Sonneblom- en Sojaboonforum: 13 Februarie 2006
Die Voorsitter, Mnr GJH Scholtemeijer heet almal hartlik welkom by die vergadering. 'n Spesiale woord van verwelkoming word gerig aan mnr R Nel en P van Heerden wat vir die eerste keer 'n forumvergadering bywoon.
Mnr R Nel Nola
Mev M Thomas SAGIS
Mnr P van Heerden PPECB
Me R Beukes Nasionale Departement van Landbou
Mnr D Lekokotla NDL
Mnr AC Prinsloo SAOPA
Mnr GD de Bruin NWK
Die sakelys word aanvaar, met toevoeging van die volgende besprekingspunt:
Item 8.10 – Graderingskursusse: PPECB
Dat die notule van die Algemene Jaarvergadering van die Sonneblom- en Sojaboonforum gehou op 15 November 2005 goedgekeur word.
Rakende die gesprek met die verwerkers oor die meer toegewyde benutting van sojabone vir die eetbare oliemark, meld die Voorsitter dat:
In die verlede baie min sojaboonolie uit Suid-Afrikaanse perse gevloei het;
Sekere werk gedoen is deur Agri-Inspec vir die Oliesade Advieskomitee ten opsigte van sonneblomolie;
Daar gevind word dat sonneblomolie baie duurder as sojaboonolie is; en
Met die toename in die produksie van sojabone en die dilemma in die mieliebedryf dit blyk of van die persers die kapasiteit skep om sojabone te pers.
Die Voorsitter meld dat indien daar na die SAGIS syfers gekyk word, sojabone hoofsaaklik in die volvetmark verdwyn en dit waarskynlik volgende jaar sal verskil. Dr Griessel verwys na die beperkte hoeveelheid volvet-soja wat in veevoer rantsoene ingesluit kan word as gevolg van die olie-inhoud. Hy verwys ook na die aanlegte wat omskakel van pers van sonneblom na sojabone en ook die oprigting van die Biodiesel-aanlegte. Mnr Potgieter meld dat SASOL aangedui het dat hulle twee (2) probleme ondervind, te wete die koste van vervoer na die fabriek en die volhoubare beskikbaarheid van sojabone vir die prosesse.
Die Voorsitter verneem of GSA ook daarvoor te vinde is dat sojabone meer aktief gepromoveer moet word. Mnr Potgieter meld dat dit sy standpunt by GSA sal wees. Mnr van Zyl sê die grootste oorweging by GSA is die winsgewendheid van sojaboonproduksie vir die produsente.
Die Voorsitter verwys na die verslag van SAGIS en spesifiek die menslike verbruik en die feit dat dit min gegroei het in teenstelling met die styging van 185% in die pers van sojabone. Die Voorsitter meld verder dat dit duidelik is dat die kapasiteit om sojabone te verwerk dramaties gestyg het.
Mev Enslin hou die verslag van SAGIS voor aan die vergadering. Sy verwys spesifiek na die ondersoek van SAGIS na die verskillende verwerkingsprosesse van sojabone vir SAGIS se opgawe doeleindes. Mnr Louw doen aan die hand dat sodra SAGIS hul definisies herskryf het, dit na die industrie gestuur word vir kommentaar.
Dr Griessel verwys na bladsy 3 van die verslag en spesifiek die SAFEX pryse en invoerpariteitspryse. Hy verwys na die Mei prys van R1385 per ton en meld dat produsente van mening is dat hulle nie sojabone daarvoor kan produseer nie. Hy verwys ook na die pogings van SASOL om die invoertarief (8%) op sojabone af te skaf. Die Voorsitter sê dat indien daar na die Maart prys gekyk word, die situasie anders lyk en dit nie so vergesog is dat produsente beter sal doen as die heffing afgeskaf word, maar eers wanneer sojabone ingevoer word. Mnr Potgieter sê dat hulle nie 'n probleem het met die invoertarief op die sojaboon self nie, maar daar gekyk sal moet word na die oliekoek. Mnr Louw verwys na die kontrakte gesluit en meld dat die SAFEX pryse gekwoteer, nie die prys is wat produsente vir al hul sojabone kry nie.
Kennis word geneem van die inhoud van die verslag van SAGIS rakende markinligting. Mnr Keun word versoek om in die toekoms die weeklikse inligting ook in die sakelyste in te bind.
Mnr Potgieter meld dat ten opsigte van sonneblom, daar 'n lae oordragvoorraad is op Desember. Die sonneblom produsente is bekommerd oor die prys tendense wat beïnvloed word oor die groter invoer van olie. Die Voorsitter meld dat sojaboonolie op die oomblik gunstig kompeteer met sonneblomolie as gevolg van prys. Mnr Nel wys daarop dat die SAFEX prys wat produsente sien, nie die prys is wat hy in sy sak kry nie, aangesien vervoer- en silo kostes nog afgetrek word. Mnr Nel meld dat die internasionale mark ook die pryse beïnvloed.
Daar word verwys na die medewerkers wat hul opgawes laat indien, waarop gemeld word dat dit in die minderheid is en gewoonlik medewerkers is wat amper 'n nul opgawe indien. Die Voorsitter sê dat die 80/20 beginsel ook by SAGIS geld.
Kennis geneem word van die inhoud van die verslag van SAGIS.
Kennis geneem word dat daar nie 'n gesprek gevoer is met die verwerkers oor die meer toegewyde benutting van sojabone vir die eetbare oliemark nie, maar met die toename in die produksie van sojabone dit lyk of van die verwerkers/persers die kapasiteit skep om sojabone te pers.
Kennis geneem word van die ondersoek deur SAGIS na die verskillende verwerkingsprosesse van sojabone vir SAGIS se opgawe doeleindes en dat sodra die definisies herskryf is, dit aan die industrie gestuur sal word vir kommentaar.
In die toekoms, die weeklikse inligting van SAGIS ook in die sakelys ingebind sal word.
Dat Kennis geneem word van die inhoud van die verslag van SAGIS.
Dat kennis geneem word dat daar nie 'n gesprek gevoer is met die verwerkers oor die meer toegewyde benutting van sojabone vir die eetbare oliemark nie, maar met die toename in die produksie van sojabone dit lyk of van die verwerkers/persers die kapasiteit skep om sojabone te pers.
Dat kennis geneem word van die ondersoek deur SAGIS na die verskillende verwerkingsprosesse van sojabone vir SAGIS se opgawe doeleindes en dat sodra die definisies herskryf is, dit aan die industrie gestuur sal word vir kommentaar.
Dat in die toekoms, die weeklikse inligting van SAGIS ook in die sakelys ingebind sal word.
Invoer / Uitvoer Inligting
(Besluite 7.1.1.3.1 en 7.1.1.3.2 van die Sonneblom- en Sojaboonforum notule van 15/11/05)
Kennis word geneem dat palmolie-invoere en die Rand/ton – waardes voortaan ingesluit word.
Rakende die SAGIS inligting wat aan die Forumvergaderings beskikbaar gestel moet word, word gemeld dat daar geen versoeke ontvang is vanaf forumlede nie. Die enigste versoek was dat die weeklikse inligting deur die Sekretariaat in die sakelyste ingebind word.
(Besluit 7.3.1 van die Sonneblom- en Sojaboonforum notule van 15/11/05)
Mnr Keun meld dat hy die aangeleentheid rakende grondmonsters met die LNR-IGG bespreek het. Die betrokke versoek om grondmonsters te stuur na die LNR-IKGW vir ontledings spruit voort uit die April 2005 vergadering, maar dat dit nooit gedoen is nie. Die beskikbaarheid van die grondmonsters en sinvolheid daarvan is ook bevraagteken. Dr Nel het tydens die gesprek met die LNR-IGG gesê dat die aangeleentheid weer tydens die Cultivarevaluasie komitee vergadering bespreek moet word om 'n werkswyse daar te stel.
Dr Fourie meld dat in die toekoms grondmonsters na die LNR-IGKW gestuur sal word vir ontleding. Dr Griessel sê dat die ontledings van die grond nie onderhandelaar is nie. Die Voorsitter doen aan die hand dat die LNR-IGG soos volg meegedeel word:
Dat aangesien die sonneblomcultivarproewe 'n gesamentlike poging van die LNR-IGG en OAK/OPOT is en sojabooncultivarproewe 'n gesamentlike poging van die LNR-IGG, PNS en OAK/OPOT is, dit nie onderhandelaar is dat grondmonsters geneem, en ontleed moet word van die gronde waar cultivarproewe geplant word.
Die Voorsitter verneem of grondmonsters geneem is van die gronde waar nou cultivarproewe geplant is. Hy verneem verder of dit enige doel sal dien om nou grondmonsters te neem, waarop gemeld word dat dit geen doel sal dien nie. Die Voorsitter doen aan die hand dat die LNR-IGG versoek word om aan te dui of enige grondmonsters geneem was vir die huidige cultivarproewe en of ontledings gedoen is.
Kennis word geneem van die inhoud van die 2004/05 Nasionale Sonneblom Cultivarverslag ontvang vanaf die LNR-IGG.
Mnr Louw verwys na Tabel 5 in die voormelde verslag en verneem of die olie-inhoud persentasie ook verteenwoordigend is van wat die persers uit die saad kry. Dr Griessel meld dat die olie-inhoud aangetoon in die Tabel baie hoog is. Dr Fourie meld dat sy bewus is dat daar probleme ondervind is en ontledings herhaal is. Mnr Louw verwys na die klagtes van die Persers/Verwerkers oor die olie-inhoud, waarop mnr Nel meld dat die olie-inhoud die huidige seisoen baie beter blyk te wees as die vorige twee (2) seisoene. Die gemiddeld vir die jaar is egter nog nie 40% nie. Mnr Louw sê dat die persers/verwerkers nie graag die olie-inhoud onder 40% wil hê nie, en volgens die inligting in die verslag is dit heelwat hoër. Mnr Potgieter sê dat tydens gesprekke met produsente vasgestel is dat olie-inhoud kan varieer in dieselfde land. Kennis word geneem dat dr Loubser per geleentheid gesê het dat hitte en omstandighede waarin sonneblom geproduseer word, 'n effek op die olie-inhoud kan hê.
Dr Griessel doen aan die hand dat die LNR-IGG versoek word om vir vergelykingsdoeleindes 'n steekproef te doen deur van die monsters by twee (2) ander laboratoriums wat geakkrediteer is, te laat ontleed. Mnr Louw sê dat die SAGL ook geken moet word in die proses.
Kennis geneem word van die inhoud van die Sonneblom Cultivarevaluasieverslag ontvang vanaf die LNR-IGG;
Die LNR-IGG meegedeel word dat aangesien die sonneblomcultivarproewe 'n gesamentlike poging van die LNR-IGG en OPOT/OAK is en sojabooncultivarproewe 'n gesamentlike poging van die LNR-IGG, PNS en OPOT/OAK is, dit nie onderhandelbaar is dat grondmonsters geneem en ontleed moet word van die gronde waar cultivarproewe geplant word nie;
Die LNR-IGG versoek word om aan te dui of enige grondmonsters geneem was vir die huidige cultivarproewe en/of ontledings gedoen is; en
Die LNR-IGG versoek word om 'n streekproef te doen vir vergelykingsdoeleindes deur grondmonsters by twee (2) ander geakkrediteerde laboratoriums te laat ontleed en die SAGL ook in die proses geken word.
Dat kennis geneem word van die inhoud van die Sonneblom Cultivarevaluasieverslag ontvang vanaf die LNR-IGG.
Dat die LNR-IGG meegedeel word dat aangesien die sonneblomcultivarproewe 'n gesamentlike poging van die LNR-IGG en OPOT/OAK is en sojabooncultivarproewe 'n gesamentlike poging van die LNR-IGG, PNS en OPOT/OAK is, dit nie onderhandelbaar is dat grondmonsters geneem en ontleed moet word van die gronde waar cultivarproewe geplant word nie.
Dat die LNR-IGG versoek word om aan te dui of enige grondmonsters geneem was vir die huidige cultivarproewe en/of ontledings gedoen is.
Dat die LNR-IGG versoek word om 'n steekproef te doen vir vergelykingsdoeleindes deur grondmonsters by twee (2) ander geakkrediteerde laboratoriums te laat ontleed en die SAGL ook in die proses geken word.
(Besluite 7.4.1 – 7.4.3 van die Sonneblom- en Sojaboonforum notule van 15/11/05)
Kennis word geneem van die inhoud van die wetenskaplike artikel ten opsigte van die kwaliteit van verskillende olies wat gepubliseer is, sowel as die kommentaar van prof Kock daarop.
Mnr Keun meld dat daar gewag word vir die publisering van 'n verdere wetenskaplike artikel waarna die skryf en publisering van 'n populêre artikel aandag sal kry.
Rakende die aansoek teen storting, meld mnr Nel dat die Oliesadepersers 'n aansoek ingedien het by ITAC wat ongelukkig afgewys is. Appél is aangeteken en uitslag in die verband word ingewag.
Dat kennis geneem word dat daar gewag word vir die publisering van 'n verdere wetenskaplike artikel, waarna aandag aan die publisering van populêre artikels gegee sal word.
Sclerotinia – terugvoering
Kennis word geneem van die navorsing wat gedoen word ten opsigte van Sclerotinia, welke navorsing gedoen word op sojabone en sonneblomme en gedoen word deur die LNR-IGG, Philagro en die UV.
Die Voorsitter verwys na die plantpatologiekongres en die feit dat dr T Gulya die kongres bygewoon het en ook die tyd ingeruim het om die Sclerotiniawerkgroep toe te spreek.
Mnr Potgieter sê dat hy navraag gedoen het oor die voorkoms van Sclerotinia in die MGK-gebied en die produsente versoek is om op die uitkyk te wees daarvoor. Mnr Keun meld dat mnr Van der Westhuizen in sy radiopraatjie bevestig het dat Sclerotinia wel in die Koedoeskop-area voorkom.
Dat kennis geneem word dat Sclerotinia in die Koedoeskop-area by sojabone waargeneem is en produsente ingelig moet word oor die aangeleentheid.
Mnr Keun sê dat die ontwikkeling van 'n webblad deur die OAK/OPOT goedgekeur is. Van die inligting wat op die webblad beskikbaar sal wees, is die volgende:
Algemene inligting oor die Oliesadebedryf;
Doelstellings van die OAK en OPOT;
Navorsingsprojekte en resultate daarvan;
Aansoekvorms vir navorsing;
Inligting oor beursskemas; en
Notules van forums.
Die Voorsitter meld dat die webblad tot almal se beskikking sal wees en indien inligting vir sonneblom en sojabone bekend gemaak moet word, die webblad ook gebruik sal word.
Dat kennis geneem word dat die implementering van 'n webblad deur die OAK/OPOT goedgekeur is.
(Besluite 8.11.1 – 8.11.3 van die Sonneblom- en Sojaboonforum notule van 15/11/05)
Die Voorsitter wys daarop dat die forum 'n besluit geneem het dat 'n persoon genooi word om die Sonneblom- en Sojaboonforum en bedrywe te adviseer rakende voedselveiligheid.
Die Voorsitter meld voorts dat mnr Louw en Keun versoek is om 'n dokument op te stel in die verband. Mnr Louw sê dat sodanige dokument nog nie opgestel kan word nie, aangesien daar nou eers basiese navorsing van naspeurbaarheid gedoen word. Kennis word geneem dat die EU se regulasies in die verband op 1 Januarie 2006 in werking getree het. Mnr Potgieter meld dat sojabone en sonneblomme nie onderhewig is aan die regulasies waarna verwys word nie, terwyl grondbone gespesifiseer word as groente. Mnr Louw sê dat dit nie alleen gaan oor die EU-regulasie nie, maar ook die vereistes wat deur die verbruikers gestel word. Mnr Louw benadruk dat die bedryf 'n veiliger produk aan die verbruiker moet lewer en derhalwe sekere stappe in die verband moet neem. Mnr Potgieter verneem of die graderingsregulasies nie reeds baie van die aspekte aanspreek nie, waarop gemeld word dat alles nie aangespreek word nie. Mnr Wegner meld dat PPECB ook 'n rol speel en dat alle produkte wat deur silo's gaan, vrygestel is van die amptelike voedselwetgewing sover dit GAP (Good Agricultural Practices) betref, maar dat dit slegs vir 'n jaar geld.
Die Voorsitter sê dat die forum nie alleen iets aan die saak kan doen nie en versoek mnr Louw en Wegner om die forum op hoogte te hou van verwikkelinge in die verband.
Na bespreking van die aangeleentheid word ooreengekom dat die aangeleentheid voorlopig van die sakelys afgehaal word en die verteenwoordigers van GSI en PPECB versoek word om die forum op hoogte te hou van enige verwikkelinge in die verband.
Dat die aangeleentheid rakende voedselveiligheid voorlopig van die sakelys afgehaal word en die verteenwoordigers van GSI en PPECB versoek word om die forum op hoogte te hou van enige verwikkelinge in die verband.
Plantvooruitsigte / Oesskattings
Kennis word geneem van die volgende finale oesskattings van 2004/05 en oppervlakte beplant vir 2005/06:
Sonneblomme 491 510 ha 620 000 ton
Sojabone 208 090 ha 272 500 ton
Kennis word geneem dat die inligting bekom oor die oppervlakte van sonneblomme baie varieer het. Die hoop word uitgespreek dat die projek wat geloods is, beter inligting oor sonneblom-aanplantings sal gee.
Tydens bespreking van die aangeleentheid word gemeld dat:
Sekere rolspelers aangedui het dat die oppervlakte vir sonneblomme te laag is;
Kennis geneem word dat sedert die laaste vergadering van die Oesskattingskomitee, daar nog sonneblomme aangeplant is;
Kennis geneem word dat GSA se spesialiswerkgroep die mening uitgespreek het dat minder sonneblomme aangeplant is as die oppervlakte aangedui;
Dit blyk dat sekere sonneblomsaad bestellings gekanselleer is en kort groeier mielie-cultivars gekoop is;
Volgens SANSOR daar nog sonneblomsaad verkoop word en volgens die verkope, die Oesskattingskomitee se syfers in die kol is;
Kennis geneem word van die projek wat geloods is in die vier (4) groot provinsies. Lugfoto's word gebruik as alternatiewe metode om oppervlaktes te bepaal; en
Mnr E du Preez van die konsortium dalk genooi moet word om die forum meer inligting te gee oor die projek.
Kennis geneem word van die oppervlakte beplant van sonneblomme (491 510 ha) en sojabone (208 090 ha); en
Mnr E du Preez genooi word om die forum in te lig oor die projek waar oesskattings deur middel van lugfoto's gedoen word.
Dat kennis geneem word van die oppervlakte beplant van sonneblomme (491 510 ha) en sojabone (208 090 ha).
Dat Mnr E du Preez genooi word om die forum in te lig oor die projek waar oesskattings deur middel van lugfoto's gedoen word.
Sojavoedselvereniging – terugvoering
Geen terugvoering is ontvang nie.
Kennis word geneem van die volgende inligtingsdae en belangrike vergaderings:
16-19 Mei 2006 Nampo Oesdag
25 Julie 2006 Roestaakspan
27 of 28 Junie 2006 Sclerotiniawerkgroep
Strategiese plan – graanbedryf
Notule: CELC vergadering
Kennis word geneem van die inhoud van die notule van die CELC vergadering van 2 Desember 2005.
Mnr Louw gee agtergrond inligting oor die werksaamhede van CELC en die samestelling van die betrokke komitee.
Dat kennis geneem word van die inhoud van die notule van CELC vergadering van 2 Desember 2005.
Die Voorsitter reël dat die voorlegging oor die benutting en moontlike beter benutting van sonneblom-oliekoek oorstaan, aangesien die voorlegging nog gereël moet word.
Kennis word geneem dat sonneblom-oliekoek gebruik word in die voerkraalbedryf en veral die varkbedryf. Daar word aan die hand gedoen dat iemand uit die varkbedryf gekry word om sodanige voorlegging te maak.
Dat die voorlegging oor die benutting en moontlike beter benutting van sonneblom-oliekoek oorstaan, aangesien die voorlegging nog gereël moet word.
Dat 'n persoon uit die varkbedryf genooi sal word om die voorlegging gemeld in besluit 8.6.1 te doen.
Die moontlike effek van biodiesel en bio-etanol op die oliesadebedryf
In al die koerante berigte is oor biodiesel en bio-etanol;
Die rolspelers in die sonneblom- en sojabedrywe 'n studie sal moet doen van die moontlike implikasies van die hernubare brandstowwe op die bedrywe;
Die byproduk uit bio-etanol DDGS is wat gaan kompeteer met ander byprodukte uit die mieliebedryf en ook sonneblom-oliekoek;
Biodiesel vervaardig kan word uit sojabone en canola, terwyl bio-etanol vervaardig kan word uit mielies, sorghum en koring; en
Betroubare inligting verkry sal moet word oor voersamestellings en moontlike verdere verbruik van oliekoek.
Mnr Oberholzer verwys na 'n lewensvatbaarheidstudie wat gedoen is oor bio-etanol en dit 'n probleem blyk te wees. Vyf scenario's is gebruik in die ondersoek wat ook nie positiewe resultate opgelewer het nie. Die mening word uitgespreek dat indien die Regering nie 'n noemenswaardige bydrae maak nie, die aanlegte nie 'n bestaan sal kan maak nie.
Dat kennis geneem word van die mondelinge terugvoer van die Voorsitter rakende die moontlike effek van biodiesel en bio-etanol op die oliesadebedryf.
Sojaboonroes – persverklaring
Kennis word geneem dat sojaboonroes reeds by Cedara, Karkloof en Greytown uitgebreek het.
Items vir nuusprogram op radio
Geen items word gerapporteer nie.
Mnr Wegner lê 'n skrywe ter tafel rakende sonneblom- en sojaboongraderingskursusse wat deur PPECB aangebied word. Hy verwys daarna dat PPECB nie by SETA geregistreer is nie.
Die Voorsitter versoek dat die inligting op die radioprogram bekend gemaak word.
Dat kennis geneem word van die sonneblom- en sojaboongraderingskursusse wat deur PPECB aangebied word.
Die volgende datums word bepaal:
Aangesien daar geen verdere sake vir bespreking is nie, verdaag die Voorsitter die vergadering om 12:45.