LEES IN Afrikaans Albanees Amharies Arabies Armeens Azerbeidjans Azerbeidjans (Cyrillies) Bengali Bislama Bulgaars Cebuano Chichewa Chitonga Chitumbuka Chiyao Cibemba Deens Duits Efik Engels Esties Ewe Fidjiaans Fins Frans Georgies Goedjarati Grieks Hebreeus Hiligaynon Hindi Hongaars Ibo Iloko Indonesies Italiaans Japannees Joroeba Kanarees Kantonnese Chinees (Tradisioneel) Katalaans Kazaks Kikaonde Kinyarwanda Kirgisies Kirundi Koreaans Kroaties Letties Lingala Litaus Luganda Mahratti Malabaars Malgassies Maltees Mandarynse Chinees (Tradisioneel) Mandarynse Chinees (Vereenvoudig) Masedonies Mianmees Ndebele (Zimbabwe) Nederlands Nepalees Noors Oekraïens Oerdoe Pandjabi Pangasinaans Pools Portugees Quechua (Ayacucho) Quechua (Cuzco) Roemeens Russies Samoaans Sepedi Serwies Serwies (Romeins) Shona Silozi Singalees Slowaaks Sloweens Spaans Suid-Sotho (Lesotho) Swahili Swahili (Kongo) Sweeds Tagalog Tamil Tataars Teloegoe Tetun Dili Thai Tigrinya Tok Pisin Tsjeggies Tsonga Tswana Turks Twi Viëtnamees Waray-Waray Xhosa Yslands Zulu
Jou gesin moet trek as gevolg van jou pa se werk.
Jou beste vriend trek ver weg.
Jou ouer broer of suster verlaat die huis om te trou.
Hoe goed sou jy by sulke veranderinge aanpas?
Dit is waarskynliker dat 'n boom wat saam met die wind kan buig, 'n storm sal oorleef. Soos hierdie boom kan jy leer om saam met veranderinge waaroor jy min of geen beheer het nie, te "buig". Maar voordat ons bespreek hoe jy dit kan doen, kom ons kyk na 'n paar dinge wat jy oor verandering moet weet.
Verandering is onvermydelik. Die Bybel noem 'n belangrike waarheid oor mense: "Onvoorsiene gebeurtenisse tref hulle almal" (Prediker 9:11). Vroeër of later sal hierdie woorde in jou geval waar word. Maar nie alle onvoorsiene gebeurtenisse is sleg nie. En party veranderinge wat aan die begin sleg lyk, kan op die ou end goed wees vir jou. Die meeste mense floreer egter wanneer hulle 'n roetine het, terwyl verandering—hetsy dit goed of sleg is—vir hulle moeilik is om te hanteer.
Verandering kan veral vir jongmense stresvol wees. Hoekom? "Jy ondervind reeds innerlike veranderinge", verduidelik 'n jong man met die naam Alex. * "Uiterlike veranderinge maak dit net erger."
Hier is nog 'n rede: Wanneer volwassenes 'n verandering ondervind, kan hulle persoonlike ondervindinge gebruik om te sien hoe hulle soortgelyke situasies in die verlede hanteer het. Maar jongmense het minder ondervinding waaruit hulle kan leer.
Jy kan leer om aan te pas. Veerkragtigheid is die vermoë om te herstel van 'n slegte situasie of om aan te pas by verandering. Iemand wat veerkragtig is, of hom nie gou laat onderkry nie, kan nuwe omstandighede nie net verduur nie, maar kan ook na iets kyk wat lyk soos 'n struikelblok en die goeie daarin sien. Tieners wat hulle nie gou laat onderkry nie, is minder geneig om dwelms of alkohol te gebruik wanneer hulle oorweldig is.
Aanvaar die werklikheid. Dit is natuurlik om heeltemal in beheer van jou lewe te wil wees, maar dit is eenvoudig nie moontlik nie. Vriende sal wegtrek of trou; broers en susters sal grootword en die huis verlaat; omstandighede kan jou gesin dwing om te trek, en dan moet jy vriende agterlaat, en alles wat bekend is. Dit is beter om die werklikheid te aanvaar as om toe te laat dat negatiewe gedagtes jou oorweldig.—Bybelbeginsel: Prediker 7:10.
Fokus op die toekoms. Om op die verlede te fokus is soos om op 'n hoofweg te ry en heeltyd in die truspieël te kyk. Dit is goed om nou en dan daarin te kyk, maar jy moet eintlik op die pad voor jou konsentreer. Dit is ook die geval wanneer jy verandering ondervind. Probeer om jou oë gefokus te hou op die toekoms (Spreuke 4:25). Watter doelwit kan jy byvoorbeeld vir die volgende maand of vir die volgende ses maande stel?
Fokus op die positiewe. "Veerkragtigheid gaan oor jou gesindheid", sê 'n jong vrou met die naam Laura. "Vind positiewe aspekte van die omstandighede waarin jy is." Kan jy ten minste een voordeel van jou nuwe omstandighede noem?—Bybelbeginsel: Prediker 6:9.
'n Jong vrou met die naam Victoria onthou dat al haar goeie vriende weggetrek het toe sy 'n tiener was. "Ek het so eensaam gevoel en het gewens dat alles dieselfde kon bly", sê sy. "Maar as ek terugdink, kan ek sien dat dit eintlik die tyd was toe ek begin groei het. Ek het besef dat verandering nodig is as jy wil groei. En ek het ook besef dat daar baie ander mense rondom my was met wie ek vriende kon maak."—Bybelbeginsel: Spreuke 27:10.
Om op die verlede te fokus is soos om op 'n hoofweg te ry en heeltyd in die truspieël te kyk
Doen dinge vir ander. Die Bybel sê: "Julle [moet] nie uit persoonlike belangstelling 'n oog op net julle eie sake hou nie, maar ook uit persoonlike belangstelling op dié van die ander" (Filippense 2:4). 'n Goeie manier om jou eie uitdaging te hanteer, is om ander met hulle s'n te help. Die 17-jarige Anna sê: "Toe ek ouer word, het ek besef dat dit seëninge meebring wanneer ek iemand help wat dalk 'n soortgelyke—of 'n erger—situasie deurmaak!"
^ par. 11 Party name in hierdie artikel is verander.
"Moenie sê: 'Waarom was die vroeëre dae beter as hierdie dae?' nie."—Prediker 7:10.
"Die aanskouing met die oë is beter as die rondwandeling van die siel."—Prediker 6:9.
"'n Buurman wat naby is, is beter as 'n broer wat ver weg is."—Spreuke 27:10.
"Jongmense wat hulle nie laat onderkry nie, analiseer die situasie wat hulle deurmaak en besef dat verandering 'n deel van die lewe is. Hoe vinniger 'n persoon dit besef, hoe makliker sal dit wees om met die lewe aan te gaan. Dinge word beter."
"As ek 'n moeilike situasie deurgemaak het, probeer ek om nie oor en oor daaraan te dink nie. Ek pak net die volgende uitdaging in die lewe aan. Ek dink dat jy, as jy jou nie wil laat onderkry nie, eerder vorentoe moet kyk en nie agtertoe nie."