Lees die jongste uitgawe van Tuis digitaal | Netwerk24
Hier is twee maklike maniere om jou weeklikse uitgawe van Tuis digitaal te lees.
Jy kan ook die artikels in elke week se uitgawe van Tuis as web-artikels lees. Klik hier om Tuis as web-artikels te lees.
Meer oor: E-Tydskrifte | E-Publikasies ‘Boet kyk, my wiel draai’
JY LEES NOU ‘Boet kyk, my wiel draai’
Vir Daantjie Dinamiet – met sy kop vol feite en koppigheid – begin die meetsnoere nou op die regte plekke val. En aan sy sy is ’n vaderfiguur-boet, Johan Badenhorst
“Chalk and cheese,” sê Johan. "Maar ons hét raakpunte," sê Daantjie. Hulle verskil agt jaar. Sus Janie is ’n jaar ouer as Johan en Hermien tussen hulle. Elkeen het ’n eie geaardheid en is beslis nié grootgemaak om in little boxes te pas nie, sê Johan. Hul pa, Dirk, was ’n “verligte” pedagogiek-prof aan Unisa en hul ma, Tienie, ’n liefdevolle tuisteskepper. Die kinders het hul grootwordjare in Empangeni, Ngoma, Pietermaritzburg en Groenkloof, Pretoria, deurgebring. Hul ouers is al etlike jare geskei. Die gesin kuier graag en dan gee Daantjie soms raad oor kar koop. “Waarna hulle nie luister nie,” sê hy. En Johan gee graag finansiële raad. “Waarna Daantjie nie luister nie,” sê hy. Dis die gesin Badenhorst in ’n neutedop. ’n Ousus met haar voete op die aarde, ’n filmmaker, ’n ander sus met wêreldwanderlust en Daantjie, die boetie wat altyd “anders” was.
“Wiele het hom gefassineer”
Johan sê die dag toe hulle op die strand op Richardsbaai sit en sy kleuterboetie skryf motors se name in spieëlbeeld in die sand, het hy geweet dié kind is strange. Toe hulle weer sien, toe lees en skryf Daantjie lankal. Homself uit die Car Magazine geleer lánk voor hy skool toe is. Seker die jongste kind nóg wat aan dié tydskrif verslaaf geraak het, meen Johan. “Kom ons sê maar dit was my mental gym,” lag Daantjie. Hy was hiperaktief en het sy huismense soms tot raserny gedryf. “Min dinge kon hom gefokus kry. Maar wiele het hom gefassineer. As hy op Oupa Daantjie Streicher se plaas lastig geraak het, het ek hom windpomp toe gevat. Hy kon ure daarna staar,” sê Johan. Daantjie lag verleë en woel met sy hande in sy skoot. Kort-kort gooi hy ’n kort, vinnige antwoord tussen in. Die broers is gemaklik in mekaar se geselskap. Kwinkslae kom van Johan. Feite en kort waarnemings van Daantjie. “Die wiel-ding het ’n versotheid op motors geword. Hy het elke motor geken. Ons het nie geweet wat hom so anders maak nie. Ons het vermoed hy het ’n fotografiese geheue.”
Anders én dieselfde
Die broers het albei koor gesing. Daantjie nogal in die Noord-Transvaalse Jeugkoor. Johan sê hyself kon nooit noot hou nie. “Dis oor hy homself onderskat,” beskuldig Daantjie. Daantjie was lief vir kultuurdinge soos die Franse klub. “Je peux parler seulement un morceau de français (ek praat net ’n bietjie Frans).” Met ’n perfekte aksent. Hy was nooit ’n sportman nie, hoewel hy van kleins af versot is op rugby en krieket. “Ek was darem in st. 5 (gr. 7) ’n rasieleier,” sê hy. “Ja, aan entoesiasme het dit Daantjie nooit ontbreek nie,” sê Johan droogweg. Vanweë die ouderdomsverskil het hulle nooit saamgespeel nie. Die susters het wel met Daantjie pop gespeel. “Hy was die mooiste seuntjie. ’n Vrou het eendag vir my ma gesê sulke wimpers is vermors op ’n seun,” sê Johan. Daantjie onthou hoe hulle in die agterplaas in Pretoria krieket gespeel het. Hy was in st. 3 (gr. 5) en Johan aan die Universiteit van Pretoria. Daantjie sê hy en Johan deel ’n liefde vir rugby en musiek. As Johan en sy universiteitsvriende soggens vroeg na oorsese rugbywedstryde gekyk het, het Daantjie ook opgestaan en voor skool saamgekyk. Hy bloos as jy vra of Johan hom ouboet-dinge geleer het soos hoe om ’n meisie te soen. “Ek was te skaam vir sulke dinge! Dié dat ek eers laat getrou het.” “Ja, maar as ék wou opsit met ’n meisie, het jy soos ’n klein grootmeneer tussen ons gesit. Dan wou jy nie gaan slaap nie,” kla Johan. Dít kan Daantjie kamma nie onthou nie . . .
Johan, die filmmaker
Die broers gesels ook lekker oor die regte. Daantjie werk by die Staatsdrukkery in Pretoria en beantwoord heeldag vrae oor wette. Johan het regte gestudeer, maar hy het ander draaie geloop ná universiteit, waar hy onder meer joolvoorsitter was en by Radio Tuks betrokke was. Hy was ook al vlugkelner en nuusskrywer vir die TV-ontbytprogram Goeie Môre Suid-Afrika - “soggens van eenuur tot sewe-uur”. Hy spot dat hy met sy aansoek by die SABC minstens verwag het hulle sal hom die agtuurnuus laat lees. Soggens ná sy skof by die SABC het hy homself met al die redigeer- en videomasjiene opgelei. Dit was goeie ondervinding toe rolprentmaker Jan Scholtz hom ’n pos by sy videoproduksies aangebied het. “Ek het voor Jan grootgeword, en ek en my pêlle was teen R50 per dag ekstras in sy movies soos Sterretjie en Kiepie en Kandas.” Johan het vir Scholtz-films reekse soos Pieter Pieterse se Boude en blaaie en Van die Kaap tot die Kunene gemaak. Vandaar sy liefde vir die natuur. Toe hy Voetspore vir kykNET kon maak, was hy in sy noppies. Dit was ’n sukses en hy gaan eersdaags Voetspore 3 maak. Dis ’n reeks waarin hy en ’n paar ouens 4x4’s vat en die lang pad op die spore van olifante gaan volg. Hy wil Streicher dié keer saamvat tot in Kaïro. “Dit sal vir hom ’n ongelooflike leerskool wees.” Sy vrou, Alma, ’n loodglaskunstenaar, sal Streicher laat saamgaan, meen hy. Hy het ook programme vir 50/50 en Agriforum gemaak en naas die huldeblyk aan Johannes Kerkorrel vir kykNET, ook musiek-DVD’s vir kunstenaars soos Anton Goosen, Amanda Strydom, Valiant Swart en Dozi.
“Dis wat ek doen met die useless information in my kop” - Daantjie Dinamiet
Pa-wees is vir Daantjie lekker en hy kan nie wag dat Dirkie grootword sodat hulle saam motorskoue toe kan gaan nie. “Die vasvra-wedstryde maak vir my geleenthede oop. Dit het my geleer jy is tot baie meer in staat as wat jy dink.” Johan sê vir die eerste keer bring Daantjie se uniekheid vir hom geld in. “Op sý salaris sou hy nooit ’n nuwe motor kon koop nie. Hy verdien dit.” Hy draai dwars na sy broer. “Ek hoop nie jy gee om as ek dit so beskryf nie, maar wat anders maak ’n mens met so ’n klomp useless information in jou kop? Dis die ideale manier om dit te gebruik.” By die werk is Daantjie ’n ensiklopedie. Mense vra hom eerder as wat hulle iets naslaan. “Dis hoekom ek 25 mense se werk doen. Soms wonder ek hoekom ek al 14 jaar dieselfde werk doen.”