Image deur Roland Schwerdhöfer
Wanneer laas het u 'n leuen vertel? As u nie kan onthou nie, gee ek u 'n idee. Die kans is groot dat dit vandag iewers was - gegrond op die feit dat navorsing toon dat die gemiddelde persoon lê minstens een keer per dag.
Die punt van die meeste leuens of valse bewerings lyk redelik eenvoudig: om ander (of jouself) te mislei om te glo dat dit onwaar is, is waar. Maar daar is een vreemde (en dikwels verkeerde verstaan) leuen wat blykbaar nie hierdie logika volg nie. Dit is wat ek die "lelike leuen" noem.
Dit is die tipe leuens of valse waarhede wat so duidelik onwaarskynlik lyk dat dit nie ontwerp is om te mislei nie, maar eerder om iets anders aan te dui.
Sulke voorbeelde sluit in die Italiaanse nasionalistiese leier, Matteo Salvini, se onlangse bewering dat die Chinese het COVID-19 in 'n laboratorium geskep - wanneer daar wetenskaplike konsensus dat dit van diere na mense beweeg het.
Or die eise deur die Russiese minister van buitelandse sake, Sergey Lavrov, dat Moskou 'redes het om aan te neem' die onlangse Novichok senuwee-middel vergiftiging van Kritikus van die Kremlin, Alexei Navalny is deur Duitsers gedoen. Novichok is in die 1970's en 1980's deur die Sowjetunie ontwikkel en is dieselfde stof wat in die 2018 vergiftiging van Russiese dubbelagent Sergei Skripal en sy dogter.
Dan is daar natuurlik Donald Trump en sy talle valse verklarings.
Ek het die verkiesing gewen!
Wanneer akademici die afgelope jare oor geskryf het vals eise, kom twee teenoorgestelde storielyne na vore. Aan die een kant is daar die suggestie dat mense baie maklik mislei word - veral diegene minder opgelei of met ekstreme ideologieë en oortuigings. Aan die ander kant het sekere akademici - soos die Franse kognitiewe wetenskaplike, Hugo Mercier, in sy boek,Nie gister gebore nie - glo mense is nie so goedgelowig soos gewoonlik aanvaar word nie.
Maar selfs as ons aanvaar dat die meeste mense nie baie goedgelowig is nie, is daar nog steeds die kwessie waarom daar soveel lae gehalte, maklik opspoorbaar in die openbare ruimte lê. En aangesien baie kulture sosiale norme teen leuens het, hoe kan hierdie leuens dan bestaan ​​en floreer?
Mag en status
Vir my onlangse boek, Kennisweerstand: Hoe ons insig van ander vermyEk het onderhoude gevoer met 'n aantal sosiale, ekonomiese en evolusionêre akademici in die Verenigde Koninkryk wat werk aan kennisgebaseerde konflikte. Ek het gevind dat sommige leuens - deur so duidelik vals te wees - hoofsaaklik gebruik word as 'n manier om binne groepe te bind en lojaliteit te vorm. En op dieselfde manier kan dit ook gebruik word om afstand vanaf 'n ander groep te kry of aan te dui. In hierdie sin dien hierdie valse aansprake dan ook as 'n magsvertoon - dat hulle hulle nie aan die waarheid en feite soos die res van ons.
Lelike leuens kan ook gebruik word om sosiale status te kommunikeer en om die persoon kundig te laat lyk. Een bestudeer Skeptici van klimaatsverandering het byvoorbeeld bevind dat die mees wetenskaplik geletterde mense in die groep waarskynlik die sterkste onderskrywing van klimaatskepsis sou hê. Die studie het ook bevind dat hierdie sterk lojaliteit teenoor hul gemeenskap, deur hierdie oënskynlik gesofistikeerde redenasie, vir hierdie 'wetenskaplike skeptici' daartoe gelei het dat hulle 'n hoë reputasie en smaak onder hul eweknieë gehad het. Om van mense gehou te word en gerespekteer te word, is iets wat mense het geneties ontwikkel om te prioritiseer.
Daar is ook die feit dat selfs die slegte leuen, as dit baie keer vertel word, deel kan word mense se siening van die werklikheid. Die propagandaminister van Nazi-Duitsland, Joseph Goebbels, beroemd het daarop gewys.
Hierdie geleidelike transformasie lei daartoe dat "voor die hand liggende leuens" 'n onsekerheid word, wat die ou spreekwoord "daar is geen rook sonder vuur" weerspieël nie. Veral op die internet is geen leuen sleg genoeg om dit nie deur iemand op te tel en deur 'n aantal mense te deel nie.
Die bestuur van verkeerde inligting
Studies toon ook aan dat vals bewerings 'n groter kans om versprei te word in vergelyking met die algemene oortuigings. En dat dit vir mense wat sulke onwaarhede deel, kan lei tot 'n strenger sosiale band met ander wat ook die vals bewering glo. Dit is heel waarskynlik omdat dit blinde toewyding en lojaliteit verg om werklik te glo wat ander as 'n leuen beskou. En met die spoed waarmee dinge aanlyn kan versprei, kan sulke sienings baie vinnig genormaliseer word.
Om al hierdie redes sou dit verkeerd wees om slegte leuens as 'n 'kognitiewe mislukking' te beskou, aangesien dit duidelik verskeie sosiale funksies dien. Om hierdie soort leuens te hanteer, sou feite-kontrole ideaal gesproke gekombineer moes word met pogings om prominent figure van buitegroepe te hê wat slegte leuens help bestendig om valse bewerings op te voed en te miteer. Alhoewel dit natuurlik nie maklik sou wees nie.
Dit is belangrik, aangesien miljoene gebruikers van sosiale media na Twitter en Facebook hul feitekontrole verskerp het alternatiewe platforms - soos Newsmax, Parler en Rumble. En in hierdie aanlynruimtes kan leuens van openbare leiers vryelik vloei en in aanvaarding verdwyn.