Ho lokisetsa mehato ya ho phahamisa ntshetsopele e loketseng, tlhahiso le tshebediso ya diphedi tse fetosweng lefutso; ho netefatsa hore diketsahalo tsohle tse etsahalang tse kenyelletsang tshebediso ya diphedi tse fetotsweng lefutso (ho kenyelletsa theko ya ditswantle, tlhahiso, ho ntshuwa le kabo) di tla etswa ka mokgwa o tlang ho fokotsa diphetho tse kotsi tikolohong; ho ela hloko thibelong ya dikotsi le tsamaiso e phethahetseng ya matlakala; ho theha mekgwa e tshwanang ya ho beha tekong le phokotso ya dikotsi tse hlahiswang ke ke diketsahalo tse kenyelletsang tshebediso ya diphedi tse fetotsweng lefutso; ho hlahisa ditlhoko tsa bohlokwa le mokgwa wa ho beha tekong kotsi; ho theha lekgotla la diphedi tse fetosweng lefutso; ho netefatsa hore diphedi tse fetotsweng lefutso di loketse mme ha di na kotsi tikolohong; le ho theha mekgwa e loketseng ya tlhokomelo ya diketsahalo tse ikgethang tshebedisong ya diphedi tse fetotsweng lefutso; le ho fana ka dintlha tse amanang le tsona.
boto ya boipiletso?
tshebediso e tlasa taolo?
tokollo ka kakaretso e bolela tsebiso ya diphedi tse fetotsweng lefutso ka hara tikoloho ka mokgwa le ha e le mang, moo diphedi di seng di sa hlole di tshwerwe ke ditshita le ha e le dife mme di se di se tlatsa taolo ya motho, hoo sephedi se ka tswelang pele ho phela le ho atoloha?
kalafo ya ditho tsa lefutso?
sephedi se fetotsweng lefutso e bolela sephedi, ditho tsa lefutso tse ileng tsa fetolwa ka mokgwa o sa iketsahalleng ho latela tlhaho e leng ka thobalano kapa kopano ka tlhaho kapa ka ketsahalo tsena bobedi, mme phetolo ya lefutso e tla ba le tlhaloso e tsamaelanang le yona?
ho beha leihlo?
tokollo ya teko?
matlakala e bolela ntho le ha e le hore ke mosi, mokedikedi kapa e thata kapa bobedi ba tsona, eo ho latela makikutlo a motho eo e leng ho yena kapa e taolong ya hae, e seng e sa batluwe kapa e ngata tlolo, etswang, e setseng, kapa masalla a tshebetso le ha e le efe kapa ketsahalo e mabapi le diphedi tse fetotsweng lefutso?
b ntshetsopele, tlhahiso, tokollo le tshebediso ya diphedi tse fetotsweng lefutso ho kenyelletsa le divaerase dibakethiria; le c tshebedisong ya kalafo ya ditho tsa lefutso.
ho etsweng le tshebedisong ya disele tse kopantsweng e se tsa leloko mme di keke tsa kgona ho hlahisa tse ding; le iii moo ho kopantsweng disele ho kenyelletsa le seleng tseo motheo wa tsona e leng wa maiketsetso tsa dimela.
Ho na le lekgotla le thehilweng le tlang ho tsejwa e le Lekgotla la Phethahatso la Diphedi tse Fetotsweng Lefutso, le tlang ho ba le ditho tse sa feteng borobedi tse tlang ho thonngwa ke Letona.
v Lefapha la Basebetsi; le vi Lefapha la Kgwebo le Indasteri.
b o tla kenyelletsa modulasetulo wa Komiti; le c ho ka kenyelletsa motho le ha e le mang feela.
Letona le tla beha modulasetulo le motlatsa modulasetulo ho tswa dithong tsa Lekgotla.
Motlatsa modulasetulo o tla sebedisa matla ohle le ho phetha mesebetsi yohle ya modulasetulo moo e leng hore modulasetuolo ha a kgone ho etsa jwalo.
n etse dikgothalletso ho Letona ka ho thonngwa ha ditho tsa Komiti.
d se tlosa ofising ho latela karolwana ya 2?
e se hlokahala.
Letona le ka tlosa setho sa Lekgotla ofisisng nako e nngwe le e nngwe ha Letona le na le maikutlo a hore setho se jwalo ha se sa etsa mosebetsi wa sona wa ofisi kapa se sa ka sa itshwara hantle.
Sekgeo Lekgotleng se tla tlatswa hang ha kgonahalo e le teng ho latela karolo ya 3.
Letona ha le kgotsmangtse hore setho le ha e le sefe sa Lekgotla se thibetswe ke ho kula kapa lebaka le ha e le lefe feela ho etsa mesebetsi ya lona ya ofisi, Letona le ka thonya motho le ha e le mang eo le mmonang a lokela ho kena e le motlatsi wa setho seo ha se ntse se thibellehile, le hore motlatsi ya jwalo nakong ya hae ya ho sebetsa e le motlatsi, o tla etsa mesebetsi ya ya setho seo a thontsweng sebakeng sa sona: Ho ntse ho ikamahantswe le hore motho ya thontsweng e le motlatsi wa modulasetulo kapa motlatsa modulasetulo o tla etsa mesebetsi ya setho se tlwaelehileng, ntle le hore Letona le laele ka mokgwa o mong.
Dikopano tsa Lekgotla di tla tshwarwa ka nako le dibaka tse tlang ho bolelwa ke modulasetulo nako le nako: Ho ntse ho ikamahantswe le ntlha ya hore kopano ya pele e tla tshwarwa ka nako le sebaka se tlang ho hlaloswa ke Letona.
Bongata bo lekaneng ba kopano ya Lekgotla e tla ba bongata ba ditho.
Qeto ya Lekgotla e tla fihlellwa ka motheo wa tumellano.
Lekgotla le ka thonya batho ba bang ba ananelehang ho sebetsa Lekgotleng hore ba eletse Lekgotla moo Lekgotla le bonang ho le molemo ho etsa jwalo teng.
Lekgotla le ka kopa diphehiso tse ngotsweng ho batho ba ananelehang ntlheng le ha e le efe ya phetolo ya lefutso e leng matsohong a Lekgotla.
a15y1997s88 Ho thonngwa ha Mongodisi a Ka pele ka moo ho ka kgonehang ka teng ka mora ho thewa ha Lekgotla le moo ho hlokehang Letona le, ka mora therisano le Lekgotla, thonyana mongodisi ya nang le manolo le boiphihlelo bo loketseng.
e ka fediswa ke Letona ha e le hore mongodisi ha a etse mosebetsi wa hae ka mokgwa o kgotsofatsang.
b a ka sebedisa matla a hae le ho etsa mesebetsi eo a ka e fuwang kapa e fetisetswang kapa hehwang ke kapa tlasa Molao ona kapa ke Lekgotla.
Nako tsohle moo e leng hore mongodisi ha ayo ka lebaka le itseng kapa ha a kgone ho phetha mosebetsi wa hae, kapa nako tsohle moo e leng hore ho na le sekgeo se hlahang ofising ya mongodisi, Lekgotla le ka beha setho sa basebetsi ba lona ho sebetsa boemong boo ho fihlea mongodisi a kgutla ho tla phetha mosebetsi wa hae, kapa ho thonngwang mongodisi ho ya ka karolwana ya 1, mme setho seo, ha se ntse se tshwere mokobobo, se na le matla le ho ka phetha mesebetsi ya mongodisi jwalo a ka e fuwa kapa e nehwa ke Lekgotla.
Ketso le ha e le efe ya mongodisi e ka hulwa nakong efe kapa efe kapa ya fetolwa ke Lethona.
Molaodi Kakaretso o tla beha, ho latela dipehelo tsa Molao wa Basebeletsi ba Setjhaba, wa 1994 Phatlalatso ya 103 ya 1994, bahlanka ba bangata ba lefapha ka moo ho hlokehang ka teng ho thusa mongodisi ho etsa ho latela matla a hae le ho phetha mosebetsi wa hae.
e balta ho emiswe ka diketsahalo tsa ho fetolwa ha lefutso dibakeng tseo dipehelo tsa Molao ona kapa maemo a tumello a sa kang a dumellwa kapa ho sa tsamaellanweng le tsona; le f ho netefatsa hore mehato e loketseng e a nkuwa ke basebedisi bohle ka dinako tsohle ka maikemisetso a ho sirelletsa tikoloho dinthong tse kotsi.
b batho ba babedi ba tla tswa lekaleng la setjhaba mme ba tla bang le tsebo ka ha saense ya tsa tlhaho le diphedi tse fetotsweng lefutso.
Lekgotla le, ha le ananela ditho bakeng sa ho thonyetswa Komiting, tsitlallela ho fihlella tekano kemeding ho tswa makaleng ohle a tsebo e tebileng e mabapi le diphedi tse fetotsweng lefutso.
Letona le, ka mora kgothalletso ya Lekgotla, beha setho le ha e le sefe sa Komiti e le modulasetulo.
Bosiong ba modulasetulo, ditho tse setseng tsa Komiti di tla kgetha modulasetulo ya tshwereng mokobobo.
Modulasetulo ya tshwereng mokobobo o tla sebedisa matla le ho phetha mesebetsi ya modulasetulo nako tsohle modulasetulo a sa kgoneng ho ets jwalo ka yona.
Setho sa Komiti seo nako ya sona ofising e fedileng se loketse ho ka thonngwa hape.
ho dilatantle le thekisontle ya diphedi tse fetotsweng lefutso; le v melawaneng e sisintsweng kapa ditataisong tse ngotsweng fatshe.
c hokahana, ka mafapha a amehang a fapaneng a naha, le dihlopha tsa matjhaba kapa mekgatlo a amehang polokehong ho tsa baeloji; le d ho etsa kgweletso ya hore ho tshwaelwe ka mangolo ho tswa batho ba nang le tsebo ntlheng le ha e le efe e mabapi le diphedi tse fetotsweng lefutso eo Komiti e nang le tokelo ya ho e sebetsa.
Komiti e tla thonya dikomiti tse nyane ho sebetsana le dintlha tse ikgethang jwalo ka ha ho hlokeha.
Ho ditho tsa Komiti, ditho tsa dikomiti tse nyane le setho se hlahellang karolong ya 32c ho tla fanwa ka moputso oo Letona, ka tumellano le Letona la Ditjhelete, le tlang ho e hlalosa.
Komiti selemo ka seng le ho ya ka leano la tekanyetso ya lefapha e tla fana ka tekanyetso ho Lekgotla.
Motho ya thonyeditsweng Komiting o tla ikgula hanghang jwalo ka setho sa Komiti ebang tabakgolo ke ntlha eo a nang le kgahleho ka ho toba kapa ka ho se tobe kapa ebang, ka lebaka le ha e le lefe, ho na kapa ho ka ba le thulano ya dikgahleho ka baka la ho ba le seabo diketsong tsa Komiti.
Letona, ka kgothalletso ya Lekgotla, ka tsebiso Koranteng ya Mmuso, le ka thibela morero le ha e le mang o mabapi le diphedi tse fetotsweng lefutso.
Mongodisi a ka thonya mohlanka le ha e le mang, kapa ka thumello ya Letona, motho le ha e le mang eo e seng mohlanka, e le mohlahobi ya tlang ho etsa kapa ho phetha mesebetsi e hlahellang karolwaneng ya 4 le karolong ya 16.
Mohlahlobi, ka kopo ya motho le ha e le mang ya anngwang ke ketso kapa tshebetso ya mohlahlobi ya jwalo, hlahisa lengolo le hlahellang karolwaneng ya 2 ho motho ya jwalo.
c ho amoha sesebediswa, buka, setatemente kapa tokomane le ho nka disampole tsa se etswang tse bonahalang e ka ba bopaki ba tlolo ya dipehelo tsa Molao ona; le d ho fana ka tsebiso ho monga se etswang, sesebediswa, buka, setatemente kapa tokomane e amohilweng tlasa serapa sa c kapa motho ya nang le taolo hodima tsona hanghang pele ho ho hlotshwa ho seratswaneng sa c ho tlosa dintho tse amohilweng ka ditjeho tsa hae nakong e itseng le ho di beja sebakeng se boletsweng nakong ya tsebiso e jwalo.
a Lengolo le hlahellang karolwaneng ya 4 le tla ntshuwa ke makgiseterata ya nang le matla a molao tulong eo sebaka kapa moaho oo ho buuwang ka ona o leng ho yona, mme o tla le ntsha ha e le hore ho bonahala ho na le tlhahisoleseding e hlapanyeditsweng ya hore ho na le mabaka a lekaneng ho dumela hore sesebediswa, buka, setatemente kapa tokomane e amanang le tlolo ya Molao ona, e moo kapa ka hara sebaka seo kapa moaho oo.
b Lengolo le ntshitsweng ho latela karolo ena le tla ntshuwa jwalo ka hlokolotsi e kgolo le toka.
a Ebang ho se na mehato ya qoso e nkuwa malebana le ntho le ha e le efe eo ho buuwang ka yona karolwaneng ya 5a, dintlho tse amohilweng ho ya ka karolwana ya 4, kapa ha ho bonahala hore dintho tse jwalo ha e hlokwe ho mamelweng ha nyewe bakeng la ho ka ba bopaki kapa taelo ya lekgotla la dinyewe, ntho e jwalo e lta kgutlisetswa ka pele ka moo ho ka kgonehang ka teng ho motho eo e nkilweng ho yena.
c ka mora ho phethelwa ha tsamaiso ya qoso, ntho le ha e le efe e nkilweng ho ya ka karolwana ya 4 mme e sebedisitswe jwalo ka bopaki diqosong tseo motho a ne a di tshwaretswe, e tla nehwa mohlahlobi ho e senya kapa ho seng jwalo a sebetsane le yojna ho latela taelo ya mongodisi.
c hlahloba mesebetsi kapa tshebetso e etswang ho kapa ka hara sebka kapa moaho e mabapi le diphedi tse fetosweng lefutso; le d ka batla hore monga kapa ya sebeletsang moo ho hlahisetsa tlhahlobo kapa lebakeng la ho fumana dikgatiso kapa diqotso, mookapa ho tswa bukeng le ha e le efe, bili ya ho tsamaiswa ha dithoto, bili ya ho kena naheng kapa tokomane ka morero wa tsamaiso ya Molao ona.
Basebedisi ba tla netefatsa hore mehato e a nkuwa ho qoba kgahlamelo e mpe tikolohong e ka hlahang tshebedisong ya diphedi tse fetotsweng lefutso.
boikarabelo ba tshenyo e bakelweng ke tshebediso ya kapa ho lokollwa ha sephedi se fetotsweng lefutso e lta ba ba mosebedisi ya amehenag: Ha sephedi se jwalo se ne se ntse se le matsohong a mohlahlobi jwalo ka ha ho hlahella karolong ya 154, mosebedisi ya amehang nakong ya tshebediso e jwalo kapa tokollo e jwalo ha a na ho jara boikarabelo ba tshenyo le ha e le efe ntle le ha e le hore mosebedisi ya jwalo o hlile a bona kapa o ne a lokela hore o ile a hla a bona mme a ka be kapa o ne a loketse hore o ile a thibela tshenyo empa a hloleha ho nka mehato e loketseng ho thibela tshenyo e jwalo.
d ha a dumelletswe ho etsa jwalo ke Letona.
b mekgwa le merero ya ho beha leihlo diphedi tse fetotsweng lefutsole bakeng la mehato ya tshohanyetso moo ho ka tshohang ha hlaha kotsi; le c tekolo ya kgahlamelo e bonahalang e lta ba teng, haholoholo e ka hlahisang dikokwanahloko le tshitiso ya tlhaho.
Ntle le dipehelo tsa karolwana ya 2, Lekgotla ka mora ditherisano le moikopedi mme ha e ba Lekgotla le kgotsmangtse ho latela tlhahisoleseding eo ho fanweng ka yona ke moikopedi hore tlhahisoleding e itseng e lokela ho se phatlalatswe hore ho tle ho sirelletswe thepa ya moikopedi, le se ntshe tlhahisoleseding e jwalo bakeng sa nako e hlokehang ho sirelletsa ditokelo tse jwalo.
Ha eba, ka mabaka le ha e le afeng, moikopedi a hula kopo ya hae, lehlakore le ha e le lefe le nang le tsebo ka dintlha tsa kopo le lokela ho hlompha sephiri sa tlhahisoleseding eo ho fanweng ka yona.
Motho ya ikutlwang a sa kgotsofala ke qeto e nkuweng kapa mohato wa Lekgotla, mongodisi kapa mohlahlobi ho latela Molao ona, nakong le ka mokgwa o hlalositsweng le ha ho se ho fumanwe tefo ya ditjhelete e behuweng, a ka etsa boipiletso kgahlano le qeto kapa mohato o jwalo ho Letona, le tlang ho thonya boto ya boipiletso bakeng la boipiletso bo amehang.
a Boto ya boipiletso e tla thehwa ka motho kapa batho bao, ho ya ka maikutlo a Letona, ba nang le tsebo e tebileng le ya loketseng ho etsa qeto ka dinltha tsa boipiletso.
b Ha boto ya boipiletso e nang le batho ba fetang bonngwe e thontswe, Letona le tla beha e mong wa bona e le modulasetulo wa boto eo ya boipiletso.
c Motho ya thontsweng tlasa a, o tla ikgula ha bothong ba boto ya boipiletso ha a na le kgahleho e tobileng kapa e sa tobang ntlheng ya boipiletso kapa ha, ka lebaka le ha e le lefe, ho na le kapa ho na le kgonahalo ya ho ba le thulano ya kgahleho ka lebaka la ho ba karolo diketsahalong tsa boto ya boipiletso.
Ho ka lefuwa setho sa boto ya boipiletso seo e seng mosebeletsi wa ka nako tsohle wa Mmuso, ka tjhelete e abilweng ke Palamente bakeng la morero o jwalo, tefo e jwalo kapa thuso e tlang ho hlaloswa ke Letona, ka tumellano le Letona la Ditjhelete.
b fetisetsa ntlha ena morao ho mongodisi ho ka lekolwa hape ke Lekgotla; kapa c a fana ka taelo e nngwe eo a bonang e loketse.
a e le ho behella ka thoko, tefo e hlahellang karolwaneng ya 1 e tla buseletswa moipiletsi ya amehang; kapa b e fetotswe, karolo ya tefo e hlahellang karolwaneng ya 1 eo boto ya boipiletso e amehang e tlang ho e hlalosa, e tla buseletswa moipiletsi.
Qeto ya boto ya boipiletso, hammoho le mabaka a yona, di tla fokotswa ka ho ngolwa fatshe, mme dikgatiso tsa tsona di tla fuwa Letona, ha le di fumana Letona le tla nka bohato bo bong ho ya ka moo a bonang ho lokela.
mokgwa wa tsamaiso ya boipiletso wa boto ya boipiletso; le iv nako eo ka yona boto ya boipiletso e lokelang hore e be e entse qeto boipiletsong.
q mabapi le, ka kakaretso, ntlha le ha e le efe eo a nahanang e le ya bohlokwa kapa e potlakileng ho hlalosa hore tse ka hara Molao ona di ka fihlellwa ha bobebe, kakaretso e hlahellang serapeng sena e sa sehelweng moedi ke dipehelo tsa dirapa tse tlileng pele ho sona.
Melawana le ha e le efe e entsweng tlasa karolwana ya 1 e ka etsa hore motho mang kapa mang ya tlolang kapa hlolehang ho latela dipehelo tsa ona, o tla fumanwa a le molato wa tlolo ya molao le ho ka tshwarwa kapa a ahlolwa tjhelete, kapa ho kwallwa tjhankaneng bakeng sa nako e sa feteng dilemo tse pedi.
c hang kapa hlolehang ho fana ka tlhahisoleseding kapa tlhaloso kapa karabo ka botlalo kamoo a ka kgonang ka teng potsong e botsitsweng ka molao a e botsitswe ke mohlahlobi ho phethweng ha mosebetsi wa hae ho latela Molao ona, kapa ho fana ka tlhahisoleseding, tlhakisetso kapa karabo ho mohlahlobi le ha e le ofe, e fosahetseng kapa e lahlehisang, a ntse a tseba hore e fosahetse kapa e a lahlehisa; kapa d ya itlhahisang ka boqhekanyetsi e le mohlahlobi kapa mohlanka le ha e le ofe ya thontsweng ho latela Molao ona, o molato wa tlolo ya molao.
a kgetlong la pele la ho tshwarwa ha hae, kapa ho kwallwa tjhankaneng nako e sa feteng dilemo tse pedi; le b ho tshwarweng kgetlo la bobedi kapa le latelang a ahlolwe tjhelete, kapa ho kwallwa tjhankaneng nako ya dilemo tse sa feteng tse nne.
Ho sa natswe le ha e le eng e fapaneng le ena molaong le ha e le ofe, lekgotla la dinyewe la makgisetrata le tla lokela ho fana ka kotlo kapa taelo le ha e le efe e hlaloswang ke Molao ona.
Letona, ho latela maemo ao le ka a hlalosang, ka lengolo la fana ka matla ao a fuweng ke Molao ona, ntle le matla a hlahellang karolong ya 20, ho mohlanka ya thontsweng ke lefapha, empa a se na ho nkelwa matla le ha e le afe ao a faneng ka ona mme a ka nna a fetola kapa a behella ka thoko qeto ya moemedi wa hae ya e entseng ha a ntse a sebedisa matla a jwalo.
Molao ona o tla bitswa Molao wa Diphedi tse Fetotsweng Lefutso, wa 1997, mme o tla kena tshebetsong ka letsatsi le tlang ho behwa ke Moporesidente ka ho o phatlalatsa Koranteng ya Mmuso.