Die Amerikaanse skrywer Henry Valentine Miller (26 Desember, 1891 – 7 Junie, 1980) behoort tot die bekendste verteenwoordigers van die beweging in die moderne letterkunde wat veral teen die Amerikaanse lewenstyl gemik is.
Henry Miller is op 26 Desember 1891 in New York gebore, waar hy in die buurt Brooklyn grootgeword het. Nadat hy verskeie los werkies gedoen het, het hy in 1924 besluit om hom geheel en al aan die skryfkuns te wy. Tussen 1930 en 1939 het hy hoofsaaklik in Frankryk, veral Parys, gewoon. Hier het hy die Amerikaans-Kubaanse skryfster Anaïs Nin ontmoet, wat Veral om haar dagboeke bekend geword het. Hy het Tropic of Cancer, die roman wat sy naam sou vestig, in Parys geskryf. In 1939 het hy op uitnodiging van die Engelse skrywer Lawrence DurrelI na Griekeland gegaan, maar in 1944 het hy hom in Big Sur, 'n verlate streek in Kalifornië, gevestig.
Miller se eerste gepubliseerde werk, Tropic of Cancer (1934), is kenmerkend van al sy werke: deels roman, deels outobiografie en deurspek met essayistiese gedeeltes. Benewens die beskrywing van sy jare in Parys, waar hy in armoede geleef het, gee hy in dikwels uitbundige prosa 'n skerp en kritiese beeld van seksuele verhoudings weer. Soos van sy ander werke, is dié roman telkens deur sensuurbeheer verbied en dit kon eers in 1961 in die VSA uitgegee word. Die seksuele is in Miller se werk egter funksioneel, omdat hy daarmee wil beklemtoon dat seksualiteit sonder gevoel 'n hol en onwaardige aktiwiteit is wat die sinloosheid van die menslike bestaan onderstreep.
Tropic of Cancer is gevolg deur Black spring (1936) en deur Tropic of Capricorn (1939), wat in die VSA afspeel. Miller se ervarings in Griekeland en sy vertolking van die Middellandse kultuur is in die boeiende reisverhaal The Colossus of Maroussi (1941) opgeteken.
Kort nadat hy na die VSA teruggekeer het, het hy die land deurreis en verslag van sy reis gelewer in die beklemmende The Air-Conditioned Nightmare (1945). Hierna het die trilogie bekend as The Rosy Crucifixion, wat bestaan uit Sexus (1945), Plexus (1949) en Nexus (1960), verskyn.
Miller was 'n baie produktiewe skrywer. Sy uitgebreide briefwisseling is saamgevat in Art and Outrage (1959), Lawrence DurelI and Henry Miller: a Private Correspondence (1963) en Letters to Anaïs Nin (1965). Sy gewildste kortverhale is gebundel in Nights of Love and Laughter (1955) en sy vernaamste essays in die belangrike Stand Still Like the Hummingbird (1962). Interessant is verder nog The Michael Fraenkel-Henry Miller Correspondence Called Hamlet (1939), The World of Sex (1940) en Rimbaud (1952), wat in 1956 verwerk en opnuut uitgegee is as Time of the Assassins. In 1972 het 'n feitelike outobiografie, My Life and Times, verskyn.
In sy afkeer van en verset teen die moderne verbruikersgemeenskap toon Miller se werk verwantskap met dié van die skrywers van die Beat Generation uit die vyftigerjare. Behalwe skrywer was Miller ook 'n Talentvolle waterverskilder.
Hy was 88 jaar oud toe hy op 7 Junie in sy huis in Pacific Palisades oorlede is. Hy is veras en sy as is tussen sy seun Tony en dogter Val verdeel.
Wêreldspektrum, Vol. 19, 78-79, ISBN 0908409605