ANUTRO MANDE KETA MAK 1
Makro Mande Tabango
Mak oowooyi gura Yon. Mak ngu ene oni koreteyingo, ngundo Anutro mande keta mesarango nga nakangoyingo. Mak ngu ene kirikiri oni kande eraya kegidemboro erayaga, nguromu gura kini. Asa, oni hamoo ingondudu eyingo oni ngu, enendo ngandiro eyingo. Mak, ene oo bidodo Pitando Yisasro mata mandeni ngu wesiyoro etoni ngu, asa, ene so uyimo nakangoyingo. Ene, ngu naruno Mak ngu simoo oore oriyingo. Yerusalem endemo nguno oodoore, enengo doongeyimbo nenengo Yisasro koni ngu kenoyingo. Ngundiro nguro, noorendo Makro mandeni ngu kandangero ingoweroyi ngu (Mak 14:51-52) nguro Makdo mande eyingo, ngu enengomboro eyingo. Kootuyisina, ngu naruno nguno, ene Pol Banabas erayaga nguro dobooyari tunootero, asa, ene nguya gobooro ko teyingo.
Rom oni sowe ngundo mera gidega bidodo sobowootoyi, ene Makdo ngu oni sowe gidarega, nguro gome ingoro, ngundo ngu, ene Yisasro ingondudu yowanggo. Ene ngu Rom oni sowe gidarega, ngundo ngu, digi beye yoweroyimboro ingonduduye gosiyoro, ene oni oowooye bingamiyedodo tero, merako ngano oo ngu bidodo tero oruwero tetoyi, ene Makro nakayano ngu, ngandiro ete. Yisas guranangge ngu yangangododo, enengo oowooyi bingaminidodo, ngundo Rom oni simoo bare nguya, ko noore Yuda simoo bare bidodo ngu hamoo oorengo, ingowato. Hamoo oorengo ngu, Anutro nangoni eyingo. Yisasdo oo amana oni gidaregado ma teweroyi, ngu bidodo tetoni tunootetoni, asa, ngundo ngu, oni simoo barero ingonduduye oowooyingga yokutuyeroyingo. Makdo ngu oo nguro gome ero, ene nguro matani Yisasdo oni simoo bare mande yunoyingo, ngu oowooyingga ma nakangoyingo. Ene mande gura ngu Makdo ngundiro ero nakangoyingo. Ngu ngandiro: Yisas ngu ene yanggangonidodo, ngundo mete Setan dagaro, ene mete oni simoo bare ko yoyowa.
(Matiyu 3:1-12; Luk 3:1-9, 15-17; Yon 1:19-28)
1 Nga mandega nga, ngu Yisas Krayis Anutro Nangoni, nguro Mande Keta Mesarango. 2 Anutro ingondudu eyingo oni Ayisaya, ngundo kuri Sonoyeroyingo oni Yon, ko, Yisasro nguya nakangoro, ngandiro eyingo.
Ingoyi. Nondo noro ko oni ge koretenggu noro soweyowano. Enendo ngu gengo oore yomosiyonggunowa. 3 Kootuyisina, ngu oningga, ngundo oni kini merako, nguno omburo meno ewa. Oo Bidodo Simburi, nguro ooreni ngu yomosiyoyinowa! Eyingo.*(Nga mandega nga Sonoyeroyingo oni Yon, ngundo Anutro Nangoni nguro ooreni yomosiyoyinowero eyingo).
4 Nguro ngu, Yon Sonoyeroyingo oni, ene oni kini kingo merako nguno omburo, oni simoo bareno mande wesiyoro ero eyingo. Ye komo nowoondoye hamoo yowoorengoya, sono kundingiyi gimuyi. Ngundiro tetoyi ngu, asa, Anutdo yengo weti mbumbuwa andangero kabeteyunowa. 5 Ene mande ngundiro wesiyoro etoni, nguro Yudiya mera, nguro simoo bare bidodo, Yerusalem endemo simoo bare bidodo, ene Yonno oorowuyingo. Ene nguno oororo, enengo weti mbumbuwaye Yonno wesiyoro etoyi, nguro Yondo Yodan sonono yoyoro uro, sonoyeroyingo.
6 Yonro nengguro pirungga, ngu Hos gura oowooyi Kamel, ngu uyimbo nengguroyi ngu teyingo. Ene Kamel goweyi, ngundo utoyi tero, wanggangomo nguya gosiyoyingo. Enengo oowari ngu diguno katu, siso, ngu nero oruwo.†(Enengo nengguroni ngu Anutro ingondudu eyingo oni nguro nengguro ngundiro.) 7 Ene mande ngandiro wesiyoro eyingo. Kootuyisina, oni gura no keneroro ombuwa. Ene ngu oningga, ngu yanggangoni ngu urungga oorengo. Yo, hamoo, ngu oningga nguro yanggangoni, ngundo noro yanggangone ngu dagate. No ene newendemo ootooro, enengo kirikiri oni nangge oorooteno. 8 No ye sonombo sonoyerooteno. Ene ngu oningga, ngundo ngu Anutro Yuka Kundingiyimbo sonoyerowa, ero eyingo.
Yondo Yisas Dowooro, Sono Newendemo Uro Sonowooyingo
(Matiyu 3:13-17; Luk 3:21-22)
9 Ngu narungga nguno, Yisas ene Nasaret ende Galili merakonggo mayeyingo. Mayetoni, Yondo Yisas yoro, Yodan sonongga nguno uro sonowooyingo. 10 Ene ngundiro sonowootoni, Yisas sono yokoro, sagigo ooretoni ngu, asa, sodedomangge sambo goosootoni, nguwoore Yuka Kundingiyi sambononggo nu mumukondiri ngundiro tero, Yisasno ombuyingo. 11 Ngu naruno nangge, Anutdo sambononggo Yisasya ngandiro meno ewo. Ge nenengo nangone. No gengo gome ingooteno. Nowoondone gengo gome oorengo ingooteno. Eyingo.
(Matiyu 4:1-11; Luk 4:1-13)
12 Ngu naruno sodedomangge, Anutro Yuka Kundingiyimbo Yisas soweyootoni, oni kini kingo merako toongeyingo. 13 Toongero, ene oni kini kingo merako nguno, sa naru onibi eraya ene nusako koki kewooroyemo oriyingo. Nguno oodoni, ene sambono Engel oni garodo omburo, Yisas hoorooweyingo. Ngu naruno nguno, Setando Yisas towoongoyingo.
Yisas Ene Galilino Ko Damoni Yero Teyingo
(Matiyu 4:12-17; Luk 4:14-15)
14 Me onindo Yon dowooro, ya biyomimo yetoyi oodoni, ngu naruno, Yisas Galili merako oororo, nguno Anutro Mande Keta Mesarango simoo bareno wesiyoro, ero eyingo. 15 Ataga narunggaku tunootete. Anut Oo Bidodo Simburi Simbunani, ngundo naru enengo oni simoo bare soboyerooteku, ngu kuri namoko ombute. Ngundiro nguro, ye mande gome ngaro nowoondoye yowoorengoya, Mande Keta Mesarango nga ingoya, nowoondoyemo hamoo teni! Eyingo.
Yisasdo Oni Namoraya, Ene Keyoweroyi, Nguro Negoyeroyingo
(Matiyu 4:18-22; Luk 5:1-11)
16 Ngu naruno, Yisas ene Galili sono koongeyingo dabemiwoore oorowuyingo. Oororo, ene Sayimon koneyo Enduru nguya yeyoyingo. Ngu erabasa erayaga ngu ene isoro si sono koongeyingomo oorongooro, ngu koyi teworiyo. Ene ngu ko ngu tero, iso uriyoro beye yoro oriyingo. 17 Ene ngundiro tetori ngu, Yisasdo erayaga nguya eyingo. Yari ombuya, no keneroya endeyori. Kootuyisina yarindo oni simoo bare yoyoro, Anutro mandeno yoyoweroyi ngu etuyerowano. Yo, hamoo, yari iso yooteriku ngundiro oni yoyowari. 18 Ene ngundiro etoni, ngu naruno nangge erayagaku isoro si ngu yokoro, oororo, ene keyoyingo.
19 Ngu naruno, Yisasdo bodaga nguya oororo ngu, ene Yemus, Yon erabasa, Sebediro simoongo yeyoyingo. Ngu erayaga nguya wanggo sanganimo isoro si yomosiyorootori yeyoyingo. 20 Yisasdo erayaga ngu yeyoro negoyeroyingo. Negoyerootoni, erabasa mandeni ngu ingoro, nguro ene awayari Sebedi enengo ko onidodo wanggono yoyokootori, oodoyi, ene oororo, Yisas keyoyingo.
Yisasdo Oni Gurano Mbooro Biyomi Oweyingo
21 Ene Kapeniyam endemo oororo, ngu Yuda oniro kando naru (Sabat) nguno ene yowuru ya newendemo uro, oni simoo bareno mande wesiyoro eyingo. 22 Ene ngundiro mande wesiyoro etoni, oni enengo mandeni ingoro, nguro ene sosoreyingo. Ndadiro nguro, enengo mandeni etuyerooteku, ngu yanggango oorengo. Yo, enengo mandeni, ngu mamana mande oniro mande etuyerootenggoku, ngundiro kini.
23 Ngu naruno, oni gura yowuru yano oruwo. Ngu oningga, nguno mbooro biyomi newendemo oorooteku, ngundo meno ero eyingo. 24 Yisas Nasaret oni, ge nooreno ngano ndawu ooga tewero ombute? Ge noore yomburiyerowero ombute, bine? No ge kuri ingooteno. Ge Anutro oni kundingiyi! 25 Ene ngundiro etoni ngu, Yisasdo mbooroga ngu kenoro, manggaruwooro eyingo. Ge manggoge gosiyoya, ge nga oningga nga yokoya toonge! 26 Ene ngundiro etoni, mbooro biyomi, ngundo mandeni ingoro, nguro ene sodedomangge oninggaku yeni, yanggango biyomi mboorombooro tetoni, mbooroga ngundo kimanggaru tero, ene oningga ngu yokoro besero toongeyingo. 27 Ene ngundiro tetoni, oni simoo bare bidodo soriyokoro, enengo nangge kewooroyemo mande mande ero eyingo. Ngu ndawu ooga? Nga mande muri keta gura tunooteteku nga! Nga oningga, nga enengo yanggangoni ngu yanggango oorengo. Nguro ngu, ene mete mbooro biyomi mande yunootoni, enengo manggowo ingoro keyootenggo. Ero eyingo. 28 Ngundiro tetoni, ngu mandegaku, sodedomangge Galili meradodo rogowooyingo.
Yisasdo, Pita Konggeyi Yomosiyoyingo
(Matiyu 8:14-15; Luk 4:38-39)
29 Ngu naruno, ene Yemus koneyo Yon ngudodo yowuru ya yokoro, endesina oorero, ene oororo, Sayimon koneyo Enduru eragado yano uyingo. 30 Ene yano uro, Sayimon konggeyi ngu yabano wetoro oodoni kenoyingo. Ene sayi urungga moondeyi kookingo urungga tetoni, nguro ene sodedomangge Yisasno nguro eyingo. 31 Yisasdo mandeye ngu ingoro, nguro ene barega ngu tanggeyimo oorowuyingo. Oororo, kandeyi dowooro hooroowetoni ootoogeyingo. Ene ngundiro tetoni, ngu naruno nangge, sayini kiniteyingo. Kinitetoni, nguro ngu baregaku ootoogero, mete tero, Yisas garoro oo karo yomosiyoyingo.
(Matiyu 8:16-17; Luk 4:40-41)
32 Suwootetoni sa utoni, oni sayi oni, ko, mbooro biyomimbo yoyoyingo nguya yoyoro mayeyingo. 33 Ngundiro mayetoyi, nguro endemo oni simoo bare bidodo endesina yamuko dabemimo yowuruwooro, ende ndinditero oriyingo. 34 Asa, nguno Yisasdo oni simoo bare sayi gura gura yomosiyeroro, mbooro biyomi oweyerootoni sayingo. Ngundiro tero, ene Yisasdo oo mbooro biyomi nguya mande ma ewero, ero roogo teyunoote. Ndadiro nguro, mbooro biyomi, ngundo ene ingoyingo, Anutdo Yisas soweyootoni ombuyingo, ngu ingootenggo.
Yisas Ene Galili Mera Nguno Endeyoro, Ko Teyingo
35 Sengewero tetoni, Yisas ootoogero, ende oorero, oni kini mera nguno toongero, ene nguno yemboongero oruwo. 36 Ene ngundiro yemboongero oodoni, Sayimondo dobookuriyidodo ene erewero sayingo. 37 Saro, oororo ene kenoro ngu, asa, ene Yisasno eyingo. Oni simoo bare bidodo ge erewenggerootenggo! 38 Ngundiro etoyi, enebana gumi eyingo. Nguno yokoyi. Noore ende gidarega namoko ngano saro, nguno no Anutro mande nguya wesiyoro ewero no ombuwono. Nguro damoni ngandiro: no Anutro Mande Keta Mesarango wesiyoro ewero nguro ombuwono. Eyingo. 39 Nguro ngu, ene Galili mera bidodomo oororo, Yuda oniro yowuru yano ngu bidodomo uyingo. Nguno uro, Anutro mande wesiyoro ero, ene mbooro biyomi nguya andangeyingo.
Yisasdo Oni Gura Gorimambudodo Ngu Yomosiyoyingo
(Matiyu 8:1-4; Luk 5:12-16)
40 Ngu naruno, oni gura gorimambudodo ngu Yisasno omburo sumoo ero, ngguyinggayi tero, bodowo oondoogero, Yisasno eyingo. Ge mete tetoningga ngu, no yomosinerootooga, mete tewe. Eyingo. 41 Yisasdo, enengo mandeni ngu ingoro, nowoondoyi urungga teyinoro, nguro ene kandeyi eneno yero dowooro eyingo. Yo, no ingooteno. Gengo sayingge kiniteni, eyingo. 42 Ene ngundiro etoni, arisa, sodedomangge mambugori goweyimo oruwoku ngu besero kiniteyingo. Ngundiro tero, ene mete teyingo. 43-44 Arisa, Yisasdo mande yanggango eneya eyingo. Ge ingonda te! Ge oni gurano nga mandega, ngaro ma ewero. Kini, ge sodedomangge yowuru yano oorowuya, Anutno wooro yeyingo oni kundingiyingga, nguno gowege, ene etungoo. Gowege mete tewoku nguro ge wooro yeya, Mosesndo kuri eyingo, ngundiya te! Ngundiro tetoyi ngu, oni ene ingowanggo. Hamoo oorengo, enengo sayi ngu kinitete. Ero ingowanggo. 45 Ene ngu oninggaku, ene mande ngu toongooro, oororo, enengo moondeyi mete tewoku, nguro mandeni mera bidodomo, ero endeyoyingo. Ngundiro nguro, Yisas ende bidodo newendesina tunoo ko ma uyingo. Kini, ene diguno oni kini kingo mera gumisina nguno nangge oruwo. Ene nguno oodoni, ene oni simoo bare mera bidodomonggo eneno mayeyingo.
*1:3: (Nga mandega nga Sonoyeroyingo oni Yon, ngundo Anutro Nangoni nguro ooreni yomosiyoyinowero eyingo).
†1:6: (Enengo nengguroni ngu Anutro ingondudu eyingo oni nguro nengguro ngundiro.)