Versindaba » Blog Archive De Waal Venter. Waarom poësie in Afrikaans vertaal? : Versindaba
Monday, October 23rd, 2017 | Binneblik, De Waal Venter.
10 Kommentare op "De Waal Venter. Waarom poësie in Afrikaans vertaal?"
October 23rd, 2017 at 16:36
De Waal, ek moet jou darem attent maak op die vertalings van Nederlandse digters wat Protea Boekhuis uitgegee het: Herman de Coninck, Gerrit Komrij, Miriam Van hee, Rutger Kopland, Alfred Schaffer, Leonard Nolens, Anna Enquist.
October 23rd, 2017 at 16:42
Van digters uit die Romaanse taalgebied gepraat: daar is ook Catherine du Toit en medewerkers se vertaling van Michel Houellebecq, uitgegee deur Hond, 2012.
October 23rd, 2017 at 16:47
Daar is Henning Pieterse se vertaling van Rilke, Delamaine du Toit van Dante, N.A. Blanckenberg van Vergilius, ensovoorts.
October 23rd, 2017 at 16:51
Peter Blum se vertalings van Baudelaire. Barend Toerien se vertalings van Morgenstern. Hennie Aucamp en Arnold Blumer se vertalings van Brecht se liedtekste.
October 23rd, 2017 at 16:54
Baie dankie vir die inligting, Daniel. Ek was vaagweg bewus van party van die vertalings, maar nou het ons dit in swart-op-wit! Ek dink ons kan ook Cas Vos se onlangse Dante vertaling hierby voeg. Ek merk onder die vertalings wat jy genoem het, geen Spaanse en Sweedse vertalings nie.
October 23rd, 2017 at 19:50
De Waal, jy is sekerlik ook bewus van Uys Krige se vertalings uit Spaans in "Spaans-Amerikaanse keuse" (Human & Rousseau, 1969) en "Verse van Lorca" (Human & Rousseau, 1987).
October 23rd, 2017 at 23:03
De Waal Venter is duidelik diep gemoeid met Afrikaanse poësie waarvan heelwat eie gepubliseerde werk. Dit is dus verrassend dat hy beweer dat ná Uys Krige se "Vir die Luit en die Kitaar" (1950) daar nie verder vertalings uit die Romaanse taalruimte was nie. Van die einste Uys het in 1969 by Human en Rossouw 'n digbundel "Spaans-Amerkaanse Keuse" verskyn (soos Daniel Hugo reeds genoem het) met 'n veertigtal gedigte uit nege verskillende lande, in 'n verskeidenheid van style en onderwerpe. Almal, soos die voorbeelde in die 1950 bundel getuig, herskeppings in Afrikaans, eerder as vertalings. Sien ook Desmond Painter se Versindaba blog van Junie 2010.
Ook noem hy nie Krige se werk "Eluard en die Surrealisme" (1962) nie.
Uys se Klaaglied vir Ignatio Sanchez-Meijias van Federico Garcia Lorca . het ek al tientalle jare uit my kop maar het ek eers onlangs in Spaans aangedurf. Dit was 'n openbaring. In sy herskepping neem Uys se weergawe geen vertaal-digterlike vryhede nie – slegs waar dit gaan oor landskaplike- en boerebeskrywings: "…die liefde, gedrenk in trane van sneeu, verwarm hom op die klipkoppies van die veeplase…" – oer-Afrikaanse beelde.
De Waal kla dat lesers nie meer toegang tot sulke vertaalwerk het nie. Hierdie utgawes is al veertig en meer jare uit druk en sal ongetwyfeld in die huidige vernuwingsklimaat verwelkom word, veral met die baie leesbare inleidende tekste van die erudiete digter-vertaler self, veral as persoonlikhede soos De Waal en Painter dit sou aanbeveel. Die tydstip, 30 jaar na Uys se dood, is ook uitgeknip daarvoor.
Dan nog 'n besonder belangrike werk wat De Waal, as DA verteenwoordiger, naby aan die hart sal lê. Uys was diep ontstel toe die Nasionale Party in 1952 kleurlinge van die kieserslys wou verwyder en het openbare protesvergaderings toegespreek. In 'n bevlieging van poësie na sy kop (soos hy later sê hopelik ook sy hart) skrywe hy in twee maande 'n siklus van 28 soms werklik epiese gedigte wat die hele tragedie van die Kaapse kleurlinge kaleidoskopies oopvlek. Meer as vyf jaar moes hy sukkel om 'n uitgewer te vind; uiteindelik het "Ballade van die Groot Begeer en ander gedigte" in 1960 by Balkema verskyn. Die oplaag was klein en is nou selfs moeilik om antikwaries te vind. Dis prakties onbekend omdat daar toe 'n literêre en politieke "fatwa" oor hom utgespreek is. Dis nòg 'n sterk kandidaat vir herpublikasie, nou van 'n unieke persoonlike èn geskiedkundige digbundel waarop die Afrikaanse letterkunde trots behoort te wees.
In die jare wagtyd het Uys die gedigte in MS versprei (o.a. na my, toe in Pretoria) en voorgelees, o.a. ook aan die jeugdige Adam Small wat in 1958 'n gereëlde besoeker by die Kriges was. Dit was ongetwyfeld 'n openbaring aan die jong skrywer van sy tweede bundeltjie van godsdienstige liefdesgediggies. Vier jaar later verskyn sy nou beroemde "Kitaar my Kruis", gou-gou akademies opgehemel. Die eintlike bron van hierdie inspirasie het hy, na my beste wete, nooit erken nie.
October 24th, 2017 at 12:15
Eerstens wil ek my dank uitspreek teenoor Balt Verhagen vir hierdie interessante en insiggewende kommentaar. Lyk my daar is heelwat van Uys Krige se lewe en bedrywighede wat nie algemeen bekend is nie.
Balt praat van 'n vernuwingsklimaat – ek hoop dit kry sterk vorm en lei tot herdruk van Uys Krige se vertalings. Ek dink Ballade van die Groot Begeer" sal veral betekenisvol wees in hierdie tyd. Na my mening aanvaar die meeste Afrikaanssprekende mense vandag waarskynlik dat Afrikaans nie aan net 'n groep sprekers behoort nie, maar dat dit alle sprekers se taal is – in al sy verskillende gestaltes. Dan hoef mens ook net te dink aan die woelinge rondom die bestaan en reg om te bestaan van Afrikaans.
Ja, ek wil uitgewers graag geesdriftig aanmoedig om herpublisering van Uys Krige se belangrike werk te oorweeg. Daar is 'n hele nuwe geslag wat waarskynlik min weet van sy oeuvre.
Tweedens wil ek net weer onder die aandag bring dat jonger Spaanssprekende digters se werk taamlik onbekend is vir die meeste huidige lesers van Afrikaanse poësie. Daar is die bekendes soos Neruda en Octavio Paz, maar ook baie knap, nóg jonger, digters soos Pedro Serrana, David Huerta, Tamara Kamenszein en Coral Bracho, asook die Nobelpryswenner, die Sweedse Tomas Tranströmer, wat nog in Afrikaans ontdek moet word.
Ter illustrasie plaas ek hier 'n gedig van Coral Bracho.
es un sendero múltiple fluyendo siempr
Coral Bracho (1951 – )
'n Perdeby op water
Die wateroppervlak is styfgespan
vir 'n perdeby,
dit is 'n netwerk paadjies, altyd vloeiend
soos die aanraking van die tyd
op die diep stilte
van 'n klein plekkie.
Kort is hierdie
drywende tydjie; kort
die malende entjie
met onophoudelike doolhowe,
onsekere maalpoele, vlamme,
October 26th, 2017 at 09:58
Dit verheug my dat jy so positief op my kommentaar reageer de Waal. Inderdaad, Uys se invloed loop diep en te lank was te veel mense wat saak maak nie bewus òf bereid om dit te erken nie. Iets wat betreklik onlangs eers bekend geword: Oud-hoofregter Albie Sachs vertel hoe hy as jong regte-student in Kaapstad só deur Uys se privaat lesings oor die Romantiese digters begeester was dat dit van hom 'n oortuigde aktivis gemaak het – wat Uys self seker ook was. Is jy bekend met John Kannemeyer se biografie Die Goue Seun? Dis 'n baie leesbare, onuitputlike bron van inligting oor Uys wie ek, al was ek baie jonger as mentor en vriend beskou het.
Jy noem Ballade van die Groot Begeer in een asem met sy vertaalde werk. Dis oorspronklike werk dié, opgewel uit diep liefde vir ons bruin Afrikaners en verontwaardiging oor wat hulle deur sy eie mense aangedoen is. As daar een duidelike baken bestaan van die geldigheid van Afrikaans in die stryd teen apartheid, is dit hierdie versameling soms vlammende, altyd menslike gedigte. Lag en 'n traan. Dit, meer nog as enige ander van Uys se wonderlike oeuvre, moet toeganklik vir jonger geslagte bly. Ek sal graag met jou persoonlik in verbinding kom om dit en moontlik ander sake te bespreek. balt.verhagen@gmail.com
Dankie vir die attent maak op jonger digters in Spaans. Ek het sommer voor die voet een van hul gedigte aangedurf
Pedro Serrana (1957- )
El pino crece, ofrece
de sus manos a mis manos.
Árbol de ralladuras,
se desprende de sí,
como el agua del cuenco..
Naaldboom? Oor niemendal?
Die denneboom groei, bied
van sy hande in myne
'n krapperige boom
soos water in die bak
of die spruit.
Op my kinders se lippe
soos by my, een vir een
soos sterre van genot.
In gedagte versamel
uit die hoek oopgemaak
in duisend glanse en neute.
Aarsel en sif dan af
soos die tombola
gelykenis van die woning
deur die nagliggies.
Verwyl die ure
soos 'n boom in drome
die vlerke welwend
om ons op te pas
Vanaf ons kinderjare
maak jy kringe van ligte
Vonke van vader na kinders.
Versamel ons sorge
versamel ons as
Giet dit in my oë, bring hulle lig
Vertaal deur Balt Verhagen 25.10.17
October 26th, 2017 at 11:24
Ek het juis onlangs "Die Goue Seun" weer gelees. Dit is 'n baie nuttige en insiggewende boek oor Uys.
Dit lyk my daar is 'n sterk herlewing van belangstelling in Uys Krige se werk. Johan Myburg het gereël dat daar werk van Corné Coetzee, uit sy eie oeuvre en ook myne, voorgelees gaan word op 9 November. Maar daar gaan ook van Uys Krige se vertalings voorgelees word deur Grethe Fox. (Uys Krige is haar oom). Dit gaan by David Krut Books in Johannesburg plaasvind.