’n Kunstenaarsvoorstelling van Upsilon Andromedae A en twee van sy vier planete.
Spektraaltipe F9V / M4,5 V
Regte klimming 01h 36m 47,84216s
Deklinasie +41° 24′ 19,6443″
Skynmagnitude (m) 4,09
Massa (M☉) 1,27
Radius (R☉) 1,48
Ligsterkte (L☉) 3,57
Ouderdom (jaar) 3,1 miljard
Temperatuur (K) 6 074
Afstand (ligjaar) 44,25
50 Andromedae, BD+40 332, CCDM 01367+4125, FK5 1045, GC 1948, GCTP 331.00, Gl 61, HD 9826, HIP 7513, HR 458, LTT 10561, SAO 37362, WDS 01368+4124A.
Upsilon Andromedae (ook υ And genoem) is ’n dubbelster sowat 44 ligjare van die Aarde af in die sterrebeeld Andromeda. Die hoofster, Upsilon Andromedae A, is ’n geelwitdwergster effens jonger as die Son. Die tweede ster in die stelsel, Upsilon Andromedae B, is ’n rooidwerg in ’n wye wentelbaan.
Vier planete (soos in 2010) wentel om die hoofster. Al vier is waarskynlik Jupiter-agtige planete. Upsilon Andromedae was beide die eerste veelvoudige planeetstelsel wat om ’n hoofreeksster ontdek is en die eerste veelvoudige planeetstelsel in ’n veelvoudige sterstelsel.
Dubbelster-komponente[wysig | wysig bron]
Upsilon Andromedae is taamlik na aan ons sonnestelsel geleë: sowat 44 ligjare. Upsilon Andromedae A het ’n skynbare helderheid van 4,09 en kan dus selfs in effens onsuiwer toestande met die blote oog gesien word. Die dowwer ster is net met ’n teleskoop sigbaar.
Upsilon Andromedae A is ’n geelwitdwergster met ’n sterreklassifikasie van F8V – soortgelyk aan die Son, maar jonger, helderder en met ’n groter massa. Volgens die Genève-Kopenhagen-opname is dit sowat 3,1 miljard jaar oud en het dit dieselde verhouding van yster tot waterstof as die Son. Teen sowat 1,3 sonmassas is sy leeftyd korter as dié van die Son. Die hoeveelheid ultravioletstraling op enige van die planete in sy bewoonbare sone sal dieselfde wees as dié wat die Aarde van die Son kry.
Upsilon Andromedae B is ’n rooidwerg met ’n sterreklassifikasie van M4.5V en is skynbaar sowat 750 AE van die hoofster af. Die ware afstand is onbekend. Die ster is in 2002 ontdek in data van die 2MASS-lugopname. Sy massa is kleiner as dié van die Son en hy is baie dowwer.
’n Kunstenaarsvoorstelling van die planete van Upsilon Andromedae.
Die binneste planeet van die Upsilon Andromedae-stelsel, b, is in 1996 ontdek en is in Januarie 1997 aangekondig saam met die ontdekking van die planeet van Tau Boötis en die binneste planeet van 55 Cancri. Die ontdekking is gedoen deur Geoffrey Marcy en R. Paul Butler, albei sterrekundiges aan die San Francisco-staatsuniversiteit. Dit lyk of die planeet verantwoordelik is vir verhoogde aktiwiteit in die chromosfeer van sy ster.
In 1999 het sterrekundiges aan die San Francisco-staatsuniversiteit en die Harvard-Smithsonian-sentrum vir Astrofisika onafhanklik van mekaar tot die slotsom gekom dat daar waarskynlik drie planete in die stelsel is. Die buitenste twee planete is c en d genoem in volgorde van die ster af. Albei hierdie planete het groter eksentrisiteit in hul wentelbane as enige van die planete van ons sonnestelsel, insluitende die dwergplaneet Pluto. Upsilon Andromedae d is in die stelsel se bewoonbare sone.
’n Vierde planeet, Upsilon Andromedae e, is in 2010 ontdek.
Die Upsilon Andromedae-stelsel
b 0,62 ± 0,09 MJ 0,0595 ± 0,0034 4,62±0,23 0,022±0,007 — —
c 1,8 ± 0,26 MJ 0,832 ± 0,048 241,26±0,64 0,260±0,079 — —
d 3,75±0,54 MJ 2,53 ± 0,15 1276,46±0,57 0,299±0,072 — —
e 0,96±0,14 MJ 5,2456 ± 0,00067 3848,86±0,74 0,0055±0,0004 — —
↑ "HD 9826". Simbad. Centre de données astronomiques de Strasbourg. Besoek op 2018-12-09
↑ 2,0 2,1 Brown, A.G.A. et al. (Augustus 2018). “Gaia-data-uitreiking 2 (DR2): Opsomming van die inhoud”. Astronomy & Astrophysics 616. doi:10.1051/0004-6361/201833051. Gaia DR2-rekord vir hierdie bron by VizieR.
↑ Holmberg; et al. (2007). "Record 970". Geneva-Copenhagen Survey of Solar neighbourhood. Besoek op 19 November 2008. Explicit use of et al. in: |author= (help)
↑ 5,0 5,1 (2006) “Ultraviolet Radiation Constraints around the Circumstellar Habitable Zones”. Icarus 183 (2): 491–503. doi:10.1016/j.icarus.2006.03.007.
↑ (2002) “A Distant Stellar Companion in the υ Andromedae System”. Astrophysical Journal 572 (1): L79–L81. doi:10.1086/341554.
↑ (1997) “Three New 51 Pegasi-Type Planets”. Astrophysical Journal 474 (2): L115–L118. doi:10.1086/310444.
↑ (2005) “Hot Jupiters and Hot Spots: The Short- and Long-term Chromospheric Activity on Stars with Giant Planets”. Astrophysical Journal 622 (2): 1075–1090. doi:10.1086/428037.
↑ (1999) “Evidence for Multiple Companions to υ Andromedae”. Astrophysical Journal 526 (2): 916–927. doi:10.1086/308035.
↑ (2006) “Catalog of Nearby Exoplanets”. Astrophysical Journal 646 (1): 505–522. doi:10.1086/504701. (web version)
↑ (2011) “A fourth planet orbiting υ Andromedae”. Astronomy & Astrophysics 525. doi:10.1051/0004-6361/201015693.
↑ (2009) “Ten New and Updated Multi-planet Systems, and a Survey of Exoplanetary Systems”. Astrophysical Journal 693 (2): 1084–1099. doi:10.1088/0004-637X/693/2/1084.
↑ 13,00 13,01 13,02 13,03 13,04 13,05 13,06 13,07 13,08 13,09 13,10 13,11 (2012) “A new interferometric study of four exoplanet host stars : θ Cygni, 14 Andromedae, υ Andromedae and 42 Draconis”. doi:10.1051/0004-6361/201219467.
Koördinate: 01h 36m 47.8s, 41° 24′ 20″
"A Triple-Planet System Orbiting Ups Andromedae". San Francisco State University. Lick Observatory. Besoek op 2008-06-23.
"Mystery Solved: How The Orbits Of Extrasolar Planets Became So Eccentric". SpaceDaily. 2005-04-14. Besoek op 2008-06-23.
"Upsilon Andromedae". The Planet Project. Besoek op 2008-06-23.
"The Upsilon Andromedae Planetary System". Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics. Besoek op 2008-06-23.
Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Upsilon Andromedae.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Upsilon_Andromedae&oldid=2016049"
Die bladsy is laas op 16 Julie 2019 om 11:49 bygewerk.