Regering neem SAMRK hof toe oor gelykheidsverslag - Solidariteit WêreldSolidariteit Wêreld
Tuis › Mediaverklarings › Regering neem SAMRK hof toe oor gelykheidsverslag
Die arbeidshof in Johannesburg het vandag ʼn aansoek van Solidariteit aangehoor dat die gelykheidsverslag se bevindings afgedwing moet word. Die regering argumenteer hulle is nie gebonde is aan die verslag nie, maar wil nou die verslag na ʼn ander hof neem om dit te hersien.
Volgens Solidariteit sal dit Hoofstuk 9-instellings irrelevant maak indien hul aanbevelings geïgnoreer kan word.
“Ons is verstom dat die regering in die arbeidshof argumenteer dat hy nie gebonde is aan die SAMRK se verslag nie, maar terselfdertyd bring die regering ʼn aansoek in die hooggeregshof dat die bevindinge en aanbevelings daarvan nietig verklaar word,” het dr. Dirk Hermann, bestuurshoof van Solidariteit, gesê.
“Die regering het 60 dae gehad om op die verslag te reageer. Dit is nou 18 maande later. Die regering het sy reg op hersiening verloor. Solidariteit gaan die hersieningsaansoek beslis teenstaan” het Hermann gesê.
Die verslag beveel voorts aan: “Die Wet moet verder gewysig word om terug te keer na ʼn posisie waar oorweging van ʼn streek se ekonomies aktiewe bevolking in verhouding tot verteenwoordigende vlakke verpligtend en nie diskresionêr is nie.”
Die regering moet ook “vasstel of, en hoe die Wet gewysig kan word om ʼn kwalitatiewe en ʼn konteks-sensitiewe vasstelling van behoefte te vereis wanneer regstelaksieplanne geïmplementeer word.”
Die Gelykheidsverslag stel dit dat “Die definisie van aangewese groepe in die Wet op Gelyke Indiensneming voldoen nie aan grondwetlike of internasionale regsverpligtinge nie.”
Die aanbevelings van die VN-komitee volg nadat die departement van justisie en Solidariteit in 2016 voorleggings aan dié komitee in Genève gedoen het. Solidariteit het daarna ook ʼn petisie by die SAMRK ingedien waarin gevra is dat Suid-Afrika se voldoening aan internasionale vereistes ondersoek word.
Volgens Hermann is die kern van die SAMRK-verslag dat regstellende aksie meer genuanseerd toegepas moet word; dat behoefte en sosio-ekonomiese aanduiders in ag geneem moet word; en dat die manier waarop regstellende aksie tans toegepas word, aanleiding gee tot ʼn praktyk van rassekwotas.
Die SAMRK neem verder daarvan kennis dat ʼn konteks-sensitiewe benadering dus in ooreenstemming is met die vereistes wat CERD vir spesiale maatreëls stel.
Die regering het nog geen wysigings aan die Wet op Gelyke Indiensneming aangebring nie ten spyte daarvan dat die land se menseregtewaghond bevind het dat ʼn ongenuanseerde rassebenadering ongrondwetlik is. Om 18 maande te wag en dan ʼn hersieningsaansoek te bring, is minagtend teenoor ʼn instelling wat deur die Grondwet ingestel is, en minag ook die Grondwet self,” het Hermann verduidelik.
Die grondwethof het dit al by ʼn vorige geleentheid duidelik gemaak dat artikel 9-instellings van die Grondwet nie sonder tande behoort te wees nie. In ʼn onlangse uitspraak van die grondwethof is bevind dat daar van art.9-instellings verwag kan word om onafhanklik, en slegs aan die Grondwet en die reg onderworpe te wees. Toe die grondwethof byvoorbeeld moes beslis oor die magte van die openbare beskermer, ook ʼn art.9-instelling, het die hof soos volg bevind: “Geen besluit wat in die Grondwet of die reg gesetel is, mag verontagsaam word sonder dat beroep op ʼn geregshof gedoen is nie.”
Die grondwethof het voorts bevind dat die vraag of ʼn art.9-instelling onpartydig is, al dan nie, irrelevant sou wees as die uitvoering van die besluite wat die instelling neem aan die genade oorgelaat word van diegene teen wie die besluite geneem is.”