Redakteursbrief: Kom huis toe dié KersfeesSusan Lombaard, uitvoerende hoof en redakteur van Maroela Media Foto: Noeleen Foster Ek het ŉ vriendin wat in Felsted, Engeland woon. Hulle bly op ŉ pragtige plaas waar haar kinders die natuur kan geniet. Die twee slimkoppies is in ŉ vooraanstaande privaatskool met ŉ eeue-oue geskiedenis waar hulle in die skool se eie woud die natuur kan beleef, en perdry as ŉ skoolvak neem. Die kinders is in Engeland gebore. Dit was nie die plan nie: my vriendin het ná universiteit ŉ jaar in Londen gaan werk en haar trouman (ook ŉ Suid-Afrikaner) daar ontmoet. ŉ Jaar het twee jaar geword; eie aan haar persoonlikheid het sy die een nuwe inisiatief na die ander aangepak, tot hul wortels so vasgekoek was aan Britse bodem dat loskom onmoontlik was. Hulle kom kuier so een keer ŉ jaar in Suid-Afrika. Dan word haar 8-jarige seuntjie ŉ nuwe kind, vertel sy. Die stil Engelse seuntjie word ŉ Afrikaanse babbelbek. Hy hardloop kaalvoet buite rond, swem in yskoue buitelugswembaddens en vang paddas en sprinkane. En as hy terug is in Engeland, skryf hy skoolopstelle oor “bugs”, “sunshine” en “snails”. Sy huis is daar, maar sy tuiste is hier. In ons “Oorsee? Kom huis toe met Cell C”-kompetisie lees ons baie stories soos dié een. Mense wat inskryf om hul geliefdes in die vreemde vir Kersfees huis toe te bring, vertel hartverskeurende stories. Ek maak nie meer die foto’s, wat saam met die inskrywings ingedien word, oop nie, want elke tweede foto laat my tjank. ŉ Oupa wat vertel dat hy sy kinders twee jaar laas gesien het, en begeer om sy pasgebore kleindogter se asempie warm in sy nek te voel: die foto is van ŉ pienk bondeltjie in ŉ warm kombersie toegewoel. ŉ Ma wat vertel dat sy nie haar seun se troue in die buiteland kon bywoon nie: ŉ foto van die laggende bruidspaar met ŉ vreemde land se landskap in die agtergrond. ŉ Vrou wat vertel dat sy haar broer elf jaar laas ŉ drukkie kon gee: ŉ foto van dié twee as kinders, hand om die lyf op ŉ groen grasperk voor ŉ voorstedelike huis. Toe ons, saam met 28 gemeenskapsradiostasies landswyd, ŉ week of wat gelede die “Oorsee? Kom huis toe met Cell C”-kompetisie afgeskop het, het ons nooit kon dink dat ons hierdie aar gaan raak boor nie. Mense verlang, bitterlik. Soos een ma met ŉ seun in Amerika op ons video oor die veldtog sê: “Soms wens ek ek kan woorde kry waarmee ek kan sê hoe diep my verlange is. Dit gaan verby woorde.” Die kompetisie is nou maar ŉ week of wat aan die gang, maar die inskrywings stroom in. Elke keer wat ek ŉ nuwe inskrywing in my e-posbus sien, weet ek dit verteenwoordig ŉ nuwe storie, ŉ nuwe stuk verlange, en ŉ nuwe stukkie hoop wat geskep word wat moontlik gaan beskaam, want ons kan uiteindelik net een wenner kies. Maar klaar met die hartseer: Wat vir my mooi is van elke inskrywing, sonder uitsondering, is dat daar geen verwyt is nie. Mense hierdie kant wat hul geliefdes oorsee mis, wens vir hulle net die mooiste toe. Hulle is nie kwaad nie; hulle verstaan. As mens mooi daaroor dink, is dit nie moeilik om te verstaan hoekom mense besluit om hul tassies te pak en tydelik of permanent in die buiteland groener weivelde te gaan soek nie. Die redes om weg te gaan, is net so emosioneel en terselfdertyd net so nugter soos die redes om te bly. Enige kant toe kan ŉ mens ŉ baie sterk, goed beredeneerde argument uitmaak. Ons sal seker eendag die generasie wees wat sal onthou van die dekade of drie toe families in ons land deur emigrasie verskeur is, as gevolg van omstandighede buite hulle beheer. Net soos drie generasies voor ons nog eerstehands kon vertel van ŉ oorlog met krygsgevangene- en konsentrasiekampe, wat families op ŉ ander manier verskeur het. Of twee generasies voor húlle, wat sou kon vertel van ŉ Groot Trek wat families verdeel en verskeur het. Ons kinders sal dalk nog die keuse moet maak om te gaan of te bly. Ná hulle sal ŉ volgende generasie kan vertel dat die besluit wat deur hul ouers geneem is, hul lewe direk geraak het, goed of sleg. En die generasie daarna sal op hoorsê vertel. Nog een generasie verder, en dié stories is nie meer mense se persoonlike stories nie, maar feite en statistiek in geskiedenisboeke, ás ons so gelukkig is dat dit iewers opgeteken word. Ek sukkel soms om my kop te kry om wat besig is om met ons te gebeur; met ons en ons geliefdes iewers in ander lande. Maar terwyl my kop af en toe daarmee worstel, weet my hart hierdie “Kom huis toe”-veldtog van ons gaan vir een familie oneindige vreugde bring. Iewers in ons mooie sonskynland gaan iemand wat verlang, hierdie Kersfees hul geliefdes styf teen hulle kan vasdruk. Hulle gaan saam Afrikaanse Kersliedere kan sing, geskenke kan uitruil, waatlemoen kan eet en aan ŉ Karoo-lamsboud kan smul. Hulle gaan mekaar kan vashou, en vir mekaar kan kyk sonder ŉ rekenaarskerm tussenin; net ŉ armlengte van mekaar af weg. Dit maak my hart bly om daaroor te dink. Kersfees kom, Kersfees kom Gee aan God die eer Skenk ons ŉ helder Somerkersfees In hierdie land, o Heer. Groetnis Susan Lombaard Redakteur: Maroela Media