Nuusflits September 2017
Memorandum en opname oor tydelike arbeid
VL herhaal versoek vir taakspan op Lesotho grens
Vrystaat Landbou teleurgesteld in Hooggeregshof uitspraak oor Lesotho grens hofsaak
Dankie aan die Bikers Ride Against Farm Murders (BRAFM)
Eskom aanvaar verantwoordelikheid vir veldbrand – lesse geleer
SAID terugvoer aan Agri SA en Graan SA oor uitbetalings
VL gaan Eskom kragprys verhoging voorstel teenstaan
Annelize Crosby praat oor grondhervorming
14de Senwes Toekomsfokusdag
Ooreenkoms wat betref toegang tot grafte op plase
Uitgebreide dienste van Vrystaat Landbou
Brandstigting insidente neem steeds toe op landbougrond in die Vrystaat
Brandseisoen: Hoe brandgevaar tot eerste reën val
Vrystaat Landbou (VL) by die ALFA Vee Ekspo op Parys van 12-15 September 2017
VL steun droogtehulp inisiatiewe
Beeldbou en bemarking van Vrystaat Landbou (VL) as ‘n organisasie sowel as ons lede, landbouers, is een van die organisasie se vyf strategiese fokuspunte. Een van die aksies wat hiervan deel vorm, is verbeterde lede kommunikasie. As deel hiervan, het VL ons eie VrystaatLandbouApp ontwerp. Die App bevat inligting wat ook op VL se webtuiste en sosiale media gedeel word. Dit word ook gebruik om ons lede met belangrike inligting spoedig te bereik met behulp van ’n kennisgewing funksie.
Veiligheid is ook een van VL se strategiese fokuspunte, derhalwe fokus die eerste weergawe van die App ook hierop.
Die VKB/VL Veiligheidslessenaar dryf al ‘n geruime tyd lank ‘n rapporteringsblad op VL se webtuiste, waar landbouers misdade op hulle plase kan aanmeld, met die inligting wat in terme van data doeleindes aangewend word. Die funksie is ook op die App beskikbaar, en die landbouer kan ook ‘n foto van die voorval op die App laai. Die inligting sal slegs aan die betrokke gebruiker op sy profiel en die lessenaar sigbaar wees. Dit sal gebruik word om ’n meer duidelike prentjie van misdaad en die impak daarvan op die sektor aan die Regering en Polisie te kan deurgee, met beter dienslewering as die einddoel.
Die App is in beide Afrikaans en Engels, en vir alle IPhone en Android gebruikers beskikbaar.
AAN: Belangstellende lede – Tydelike arbeid opname
INSAKE: Opname tydelike arbeid in die lig van die Wesselsbron Sage
Baie dankie dat u uself bereid verklaar om u inligting oor tydelike arbeid met ons te deel op ‘n konfidensiële basis.
Die doel van hierdie opname is om eendersyds ons lede te bemagtig oor hulle eie arbeidswetlike posisie rondom tydelike arbeidsaangeleenthede.
Andersyds beoog ons om die Departement van Arbeid te nader om billike riglyne vir tydelike werkers daar te stel in samewerking met relevante rolspelers.
Elke jaar beleef ons een of ander arbeidskrisis met betrekking tot tydelike arbeid wat ontaard in politici, menseregte aktiviste, CCMA, SAPD en ‘n rits ander rolspelers wat toetree tot die krisis met elkeen sy eie agenda.
As ons behoorlike riglyne het kan ons die angel uit die agendas neem en rustig voort boer.
Dit sal waardeer word indien hierdie terugvoer Elize Spence (elize@vslandbou) voor einde September 2017 kan bereik vir verwerking.
Die opname vraelys is hier beskikbaar.
Vrystaat Landbou groete
’n Versoek deur Vrystaat Landbou (VL) se Landelike Veiligheid Komitee en die VKB/VL Veiligheidslessenaar vir die ontplooiing van ’n Polisie taakspan langs die Lesotho grens, is gedurende September herhaaldelik aan die top bestuur van die Vrystaat se Polisie gerig.
Die lessenaar en Komitee het aan die begin van September ’n dringende versoek in dié verband aan die Vrystaat se Polisie Kommissaris, Lt. Genl. Jacob Tsumane, gerig. Die versoek is tydens ’n vergadering met die Kommissaris op 12 September 2017 in Bloemfontein herhaal. Die versoek is reeds op 10 Augustus 2017 deur plaaslike landbouers aan die Polisie se topstrukture gerig tydens ’n vergadering by die Pekabrug Grenspos.
Dit volg na ’n ernstige toename in plaasaanvalle in die omgewings van Clocolan, Ficksburg, Ladybrand en Marquard sedert Maart 2017 aangeteken is. Volgens die VKB/VL Veiligheidslessenaar het 11 van die 53 (tot en met 25 September 2017) aanvalle wat reeds vir die jaar aangeteken is, in die omgewings plaasgevind. Op die oomblik is Clocolan die distrik wat die meeste aanvalle, ses (6), nog die jaar ondervind het met drie (3) by Ladybrand en een (1) by Ficksburg en Marquard elk. In die afgelope week het drie (3) aanvalle in dié gebied voorgekom – een (1) by Marquard, Clocolan en Ficksburg elk.
Volgens die Kommissaris is meer Polisie beamptes reeds na die bogenoemde areas ontplooi, en sal ander aksies ook volg. Landbouers en die lessenaar het ook hulle dank uitgespreek oor die toename in SAPD patrollies wat in die nag in die Clocolan area waargeneem kan word.
Ander kwessies wat ook met die Kommissaris bespreek is, is die lessenaar se oudit oor landelike veiligheid in die provinsie. Die oudit dui distrikte aan waar probleme met sekere misdade en/of dienslewering ondervind word. Gesamentlike aksies is voorgestel, wat onder andere nog veiligheidsberade in die provinsie insluit. Brandpunt areas sluit onder andere Oranjeville en Deneysville in, veral in terme van veediefstal. Verder is daar ook ooreengekom dat alle opleidings en werksessies deur VL en die SAPD in terme van veediefstal en grondbesettings sal voortgaan.
Sake waarmee probleme ondervind word, is ook met die Kommissaris bespreek, en die sake het reeds aandag begin geniet.
Die verslag oor die SAPD, die lessenaar en die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO) se besoek aan die Lesotho grens aan die einde van Augustus sal aan die einde van Oktober aan die Kommissaris en landbouers deurgegee word, en moontlike oplossings sal hiervolgens bespreek word.
Vrystaat Landbou (VL) erken die oppergesag van die reg binne ’n grondwetlike bedeling. Ons beywer onsself om binne hierdie raamwerk uitsprake in howe te respekteer en indien die geldigheid daarvan bevraagteken word, dit na die volgende vlak van die beskikbare regsproses te neem.
Nieteenstaande hierdie vertrekpunt is VL, sy lede en nie-lede, veral langs die Lesotho grens, baie teleurgesteld in die uitspraak van die Appélsaak in die Bloemfontein se Hooggeregshof op 14 September 2017 betreffende die Lesotho grens hofsaak. VL voel baie strek oor ons lede langs die grens wie se veiligheid voortdurend onder bedreiging bly asook menseregte skendings teenoor hulle, en die staat se verantwoordelikheid – soos in die Grondwet vervat – om dit te beskerm. Die uitspraak gaan dringend met belanghebbendes en kundiges bespreek word, alvorens daar op die pad vorentoe besluit gaan word.
VL bly verbind daartoe om in belang van sy lede en die landboubedryf in die Vrystaat ’n betekenisvolle rol te vervul rakende voedselsekerheid binne ’n veilige omgewing wat landelike ontwikkeling stimuleer.
Die VKB/VL Veiligheidslessenaar wil elke landbouvereniging wat aan die einde van Augustus en die begin van September die 911 Bikers Ride Against Farm Murders (BRAFM) ontvang het, hartlik bedank. Die groep beskryf die Vrystaat se landbouers as baie gasvry, en is dankbaar vir almal se moeite.
Hulle het by meer as 20 Vrystaatse dorpe aangedoen waar hulle memorandums aan die Polisie oorhandig het om hulle te bedank vir die positiewe bydrae wat hulle lewer om saam met landbouers gemeenskappe veilig te hou.
Pastoor TJ Mare het die inisiatief ge-organiseer, en ons wil hom graag hartlik bedank! Diegene wat graag met hom sal wil skakel kan hom op 082 772 6396 kontak.
Gebaseer op ’n storie wat op 8 September 2017 in Legalbrief Today verskyn het, wil Vrystaat Landbou (VL) graag inligting met ons lede deel oor wat hulle te doen staan in terme van foutiewe/swak kraglyne wat tot veldbrande aanleiding kan gee:
“Eskom has conceded 100% liability in the Free State High Court for the damages suffered by a farmer in a veld fire. A Volksblad report notes that the settlement is the first of at least 17 claims against Eskom, amounting to many millions of rands. In this case, some 5 000ha of land was destroyed near Paul Roux in August 2014. Eskom has now conceded that it was warned a month before the fires that an overhead power line was damaged near Paul Roux, but failed to correct it. Sparks from the power cable caused the fire, Eskom conceded. Judge Abe Mathebula ordered Eskom to pay the costs of the owners of the farm Bo-Berg as well as the fees incurred for experts. The quantum of damages awarded in the Bo-Berg R4.2m claim will be decided later, after which the other claims will be finalised.” Full Volksblad report (subscription needed) Legalbrief Today, 8 September 2017
Dr. Jack Armour, operasionele bestuurder van VL, sê volgens Andre Myburg van die plaas Bo-Berg, ’n lid van VL, is die belangrikste aspek om swak/foutiewe Eskom infrastruktuur so vinnig as moontlik aan te meld en al die nodige verwysingsnommers en papierwerk in terme van die aanmeldings op rekord te hou. Hy het VL ook na die brand gekontak, en ons kon hom van raad bedien en na die relevante persone by die Departement van Landbou asook regskundiges verwys om hom in die saak te help.
Armour sê die belangrikste les om uit die situasie te leer, is om swak/foutiewe Eskom Infrastruktuur vinnig by Eskom aan te meld en die verwysingsnommers te bewaar. Die volledige artikel is hier op ons webtuiste beskikbaar.
Agri SA en Graan SA het onlangs met die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) vergader om landbouers se besware oor die uitbetaling van dieseleise te bespreek. Die SAID het erken dat hulle bewus is van die sleutelrol wat die landbou in ons ekonomie speel.
Die sleutelkwessies wat bespreek is sluit die volgende in:
Vertraging in dieselterugbetalings
Kommunikasie vanaf SARS
Ander besware en terugvoer
Ons het ons lede se besware oor die vertragings met die uitbetaling van eise aan die SAID gekommunikeer. Die SAID het beklemtoon dat dit belangrik is dat landbouers alle tersaaklike inligting inhandig. Indien landbouers vertragings met die uitbetaling van eise ervaar, is dit belangrik dat hulle die SAID se inbelsentrum skakel en rekord hou van die verwysingsnommer van die gesprek.
Ingevolge die regulasies, moet die inbelsentrum direk met die belastingbetaler, of ‘n persoon wat gemagtig is om namens die belastingbetaler op te tree, kommunikeer; daarom moet landbouers regstreeks met die SAID of via ‘n derde persoon wat daartoe gemagtig is, kommunikeer.
Die volledige dokument is hier op ons webtuiste beskikbaar.
Vrystaat Landbou (VL) sal op 15 November 2017 ’n openbare verhoor van die Nasionale Energie Reguleerder, Nersa, oor Eskom se voorgestelde kragprys verhoging van 19,9% in Bloemfontein bywoon. VL sal die aansoek teenstaan gebaseer op bekostigbaarheid, skade aan die omgewing en goedkoper hernubare energie opsies, beweerde korrupsie in die steenkool bedryf en die impak van nog hoër pryse op winsgewendheid en werksgeleenthede in die bedryf.
VL se voorlegging sal fokus op ’n dokument wat voor 13 Oktober 2017 deur Agri SA op nasionale vlak tydens ’n rolspelers vergadering van Eskom ingedra sal word.
Alle rolspelers wat graag voorleggings tydens die provinsiale openbare verhore wil doen, moet voor 23 Oktober 2017 hiervoor registreer. VL wil enige van ons lede en/of landbouverenigings wat ook voorleggings wil maak, aanmoedig om ook te register.
Hiermee Nersa se program vir openbare verhore:
NERSA explanatory note on Eskom's revenue application for 2018/19 .
Public hearing dates and venues* PROVINCE
Annelize Crosby, regsadviseur van Agri SA, het op 14 September 2017 aan ’n gesprek oor grondhervorming op Kyknet deelgeneem:
Wat kan kommersiële boere doen om hulself te beskerm teen ‘n wispelturige staat? Die onbedoelde negatiewe gevolge van die bestuur by regeringsgrond is taamlik algemeen. Ten spyte van al die moeilike omstandighede kry die boere dit reg om voldoende voedsel te produseer. Die radikale politiek skrik wel baie beleggings af. Onteiening sonder vergoeding is nie moontlik met die eiendomsklousule in die grondwet nie. Daar is nog steeds baie wanpersepsies oor grond en grondhervorming in Suid-Afrika.
Die volledige onderhoud kan op Agri SA se webtuiste gesien word.
Die 14de Senwes Toekomsfokusdag, ten bate van Vrystaat Landbou en Agri Noordwes se Jongboer Komitees, het op 27 September 2017, op Nampo Park buite Bothaville plaasgevind.
Kyk gerus na die live stream van die geleentheid hier.
Vrystaat Landbou (VL) het ’n ooreenkoms opgestel waarvolgens die onderskeie rolspelers rondom toegang tot grafte op plase se rolle en verantwoordelikhede uitgestippel word. Dit wat besoekers toegelaat sal word, en dit wat nie toegelaat word nie, word ook uitgewys.
Bepalings wat betref die besoek en toegang tot grafte op plase word hoofsaaklik gereël deur die Wet op Uitbreiding van Sekerheid van Verblyfreg, Wet 62 van 1997 (soos gewysig) asook die Plaas Protokol.
Hierdie ooreenkoms is gebaseer op die bepalings soos gespesifiseer in die Wet. Besoek die webtuiste vir die ooreenkoms.
Vrystaat Landbou (VL) en Mooirivier Specialised Insurance is trots om te kan aankondig dat ’n groeppolis aan Vrystaat Landbou verskaf is. Alle lede wat die uitgebreide diens van VL se Regsafdeling gaan aankoop, sal onder die groeppolis gedek wees.
Goeie arbeidsverhoudings tussen landbouers en werknemers is van onskatbare waarde, nie net in terme van werksverrigting nie, maar ook in terme van landelike veiligheid, welstand in plattelandse gemeenskappe, opheffing en vooruitgang.
Hierdie verhoudinge bied ook uitdagings en risiko’s, en dit is dié aspekte wat deur die uitgebreide diens aangespreek word. Die diens sal kritiese arbeidsadvies aan die landbouer en/of sy arbeidsverteenwoordiger bied. Sou ’n arbeidsdispuut tussen die landbouer en sy werknemer ontstaan, en daar ’n bevinding deur die Kommissie van Bemiddeling, Versoening en Arbitrasie (KBVA) teen die landbouer volg, sal die groeppolis die landbouer vergoed.
Kyk gerus na ‘n advertensie oor die diens hier.
Vir meer navrae oor die uitgebreide dienste van Vrystaat Landbou se Regsafdeling, en hoe om dit te benut, kontak:
Gernie Botha, regsadviseur van Vrystaat Landbou, op 051 4444 609
Rudolph Pretorius, afdelingsbestuurder by Mooirivier Specialised Insurance, op 0861 254 254 of 082 789 9501.
Mooirivier Specialised Insurance (Pty) Ltd. is ‘n geregistreerde finansiële diensteverskaffer met FSP no. 28600
Dit het onder die VKB/VL Veiligheidslessenaar se aandag gekom dat brandstigting insidente die afgelope maande op landbougrond in die Vrystaat toegeneem het. Nagnoeg 50 000 ha weiding het in die derde week in Augustus in die Kroonstad area afgebrand en ’n persoon is vir brandstigting aangekeer. Hy is egter later weer vrygelaat omdat hy glo “mal” sou wees.
Landbouers moet kennis neem van die tendens, asook van die feit dat die SAPD veronderstel is om ’n sogenaamde “mal” persoon vir psigiatriese evaluasie te verwys of voor die hof te bring vir sodanige evaluasie. Sodra dit nie geskied nie, moet landbouers asb ’n klagte by die Stasiebevelvoerder aanhangig maak en dit ook onder VL se strukture se aandag bring.
Intussen is die SAPD versoek om ‘n skrywe (provinsiale instruksie) hieroor aan VL te rig sodat dit onder landbouers versprei kan word. Sodra die skrywe ontvang word, sal dit aan alle verenigings versprei word. Intussen deel ons die nuutste boetelys vir brandstigting met ons lede. Dit is hier beskikbaar.
Brandseisoen: Hoë brandgevaar tot eerste reën val
Sowat 200 000 ha se veld en weiding het reeds sedert die begin van die 2017 brandseisoen in die Vrystaat afgebrand. Johan Breytenbach, algemene bestuurder van die Vrystaatse Sambreel Brandbeskermingsvereniging (VSSBBV), sê hoewel dit onder die jaarlikse gemiddeld van hektare verloor is, is dit van uiterste belang dat landbouers en lede van die publiek nou paraat moet wees om weghol veldbrande te voorkom. “Voordat daar nie 25mm reën in ’n distrik voorgekom het nie, sal daardie distrik hoë veldbrand risiko toestande beleef.”
“Van die grootste risiko’s vir brande wat ons nie genoeg kan beklemtoon nie, is kragdrade, asook brande by munisipale vullis stortingsterreine,” aldus Breytenbach. Hy sê die seisoen was daar reeds drie brande wat ontstaan het weens kragdrade wat teen mekaar vas waai weens sterk winde, of bome wat breek en op kragdrade beland en aan die brand raak, wat weer die veld aan die brand steek. Hy vra landbouers om enige moontlike probleme met kragdrade tydig aan te meld, en om enige bome wat rondom kragdrade voorkom, te verwyder.
“Dan wil ons ook vra dat landbouers enige instandhoudingswerk wat moontlik in die veld moet plaasvind en waarvoor elektriese toestelle gebruik moet word - wat moontlik vonke kan veroorsaak wat brande kan laat ontstaan - op winderige dae te staak,” aldus Breytenbach. “Dit is ook belangrik dat ’n area waar ’n brand voorgekom het, vir 12 ure daarna steeds gemonitor moet word, want boomstompe kan nog lank smeul en weer vlam vat sou winderige toestande weer voorkom.”
VSSBBV riglyne vir bywoning van vure
Die eerste persoon op die terrein moet ’n opsomming van die situasie maak in terme van die tipe insident (veldbrand, voertuig ongeluk, gevaarhoudende stowwe, soek en redding). Die ligging, die status van die insident, die weersomstandighede, die beskikbare radio frekwensies, die mees geskikte toegangsroetes, spesiale gevare of bekommernisse asook moontlike addisionele hulpbronne wat benodig kan word, moet vermeld word.
Standaard brandbestrydings instruksies
Bly ingelig oor weersomstandighede
Bly ingelig rakende die gedrag van vuur
Bepaal alle optrede ooreenkomstig huidige gedrag van vuur
Identifiseer ontsnap roetes en lig almal in
Vestig uitkyk punte
Behou goeie kommunikasie
Gee duidelike en verstaanbare instruksies
Behou beheer oor brandbestryders en hulpbronne
Bestry vuur met mening
Watter gevaar situasies om bedag voor te wees
Vuur nie opgesom of bepaal nie
Gebied nie gedurende daglig gesien nie
Veilige sones en ontsnappings roetes nie geïdentifiseer nie
Weersomstandighede en gebied onbekend
Oningelig rakende strategie
Geen behoorlike kommunikasie
Vestiging van brandlyne sonder vaste anker punte
Vestiging van brandlyne op afdraande met vuur benede
Brandbestryding op kop van vuur
Ongebrande materiaal tussen jou en vuur
Kan nie hoof vuur sien nie
Teen ’n heuwel waar rollende materiaal vuur teen hange kan aansteek
Weersomstandighede word warmer en droeër
Wind word sterker of verander rigting
Vuur begin brandlyn spring
Terrein en plantegroei bemoeilik ontsnapping
Slaap langs die brandlyn
Die tweede ALFA Vee Ekspo het van 12 tot 15 September 2017 op Parys in die Vrystaat plaasgevind, en Vrystaat Landbou (VL) was ook daar.
Die VKB/VL Veiligheidslessenaar het saam met Agri Securitas ’n stalletjie gehad, wat langs ’n stalletjie oor veediefstal van die SAPD en die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO) was. Die uitstalling het gefokus op veiligheidswenke en aspekte ter voorkoming van veediefstal en ernstige geweldsmisdade op landbougrond.
Meer inligting oor Graan SA se inisiatief is hier beskikbaar.
Agri Noord-Kaap kan by 053 832 9595 gekontak word. Meer besonderhde is ook op hul webtuiste beskikbaar - www.agrink.co.za
Agri Wes-Kaap kan by 021 860 3804 gekontak word. Meer besonderhede is ook op hulle webtuiste beskikbaar - www.growinggreatness.co.za