Verheerlikingssondag - Missio
2 Korintiërs 3:12 – 4:2
Ons vier elke jaar op Verheerlikingsondag Jesus se verheerliking, of die Godheid van Jesus. Die Lukasteks herinner ons aan Jesus se verheerliking op die berg. Die Eksodusteks vertel vir ons van Moses se ontmoeting met God op die berg, wat daartoe gelei het dat sy gesig geblink het. Die Engelse naam vir hierdie Sondag, Transfiguration Sunday, dui op iets wat van vorm verander, wat getransformeer word, of om iets op 'n nuwe manier te sien – soos om 'n sluier voor iemand se oë weg te neem. Dit is die ervaring wat die dissipels gehad het toe hulle gesién het hoe Jesus verheerlik word. Die preekriglyne vir hierdie Sondag fokus op gelowiges se ervaring van 'n sluier wat weggeneem word en hulle bewussyn dat dit 'n voortdurende proses in 'n mens se lewe is. Dit is 'n proses waardeur ons deurlopend nuwe perspektiewe ontdek omdat ons die heerlikheid van die Here herontdek en as't ware in ons lewe (moet) weerspieël.
12Terwyl ons dan so 'n hoop het, tree ons op met groot vrymoedigheid – 13nie soos Moses, wat 'n sluier oor sy gesig getrek het, sodat die kinders van Israel nie die einde van dit wat aan die vergaan was, kon aanskou nie. 14Maar hulle denke was verhard. Want tot vandag toe lê dieselfde sluier oor die Ou Testament wanneer dit gelees word; en dit word nie weggeneem nie, want dit word slegs in Christus verwyder. 15Maar tot vandag toe, elke keer wanneer Moses gelees word, lê daar 'n sluier oor hulle harte. 16Telkens egter, wanneer iemand hom tot die Here wend, word die sluier afgehaal. 17Die Here is die Gees, en waar die Gees van die Here is, daar is vryheid. 18En ons almal, terwyl ons met ontsluierde gesig die heerlikheid van die Here aanskou, soos in 'n spieël, word na dieselfde beeld verander, van heerlikheid tot heerlikheid, soos afkomstig van die Here, die Gees. 1Daarom, aangesien ons hierdie bediening het volgens die ontferming wat aan ons betoon is, gee ons nie moed op nie. 2Ons het egter afstand gedoen van geheime skandelike dinge, en tree nie slinks op, of verdraai die Woord van God nie; maar deur die waarheid aan die lig te bring, beveel ons onsself voor God aan by die gewete van elke mens.
Luk. 9:28-36, (37-43)
Toetrede: Lied 151 of Flam 86
Votum: Psalm 99
Lofsang: Psalm 99 of Lied 205 of Flam 113 [bekend] of VONKK 264
Verootmoediging: (Matt 17:1-8, Mark 9:2-9, Luk 9:28-36)
Toewyding Flam 221 [nav 2 Kor 3:18]
Skriflesing: 2 Korintiërs 3:12-4:2
Slotsang: Flam 21 of Lied 255
Seën: (N.a.v. Mark 9:2-9 en Matt 17:1-9)
Respons: Lied 189 Halleluja
Lied 151 "Skenk ons Here, u beskerming" of
Flam 86 Ons Bring U Hulde, Heer
Die Skepper-God wat die wêreld steeds transformeer,
die Verlosser wat verheerlik is,
en die Trooster wat ons deurlopend help om nuwe perspektiewe raak te sien,
groet ons elkeen vanoggend:
Genade en vrede van God Drie-enig – Vader, Seun en Heilige Gees.
30(Uit Woord en Fees 2022)
Psalm 99 of
Lied 205 "Bring lof aan die Vader" of
F113. Here Jesus, U Skyn Oor Almal [bekend: Shine Jesus Shine] of
VONKK 264 Kom ons prys sy Naam
Flam 221 Ek Wil Meer Lyk Soos Jesus [nav 2 Kor 3:18]
F86. "Ons Bring U Hulde, Heer"
(RUBRIEK: Flam – Toetrede / Verwondering)
Oorspronklike titel: We declare your majesty
Teks en musiek: Malcolm du Plessis
Afrikaanse vertaling: 2005 Johan Engelbrecht
© 1984 Maranatha Praise, Inc.
Ons bring U hulde, Heer
en besing u grootheid, Vader;
want u glorie en heerlikheid,
U krag en majesteit,
laat ons met lof en eerbied voor U buig.
U Naam word verhef oor die hele aarde.
U het ons verlos uit liefd' en genade.
Hoor ons dan nou waar ons tot U nader.
Ons buig in aanbidding hier voor U troon.
Oorspronklike titel: Shine, Jesus, shine
Afrikaanse vertaling: Breda Ludik
© 1987 Make Way Music
VONKK 264 "Kom ons prys sy Naam"
Teks: Heri ni jina – tradisioneel Oos-Afrika, oorgelewer deur Deogratias Mahamba; Afrikaanse weergawe: Breda Ludik 2013
Melodie: HERI NI JINA – tradisioneel Oos-Afrika
Orrelbegeleiding: Gerrit Jordaan 2012 ©
Kantoryverwerking: Gerrit Jordaan 2012 ©
© Teks, orrelbegeleiding en kantoryverwerking: 2013 VONKK-Uitgewers (admin Bybel-Media)
RUBRIEK: Multikultureel – Lofprysing / Liefde, Dankbaarheid en Diens
1. Kom ons prys sy Naam.
Kom verheerlik Jesus se Naam.
Kom verheerlik Jesus se Naam. (Ons prys Hom)
2. Kom ons volg ons Heer.
Kom ons volg ons Heer.
Kom ons volg vir Jesus alleen.
Kom ons volg vir Jesus alleen. (Ons volg Hom)
Kom ons volg vir Jesus alleen. (Ons volg Hom.
F221. "Ek Wil Meer Lyk Soos Jesus"
(RUBRIEK: Flammikidz – Geloof en Vertroue)
Oorspronklike titel: Meer en meer
Afrikaanse vertaling: 2007 Faani Engelbrecht
© 1998 Celmar Music
(vgl 2 Kor 3:18 Nuwe Lewende Vertaling)
Ek wil meer en meer
en meer lyk soos Jesus.
en meer lyk soos Hy.
Ek wil meer en meer lyk soos Hy.
In alles wat ek is
en in alles wat ek doen
wil ek word soos wat Jesus dit wil.
Elke oomblik, elke dag
en nie net af en toe
want dit maak 'n reuseverskil.
Ek wil graag dat die mense Jesus in my sien
omdat ek 'n getuie wil wees.
Al is ek nog so jonk,
dis niks en buitendien
ek's 'n brief wat die wêreld kan lees.
Ek weet dit net soos jy
dat ek dit self nie kan nie
daarom gee Hy sy Heilige Gees.
Hy help my meer en meer
om te leef soos Hy beplan
sonder Hom was ek nêrens gewees.
F21. "In Die Hemel Is Die Heer"
(RUBRIEK: Kruisfuur – Lof / Verwondering)
Teks en musiek: Tom Hiemstra
© 2001 MAR Gospel Music Publishers
(vers 1 en 2 opgeneem op Louis Brittz se CD Ons Koning kom weer)
1. In die hemel is die Heer
en sy glans is soos kristal.
en Hy heers oor die heelal.
Daar is mag in sy Woord!
Soos die waters druis sy stem.
Soos die son op die see se blou,
so die rykdom van sy trou.
Want aan U is die mag
en die heerlikheid en krag.
en die lof, want U regeer.
2. Miljoene in gereedheid,
is die eng'le om sy troon.
en die weelde van sy kroon.
3. Drie maal heilig is die Heer,
4. Aan Hom wat op die troon sit,
van nou af en vir ewig.
BybelMedia se Woord en Fees het 'n baie oulike voorstel oor verskillende soorte spieëls – kyk by missio.org.za
Óf gebruik die vorige voorstel:
Die fokusteks praat van die lig wat ons harte "verlig met die kennis van die heerlikheid van God, wat van Jesus Christus uitstraal". Vir kinders kan dit gewoon beteken dat God sy geliefde Seun gestuur het, om vir ons te sê dat Hy lief is vir ons. Gesels met die kinders oor Valentynsdagkaartjies. Dalk het van die kinders vir hul ouers Valentynsdagkaartjies gemaak, waarmee hulle vir Mamma of Pappa sê dat hulle lief is vir hulle. God het vir Jesus gestuur om te sê hy is lief vir ons. Nou is elkeen van ons soos 'n Valentynsdagkaartjie, wat God die wêreld in stuur om vir die wêreld te vertel dat hy lief is vir hulle. As jy wil fokus op die gedagte dat elkeen van ons soos 'n Valentynsdagkaartjie is, kan jy hartjie-stickers koop en (van 'n veilige afstand af) op kinders se voorkoppe plak. Laat kinders tydens die preek Valentynsdagkaartjies maak, dalk vir diegene wat nog nie eredienste kan bywoon nie – kaartjies wat hulle herinner dat God (en die gemeente!) lief is vir hulle. As hulle lekker kreatief is, kan hulle gewoon 'n skoon A4 vel vou en kaartjies teken en skryf. Dit verskaf 'n lekker aanknopingspunt vir die preek oor een van die aangrypendste briewe van Paulus. Hy ontbloot homself as mens soos nêrens in sy ander briewe nie. Ons kry 'n baie eerlike prentjie oor hom en sy uitdagings. Hy was ook maar net 'n gewone mens van vlees en bloed, maar een met 'n besondere roeping – soos alle gelowiges vandag. Paulus beklemtoon daarom hier dat sy apostelskap nie in sy eie krag of mag gesetel is nie, maar in die bediening wat hy van die Here ontvang het. Daarom kan hy nie anders nie as om Jesus Christus as die Here te verkondig. Gelowiges se leefstyl moet ook die nuwe lewe reflekteer wat hulle in Jesus Christus ontvang het. Die boodskap wat Paulus verkondig, het te doen met die lig waaroor hy in vers 6 skryf: "God wat gesê het: 'Laat daar lig skyn uit die duisternis,' het ook in ons harte 'n lig laat skyn om ons te verlig met die kennis van die heerlikheid van God, wat van Jesus Christus uitstraal." Uit Christus straal die lig van heerlikheid. Ons weerkaats hierdie lig wat tot binne ons diepste wese skyn. Deur die lig wat uit Jesus skyn, kan gelowiges met nuwe, ander oë na God se skepping en mense kyk. God het Hom oor ons ontferm en hierdie bediening van die lig aan ons opgedra. Daarom word ons nie moedeloos nie. Ons vermy praktyke wat nie die lig kan verdra nie en waaroor ons ons sou moes skaam. Ons gaan nie met bedrog te werk nie en ons vervals nie die woord van God nie. Inteendeel, ons maak die waarheid openlik bekend en beveel onsself so aan by elkeen wat voor God 'n eerlike gewete het. Hoe goddelik sal dit nie wees as die skoliere, studente, mans, vroue, sake- en ambagslui, dokters, landdroste en politici almal in elke geloofsgemeenskap hierdie woorde hoor en dit kreatief begin uitleef nie! Op hierdie manier leef ons uit die heerlikheid van Christus.
Of vertel die verhaal van "The Pied Piper's Magic" deur Steven Kellogg. Paulus praat van die sluier wat verhoed dat ons vir God sien – en hoe ons self verander wanneer die sluier verander word. Kellogg se verwerking van die klassieke "rottevanger" verhaal, vertel van twee bitter karakters wat hervorm word wanneer die fluitspeler hulle help om te sien dat hulle waarde het. In die proses word die hele gemeenskap verander. Dis ook 'n mooi liefdesverhaal, hier rondom Valentynsdag. Hier is 'n video van die verhaal. Jy kan die boek (in ppt formaat) hier leen.
Ons lees weer vers 18
"Ons almal weerspieël die heerlikheid van die Here … ons word al meer verander om aan die beeld van Christus gelyk te word. Die heerlikheid wat van ons uitstraal, neem steeds toe. Dit doen die Here wat die Gees is."
Die ou Afrikaanse vertaling het dit helder vertaal: "En terwyl ons almal met onbedekte gesig soos in 'n spieël die heerlikheid van die Here aanskou, word ons van gedaante verander na dieselfde beeld …"
Vandag gesels ons oor die feit dat die Here deur sy Woord ons lewens verander. Dit is soos 'n spieël wat nie net vir ons wys wie ons is, en wat ons nodig het nie, maar die krag het om ons te verander. Die Bybel is 'n SPIEËL wat ons verander.
'n Paar vriende gesels
In die jaar 386, in Milaan in Italië, sit drie vriende en gesels. Die een is Augustinus, 'n beroemde professor in retoriek uit Noord-Afrika. Die ander twee is sy twee vriende Alypius en Ponticianus. Daar lê 'n Nuwe Testament geskrif op 'n tafel en Ponticianus vra vir Augustinus of hy 'n Christen is.
Nou Augustinus se ma, Monica, het toe al jare reeds vir hom gebid, maar hy moes antwoord, nee, hy is nie 'n gelowige nie; hy kom net nie so ver nie, eintlik omdat hy sy eie lewenstyl – 'n gejaag na plesier en sukses – te liefhet.
Dan vertel Ponticianus vir Augustinus hoe hy onlangs tot geloof gekom het toe hy een van die woestynvaders, Antonius, se verhale gelees het, en hoe dié tot geloof gekom het toe hy in 'n kerk gehoor het hoe daar uit die boek Matteus voorgelees is. Dié woorde het Antonius só ontroer dat hy tot inkeer gekom het, en sy lewe dramaties verander het.
En Ponticianus het só onder die indruk van die krag van die Woord in die lewe van Antoius gekom, dat hyself 'n volgeling van Jesus geword het.
Die gesprek en getuienis van sy vriend het Augustinus hewig ontstel. Dit het hom opnuut verward en leeg laat voel, vol van verlange na die vreugde wat Ponticianus en Antonius in die Woord en in 'n verhouding met Jesus ontdek het.
Hy het opgestaan en in 'n tuin daar naby gegaan om alleen te wees. Onder 'n vyeboom het hy in trane uitgebars. En dan hoor hy 'n stem. Êrens, daar naby, hoor hy 'n kinderstem wat sing, dieselfde woorde oor en oor. En hoewel hy nie kan uitmaak of dit 'n seuns- of dogterstem is nie, kan hy die woorde van die liedjie duidelik hoor: Tolle, lege. Tolle, lege. Neem, lees. Neem, lees.
Dit is asof Augustinus weet die woorde is vir hom bedoel. Hy draai om, gaan die huis binne, neem die Nuwe Testamentiese boek op die tafel en begin lees by Romeine 13:13 en verder.
En oombliklik is die Woord vir hom soos 'n spieël, waarin hy homself sien:"Ons moet welvoeglik lewe soos dit in die daglig hoort. Daar moet geen drinkery en uitspattigheid, geen ontug en onsedelikheid, geen rusie en jaloesie wees nie."
En in die sien van homself, in alle eerlikheid skuldig aan alles wat die Woord sê nie in sy lewe moet wees nie, kom daar 'n verandering, toe hy verder lees en agterkom die geheim van 'n oorvloedige lewe lê in die afskeid van sy sondige begeertes, en die navolging van Jesus Christus ( vers 14). En hy kom tot geloof in Jesus Christus, tot groot vreugde van sy ma.
En die res van die verhaal is vir ons bekend: Augustinus word waarskynlik die grootste denker en teoloog, nie net van sy eie tyd nie, maar van alle tye (verhaal in Neem, lees! van Dirkie Smit, p 231).
En deur die eeue sou dié ervaring hom telkens herhaal – Luther, Calvyn, Wesley – en tallose gewone mense. Hulle word diep geraak deur die lees van die Woord, kom tot geloof, word deur die Woord versterk in hulle geloof deur die jare heen, soms radikaal soos met 'n waterval of 'n stroomversnelling en ander tye diepsinnig soos met 'n al dieper vloeiende rivier.
Die Bybel is soos 'n spieël
Elke keer as ons daarin kyk, sien ons drie goed raak:
onsself geteken in ons mensheid, sondigheid en gebrokenheid,
die wêreld en die lewe in sy verydeling en boosheid, en
die beeld van Christus wat ons nie net uitnooi om soos Hy te word nie, maar wat in die raaksien en die herkenning van wie Hy is en wat Hy bied alreeds ons menswees verander.
Die Bybel praat op 'n paar plekke oor dié ervaring.
In Jakobus 1:21-25 word veral gepraat oor hoe onsself sien in die spieël van die Woord. Ons kan nie wegkruip vir die prentjie wat die Bybel gee van onsself nie. Dit teken ons in ons sonde en onmag. Dit ruk ons en dit ontstel en bring ons by 'n kruispad, 'n ontmoeting met dié Een wat ons wil verander.
In 1 Korintiërs 13 word weer gepraat van hoe ons die lewe sien. Ons kyk soos in 'n spieël, 'n dowwe spieël – spieëls van daardie tyd was nie so helder soos vandag s'n nie, want dit was van gepoleerde metaal gemaak – en verstaan nie alles nie. Maar, sê Paulus, een ding kan ons weet, en dit is dat die liefde die enigste ding is wat regtig saak maak, belangriker as die mees wonderbaarlike geestelike gawes, diepsinniger as die beste kennis en insig, en baie meer werd as die grootste opoffering wat 'n mens kan maak. Dit troos ons, en nooi ons dus uit om in liefde teenoor en met almal te leef.
Maar die toppunt vir my van al dié skrywes oor die Woord as 'n spieël, is waar Paulus sê in 2 Korintiërs 3: As ons in die spieël van die Woord kyk, sien ons vir Christus. Ons sien in die Bybel, nie net hoe ons lyk nie, of hoe die wêreld lyk nie, maar hoe Christus lyk.
Die Bybel is soos 'n spieël wat ons verander
Want, en dit is die verstommende manier waarop Paulus hierdie metafoor van die spieël aanwend, die spieël van die Woord keer volgens hom die normale orde van dinge om. In plaas daarvan dat die spieël se beeld verander soos ek daarin kyk en ek beweeg of gebare maak – dit is soos normale spieëls werk toe ek laas gekyk het – verander die een wat voor die spieël staan om te lyk soos die prentjie wat in die spieël wys.
En nou weet ons, die een in die spieël is Christus. Dit is die weerkaatsing wat ons in die spieël van die Woord sien. En die een voor die spieël is ekself. Dit is ek wat verander as ek lank genoeg kyk na die beeld van Christus wat in die Woord so duidelik vir ons geskets word.
As ons lank genoeg, en diep genoeg kyk in die spieël van die Woord, word ons algaande verander, stukkie vir stukkie – van heerlikheid tot heerlikheid, soos Paulus hier sê – om die heerlikheid van Christus te weerspieël. Dit is asof die sluier van ons lewens afgehaal word, ons gebrek aan verstaan en begrip, en ons Hom al hoe beter kan raaksien.
Godskennis en selfkennis gaan saam
Calvyn het hieroor geskryf in sy bekende werk, die Institusie van die Christelike geloof, dat jy jouself net beter kan leer ken, as jy God leer ken – en dat jy net vir God regtig kan leer ken, as jy jouself beter leer ken. Godskennis en selfkennis, sê hy, gaan saam, die een kan nie sonder die ander nie.
En hoe leer ons God (en onsself) ken? In die spieël van die Woord, in Jesus Christus, want dit is die beeld wat die Bybel uitstraal. Daarom kon Calvyn oor geloof praat en sê, geloof is: "to contemplate the face of God". Geloof is om ure lank in God se teenwoordigheid met sy Woord deur te bring, sodat ek Hom kan sien in die Woord, en die beeld van Hom my kan verander.
Ons word spieëls vir die wêreld
En die wonder gebeur, soos ons verander, word ons ook spieëls vir die wêreld, weerkaatsings van God se heerlikheid, wat sy genade, en sy liefde, sy vreugde, en sy vrede na mense uitstraal. En soos mense na ons kyk, en in ons hierdie weerkaatsing van God raaksien, word hulleself verander – soos dit inderdaad gebeur het met Augustinus. Sy vriend Ponticianus was vir hom soos 'n spieël wat hom na die spieël van die Woord gedryf het, waardeur die verandering in sy lewe gebeur het.
Daarin is ons anders as Moses, wat wel verander het in God se teenwoordigheid, maar telkens as hy terug is in die gewone lewe, die glans verloor het. Daarom dat hy dit weggesteek het vir die ander mense. 'n Sluier oor sy gesig getrek het. Hy wou nie hê dat hulle sien die glans verdof nie.
Nou, Paulus skryf hieroor, nie net om 'n mooi kontras met die lewe van Moses te teken nie. Hy skryf nie hieroor net om 'n literêre tegniek te gebruik om sy brief interessanter te maak nie. Hy spreek 'n fundamentele vrees by Christene aan. Dit is – ek weet mos wie ek is, 'n sondige mens, iemand wat so baie tevore al verkeerde keuses gemaak het. Hoe weet ek dat ek nie môre die Here weer in die steek gaan laat nie, dat ek ook maar soos Moses al hoe dowwer en dowwer sal raak totdat daar van die glans van Christus min oorbly nie?
Moet ek nie maar meer kere, soos Moses, die berg van 'n retreat of 'n byeenkoms wat my weer laat blink van die glans van die Here bywoon nie? En sorg dat ek die inspuiting gereeld kry, sodat my dowwe gelaat kan bly blink?
Nou, moet vir geen oomblik dink dat die berg-ervarings nie belangrik is nie. Sonder dit sou baie van ons wat hier sit nie hier gewees het nie. En van tyd tot tyd het selfs die blinkstes onder ons dit nodig.
MAAR – dit verdryf nie die vrees nie!
Dit doen die Here wat die Gees is
Daarom dat Paulus hier sê: "Dit doen die Here wat die Gees is." Dit is Hy wat die heerlikheid wat ek uitstraal, laat toeneem. Hy maak ons vry om God te kan hoor en gehoorsaam.
Dit is net die Gees wat my vrees kan verdrywe. Want Hy maak my lewe vol van die krag van God, van God self.
Maar, hoe doen Hy dit?
Dit gebeur in my daaglikse besig-wees met die Woord
Dit gebeur in my daaglikse besig-wees en bly met die Woord van God.
Hoe mooi sê Peterson dit nie, in daardie vers wat 'n motto vir ons gemeente kan begin word: "Let the word of Christ – the Message – have the run of the house. Give it plenty of room in your lives. Instruct and direct one another using good common sense. And sing, sing your hearts out to God!" Kol 3:16 in The Message.
Dit is uiteindelik nie die berg as sodanig wat my of jou verander nie. Dit is die God van die berg.
En daarom, dit is nie die berg wat jou verander nie – 'n mens kan tog nie altyd daar bly nie – dit is die Woord van God wat jou verander.