Nuuskommentaar: Gaan VF+ sy sukses van 2019-verkiesing herhaal?(Foto: VF Plus/Facebook) DA-leier John Steenhuisen en dr. Pieter Groenewald, leier van die VF Plus, het Woensdag vir oulaas in ŉ verkiesingsdebat op Pretoria FM in gesprek getree. Die debat was uiteindelik ŉ vurige een wat ŉ mens baie gegee het om oor na te dink vir Maandag se stemmery – veral in die konteks van die 2019- nasionale verkiesing. Een van die partye wat werklik goed presteer het in die 2019- nasionale verkiesing is die VF Plus. Dié party het groot groei in steun ondervind en ook ontwikkel tot die vyfde grootste party in die parlement. Hierdie verkiesing was ook een waarin die VF Plus aansienlik steun van die DA weggerokkel het met die VF Plus wat noemenswaardig gegroei het. Die verkiesingsmite van die DA as die amptelike opposisie en alle ander opposisiepartye wat stemverdelende “klein partye” is, is tot groot mate weerlê – veral in die lig van die feit dat die DA die enigste groot opposisieparty is wat gekrimp het. Die VF Plus het eintlik enorme groot momentum gehad ná die 2019-verkiesing waarop lede doodeenvoudig moes voortbou. Dit wat in die 2019- nasionale verkiesing gebeur het, moes ideaal die grondslag vorm vir hierdie munisipale verkiesing. ŉ Grondslag wat voorkomend die nodige verkiesingsmites aanraak en noemenswaardige tendense van politieke verandering uitwys – strategiese verkiesingspropaganda tot voordeel van die VF Plus se opgeboude momentum. Hier is dit ook deurslaggewend om voorkomend te wees – indien jy nie die agenda daarstel nie, gaan jy voortdurend vasgevang wees in iemand anders se gesprekspunte. ŉ Baie belangrike deel van hierdie suksesvolle verkiesingspropaganda is om die verkiesingsmites wat oor jou party bestaan, suksesvol aan te pak. ŉ Party is net so suksesvol soos dit waarvan hy mense kan oortuig. Dit moet egter op so ŉ wyse gedoen word dat jy nie heeltyd op die agtervoet blyk te wees nie. Die waarheid maak uiteraard saak, maar die suksesvolle oordrag daarvan is ten minste nét so deurslaggewend. Indien ŉ oneerlike verkiesingsmite beter gepropageer word as die waarheid, is dit die verkiesingsmite wat uiteindelik gaan seëvier. Die voormalige Amerikaanse president Ronald Reagan het eens gesê dat linksgesindes aaklige idees wonderlik laat klink en konserwatiewe mense goeie idees aaklig laat klink. Veral in die politiek maak die aanbieding van jou idees ten minste net soveel saak as die inhoud daarvan. Die VF+ bevind hom egter hierdie verkiesing in die situasie waar hy sukkel om die objektiewe waarheid aan mense te verkoop. Hoewel die feit en waarheid in hierdie opsig aan die party se kant is, kry hy dit nie regtig suksesvol aangeraak nie. Een van ons grootste verkiesingsmites is dat klein partye die stem verdeel en sodoende bydra tot die versterking van die ANC. Ons proporsionele kiesstelsel is egter so opgestel dat elke liewe stem op die een of ander manier tel. ŉ Stem vir enige ander party as die ANC neem mag weg by die ANC – ongeag vir watter opposisieparty die stem uitgebring word. In hierdie opsig bestaan daar nie so iets soos ŉ “klein party” wat die stem verdeel nie. Dit is een van die goed wat die VF Plus tot dusver die meeste moes probeer verduidelik. Einste Reagan het ook in groot wysheid opgemerk oor die politiek: “If you’re explaining, you’re losing.” So is die VF Plus ook ongetwyfeld besig om in hierdie opsig te verloor. Lede is heeltyd besig om te probeer verduidelik waarom die DA se verkiesingsmite wel ŉ mite is. Hierdeur is hulle ten eerste heeltyd vasgevang in die debatsagenda van die DA – hoe oneerlik daardie party ook al mag wees. Sodoende is die VF Plus deurlopend besig met die DA se verkiesingsveldtog, eerder as sy eie. Die party moet voortdurend verduidelik waarom die DA verkeerd is, eerder as om mense te oortuig waarom die VF Plus reg is. Dit is egter ŉ moeilike situasie vir die VF Plus. Indien lede nie die mites aanpak nie, wen die DA se narratief. Indien hulle dit wel aanpak, is hulle steeds besig met die DA se agenda. Tweedens moet hulle deurlopend na die tegniese aspekte van die kiesstelsel verwys om te verduidelik waarom hierdie argument van die DA so oneerlik is. Die DA gebruik juis die kompleksiteit van die kiesstelsel en mense se relatiewe onkunde hieroor om ŉ eenvoudig verkiesingsmite te vorm. Sodoende maak die VF Plus heeltyd verkiesingsomme in verkiesingsdebatte om die kiesstelsel te verduidelik. Hierdie somme kan tegnies korrek en volkome waar wees – indien dit nie in die regte, verteerbare, eenvoudige kommunikasiepakkie gesit word nie, gaan mense doodeenvoudig nie luister nie. Dit is uiteindelik juis suksesvolle verkiesingsveldtogte en -propaganda wat mense oortuig en oorwen. Dr. Groenewald het ook sy doktorsgraad oor die Suid-Afrikaanse kiesstelsel gedoen – hy is baie letterlik ŉ kenner op die gebied. Hy wéét dat hierdie verkiesingsmite van die DA ŉ oneerlike mite is. Indien die VF Plus die waarheid nie aan mense verkoop kry nie, is dit uitsluitlik weens swak verkoopstegnieke. In hierdie opsig is daar ŉ groot vraag te vra oor die VF Plus se verkiesingstrategie vanjaar. Eerder as om hul eie agenda en 2019-momentum tot hul voordeel te gebruik, is hulle nou heeltyd besig om die DA se mites aan te raak. Die VF Plus het ná die 2019-verkiesing ŉ enorme geleentheid gehad om Suid-Afrika vorentoe te sleep, nader aan ŉ normale veelpartydemokrasie. ŉ Demokrasie waarin koalisieregering die norm is, eerder as ŉ de facto-eenpartyregering soos dié van die ANC. Verder ook ŉ demokrasie waarin daar nie iets is soos ŉ mitiese amptelike opposisie en verdelende klein partye nie. ŉ Demokrasie waarin enige party net so sterk is soos die koalisieregering waartoe hy homself verbind kan kry. Die VF Plus staan egter nou voor die risiko om slegter te vaar as verwag, bloot omdat die party strategies ŉ slegter verkiesingsveldtog as die DA gevoer het. Die DA het hulle heeltyd op die agtervoet gehad en dit blyk ook duidelik uit die mediadekking van die afgelope verkiesingseisoen. Nie noodwendig omdat die VF Plus verkeerd of verlore was nie, maar eerder omdat lede nie daarin kon slaag om die agenda vir die gesprek te bepaal nie.