Boer in Ballingskap | die gedagtes en ervaringe van 'n boer in ballingskap
tags: Into the Fire, Les Chevaliers du ciel, Mirage, Thirteen Senses
Into the Fire deur die groep Thirteen Senses vorm deel van die klankbaan van die Franse fliek, Les Chevaliers du ciel (Kavaliers van die lug) wat in 2005 verskyn het. Die fliek is gebaseer op die Frans-Belgiese strokiesprent Les Aventures de Tanguy et Laverdure wat vir die eerste keer in 1959 verskyn het. Die skrywer van die strokiesprent was Jean-Michel Charlier en die kunstenaar was Albert Uderzo (van Asterix-faam). Die strokiesprent wentel rondom die avonture van twee vlieëniers in die Franse lugmag.
Wat vir my baie interessant was, is die feit dat daar – voor hierdie rolprent – 'n gelyknamige Franse TV-reeks was wat in die beginjare van televisie in Suid-Afrika oorgeklank is in Afrikaans en onder die titel, Mirage, vertoon is. Die twee Afrikaanssprekende Franse vlieëniers is een van my eerste herinneringe aan televisie (tog jammer dat Europese televisiemateriaal saam met apartheid in die slag gebly het in Suid-Afrika).
Into the Fire – inderdaad 'n lekker warm song vir 'n sneeukoue Vrydagaand hier in die vreemde!
Ek ploeg nie sommer met annerman se kallers nie, maar vir die wat nog nie gelees het nie – hierdie is regtig die moeite werd…
Riaan Cruywagen: Die gedienstige handpop
tags: propaganda, Riaan Cruywagen
As ek so na die sosiale netwerke kyk en die Suid-Afrikaanse media dophou, wil dit my voorkom asof ek die enigste Afrikaanssprekende (of in Naspers-terminologie:"Afrikaanse") is wat nie vreeslik gesteur is deur die (uiteindelike) aftrede van ene Riaan Cruywagen nie. Nou weet ek hoe 'n persoon wat glad nie in krieket belangstel nie, moet voel oor Faf du Plessis se fenomenale kolfbeurt wat gister die tweede kriekettoets teen Australië gered het. Omdat hulle nie in krieket belangstel nie, verstaan hulle eenvoudig nie die ophef nie.
Is dit dalk omdat ek in die buiteland sit of is dit omdat ek nie belangstel in Afrikaanse nuus nie, of is ek dalk bloot 'n pretbederwer? Tog nie. Om nou self 'n vieslike Anglisisme te gebruik: in my lewe was ek al so 'n paar keer om die blok en ek het al baie soorte mense leer ken en saam met hulle gewerk. Ek vermoed as ek saam met Cruywagen sou werk, sou ons moontlik van dag een af koppe gestamp het. Maar hoekom?
Veel gewag word gemaak van Cruywagen se 37 jaar op televisie, maar min mense dink 'n bietjie verder en besef wat dit in werklikheid beteken. Dit beteken dat Cruywagen eers vir baie jare die apartheidsregerings se propaganda met 'n reguit gesig en 'n glimlaggie gelees het en daarna robotagtig voortgegaan het om die ANC-propaganda te verkondig, asof niks ooit gebeur het nie. Cruywagen het duidelik van die begin van sy loopbaan by die SAUK sy seile na die wind geswaai en besluit dat sy salaris en uiteindelike pensioen veel meer werd is as sy eie onafhanklike opinie.
Kyk, duidelik het die man die essensie van sy taak ernstig opgeneem en ek erken ruiterlik dat hy 'n goeie nuusleser was. Hy is klaarblyklik ook 'n baie geliefde eggenoot, pa en oupa. Feit van die saak is net dat dit 'n baie spesiale tipe mens neem om moeiteloos die oorgang te maak tussen apartheidspropaganda en ANC-propaganda. Die tipe mens wat nooit bevraagteken nie, altyd ja-en-amen vir sy politieke base by die uitsaaikorporasie en wat tot die uiterste sal gaan om die weg van minste weerstand te kies, al sou dit nou ook teen sy gewete indruis. Die soetseuntjie, die klaskaptein, die hoofprefek wat agteroor sal buig om sy base gelukkig te maak. Of om dan nou die gebrek op die naam te noem: ruggraatloosheid. Daar is bloot geen ander verklaring vir die feit nie dat Cruywagen as Afrikaanssprekende blanke man wat die apartheidsregime gedien het, tot nou toe ook die ANC kon dien.
Maar ondanks Cruywagen se duidelike selfdienende loopbaantaktiek, het hy nogtans daarin geslaag om 'n tipe Afrikaner-ikoon (let wel nie "Afrikaanses"-ikoon nie) te word. Hoe het dit gebeur? Ek glo dis omdat Cruywagen as't ware die laaste openbare naelstring was wat Afrikaners aan kon vasklou sedert 1994. Alles het verander en 'n hele nuwe realiteit het om die Afrikaner ontvou, maar Cruywagen het soos 'n rots bly staan. Die een enkele ding wat Afrikaners kon herinner aan die tyd toe hulle die mag gehad het; toe hulle propaganda geseëvier het en toe die SAUK 'n instrument in die Nasionale Party se hand was. Dit is 'n bekende feit dat mense wat aan geweldige sosio-politieke veranderinge blootgestel word, naarstiglik soek na iets bekend – 'n simbool of ikoon wat onveranderd bly te midde van die storm. Cruywagen op SABC was so 'n persoon.
En as Afrikaners en Afrikaanssprekendes nou regtig eerlik met hulself wil wees, wie het nog werklik op SABC nuus gekyk? Cruywagen was nog 'n bekende gesig maar die standaard van die SABC se nuus het al lankal gedaal na die vlak van onbeskaamde propaganda. Meeste denkende mense wat ek ken, kyk al lankal nie meer SABC-nuus nie, want hulle besef van watter swak gehalte dit is. (Hier is sommer 'n baie resente voorbeeld hoe die SABC vryheid van spraak muilband.)
Maar om af te sluit. Dit is dikwels hardwerkende, eerlike, doodgoeie mense soos Cruywagen wat dit moontlik maak vir outokratiese regimes om die bevolking met propaganda te bedwelm (dis oa die antwoord op die vraag hoe dit moontlik was dat die Duitse volk so deur Nazisme meegesleur is). Goeie mense wat hulle werk goed doen, maar nooit vrae vra nie en hulle oë styf toeknyp teen dit wat hulle dwars in die krop steek. Die gedienstige handpop wat nie omgee om vir die regime se buikspraak aangewend te word nie. Jy sal ver soek om 'n beter voorbeeld te kry van so 'n persoon as wat Riaan Cruywagen was.
NS: Voordat julle my dalk in julle kommentaar kruisig ter verdediging van Cruywagen, lees net weer wat ek geskryf het en dink bietjie daaroor.
Bekostigbare rooi genot
tags: Chili, Palo Alto Reserva
Ek het al talle kere vantevore genoem dat, agv belastings en aksyns, wyn 'n baie duur kommoditeit hier in Korea is. Elke keer as ek Suid-Afrika besoek dat verwonder ek my aan hoe goedkoop wyn in Suid-Afrika is, hoewel Suid-Afrikaners self nie aldag dit besef nie. Kaapse wyn in Suid-Afrika bied ongelooflike waarde vir geld.
Hier in Korea moet mens egter baie uitgeslape en opportunisties te werk gaan om waarde vir geld in die hande te kry. Oor die algemeen is gehalte wyn van Suid-Afrika (wanneer jy dit kry), die VSA en die Europese lande baie duur (ons praat hier van niks onder die ekwivalent van R200 'n bottel nie). Gehalte Australiese wyn se pryse is effe meer billik, maar die beste waarde vir geld hier plaaslik te koop, is by verre Suid-Amerikaanse wyn. En tussen Argentinië en Chili, vind ek dat laasgenoemde land bo uitkom. Die waarde vir geld van gehalte Chileense wyn is soms so goed, dat mens amper soos 'n dief voel. Oorspronklik het ek gedink die pryse is so billik agv die vryhandelsooreenkoms tussen Korea en Chili, maar toe besef dat Korea ook so 'n ooreenkoms het met die VSA en die EU. Hoe die Chilene dit dus regkry, gaan my verstand te bowe, maar hulle doen dit.
Geen pryse dus vir diegene wat raai dat die meeste wyn wat ek hier drink uit Chili afkomstig is. En van al hierdie Chileense wyn, is daar een naam wat oor die afgelope paar jaar uitstaan vir die ongelooflike kwaliteit wat dit teen die prys bied. Hierdie wyn se naam is Palo Alto.
Die naam van die kelder is afkomstig van die populêre benaming vir 'n doringboom inheems tot Chili en die silhoeët van hierdie boom, domineer ook die etiket op Palo Alto se bottels. Die kelder is geleë in die Maule Vallei, 'n substreek van die Sentrale Vallei – die wynstreek in Chili wat verantwoordelik is vir die meeste wynproduksie in die land (Chili is die negende grootste wynproduserende land, net agter Suid-Afrika).
Ek het die afgelope paar jaar al my kwota van Palo Alto Reserva deurgewerk. Die wyn is 'n rooi versnit van Cabernet Sauvignon (50%), Carmenere (30%) en Shiraz (20%). Die gewone kleinhandelsprys ter plaatse is ongeveer die ekwivalent van R100, maar heel dikwels kry mens die wyn teen afslag vir omtrent sowat R70 (gewoonlik wanneer ek toeslaan!). Die houtverhouderde versnit is sommer veel meer as 'n braaivleis wyn en bied ongelooflike waarde vir geld.
Heel onlangs raak loop ek toe weer die Palo Alto op afslag raak. Maar dit is nie al nie. Palo Alto se nuwe versnit, genaamd Reserva II, pryk toe ook op die rak teen dieselfde prys. Ek dog toe nou eers dit is slegs 'n nuwe etiket en naam vir die nuwe oesjaar van die Reserva, maar nee! Dit is 'n splinternuwe versnit, aanvullend tot die Reserva. Die Reserva II is 'n baie interessante versnit van Merlot (70%), Shiraz (23%), Tempranillo (5%) en Viognier (2%). Bloot uit die verskil in kultivars tussen die twee versnitte, reken ek moes toe dat 'n vergelyking tussen die twee versnitte, interessante leesstof sal maak.
Eerste aan die beurt is die Palo Alto Reserva 2010. Die kleur van die wyn is intens dieprooi, met rante wat nog ondertone van pers vertoon. Soos te wagte, domineer die Cabernet Sauvignon op die neus, met geure van bloekom en swartbessies. Mens tel ook die geure van gerookte salami en 'n peperagtigheid op (afkomstig van die Shiraz). In geheel, 'n uitlokkende, vleserige neus. Hierdie geurprofiel vertoon ook op die tong, met pragtige skoon, donker bessiesmaak op die middelpalaat en 'n goeie nasmaak, met 'n effense speseryagtige nuanse. Die tanniene is aanwesig, maar lieflik onderbeklemtoon. Die kultivars en komponente van die wyn is soomloos geïntegreerd en getuig van goeie gehalte vrug en die pragtige hantering van hierdie vrug deur die wynmaker. 'n Wonderlike mondvol.
Nou vir die Palo Alto Reserva II 2011. Die wyn is effe ligter van kleur as die Reserva, met 'n pers skynsel, wat op die jeugdigheid van die wyn dui. Soos te wagte, is die wyn op die neus 'n heel ander proposisie as die Reserva. Omdat Viognier so erg aromaties is, het selfs 'n klein toevoeging van die kultivar 'n impak op 'n wyn se geurprofiel. In hierdie geval is die sweempie van gemmer en gedroogde appelkoos te bespeur op die neus, onderliggend aan die meer prominente geure van framboos, donker sjokolade en vanielje. Die mondgevoel van die wyn is minder kompleks as die van die voorafgaande wyn. Daar is 'n aangename smaak van sappige, amper soet, kersies op die tong, maar ongelukkig is die nasmaak nie talmend nie. Die tanniene is te verstane ook nie so sag soos die in die Reserva nie. Die smaakprofiel is effe onafgerond, met die suur, tanniene en alkohol wat (nog) nie goed geïntegreerd is nie. Miskien sal die wyn na nog 'n jaar in die bottel beter vertoon, maar op hierdie stadium is die Reserva definitief die smaakliker en beter wyn.
Nog 'n najaar in die vreemde…
tags: Herfs, Seisoene
Ek het die afgelope paar jaar met ritualistiese reëlmaat oor herfs geskryf – oa hier, hier en hier. Omdat hierdie my gunsteling seisoen is en so treffend gedefinieerd manifesteer in die Noordelike Halfrond, word ek jaarliks daartoe gedring om iets van die ervaring te deel.
Hierdie jaar – so het ek gedink – sal ek nie iets skryf nie, want my beskrywende woordeskat tov herfs is so te sê uitgeput. Ek was besig met ander dinge en hierdie herfs het my meestal verbygegaan. Ek het nie eens die moeite gedoen om my lens in te span nie…wel, tot gister.
Elke dag stap ek langs die rivier en vang die kwynende kleurespel en kalerwordende takke my oog. Gistermiddag kon ek nie verder die versoeking weerstaan nie en het ek kamera gaan gryp, so terwyl die namiddag se laaste bietjie flou hitte in die lug bly hang.
Dit is hoofsaaklik die pragtige goudgeel van die ginkgo-bome wat my aandag getrek het. Dit is eenvoudig so 'n ryk en diep geel, dat ek net nie kan weerstaan om dit onder lens te neem nie. Baie van die herfs se kleuredos is reeds afgeskud, maar tussen die kaal bome, is daar vele bome wat steeds krampagtig vasklou aan hulle herfsgewaad.
Benewens die bome, is die paadjies en grond bedek in 'n veelkleurige gewaad van droë blare en tussen die kleure, staan 'n naakte tamatiepruimboom, met ryp oranje vrugte geëts teen die lug. Dit is so dat dit nou elke dag ongemaklik kouer word en daar is 'n bepaalde hartseer in die lug as die bome hul kaal takke begin wys en die wêreld om jou begin vervaal. Onwillekeurig draai Koos Doep se woorde in my kop:
Nog 'n najaar in die vreemde, met my drome sonder tal.
En ek weet die winter kom weer, met sy sneeu wat ewig val.
Dis die seisoen van heimwee, nostalgie en verlange. Dis die seisoen van verlore geliefdes en glimlagte wat was; van herinneringe aan die vreugde van lente en die somerhitte. Maar dis ook die seisoen van refleksie, van asemhaal en van vrede.
Want ondanks die verlies en verlange, bring die seisoen 'n onbeskryflike gevoel van berusting, wat ek afwesig vind in die ander seisoene. Binnekort sal die koue my omsingel en die wêreld kaal, kleurloos en lelik laat. Nou is daar egter nog kleur en ek geniet die laaste paar dae van die statige seisoen…