Die hernude aanslag op die Reserwebank die afgelope week – onder die voorwendsel van kommer oor die ekonomie, werkloosheid en ongelykheid – moet nie geringgeskat word nie.
Dit is baie meer as 'n debat oor die bewoording van die sentrale bank se mandaat, die nut van inflasiebeheer, die potensiaal van kwantitatiewe verruiming of oor monetêre beleid in die algemeen.
Ten diepste is dit net nog 'n manifestasie van die aanslag op die private sektor, onder die vaandel van "witmonopoliekapitaal", selfs al is dié oorlogskreet nie die afgelope week geuiter nie. Dit gaan daaroor dat die faksie van Ace Magashule, ANC-sekretaris-generaal, beheer wil oorneem van die vloei van kapitaal – met voorstelle dat strenger valutabeheer heringestel word. Dit gaan daaroor dat dié ANC-faksie 'n instelling vir die beskerming van kapitaal wil inspan as 'n instrument van begunstiging in 'n ontwikkelingstaat waarin die regering die bron van werk, geld en voordeel moet wees.
Daar hang boonop nog 'n vraagteken oor pres. Cyril Ramaphosa se rol as partyleier.
Dit gaan glad nie oor die gewaande invloed van die beperkte, magtelose private aandeelhouers nie, maar oor die kaping van 'n instelling wat binne die party 'n maklik identifiseerbare simbool van geldmag is.
Dit gaan oor 'n ANC-faksie wat die Reserwebank geïdentifiseer het as waarskynlik die laaste moontlike sondebok vir 'n ekonomiese katastrofe wat veroorsaak is deur misplaaste beleid, onbevoegdheid en deurdringende korrupsie. Solank die ANC-regering dié sondebok slaan, beskou hy homself as ontoerekenbaar vir die verarming van miljoene Suid-Afrikaners onder sy beheer.
Om daarop te wys dat Magashule net ná sy uitlatings oor die Reserwebank klaarblyklik in die bek geruk is deur onder andere Tito Mboweni, minister van finansies, en dr. Enoch Godongwana, die party se eie woordvoerder oor ekonomie, is om naïef te wees oor die aanhang wat die idee van " 'n tweede fase van oorgang" steeds in die ANC geniet.
Daar hang boonop nog 'n vraagteken oor pres. Cyril Ramaphosa se rol as partyleier. Hy is ooglopend minder negatief teenoor die private sektor as die party as geheel, maar sal hy bereid wees om spreekwoordelik voor die stoomroller te gaan staan? Sy stilte oor die Reserwebank is in dié sta­dium nog oorverdowend . . .