus opgedoen het. “Die regulasies het verder bepaal dat die departement van gesondheid, as beskermheer van die databasis, die inligting binne ses weke ná die beëindiging van die ramptoestand moet vernietig of alle persoonlike besonderhede moet verwyder. Die inligting kon daarna slegs gebruik word vir navorsing of studie- en opleidingsdoeleindes,” sê Zondi. Die Inligtingsreguleerder poog egter sedert Mei 2022 om bevestiging van die departement te ontvang dat alle persoonlike inligting wel vernietig is. “Die reguleerder wou bykomend ook hê die departement moet bevestig dat hy ŉ verslag van ŉ kundige derdeparty rekenaarveiligheidmaatskappy ontvang het oor die geskiktheid en betroubaarheid van die rekenaarsekuriteit wat in plek gestel is wat betref persoonlike en gesondheidsdata wat deur of namens die regering gehou is rakende Covid-19. Die reguleerder wou toegang hê tot dié verslag.” Die verslag is deur afgetrede regter Kate O’regan na die minister van gesondheid verwys. O’regan het gedien as die toegewyde regter wat die implementering van die naspoorprogram sou monitor om mense se privaatheid te beskerm. “Alhoewel die departement bevestig het dat hy die reguleerder se skrywes ontvang het, het die departement tot dusver versuim om aan die reguleerder se versoeke te voldoen of bloot geweier om daaraan te voldoen. Dit is ondanks ŉ formele kennisgewing kragtens artikel 90 van die Wet op die Beskerming van Persoonlike Inligting (Popia) wat die reguleerder in November 2022 uitgereik het. Dié kennisgewing het dieselfde inligting versoek wat reeds skriftelik aan die departement gerig is. Daar was geen reaksie op die kennisgewing nie.” Zondi sê die reguleerder het dus geen ander keuse nie as om die kwessie na die handhawingskomitee te verwys. Adv. Pansy Tlakula, voorsitter van die reguleerder, voeg by die reguleerder het ŉ plig om die departement van gesondheid en nasionale instituut vir oordraagbare siektes (Nios) se nakoming aan die kennisgewing te monitor oor die prosessering van persoonlike inligting tydens die Covid-19-pandemie. “Nakoming is nie opsioneel nie. Persoonlike inligting is tydens die pandemie ingesamel en daar moet aanspreeklikheid wees oor hoe dié inligting hanteer word. Ons was tot dusver toegeeflik jeens die departement, maar ons sal die data-onderwerpe versaak as ons, as die reguleerder, nie stappe doen om nakoming en aanspreeklikheid te verseker nie.”