Die Ewige Apartheid: Wit skuld en erfsondeErnst van Zyl. Foto: Verskaf. Die konsep van ’n sondebok verskyn in Levitikus, waar ’n bok ritueel belas word met die gemeenskap se sondes, waarna dit die woestyn in gejaag word om sodoende die sondes weg te dra. Die idee van ’n sondebok is vandag steeds diep gewortel in ons taal en sosiale psige. Vir my as ’n jong Afrikaner in Suid-Afrika, steek dit dwars in die krop om ’n sondebok vir ander te wees en wat gewillig geoffer mag word op die altaar van sosiale geregtigheid, met historiese groepskuld as verskoning. In 2020 blyk dit dat die meeste Suid-Afrikaanse politici en die hoofstroommedia dit hul missie gemaak het om te verseker dat wit Suid-Afrikaners – en veral Afrikaners – te midde van kragonderbrekings, ’n toename in plaasaanvalle, rekordhoë werkloosheid en somber ekonomiese groeivooruitsigte, opnuut deeglik herinner moet word aan hul geërfde groepskuld weens hul betrokkenheid by of bevoordeling weens apartheid, wat as misdaad teen die mensdom beskryf word. Inderdaad het apartheid ’n tragiese en onmiskenbaar negatiewe invloed op Suid-Afrika se ekonomie, sosiale struktuur en rasseverhoudings gehad. Dit is hartseer en kan hoegenaamd nie ontken word nie. Maar as ons wat ná 1994 gebore is enige nuanse aan die bespreking wil toevoeg rondom ons “skuld” aan apartheid en die ingewikkelde aard van die impak wat dit op ons hede en toekoms het, word daar met hartstogtelike woede daarop gereageer. Ons word daarvan beskuldig dat ons “ontkenners” van apartheid is in dieselfde sin as ontkenners van die Jodeslagting. Daar word van ons vereis om in die hoekie te gaan sit en maar eerder stil te bly, terwyl ons kollektief gevonnis word. Op die voorblad van Beeld het ’n verklaring deur “Begunstigdes van Apartheid” verskyn, waarin onvoorwaardelik jammer gesê word vir hierdie misdaad. ’n Bisarre ritualistiese praktyk ontstaan nou, 26 jaar ná 1994 in Suid-Afrika, waar almal opnuut probeer om hul morele meerderwaardigheid te bewys. Dit lyk soos ’n kompetisie waarin hulle wil kyk wie die gereeldste en vurigste die gruwels van apartheid kan opdiep en kriminele aanspreeklikheid daarvoor aanvaar as selfaangewese ambassadeurs van hul stam. Dit orkestreer tot ’n eskalerende siklus van deugseine sonder enige onmiddellike gevolge, maar die verreikende implikasies daarvan weergalm die toekoms in. Om onophoudelik die lyk van apartheid op te grawe en dit luidkeels deur die strate te laat paradeer, doen niks anders as om die lug met so ‘n ondraaglike stank te vul dat mense hulself aan daardie openbare ruimte onttrek nie. Die eis dat alle wit Suid-Afrikaners in hul skuld moet val, hul klere moet skeur, as op hul koppe moet gooi en in die middel van die stad moet uitgaan om hard en bitterlik te ween soos Mordegai, is niks anders as om ’n vuurwarm wig in te dryf tussen partye wat eerder ’n konstruktiewe dialoog behoort te voer nie. Onthou, jy kan nooit twee dinge met ’n wig en ’n hamer byeenbring nie – ook nie met ’n hamer en sekel nie. Apartheid word vandag voorgehou as die “oorspronklike erfsonde” van alle wit Suid-Afrikaners. ’n Juk waarmee ons gebore word, bloot omdat ons toevallig ’n wit vel het. Hierdie juk word ongevraagd om ons nek gehang en ons word verplig om voortdurend in die openbaar te bieg en te erken dat ons as misdadigers verdien om dit te dra. Die commentariat van Suid-Afrika, wat hul meningstukke inlei met “Liewe wit mense”, wil blykbaar terugkeer na ’n tyd van erfsonde, waar seuns gestraf word vir die sondes van hul vaders, tot in die derde en vierde geslag. Toe ek ná apartheid gebore is, het niemand my gewaarsku dat “Born Free” met ’n fynskrif van ongelykheidsbepalings en bestraffende voorwaardes gekom het nie. Het ons nou vergeet waarvoor die V in WVK gestaan ​​het? Volgens die rasbehepte elite het alle jong wit Suid-Afrikaners, ongeag hul geboortedatum, “voorregte” wat hulle van apartheid geërf het (wat hulle voortdurend in die openbaar moet erken), in ’n era van swart ekonomiese bemagtiging en akademiese keurings- en sportkwotas. Hoe op dees aarde meet jy “wit voorreg”? Hoeveel “wit voorreg” het die kind van ’n egpaar van gemengde ras? Oorweeg ons eerlikwaar ’n potloodtoets vir wit voorregte? Jou voorregte is geheel en al afhanklik van jou konteks. Die veroordeling van alle wit Suid-Afrikaners tot ’n lewe waar hul prestasies verkleineer word deur dit alles toe te skryf aan een of ander soort oorgeërfde voorreg, is niks minder nie as ’n blatante rassestereotipering. Hoe kan die wit seuntjie wat by die stopstraat bedel, ooit meer voorregte hê as enige kind van Jacob Zuma of Cyril Ramaphosa? Daar word gereeld geargumenteer dat wit mense geen idee het hoe die lewe vir ’n swart Suid-Afrikaner in 2020 is nie. Tog, as swart mense van alle wit Suid-Afrikaners verwag om ’n kollektiewe rasseskuld te dra of vereis dat hulle hul “wit voorregte” erken, impliseer hulle dat hulle presies weet hoe dit is om ’n wit Suid-Afrikaner in 2020 te wees. Ek vind dit fassinerend hoe die bespreking in 2020 verskuif het vanaf “daar word nie teen die wit minderheid gediskrimineer nie” tot “dit is regverdig en goed om teen die wit minderheid te diskrimineer”. Soos C.J. Langenhoven destyds gevra het: “Hoekom is my politiek altyd rassisme, en jou rassisme altyd politiek?” Thomas Sowell het gesê: “Rassisme is nie dood nie, maar dit is op lewensondersteuning – lewendig gehou deur politici, rasbeheptes en mense wat ’n gevoel van meerderwaardigheid kry deur ander as ‘rassiste’ te bestempel.” Dit is beslis nie toevallig dat apartheid in 2020 weer die retoriese hoofgereg op die spyskaart van die ANC en die EFF is nie. Hulle is besig om die narratiewe tafel te dek met die wit tafeldoek van apartheid as grondslag vir onteiening sonder vergoeding en die verhoging van staatsentralisasie in hul nastrewe van die Nasionale Demokratiese Revolusie. Die strategie is duidelik: Hoe groter en vreesaanjaender die ANC en die EFF die monster van apartheid in ons truspieël kan verf, oor hoe meer rooi ligte mag hulle jaag om daarvan weg te kom. Die hoofredakteur van News24, Adriaan Basson, het in ’n meningstuk die volgende gesê: “Te lank het die bespreking oor ons onlangse verlede en die diepgesetelde impak van apartheid op elke terrein van die samelewing buite die ore van wit mense plaasgevind – die belangrikste begunstigdes van kolonialisme en apartheid.” Adriaan, as ’n jong wit mens kan ek jou verseker dat ek en my geslag, sedert ek ’n baie klein seuntjie was, gebombardeer is met die gruwelfeite van apartheid. Ons kon nog nooit daaraan ontsnap nie. Dit is heeltyd in ons gesigte gedruk op televisie, in verpligte leesboeke, in elke geskiedenisklas, op die voorblaaie van koerante en op sosiale media. Glo my dus as ek sê ons het nou genoeg daarvan gehad om onophoudelik as die uitsluitlike muishonde en skurke van die geskiedenis uitgebeeld te word. Ons het genoeg daarvan gehad – om ewig verneder te word, om oorlaai te word met misdadige skuldgevoelens en skaamte, om verplig te word om vir altyd op ons knieë te kruip, om vir die soveelste keer om verskoning te vra, om die permanente kollektiewe slaansak van die regering en sy beeldpoetsers te wees. Ons het genoeg daarvan gehad dat Zindzi Mandela ons “ongenooide besoekers” noem wat “weier om te loop” – in ons eie land. My familie is al hier van 1688 af. Ek is die negende geslag sedertdien. Niemand het die reg om my ’n toeris in my en my voorvaders se geboorteland te noem nie. My bestaan ​​in Suid-Afrika is nie net ’n ongelukkige flater van die geskiedenis nie. My geslag jong wit Suid-Afrikaners hoef nie om verskoning te vra – vir verkeerde dinge waarmee ons niks te doen gehad het nie, vir onregte waaroor ons geen invloed gehad het nie, vir beleide wat ons nooit ondersteun het nie, vir ’n komplekse verlede voordat ons gebore is nie, vir besluite wat ons nooit geneem het nie, vir misdade wat ons nie gepleeg het nie. Ons verwerp geheel en al die idee van ’n onderdrukkende, tydlose kollektiewe rasgebaseerde juk van skuld. Tog eis my geslag nie veel nie, slegs dat ons ’n gelyke kans gegee word om te help bou aan ons almal se land. Ek sluit af met ’n treffende stelling deur Thomas Sowell: ”Het ons die uiteindelike stadium van absurditeit bereik waar sommige mense verantwoordelik gehou word vir dinge wat gebeur het voordat hulle gebore is, terwyl ander mense nie verantwoordelik gehou word vir wat hulle vandag aanvang nie?”