SA se ‘ekonomiese herstelplan’ binnekort afgehandel(Foto: Kelly Sikkema/Unsplash) Pres. Cyril Ramaphosa sê terwyl verskeie gebiede in Suid-Afrika ŉ skielike toename in Covid-19-infeksies ondervind, word die ekonomiese skade wat die pandemie aanrig ook al hoe duideliker. Vir miljoene Suid-Afrikaners wat weens die pandemie en die gepaardgaande staat van landwye afsondering sukkel om liggaam en siel aanmekaar te hou, kan die stelling allermins ŉ verrassing wees. Suid-Afrika se werkloosheidskoers staan in hierdie stadium op sowat 30%, duisende ondernemings het reeds hul deure gesluit en al hoe meer werksgeleenthede gaan verlore. Verskeie hofsake is in hierdie stadium ook aan die gang om spesifieke bedrywe wat deur die afsonderingsregulasies aan bande gelê word, weer behoorlik aan die gang te kry. Eskom het boonop vroeër vandeesmaand weer beurtkrag begin instel. Volgens Ramaphosa dui die jongste ekonomiese aanwysers op ŉ beduidende afname in ekonomiese bedrywighede en vertroue en dat die pad na herstel lank en moeilik gaan wees – en nóú moet begin. Die president skryf in sy weeklikse nuusbrief verskeie voorstelle oor ekonomiese herstel is die afgelope ruk deur onder meer die regerende party, die sakesektor, burgerregtegroepe en onafhanklike ontleders bekend gestel. Ramaphosa sê talle van die voorstelle stem ooreen. “Tydens die staatsrede in Februarie het ek gesê ons gaan vanjaar op drie kwessies fokus. Eerstens gaan ons die basiese dinge regruk. Tweedens gaan ons nuwe bronne vir groei najaag en derdens gaan ons verseker dat ons optrede deur ŉ vaardige staat gesteun word. Pres. Cyril Ramaphosa. (Foto: Jairus Mmutle/GCIS) “Talle van die planne wat bespreek word verwys na hierdie basiese boustene soos betroubare energie, toegang tot breëband, mededingende hawens en doeltreffende vervoer. Saam met ons maatskaplike vennote moet ons die pas van inwerkingstelling bespoedig sodat ons die grondslag van ons ekonomie kan herbou,” sê Ramaphosa. Die voorstelle plaas ook groot klem op die uitvoering van planne en dat afdelings van die staat wat uitstekend vaar, gesteun en versterk moet word. “Dit sê ook ons moet wyer as die staat kyk. Ons moet die beste beskikbare plaaslike vaardighede saamvoeg, of dit nou in die sakesektor, akademie of burgerlike samelewing is, om ons gemeenskaplike program te steun.” Ramaphosa sê terreine vir groei wat voor die Covid-19-pandemie geïdentifiseer is, geld steeds. Dit sluit in die groei van klein- en mediumgrootte sakeondernemings en ŉ landboubedryf wat voedselsekerheid kan lewer. Verskeie ander sektore het egter reeds na vore getree en Ramaphosa sê die kans moet byvoorbeeld aangegryp word om ŉ groener ekonomie te bou. Ramaphosa sê daar is ook ooreenstemming dat die land se herstelpan moet berus op infrastruktuurontwikkeling en ekonomiese groei. “Oor die volgende paar weke gaan ons met ons maatskaplike vennote saamwerk om ŉ ekonomiese herstelprogram te finaliseer wat die beste uit al die voorstelle saamvoeg. Die belangrikste deel van daardie program moet die beskerming en skep van werksgeleenthede wees.” Ramaphosa sê ontleders raam dat die pandemie die land miljoene werksgeleenthede gaan kos en in die aanvullende begroting wat verlede maand voorgelê is, het die regering voorsiening gemaak hiervoor. Praktiese maatreëls sluit in betalings deur die Werkloosheidsversekeringsfonds en belastingverligting. Die president sê sedert die begin van die Covid-19-pandemie het Suid-Afrika met sy beperkte hulpbronne gedoen wat hy kan om ondernemings en werksgeleenthede te beskerm. “ŉ Gesondheid-, maatskaplike en ekonomiese krisis van enorme afmetings staar ons in die gesig, maar ons laat ons nie afskrik nie en ons word nie ontmoedig nie. Ons sal doen wat ons moet om ŉ ekonomie te bou wat veerkragtig en dinamies is, wat werk en geleenthede skep en wat aan die behoeftes van al ons mense voldoen.”