Alternatief vir staat se landboumeesterplan gesoekAnders as die staat se meesterplan sal die alternatiewe plan oop wees vir deelname, ook van individuele boere en ander vennote in die waardeketting. (Argieffoto: Verskaf) Sommige staatsamptenare, landbou-ondernemings, vakbonde en die ANC is dalk opgewonde oor die landboumeesterplan (AAMP), maar op grondvlak kry dit die wind van voor onder boere en instellings wat hulle verteenwoordig. In ŉ gesamentlike verklaring van Saai en TLU SA, sê hulle organisasies met duisende lede, waaronder TLU SA, Saai, Wildbedryf SA (WRSA), die werkgewersorganisasie Neasa, sowel as talle akademici, wetenskaplikes, opposisiepartye, ekonome, plaaslike en distrikslandbou-unies en individuele boere wat die plan verwerp het, werk nou saam om ŉ “meer inklusiewe, markvriendelike en staatsbestande alternatiewe meesterplan te ontwikkel”. Die landboumeesterplan is onlangs onderteken en het gemengde gevoelens uit die bedryf ontlok. Dit is spesifiek en gedetailleerd en word uit sommige oorde minstens as ŉ vertrekpunt vir die bedryf bestempel. Hoofbesware teen die plan is dat dit mank loop aan inklusiwiteit, sê Rossouw. Dit gebruik ook die ANC se gediskrediteerde transformasiemodel as grondslag – en byna nêrens word daarna na boere verwys nie. “Dit is ŉ landbouplan sonder boere.” TLU SA het vroeër al gewaarsku dit sou ŉ fout wees om die plan af te teken, ook omdat dit swaar steun op transformasie van die landbousektor. Die organisasies sê nie een van die ondertekenaars van die AAMP kon tot dusver sê waarom vakbonde en nie-regeringsorganisasies se insette in die plan gevra is, terwyl geen bydrae van sommige van die grootste boerestrukture, werkgewersorganisasies, bedryfsliggame en ekonome bekom is nie. Theo de Jager, voorsitter van Saai, sê die meesterplan skep die indruk dat die ANC dit as ’n transformasiestrategie opgestel het en later welwillende organisasies in die landbou gaan soek het om daaraan legitimiteit te gee. Ook Bennie van Zyl, hoofbestuurder van TLU SA, sê ten spyte van die goeie ekonomiese beginsels wat daarin vervat is, is die plan gekontamineer met uitgediende ideologiese beginsels wat wêreldwyd nog net armoede en hartseer veroorsaak het. TLU SA is aanvanklik by besprekings van die meesterplan betrek, maar is weggelaat nadat die organisasie duidelikheid gevra het oor die definisie van “transformasie”. Die organisasies sê anders as die staat se meesterplan sal die alternatiewe plan oop wees vir deelname, ook van individuele boere en ander vennote in die waardeketting. Dit sal uiteindelik aan die ondertekenaars van die staat se meesterplan voorgelê word om te bepaal presies wat hulle probleem met ŉ meer inklusiewe en markvriendelike alternatief is.