Katatoniese skisofrenie is 'n ernstige neurologiese of sielkundige toestand waarin twee soorte gedrag tipies vertoon word: stupor en motorstyfheid of opwinding. Wanneer mense styfheid of stupper ervaar, kan hulle nie praat, reageer of selfs beweeg nie. In ander gevalle sal mense ernstige opwinding of manie uitstal. Diegene wat katatoniese opwinding beleef, sal maniese gedrag soos babbeling of praat onsamehangend vertoon.
Diegene wat aan katatoniese stupper ly, bly vir lang tyd in hierdie beweginglose toestand.
Die katatoniese skisofrenie bewys vreemde posisies en bewegings, of lang periodes van bewegingloosheid. Sy kan vir lang tye in ongemaklike posisies bly. Sy weerstaan ​​ook pogings om hulle in meer gemaklike of natuurlike posisies te plaas.
Benewens 'n gebrek aan mobiliteit, kan die katatoniese skisofrenies oormatige beweging toon. In gevalle waar mense opgewondenheid as 'n simptoom ervaar, kan hulle op 'n wisselvallige en uiterste manier beweeg. Pous in 'n herhaalde patroon en hardop uitroepe kan ook voorkom. Hierdie aksies dien geen doel en is nie in reaksie op 'n omgewings-stimulus of gebeurtenis nie.
Mense met hierdie afwyking kan ook ander tekens van skisofrenie hê, insluitende hallusinasies, waanwyses, kognitiewe probleme, sosiale onttrekking, woedeuitbarstings, swak persoonlike higiëne, sosiale probleme en 'n onvermoë om emosies uit te druk.
Katatoniese skisofrenie word tipies gediagnoseer deur middel van 'n reeks mediese eksamens en sielkundige evaluasies. Pasiënte ontvang 'n mediese eksamen om algehele fisiese gesondheid te assesseer. 'N Bloedtoets word gewoonlik gegee om na die teenwoordigheid van dwelms en alkohol te kyk. MRI's en EEG kan dan gebruik word om breinfunksie te kontroleer en om te kyk vir enige letsels of ongewone breingolfpatrone.
Tydens die sielkundige evaluering sal 'n pasiënt gevra word oor hul gedagtes en gedrag. 'N Psigiater sal poog om te ontdek hoe lank die pasiënt die betrokke simptome ervaar het. In sommige gevalle waar die pasiënt in 'n katatoniese stupor is, kan hy of sy nie sulke inligting verskaf nie. In sulke gevalle sal die dokter sulke simptome evalueer en familielede kan onderhou oor die pasiënt se verlede.
Omdat hierdie soort skisofrenie gekenmerk word deur motoriese simptome, word dit soms verkeerd vir 'n psigotiese gemoedsversteuring.
Net so kan die katatoniese skisofrenie soms gesigsverdraaiing, vreemde ledemaatbewegings of ongewone liggaamsposisies toon, en daarom word hulle soms gediagnoseer met 'n siekte wat bekend staan ​​as tardiewe dyskinesie.
Katatoniese skisofrenie word ook dikwels gekenmerk deur echolalia (herhaal wat ander sê en echopraxia ('n ander persoon se bewegings kopieer), wat soms tot 'n misdiagnose van Tourette se sindroom kan lei.
Katatoniese skisofrenie is 'n lewenslange, chroniese toestand. Selfs wanneer die pasiënt nie simptome van die siekte toon nie, is hulle steeds skisofrenies en benodig deurlopende behandeling om die terugkeer van simptome te voorkom.
Medikasie is die mees algemene vorm van behandeling vir skisofrenie.
Bensodiasepiene is dalk die mees algemene benadering tot behandeling. Hierdie middels dien as depressante op die sentrale senuweestelsel, en daarom word hulle dikwels gebruik om angs te behandel. Omdat hierdie middels vinnig werk, kan hulle katatoniese simptome baie vinnig verlig. Hulle kan egter gewoontevormend wees, veral as dit as 'n langtermynbehandeling gebruik word.
Ander middels soos barbiturate, antidepressante en antipsigotika word soms gebruik om katatoniese skisofrenie te behandel, maar hulle is nie so effektief soos bensodiasepiene nie.
Elektrokonvulsiewe terapie (ECT) , of skokbehandeling, is soms gebruik om katatoniese skisofrenie te behandel. Hierdie tegniek behels die stuur van 'n elektriese stroom deur die brein. Aangesien ECT so kontroversieel is en ernstige newe-effekte soos geheueverlies kan veroorsaak, word dit gewoonlik slegs gebruik in ernstige gevalle waar pasiënte nie op medikasie gereageer het nie, ernstig depressief is en selfmoord het.
Terwyl medikasie gewoonlik die eerste-lyn benadering tot behandeling is, word dit dikwels gekombineer met psigoterapie . Psigoterapeute help pasiënte om hul gevoelens, gedrag en reaksies beter te verstaan. Mense in terapie leer 'n verskeidenheid hanteringsvaardighede en verkry nuwe maniere om stresvolle gebeurtenisse in hul lewens te hanteer.
Met gepaste behandeling kan 'n individu wat aan katatoniese skisofrenie ly, verligting kry van hul simptome. Behandeling kan ook help om pasiënte te vermy baie van die gevaarlike komplikasies wat met hierdie siekte verband hou, insluitend middelmisbruik, familieprobleme en selfmoord.