Vyfde Sondag ná Epifaniefees - Missio
Vyfde Sondag ná Epifaniefees
Walter Brueggemann sê dat ons 'n nuwe oriëntasie vir ons tyd, wat gekenmerk word deur gebrokenheid en ellende, benodig. Jesaja doen dit deur ons oë te rig op die kosmiese heerlikheid van die Skepper. Tog is die klein dingetjies ingebed in die groot, kosmiese dinge! Psalm 147 sit hierdie refleksie oor die verband tussen die oneindige en die intieme voort. Die Here het 'n persoonlike verhouding met die sterre (4), maar Hy genees ook die gebrokenes van hart (3). Markus 1 skets vir ons 'n gewone "dag in die lewe van Jesus". Ons sien die nou verband tussen gebed en aksie wanneer Jesus Petrus se skoonma genees. Paulus sit Jesus se lewenswyse voort deur namens God naby aan mense te kom. Om mense vir Christus te wen (19), is hy bereid om só naby aan hulle te kom en selfs vir die Jode 'n Jood te word (20) en om swak te word vir die swakkes (22).
17Hy laat dit haeltene reën.
Die regte en pligte van 'n apostel
9 Is ek nie vry nie? Is ek nie 'n apostel nie? Het ek nie vir Jesus, ons Here, gesien nie? Is julle wat aan die Here behoort, nie die vrug van my werk nie? 2Al is ek vir ander nie 'n apostel nie, vir julle is ek dit tog. Immers, julle wat aan die Here behoort, is die seël op my apostelskap.
3My verdediging teen dié wat regter oor my speel, is dít: 4het ons dan nie reg op lewensonderhoud nie? 5Het ons nie selfs die reg om elkeen sy vrou wat 'n gelowige is, op reis saam te neem soos ook die ander apostels en die Here se broers en Sefas nie? 6Of is dit net ek en Barnabas wat nie die reg het om op te hou met die handearbeid vir eie onderhoud nie? 7Wie dien ooit op eie koste as soldaat? Wie plant 'n wingerd en eet nie van sy vrugte nie? Of wie pas vee op en geniet nie van hulle melk nie?
8Wat ek sê, is nie maar net alledaagse waarhede nie. Sê die wet dit nie ook nie? 9In die wet van Moses staan daar tog geskrywe: "Jy mag nie 'n bees waarmee jy graan dors, se bek toebind nie." Is dit miskien oor die beeste dat God Hom bekommer? 10Of sê Hy dit juis ter wille van óns? Ja, ter wille van ons is dit geskrywe. Hy wat ploeg, moet met verwagting ploeg, en hy wat dors, moet dit doen met die verwagting om sy deel te ontvang. 11As ons vir julle die geestelike saad gesaai het, is dit dan te veel gevra as ons van julle die stoflike lewensonderhoud sou inoes? 12As julle aan ander hierdie reg toestaan, kom dit ons dan nie nog meer toe nie?
Maar van hierdie reg het ons nie gebruik gemaak nie. Inteendeel, ons dra al die koste self sodat ons geen hindernis in die weg van die evangelie van Christus sou lê nie. 13Weet julle nie dat dié wat tempeldiens verrig, uit die tempel lewe, en dat dié wat die altaar bedien, uit die offers hulle deel ontvang nie? 14So het die Here ook bepaal dat dié wat die evangelie verkondig, hulle lewensonderhoud uit die verkondiging van die evangelie moet ontvang. 15Wat my betref, ek het hiervan geen gebruik gemaak nie. Ek skryf dit ook nie met die bedoeling om daarop aanspraak te maak nie. Ek gaan liewer dood! Dié roem sal niemand my ontneem nie!
(Uit Preekstudies en Liturgiese Voorstelle 2012, Bybel Media: p2)
Ons kies om daarom ruim gebruik te maak van die Basis Liturgie vir die tyd na Epifanie
Die wit Christuskers word op 'n sigbare plek voor in die liturgiese ruimte aangebring. Dit brand reeds wanneer die erediens begin.
Aanvangslied: Flam 113 "Here Jesus, U skyn oor almal" en/of Lied 339 "Halleluja! Prys die Heer!"
Voorganger: Die tyd het aangebreek!
Gemeente: Die koninkryk van God het naby gekom!
Gemeente: en glo die evangelie (Mark 1:15).
Vrede en lig vir julle
van God wat die lig geskep het,
en gesê het "die lig is goed".
Aanbiddingslied: Flam 20 "U is die Lig" en/of Lied 372 "Hoe glansryk blink die Môrester"
Geloofsbelydenis: ahv Ps 147
Woord vir ewig, vas en waar,
waarin God Hom openbaar.
deur miskenning, deur gevaar-
In díe Woord het ons die lewe.
(Lied 255 vers 1)
Skriflesing: 1 Kor 9:16-23
Verduidelik vir die kinders dat Paulus sy lewe lank vir ander mense van Jesus vertel het. Speel "telefoontjie" deur 'n goeie boodskap (bv. "Jesus is lief vir jou") in 'n kind se oor te fluister. Laat die kinders die boodskap vir mekaar fluister. Of laat die kind dit vir die eerste persoon in die kerk fluister en laat die boodskap deur die kerkgebou beweeg.
Vir ons mag dit vreemd klink dat iemand as Christen in die drag van 'n Boeddhis gaan. Tog is hierdie aksie deel van die kern van die Christelike geloof. Jesus het die verlossing vir ons gebring, maar in die gestalte van 'n mense. Soos het onder ons kom woon, sodat ons die goeie nuus kon hoor, ja, sodat die goeie nuus in die gedaante van 'n mens vir ons gedoen kon word.
Dieselfde gebeur met Paulus. Hy beskryf sy Godgegewe passie in 1 Korintiërs 9. Sy passie is om die evangelie te verkondig (16). Hy doen dit deur vir die swakkes swak te word, vir die sonder die wet soos een sonder die wet, en vir die onder die wet soos een onder die wet.
'n Gebrek aan passie laat geloof sterf
Hoekom kwyn die Christendom in Europa en lyk asof dit heeltemal sal verdwyn? Hoe kan so 'n sterk boodskap sy effek verloor en slegs as 'n tradisie en 'n mooi geskiedenis in museums sterf? Selfs waar die kerk vir lank die belangrikste gebou in die middel van die stad was? Daar is tog eredienste gehou; die Woord van God is verkondig en die Here is geloof en aanbid!
Wat egter al minder gebeur het, is dat gelowiges getuig het en nuwe bekeerlinge gemaak is, dat gelowiges opgehou het om hulle godsdiens buite die eredienste uit te leef en te getuig van 'n lewende verhouding wat hulle met God het. So 'n Christelike getuienis kan nie ongesiens verbygaan nie; so 'n openbaring van God se genade laat ander nie ongeraak nie. Nee, die saad van die Woord en die getuienis daarvan is God se instrumente om die mense van hierdie sondige wêreld te beïnvloed en hulle oë en harte oop te maak vir die Here se liefde en sy koninkryk. Ware getuienisse en prediking wat mense buite die kerke bereik, sal enige kerk laat groei.
Maar as die gelowiges dit nie meer doen nie, as die kerk ophou om sy lig te laat skyn in die donker wêreld en die dissipels begin swyg, dan hoor die ongelowiges nie meer die Woord nie en bly daardie kerk net so lank lewe soos wat dit neem vir daardie gelowige geslag mense om oud te word en uit te sterf. (Toets: Wat is die gemiddelde ouderdom van mense in julle erediens?)
'n Verkeerde verstaan van die evangelie
Die verskynsel van gelowiges wat nie getuig en sout vir die wêreld is nie, hang baie nou saam met die manier waarop mense die evangelieboodskap verstaan. Dit word in vers 23 kras en reguit deur Paulus reggestel. Die verkeerde manier van verstaan is dat mense die boodskap van verlossing aanneem, maar dit aanvaar as 'n private aangeleentheid tussen hulle en die Here. Daarna reken hulle dat daar geen verpligting bestaan om die boodskap verder uit te dra nie.
Dit is asof hierdie mense dink dat hulle die boodskap van die kruis kan glo en dan die keuse het of hulle wel gaan deel wees van die verdere verspreiding daarvan of nie. Die weg van saligheid is so dikwels verduidelik tot by die punt waar die bekeerling die ewige lewe ontvang en nou die blydskap van die hemel moet ervaar, sonder om daarmee saam iets te noem van die plig waarvan Paulus in vers 16 praat om te gaan preek – "en wee my as ek dit nie doen nie!" In hierdie gemaklike evangelie val die klem nie op opoffering en lyding saam met Jesus ter wille van ander nie, maar net op die drie of vier stappe wat jy moet doen om ontslae te raak van jou sondes en te begin fokus op alles wat die Here nou vir jou as sy kind gaan gee.
Wat is die ware Evangelie dan? Daar is baie gelykenisse van Jesus wat reguit sê dat die Here nie in leë woorde belangstel of in bekerings sonder werke of in geloof sonder naasteliefde nie. Jakobus sê dat geloof sonder werke dood is en gelowiges wat nie Jesus se groot opdrag in Matteus 28 uitvoer nie, dus nie gehoorsaam is nie, nie deel is van God se plan nie. Daarom ook nie waarlik gelowig is nie. Miskien is hulle in die kerk, maar hulle is nie in die koninkryk van God nie. Daarom waarsku Christus dat daar op die laaste dag kerkmense sal wees, predikante en pastore wat sal sê: "Here, Here, het ons dan nie in u Naam gepreek en wonderwerke gedoen nie?" Dit was helaas nie die soort van werke wat die Here vir hulle gevra het nie. Dit was preke, maar nie God se boodskap volgens sy plan nie.
Nee, die ware geloof is nie 'n saak net tussen my en God nie, dit is nie 'n kwessie van ek in my klein hoekie en jy in joune nie. Die evangelieboodskap is die krag van God wat my laat glo dat Hy my uit genade gered het sodat ek diensbaar vir Hom kan wees. Die evangelieboodskap praat van God wat Here is oor die hele aarde, dat Hy alle mense wil red, dat Hy mense red en aan hulle geloof gee juis om dit te gaan doen, om te gaan verkondig. Dit is volgens Petrus die rede hoekom die Here ons kies: Hy het ons gekies "om te gaan verkondig . . ." (1 Pet 2:9, 1933-vertaling). Dit is hoekom die Here die volk Israel gekies het, hoekom Hy vir Paulus gekies het en hoekom Hy vandag nog mense kies. Nie om al singend ons oë hemelwaarts te rig en die ander mense op die aarde in hulle ongeloof te los nie, maar om soos Jesus onsself te gee sodat hulle deur ons woorde en voorbeelde ook deel van God se koninkryk kan word.
Geloof en verkondiging behoort bymekaar
Dit is hoe ons Paulus se woorde in vers 23 moet verstaan wanneer hy sê: "Dit alles doen ek ter wille van die evangelie, sodat ek aan die vrug daarvan deel kan hê." Wat Paulus hier reguit sê en in vers 27 beaam, kom met 'n skok vir baie. Hulle kan egter nie wegkom van hierdie eenvoudige bedoeling nie, naamlik, Paulus het die verlossingsboodskap van God ontvang en dit gaan vertel vir ander mense. Sy geloof in die Here saam met sy getuienis en prediking daarvan gee vir hom deel aan God se koninkryk. Dit beteken daar is nie so iets soos geloof in die Here sonder dat hy daaroor gaan preek nie.
Natuurlik verdien hy nie sy plek in die hemel met sy preke nie. Nee, dit is God se genade wat hom red. Maar die genade van God is nie iets wat net in sy kop of in 'n dooie geloof leef nie. God se genade verander 'n mens totaal. Dit maak jou lief vir God en bereidwillig om God se liefde uit te dra. Dit dring jou en stuur jou en is uiteindelik die toets of daardie geloof van jou ware geloof is of nie.
Die Here het mense gered en hulle getrou en gehoorsaam gemaak om sy boodskap te versprei totdat dit by ons gekom het en ons help om in Hom te glo. As ons dit waarlik glo, dan sal dit deur ons gaan tot by die volgende geslag of groep mense, want dit is hoe God se plan werk. Maar as daardie boodskap by ons vassteek en nie verder gaan nie, dan blyk dit dat dit ons nie werklik verander het nie en dat dit nooit deel van ons geword het nie. Dan dink ons ons is gelowig, maar het ons nooit deel geword van God se plan om die mense van hierdie wêreld te red nie. Dan is ons (by wyse van spreke) gekies om te gaan vertel, maar omdat ons nie gaan vertel het nie, het ons ons eie verkiesing gekanselleer.
Die Here roep mense om sy boodskap te gaan verkondig. Hy doen dit nou. Hy red ons deur ons sondes te vergewe en hierdie kragtige Boodskap aan ons te gee om te gaan vertel. Sê dankie vir die Here dat Hy genadig is vir ons en gewillig is om ons ook deel te maak van sy kerk. En bid dat Hy ons bereid sal maak om hierdie boodskap te gaan deel met ander mense wat geestelik honger is en op die punt is om die ewige dood te sterf. So kan ons ook seker wees dat ons deel is van God se plan, en saam met Paulus sal hoor: "Mooi so, goeie en getroue slaaf . . ."
By haar terugkeer, word Margaret diep geskok. Patches staan in die middel van die poel kasterolie en lek dit gretig op. Hy het 'n tevrede uitdrukking op sy bakkies soos net 'n hond kan hê. Margaret moes van die lag uitbars. Skielik het alles sin gemaak. Patches hou van kasterolie. Hy haat dit egter om vasgedruk te word en kasterolie in sy keel afgeforseer te kry.
Die evangelie is goeie nuus, en die passievolle verkondig daarvan is die lewensbloed van die kerk. Maar dit moet van naby, in wellewende verhoudings, sonder dwang, geskied.