Saladin, 'n Arabiese held (12de eeu) - Nuut
Saladin, 'n Arabiese held (12de eeu)
Saladin, Die sultan van die Ayyubid-dinastie wat in die 12de eeu Egipte en Sirië regeer het, het in die legende, sowel in die Weste as in die Ooste, oorgegaan omdat hy die Moslem-mag in die Midde-Ooste herstel het en Jerusalem uit die kruisvaarders herower het. Sy naam word ook dikwels geassosieer met buitengewone menslike eienskappe, wat selfs onder sy teenstanders in die Weste nie gehuiwer het om as 'ridderlik' te kwalifiseer nie. Maar wie was Saladin regtig, en veral hoe het hy (en het hy homself gebou) sy lot? Waarom en hoe word hy 'n legende in die Christelike Weste en 'n mite in die Arabiese wêreld?
Saladin in diens van die Turke
In plaas daarvan om 'n eenvoudige biografie oor die sultan te ontwikkel, sal ons hier probeer om die belangrikheid daarvan te begryp in die ideologie van die heilige oorlog, Jihad (die 'teen-kruistog' van die Moslems vir hierdie tyd), met die sentrale belang van Jerusalem, dan die manier waarop hy as figuur en karakter sowel in die Weste as in die Ooste herwin is, tot vandag toe.
Sy regte naam Salâh al-Dîn Ibn Ayyub, hy kom uit 'n familie Koerdies wat 'n fortuin verdien het in die diens (in die besonder militêr) van Zankî (of Zengi). Die zankîdes kom uit die Turkse Seljuk-geslag, en Ayyub, die vader van Saladin, was goewerneur van Tikrit (geboorteplek van Saladin in ongeveer 1138, en van ... Saddam Hussein) namens hulle, voordat hy Nûr al-Dîn bygestaan ​​het. tydens die verowering van Damaskus in 1154.
Toe Ayyub sterf, was dit sy broer Shirkûh wat deur Nûr al-Dîn (onder die gesag van die Abbasidiese kalief van Bagdad) toevertrou is met die Egiptiese veldtog van 1164, wat bedoel was om Vizier Shawâr te hulp te kom in sukkel met die Fatimidiese kalief Al-Adid. Die jong Saladin vergesel hom, en daar begin hy vinnig sy vaardigheid toon, veral in die politiek. Die mans van Nûr al-Dîn, nadat hulle 'n aanval deur die koning van Jerusalem Amaury op Egipte afgeweer het, besluit om die saak in eie hande te neem: hulle begin met die sluipmoord op Shawâr, die een wat hulle kom ondersteun het, en Saladin se oom word in sy plek benoem deur die Fatimiese kalief!
Saladin meester van Egipte en sultan
Maar Shirkûh sterf vinnig, en Saladin volg hom op; die kalief maak dan die fout om hom te onderskat. Ons is in 1169, en die jong vizier slaag daarin om die volgende twee jaar 'n onmoontlike situasie te bestuur: opgeroep deur Nûr al-Dîn en is dus 'vasaal' van die Sunni-Abbasidiese kalief van Bagdad ... maar oefen sy amp uit onder die gesag van die Fatimid Sjiïtiese kalief! In 1171, seker van sy krag, het hy die Fatimidiese kalief uitgeskakel en alleen die beheer oorgeneemEgipte ; hy word dan openlik 'n mededinger van sy voormalige meester Nûr al-Dîn. Hy is egter in 1174 oorlede en Saladin het geen probleme ondervind om sy opvolgers te verslaan nie.
In die vroeë 1180's het hy sy mag gevestig oor 'n gebied wat strek vanaf die Moslem-Sirië en Noord-Irak, tot die huidige Libië en die Wes-Arabiese Skiereiland, wat natuurlik die hele Egipte insluit. Tog voordoen hy hom reeds as 'n vereniger van Moslems, steeds onder die gesag van die kalief van Bagdad, wat die titel van sultan aan hom verleen. Hiervoor besluit hy om 'n gemeenskaplike doel vir die umma te kies: jihad vir die herowering van Jerusalem.
Jihad en Jerusalem in die middel van sy propaganda
Vanaf die 1170's veg hy teen Kruisvaarders die hoeksteen van sy beleid, om 'n ware propaganda te organiseer. Hy moedig die oorlogsgetroue interpretasie van die begrip Jihad aan, 'n vaandel waaragter hy Moslems wil verenig en sy legitimiteit wil vestig, veral teenoor die Zankiede, 'valse' vegters van Allah volgens hom. Hierin bestendig en versterk hy die nalatenskap van Nûr al-Dîn, soos blyk uit die simboliese gebaar om die minbar van sy voormalige meester na die moskee van al-Aqsa in Jerusalem terug te besorg. Sommige historici het geïnsinueer dat die Jihad die voorwendsel van Saladin was vir die opbou van 'n persoonlike ryk, maar dit kan nie ontken word dat hy ook 'n opregte gelowige was nie. Sy sekere dors na verowering was nie noodwendig onversoenbaar met sy begeerte om sy God te dien nie.
Hy sit Jerusalem in die middel van sy jihadistiese propaganda, terwyl die stad slegs die derde van Islam se heilige terreine is. Dit sal deurslaggewend wees vir die veldtog van 1187, wat grootliks sy legende sal skep. Hy het inderdaad gebruik gemaak van die herhaalde provokasies van sy beëdigde vyand, die baie ontstoke Renaud de Châtillon, om 'n groot offensief te loods teen die vestings van die Frankies wat in 1186 in die Latynse State geïnstalleer is. In die verlede het hy verskillende lotgevalle beleef teen die Kruisvaarders, waaronder 'n nederlaag in 1177 by Montgisard teen die jong melaatse koning Baudouin IV, maar hierdie keer is hy baie beter voorbereid, en bowenal het hy daarin geslaag om al die Moslems in die streek agter hom te verenig. Hy het die eerste keer in Hattin in Julie 1187 geseëvier, waar die Kruisvaardersleër verpletter is en Renaud deur sy hand onthoof is, en toe het Jerusalem in Oktober 1187 maklik geval.
Die res is net so bekend, veral in die Weste: die val van die Heilige Stad en die koninkryk van Jerusalem lok die Derde Kruistog en die koms van die koning van Frankryk Philippe Auguste en veral Richard die Leeuhart uit. Hy word 'n gedugte, maar gerespekteerde vyand van die Sultan, en die kruistog eindig met die Verdrag van Jaffa in 1192, wat 'n status quo bevestig. Saladin is in Maart 1193 oorlede.
Legende en mite, van Wes tot Oost
Saladin se pad na die nageslag was baie ingewikkelder en selfs verstommender as wat 'n mens sou dink.
In die eerste plek is dit eerste gevier ... in Wes ! Vanaf die begin van die 13de eeu het die liedjies van gebare sy strydlustige eienskappe gevier, maar ook sy groot toegeeflikheid en sy hoflikheid teenoor vroue. Diegene wat hom geveg het, soos Richard, het hom verbaas, net soos diegene wat hom ontmoet het - een bron sê Eleanor van Aquitaine het hom geknou, wat haar ouderdom ten tye van Richard se moeder se teenwoordigheid in die Heilige Land is onwaarskynlik, maar wys hoe ver die legende kan gaan (veral geassosieer met die reputasie van Louis VII se vrou as nimfoman) ... - of diegene wat haar gevangenes was, soos Sibyl, koningin van Jerusalem, wat sê Saladin het haar opmerklik goed behandel.
Hoe kan u hierdie positiewe visie verklaar? Dit is veral die geval vir 'n Richard wat graag sy eie legende wil bou of verslaan is deur 'n uitsonderlike wese, waarskynlik omdat dit lonender is om 'n dapper teëstander te veg. Ons mag ook nie die ander, donkerder legendes oor Saladin uitsluit nie, wat hom hierdie keer vergelyk het met 'n demoon en 'n wese sonder genade en dors na bloed, as hoofvoorbeeld. Hattin, waar hy al die Tempeliers laat teregstel het. Hoe dit ook al sy, positief of negatief, die legende van Saladin in die Weste verduur, hervat in die 18de eeu en tot aan die einde van die 19de eeu, toe die keiser Willem II sy graf in Damaskus met respek besoek en deelneem selfs tydens die opknapping daarvan!
Wat van die Ooste dan? Wel, die pad is amper andersom: Saladin word nog lank nie gevier na sy dood nie, alhoewel hy onbetwisbare aansien geniet danksy sy herowering van Jerusalem. In die eerste plek laat dit a ryk beslis groot, maar baie broos en amper verwoes. Sy worsteling met Richard die Leeuhart het ook sy reputasie vir onoorwinlikheid geskaad, en sy godsdienstige verdraagsaamheid teenoor dhimmis (Christene en Jode) irriteer die mees radikale Ulama (geleerdes van Islam). Bowenal is sy opvolgers verdeeld en, erger nog, Jerusalem vir 'n tyd herstel in die kruisvaarders van Frederik II! Hulle is in 1250 deur die Mameluks in Egipte omvergewerp.
Hedendaagse nageslag van Saladin
Dit is die beslissende oomblik wat die nageslag van Saladin benadeel, aangesien die nuwe dinastie 'n mite maak van sy eie held, Baybars, die oorwinnaar van die Mongole en dan van die Kruisvaarders. Hierdie een is die ware Moslemheld totdat die Ottomaanse Ryk ingesluit is ... Dit is in werklikheid nodig om te wag tot die XIXde en veral die XXe eeu sodat die figuur van Saladin weer verskyn; daar is verskeie verklarings hiervoor: die konteks sien a Ottomaanse Ryk verswak in die gesig van die Weste en 'n Turkse kalifaat wat die Arabiere aan die einde van die 19de eeu betwis het, toe die opkoms van Arabiese nasionalisme, veral na die Tweede Wêreldoorlog. In 1948 kom die skepping van die staat Israel vinnig ooreen met die Latynse state.
Die herbesetting van Saladin is dan byna logies: selfs Koerdies, Saladin was van sy kinderjare af baie Arabies en beskou homself daarom as 'n groot Arabiese figuur teen die Turke soveel as teen die Hebreërs en die Westerlinge (albei geassimileer met die Kruisvaarders); oorwinnaar en oorwinnaar van Jerusalem, is hy ook die ideale karakter om trots uit te druk, maar ook 'n oproep vir 'n 'nuwe Saladin' ... Gedurende die hele tweede helfte van die 20ste eeu is ons dan getuie van die opbou van die Saladin-mite in die Midde-Ooste: leiers beweer dit, soos Saddam Hussein; standbeelde soos dié van Damaskus word vir hom opgerig; en Palestynse groepe neem die name van sommige van sy oorwinnings soos Hattin. Dit word selfs in die populêre kultuur gevier deur films (soos dié van Youssef Chahine), maar ook televisiereekse wat tot Indonesië uitgesaai word!