Dr MJ du Plessis Gereformeerde Kerk Bellville Datum: 10 September 2006 (aand)
Sing vooraf: Psalm122:1
Skriflesing: Matteus 12:4-13
Teks: Matteus 12:7; Kategismus Sondag 38
Maar as julle geweet het wat dit beteken: Ek wil barmhartigheid hê en nie offerande nie, sou julle die onskuldiges nie veroordeel het nie; (Matteus 12:7 AFR53)
Soms gebeur dit dat ons sekere woorde uit die Bybel onthou, maar dit dan dikwels nie in sy volle waarheid toepas nie.
So 'n voorbeeld is dat ons almal die woorde onthou dat die Sabbatdag 'n dag is wat ons nie mag werk nie, en dan maak ons dit 'n rusdag.
Maar dan só 'n rusdag dat ons ons geloof nie beoefen nie, maar allerhande los dinge doen, wat ons nie by die Here uitbring nie.
Ons kyk na die Sondag as:
1. Die werksdag vir die Here
2. Die Sondag as dag van kennis
3. Die Sondag as dag van barmhartigheid
Natuurlik is die Sondag 'n werksdag.
Dis net 'n ander soort werksdag as wat 'n weeksdag is.
Die verskil is bloot daarin geleë dat jy op 'n weeksdag na die plek toe gaan waar jy jou daaglike lewensonderhoud verdien, terwyl jy op die Sondag omgang beoefen met die Persoon wat aan jou die ewige lewe gee.
Die Bybel het 'n baie presiese beskrywing van watter soort omgang mens op die Sondag met die Here moet hê.
Ons lees dat die lidmate van die Nuwe-Testamentiese kerke altyd op die eerste dag van die week eendragtig bymekaar was in die gebed.
Die samekoms was altyd op die vaste bidplek: óf in die Sinagoge, óf langs die rivier. Dit was eredienste.
Daaruit is dit duidelik dat al die Nuwe-Testamentiese kerke (soos ons!) nie anders sal kan doen as wat hierdie eerste Christelike kerke gedoen het nie.
In die gedeelte wat ons saam gelees het, loop die Here Jesus en sy dissipels op 'n Sabbatdag deur 'n koringland.
Hulle is honger. Daarom loop hulle en koring uitvryf en eet.
Dit was 'n soort van optrede wat in daardie tyd baie sterk afgekeur is, want dis beskou as werk, en op die Sabbatdag mag daar nie gewerk word nie.
Dit is ook vreemd dat die Here en sy dissipels juis die mense is wat hier die wet oortree – veral as mens dit teen die agtergrond daarvan sien dat die Here 5 000 mense kon voed met 'n paar brode en vissies.
Hy kon mos maklik iets voorsien om die dissipels se honger te stil, sonder dat Hy die gemeenskap se aanstoot op die hals gehaal het.
Die rede word egter gou duidelik: Die Here wil iets demonstreer van geestelike honger. As mens honger is, maak jy 'n plan, al is dit op watter dag. Wat maak die gelowige as sy siel honger is?
Die Here doen toe iets om aan die mense wat betrokke is, die teenstrydige waardes en valsheid in hulle geloofslewe aan te toon.
Die Fariseërs het byvoorbeeld die wet so verdraai dat, volgens hulle vertolking van die wet, die dissipels hulle nou skuldig gemaak het aan graan dors op die Sabbat.
Hulle vertolking van die wet was inderdaad 'n saak waarmee hulle hulleself vereer het met al hulle eie belangrike reëls wat hulle vasgelê het.
Daarmee het die eer wat die Here toekom, weggeraak – veral van die heiliging van die Sabbat het hulle 'n belaglike saak gemaak.
Daar het (in die kerk!) 'n klemverskuiwing plaasgevind wat daarop neergekom het dat die wet weggeraak het en dat die mense aan hulle eie vertolking die totale waarde geheg het.
Die God van die Sabbatdag het weggeraak, en net 'n paar menslike beslissings oor die dag het oorgebly.
Daarom het die Here Jesus geloop en graan uitvryf om dit by hulle tuis te bring dat hulle geestelik honger gebly het omdat hulle nooit aan ware geestelike voedsel versadig geraak het nie.
Die Here Jesus Christus praat met die Fariseërs – maar ook met ons.
Hy vertel dat ons nie verstaan waaroor dit gaan as ons dit het oor die Sondag nie.
Het julle nie gelees nie . . . ? – vra Hy.
Die feit is vandag nog dat 'n onkundige persoon dikwels maak asof hy die meeste kennis het en die slimste is op 'n bepaalde saak.
Daar gebeur dikwels dinge op 'n ander manier as wat dit normaalweg gedoen word – maar die toets is: Is dit wat nou gebeur tot eer van God of nie?
Dawid het eenkeer in die tempel ingegaan en van die heilige toonbrode geneem en dit geëet.
Die wet leer dat net die priesters daarvan mag eet, maar tog het die Here Dawid nie verkwalik dat hy daarvan geëet het nie.
Stadig maar seker word die Fariseërs se gebrek aan Bybelkennis deur die Here oopgevlek. Die Here se verwysing onderstreep twee dinge:
Eerstens die noodsaaklikheid daarvan dat mens die Bybel moet ken.
Verder dat jy moet verstaan wat in die Bybel aangaan.
Die Here gaan verder:
Het julle nie ook gelees dat die priesters wat op Sondag werk, die tempel en die Sabbatdag ontheilig nie.
Maar hulle is onskuldig, want die werk wat hulle doen, moet doodeenvoudig tot eer van God gedoen word.
Die saak waaroor dit gaan in Sondags- of Sabbatsheiliging is dus nie die wet nie, maar die eer en die aanbidding van die Here.
Dit bring ons sommer dadelik by iets wat ons in ons eie tyd raak.
Ons moet die Bybel gaan lees en verstaan soos God dit geskryf het en verstaan wil hê.
Verder ook dat ons nie die Bybel moet verklaar vanuit ons menslike dubbelslagtigheid sover dit ons standaarde aangaan nie.
Die punt is elke keer: Wat sê God die Here? Watter beginsels gee Hy – en sover dit ons teks aangaan, wat leer Hy van die Sondagsheiliging?
Die feit is so eenvoudig: Die Here maak in die voortgang van tyd op 'n baie praktiese manier voorsiening dat ons die geleentheid kry om Hom behoorlik en sonder steurnis kan aanbid en dien.
Daarvoor is die Sabbatdag daar. Ses dae moet ons werk vir lewensonderhoud – waarin die opdrag om die aarde te bewerk en die hele skepping vir God te bestuur uitgevoer word.
Maar daar word ook tyd ingeruim om die koninkryk van die hemele in te gaan in diens aan die Here – dis die plek van die Sabbat/Sondag.
Hierdie dag is bedoel om ons liggaam en ons siel net tot beskikking van aanbidding aan God te stel.
Dit beteken onder andere dat ons op God se bevel saamkom in eredienste
waar ons saam luister na die Woordverkondiging;
waar ons saam die sakramente gebruik;
waar ons saam bid en aanbid; en
waar ons saam deel in die vooruitsig van ons ewige verlossing deur Jesus Christus.
Daar is ook 'n simboliese betekenis in die Sondag ingebou.
Dit is naamlik dat dit 'n beeld is van die ewige hiernamaals (van God se ewige koninkryk waar Hy alles in almal sal wees) en van ons liefdevolle en vredevolle saamleef met God in hierdie staat van volmaaktheid.
Hierdie dag is die dag waarop ons die dinge van die hiernamaals moet ondersoek, en die eerste beginsels van die hemelse Sabbat moet ervaar.
Ons moet dus in die manier waarop ons die Sabbat vier, erkenning daaraan gee dat hierdie dag by uitstek daar is om ons geloofshonger, en ons behoefte om met God om te gaan, te bevredig.
3. Die Sabbat as dag van barmhartigheid
Die Here seën ons ook op die dag deur ons van sy kant af te bemoedig en te versterk. Ons kan sê dat daar 'n barmhartigheidsbelewenis is tussen ons en die Here.
Hierdie barmhartigheidsbelewenis moet ook op die Sabbat tussen ons en ons naaste tot uiting kom.
Dit is die diens van barmhartigheid wat ons onder die erediens onderhou.
Die Here Jesus se woorde bevat 'n swaar verwyt teenoor die Fariseërs:
Hulle het goed geweet dat Jesus en sy mense honger is, maar niemand het hulle kos gegee nie.
Hulle het net gestaan en kyk hoe en waar Jesus en die dissipels uit hulle nood gaan probeer uitkom, en dalk iewers langs die pad 'n fout maak – sodat hulle daaroor kan tekere gaan.
Ons moenie so wees nie.
Ons moenie 'n kort armpie hê om uit te steek wanneer dit by die nood van arm mense kom nie. Ons moet ook in ons liefdesdiens God sien in die genade van sy dag.
Sabbatsheiliging is om God op te soek op die dag in die eredienste waar sy Woord verkondig word.
Sabbatsheiliging is om geloofsoefening te doen sodat ons geloof versterk kan word.
Sabbatsheiliging is om gemeenskap met God te beoefen deur die gebruik van die sakramente.
Sabbatsheiliging is om die genade wat God aan jou gegee het ook met ander te deel.
Kom ons lees saam wat ons belydenis skryf van hierdie saak:
(a)Tit 1:5; 2 Tim 3:14; 1 Kor 9:13, 14; 2 Tim 2:2; 3:15. (b) Ps 40:10, 11; 68:27; Hand 2:42.
(c) 1 Tim 4:13;1 Kor 14:29. (d) 1 Kor 11:33. (e) 1 Tim 2:1; 1 Kor:l4:l6. (f) 1 Kor 16:2. (g) Jes 66:23.