Gertjie Brynard en die 1965-toer na Nieu-SeelandGertjie Brynard (Argieffoto) Ek het jare lank ŉ swart-en-wit-foto in my rugbyplakboek gehad. Dit was van Gertjie Brynard wat oor en tussen twee All Blacks duik om sy tweede drie in die derde toetswedstryd in 1965 op Lancasterpark in Christchurch te druk. Dit was van die mooiste foto’s van ŉ rampspoedige toer, waarin die Bokke met 3-1 in die reeks deur die All Blacks afgeslag is nadat hulle die vooraf ook die reeks teen die Wallabies met 0-2 verloor het. Dit was een van die donkerste tye in Suid-Afrikaanse rugby, wat ingelui is met ŉ neerlaag van 6-8 in 1964 teen die Franse in Springs. Nóg ses agtereenvolgende neerlae het gevolg: teen Ierland (6-9), Skotland (5-8), twee teen Australië (11-18 en 8-12) en die eerste twee toetswedstryde teen die All Blacks (3-6 en 0-13). Maar toe volg die derde toets in die modder in Christchurch, waar die Bokke met 19-16 geseëvier het nadat hulle rustyd met 5-16 agter was. Dit was een van die grootste terugvegpogings nóg, met Brynard wat die vonk agterlangs by Dawie de Villiers, John Gainsford, Mannetjies Roux en Jannie Engelbrecht met sy twee drieë aangesteek het. Ons het nooit die voorreg gehad om enige van die toetswedstryde op televisie te volg nie, net ŉ paar hoogtepunte ŉ paar dae daarna in die inryteater met darem foto’s die dag ná die toets in die koerante. Ons moes staatmaak op Awie Labuschagne se radiokommentaar en Roelf Theunissen se koerantberigte om die Springbokke op toer te volg. Brynard, wat Sondag in die ouderdom van 80 oorlede is, het die toer darem baie draagliker gemaak, veral ná sy bydrae wat die Bokke tot ŉ onwaarskynlike sege van 19-16 aangespoor het. Die legendariese Nieu-Seelandse joernalis Terry McLean, het Brynard ná die toets as “iemand met ŉ skerp brein, ŉ hart so groot soos ŉ pampoen, die voete van ŉ veergewigbokser en die vaart van ŉ (egte) springbok” beskryf. Die All Blacks van 1965 was een van die beste spanne nóg en hulle het voortgegaan om die wêreldrekord van 17 agtereenvolgende toetsoorwinnings tot in 1970 op te stel. Die tragiese is dat Brynard, wat hom in 1964 op Maties in Stellenbosch as dokter bekwaam het, in net sewe toetse tussen 1965 en 1968 gespeel het. Kom ons draai die horlosie aan tot in 2018, waar die ewe talentvolle Aphiwe Dyantyi na alle waarskynlikheid as Suid-Afrika se rugbyspeler van die jaar aangewys sal word. Waar dit Brynard, en baie ander Springbokke, jare geneem het om helde te word, kon Dyantyi dit binne ses maande en in 12 toetse regkry om sy naam in goud te skryf.