Styging in pensioene: Dis goeie nuus én slegte nuus | Netwerk24
Deur Hanlie Stadler 27 Junie 2019 05:22
Daar heers kommer onder ekonome omdat baie pensioentrekkers hul onttrekkingskoerse verhoog het.
Die gemiddelde pensioen wat in Suid-Afrikaanse bankrekeninge beland, het in Mei met die meeste in 11 maande, naamlik 10,1%, gestyg.
Pensioene het boonop vir die 27ste opeenvolgende maand met meer as die inflasiekoers gestyg. In Mei was die styging 5,5% bó inflasie.
Hoewel dit stewige stygings is, is die gemiddelde pensioen steeds minder as die helfte van die gemiddelde salaris in die formele sektor.
Volgens BankservAfrica se indeks van private pensioene is die gemiddelde pensioen nou R7 337 teenoor die gemiddelde Suid-Afrikaanse salaris ná aftrekkings van R15 344.
Lees ook: Mei se salarisse lyk beter – danksy verkiesing
Mike Schüssler van Economists.co.za, wat die indekse albei saamstel, sê verskeie faktore bepaal die skerp styging in pensioene. Van die faktore is kommerwekkend, ander nié.
Hy is bekommerd dat dit lyk asof baie pensioentrekkers hul onttrekkingskoerse verhoog het.
Schüssler sê as die styging in pensioene tussen 1% en 3% bo inflasie was (eerder as 5,5% bo inflasie), sou hy gemakliker gevoel het met die syfer. Hy is bekommerd daaroor dat mense onvolhoubare verhogings in hul pensioene het en dus oor ’n paar jaar hul leefstyl drasties sal moet inperk soos wat hul kapitaal uitloop.
Mense wat ná aftrede hul pensioengeld in beleggingsgekoppelde annuïteite belê, mag jaarliks hul onttrekkingskoers verander in ’n baie breë band van tussen 2,5% en 17,5%.
Hoe hoër die onttrekkingskoers, hoe gouer gaan die kapitaal opraak, na gelang van opbrengskoerse. Die Vereniging vir Spaar en Beleggings was die onttrekkingskoers in 2018 6,64%. Dis hoër as die 4% wat as volhoubaar beskou word in die lig daarvan dat mense al hoe ouer word.
Schüssler sê egter die styging in die BankservAfrica-indeks is nie nét weens hoër onttrekkingskoerse nie.
Soos wat meer mense op hoër salarisse aftree en bejaardes sterf wat 20, 30 jaar gelede op veel laer salarisse afgetree het, behoort die gemiddelde pensioen aan te hou styg.
Mense met gewaarborgde annuïteite en sekere vastevoordelefondse trek dalk nou voordeel uit batebestuursfirmas wat die afgelope ruk meer geld in rentedraende beleggings of oorsese aandele belê het en dus beter gevaar het as die plaaslike aandelebeurs.
Sowat ’n derde van die pensioene wat die indeks meet, is dié van staatsamptenare. In April het die staatspensioenfonds (GEPF) verhogings van 5,2% vir die jaar toegeken (teenoor inflasie van 4,4%).
Die GEPF is ’n vastevoordeelfonds, en pensioentrekkers word ’n styging van 75% van die inflasiekoers belowe. Verhogings was egter die afgelope paar jaar hoër as die inflasiekoers.
Nie alle vastevoordelefondse het wel beter as die inflasiekoers gevaar nie. Onlangs is berig Absa se pensioentrekkers het vanjaar géén verhoging ontvang nie omdat die fonds self geen opbrengs gehad het nie.
Lees ook: Dís waarom Absa-pensioen nie vanjaar styg
Wat mense betref wat self hul aftreegeld belê, reken Schüssler die feit dat baie pensioentrekkers konserwatiewe beleggers is met ’n groot deel van hul geld in rentedraende beleggings soos geldmarkfondse, beteken dat hul opbrengskoers hoër was as die inflasiekoers.
Indien die rentekoers verlaag word, kan dié posisie egter verander.
Talle ekonome verwag dat die Reserwebank middel Julie die rentekoers gaan verlaag.
Meer oor: Mike Schüss­Ler | Geldsake | Pensioen | Pensioenfonds | Aftrede | Verhoging