Dowe Fokus - April 2002 - Gebaretaal voorgestel as amptelike taal
Gebaretaal voorgestel as amptelike
TAALDIENSTE gaan op 'n nuwe vlak geplaas word as voorstelle van 'n werkwinkel wat die Wes-Kaapse Taalkomitee (WKTK) gere�l het, tot uitvoer kom.
Die voorstelle sluit in dat dringende aandag aan die opleiding van vertalers en tolke in die Wes-Kaap geskenk word. Gebaretaal as 'n amptelike taal erken word, 'n nuwe Suid-Afrikaanse Vereniging vir Taalpraktisyns in die lewe geroep word en die beroep beter bemark word deur 'n doelgerigte kommunikasiestrategie.
Die werkwinkel oor tolk- en vertaaldienste is as 'n inisiatief van die Wes-Kaapse Taalkomitee deur mnr. Patrick McKenzie, die Wes-Kaap se Minister van Kultuursake, Sport en Ontspanning, geopen. Referate is gelewer deur Neville Alexander, Annemarie Beukes, Johan Blaauw, Sydney Zotwana, Armand Kleinschmidt en Felicity Lopedi-Ford.
Prof. Isabel Cilliers, voorsitter van die WKTK, s� die werkwinkel is gekenmerk deur die geesdrif van die taalpraktisyns, nuutskeppende denke en innoverende voorstelle. Benewens Wes-Kaapland se drie amptelike tale, Afrikaans, Engels en Xhosa, gee die WKTK aandag aan Gebaretaal, wat nou deur die werkwinkel as 'n amptelike taal voorgestel is. Die werkwinkel is deurentyd in die drie amptelike tale van die Wes-Kaap en Gebaretaal aangebied deur middel van 'n simultane tolkdiens.
As amptelike taal behoort Gebaretaal 'n skoolvak te wees terwyl deeglike opleiding vir Gebaretaal-tolke nodig is. Die werkwinkel het bevind dat howe en hoftolkdienste veel meer aandag aan Gebaretaal behoort te gee, terwyl dokters en onderwysers wat Gebaretaal ken, aansporings behoort te kry.
Die deelnemers aan die werkwinkel het vertel hoe die basiese menseregte van dowes letterlik elke dag geskend word, dikwels met tragiese gevolge, omdat pratende mense ongeletterd is wat Gebaretaal betref. Gebaretaal het die voordeel dat die gebruikers daarvan nie deur die gewone taal- en kultuurgrense, soos 'n onvermo� in Xhosa beperk word nie, omdat daar in wese ne een Suid-Afrikaanse Gebaretaal is, hoewel die dialek- verskille.
Prof Cilliers s� die werkwinkel het ook die voorstel vir die amptelike erkenning van Gebaretaal na die WKTK verwys, wat die aanbevelings verder gaan ondersoek.
Die ander voorstelle sluit in 'n bel-nommer vir 'n eenstopdiens wat mense en ondernemings kan skakel oor vertaal en tolkdienste. Xhosa-sprekende taalpraktisyns het veral meer leestof en ontspanningslektuur in Xhosa bepleit.
Die verskillende voorstelle van die werkwinkel gaan op 20 April 2002 weer onder die soeklig geplaas deur alle taalpraktisyns in die Wes-Kaap by 'n opvolgseminaar wat onder beskerming van SAVI Boland en onder voorsitterskap van die nasionale voorsitter van die Suid-Afrikaanse Vertalersinstituut, prof Annette Combrink, by die Universiteit van die Wes-Kaapse aangebied gaan word.