Noord-Kaapse boere ontvang uiteindelik deel van droogtefondsKleinskaalse boer Paul van Wyk kniel by ŉ waterpan in Vosburg in die Noord-Kaap (14 November 2019) (Foto: AP Photo/Denis Farrell) ŉ Deel van die R35 miljoen-droogtetoelaag wat al sedert Februarie vanjaar te midde van ŉ erge droogte in die Noord-Kaap weerhou is, is uiteindelik vrygestel. Noko Masipa, DA-LP en Reinette Liebenberg, DA-lid in die provinsiale wetgewer, het in ŉ verklaring gesê die bedryf en die Demokratiese Alliansie, op provinsiale en nasionale vlak, het deurgaans druk op die Noord-Kaapse departement van landbou, omgewingsake, landelike ontwikkeling en grondhervorming geplaas om die toelaag vry te stel. “Die Noord-Kaap gaan steeds gebuk onder die ergste droogte in 100 jaar,” het Masipa en Liebenberg in ŉ verklaring gesê. “Die swak koördinering van ondersteuning aan die boere het die situasie vererger. Pres. Cyril Ramaphosa het op 30 September 2020 die Verenigde Nasies se beraad oor biodiversiteit toegespreek waar hy versoek het dat klimaatsvriendelike landbou ingestel moet word. Alhoewel die DA die president se sentiment ondersteun, moet dit opgevolg word met optrede op grondvlak en in dié verband het die departement ten volle misluk.” Volgens die vroeë waarskuwingskomitee se verslag in Junie 2020 is daar tekens van vier gebiede wat veral erg getref is deur die huidige droogte. Van Wyksvlei, Springbok, Loeriesfontein en Kenhardt het die afgelope vier jaar baie minder as hul langtermyn gemiddelde reënval ontvang. Volgens die verslag sal R413,1 miljoen oor ŉ drie maande periode benodig word vir vroeër herstel ná die droogte. “Tensy die regering ingryp, het die verslag ŉ jaarlikse verlies van R495 miljoen vir die volgende ses jaar beraam en as die algehele landbou en waardetoegevoegde ekonomie in ag geneem word, styg dié verlies jaarliks na R1,061 miljard oor die volgende ses jaar.” Die verslag dui ook daarop dat dié gemeenskappe oor die volgende ses jaar 6 267 werksverliese per jaar sal ly sonder die nodige ingryping. “As kabinetgroepe van die departement, die nasionale tesourie, die departement van samewerkende regering en tradisionele sake en die provinsiale LUR verantwoordelik vir landbou en omgewingsake nie in silo’s gewerk het nie, kon hulle sekerlik ŉ poging aangewend het om die verslag te oorweeg en minstens ŉ deel daarvan in werking gestel het om die negatiewe impak van die droogte te verminder en die ekonomie te stimuleer om die bloedbad van toekomstige werksverliese en moontlike voedselsekerheid te voorkom.” Die DA benadruk sy vorige versoeke dat boere in dele van die Noord-Kaap, Wes-Kaap, Noordwes en Oos-Kaap, wat deur die droogte geraak is, gekoördineerde ondersteuning en kommunikasie benodig. “Hul skuldlas verhoog en raak ondraaglik. Die nasionale tesourie was tot dusver grootliks afwesig om ondersteuning te verskaf in landbou waar dit benodig word. Die Landbank het in die verlede droogteverligtingsfondse bekom wat deur die bank beskikbaar gestel is in die vorm van goedkoper lenings. Vir die Landbank om dié droogteverligting te verskaf, moet die gebiede eers as ŉ ramptoestand verklaar word. Die realiteit is dat die Landbank se versuim om nou die boere te help, ŉ teken is van die aandeelhouer wat in ŉ chaotiese toestand is, en eerder kies om ŉ uitgediende lugdiens te help ten koste van voedselsekuriteit en werksverliese. Die afgradering van die Landbank deur Moody’s kan voedselsekuriteit vererger vir Suid-Afrika se mees kwesbare burgers.” Die DA doen opnuut ŉ beroep op Nkosazana Dlamini-Zuma, die minister van samewerkende regering en tradisionele sake, om die klassifikasie van die droogte weer as ŉ ramptoestand in te stel ná die hoof van die nasionale rampbestuureenheid, dr. Mmaphaka Tau, dit op 16 Julie 2020 herroep het, en om al die gebiede, wat steeds deur die droogte geteister word, só aan te dui.