JY LEES NOU Hoe gemaak met daardie deuntjie wat in jou kop bly vassteek?
In die vrye omgang word dit 'n oorwurm genoem. En dis glad nie so aaklig as wat dit klink nie.
Daardie oorwurm is nie 'n mediese toestand of 'n aaklige infeksie nie. Dis net 'n perfekte beskrywing vir daardie liedjie wat soms tot groot konsternasie in jou kop bly vashaak.
Wikipedia beskryf dit as 'n "breinwurm, taai musiek of vasgehaakte liedjie-sindroom".
Nes jy dink dis verby, dring dit weer na vore op die mees onverwagte, en soms onvanpaste, tye. En dit gebeur glo ook in gelyke mate met 98 persent van die mans en vroue rondom jou.
Soms word dit deur 'n woord, ervaring of foto geaktiveer. En voor jy jou kom kry, haak daardie stukkie liedjie vas soos 'n stuk kougom op 'n warm teerpad.
Wat die irritasievlakke nog hoër kan opjaag wanneer jy nie van die lastige oorwurm ontslae kan raak nie, is wanneer dit boonop 'n liedjie is waarvan jy glad nie hou nie.
Hoe beland daardie liedjie in jou kop?
Sommige liedjies het 'n groter kans om in jou kop vas te haak as ander. Dis die algemene ritme van Westerse popmusiek, veral waar dit hoog begin en laer eindig. Navorsers het glo gevind Moves Like Jagger deur Maroon 5 is een van die algemeenste oorwurms.
'n Liedjie met ongewone intervalle sal ook gou koers kies na die vashaak-sindroom.
Die oorwurm is daar - nou wat nou?
As jy alleen is, kan dit help om die radio se volumeknoppie oop te draai en aandagtig te luister na die liedjies wat speel.
Maar hoe gemaak as jy in 'n kantoor vol mense sit waar dit dalk nie geduld sal word nie?
Die eerste stap om daardie lastige oorwurm uit jou kop te verwyder, is om die liedjie van begin tot einde deur te luister. As dit nog nie werk nie, word voorgestel dat jy op 'n ander liedjie fokus. Maar dit kan ook weer die volgende oorwurm word.
Kelly Jakubowski, 'n navorsingsassistent van die musiekdepartement aan die Durham Universiteit in Engeland, stel voor jy moet maar die liedjie op sy eie toelaat om te vervaag.
Dr. C. Philip Beaman van die Sentrum vir Kognitiewe Navorsing aan die Reading-universiteit in Engeland, stel 'n taai teenvoeter voor vir die taai deuntjies: kougom!
Dis nie so vreemd soos dit klink nie. Breinskanderings het getoon wanneer iemand aan 'n deuntjie dink, dit ook spraakproduksie aanwakker. Dus, as jy nie praat nie, kan die oorwurm nie jou denke oorheers nie. Hy erken egter heelwat navorsing moet nog gedoen word.
Dr. Freya Bailes van die Leeds-universiteit sê selfs wanneer die musiek waarna jy luister, onderbreek word, word dit in gevalle deur jou brein voltooi. Dit staan as die Zeigarnik-effek bekend. Sy stel voor dat jy 'n ander deuntjie kliphard begin sing wanneer daardie oorwurm sy lastige kop uitsteek.
Nog 'n manier om die oorwurm uit te skakel terwyl jy loop, is om 'n vinniger of stadiger pas as die liedjie se ritme te handhaaf.
As jy reeds alles in die stryd gewerp het om die oorwurm stil te maak, stel sy voor jy hou op probeer en fokus jou aandag bloot op iets anders.