Breytenbach op 80: Perspektiewe | perspectieven op Breytenbach – Daniel Hugo en Job Degenaar | LitNet
Breyten Breytenbach, Job Degenaar, Daniel Hugo
Breyten Breytenbach en die “blindsien”: ’n bespreking van “wind uitgehang tussen wolkvlae” uit Eklips (1983)
De liefdesboodschap van Breyten Breytenbach: "Allerliefste, ek stuur vir jou ’n rooiborsduif"
Breytenbachs lyrische en politiek-maatschappelijke betrokkenheid zijn naar mijn oordeel niet los van elkaar te zien, versterkt door de omstandigheden waarin hij verkeerde. Bij de uitreiking van de Nederlandse Lucy B en CW van der Hoogtprijs, die Breytenbach in 1973 kreeg voor zijn bundel Lotus, zei hij onder meer dit: “Suid-Afrika is 'n land van paradokse, dit weet u reeds. Dis seker nie nodig dat ek nou hiér die mees pynlike teenstellings aanstip nie. Maar alleen die Afrikaanse taal reeds is 'n voorbeeld van die paradokse [...]. Ek glo dat die poësie soos asemhaling is, [...] na my mening is die maak van verse 'n normale liggaamsfunksie [...] Afrikaans is die taal van die slaaf, die balling, die bruinman, die matroos, die landloper, die afgesonderde boer, die mynwerker – “plat Hollands” of “kitchen Dutch” – Afrikaans is die armblanke taal, ons eie gladde mengsel, en ek is trots dat dit so is. Maar dit is, helaas, ook die gehate taal van die verharde heerser. In die naam óók van hierdie wonderlike skip van asem word die oorgrote meerderheid van die Suid-Afrikaanse volk verneder en verdruk. [...] “Die dag van afrekening is nie meer ver in Suid-Afrika nie. Dis verskriklik, maar waar, dat die simbool van heerserskap, Afrikaans, ook daardie dag gerepudieer sal word.”