Die Germaanse tale is 'n groep verwante tale wat 'n tak van die Indo-Europese (IE) taalfamilie vorm. Die gemene voorouer van al die tale waaruit die tak bestaan is Proto-Germaans wat in ongeveer die laat- middel-1ste millennium v.C. in ystertydperk Noord-Europa gepraat is. Proto-Germaans, saam met al die nasate daarvan, word gekenmerk deur 'n aantal unieke taalkundige eienskappe waaronder die bekendste die Tweede Germaanse klankverskuiwing wat deur Grimm se Wet beskryf word. Vroeë Germaanse variëteite word vir die eerste keer in die geskiedenis opgeteken toe die Germaanse volke hulle vanaf die 2de eeu in noordelike Europa naby die grens van die Romeinse Ryk gevestig het.
Geskrifte en skryfstelsels[wysig | wysig bron]
Die vroegste getuienis van Germaans is afkomstig van name wat in die 1ste eeu deur Tacitus opgeneem is, en in 'n enkele geval in die 2de eeu v.C., op die Negauhelm. Rofweg van ongeveer die 2de eeu het sprekers van die vroeë Germaanse variëteite die Elder Futhark, 'n vroeë vorm van die runiese alfabet, ontwikkel. Vroeë runiese inskripsies is ook meestal beperk tot persoonlike name en is moeilike om te ontsyfer. Die Gotiese taal is geskryf met die Gotiese alfabet wat deur Biskop Ulfilas vir sy vertaling van die Bybel in die 4de eeu ontwikkel is. Later het Christen priesters en monnike, wat benewens hulle eie Germaanse tale Latyn kon praat en skryf, begin om die Germaanse tale met effens aangepaste Latynse letters te skryf. Die runiese alfabets het egter deur die hele Wiking-tydperk, in algemene gebruik in Skandinawië gebly.
Daar word gemeen dat alle Germaanse tale afstam van 'n hipotetiese Proto-Germaanse taal, verenig daardeur dat hulle almal die Eerste Germaanse klankverskuiwing beskryf deur Grimm en Verner se wette. Dit het waarskynlik tydens die Voor-Romeinse Ystertydperk van Noordelike Europa van omtrent 500 v.C. plaasgevind, maar ander algemene innovasies wat Germaans van Proto-Indo Europees skei dui op 'n gemene geskiedenis van voor-Proto-Germaanse sprekers deur die hele Nordiese Bronstydperk.
Van die vroegste attestasie van die Germaanse variëteite is dit in drie groepe verdeel: Wes-, Oos- en Noord-Germaans. Die presiese verwantskap tussen die groepe is moeilik bepaalbaar uit die gebrekkige getuienis van runiese inskripsies, en hulle het onderling verstaanbaar gebly deur die hele Migrasie-tydperk wat meebring dat dit moeilik is om die individuele variëteite te klassifiseer.
Die 6de eeuse Langobardies kan byvoorbeeld oorspronklik 'n Noord- of Oos-Germaanse variëteit gewees het wat in Wes-Germaans as opgeneem is toe die Lombarde hulle by die Elbe gevestig het. Die Westelike groep sou in die laat Jastorf kultuur gevorm het. Die Oostelike groep mag afgelei wees van die 1ste eeuse variëteit van Gotland, waarna dit suidelike Swede as die oorspronklike ligging van die Noordelike groep verlaat het. Die vroegste koherente Germaanse teks wat behoue gebly is die 4de eeuse Gotiese vertaling van die Nuwe Testament deur Ulfilas. Vroeë getuienis van Wes-Germaans is in Oud-Hoogduits en Oud-Engels van omtrent die 9de eeu en Oud-Nederlands van omtrent die 6de eeu. Noord-Germaans is slegs geattesteer in verspreide runiese inskripsies as Proto-Noors, totdat dit in Oud-Noors ontwikkel het in omtrent 800.
Langer runiese inskripsies bly behoue uit die 8ste en eeue (Eggjumsteen, Röksteen), langer tekste in die Latynse alfabet uit die 12de eeu (Íslendingabók), en skaldiese digkuns beskou as so vroeg as uit die 9de eeu.
Die Oos-Germaanse tale is teen die einde van die Migrasietydperk gemarginaliseer. Die Boergondiërs, Gote en Vandale is taalkundig geassimileer in hulle onderskeie bure teen omtrent die 7de eeu, met slegs Krim-Goties wat tot die 18de eeu bly voortbestaan het.
Taalvergelykings[wysig | wysig bron]
Wes- Oos- Noord-Verdeling[wysig | wysig bron]
Diachronies verdeling[wysig | wysig bron]
Kontemporêre klassifisering[wysig | wysig bron]
Wes-Middelduits wat insluit Middel Frankies dialekte: Ripuaries, Moesel-Frankies (insluitend die Luxemburgs), Nordhessisch, Oosthessisch, Middelhessisch, Pennsylvania Duits ("Deitsch", in die VSA en Kanada), Transsilvanies-Saksiese en Rynse-Frankies: Lotaringies-Frankies, Palties
Jiddisj (Duits: Jiddisch)
Westelike Jiddisj (Duitsland, Frankryk, Nederland)
Oostelike Jiddisj (Rusland, Pole, Roemenië) wat insluit Noordoostelike Jiddisj, Middel Jiddisj en Suidoostelike Jiddisj
Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Germaanse tale.
(en) “Ethnologue: Languages of the World, Seventeenth edition, Germanic”. Ethnologue. URL besoek op 14 Oktober 2015.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Germaanse_tale&oldid=1391666"	Kategorieë: Germaanse taleTaalfamilies	Navigasie-keuseskerm
AlemannischአማርኛAragonésÆngliscالعربيةمصرىAsturianuAzərbaycancaBoarischБеларускаяБеларуская (тарашкевіца)‎БългарскиবাংলাBrezhonegBosanskiCatalàکوردیČeštinaCymraegDanskDeutschZazakiDolnoserbskiΕλληνικάEnglishEsperantoEspañolEestiEuskaraفارسیSuomiFøroysktFrançaisNordfriiskFurlanFryskGaeilge贛語GàidhligGalegoگیلکیGaelg客家語/Hak-kâ-ngîעבריתहिन्दीHrvatskiHornjoserbsceMagyarՀայերենInterlinguaBahasa IndonesiaIdoÍslenskaItaliano日本語PatoisქართულიҚазақшаಕನ್ನಡ한국어KurdîKernowekКыргызчаLatinaLimburgsLumbaartLietuviųLatviešuМакедонскиमराठीBahasa MelayuMirandésمازِرونیPlattdüütschNedersaksiesNederlandsNorsk nynorskNorsk bokmålNouormandOccitanИронPapiamentuPolskiPiemontèisپنجابیPortuguêsRuna SimiRomânăРусскийРусиньскыйSarduSicilianuScotsSámegiellaSrpskohrvatski / српскохрватскиSimple EnglishSlovenčinaSlovenščinaСрпски / srpskiSeelterskSvenskaKiswahiliதமிழ்ТоҷикӣไทยTok PisinTürkçeУкраїнськаاردوOʻzbekcha/ўзбекчаTiếng ViệtWest-VlamsYorùbáZeêuws中文Bân-lâm-gú粵語	Wysig skakels	Die bladsy is laas op 14 Oktober 2015 om 14:00 bygewerk.