Weerhou my van 'n nuttelose lewe, laat my leef op die weg wat U aanwys.
Oppervlakkigheid, onsin, bogtery…hierdie kenmerke het eie aan ons samelewing geraak. Ook Christene spring hierdie invloed nie vry nie. Die altyd-teenwoordige afleidings in die vorm van oppervlakkige insette verander ons denkwyse en onsself. Die prys wat ons betaal is diepte. As ons as Christene afleibare persone is, kwyn ons vermoë om dieper te dink en doelgerig te fokus op God en ons roeping.
Hoe ons dink is deurslaggewend. Ons denke rig ons buie, ons houdings, ons woorde, ons aksies. Vlak denke lei tot ‘n vlak lewe. Gefokusde denke kan nie aangejaag word nie. Maar die kulturele tendens is om vlugtige aandag aan baie dinge te gee eerder as om te fokus op dit wat werklik belangrik is. Redes vir groeiende oppervlakkigheid sluit die volgende in:
Ons leef besige, gejaagde lewens met baie verwagtinge, waarvan die resultate dikwels onmiddelik moet wees. Dit maak dit moeilik om dieper te dink. Ons voel ons het nie tyd om dieper te leef nie.
Tegnologie maak die lewe vinniger, maar juis hierdie feit hou nadele in. Ons gebruik tegnologie om “tyd te spaar,” maar raak dan net nog besiger, dikwels met dinge waarmee ons net meer ons tyd vermors - tot die nadeel van ons geestelike lewens.
Die Internet bevorder vinnige, afleidende monstering van klein dele inligting vanaf verskeie bronne. Dit is gefokus op spoed, optimale produksie en verbruik. Die gevolg is dat ons gesout raak in vlugtigheid, maar ons aandagspan neem af sowel as ons vermoë om te absorbeer en te reflekteer. Inligting is nie dieselfde as begrip nie. Inligting kan opsigself ‘n afleiding raak indien ons nie daaroor dink, dit evalueer en dit analiseer nie.
Sosiale media het grootliks ‘n kulturele afleier van die werklikheid geraak, self ‘n obsessie. Dit is ‘n seën om so maklik in verbinding te wees, maar die vraag is of ons verhoudings enigsins dieper of betekenisvol hierdeur gemaak word. Om ure op sosiale media te spandeer is ‘n sekere teken dat ‘n nuttige gereedskap ‘n meesterlike afleier geraak het.
Ligsinnige vermaak soos verskaf deur televisie en Internet, asook die virtuele realiteit van rekenaarspeletjies, dien maklik as ‘n ontsnaproete van die harde werklikheid van om in ‘n gevalle wêreld te leef. Hierdie tipe dinge is maar onvriendelik teenoor enige iets wat naby diep denke kom.
Ons sal moet erken dat veral tegnologie skuld dra vir die altyd teenwoordige afleidings in ons lewens. Soos die meeste dinge, kan tegnologie vir goed of vir sleg aangewend word, daarom moet ons oordeelkundig daarmee te werk gaan. Almal van ons het ervaring in die gebruik van tegnologie, maar min van ons het die teoretiese of teologiese vaardighede om sin te maak van die gevolge van ons gebruik daarvan.
Die digitale revolusie beïnvloed elke aspek van ons lewens. Ons weet en voel dat digitale tegnologie onsself sowel as ons verhoudings met ander verander. Ons blyk om meer as ooit verbind te wees, en tog is ons toenemend alleen; meer effektief as ooit en tog meer afleibaar as ooit; meer ingelig as ooit en tog weet ons oënskynlik nie wat die doel van ons bestaan is nie.
Jou slimfoon is dalk jou daaglikse dopamienpomp. Maar jou slimfoon kan nie die antwoord op hierdie belangrike lewensvraag gee nie, naamlik: “hoekom is ek hier”, of meer spesifiek, “hoekom het God die mens gemaak?” Die Skrif het wel die antwoord. Ons lees in Jesaja 43:7 “elkeen wat na my Naam genoem word, elkeen wat Ek geskep het tot my eer, wat Ek gevorm het, wat Ek gemaak het”. Hoewel hier in die nouste betekenis na Israel verwys word, dui die woorde “geskep”, “gevorm” en “gemaak” na die oorspronklike aksie van die skepping. Die mens is dus geskep vir God se verheerliking. “So moet julle God in alles verheerlik deur Jesus Christus, aan wie die heerlikheid en die krag behoort tot in alle ewigheid!” (1 Petrus 4:11). En Romeine 11:36: “Uit Hom en deur Hom en tot Hom is alle dinge. Aan Hom behoort die heerlikheid tot in ewigheid!” Dit beteken nie dat ons vir God verheerlik deur sy majesteit te “verbeter” nie. God kan nie meer heerlik gemaak word as wat Hy is nie. Ons verheerlik Hom deur die sien of ken van Sy heerlikheid, die liefde vir Sy heerlikheid en die toon van Sy heerlikheid.
Ons is geskep om ‘n omvattende hart-siel-verstand liefde vir God te hê. Ons is deur Hom geskape, volgens Sy behae, en ons moet ons lewens vir Hom leef sodat ons dit kan bereik wat Hy wil hê ons moet doen. Wanneer ons ons Maker vertrou, Hy wat alles laat gebeur volgens Sy raadsbesluit (Efesiërs 1:11), is ons in staat om ‘n lewe van waarde te leef.
Voortvloeiend uit die eerste liefdesopdrag, naamlik dat jy God met jou hele wese moet liefhê, is die opdrag dat jy jou naaste moet liefhê soos jouself. ‘n Manier hoe jy jou liefde vir God kan meet, is deur te kyk na die liefde wat jy vir jou naaste het. Ons lees in Jakobus 2 dat iemand wat beweer dat hy gelowig is en nie liefde aan sy naaste bewys nie, se geloof dood is. Ook sê 1 Johannes 4:21: “En hierdie gebod het ons van Hom gekry: Wie vir God liefhet, moet ook sy broer liefhê”. Die digitale era maak egter dat ons onsself vinnig in isolasie van ander bevind en ons weet nie meer wat dit beteken om ‘n ware naaste te wees nie. Wanneer ‘n neergeslane naaste dan op die speekwoordelike pad van ons lewens lê, neem ons toenemend eerder die ompad as om te help. Veral in die kerk is oppervlakkige verhoudings ‘n tragedie. Die kerk is die laaste plek waar mense anoniem verby mekaar kan leef. As Christene verwelkom ons mekaar in ‘n gemeenskaplike lewe van gebrokenheid, genade, vergifnis en transformering. Ons plaas graag ‘n premie op “outentieke verhoudings,” maar min van ons binne die kerk ervaar dit ooit.
Christene is nie bedoel om in ‘n lewe van onbeduidende, leë, sinnelose insette vasgevang te raak nie. Ons weet ons harte wil graag dinge wat nietig en waardeloos is aanhang. Wanneer ons ongemaklik raak oor hierdie waarheid, kan ons na die psalmis kyk. Dawid het geweet dat die plesier, eer en wins van hierdie wêreld waardeloos is en ons kan weglok van die paaie van Godsaligheid. Hy bid vir genade dat hy hom sal kan weerhou van dinge wat sy vordering hemelwaarts kan strem. Hy bid ook om genade te kan hê wat hom in hierdie vordering sal steun. Dus, hy kyk na ‘n Godgesentreerde oplossing wat Hom van leë dinge sal weerhou sodat hy op die Godgegewe weg kan bly.
Ons het nodig om die oppervlakkige denkwyse wat ons opgebou het om te keer. Ons moet ons denke herbedraad, onsself dissiplineer tot dieper denke. As ons met waarde wil leef in hierdie era, moet ons besef dat ons in ‘n stryd met afleiding gewikkel is. Ons moet die afleidings in ons lewe oorwin sodat ons dieper kan leef, vir God kan leef.
Die eerste stap in hierdie rigting is om aan God te bely dat so ‘n oppervlakkige lewe ‘n probleem vir jou geestelike lewe is.
Pleit dan by Hom om hulp om van die bande van ‘n vlak lewe los te kan kom en aan jou die genade te skenk om ‘n betekenisvolle lewe te lei.
Vervolgens moet jy ‘n bewustelike besluit maak om God se strategie vir die ontwikkeling van ‘n diep, geestelike denke te volg. Kolossense 3:1-2 sê ons strewe en denke moet nie na die aardse dinge wees nie, maar op die “dinge wat daarbo is”. Wat is hierdie dinge? Dit is dinge wat van waarde is en wat ons siel mag verdiep, versterk en suiwer. Filippense 4:8 verduidelik dit so: “Verder, broers, alles wat waar is, alles wat edel is, alles wat reg is, alles wat rein is, alles wat mooi is, alles wat prysenswaardig is – watter deug of lofwaardige saak daar ook mag wees – daarop moet julle julle gedagtes rig.”
Daar is nie ‘n kitsformule vir dieper leef nie. Dit verg werk en toewyding. Dit verg tyd. Dit is ‘n leefwyse. Die diep Christenlewe is die normale Christenlewe. Die volgende beginsels dra by tot die vestiging van ’n dieper Christelike denke en lewe:
- Mik vir die hemel
Om ‘n visie gefokus op die ewigheid te hê verskaf aan die Christen perspektief. Ons hoop is gewortel in die dood en opstanding van Jesus, want deur Hom gaan ons ook opstaan en ewig leef. Terwyl ons op die vervulling van Sy beloftes wag, moet ons sterk in ons Here bly en die lewe leef wat Hy van ons verlang. Ons weet dat die wêreldse dinge tydelik is en sal verbygaan. In die see van konstante afleiding moet ons weer herfokus op dit wat die meeste saak maak. Ons moet God leer ken deur Sy Woord te bestudeer en ons moet vir Hom leef. Die Christenlewe vereis dat ons ons Godgegewe denke, ons hernude denke (Romeine 12:1-2) gebruik om te kan onderskei tussen waar en vals, en veral tussen waar en amper waar. Ons moet geestelik groei (2 Petrus 3:18; Kolossense 1:9-10, Hebreërs 5:12-14). Om hierdie dinge te kan doen, moet ons hard daaraan werk om afleidings uit te skakel.
- Raak weer verwonderd
Ons moet ons sin van verwondering terugkry; die vreugdevolle ontdekkings van die wonder en skoonheid van God se Woord en Sy skepping. Hierdie verwondering help ons om weg te breek van die bande van ‘n vlak leefwyse. Een van die grootste bewyse dat ons gevalle mense is, is dat ons so maklik verveeld raak met glorieryke werklikheid. Ons raak selfs gou verveeld met die grootsheid van die skepping; baie van ons kan nie vir ‘n dag in die natuur deurbring sonder kunsmatige afleidings nie.
Verwondering is ‘n raak beskrywing van die algemene ervaring van die vroeë Christene. Iets nuuts het in die geskiedenis gebeur rakende die vervulling van die Ou Testament, en dit was wonderbaarlik. Jesus se bediening het gelei tot verwondering, verbasing, eerbied, aangryping (Lukas 5:26, Markus 7:37). Lewens is verander, mense is genees, regeerders en leiers was bang. Jesus is gekruisig, het opgestaan uit die dood en opgevaar na die hemel. Sy dissipels was konstant verwonderd oor wat hulle gesien en ervaar het.
Die Here is steeds met ons. Hy is steeds wonderbaarlik. Hy werk oral om ons en in ons. God roep steeds mense na Hom toe en Hy laat Sy kerk groei. Tensy jy die ernstigheid van sonde en die Ou Testamentiese agtergrond van sonde en ontvanging van vergifnis verstaan, sal jy nie begryp hoe wonderlik en onbeskryflik groots God se vergifnis is nie. Vergifnis is nie outomaties nie, maar word moontlik gemaak deur Jesus Christus. Wanneer jy oordink wat God gedoen het, en steeds doen, behoort jy met verwondering gevul te wees!
- Sorg vir afsondering
Die oorstimulerende, tegnologies gedrewe aard van die moderne lewe is te raserig vir ons om onsself te kan hoor dink. Tog is hierdie elemente so alomteenwoordig en verslawend dat stilte ons ongemaklik laat voel. Afsondering en stilte is egter noodsaaklik vir die Christen. Alleentyd weg van die daaglikse bedrywighede help om te herfokus op wat werklik saak maak. Slegs in alleentyd kan ons voldoende selfondersoek doen sodat ons ons lewens kan meet teen God se Woord. Dit is nodig om daagliks alleen te wees met God, om te bid en om sy Woord te oordink. Jesus beveel ons om met tye alleen tot God te bid (Mattheus 6:6). Tydens Sy aardse bediening sien ons dat Jesus gereeld afsondering weg van die menigstes opgesoek het om met Sy Vader te wees. Hy is ons voorbeeld. Ons mag nie toelaat dat die “sorge van die lewe” die Woord verstik nie (Markus 4:19). Ons kan en mag nie te selfgefokus wees om ons Here te soek met ons hele wese nie.
- Kry beheer oor jou aktiwiteite… en oor tegnologie
Evalueer jou aktiwteite: watter dinge waarmee jy jouself besig hou kweek dieper denke of dieper verhoudings met jou medemens? Vra jouself gereeld af: waarmee is ek nou besig en hoekom? Bou dit my op, is dit tot eer van die Here, dra dit by tot my ewigheidsfokus? Gehoorsaam ek nou my eie wil of God se wil? Ons weet dat alles nie heilsaam of opbouend vir ons is nie (1 Korinthiërs 10:23). Dus, net omdat jy kan, beteken nie jy moet nie. “Toelaatbaar” is nie noodwendig prysenswaardig nie. Vind opbouende aktiwiteite wat jy in jou ontspantyd kan geniet.
‘n Groot uitdaging vir ‘n Christen in vandag se wêreld is om te besin oor sy of haar gebruik van tegnologie. Help tegnologie jou positief in jou roeping as volgeling van Christus, of is tegnolgie vir jou ‘n poort van afleiding en versoeking? Werk vir jouself ‘n strategie uit oor hoe jy beheer oor dinge soos jou slimfoon, Internetgebruik en televisiekyk gaan uitoefen. ‘n Eenvoudige reël wat jy gereeld kan toepas is: “skakel dit af.” Slaan ag op die wyse woorde van Paulus in Efesiërs 5:15 -17: “Wees baie versigtig hoe julle lewe: nie soos onverstandige mense nie, maar soos verstandiges. Maak die beste gebruik van elke geleentheid, want ons lewe in 'n goddelose tyd. Moet daarom nie onverstandig optree nie, maar probeer te wete kom wat die Here wil dat julle moet doen”.
- Evalueer jou vriendskappe
Watter vriendskappe kan jy kweek om diep te wees? Watter vriendskappe lei jou na oppervlakkigheid? Vlakheid is ‘n aansteeklike siekte. 1 Korinthiërs 15:33 sê: “Slegte geselskap bederf goeie sedes.” As jy slegs met oppervlakkige mense tyd bestee, is die kanse groot dat jy ook so sal wees. Daarenteen sê Spreuke 13:20: “Wie met wyse mense omgaan, kry self wysheid; wie hom met dwase ophou, word self sleg.” En Psalm 119:63: “Ek is 'n vriend van almal wat U dien en u bevele gehoorsaam”. Moedig jou medegelowiges aan om met dieper dinge besig te wees; sien na mekaar om “deur mekaar aan te spoor tot liefde en goeie dade” (Hebreërs 10:24).
Om God se wil vir jou lewe te volg bring die grootste vervulling wat jy ooit in hierdie lewe sal hê. God skenk aan ons die krag om Sy wil te volg en die begeerte om ons in Sy wil te verbly. Dit beteken nie dat die Christenlewe vervelig en somber is nie! Ware vreugde is ‘n diepgewortelde blydskap in wat God gedoen het en steeds doen. “Hom het julle lief, al het julle Hom nie gesien nie. Deur in Hom te glo, al sien julle Hom nou nie, het julle reeds deel aan die saligheid wat die einddoel van julle geloof is. En dit vervul julle met 'n onuitspreeklike en heerlike blydskap” (1 Petrus1:8). Christene ontvang “geregtigheid en vrede en blydskap in die Heilige Gees” (Romeine 14:17) en leef in die Here as mense van die lig (Efesiërs 5:8). Soos wat ons geestelik groei, verhoudings bou en dien, word ons dit wat God bedoel het ons moet wees; dit waarvoor God ons geskep het. Wat ons ook al doen, ons kan dit doen met Sy heerlikheid in gedagte (1 Korinthiërs 10:31). Laat ons nooit ons doel op aarde vergeet nie.
‘n Betekenisvolle Christenlewe gaan nie net daaroor om slegte of nuttelose dinge te vermy nie. Dit gaan ook daaroor om te leer om die dinge wat werklik betekenis en ewige vreugde in ons lewens gee aan te gryp. As Christene weet ons dat God ons geroep het om ‘n lewe van waarde te leef, om ‘n lewe tot Sy eer te leef. Ons het ‘n liefdevolle God vir Wie ons kan vra om ons harte te vul met dit wat waardevol is (Psalm 119:33-40). Slegs in God het ons hoop, as Sy kinders, om ons oë en harte van nuttelose dinge weg te keer en ons aandag te vestig op dit wat ewig is.
-C. de Ridder