Jonk, gesond en gewillig om te werk, maar onwelkom - Solidariteit WêreldSolidariteit Wêreld
Tuis › Nuuskantoor › Jonk, gesond en gewillig om te werk, maar onwelkom
Jonk, gesond en gewillig om te werk, maar onwelkom
“Ek bly in Danville, ons het nie baie nie. Ek wil graag werk sodat ek eendag vir my vrou en kinders kan sorg, maar dit is so moeilik om werk te kry. Nêrens is daar meer plek vir my nie.”
Hierdie is Danie van der Merwe (22) se daaglikse realiteit: Gewillig om tot die ekonomie by te dra, maar onwelkom om so te doen. Van der Merwe, sy verloofde, Abby en dié se ouma woon in ʼn klein voëlhok-buitekamer in Danville en gaan gereeld dae lank sonder elektrisiteit – nie as gevolg van beurtkrag nie, maar omdat daar eenvoudig nie geld daarvoor is nie.
Hy is een van #DuisendeDanie’s wat blatant uitgesluit word by die Yes4Youth-werkskeppingsprogram – ʼn program wat wit werkloses bloot op grond van hul velkleur uitsluit. “Dit is baie moeilik om werk te kry. Omdat ek tussen die ouderdom van 18 en 34 jaar oud en werkloses val, behoort ek vir die Yes4Youth-jeugwerknemerskema te kwalifiseer. Maar ek doen nie. Die rede waarom ek nie doen nie is omdat ek wit is,” het Van der Merwe onlangs by Solidariteit Jeug se mediakonferensie in dié verband gesê.
Solidariteit Jeug het tydens dié mediakonferensie stappe wat hulle teen die absolute rasse-uitsluiting van die Yes4Youth-jeugwerknemerskema gaan neem, bekendgemaak. Hierdie skema het onlangs groot opspraak gewek deurdat die program wit mense uitsluit bloot oor hul velkleur en die program nie kyk na die behoefte van jongmense wat werk soek nie.
Volgens Paul Maritz, koördineerder van Solidariteit Jeug, is die Yes4Youth-program ʼn klap in die post-1994 Suid-Afrika se gesig. “Ten spyte daarvan dat armoede en werkloosheid nie ʼn velkleur het nie, het Solidariteit met skok en teleurstelling besef dat die Yes4Youth-jeugwerknemerskema wit mense uitdruklik verhoed om aansoek te doen. Jong wit mense in Suid-Afrika kan nie anders as om die boodskap te kry dat hulle nie welkom is nie.”
Van der Merwe het in 2015 matrikuleer en het 10 Oktober tot 27 Desember 2017 as ’n algemene assistent gewerk, waar hy bokse gepak en kratte gewas het. Hy het ’n ander werksgeleentheid gehad en het met die aankoms by die nuwe werk agtergekom dat die werk nie meer beskikbaar is nie. “Dit het my werkloos gelaat,” het Van der Merwe gesê.
“Ek was weer vir die tweede keer in my lewe op 1 Januarie 2018 werkloos en terug in Pretoria. Ek het egter nie stilgesit toe ek werkloos was nie. Ek het CV’s opgestel en sover as wat ek kon, het ek dit versprei. Ek het ten minste tussen twee en drie keer ʼn week tussen vier en vyf kilometer geloop aangesien ek nie vervoer het nie. Ek moes op my eie onkoste my CV’s uitdruk en stap van werkplek na werkplek en pleit sodat ek miskien ʼn werk kan kry.”
Hy het intussen aansoek gedoen om by die weermag aan te sluit as ’n soldaat, omdat hy al van kindsbeen af droom om in die openbare diens te wees as ʼn soldaat of selfs ’n brandweerman. “My persoonlike omstandighede is beslis nie ideaal nie, alhoewel ek besef daar is mense wat selfs nog meer swaarkry as ek. “Ek het verneem Yes4Youth is juis geskep vir mense soos ek wat jonk en werkloos is, maar nou is ek jonk en werkloos en ook onwelkom by Yes4Youth,” het Van der Merwe gesê.
Van der Merwe veroordeel die veralgemening dat as jy ’n swart mens is, is jy arm en as jy ’n wit mens is, is jy ryk en jy het al die geleenthede. Volgens hom is daar baie arm wit mense, sowel as baie ryk wit mense. “Geleenthede moet vir ons almal oop wees en dan kan ons ons doel in die lewe uitdien. Dit is ʼn hartseer dag wanneer behoeftige mense a.g.v. politiek nie hulle ideale kan bereik nie, want dit is juis wat hierdie is,” het Van der Merwe gesê.
Werner Human, adjunkbestuurshoof van regsdienste by Solidariteit, sê Solidariteit het ’n morele plig teenoor Van der Merwe en duisende ander jongmense in sy skoene. “Ons regsproses het vanoggend amptelik afgeskop. Ons het vandag ʼn aanmaningsbrief aan president Ramaphosa en aan die Yes4Youth-jeugwerknemerskema gestuur waarin ons vra dat daar gehoor teen 30 November aan ons versoeke gegee word. Indien geen gehoor gegee word nie, sal ons ʼn aansoek by die hof indien. Instruksie is reeds aan ons regspan gegee, en ons is bereid en gereed om hierdie stryd tot die einde te voer,” het Human gesê.
Ernst Vorster, adjunk-uitvoerende hoof van kommunikasie by Solidariteit Helpende Hand, sê Van der Merwe is deel van die statistieke van sy ouderdom wat by Helpende Hand kom aanklop vir hulp. “Ons sien by die dag dat meer en meer jongmense soos Danie, dieselfde ouderdom en profiel, in armoede verval. Ons sien daagliks duisende Danie’s,” het Vorster gesê.
Gee jou steun aan die regsproses, en aan Danie en ander mense wat in soortgelyke posisies is deur die volgende skakel te besoek en jou naam by te voeg: https://jeug.solidariteit.co.za/yes-projek/