Kutani timfanelo ta ximunhu ti amukeriwile eku heteleleni, ti sirheleriwile no tirhisiwa eAfrika Dzonga no sirheleriwa eka Vumbiwa ku sukela hi 1993. Eka Vumbiwa lebyi nga kona, xiyenge xa 7 xi vula leswaku Nawumbisi wa timfanelo lowu i masungulo ya xidemokrasi eAfrika Dzonga . Wu sirhelela timfanelo ta vanhu hinkwavo etikweni ra hina no nyika matimba minkoka ya xidemokrasi ya ndzhuti wa ximunhu, ndzingano na ntshunxeko. Kambe ku sirheleriwa hinkwako ku hlamuseriwile hi xiyenge xa 8 lexi hlamuselaka leswaku Nawumbisi wu tirha eka nawu hinkwawo no boha palamende ya xifundza, huvonkulu na vuavanyisi leswi kanetanaka ni vumbiwa bya khale lebyi tiviseke ntshunxeko wa palamende? Marito lama landzelaka a ya amukeriwi tanihi swifananisi: inge, ingari. 1.3.13 Malombiwa, mavito ya tindhawu na mavito lama ya tolovelekeke ya ta tsariwa hindlela leyi ya twarisiwaka hayona hi Xitsonga. Xikongomelo xa nhlokomhaka leyi a ku ri ku nyika vanhu matimba leswaku va rhangisa emahlweni swilaveko swa vona loko swi lava va endla tano enkarhini wo endliwa ka mintirho ya ikhonomi ya vaaki . Hi ku katsa timfanelo leti eka Vumbiwa mfumo wu kombisile ku tiyimisela ka wona eku heriseni vusiwana na ku pfumala ndzingano eka mimpimo ya mahanyelo eAfrika Dzonga . Ku tiyimisela ko yisa emahlweni ku kombisiwile hi ku amukeriwa ka Nhlengeletano wa Timfanelo ta Mfuwo, Ikhonomi na mahanyelo hi 1998.