September | 2016 | Loer Toer
ART NOUVEAU en ART DECO: Yin en Yang van kuns
Côte d’Azur, Frankryk, Suid-Afrika, Wes-Kaap September 18, 2016 Leave a comment
Ek soek roekeloos woorde vir die tergende kontras tussen Nouveau en Deco, kunsontwerpe wat in mekaar se nabyheid hulle bestaan gevoer het en wat hier en daar begin oorvleuel het.
Art nouveau kom in die laat-19de eeu voor en begin na 1920 wegsmelt. Art Deco vind ons vanaf 1920 en vier vir die volgende twintig jaar hooggety.
Vir my is art nouveau vroulik en deco, manlik. Nouveau is ‘n pastelkleurige skildery in ‘n goue barokraam van ‘n soel-sensuele skoonheid wat soos ‘n gemaklike kat in die sagte aandgloed op ‘n sykussing lê in ‘n Belle Epoque-salon. Deco is ‘n hoë-kontras wit-en-swart foto van ‘n man wat helder dag op ‘n sypad in die stad aanstryk.
Deco beeld – Rockefeller Sentrum, New York, 1932
Die arabesk in art nouveau verleng en sprei uit. In deco, word die arabesk hoekig en dikwels met ‘n gestroopte lyn vervang. Nouveau is warm en staties; deco, kil en bewegend. Nouveau is tevrede met haar eie prag; deco kyk windverwaai die verskiet in. Om die nouveau-ontwerper is die weelderige fasades van Belle Epoque-geboue; om die deco-ontwerper, reglynige wolkekrabbers.
De Lempicka: Portret van Marquis D’Affitto, 1925 – ‘n Deco-meesterstuk
Nouveau is poësie wat gesing word; deco, ‘n rasionele stelling. In nouveau, verdik en verdun die lyne soos drupsels smeltende sjokolade. Deco is peperment, trappe op.
Nouveau vloei met grasie geleidelik uit drie eeue se barokontwerp; deco marsjeer skielik uit die eerste twee dekades van die 20ste eeu. Art nouveau verskyn voor die Groot Oorlog; deco, ná.
In Darlingstraat, Kaapstad, staan daar die Ou Mutual-gebou, ‘n deco-meesterstuk deur Fred Glennie ontwerp en in 1939 voltooi. As art nouveau toe al vervaag het, is dit amper asof hiermee die twee merkwaardige eras in kunsontwerp tot ‘n voleinde kom.
Mutual-gebou, Kaapstad, 1939
Motifs Art Nouveau – lasauterelletactile.blogspot.com
Deco-poster – fr.dreamstime.com
Deco-beeldhouwerk – splendidhabitat.com
Lautrec-poster – bexsimon.com
Portret van Mquis D’Affitto – wikipedia
Mutual-gebou – wikipedia
Paul Castela : Splendeurs de Nice (Editions Gilletta, Nice. 1991)
GUSTAVE EIFFEL EN DIE KAMEELPERD
Frankryk September 18, 2016 Leave a comment
Ek bly gefassineer deur die skeppende proses. Daar is seker eenvoudige redes en komplekse redes vir wat kunstenaars, argitekte, komponiste, ensomeer, regkry. Waar kom die idee vir die Eiffel-toring vandaan? Gustave Eiffel het gesê dat die Lattig-toring in New York, opgerig in 1853, was sy inspirasie vir die toring van die 1880s.
Lattig-sterrewag, New York
Maar daar is ‘n ander storie wat my aangryp, as mens dink oor hierdie ikoon wat nie net Parys of Frankryk verbeeld nie, maar selfs Europa. Ja, dis ‘n stedelike legende, maar wie weet wat mense inspireer, bewustelik of onbewustelik?
Gustave Eiffel, ‘n man met sy droom
In 2004, is ek bevoorreg om in Kaapstad die Handspring Puppet Company se opvoering van Tall Horse te sien, ‘n grootse ervaring, soos al hulle werk.
Die Handspring-kameelperd, lewensgrootte
Uit die Handspring se argiewe haal ek die volgende aan:
“Tall Horse is gegrond op die lewe van ‘n kameelperd wat in Suid-Soedan deur die Vicerroi van Egipte gevang is en aan die koning van Frankryk geskenk in 1827. Die kameelperd is die Nyl-rivier in ‘n felukka opgeneem, in ‘n skip oor die Middellandse See en bly toe die winter in Marseilles. Die drie-maande se tog oor die landelike gebiede van Frankryk Parys toe ontketen ‘n sensasie oppad en daar is dié wat meen dat die kameelperd die inspirasie vir die Eiffel-Toring was …” Gustave Eiffel, gebore in 1823 in Dijon, kon wel as kind, die kameelperd in lewende lywe ervaar het.
‘n Europa ikoon
September, 2016, Frankryk
Handspring Puppet Company Archive (vertaling Willem)
Lattig Toring – Wikipedia
Gustave Eiffel – fatura-sciences.com
Pop-kameelperd – vendratattoostyle.com
Kameelperd – interesting-africa-facts.com
Eiffel Toring – demain.com.au