Lorinda Rabe (44)*, ’n enkelma, sweer by die gebruik van dagga-olie vir kanker. Einde 2013 is sy met pankreaskanker gediagnoseer kort nadat sy geval en ’n been sleg gebreek het. Weke nadat sy vir die fraktuur geopereer is, was sy terug in die teater, dié keer vir die verwydering van twee-derdes van haar pankreas, haar milt en 19 geswolle limfkliere.
Kort ná haar eerste diagnose het sy ook daarmee geëksperimenteer. “Daardie tyd was alles nog nuut en mense het nie geweet wat die regte dosis is nie. Ek het iets soos 10 ml gevat en vir twee dae net uitgezone. Dit was nie ’n aangename ondervinding nie.” Dié keer het sy haar huiswerk op die internet gedoen en begin deur drie keer ’n dag dagga-olie te neem, maar nie meer as die grootte van ’n ryskorreltjie op ’n slag nie.
’n Jaar later was sy ’n ander mens. Sy het gewig opgetel en is weer haar aktiewe self. Van die kanker, sê sy, was daar nog geen spoor weer nie en tans gebruik sy die olie net elke derde dag ter voorkoming. Haar ma, wat artritis het, smeer ook deesdae met groot sukses ’n cannabisroom aan haar hande. En sy gee die olie nou selfs vir haar tienjarige hond wat nierkanker het nadat sy op die internet gelees het dat dit wondere vir diere verrig.
Lorinda is deel van ’n groeiende groep mense wêreldwyd wat oor die medisinale eienskappe van dagga swymel. Maar is daar bewyse dat dagga verligting of selfs genesing kan bring vir enigiets van pyn tot spierspasmas, psoriase en ernstige siektes soos veelvuldige sklerose en kanker, soos aangevoer word? Die antwoord is nie ’n eenvoudige ja of nee nie.
Hoewel ’n uitspraak oor dagga in die Kaapse hooggeregshof verlede Maart baie Suid-Afrikaners laat glo het dat dagga nou vir medisinale doeleindes en terapeutiese gebruik tuis goedgekeur is, moet feit van fiksie geskei word. Die uitspraak was ’n stap in die rigting van wettiging, maar dagga is steeds onwettig in Suid-Afrika.
Die Grondwethof moet hierdie uitspraak egter eers bekragtig voordat die parlement die wetgewing kan wysig, en daarvoor is 24 maande toegelaat. Intussen gedy veral die swartmark in daggaprodukte, met die prys wat oën-skynlik wissel na gelang van die aanvraag en die omgewing. Lorinda het vir haar eerste aflewering van dié taai, donker middel R3 000 betaal nadat sy dit deur ’n familielid bekom het. Dit was – getrou aan die swartmark – in ’n spuit en sonder gebruikaanwysings.
Sy het intussen na ’n ander provinsie verhuis en betaal vir dieselfde hoeveelheid R450. ’n Vriendin help haar met haar voorraad. Al is enige advertensies of verkoop van daggaprodukte tans nog streng verbode, word dit nie net op die swartmark gekry nie, maar ook by “betroubare” plekke. Op die aanlynwinkel van ’n gesondheidspa in Somerset-Wes word dagga-olie vir R1 700 in ’n netjiese glasbotteltjie geadverteer.
Hy verduidelik dat THC die kannabinoïed in die daggaplant is wat mens op ’n “high” sit. In Suid-Afrika kan jy egter nie sê of en hoeveel THC in jou dagga-olie is nie omdat hier nog nie spesifieke komponente van die daggaplant vir medisinale doeleindes onttrek word nie, soos reeds in lande soos Engeland gedoen word.
Gaan koop jy op die swartmark dagga-olie, het jy geen idee of die hele plant of net dele daarvan by die vervaardiging gebruik is nie. Jy weet ook nie watter onttrekkingsproses ingespan is nie. As die hele plant gebruik is, sal jy – net soos met dagga wat gerook word – al die kannabinoïede kan inkry en dus ook die verslawende THC. As net die daggaplant se sade vir medisinale olie gebruik, kan THC ook teenwoordig wees, maar die konsentrasie is dan gewoonlik laag. Muller verduidelik dat die sade proteïene van ’n hoë gehalte bevat, met die hoogste konsentrasie THC in die saadwande. Maar hoeveel THC geabsorbeer gaan word, hang af van die wyse waarop die olie onttrek word.
Só lyk die dagga-olie wat jy tipies op die swartmark kan bekom. Dit kom gewoonlik in ’n wasvorm, maar met hitte word dit ’n olie. Volgens ’n bron sal 2 ml jou sowat R250 in die Kaap kos.