Balletdanser se lewe is hartseer en ontstellend | LitNet
Claude Barnardo (Foto: verskaf)
Godfrey Johnson bied, in vennootskap met die Fugardteater, die produksie Vaslav aan, wat nie net drie maal vir Fleur du Cap-teatertoekennings genomineer is nie, maar ook wyd lof ontvang sedert dit in 2015 die eerste maal by die Nasionale Kunstefees op Grahamstad op die planke was.
Die vertoning is net vir 'n beperkte tyd by die Fugard.
Lara Bye (Oskar en die pienk tannie; Rainbow scars; London Road; Yellowman) is die regisseur en Johnson (Die Van Aardes van Grootoor; David Kramer se Orpheus in Africa; Fifty shades of Bambi; The shadow of Brel) speel die rol van Vaslav Nijinsky.
Vaslav vang die bekende balletdanser, Vaslav Nijinsky, se kort loopbaan vas in 'n mallemeule van woorde, musiek en beweging. Die man val voor jou oë uitmekaar en die eens trotse, fier danser, word ineengetrek van verslaentheid.
Nijinsky was eens die bekendste balletdanser in die wêreld. Hy is deur resensente "The god of the dance" gedoop. Die Russiese Balletgeselskap se ster is ná sy diagnose as paranoïese skisofreen vir die res van sy jong lewe – 30 jaar – gereeld in psigiatriese hospitale opgeneem.
Hy veg egter nie net teen die warboel in sy kop nie. Toe hy in 1919 as 28-jarige danser vir die laaste keer opgetree het, was die wêreld onderstebo – die Eerste Wêreldoorlog was op sy einde en 'n golf van kreatiwiteit, verandering en industriële en tegnologiese vooruitgang het deur Europa gespoel.
Dis nie maklik om na iemand te kyk wat met 'n geestesversteuring – verkeerdelik of nie – gediagnoseer is nie. As die diagnose korrek is, is die uitwerking van die behandelingstegnieke en medisyne – veral dit wat 'n 100 jaar gelede beskikbaar was – pynlik om te sien, en indien die diagnose verkeerd is, word die persoon as 't ware vasgevang in 'n bedwelmde, geskokte liggaam.
Die effektiewe gebruik van klaviermusiek (Johnson trek dele uit die werke van Stravinsky, Rachmaninoff, Tchaikovsky, Debussy, Satie en ook sy eie komposisies) bou die spanning in die gehoor en later melankolie baie doeltreffend op. Jy wens later die waansinnige klavierspel wil net ophou; dat alles na normaal kan terugkeer en die man vrede kan kry.
Bye vang die melankolie in haar regisseursnota vas: "Hierdie is 'n tragiese en pragtige menslike storie van 'n kunstenaar wat probeer om heel te word terwyl hy die beginstadium van skisofrenie verwerk."
Dis nie maklike kykstof nie, maar beslis een van die toneelstukke wat vir jare nog in jou geheue kop en skouers bo ander gaan uitstaan.
Met: Godfrey Johnson
Deur: Lara Bye, Karen Jeynes, Godfrey Johnson, gebaseer op die dagboeke van Vaslav Nijinsky
Bewegingsregie: Fiona Du Plooy
Die Fugardteater, Caledonstraat 6, Kaapstad
Kaartjies is aanlyn by www.thefugard.com of by die Fugardteater se kaartjieskantoor by 021 461 4554 beskikbaar.