PressReader - Beeld: 2016-05-24 - Gord­han SA se e­nig­ste skans
Gord­han SA se e­nig­ste skans
Dis nag as van sy plan af­ge­wyk word
Beeld - 2016-05-24 - Sake - El­vi­ra Wood
Jo­han­nes­burg. – Die e­ko­no­mie sal on­ge­twy­feld ’n re­ses­sie in­gaan, nog meer as 200 000 men­se sal van­jaar hul werk ver­loor en die rand kan teen tot R17 teen­oor die dol­lar ver­swak as S­tan­dard & Poor’s (S&P) op 3 Ju­nie Suid-A­fri­ka se kre­diet­gra­de­ring tot rom­mel­sta­tus ver­laag, sê Gool­am Bal­lim, hoof­e­ko­noom van S­tan­dard Bank.
“Ons het ’n be­denk­li­ke pre­si­dent wat aan die hoof staan van ’n be­denk­li­ke ka­bi­net wat be­denk­li­ke uit­koms­te le­wer. Dít ter­wyl die re­ge­ring sen­traal staan in hoe ons die si­tu­a­sie han­teer,” het Bal­lim gis­ter in Ro­se­bank, Jo­han­nes­burg, aan die me­dia ge­sê.
“Al wil ’n mens hoe graag hê S&P moet die po­gings raak­sien wat wel aan­ge­wend word om Suid-A­fri­ka se e­ko­no­mie reg te ruk en ons nie af­gra­deer nie, is af­gra­de­ring van­uit ’n sa­ke­oog­punt die e­nig­ste voor­uit­sig,” voor­spel hy.
Bal­lim sê in vyf van die ses ge­val­le waar lan­de in die laas­te paar jaar tot rom­mel­sta­tus af­ge­gra­deer is, het S&P die voor­tou ge­neem.
Die an­der twee kre­diet­a­gent­skap­pe, Moody’s en Fitch Ra­tings, het kort daar­na ge­volg.
“Uit ’n e­ko­no­mie­se oog­punt word dik­wels ge­sê die mark­te kry stui­pe reg voor ’n af­gra­de­ring, maar dat die e­ko­no­mie daar­na in duie stort.” Suid-A­fri­ka het lank reeds stui­pe.
“As ’n mens net oor die laas­te tien jaar kyk na waar ons kon ge­wees en waar ons nou is, skets dit ’n be­son­der don­ker voor­uit­sig vir ons.
“As daar nie ’n wê­reld­wye fi­nan­si­ë­le kri­sis in 2008-’09 was nie en ons po­li­tiek-e­ko­no­mie­se om­ge­wing meer sta­biel was, sou ons e­ko­no­mie R1 800 mil­jard ster­ker ge­wees het as tien jaar ge­le­de.
“Die fi­nan­si­ë­le kri­sis, waar­oor ons nie veel be­heer ge­had het nie, het ons in 2015 on­ge­veer R445 mil­jard ge­kos. Wat er­ger is, is dat plaas­li­ke po­li­tie­ke ge­beu­re die land in 2015 on­ge­veer R280 mil­jard en 1,4 mil­joen werk­ge­leent­he­de ge­kos het. Se­dert 2007 het plaas­li­ke ge­beu­re die e­ko­no­mie on­ge­veer R1 000 mil­jard ge­kos.”
Hy is sterk uit­ge­spro­ke daar­oor dat as die re­ge­ring nie by sy om­sig­ti­ge fis­ka­le be­leid bly soos wat Pra­vin Gord­han, mi­nis­ter van fi­nan­sies, in sy be­gro­tings­toe­spraak in Fe­bru­a­rie uit­een­ge­sit het nie, die land in Bra­si­lië se voet­spo­re kan volg met ’n e­ko­no­mie wat met 8% kan krimp oor die vol­gen­de twee jaar.
“As Suid-A­fri­ka af­ge­gra­deer word, maar die re­ge­ring hou by sy voor­ne­mens soos reeds deur Gord­han uit­een­ge­sit is, kan die im­pak ef­fens ge­buf­fer word.
“Al sou ’n mens graag ge­wo­ne men­se wou raad gee oor wat hul­le kan doen om hul­le voor te be­rei, is die e­nig­ste wa­re lang­ter­myn­op­los­sing die skep van ’n sta­bie­le po­li­tiek-e­ko­no­mie­se om­ge­wing in die land.”
“Gord­han is ons sleu­tel­man. Son­der hom aan die hoof van die te­sou­rie is die kan­se van ’n plaas­li­ke Bra­si­lie­se si­tu­a­sie baie groot.”
On­ge­ag sy don­ker voor­spel­lings het S&P glo aan hom ge­sê hul­le sal ’n af­gra­de­ring net met oor­leg neem.
“Al is dit on­waar­skyn­lik, bly daar al­tyd ’n kans dat hul­le ons tog nie sal af­gra­deer nie.
“Hoe­wel dit ’n ef­fens be­ter toe­koms­prent­jie vir SuidA­fri­ka se e­ko­no­mie skep, het die land steeds groot po­li­tiek-e­ko­no­mie­se ver­an­de­rings drin­gend no­dig,” sê Bal­lim.
Hy meen wat ook al ge­beur, sal die mees­te SuidA­fri­ka­ners ’n don­ker Kers­tyd be­leef. Selfs al sta­bi­li­seer die rand teen R15,50 teen­oor die dol­lar teen die ein­de van die jaar, sal ’n re­ses­sie, meer werk­ver­lie­se, hoë in­fla­sie en hoë ren­te­koer­se nog lank die le­we vir ge­wo­ne Suid-A­fri­ka­ners moei­lik maak.