Generous Leadership « BeitEmet – House of Truth
Home → Torah Bytes → Generous Leadership
By Alan Gilman on ‍‍יג תשרי תשעח - October 3, 2017 / Torah Bytes PressReader - Kuier: 2016-04-20 - Wat is jou reg­te as jou hond ie­mand op jou erf byt?
Wat is jou reg­te as jou hond ie­mand op jou erf byt?
Huis­ei­e­naars skaf ge­woon­lik hon­de aan om hul­self en hul ei­en­dom teen dief­stal en in­bra­ke te be­skerm. Maar kan jy aan­spreek­lik ge­hou word as jou hond ie­mand dood­byt wat son­der toe­stem­ming op jou erf ge­loop het?
Kuier - 2016-04-20 - Inhoud - DEUR JACKIE PIE­NAAR-B­RINK
In Suid-A­fri­ka is dit al­ge­meen dat hon­de as af­skrik­mid­del en be­sker­ming in­ge­span word. En baie keer is dit ’n ge­val van hoe kwaai­er, hoe be­ter, ve­ral op plek­ke soos die Kaap­se Vlak­te waar mis­daad hoog­ty vier.
Maar stel jou voor jou hond byt ’n on­ge­nooi­de be­soe­ker op jou erf dood of be­seer hom erns­tig.
Wat, in so ’n ge­val, is jou as ei­e­naar se reg­te en ver­ant­woor­de­lik­he­de? Moet jy jou reg­maak vir ver­vol­ging en/of ’n si­vie­le eis? En sal jou hond nou uit­ge­sit moet word?
Hier­die is van die vrae wat op­ge­duik het na­dat twee pit bull ter­riers on­langs by ’n huis in Lo­tus­ri­vier op die Kaap­se Vlak­te ’n ver­meen­de in­bre­ker ver­skeur het.
Die slag­of­fer, Way­ne Kays­ter (37), het la­ter in die Groo­te S­chuur­hos­pi­taal aan sy won­de be­swyk. Maar voor­dat die erg be­seer­de Way­ne hos­pi­taal toe ge­neem is, het ’n po­li­sie­be­amp­te wat in die om­ge­wing op pa­trol­lie was, die een hond dood­ge­skiet. Teen daar­die tyd was daar reeds na­ge­noeg 200 om­stan­ders, som­mi­ge van hul­le op die dak­ke van hui­se, sê Be­lin­da A­bra­ham, woord­voer­der van die Kaap de Goe­de Hoop Die­re­be­sker­mings­ver­e­ni­ging (DBV). ’n Vi­deo van die voor­val, waar­in Way­ne se angs­kre­te ook hoor­baar is, is kort ná die voor­val op so­si­a­le me­dia ver­sprei.
Wat die DBV be­tref, was daar in hier­die ge­val geen oor­tre­ding van e­ni­ge van die stad se ver­or­de­nin­ge (by­laws) deur die hon­de-ei­e­naar nie, be­klem­toon Be­lin­da.
“Om hier­die re­de ver­wag ons ook nie dat ons op­drag gaan kry om die twee­de hond uit te sit nie. Die man (Way­ne) was son­der toe­stem­ming op ie­mand an­ders se erf en die hon­de was daar om die plek te be­skerm.”
Die DBV het die ei­e­naar kort ná die voor­val ver­soek om die oor­le­wen­de hond vir ob­ser­va­sie in te bring, wat hy uit vrye wil ge­doen het.
“Ons het ’n vol­le kli­nie­se on­der­soek ge­doen en daar is geen re­de tot kom­mer oor die hond se wel­syn nie. Hy is in ’n goeie toe­stand en nie ui­ter­ma­tig ag­gres­sief nie.”
En, nee, die hon­de was nie ver­on­der­stel om vas­ge­maak te ge­wees het nie.“Dis on­no­dig in jou eie erf,”voeg Be­lin­da by. Trou­ens, die DBV is daar­teen ge­kant dat hon­de vas­ge­maak word.
Die ei­e­naar het in­tus­sen met sy eie on­der­soek be­gin, on­der meer om vas te stel of dit werk­lik no­dig was dat die een hond dood­ge­skiet moes word.
“Ons werk saam met die ei­e­naar en sy regs­men­se, maar kan in hier­die sta­di­um nog nie ’n ant­woord daar­oor gee nie.”
Na haar me­ning is daar nie e­ni­ge gron­de om klag­te teen die ei­e­naar, wat a­no­niem wil bly, in te dien nie.
“Dit sou ’n an­der saak ge­wees het as die hond en die oor­le­de­ne al­bei in ’n o­pen­ba­re plek was. Van die oor­le­de­ne se fa­mi­lie­le­de het ná die voor­val ge­noem dat hy net na scrap me­tal gaan soek het, maar hy was on­ge­nooid op ie­mand an­ders se erf. E­ni­ge ti­pe hond gaan men­se aan­val wat on­reg­ma­tig op ’n erf is of die huis­men­se leed pro­beer aan­doen.”
Sy dink ook nie die“ar­me pit bull ter­riers” ver­dien hul sleg­te naam nie.“Hul­le is ge­teel om ver­skrik­lik lo­jaal teen­oor men­se te wees en dit is die eer­ste keer dat ons te doen het met ie­mand wat deur ’n pit bull dood­ge­byt is. Ge­woon­lik is hul­le meer ag­gres­sief teen­oor an­der die­re as men­se.
“Dis tra­gies dat ’n mens oor­le­de is en ’n hond sy le­we ver­loor het. En dis jam­mer dat die aan­val so lank aan­ge­hou het en dat nie­mand kon in­tree nie, maar die ei­e­naar was nie by die huis nie.”
Wat be­tref om­stan­ders wat pro­beer help het deur op die hon­de te skree of stok­ke en klip­pe na hul­le te gooi, kan men­se dalk net van die vol­gen­de ken­nis neem: Die twee hon­de was reeds in ’n toe­stand van op­win­ding en dit al­les kon hul­le eer­der ver­der aan­ge­moe­dig het, ver­dui­de­lik Be­lin­da.
’n Regs­ken­ner stem in hoof­saak met Be­lin­da saam wat moont­li­ke ver­vol­ging of ei­se be­tref.“Waar ie­mand son­der die ei­e­naar se mag­ti­ging en toe­stem­ming op sy erf was, is die al­ge­me­ne be­gin­sel dat die ei­e­naar nie aan­spreek­lik is vir e­ni­ge eis wat daar­uit spruit nie,”sê Ed Booth van die regs­fir­ma B­rits D­rey­er in Bell­vil­le in die Kaap.
“In se­ke­re op­sig­te is daar in die reg iets soos skuld­lo­se aan­spreek­lik­heid. As ie­mand on­ge­mag­tig en son­der toe­stem­ming op jou erf is, is jy nie aan­spreek­lik as jou hond hom beet­kry nie. ’n Eis kan net in­ge­stel word as jy na­la­tig of roe­ke­loos op­ge­tree het, wat hier nie die ge­val is nie.”
Byt jou hond eg­ter die pos­man of die wa­ter­me­ter­le­ser, of ie­mand wat jy na jou huis toe ge­nooi het, is dit ’n an­der saak. Die­self­de geld as jou hond ie­mand op ’n o­pen­ba­re plek bui­te jou erf beet­kry.
“Jy is ver­plig om toe te sien dat jou hond nie op ’n plek kom waar hy men­se kan byt nie,” sê Ed.
Wat sê die ei­e­naars?
Hon­de-ei­e­naars met wie Kui­er ge­praat het, staan ook bank­vas ag­ter die ei­e­naar van die pit bulls.
Ar­mien Mey­er (72) van Gras­sy Park bui­te Kaap­stad, sê hy wou juis vir hom ’n hond ge­kry het en soek ná hier­die voor­val ook ’n pit bull ter­rier. ’n Gro­te. “Ons het al te veel in­bra­ke ge­had. Men­se weet nie hoe erg die pro­bleem is nie. Hier is ge­vaar­lik baie mis­daad. Jy kan nie eens slaap nie, want jy moet gaan kyk as jy die ge­ring­ste din­ge­tjie hoor. As ’n hond met hul­le klaar is, moet daar net ’n nat plek­kie oor wees.”
Hy glo ook glad nie dat ’n hond wat ’n oor­tre­der aan­ge­val het, uit­ge­sit moet word nie.“’n Hond is daar om ei­en­dom te be­skerm. Wat in Lo­tus­ri­vier ge­beur het, is pre­sies waar­voor hon­de daar is.”
An­ne­lien S­tewart van Sir Lo­wrys­pas bui­te So­mer­set-Wes, is self die ei­e­naar van twee hon­de en wil op haar beurt weet: “Van wan­neer af soek mens scrap in ’n an­der man se erf?”Sy voeg by:“Die man kon mos net die klok­kie ge­lui het en as nie­mand ge­ant­woord het nie, het hy mos ge­weet die men­se is nie tuis nie. Dit gee hom nie die reg om oor die muur te k­lim nie. Ons hon­de is daar om ons en ons ei­en­dom te be­skerm.”
Dit word be­aam deur ’n huis­vrou (56) wat in die­self­de buurt woon waar die voor­val plaas­ge­vind het en a­no­niem wil bly.“Jy gaan mos en klop aan die deur en vra men­se as jy iets op hul werf soek. En as die men­se nie uit­kom nie, loop jy weg. Jy kan mos nie jou eie wil ge­bruik nie. Daar­die man het nie op daar­die werf ge­hoort nie en dit het nou sy dood ge­kos.”
’n Ge­reg­te­li­ke doods­on­der­soek sal be­paal wat die om­stan­dig­he­de rond­om Way­ne se dood was, maar is vol­gens lt. kol. An­drè Traut, Wes-Kaap­se po­li­sie­woord­voer­der, nog nie af­ge­han­del nie.
“Geen an­der kri­mi­ne­le sa­ke be­tref­fen­de hier­die voor­val is ge­re­gis­treer of word on­der­soek nie.”
As ’n al­ge­me­ne re­ël, be­veel Be­lin­da aan dat hon­de-ei­e­naars waar­sku­wings teen die bui­te­kant van hul hui­se aan­bring so­dat men­se be­wus is van die hon­de op hul erf.
Daar­by moet hon­de van jongs af ge­leer word om op be­ve­le te re­a­geer, soos om da­de­lik te kom wan­neer hul­le ge­roep word.