Betaal jou skuld - of jy sal nie kan huis koop | Netwerk24
Deur Linette Retief 24 Junie 2017 13:00
Kredietburo's ken 'n kredietpunt aan elke verbruiker toe op grond van hoe getrou hulle hul rekenings en skuld betaal. Hoë laer die punt, hoe makliker sal 'n lening aan jou goedgekeur word, en teen 'n laer rentekoers. Foto: iStock
As voornemende huiseienaars nie hul kredietverslae byhou nie, kan 'n onaangename verrassing dalk wag wanneer hulle om finansiering aansoek doen.
Volgens Adrian Goslett, streekbestuurder en bestuurshoof van RE/MAX van Suider-Afrika, verwys agente 'n groot getal voornemende kopers na prokureurs wanneer hulle 'n swak kredietgeskiedenis het en hulle dus nie 'n verband kan kry nie.
Goslett sê almal wat al om krediet aansoek gedoen het of wat rekeninge het (soos jou kredietkaart, winkelkaart of selfoon), sal by verskeie kredietburo's gelys wees. Enige kredietverskaffer wat by 'n kredietburo ingeskryf is, sal toegang hê tot die kredietgeskiedenis van iemand wat om 'n lening aansoek doen.
Die meerderheid maatskappye en finansiële instellings assesseer hul risiko's (die risiko dat jy nie jou lening sal terugbetaal nie) op grond van die inligting wat deur die kredietburo's verskaf word.
Adrian Goslett het die volgende wenke vir voornemende huiseienaars wat hul kredietgeskiedenis skoon wil hou:
Lees alle klousules voordat jy 'n kontrak met 'n krediteur onderteken.
Maak teen die sewende van elke maand gereelde betalings aan krediteure.
Hou 'n lys van alle krediteure, die grondslag van krediet en bedrae wat betaal moet word.
Hou 'n rekord van alle betalings aan krediteure.
As jy verhuis, stel alle krediteure van jou adresverandering in kennis.
Gee aandag aan alle korrespondensie van krediteure of hul regsverteenwoordigers. Moet dit nie net ignoreer nie
As jy nie in staat is om jou krediteure te betaal nie, tref skriftelike reëlings om die betalings te herstruktureer indien moontlik.
Indien enige negatiewe inligting in die applikant se kredietgeskiedenis verskyn (soos dat jy meer as drie maande agterstallig is met 'n rekening of gevonnis is omdat jy nie jou skuld betaal het nie), sê Goslett, is dit hoogs onwaarskynlik dat die finansiering goedgekeur sal word.
Dié negatiewe inligting moet wel verwyder word nadat jy die skuld betaal het of ná 'n vasgestelde tydperk ná 'n vonnis.
Dit is belangrik om jaarliks jou kredietverslae na te gaan om doodseker te maak dit is wel bygewerk.
"In sommige gevalle het die koper reeds gesoek en die huis gekry wat hy wil koop, net om 'n verband geweier te word omdat hy 'n swak kredietgeskiedenis het. Dit is moontlik dat 'n koper die situasie kan regstel en sy naam van blaam kan laat onthef en nie die geleentheid verbeur om die eiendom aan te skaf nie. Dit hang egter van die spesifieke insident op die kredietverslag af," sê Goslett.
Om 'n regstelling te laat aanbring op 'n kredietverslag, kan 'n veeleisende en uitgerekte proses wees.
"Om 'n regstelling te laat aanbring op 'n kredietverslag, kan 'n veeleisende en uitgerekte proses wees. Dit kan van die een geval tot 'n ander verskil, afhangende van die omstandighede. Hoe lank die proses sal neem, hang af van die partye wat betrokke is, die soort inskrywing, en moontlik die ­howe in die geval van 'n vonnis."
Volgens Goslett kan 'n wanbetaling, wanneer 'n party versuim het om 'n uitstaande bedrag aan 'n krediteur te betaal, tot twee jaar deel van iemand se ­kredietgeskiedenis wees.
As die skuld vereffen is, kan die krediteur die buro's versoek om die inskrywing te wysig om te toon dat die uitstaande skuld ten volle gedelg is.
"Wanneer jy 'n uitstaande skuld wil afbetaal by 'n krediteur wat 'n wanbetalingsinskrywing teen jou het, is dit raadsaam om 'n skriftelike onderneming te kry van die krediteur wat stipuleer dat hulle dit sal wysig of verwyder. Dit is eweneens raadsaam om regsadvies in te win van 'n kundige verbruikerswetpraktisyn wat leiding en 'n klaringsertifikaat kan verskaf," sê Goslett.
Vonnis oor skuld
'n Vonnis is ingewikkelder as 'n wanbetalingsinskrywing, omdat die wanbetalende party deur 'n hofbevel verplig word om die skuld te betaal.
Sake van tot en met R100 000 sal in die landdroshof verhoor word, maar meer as dít sal na die hooggeregshof verwys word.
As die skuld nie vereffen word nie, bly dit vyf jaar lank op jou kredietprofiel voordat dit outomaties verwyder word. Die nuwe Kredietregulasies stipuleer dat die skuld eers gedelg moet word voordat 'n vonnis van 'n kredietprofiel verwyder mag word.
Wanneer die skuld gedelg is, kan 'n prokureur aansoek doen om die vonnis te laat ophef. Die krediteur moet goedkeuring verleen voordat die vonnis opgehef kan word.
Goslett sê om 'n skoon kredietgeskiedenis te hou, is goedkoper en minder tydrowend as om ongunstige kredietinligting te ­hanteer.