Begrotingsrede: Nóg lenings, skuld verwagTito Mboweni, minister van finansies, tydens die 2019-begrotingsrede. (Foto: GCIS) Die regering sal vanmiddag (Woensdag) sy bestedingsplanne vir die 2021-boekjaar uitstippel terwyl Suid-Afrika, die vasteland se mees geïndustrialiseerde ekonomie, sukkel om sy kop op te tel weens die uitbreking van Covid-19 en ŉ ekonomie wat reeds voor die uitbreking van die virus in ŉ resessie was. Die minister van finansies, Tito Mboweni, lewer gewoonlik sy begrotingsrede met ŉ vetplant in ŉ pot langs hom. Dié plante is hoogs bestand teen die droogte en word gesien as ŉ simbool van Suid-Afrika se ekonomiese veerkragtigheid. En veerkrag is wat nodig is ná ŉ jaar van omvattende beperkings op nie net mense se bewegings nie, maar ook ondernemings se vermoëns om sake te doen. “Daar is nie baie geld nie en ons benodig ŉ pro-armes en ŉ pro-groei-balans,” sê Daniel Meyer, ŉ sakedosent verbonde aan die Universiteit van Johannesburg. Hy sê belastingverhogings is nié ŉ opsie nie: Duisende mense is weens die pandemie hul werk kwyt en die plaaslike verkiesing lê later vanjaar voor. Die amptelike werkloosheidskoers in Suid-Afrika staan in hierdie stadium op ŉ rekordhoë 32,5%. Meyer waarsku dat Mboweni nog geld sal moet gaan leen om sy begroting te finansier, hoewel staatskuld na verwagting die 80%-kerf van die land se BBP gaan verbysteek. “Skuld neem buite beheer toe,” sê Meyer terwyl hy terselfdertyd maan dat die land se afgradering na rommelstatus verlede jaar lenings selfs duurder maak. “Mboweni gaan dus die staatsdiensrekening moet sny.” Suid-Afrika is die Afrika-land wat tot dusver die swaarste deur die koronavirus getref is. ŉ Ramptoestand is in Maart verlede jaar aangekondig en die land het een van die wêreld se strengste inperkings ingestel. Dit is die afgelope paar maande minstens verslap. Maatreëls om die verspreiding van die virus te stuit het ŉ ses maande lange sluiting van grense ingesluit, en het beteken toeriste en buitelandse kapitaal was vir Suid-Afrika verlore. Die wêreldwye ekonomiese insinking het beteken inkomstestrome het opgedroog, ontluikende markte het gevou en voorafbestaande probleme is vererger. Die Internasionale Monetêre Fonds (IMF) het vroeër geraam dat Suid-Afrika se ekonomie verlede jaar met 8% ingekrimp het, terwyl groei van 3% vir vanjaar in die vooruitsig gestel is.