grootoog deur die wêreld... | jy glip deur die temas; jy skep jou eie taal.
Tagged allotment gardening, Cape Town, farms, gardens, imifino, organic, stellenbosch, urban farming
Tagged Madiba magic, Nelson Mandela
Tagged God, plants, Rwanda, south africans
To learn more about Taizé, visit taize.fr/en
Fried green bananas are delicious! (They say it's not platain but I'm not so sure.)
I insisted on "helping" to work the fields … only lasted 2 hours. The women who work these fields do 7 hours every day. I have so much respect for them.
The meeting in Kigali, 14-18 November.
BEST form of transport!
The genocide memorial museum, where people could contribute photos of people who were killed.
Fresh banana juice! Yum.
Tagged Agriculture, Christianity, Peace, Rwanda, South Africa, Taize
Maslow en Ubuntu
Posted on 13 Desember 2011 | Lewer kommentaar
Na kerk het ons na sy huis toe gery. Ek het ingekom; sy ma ontmoet. Haar Engels is so goed. Sy het nie werk nie. Die huis is vol mense – 'n ruim huis vir Kayamandi, in die ouer en beter deel van die dorp. Daar's etlike jong vroue met kinders wat kuier en rondsit. 'n Seun sit en eet pap met suurmelk. Op die mure en op rakke is daar skoolfotos.
In die agterplaas is 'n groterige buitekamer uit sinkplate gebou. Nelson woon hier buite, klaarblyklik in 'n kamer van sy eie. Maar oor die weke noem hy dikwels dat hy net wens hy het 'n plek gehad waar hy alleen kon wees met sy gedagtes. Maslow se gat, dink ek. Nelson se fisiese behoeftes is gedurig in gedrang, maar hy noem gereeld sy behoefte om te dink; om stil te kan wees; om te filosofeer oor die dieper dinge van die lewe.
Ons stap op 'n dag na Stellemploy. Ek ken hierdie werkburo goed; ek werk in dieselfde gebou. Nelson maak 'n afspraak vir die volgende week. Ons kyk na die fotos teen hulle mure van mense wat tuinwerk leer doen; messelaars- en bouerswerk; elektrisiëns en die groep waarmee Stellemploy graag spog – hulle chefs waarvan die een al 'n internasionale beurs gekry het.
Stellemploy adverteer glad nie, want mense is bewus van hulle. Elke dag kom dosyne mense daar in. Hulle probeer soveel as moontlik mense help om opleiding en dan plasing by 'n werk te kry. Terwyl ons daar is, praat Gaynor op die telefoon met iemand wat 'n groep tuinwerkers benodig vir 'n kort projek. Maar ek wonder hoekom Nelson nie regtig bewus was van Stellemploy nie. Ons is al te lank vriende dat hy nou vir my sal jok oor so iets en boonop kan ek mos sien hy's nuut by die kantoor. Ek kyk na die demografie van die mense wat by Stellemploy wag vir hul onderhoude. Daar is wel mense van Nelson se portuurgroep.
Nelson, ek sien jou altyd alleen en jy praat nooit van vriende nie, sê ek. Hy het nie eintlik meer vriende nie, sê hy. Hy het geleer jy kan nie mense vertrou nie. Maar jy moet mense kan vertrou, sê ek. Op jou eie kan 'n mens nêrens kom nie. Maar ek wil nie preek nie en ek kan uit sy stories aflei dat hy al dikwels teleurgestel is. Die spaza shop is besteel deur iemand wat hy as 'n vriend beskou het. Mense belowe werk en deliver nie. (Ek wil nie een van hulle wees nie; ek belowe niks.) En dan is daar die ma van sy kinders. Sy is stupid, sê hy. Hy gee nie om wat met haar gebeur nie. Hy wil net sy kinders naby hom hê. Hy wil hulle leer sokker speel.
Die ma van sy kinders weier om hom toe te laat om sy kinders te sien en die maatskaplike werkers is aan die ma se kant, want hy kan nie onderhoud betaal nie. Ek raak stilletjies verstom met die besef dat hy nie eens iets noem van dat dit 'n fout was om onbeskermde seks te hê as 'n mens glad nie vir kinders sal kan sorg wat jy dalk verwerk nie. Maar die behoefte om by sy kinders te wees is duidelik. Ek wonder by wie 'n seun in die townships sy lewenslesse leer. Ek wonder hoe finansieel secure 'n mens dan nou gaan probeer wees voordat jy kinders verwek – veral as jy nie 'n realistiese verwagting het om bo desperate finansiële omstandighede uit te styg binne vyf jaar of 'n dekade nie. As jy nie skool klaargemaak het nie. As daar 'n skoolmeisie is wat by jou wil slaap.
Ons gesprekke is gepeper met sy versoeke vir stuff. Ek raak ongemaklik. Een keer, op pad huis toe van die kerk af, sê hy dat alles tog sou uitwerk as hy net 'n kar gehad het. En verloor ek my humeur. Jy dink die lewe is vir my maklik! Jy dink hierdie mense wat hier rondry in motors het geen sorge nie! Hoe weet jy dit? Hulle is weer bekommerd oor ander goed! Jy dink jou lewe sou perfek wees as jy geld gehad het! Jy verstaan nie! Hy is stil. Dit lyk asof hy wag vir my uitbarsting om op te hou. Asof hy nie eens hoor wat ek sê nie.
Hier, vat hierdie sakkie aartappels, sê ek. Ek stop dit vir hom in die hand, laai hom by die huis af, en ry. Spyt oor my uitbarsting en verward met sy klaarblyklike onbegrip daarvoor.
'n Gesprek voor kerk
Op 'n manier het ek en my vriend Nelson besluit om mekaar se kerke te besoek. Eers sou hy myne besoek en daarna ek syne.
Dit was die Sondagoggend van die rugbywereldbeker finaal. Hy het gese hy wil eers voor die tyd met my praat, dus was hy al 07:30 daar. Ons het eintlik gese 08:00, dus moes hy maar 'n bietjie buite die koshuis wag voordat ek gereed was. Toe het ons saam ontbyt geëet in my gang se kombuis. Roosterbrood en konfyt.
Hy het meestal probeer om my te oortuig om vir hom by iemand 'n werk te kry. Dit was duidelik hy is desperaat. Maar ons het ook oor onsself gesels. Hy het my vertel hoedat hy meestal in Khayelitsha op laerskool was en toe in Kayamandi op hoërskool. Maar hy moes na sy jonger boeties en sussies omsien en niemand in sy familie het werk gehad nie. Gevolglik het hy later probeer odd jobs doen. Hy was nie gereëld by die skool nie. Op hierdie punt in die storie het hy beklemtoon dat hy slim genoeg was vir skool. Ek kon enige onderwyseres vra, het hy gesê. Dit was net dat hy nie daar was nie, want hy het probeer geld maak. Op die ou end het hy dagga begin verkoop. Dit het beter betaal as ander goed. Hy het nie skool klaargemaak nie, want hy was te besig.
In 'n stadium het daar 'n groot sokkerspan in Kayamandi gekom besoek aflê – iemand soos die Kaizer Chiefs. Hulle het met die plaaslike sokkerspan 'n paar balle rondgeskop. Later het hulle gekyk hoe die plaaslike spelers 'n wedstryd speel. Halftyd het Nelson op die sokkerspelery afgekom en 'n plek in een van die spanne gekry. In die tweede helfte het hy vir sy span, wat voor halftyd besig was om te verloor, drie doele aangeteken en hulle het die wedstryd gewen.
Die ouens van die vername sokkerspan het rondgevra oor hom. Wie is daardie ou wat die drie doele aangeteken het? Wou hulle weet. Dit is Nelson, was die antwoord. Nelson daag nie altyd op vir oefeninge nie, maar hy speel so nou en dan saam. Een van die vername sokkerspelers het na Nelson toe gegaan. Jy moet gereëld oefen, het hy vir Nelson gesê. 'n Mens moet dissipline hê as jy iewers wil kom.
Dit was 'n draaipunt vir Nelson. Hy het gewonder waar hy sou kon uitkom as hy meer doelgerig geoefen het. Hy het gereëld begin opstaan om vroegoggend "roadwork" te doen.
Maar tussendeur het die lewe gebeur. Hy het 'n spaza shop saam met sy ma in Khayelitsha bedryf. Daar was 'n girlfriend en toe was daar 'n baba. En toe 'n tweede baba. Twee seuns. Toe word die spaza shop besteel en Nelson het geen werk nie, geen inkomste nie, geen manier om onderhoud vir sy kinders te betaal nie.
Op pad kerk toe vra ek hom: Waar is sy pa nou? Hy kyk skerp na my, asof hy ontbloot voel. Hy woon in Khayelitsha, sê hy. Hy is nie deel van sy lewe nie.