Grootste rede vir reformasie – in 3 woorde – God was weg, God was ontoeganklik, gordyn voor God, God nie kerk. Luther dit ontdek toe hy die Woord, Skrif gelees het – was soos gordyn wat oopgetrek was + soos om deur wolke te breek – toe hy God in Sy soewereine skoonheid in Woord gesien het – en dat nie die kerk of sakramente of tradisies is wat die hoogste gesag op God het, maar die Woord. Die Woord het soos 'n lig in die donkerte in sy lewe ingeskyn – en als verlig en verander het
Gelei tot begrip Sola Scriptura – als verander – anders – wat Luther die Bybel laat vertaal het en in Gutenberg is dit gedruk en gewone mense kon dit in die hande kry en lees – en lig het in hulle geskyn en hulle lewens verander – protes beweging ontstaan
Vandag kyk ons na die 2de rede vir die reformasie – 3 woorde ??? Redding was gekoop – bieg/boetedoening bring vergifnis – sondes was afgekoop – siele was teruggekoop (vaevuur) – betaal vir goeie werke (aflaatstelsel) – sakramente red jou! Katolieke kerk 7 sakramente gehad van doop – mis – laaste oliesel = red jou onderhou
Ef 2:5Deur sy groot liefde het Hy ons wat dood was as gevolg van ons sonde, saam met Christus lewend gemaak. Uit genade is julle gered! 6Ja, in Christus Jesus het Hy ons saam met Hom opgewek uit die dood en ons saam met Hom 'n plek in die hemel gegee, 7sodat God ook in die tye wat kom, sou laat sien hoe geweldig groot sy genade is deur die goedheid wat Hy in Christus Jesus aan ons bewys het.8Julle is inderdaad uit genade gered, deur geloof. Hierdie redding kom nie uit julleself nie; dit is 'n gawe van God. 9Dit kom nie deur julle eie verdienste nie, en daarom het niemand enige rede om op homself trots te wees nie. 10Nee, God het ons gemaak wat ons nou is: in Christus Jesus het Hy ons geskep om ons lewe te wy aan die goeie dade waarvoor Hy ons bestem het.
En so word Genade die 2de trigger vir die reformasie . . . dink jou in wat se ongelooflike effek die teks op Luther gehad het wat so gewroeg het oor sy sondigheid en onheiligheid – as hy lees dat Jesus se dood – soenoffer/prys – 2000jr gelede vir sy sonde al betaal is uit Genade – Luther ontdek Genade is goed: dit red, dit deal met sonde - vergewe, vryspraak, versoen, regverdig, seën, help, dit verander, maak nuut
Niks anders, nie enige uiterlike handelinge of kerlike praktyke kan dit gee nie. Jy kan dit ook nie verdien of koop. Jy kan niks doen om gered of vergewe te word – Redding en vergifnis net uit genade deur geloof in Jesus se sterwe aan die kruis vir sondaars – genade is die lig van God se liefde in en deur Jesus op sondaars - as dit van op jou na in jou (nie net buite op jou/oppervlakkig) in jou lewe en hart inskyn – deurdat jy lewe oopmaak dit ontvang - redding en vergifnis sonde. Jy kannie self met sonde deal nie.
Wat is sonde? Gen 3 is sonde nie net verkeerde dade nie. Verkeerde dade is net simptome van 'n groter en veel dieper probleem. En daardie probleem is die stukkende verhouding tussen aarde en hemel. Die intieme verhouding tussen God en mense as sy beelddraers is daarmee heen. Sonde lei dat mense kaalgestroop van God vlug en rugkant na God toe kom omdat hulle nie meer langer eregaste en wandelaars met die lewende God is nie. Hulle verloor konneksie en intimietit met God omdat hulle hul geboorte reg en erfreg verkoop en verloor het
Soos Essua wat sy eersgebore reg (kind van sy vader – erfgenaam) vir pot sop verkoop oor honger, 'n begeerte na voedsel – maar na die tyd weer honger. Sonde voed en vul en versadig nie – al wat dit doen is dit steel net jou eersgebore reg as kind van God en verbeek die verhouding tussen hemel – sonde is om op ander goed staat te maak om jou te vul en te versadig – maar intussen verloor jy die kosbaarste besitting - jou identiteit – geboortereg as kind van God – en jou erflating God se sëen - en jy kan self niks doen om dit terug te kry nie
Net die een van wie jy dit gekry het, die Vader, kan dit teruggee – Luther het in die Skrif ontdek dat God die Vader vir Jesus gestuur het om dit terug te koop en betaal Kruis Gal 4:7 "deur Jesus is jy nou 'n kind van God. En omdat jy sy kind is, het God jou ook sy erfgenaam gemaak" Dis AMAZING . . . GRACE – SOLA GRATIA
Genade is amazing want dit het verskillende dimensies en vorms – kyk daarna:
Dis "Out of this world" - onwêrelds – nie van hierdie wêreld nie – hierdie wêreld funksioneer op sisteem reg en geregtigheid – genade is van ander wêreld waar dinge anders is – Jesus kom van daai wêreld af en kom skyn soos helder lig in ons donker wêreld waar bose heers en mense versoek en verlei om te sondig en hul geboortereg en erflating te verloor, maar Hy koop dit terug deur met Sy lewe daarvoor te betaal
Onverstaanbaar – Genade is eensydig. Genade begin by God. Hy klim die leer na ons af. Hoekom? Ons is die super-droogmakers wat ons verhouding Hom so gebreek het dat Hy dit net moes kom herstel. Genade is God wat ons liefgehad het toe ons nie nie "loveable" was nie. Dit maak eintlik geen logiese sin nie want God bewys goed aan mense wat g'n dooie duit verdien nie omdat Hy mense regtig liefhet. Onverstaanbaar in ons wêreld want ons wêreld werk nie so – dis wat G amazing maak
Dis onvoorwaardelik – hesed=verbond – Gaan alleen deur diere – J nuwe verbond nie onder wet – nuwe verbond van genade - onverdiend – vrye guns – guns? charis=geskenk? Vergifnis sondes, vryspraak skuld, versoen met Vader as Jesus sterf en Sy bloed cover/bedek Gen3 naaktheid vir vrug en sopeters - Rom 3:23 "Almal het gesondig, en het nie deel aan die heerlikheid van God nie, 24maar hulle word, sonder dat hulle dit verdien, op grond van God se genade vrygespreek vanweë die verlossing deur Jesus Christus" + 1 Pet 1:3 "Aan God, die Vader van ons Here Jesus Christus, kom al die lof toe! In sy groot genade het Hy ons die nuwe lewe geskenk deur die opstanding van Jesus Christus uit die dood. Nou het ons 'n lewende hoop"
Wat is die lewende hoop? jy nie straf ma geboorte reg terugkry wat jy verkoop en sonde gesteel het – jy kry dit as geskenk terug sonder jy dit verdien – verniet jy glo - nie goedkoop, peperduur – betaal met Sy lewe daarvoor oor God se oneindige liefde
Dit maak genade onweerstaanbaar – want G is weerstandig/resilience – hou nie op – byt vas – volhard – gee nie op – dit deurstaan. Toe mense in die wind en die weer van chaos verdwaal, stuur God Jesus as 'n eenman-soekgeselskap om hulle te gaan opspoor. God gee om. Hy hou nooit op met soek en vind en wonde verbind nie – soos pa van verlore seun in Luk 15 – maar wat as jy lees en na 3 maande het hy . . . . en teruggekom en na 6 maande het hy weer . . . . tot meer as 20 keer --- wat doen Vader?
Hy is maar weer op die hoeveelste uitkyk vir die wat verdwaal geraak het. Wanneer Hy ons in die verte raaksien, hardloop Hy ons tegemoet teen genadespoed. Dan soen Hy ons seer en gee Hy vir ons sy hemelse seëlring en slag die vetgemaakte kalf. So is God. Sy hart is sag en sy geheue is kort wat ons foute en droogmakery betref. By Hom is daar arms vol genade en handevol tweede kanse te kry. Hy is die God van ontferming. Nooit skryf Hy ons af nie. Nooit val ons te ver, of maak ons te droog dat Jesus ons nie kan opspoor nie. Want sien God is weerstandig . . . en
Weerstandige genade is God se aanhoudende reddingshandelinge om alles wat in sy skepping skeefgeloop het te herstel tot hul regmatige skeppingsdoel. Dis God se volstrekte weiering om die chaos van sonde en ongehoorsaamheid wat vernietig maar gelate te aanvaar. Nooit maar nooit, kan God sy rug op sy kinders draai nie. Met alles in Hom protesteer Sy liefdeshart as die lewe hard met ons werk en ons in donkerte beland en verdwaal en koers verloor en nie weet waarheen om te hardloop nie, dan is God op die toneel met genade-medisyne. Dan het Hy nie nog tyd om kwaad te wees omdat ons vir die hoeveelste keer die pad byster geraak het nie. En wanneer Hy ons vind, steek Hy die hemelse vreugdevure aan - Hy lief ons stroomop met Sy hele lewe.
Weerstandige genade is God se aanhoudende, genade-deurdrenkte aksies in Christus deur sy Gees om verhoudings tussen God en mense te herstel. God is 'n verhouding daarom is genade verhouding/relasioneel – God se genade herstel jou verhouding met Hom en en maak die lewe mooi en goed – vir jou om lewe mooi en goed te maak deur met genade te leef en verhoudings wat verkeerd geloop het agv sonde te herstel met G Vraag is - Gebeur dit? Leef en bied ons wat genade ontvang het - met genade?
Luther se tyd was genade weg. Ek dink dis nou weer so. Ons beleef erge krisis met genade – hoor van genade – maar jy sien en ervaar dit nie in daaglikse lewe en wêreld nie. En as protestante – is dit ons hoof uitvoer produk en core business waarmee ons moet trade – ma jy sien nie samelewing mense doen nie– Hoekom nie?
Hoe ons groot geword het. Lyne en Spasies: Godsdiens/toewyding (devotion) – Vertikale lyn met God bo en jy onder - en hoe jy moet doen -leer- en nie moet doen - ek ek ek ek ek – maar daar is ook 'n ander lyn - Horisontale lyn, ander mense (motion) maar die 2 het niks mekaar te doen. Verskillende stel reels geld op die Horisontale en die Vertikale
En dit het ons genadeleer (dink, sien, verstaan, glo) geweldig sleg beinvloed en dis hoekom ons so met genade sukkel en hoekom genade weg is en selfs gelowiges/X'e genadeloos leef deur die lelikste goed teenoor mense doen/sê - sonde en netsoos die wêreld genadeloos reageer jy skade: veroordeel, wreek, haat, sleg sê, skade doen, nie vergewe, benadeel, kruisig, vermy, beskinder, koue skouer – en die gevolg is dat mense nie 'n christen wil wees, niks met christene te doen wil hê nie, nie met kerkmense besigheid wil doen nie en ook nie kerk toe wil gaan nie.
En dit is so omdat ons groot geword het met die idee dat die Vertikale net met met die Horisontale moet kruis ipv dat die vertiale in die horisontale geleef word. Hierdie misvestand is die oorsaak dat selfs gelowige mense genadeloos op die Horisontale kan leef. Die vonderstaande sal jou help om te verstaan hoekom ons so sukkel om genade op en in die Horisontale te leef:
Genade vertikaal (God bo jy onder) Genade is persoonlik– bring ons by die leer:
1. gelowige mense worstel met die vraag "doen ek genoeg? Leef ek reg genoeg?" klim die leer van goeie werke elke dag – twyfel aanmekaar of dit genoeg is
2. teenpool is mense voel doen nie genoeg en het moed opgegee – hulle te sleg, te vol sonde vir God se genade en vergifnis – onderkant van die leer
3. mense wat glo hulle het bokant leer bereik omdat hulle 'n string goed gedoen het – soos bekering, wedergebore, doop HG, spreek in tale – en dat hulle sekerheid absoluut op dit en op hulle vroomheid/reg lewe en heiligheid is
4. mense wat boetedoening en aflaat – probeer foute en sondes voor te betaal en afkoop – klim leer - ontneem hulle sekere dinge want dan sal God verstaan en vergewe – poog God sag te maak - Vb tannie sex – het ek my hele lewe verniet weggegee? Sal later terugkom na wat ds geantwoord het
5. mense wat dink genade is 'n persoonlike sonde-lisensie, 'n toestemmingsbrief om te-leef-soos-wat-jy-wil omdat alles betaal is plaas dit jou op vervroegde geestelike pensioen, 'n spesiale vorm van hemelse amnestie – 'n "once-off" aksie – geen leer – want jy leef soos ek wil, hoef niks te doen, passief omdat Genade jou vry stel om luilekker hemel toe te leef.
Dit is wat gebeur as christenskap net Vertikaal is – word genade net iets tussen jou en God - jy doen goed Vertikaal reg en God gee genade – dis dan ook hoe jy op Horisontale vlak sal operate: jy sal nice en goed wees (nie regtig genade – kos prys – onvoorwaardelkik/onverdiend) teenoor die wat jou goed is - van wie jy hou/oulikes, en wat dit verdien en kwalifiseer.
Die sad deel is die teenkant nl. doen jy nie genoeg, of tree jy verkeerd Vertikaal op kry jy nie genade en lewe jy met straf teologie (straf self soos tannie) en sien jy alles jou sleg gebeur as straf + op Horisontale vlak tree jy genadeloos op teenoor mense waarvan jy nie hou en wat jou skade gedoen het, wat verkeerd doen/leef - bedrieers, rassiste, verkragters, misdadigers, moordenaars, egbrekers, mense ander seksuele oriëntasies – doen en sê die lelikste goed teenoor en aan hulle, behandel jy crap met minag, veroordeel hulle, maak hulle seer en kry lekker want boontjie kry loointjie – ergste – regverdig jouself
So van regverdig gepraat –ondenkbaar om genade in al sy dimensies en vorms Horisontaal te gee aan die wat dit nie verdien. Dit kannie. Dis onregverdig want die harde realiteite tel meer as die realiteit van die kruis en van genade! Wel, die kruis gun ons nooit hierdie "luukse" nie. Die kruis is ons realiteit en moet ons gedrag en woorde bepaal - nie 'n liefdelose wêreld nie. Jesus hou van mense van wie ons nie op H hou nie, en Hy verwag van ons om dieselfde te doen. Hy duld nie rassisme, xenofobia, homofobie, of watter ander vorms van vooroordelings van ons nie. Ons moet anders wees as die wêreld – agv GENADE!
Genade is akademies – 'n konsep in kop, 'n kerklike leerstukke, 'n dogmatiese onderwerp wat outomaties geld tussen my en God – huis groot word, doop, sondagskool, Belydenis aflegging is jou 'ticket to heaven' –ipv dat genade 'n geskenk van God is, wat as jy dit glo en aanvaar dit jou lewe verander – nuwe geboorte bring.
Genade iets en buite – op die oppervlak – terwyl dit binne in jou hart moet kom – 25cm van jou kop na jou hart, dan jou mond, jou hande, en voete. Genade moet uitgeleef word (devotion in motion) op die Horisontale vir mense
Genade iets van verlede – Ons sing so graag:"Genade onbeskryflik groot het U aan my bewys." Let op - ons dink en sing oor Genade in verlede tyd het U aan my bewys So asof dit afgehandeld is. Geskiedenis. Terwyl genade tydloos is. Dit verwys nie slegs na een spesifieke daad wat God aan my en ander mense bewys 2000jr terug nie. Dit wat daar by die kruis gebeur het - maak dat lewe hier en nou en môre vol hoop is.
As ons terugkyk na God se verlede-genade aan kruis, moet ons dit nie verstaan as finaal-afgehandelde sake nie. Ja die kruis en die leë graf is die grootste enkele genade-aksie in die heelal, maar dit is definitief nie oor en verby nie. God se genade was nie daar afgehandel en klaar nie. Dit wat by die kruis gebeur het, se effek is vandag nog net so lewend, kragtig en aktief soos toe dit die heel eerste keer gebeur het. Sy "amazing grace" het 'n reuse verlede waarsonder die hede en die toekoms hooploos is.
Daarom moet ons 'n noodsaaklike referein by ons gunsteling genadelied sit en sing: "Genade, onbeskryflik groot, bewys U steeds aan my!" steeds . . . sodat ek dit steeds deur my aan ander kan bewys en doen – weer en weer en weer – sonder voorwaardes
Slot: Genade is NIE net iets anders en los van God - Iets wat Hy net gee (guns, liefde, bystand, hulp, sëen, goeie gawes) en verniet gee/skenk nie
Genade is God se karakter – dis Sy identiteit – dis wie Hy is. Dit is sy operasionele modus. God in aksie is God wat genade uitleef en uitdeel. God self is genade – God genade gee beteken Hy gee Homself in die nou. As jy genade soek – soek vir Jesus want Jesus is genade – in jou. Daarom drink ons vandag, en elke ander dag, uit die oorstromende beker van God se genadewyn + eet genadebrood . . . want
Genade is 'n persoon en het 'n naam – And his name is Jesus wat leer afklim na jou
Dan word die Vertikale 'n kol op Horisontale as die 2 punte nl. God bo en j yonder bymekaar in een op die Horisontale – omdat Jesus die leer van bo uit die hemel afgeklim het na ons onder op aarde. God gee/bewys maw nie net genade aan ons nie, Hy is genade in Jesus en doen ook genade aanhoudend binne jou deur die Sy Gees – wat jou verander en vernuwe deru nuwe lewe gebore word – en versprei kol – Jesus in jou op die H na mense deurdat genade geleef/gegee word soos Hy dit aan jou kom gee het.
As jy dit snap – verander dit als en verstaan jy Genade vir die eerste keer as nie net goeie van God onvoorwaardelik en onverdiend kry – maar dat jy God self kry - Jesus in my jou instaat stel om Jesus uit te leef en uit te deel aan almal op die H, veral aan die jy nie wil: vergewe, wil wreek, straf, haat, vergeld, lelike goed sê/doen oor die goed hulle jou gedoen het, jou te nagekom het, skade berokken, jy nie van hou, anders as jy is, die slegte en verkeerdes op die H – moet jy genade bied en liefhê en omgee!!!
En dit kom nie van self of maklik nie – dit vra/verg inspanning– 'to put motion into your devotion' –genade en inspanning gaan saam + vra volharding vasbyt – om die goeie – genade - te bly doen op die horisontale te wees – genade sluit nie goeie werk en inspanning uit nie – Ef 2:10 goeie werke van: doen dinge die eer van God, sodat die koninkryk kan kom, en God se naam verheerlik word.
Hoe? Die Vertikale word in Jesus 'n kol wat in mense bevrugting en ontkieming bring in die vorm van nuwe lewe – as jy die deur/gordyn van jou lewe oopmaak dat die lig van Woord op God se genade in Jesus kan inskyn – diep in jou hart en wese penetreer – dat die lig sal openbaar/wys dit wat verkeerd en nie reg is – lensiesoppe gekoop – jy daaroor berou sal hê en dit bely – ontvang jy jou geboortereg terug en erflating God seen/ – en vind daar ontkieming bevrugting van nuwe lewe geboorte – jy verander en lewe anders as God se kind wat nou begin vir ander mense op die Horisontale lewe - nie net meer vir jouself as 'n ligdraer – lig weerkaatser – uit en deur die krake van jou lewe – waar dit ook ingekom het – deur jou krake – dis genade . . . en dis FLIPPEN AMAZING!!!