#OpenOurUniversities: Só lyk DA se voorstelDASO-studente (September 2016) Foto: @caralee017 via @DASOTuks, Twitter) Belinda Bozzoli, die Demokratiese Alliansie se skaduminister oor hoër onderwys en opleiding, het tydens ŉ perskonferensie in Johannesburg dié party se voorstel bekend gemaak oor die krisis by universiteite. Bozzoli het gewaarsku indien universiteite nie binne die volgende week hul deure oopmaak nie, is dit moontlik dat die akademiese jaar uitgestel moet word. “Die impak daarvan sal katastrofies wees. Belangrike bedrywe, soos gesondheid, sal van duisende nuwe rekrute ontneem word en tienduisende matrikulante wat in 2017 wou studeer, sal by die huis moet bly of ŉ werk moet kry,” het sy gesê. Volgens haar het die krisis nie oornag gebeur nie. “Dit kom al ŉ lang pad. Dit is aangevuur deur ŉ ANC-regering wat nie omgee nie. Wat korrupsie geprioritiseer het, in plaas van die beste belange van jong Suid-Afrikaners. Ons universiteite is chronies onderbefonds en word gereeld swak bestuur en dit word as onbelangrik beskou in die toekomstige ontwikkeling van ons land.” Bozzoli het verduidelik staatsubsidies as ŉ gedeelte van universiteite se inkomste het sedert 2000 van 49% na 40% in 2014 gedaal. “Dit maak universiteite al hoe meer afhanklik van studentegelde as ŉ bron van inkomste en moet gevolglik jaarliks verhogings toepas.” Sy het gesê Blade Nzimande, minister van hoër onderwys, se “los en laat gaan”-houding nadat hy die aankondiging oor studentegeldeverhogings gemaak het, het daartoe gelei dat die krisis vinnig geëskaleer het. “Die parlement, ondanks talle versoeke van die DA, het geweier om ŉ spesialekomiteevergadering te belê en pres. Jacob Zuma gaan maar net soos gewoonlik voort met dieselfde ou notas. Dit is sonder twyfel dat Jacob Zuma en sy regering aanspreeklikheid moet aanvaar vir die krisis wat hierdie jaar ontvou het.” Die DA se finansieringsmodel Bozzoli het gesê die DA stel die volgende voor: – Die armste studente moet omvattend ondersteun word; – Die “vermiste middel”-studente moet ondersteuning ontvang, proporsioneel tot hul finansiële omstandighede; – Gegoede studente moet nie finansiële hulp van die regering ontvang vir studentegelde of ander uitgawes nie; – Universiteitsubsidies moet geleidelik tot ŉ vlak van 50% van koste styg om (a) gehalte onderrig te ondersteun en (b) die studentegeldeverhoging-kringloop te minimaliseer wat tans plaasvind. Die DA stel die volgende finansiële ondersteuning voor: “Hierdie benadering sal toegang bied tot universiteite vir arm studente, maar universiteite nog steeds in staat stel om ŉ hoë vlak van inkomste en gehalte te handhaaf,” het Bozzoli bygevoeg. “Die nasionale finansiële hulpskema vir studente (NSFAS) moet met oorleg bestuur word, sodat elke persoon wat vir NSFAS kwalifiseer, die finansiering ontvang. Daar is nog te veel gevalle van studente wat kwalifiseer, maar nie die finansiering ontvang nie – dit verhoog die getal studente wat opskop en toekomstige skuld,” het sy verduidelik. “Om dit duidelik te stel, die DA ondersteun nie ŉ algemene gratis hoëronderrigstelsel nie. Dit sal bloot ŉ subsidie vir welgestelde studente wees en die finansiering, wat vir arm studente gebruik moes word, verminder. ŉ Algemene gratis hoëronderrigstelsel kan, om die waarheid te sê, ongelykheid in Suid-Afrika vererger.” Sluiting van kampusse Bozzoli het gesê die DA ondersteun die reg tot vreedsame betoging, demokratiese en rasionele gesprekvoering en die beginsel van die wet. “In ŉ grondwetlike demokrasie is dit egter noodsaaklik dat ander persone se regte nie geskend word wanneer jy jou regte uitoefen nie,” het sy verduidelik. Die DA is gekant teen die volgende: – Enige vorm van geweld, brandstigting, vandalisme of verwoesting – Enige vorm van intimidasie van studente wat graag wil leer – Weiering dat kampusse oopgemaak word – Weiering dat ander persone van jou te verskil en vreedsaam mag betoog – Universiteitstrukture soos VSR’e en rade wat omseil word “Gegewe die ernstige kommer van soveel studente, moet die reg tot vreedsame betoging en ontevredenheid toegelaat en beskerm word,” het Bozzoli bygevoeg. “Hierdie reg mag egter nie ander se regte misken of op só manier uitgeoefen word dat dit teen die wet of Grondwet is nie. Persone wat gewelddadig betoog moet aanspreeklik gehou word deur die regstelsel.” Bozzoli het gesê die polisie moet seker maak dat betogers wettig optree. “Die DA is besorg dat ons openbareordepolisiebeamptes nie die nodige vaardighede, opleiding of leierskap het om sulke voorvalle te hanteer nie, en die verskil tussen vreedsame betogings en dit wat die wet oortree, is nie duidelik nie. Dit skep ŉ geweldige groot risiko en kan die veiligheid van studente benadeel.” Sy het gesê die DA stel voor dat die waarnemende nasionale polisiekommissaris, Khomotso Phahlane, ŉ spesiale taakspan binne die SAPD saamstel om die huidige onwettige sluitings te bestuur. Die rol van die parlement Bozzoli het gesê die parlement moet die weg baan om die krisis te beëindig. “Dit het die mag, in terme van die begroting en uitvoerende oorsig, om seker te maak dat dit gebeur. Die ANC was egter tot dusver nog ongewillig om dit te doen en val terug op die ‘krisis, watter krisis’-benadering. Toe die DA wysigings aan die begroting voorgestel het, deur nie-noodsaaklike items te sny, kon ons meer as R9 miljard vind. Die voorstel was dat R2,2 miljard vir hoër onderwys aangewend moes word, om seker te maak dat dié krisis nie ontvou nie. Die ANC het skandalig teen dié voorstelle gestem.” Sy het gesê dit spreek boekdele dat, gegewe die omvang van die krisis, die portefeuljekomitee van hoër onderwys, nog nie ŉ vergadering belê het nie. “Die tempo waarteen die ANC teen die SAUK kon optree, is ŉ bewys dat dit kan gebeur. Mens kan jou net voorstel dat die weiering om dit te doen, is weens ŉ algehele gebrek aan politieke wilskrag deur die ANC.” DASO Bozzoli het gesê die Demokratiese studente-organisasie (DASO) op kampusse landswyd, ondersteun kampusse om weer oop te maak. “Die oorgrote meerderheid van studente wat wil leer, se regte moet gerespekteer word. Ons sal ons stryd voortsit vir finansiering vir hoër onderwys, op ŉ wettige en vreedsame manier, en ons sal ons ontevredenheid met die behandeling van arm studente na die regte oortreders neem: die ANC en Jacob Zuma. “Suid-Afrika kan nie agteroor sit en toelaat dat ons universiteite ineenstort en ons kollektiewe toekoms benadeel word nie. Ons universiteite moet toegelaat word om weer oop te maak, sodat lesings kan hervat en ŉ katastrofies vertraging van die akademiese jaar verhoed kan word. Die regering moet terselfdertyd die nodige stappe doen om seker te maak dat geen arm student ontneem word van opleiding weens finansiële omstandighede nie. Die DA is toegewyd om alle parlementêre meganismes te gebruik om seker te maak dat dit sonder vertraging plaasvind.” Lees die DA se volledige voorstel