Plant van die week (Die fotos in die artikel is gedurende Januarie 2011 geneem) Die grootste deel van die noordelike Krugerwildtuin word gekenmerk deur lae reënval, ‘n warm klimaat en onvrugbare grond. Die gevolg is how to get ex back dat wild hier minder as in die suidelike gedeeltes voorkom. As gevolg van die swakker […]
January 6, 2011 by marna 0 Comments Versindaba » Blog Archive » Onderhoud met TT Cloete
Dr. Marlies Taljard in gesprek met Prof. T.T. Cloete oor sy nuutste bundel Karnaval en Lent
Prof. T.T. Cloete, dankie vir ŉ baie gesellige en inspirerende kuiertjie by u aan huis waartydens ons onder andere gesels het oor u nuwe bundel Karnaval en Lent wat binnekort by Tafelberg verskyn. Om by u te kuier, is amper soos om die Orakel van Delphi te raadpleeg – ŉ mens kom verryk na siel en gees huis toe. Die vrae wat ek in hierdie onderhoud aan u gaan stel, stel ek na aanleiding van ons gesprek – ek vra liewer minder vrae sodat u in meer besonderhede kan antwoord en potensiële lesers ŉ voorsmaak kan kry van die heerlike menslike, ironiese en komplekse aard van die bundel. Hoewel ek nou sê dat die bundel kompleks is, bedoel ek daarmee dat dit ŉ verbysterende veelheid van verbandhoudende temas saamtrek, maar nié dat dit te kompleks is vir “gewone” lesers wat nie oor gespesialiseerde kennis van die digkuns beskik nie. Ek het die bundel fassinerend, humoristies, ontstellend, bevrydend en aangrypend gevind. Die wyse waarop u oënskynlik onversoenbare aspekte van ons menswees jukstaponeer en die metafisiese vrae wat so ŉ saambestaan van uiterstes by die leser ontlok, is myns insiens een van u grootste digterlike bates. Wat my getref het, is die byna naatlose integrasie van die visuele prikkel, naamlik Pieter Brueghel de Oude se skildery, Die geveg tussen Karnaval en Lent (1569), op die bundelomslag en die gedigte wat almal op een of ander wyse put uit die filosofiese laag van die skildery óf daarop kommentaar lewer. Ek het dadelik gewonder wat eerste was: het u die gedigte gemaak na aanleiding van die skildery of het die gedigte eerste ontstaan? Waarom het u juis hierdie skildery as bundelomslag gekies?
Prof. TT CLoete (TTC): Die titel van die bundel het lank ná die gedigte gekom, byna soos ‘n kind eers gebore word en daarna gedoop word. Kunsgeskiedenis en –waardering, soos die vak destyds geheet het, was een van my doseeropdragte, en my geheue het my na aanleiding van die gedigte gelei na die skildery wat ek so lank so goed ken. ‘n Mens dig mos maar hoofsaaklik uit jou onderbewuste. Die gedigte van die bundel het as ‘t ware in een worp ontstaan, binne een raam, wat later ingevul en georden is, amper soos die stukke van ‘n legkaaart wat ordeloos rondlê en later in- of aanmekaar gepas word.
Ons ligaam kan twee kante toe transendeer: na die kant van die goeie en mooie, en na die kant van die kwaad en afstootlike, selfs walglike en vulgêre. Daar is drie kragte in ons: die maag, wat eerste ontwaak en werk. Uit semen en ovum ontstaan ‘n embrio en fetus, wat ons moeders eet, en dan eet ons tot ons sterf. Of ons kan van honger en dors sterf. Tweedens en later ontwaak die libido, en derdens en nog later ontwaak die intellek. Die verstommende intellek se funksies hang af van die maag. As die maag gaan staan, sterf die brein. Descartes se cogito ergo sum moet eintlik wees: ek eet, daarom is ek. Ek dink uit en met my maag. En die ander krag, die libido, kan die harsings beduiwel, kan chemiese stowwe afskei wat die brein oorweldig, kan ons laat aanteel tot 7/8 miljard mae wat honger en dors is, en as hulle dit nie kry nie, kom daar opstand, rewolusie, oorlog. Die maag kan soos die libido die brein oorweldig en verkrag of moord pleeg, lewe vernietig, ook die lewe van plante en diere, en die aarde self. ’n Koei vreet die heeldag om ons te laat aanhou dink en voel as ons haar eet, haar melk drink.
As die mens gedigte kon uitdink of skilderye of beelde, dan het ons almal gedig, geskilder en gebeeldhou. Gedigte is ‘n gawe, dis gegee. Ek dink die beste beskrywing daarvan is dat dit ‘n fenomeen is. ‘n Misterie. ‘n Rariteit en raaisel. Dis die bekoring daarvan. As almal kon dig, dan was dit kommin. ‘n Taal lewer net een Van Wyk Louw op in ‘n eeu. Een Sofokles, een Sakespeare, een Dante in eeue. Jy kan nie daarvoor studeer nie, jy kan nie dit aanwen nie, nie verwerf nie, nie steel of koop nie. Jy kan dit nie kloon nie. Dit is in jou ingebou, soos die wiskunde ingebou is in sekere breine en nie in alle breine nie. Terloops, alle kunswerke kom uit die brein, ook die oordrewe emosionele gedigte. Daar is linker- en regterbreine, en die digkuns hang daarvan af in watter deel van jou brein dit in jou ingebou is. In ‘n sekere sin is die digter ‘n savant. Eerder: hy is ‘n meervoudige persoon, hy het “Multiple Personality Order”. Noem die gedig gerus genade. Daar staan geen gedig oor my vrou in hierdie bundel nie, maar haar kanker en wrede dood het my aan die dink gesit. Byna al die gedigte in hierdie bundel het ontstaan uit vrae wat my sterwende vrou aan my gevra het. Die eerste gedigte van die bundel [nie in die bundel nie] het onmiddellik na haar dood by my opgedaag. Haar brein het al opgehou om normaal te funksioneer, toe het haar organe, maag, blaas, ens. nog perfek gewerk. Dit het my laat vra: hoekom het God kanker gemaak? As Hy dit nie gemaak het nie, Wie anders dan? Hoekom het Brueghel by die put in die middel van sy skildery, links [!] ‘n vark en regs [!] ‘n vis [Ichthus= Jesus Christus] gesit? Links ‘n kroeg, regs ‘n kerk. In die middel ‘n put waar die twee gekonfronteer word. Hoe sou ‘n werklikheid sonder kroeg gewees het? Waar kom die fenomeen geloof vandaan? Hoekom is die pleroma afhanklik van die soma? Kon die pleroma nie sonder die soma bestaan het nie, die vis sonder die vark, die vrou sonder die man, voortplanting sonder seks? In die gedig “vegetatiewe vrou” het ek ‘n toekomstige mensheid gefantaseer sonder manlikheid, ‘n suwier vroulike menslikheid, soos by sekere reptiele en insekte.
But if I write what my soul thinks, then it will be visible, and the words will be its body. – Helen Keller
se wurmkrulle waar my maaltye van vandag wat kom uit die aarde
Tags: Karnaval en Lent, Marlies Taljard onderhoud met TT Cloete, Onderhoud met TT Cloete Karnaval en Lent, TT Cloete onderhoud	Tuesday, March 4th, 2014 |
5 Kommentare op “Onderhoud met TT Cloete”
March 4th, 2014 at 10:08 am Baie dankie vir ‘n grondige onderhoud, Marlies. Jy maak my nuuskierig, veral oor die bundel se titel. Duskant is dit dag drie van karnaval – veertig dae voor paastyd. Die meeste mense is uitgejol, maar of hulle nou regtig gaan vas a la Katolieke tradisie? Ek twyfel! En ja, dis vanaf 1 Maart amptelik lente en dit voel ook so. Daar’s ‘n groot spanningsveld tussen die onomkeerbare groei en vreugde in die natuur en die mense se morbiede religieuse tradisie om juis dan die vleistande te trek en die drinkskoene uit te trek.
March 4th, 2014 at 7:54 pm Marlies, dankie vir ‘n knap “inlywing” in die vlees en bloed van hierdie bundel. Ek vermoed dit gaan ons as lesers “uit ons voeë ruk” en met nuwe oë na die samehang van alle dinge laat kyk, na die goddelike en die banale, na die kiestande, die lippe, die grys murg en die sentimeters vel waarmee die digter dig. Die eerlike eenvoud en reguit blik van die digter skyn helder deur in jou gesprek.
March 5th, 2014 at 12:01 pm ‘n Goeie onderhoud. Marlies Taljard se insigryke vrae en die digter se reguit antwoorde werp beslis lig op die bundel en die skrywerskap.
March 9th, 2014 at 10:42 am Johann Lodewyk Marais
TT Cloete gesels oor Karnaval en Lent en deel sy gunstelingvers uit dié bundel, “hierdie sigbare gedig” | NB :
May 2nd, 2014 at 2:42 pm […] Volledige gedig en onderhoud: Versindaba […]