Kinderregte - SAVF - Die Beste Belang Van Die Kind
KINDERREGTE – 10 MAART 2022
Suid-Afrika het van die mees gevorderde menseregte in die wêreld, vir volwassenes en kinders. Kinderregte word beskryf in Artikel 28 van die Konstitusie van Suid-Afrika. Alle besluite rondom kinders is gefokus op een belangrike aspek: die beste belang van die kind. Hierdie regte is daarop gemik om alle kinders onder die ouderdom van 18 jaar te beskerm teen mishandeling, verwaarlosing en uitbuiting – dus om seker te maak dat daar ten alle tye in 'n kind se beste belang opgetree word.
Artikel 10 is die heel belangrikste punt van ons konstitusie is dat elke persoon, kinders en volwassenes, in Suid-Afrika die reg tot waardigheid het. Die reg tot waardigheid hou verband met al ons regte, en dat almal die reg het om dieselfde behandel te word.
Volgens die Suid-Afrikaanse Handves vir Menseregte, het elke kind die reg tot:
• 'n Naam en nasionaliteit van geboorte.
• Om deur hul ouers of familie versorg te word, of die reg tot veilige alternatiewe sorg indien ouerlike sorg nie moontlik is nie.
• Die reg tot basiese voeding, skuiling en mediese dienste.
• Die reg om beskerm te word teen mishandeling en verwaarlosing.
• Die reg om beskerm te word teen uitbuiting.
• Om nie werk te doen wat ontoepaslik is vir hul ouderdom, of 'n negatiewe invloed kan hê op hul fisiese of geestelike welstand, of 'n negatiewe impak kan hê op hul opvoeding nie.
• Om nie aangehou te word nie, behalwe as 'n laaste uitweg nie. Wanneer dit wel nodig is dat kinders aangehou word as gevolg van ernstige misdade, moet dit vir die kortste moontlike tyd wees en weg van persone ouer as 18 jaar.
• Regsverteenwoordiging op die staat se onkostes.
• Om nie in gewapende konflik gebruik te word nie, en om beskerm te word in tye waar daar wel gewapende konflik is.
Dit is egter belangrik om te onthou, dat saam met elke reg, kom daar ook sekere verantwoordelikhede:
• Ons het die reg tot familiesorg, liefde en beskerming, en ook die verantwoordelikheid om liefde, respek en omgee aan ander te betoon.
• Ons het die reg tot skuiling en 'n skoon omgewing, en ook die verantwoordelikheid om die omgewing self skoon te hou.
• Die reg tot voeding en gesonde kos, en die verantwoordelikheid om nie met kos te mors nie.
• Die reg tot goeie kwaliteit opvoeding, en die verantwoordelikheid om te leer en onderwysers en maats te respekteer.
• Die reg tot kwaliteit mediese sorg, en die verantwoordelikheid om hulself te beskerm teen onverantwoordelike siektes en beserings.
• 'n Reg om beskerm te word teen uitbuiting en mishandeling, en die verantwoordelikheid om die mishandeling en uitbuiting van ander te rapporteer.
Dis interessant om op te let dat die Kinderwet ook in Artikel 16 melding maak dat elke kind verantwoordelikhede teenoor hul gesin, gemeenskap en die staat het. Dit is dus nie net 'n ding wat volwassenes sê nie, maar dit staan so in die wetboeke!
Volgens Artikel 9 van die Kinderwet, wet 38 van 2008, is die beste belang van die kind uiters belangrik in ALLE sake wat kinders raak. Artikel 7 van die Kinderwet sit dan ook presies uiteen waarna gekyk word as dit kom by die beste belang van die kind, naamlik:
• Die aard van die verhouding tussen 'n kind en sy ouers, asook enige ander versorger of relevante persoon.
• Die houding van die ouers teenoor die kind, asook die uitvoer van ouerlike regte en verantwoordelikhede.
• Die kapasiteit van die ouers of versorgers om in die kind se behoeftes te voorsien, insluitend emosionele en intellektuele behoeftes.
• Die invloed wat dit op die kind sal hê om van een of beide ouers geskei te word, of van broers of suster of enige ander belangrike persoon geskei te word.
• Die praktiese implikasies en kostes om kontak met ouers te behou, en of dit 'n invloed sal hê op die behoud van 'n persoonlike verhouding met een of beide ouers.
• Die behoefte van 'n kind om in die sorg van 'n ouer of familie te bly, en 'n verhouding te behou met hul familie, kultuur of tradisies.
• Die kind se ouderdom, volwassenheid en ontwikkelingsvlak; geslag; agtergrond; en enige ander belangrike faktore.
• Die kind se fisiese en emosionele sekuriteit asook hul intellektuele, emosionele, sosiale en kulturele ontwikkeling.
• Enige gestremdhede wat 'n kind mag hê.
• Enige kroniese siektes wat 'n kind mag hê.
• Die behoefte vir 'n kind om in 'n stabiele gesin groot te word, en waar dit nie moontlik is nie, in 'n omgewing so na as moontlik aan 'n gesin.
• Die belangrikheid om die kind te beskerm teen fisiese en emosionele skade wat veroorsaak kan word deur mishandeling, verwaarlosing en uitbuiting.
• Enige gesinsgeweld wat die kind of 'n gesinslid raak.
Volgens die Kinderwet het kinders ook ander regte wat spesifiek gemeld word:
• Artikel 10 – Die reg tot deelname in enige saak wat die kind raak. Die beteken die kind se opinie moet in ag geneem word wanneer besluite rondom die kind geneem word.
• Artikel 11 – Kinders met kroniese siektes en gestremdhede geniet spesiale beskerming, hetsy in ouerlike of alternatiewe sorg, omdat hulle as meer kwesbaar beskou word.
• Artikel 12 – Kinders word beskerm teen sosiale, kulturele of geloofspraktyke wat 'n negatiewe impak op hul fisiese en geestelike gesondheid kan hê.
• Artikel 13 – Kinders het die reg inligting tot hul gesondheid, asook die reg tot privaatheid daar rondom.
• Artikel 14 – Kinders het die reg om self howe te nader.
Behalwe vir Artikel 28 wat spesifiek handel oor die regte van kinders, is daar ook verskeie ander artikels wat belangrik is vir ELKE Suid-Afrikaanse burger, ook kinders: