Springs-gruwelhuis: Kenner getuig oor ma se ‘toestand’Die egpaar van Springs tydens ‘n vorige hofverskyning op 25 Julie 2014. Foto: Werner Beukes/SAPA Die verhoor van ŉ 39-jarige man en sy 39-jarige eksvrou in verband met die sogenaamde Springs-gruwelhuis-saak het Maandag in die hooggeregshof in Pretoria hervat. Die verhoor is sedert Oktober verlede jaar verskeie kere uitgestel sodat die vrou se verdediging vir haar sielkundige waarneming kon reël. Die vrou is reeds deur die Weskoppies- psigiatriese hospitaal in die weste van Pretoria geëvalueer en geen diagnose van ŉ geestesversteuring is gemaak nie. Die instelling het ook bevind sy is toerekeningsvatbaar en geskik om verhoor te word. Die vrou is tydens vorige hofverrigtinge deur ŉ spesialisgetuie van haar verdediging bestempel as iemand met simptome van Stockholm-sindroom en wat tekens van depressie, posttraumatiese stresversteuring en angs toon. Die staat het egter dié getuie se bevindings betwis, aangesien sy slegs ŉ kriminoloog is en nie oor die nodige kwalifikasies beskik het om sekere sielkundige toetse op die vrou uit te voer nie. Franco Visser, ŉ kliniese sielkundige wat vanjaar aangewys is om die vrou te evalueer, het Maandag sy bevindings aan die hof kom voorhou. Hy het getuig die vrou ly aan “mishandelde-vrou-sindroom” weens “20 jaar se voortdurende fisiese en emosionele mishandeling en erge aanranding”. Die vrou het aan Visser gesê die man het haar en die kinders soms vasgebind, met ŉ toestel geskok, gebrand, met ŉ sambok geslaan en soms geweier om hulle kos te gee. Die man het glo selfs die vrou een keer met ŉ mes gesteek. Visser het getuig, nes ŉ vorige kenner, dat dit een van die ergste vorms van huishoudelike mishandelings is wat hy nóg gesien het. “Dit was gruwelik om die minste te sê. Daar was ernstige verwaarlosing en mishandeling in die huishouding. Almal het onder die aanranding deurgeloop. Die mishandelde-vrou-sindroom het ŉ groot impak op haar optrede gehad. Sy het aangeleerde hulpeloosheid ontwikkel weens haar onvermoë om haar situasie te verander,” het Visser getuig. Volgens hom het die vrou haar man as “’n baie magtige wese” beskou vir wie sy baie bang was en sy was afhanklik van hom. “Sy kan sekere aspekte van die tyd in die huis onthou, maar nie alles nie. Dit is myns insiens van die onderdrukking van onaangename situasies wat sy wil uitblok.” Visser het getuig alhoewel Weskoppies haar vroeër geëvalueer het, die instelling sekere aspekte van die vrou nie ag geneem het vir ŉ diagnose nie. “Sy het gesê sy het vir vier jaar dwelmmiddels gebruik wat haar man by Nigeriërs aangeskaf het om te herverkoop. Toe sy dwelmmiddels gebruik het, het sy ook Rum-en-Coca-Cola misbruik. Sy het dwelms begin gebruik omdat sy dan nie sou seerkry as haar man haar aanrand nie.” Op ŉ vraag oor hoekom die vrou so lank by die man gebly het, het Visser geantwoord: “Sy was bang vir hom. Sy was ook afhanklik van hom en het ook nie oor die nodige sielkundige eienskappe beskik [om die man te verlaat] en dit suksesvol deur te voer nie. Sy het ook gesê die man het hulle toegesluit, daar was kameras oral om die huis en die man het met die sleutels onder sy kussing geslaap. Haar familie is ook belet om hulle huis te besoek.” Staatsaanklaer Jennifer Cronjé wou tydens Visser se kruisondervraging weet of hy enige diagnose gemaak het. Visser het geantwoord het hy haar net geëvalueer om sy indrukke aan die hof voor te lê om haar persoonlikheidsomstandighede aan te dui. “Die toetse wat ek op haar gedoen het, is slegs vir my indrukke. Die toetse is nie genoegsaam om ŉ formele diagnose van ŉ geestesversteuring te maak nie.” Cronjé het gesê al was die vrou bang vir haar man, was daar verskeie geleenthede waar sy van hom kon wegstap en sy het vroeër in die hof getuig dat sy wel teen hom opgestaan het. Cronjé het ook begin om sekere aspekte van die toeste, wat gedoen is, te bevraagteken voor die hof vir die dag moes verdaag. Regter Eben Jordaan het die saak tot Dinsdag uitgestel wanneer Cronjé se kruisondervraging gaan hervat. Maroela Media het vroeër berig die man, ŉ sakeman van die Oos-Rand, is in 2014 in hegtenis geneem nadat hy glo sy vrou en vyf kinders jare lank gemartel en mishandel het en hulle sedert 2005 as “gyselaars” in die sogenaamde gruwelhuis in Springs aangehou het. Die vrou is later ook in hegtenis geneem en daarvan aangekla dat sy ŉ medepligtige in die mishandeling en marteling van die kinders was. Sy het ook glo, soos haar man, nie toegesien dat die kinders skool bywoon nie. Die man is in hegtenis geneem toe sy seun in Mei 2014, toe 11 jaar oud, daarin kon slaag om uit die huis te ontsnap. Hy het hulp by bure gaan soek en dié het die polisie ontbied. Toe die polisie ná die inhegtenisneming in die huis kom, was daar rotte en muise in die vuil kombuis en geen kruideniersware nie. Die hof het vroeër gehoor daar is ook hope pornografiese DVD’s, toue en kettings gevind en die kinders het geen speelgoed gehad nie. Die ma en pa staan sedertdien op aanklagte tereg wat verband hou met die beweerde mishandeling en verwaarlosing van hul vyf kinders, poging tot moord van hul oudste, wat erg aangerand is nadat hy “ontsnap” het, en dwelmsmokkelary. Die kinders was in hierdie tydperk tussen twee en 16 jaar oud. Die vrou het skuld ontken op al die aanklagte teen haar. Die man het skuld beken op een van die 22 aanklagte teen hom deur te erken hy het met die polisie se ondersoek ingemeng. Die ma sou aanvanklik ŉ staatsgetuie wees, maar wou toe nie teen haar man getuig nie. Die man bly in aanhouding. Die vrou is uit op borgtog van R2 000. Die egpaar se name kan nie bekendgemaak word nie om die identiteit van hul kinders te beskerm. Die kinders is tans in veilige sorg.