Ndi nṋe muḓanalwo Magekha. Ndi mugudi a re kha gireidi 11 sekondari ya Vhudzagona. Vhabebi vhanga vhuvhili havho vho lovha nga khombo ya thekhisi ye ya dzhena fhasi ha bisi ya Mashonelo vha tshi khou ya mushumoni ha masipala. Zwino nṋe ndi khou dzula na makhadzi wanga. Vhazwala vhanga vha khou nkon.isela vhutshilo. Vha ntambudza lwa vhudzekani. Ndi tshi humbula uri vha tou tshintshana nga nṋe ndi nga ndi sa µihaṱula. Musi ndi tshi ṱoḓa u vha vhiga mulayoni, makhadzi wanga a vha tendi, vha ri ndi tou vha tshiḓahela kani, a thi zwi ḓivhi uri muzwala ndi musadzi. Musi ndi tshi vha vhudza uri a vha khou nṱanzwa, vha ri izwo ndi bve ndi fhele muḓini wavho. Ndi tshisiwana, ndo hanganea. Nda onesana na mavhele ndi ḓo vha ndo fhambana na maṱula.
Ndi nṋe Tambulani Ṱharaga. Ndi mugudi wa biko wa gireidi 12 sekondari ya Tshamaṋowana. Ndi ralo ngauri ndi nṋe ane nda dzhia vhuimo ha u thoma kha vhagudi vha 144. Vhabebi vhanga vhoṱhe vho lovha nga vhulwadze ha VWFM. Mme anga vho lovha mahoḽa, muṋe wanga vha mbo ḓi tevhela ṋaṅwaha. Ṱhamusi na nṋe vho nn.odza vhunga ndo vha ndi tshi ḽa navho. Zwino ndi khou dzula na khotsimuhulu wanga u ya nga he mashaka a dzudzanya ngaho. Vhokhotsimuhulu vho dzhia thundu yoṱhe ya muṋe wanga. Ndi khou ḽa u vhavha. Vhakomana vhanga vhavhili vha henefha muḓini vha tou ndzhombela zwiḽiwa vhunga ri tshi ḽela fhethu huthihi. Ḓuvha ḽine ha sevhiwa nga ṋama a thi i ṋangi, nṋe ndi wa muthotho. Zwine zwa mmangadza ndi uri khotsimuhulu wanga vha ri vha ḓo vha vha khou ndzhenisa tshikolo lwa u fhedzisela ṅwakani. Na ḽiṅwe na ḽiṅwe a vha na tshelede ya u ṋea maanga. Vha ri nda vuledza gireidi 12 ndi fanela uri ndi ḓiṱoḓele mushumo. Ndo vha ndi kha ḓi funa u isa pfunzo dzanga phanḓa, fhedzi zwi khou sea zwi tshi ṱanama nga ṅwambo wa vhusiwana. Arali no bebelwa marubini, ni songo sea vha ḽaho tshinyai.
Tshisiwana ndi mini?
Vhabebi vha muḓanalwo vho vha vha tshi shuma ngafhi?
Vhazwala vha muḓanalwo ndi vha mbeu-.e Tikedzani phindulo yaṋu.
Vhagudi vha re kha gireidi 11 tshikoloni tsha Tshamaṋowana ndi vhangana?
Vhabebi vha Tambulani vho lovha hani?
Zwine Tambulani a khou ṱangana nazwo vhutshiloni zwi yelana hani na dzina ḽawe.
Tambulani a nga vha e na vhulwadze ha VWFM Tikedzani phindulo yaṋu.
Fhindulani mbudziso dzi tevhelaho ngauri Ee kana Hai ni khwaṱhise nga u tou topola zwi re afho mafhungoni.
Musidzana a re kha tshifanyiso o dzula kha mini?
Ndi zwifhio zwine musidzana uyo a khou ḓitakadza ngazwo?
Tshifanyiso itsho tsho livhiswa kha vhafhio?
Musidzana uyo ndi murema kana ndi mutshena Tikedzani phindulo yaṋu.
Ni vhona uri musidzana uyo a nga vha o sinyuwa kana o takala Tikedzani phindulo yaṋu.
Ndi zwifhio zwine zwa khou vhambadzwa nga u ṱanwa ha tshifanyiso itshi?
Musidzana uyu o fodwa e ngafhi Tikedzani phindulo yaṋu.
Nga maipfi a re vhukati ha 50 na 60, nweledzani zwithu zwi tshinyaho lukanda lwa muthu. Ni ṅwale mbuno dza sumbe dzi kha mafhungo a pfalaho. Ni ṅwale tshivhalo tsha maipfi e na a shumisa zwitangeni magumoni a samari yaṋu.
Vhunzhi ha vhathu vha tama u vha vhavhuḓi ngeno vha sa fari zwavhuḓi lukanda lwavho. U wana muthu a tshi sokou ṱamba nga maḓi a mashika a re na zwitshili a dovha a lu hwaya lwo kalulaho nga makhwayo, midzhawane na ngwane dza matombo a si na siya. Hezwi o lu hwaya lwa sala lu tshi vhuvhuyela, u wana muthada i tshi tou takala thovhela, i tshi ri ndi hone tshika yo bva matsina lu khou vhuvhuyela nga u vhaisala.
Muṅwe na muṅwe u ḽora nga ha u vha na lukanda lwavhuḓi, fhedzi-ha zwi tou ḓura u lu nakisa. Uri lukanda lu dzule lwo naka nahone lu tshi tamisa, ni fanela uri ni si dahe. U daha fola zwi ita uri malofha a si tshimbile zwavhuḓi na muvhili. U wana lukanda lwa muthu onoyo lu sa penyi nahone lu vha na muvhala wa nµolamiḽora.
Ḓuvha na ḽone ḽi a kona u tshinya lukanda lwa muthu lwa sala lu sa sedzei. Sazwezwo vhathu vha tea u tsireledza lukanda lwavho kha ḓuvha uri lu si tshinyale. Hezwi zwi nga konwa na nga u ṱola mapfura o lu fanelaho. Arali muthu a ḓiṋea tshifhinga tsho linganaho tsha u awela na u ḽa zwiḽiwa zwi re na pfushi, lukanda lwawe lu a simuwa zwavhuḓi lwa nakelela.
Muthu arali a vuwa a tshi ita nyonyoloso lwo linganelaho lune a bva biko, zwi ita uri lukanda lu simuwe lu penyelele ngauri miṋo na mashika zwi ḓo vha zwo bvela nnḓa. Naho u londota lukanda zwi tshi ḓura, nga ri lingedze u lu nakisa.
nne na khonani yanga ri khou tama u ya rothe. Hu pfi ri ḓo ya na muziamu wa zwithu zwa tshiṱalula. (Ende) na u ḓura a lu ḓuri. Ndi R300 (only). (Cousin) yanga u ḓo ḓa nga (Monday), zwi nga ita arali a nnḓela na tshelede heyo. Kha tshelede ya u la vha songo vhilahela. Ndi khou tou humbela vhathu!
Bulani zwiṋa zwo khakheaho no sedza tshivhumbeo tsha luṅwalo ulwu.
Nḓila ine Takalani a mba ngayo na mme awe yo khakhea ngafhi?
Ndi ngafhi he Takalani a shumisa luambo lwa u kwengweledza?
Shumisani maipfi o teaho vhudzuloni ha a re zwitangini.
Khakhululani maipfi a re zwitangini kana ni ṱoredze maipfi o teaho afho ho salaho zwikhala. Ṅwalani nomboro 3.2.1 u swika kha 3.2.20 ni konou ṅwala phindulo.
Vhagudisi vha na mushumo 3.2.1 (-hulu) wa u funza vhagudi vhudele. Mushumo hoyu vha nga 3.2.2 u kone 3.2.3 ... vha si khou 3.2.4 (thusa) na vhabebi. Vhana 3.2.5 (-ṱuku) vha a ḽa 3.2.6 (tshikolo) vha songo ṱamba. Ndi mushumo wa vhagudisi na vhabebi u vha eletshedza. Muthu muṅwe na muṅwe u a 3.2.7 (takala) u vha na lukanda lu no suvhelela. Muthu u fanela u ṱamba uri a si vhe na 3.2.8 (nukha). Muthu a tshi ṱamba u fanela u 3.2.9 (shuma) tshitaula na tshisibe. Musi muthu a tshi fhedza u ṱamba u fanela u 3.2.10 ... zwiḓolo zwine a anḓana nazwo. Vhagudisi vha a 3.2.11 (kwata) arali vhagudi vha tshi ḽa tshikoloni vha songo ṱamba. Ndi 3.2.12 ... hune muthu a fanela u ṱamba Heyi ndi 3.2.13 (vhudzisa) ine vhagudi vhanzhi vha i vhudzisa. Muthu u ṱamba tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe 3.2.14 ... muvhili 3.2.15 ... u na tshika. Vhathu vha humbula uri vhagudi vha re na vhuaḓa ndi vhatukana, 3.2.16 (mara) vha ḓi vha hone 3.2.17 (masidzana) vha re na vhuyaḓa. Tshikoloni na mahayani 3.2.18 ... fanela u vha na bommbi dza 3.2.19 ... uri vhana vha kone u ṱamba 3.2.20 ... musi vha tshi bva u ḓithusa.
Pholisa ḽo fara ḽiṱhannga ḽe ḽa vha ḽi tshi tswa dzigoloi, khathihi na u tswela vhathu thundu dza nḓuni musi vhe mishumoni. Zwikegulu na zwikalaha zwone zwo vha zwi tshi tou dzhielwa tshelede ya mundende nga ḓuvha ḽa muholo. Zwitukana na zwisidzana zwo vha zwi sa tsha ruṅwa vhengeleni nga mulandu wa nyofho. Khothe yo fhedza yo ḽi vhona mulandu ḽa gwevhiwa makole a rathi. Vhathu vha ḓo awela. tshanḓa tsha mulayo ndi tshilapfu. O vha a tshi ri u ḓo fhelela ngafhi Vhuvhava a vhu badeli. Makole a rathi a si thanga ya muthu. U ḓo vhuya o hoṱefhala.
Khothe yo fhedza yo ḽi vhona mulandu.
Bulani ḽibulazwithihi ḽa ipfi miṅwaha ḽo shumiswaho mafhungoni e na vhala ni dovhe ni ḽi shumise fhungoni ḽi pfalaho.
Bulani uri fhungo ḽo talelwaho nga fhasi ḽi kha tshifhinga tshifhio Ni dovhe ni ḽi ṅwale no ḽi isa kha tshifhinga tsho fhelaho?
Shumisani ipfi thanga mafhungoni mararu o fhambanaho u sumbedza uri ni a ḓivha zwine ḽa amba zwone.
Vhumbani dzina ḽi tshi bva kha ḽiiti -hoṱefhala ni ḽi shumise fhungoni ḽi pfalaho.