Hy bevraagteken teorieë wat so 'n preokkupasie as sosiaal gedetermineerd beskou. Ook bevoorregtes kan met geweld behep wees - wat die onderwerp des te meer ter sake maak. Die tragiese is boonop dat sulke hebbery in ander en latere kontekste dikwels uitgroei in sistematiese ideologieë van martelaarskap wat dan op 'n stadium in 'n vonk in die kruitvat van weerwraak laat ontbrand (Frankfurter 2005:148). Martelaarskap, gedra deur geweldstaal, het op die manier vernietigende potensiaal (kyk ook verder hieronder). Self op hierdie vlak al, word die dringendheid van die debat onderstreep.
Uit die groeiende literatuur en kritiese vrae blyk dit dat die tema van geweld waarskynlik in die volgende dekades die grootste uitdaging vir die handhawing van 'n etiese karakter van die Bybelse en teologiese diskoers gaan bied. Met die herkenning van die omvang en aard van die probleem, is die belangrike stap tot 'n behoorlike debat oor die probleem van geweld in Bybelse tektste geneem.
Die siening van die Nuwe Testament as 'n boek van beide geweld en vrede word tans verder genuanseer, soos blyk uit die aandaag aan die vorme daarvan.
Die bydraes in hierdie bundel en resente navorsing wys egter voorts hoe die gesprek oor geweld nie meer oor die kwessie van blote fisieke geweld gaan nie. Dit is opvallend hoe dikwels in hierdie bundel nie-fisieke vorme van geweld onder die loep geneem is. Van Henten het in sy artikel 'n definisie van geweld gegee waarin hy na aanleiding van bestaande Nuwe-Testamentiese navorsing verskeie vorme van geweld lys. Sy nouer siening verklaar geweld as 'n fisieke daad of as 'n daad wat iemand se menslikheid ("personhood") skade aandoen. In 'n ruimer definisie beteken geweld 'n dwangmatige handeling teenoor ander. 'n Definisie bepaal die debat wesenlik deurdat 'n ruimer siening meer gewelddadige aspekte in tekste uitwys, maar in die algemeen is dit duidelik dat die gesprek lank nie meer net oor fisieke geweld gaan nie.
In die kwessie van agentskap en die aktiewe rol van Christene in die perpetrering van geweld, speel die resepsie-geskiedenis van die Nuwe Testament 'n belangrike rol. Die artikel van Nicklas in hierdie bundel oor die anti-Semitiese interpretasie en die geweld wat dit uitgelok het, is in die opsig van buitengewone belang. Die Nuwe Testament is nie 'n onskuldig eiland van vrede binne 'n oseaan vol geweld nie. Dit ontmasker Christene as geweldenaars, maar dit het ook die potensiaal om as teks en as voorwerp van navorsing ekstreme vorme van geweld te ontsteek. Nicklas se artikel toon die ontstellende en tragiese gevolge van 'n onetiese wetenskapsbeoefening. Die diskussie oor geweld in die vakgebied is so belangrik omdat dit uitwys hoe geweld selfs in die hoë howe van wetenskaplike werk insypel en selfs daardeur gegenereer word. Nie net die karakters in die tekste of die tekste self nie, maar ook die navorsing oor die tekste word dan agente van geweld.
Watter werk op die terrein nog wag en hoe verskuild dwangmatige strukture kan wees, is op provokatiewe manier uitgewerk deur Boer (1998) in 'n bespreking wat gestuur word deur 'n duidelike postmoderne en materialistiese ideologiese onderbou. Daarin wys hy hoe die karnavaleske en anargistiese optrede van profete11 met hul utopiese denke deur 'n hegemoniese diskoers tot 'n vaal middelmatigheid ontkragtig kan word.12 "Hegemony is, then, the dominant ideological structure in a given society, the exercise of power without direct violence" (Boer 1998:40; kursivering toegevoeg). Só 'n struktuur het in die geskiedenis van die Christendom volgens hom die ekstatiese profetisme onder bedwang gebring deur dit beide te legitimeer en te delegitimeer. Profesie word byvoorbeeld as 'n sub-kultuur verdra, selfs aanvaar, maar dan alleen binne die perke wat die hegemoniese diskoers neerlê. Sodra die perke oorskry word, gryp die hegemonie deur sensuur in. Profetiese denke word voorts ook gekoöpteer deur dit in die kanon op te neem. Op die manier word die radikaliteit van die profete omgebuig in 'n tandelose middelmatigheid, gebruik deur "largely middle class, elderly and conservative churches, who practice a liberal, hand-wringing, approach to social justice that incorporates the prophets among their central texts"! (Boer 1998:42). Boer verwys na Gramsci se tese dat 'n hegemonie nooit uitgewoed kom nie en steeds met 'n frenetiese krasheid homself wil bly vestig. Die opvallende van 'n hegemonie is dat, terwyl dit self gewelddadig is, dit die indruk skep dat dit gewelddadigheid uitgewis het. In werklikheid het dit sy eie geweld weggesteek met die voorwendsel dat dit geweld uitgeskakel het. Vir Boer (1998:44) kan die geweld van die hegemonie slegs deur politieke geweld uitgeskakel word. Vir hom verteenwoordig Esegiël as profeet, ten spyte van sy gender geweld (wat vir hom so onwenslik is soos rasse en seksuele geweld), egter nou 'n vorm van gewenste politieke geweld waarmee die verborge geweld van die hegemonie deurbreek kan word. Politieke geweld