Distopie is 'n (denkbeeldige) samelewing met uiters negatiewe eienskappe waarin die deursnee mens beslis nie sou wou lewe nie. 'n Distopie is dus die teenoorgestelde van 'n utopie, wat juis 'n besonder positiewe samelewing voorstel.
Distopië is 'n gewilde onderwerp in werke van fiksie. Die outeur bied gewoonlik daarmee 'n beeld van die toekoms soos deur hom/haar voorgestel en/of om die mensdom te probeer waarsku teen die moontlike gevolge van sekere optredes en beleidrigtings. Sommige wetenskaplikes, soos Gregory Claeys en Lyman Tower Sargent, onderskei tussen tipiese sinonieme van distopië. Claeys en Sargent definieer byvoorbeeld 'n literêre distopie as samelewings wat veronderstel is om aansienlik erger te wees as die samelewing waarin die skrywer skryf, terwyl “anti-utopië” funksioneer as kritiek op pogings om verskillende konsepte van 'n utopie te implementeer.
Distopieë word dikwels gevul met pessimistiese sienings van die regerende klas of 'n regering wat brutaal of nie omgee nie, met 'n ystervuis regeer. Distopiese regerings word soms deur 'n fascistiese regime of diktator beheer. Hierdie dystopiese regeringsinstellings het dikwels protagoniste of groepe wat 'n "weerstand" tot gevolg het om verandering in hul samelewing teweeg te bring, soos in Alan Moore se V for Vendetta gesien word.
Die ekonomiese strukture van distopiese samelewings in die letterkunde en ander media het baie variasies, aangesien die ekonomie dikwels direk verband hou met die elemente wat die skrywer uitbeeld as die bron van die onderdrukking. Daar is verskeie argetipes wat sulke samelewings geneig is om te volg. 'n Tema is die digotomie van beplande ekonomieë teenoor vryemarkekonomieë, 'n konflik wat gevind word in sulke werke soos Ayn Rand se Anthem en Henry Kuttner se kortverhaal "The Iron Standard". Nog 'n voorbeeld hiervan word weerspieël in Norman Jewison se 1975-film Rollerball.
Sommige distopias, soos dié van Nineteen Eighty-Four, bevat swart markte met goedere wat gevaarlik en moeilik is om te verkry, of die karakters kan tot die genade van die staatsbeheerde ekonomie wees. Kurt Vonnegut se Player Piano toon 'n distopie waarin die sentraal beheerde ekonomiese stelsel inderdaad wesenlike oorvloed geskep het, maar die massa van die mensdom van betekenisvolle arbeid ontneem het; feitlik alle werk is menig, onbevredigend en slegs 'n klein getal van die kleingroep wat onderwys behaal, word tot die elite en sy werk toegelaat. In Tanith Lee se Do not Bite the Sun, is daar geen tekorte van enige aard nie - net onbenutte verbruik en hedonisme, wat die hoofkarakter lei om te begin soek na 'n dieper betekenis van die bestaan. Selfs in die distopieë waar die ekonomiese stelsel nie die bron van die samelewing se gebreke is nie, soos in Brave New World, beheer die staat dikwels die ekonomie; 'n karakter wat met afgryse reageer op die voorstel om nie deel van die sosiale struktuur te wees nie, noem as 'n rede dat almal vir almal werk.
Godsdienstige groepe speel die rol van die onderdrukte en onderdrukkers. In Brave New World het die vestiging van die staat ingesluit om die bokant van alle kruise (soos simbole van die Christendom) af te sny om hulle "T"s te maak (as simbole van Henry Ford se Model T). Margaret Atwood se roman The Handmaid's Tale vind plaas in 'n toekomstige Verenigde State onder 'n Christelike teokratiese regime. Een van die vroegste voorbeelde van hierdie tema is Robert Hugh Benson se Lord of the World, oor 'n futuristiese wêreld waar die Vrymesselaars die wêreld oorgeneem het en die enigste ander godsdiens wat oorbly, is 'n Rooms-Katolieke minderheid.
Lois Lowry se "The Giver" toon 'n samelewing waar tegnologie en die begeerte om 'n utopie te skep, die mensdom gelei het om klimaatbeheer op die omgewing te handhaaf, asook om baie onbewuste spesies uit te skakel en om sielkundige en farmaseutiese afweer teen menslike instinkte te voorsien. E.M. Forster se "The Machine Stops" toon 'n hoogs veranderde globale omgewing wat mense dwing om ondergronds te leef weens 'n atmosferiese besoedeling. Soos Angel Galdon-Rodriguez wys, word hierdie soort van isolasie wat veroorsaak word deur 'n eksterne toksiese gevaar, later deur Hugh Howey gebruik in sy reeks van distopies in die Silo-reeks.
In teenstelling met die tegnologies utopiese eise, wat tegnologie beskou as 'n voordelige toevoeging tot alle aspekte van die mensdom, fokus distopie grootliks (maar nie altyd nie) op die negatiewe gevolge wat nuwe tegnologie mag inhou.