Maatskappye maak al meer self plan met kragonderbrekings(Grafiek: pixabay) Verskeie groot maatskappye werk klaarblyklik aan gebeurlikheidsplanne indien die ergste gebeur en die kragnetwerk ineenstort, terwyl sakeondernemings toenemend self inspring om die ligte aan te hou. Luidens berigte is FNB en die hospitaalgroep Mediclinic van dié instellings wat planne gereed het indien die netwerk sou vou. Lee-Ann van Zyl van FNB sê by navraag hieroor die bank hersien gereeld sy gebeurlikheidsplanne om ongerief vir kliënte te beperk wanneer beurtkrag ingestel of kragonderbrekings ondervind word. Verskeie van FNB se sentrums het rugsteunkrag en die bank werk nou saam met verhuurders om ontwrigtings te beperk. “Ons moedig ons kliënte ook aan om die FNB-app, aanlyn en selfoonbankdienste te gebruik om toegang tot die meeste van ons dienste te kry,” sê Van Zyl. Mediclinic Suid-Afrika het net soos FNB nie aangedui of hy voorberei vir ŉ algehele netwerkineenstorting nie, maar die hospitaalgroep sê hy het wél omvattende gebeurlikheidsplanne vir verskillende vlakke van beurtkrag. Die planne sluit onder meer die versekering in dat toerusting by sy fasiliteite gesteun word deur beskikbare personeel. Daar is ook planne om seker te maak dat diesel ten alle tye vir kragopwekkers beskikbaar is. “Om kragonderbrekings teen te werk het die meeste Mediclinic-hospitale die nodige infrastruktuur om pasiënte se veiligheid te verseker en die fasiliteite in staat te stel om tydens beurtkrag soos gewoonlik met sake voort te gaan,” sê Mediclinic Suid-Afrika. Hierdie infrastruktuur sluit in minstens twee kragopwekkers wat aan ŉ nie-noodsaaklike opwekker gekoppel kan word om te verseker krag is steeds beskikbaar sou die hoofkragopwekker tydens ŉ onderbreking die gees gee. In die onwaarskynlike geval dat dit gebeur, is noodsaaklike onderdele op die perseel beskikbaar om dadelik herstelwerk te doen. “ŉ Netwerk van spesialis-kragopwekkermaatskappye is op bystand om landwyd te help indien herstelwerk nie deur die spanne op die perseel gedoen kan word nie.” Mediclinic sê ook mobiele en huureenhede is op kort kennisgewing vir hospitale beskikbaar indien herstelwerk nie binne ŉ redelike tyd afgehandel kan word nie. Reusekoste vir ekonomie (Argieffoto: Maroela Media) Fase 6-beurtkrag is Donderdag ingestel weens onderbrekings by verskeie kragsentrales, en sodat Eskom sy noodopwekkingsreserwes kan bespaar. Eskom hou in hierdie stadium sy oorblywende brandstofvoorraad vir uiterste noodgevalle en tans geld fase 5-beurtkrag tot verdere kennisgewing. In ŉ poging om druk op die netwerk te verminder is die afskakeling van die Koeberg-kernkragsentrale se eenheid 1 vroeër tydelik vertraag. Die eenheid kan naastenby 900 MW lewer – oftewel byna een fase van beurtkrag – maar het minder krag gelewer terwyl daar op die afskakeling voorberei is. “Eskom het in ŉ stadium verlede week tegnies fase 7-beurtkrag toegepas wat verdeel is tussen grootskaalse onderbrekings en ladingsvermindering vir swaar nywerheidsgebruikers,” het ekonome van die Buro vir Ekonomiese Navorsing (BER) vandeesweek gesê. Suid-Afrikaners het vanjaar al meer as 150 dae van beurtkrag agter die rug en Eskom waarsku dat beurtkrag nog geruime tyd gaan voortduur. Die Koeberg-kernkragsentrale buite Kaapstad. (Argieffoto: Dr. Neil Overy/Science Librnoy Science/AFP) “Eskom het opnuut benadruk dat die beurtkragsituasie oor die volgende ses tot 12 maande uiters uitdagend gaan wees en pleit steeds by die regering vir geld om diesel te koop,” sê die BER-ekonome. “Hoewel ons ŉ mate van simpatie vir die nasionale tesourie het dat hy nie die geld daarvoor het nie omdat daar nie in die begrotingsproses daarvoor aansoek gedoen is nie, is dit nie moeilik om aan te voer dat die situasie sedertdien ingrypend verander het nie. “Daarbenewens kom die besluit om nie die geld te gee nie teen ŉ enorme koste vir die ekonomie – veel meer as die naastenby R19 miljard waarvoor Eskom vra.” Meer geld vir diesel gaan nie die beurtkragkrisis nie oplos nie, maar dit kan beteken dat meer verwoestende, hoër fases daarvan vermy word, sê die BER. Dr. Dirk Hermann, bestuurshoof van Solidariteit, het vroeër gesê betroubare inligting van bronne binne Eskom dui daarop dat die waarskynlikheid van fase 7- of 8-beurtkrag klein is. Die waarskynlikheid van ŉ ganse ineenstorting van die kragnetwerk oor Desember is ook byna nul.