Nuuskommentaar: MRK het nie snars van ’n idee van wat menseregte is nieArgieffoto Die ANC was lank gewoond daaraan om by verstek die morele hoë grond oor menseregte te betrek. Die demonisering van apartheid was so oorweldigend dat die ANC eenvoudig die groen lig gekry het. Noudat die skoen na die ander voet skuif, hoofsaaklik weens beplande grondonteiening, weet die ANC kennelik nie hoe om op te tree nie, en is die Lindiwe-Australië-insident beslis nie die laaste nie. Boonop gaan dr. Pieter Groenewald, leier van die VF Plus, nou skouers skuur met die leiers van UNPO-lande (Unrepresented Nations and Peoples Organisation), waar die meeste van dié minderhede min oor gronddiefstal geleer kan word. Hulle kry baie internasionale steun van ander lande juis weens hul “underdog”-status. As dit kom by pogings om die handhawing van menseregte in Suid-Afrika op koers te hou, is dit ongelukkig so dat die instellings, waaronder die Menseregtekommissie, dikwels in lompheid so optree dat die situasie vererger word. En ongelukkig speel die raskwessie ’n uiters belangrike rol. Kortom, enorme frustrasie word opgebou deur dié instansie en ander se fokus op die raselement, met die uitgangspunt dat die blanke betrokkene noodwendig die oortreder is, en die swart betrokkenes noodwendig die slagoffer is. Dit vertroebel tussengroepverhoudinge oor ’n wye front. Afriforum se kritiek op die onewehandigheid het net ’n erge skrobbering by ’n beampte van die Menseregtekommissie op die lyf geloop. Maar die giftige vonnisse van die sogenaamde doodskissage toon aan dat die aanvanklike Reitz-vier-saga polities gelaai was. In die Reitz-vier-geval is hulle deur die verhoorlanddros selfs gevonnis vir dinge waarvoor hulle nie eens aangekla was nie. Maar menseregte strek veel wyer as net raskwessies. Taalkwessies is in Suid-Afrika net so rampspoedig met nuwe taalbeleide deur universiteite, en mense se grondwetlike regte word gestroop. Skend die FW de Klerk-stigting nie menseregte nie deur nié meer verklarings in Afrikaans ook uit te reik nie? Dit lyk of die BEE-verbintenis die stigting se vermoë om sy Afrikaanse ondersteuners in hul moedertaal te bedien nou benadeel nadat die stigting enkele jare gelede in ’n verbete stryd gewikkel was om Afrikaans te beredder. Een van die mees aktuele sake wat nou oor die land heen spoel, is die kwessie van grondgryp sonder vergoeding. Eiendomsreg word dwarsoor die wêreld as ’n basiese mensereg beskou, terwyl die Suid-Afrikaanse regering die ontneem van grond sonder vergoeding dit regverdig. Kort nadat min. Lindiwe Sisulu die kwessie baie probeer versag het, word sy weer deur adj. pres. David Mabuza deur die voet geskiet. Hy het dit onomwonde in die parlement gestel dat Suid-Afrika die praktyk gaan toepas. Menseregte word beskou as regte waarmee elkeen gebore word, en nie wat iemand verwerf het nie. Dit beteken in wese dat iemand daaroor beskik omdat hy as mens bestaan, en nie omdat dit so in die wetboek opgeteken staan nie. Die opneem daarvan in die wetboek gee bloot die bevestiging van die reg se status. Gewoonlik word daar tussen verskillende vorme van menseregte onderskei, afhangende van mense se eie ideologiese voorkeure. Die bekendste is individuele regte, wat die ruggraat van ons Grondwet se tweede hoofstuk uitmaak. Groepregte byt gereeld die spit af ten koste van minderheidsregte. Minderheidsregte word deeglik in talle internasionale verdrae en ooreenkomste vervat. Mense uit die linkser damprigtings neig om die minderheidsregte in dié hoofstuk te beskou as die kollektief van ’n aantal minderheidsregte. Uit ’n meer regse koers is verstaan dat minderheidsregte die oorspronklike reg behels wat meer met soewereiniteit verband hou. (Ironies genoeg word onafhanklikheidsbewegings in Europa dikwels die sterkste deur linkse partye gesteun.) Suid-Afrika het reeds enorme skade in die buiteland gely deur so dwarstrekkerig en uitdagend oor grondgrype te wil wees. Die situasie raak erger soos die ANC self dubbel praat. En selfs ’n pikkie wil nie graag ’n modderkasteel bou wat die groter kinders die middag mag kom omskop nie.