Huis van Plantagenêt - Wikipedia
(Aangestuur vanaf Huis van Plantagenet)
Wapen van die Huis van Plantagenêt.
Koning van Frankryk
Lord van Ierland
Huis van Anjou
Die Huis van Plantagenêt het van 1154 tot 1485 oor Engeland regeer. Dit was oorspronklik die Huis van Anjou, ook die Angevyne genoem, en dié het later verdeel in die Huis van York en die Huis van Lancaster.
Die dinastie het ook Wallis en Ierland verower en oor groot dele van Frankryk regeer: Normandië, Akwitanië, Maine, Anjou, Touraine, Gascogne en Saintonge. Koning Jan Sonder Land het egter al sy Franse grondgebied in die Honderdjarige Oorlog verloor; in 1453 was net Calais nog in Engelse hande.
Die naam Plantagenêt is nie deur die dinastie se eerste konings gebruik nie. Richard van York, die pa van Eduard IV en Richard III, was die eerste monarg wat dit gebruik het, vanaf c. 1448. Dit is afgelei van Planta genesta, die Latynse naam vir die brem-plant. Dit was die bynaam van die huis se stamvader, Godfried V van Anjou, wat glo die gewoonte gehad het om ’n bremtakkie op sy hoed te dra.
2 Konings van die Huis van Plantagenêt
2.2 Huis van Lancaster
2.3 Huis van York
2.4 Huis van Lancaster (herstel)
2.5 Huis van York (herstel)
Godfried V, die Graaf van Anjou, het met Matilda, dogter en erfgenaam van die Engelse koning Hendrik I getrou. Ná Hendrik se dood in 1135 is Stefanus van Blois egter tot koning van Engeland gekroon. Dit het tot ’n burgeroorlog gelei. Matilda het Engeland in 1139 binnegeval en Stefanus in 1141 verslaan. Hy is gedwing om Hendrik, die seun van Matilda en Godfried, as sy erfgenaam te erken. So het Hendrik na Stefanus se dood in 1154 die troon bestyg as Hendrik II, die eerste Plantagenêt-koning van Engeland.
Aan die einde van die 14de eeu het die huis verdeel in twee takke, die Huis van York en die Huis van Lancaster, wat slaags geraak het oor die troon tydens die Rose-oorlog.
In 1461 is die Rose-oorlog beëindig en het die Huis van Tudor aan die bewind gekom toe Hendrik VII Richard III verslaan het. Hendrik VII het egter van moederskant afgestam van Jan van Gent, die vierde seun van Eduard III, en het dus die Plantagenêt-lyn indirek voortgesit.
Konings van die Huis van Plantagenêt[wysig | wysig bron]
Angevyne[wysig | wysig bron]
1154–1189 5 Maart 1133
seun van Geoffrey van Anjou en Matilda Eleanor van Aquitanië
18 Mei 1152
agt kinders 6 Julie 1189
op 56. Begrawe in Fontevraud-abdy
(mederegent met sy pa)
1170–1183 28 Februarie 1155
seun van Hendrik II en Eleanor van Aquitanië
Marguerite van Frankryk
27 Augustus 1172
een kind 11 Junie 1183
op 28. Begrawe in Rouen-katedraal (Notre-Dame)
(Richard die Leeuehart)
1189–1199 8 September 1157
seun van Hendrik II en Eleanor of Aquitanië Berengaria van Navarre
12 Mei 1191
geen kinders 6 April 1199
op 41. Begrawe in Rouen-katedraal. Liggaam in Fontevraud-abdy
(Jan Sonder Land)
1199–1216 24 Desember 1167
seun van Hendrik II en Eleanor van Aquitanië (1) Isabel van Gloucester
29 Augustus 1189
(2) Isabella van Angoulême
24 Augustus 1200
19 Oktober 1216
op 48. Begrawe in Worcester-katedraal
(Hendrik van Winchester)
1216–1272 1 Oktober 1207
seun van Jan en Isabella van Angoulême Eleanor van Provence
14 Januarie 1236
nege kinders 16 November 1272
1272–1307 17 Junie 1239
seun van Hendrik III en Eleanor van Provence (1) Eleanor van Kastilië
Abdy van Santa Maria la Real de Huelgas
18 Oktober 1254
(2) Marguerite van Frankryk
7 Julie 1307
7 Julie 1307 –
25 Januarie 1327 25 April 1284
seun van Eduard I en Eleanor van Kastilië Isabella van Frankryk
25 Januarie 1308
vyf kinders 21 September 1327
op 43 (vermoor)
1327–1377 13 November 1312
seun van Eduard II en Isabella van Frankryk Philippa van Hainault
24 Januarie 1328
14 kinders 21 Junie 1377
21 Junie 1377 –
29 September 1399 6 Januarie 1367
seun van Eduard die Swart Prins en Joan van Kent (1) Anne van Boheme
14 Januarie 1382
(2) Isabella van Valois
14 Februarie 1400
Huis van Lancaster[wysig | wysig bron]
Dié huis stam af van Eduard III se derde oudste oorlewende seun, John van Gaunt.
1399–1413 3 April 1366/7
seun van John van Gaunt en Blanche van Lancaster (1) Mary de Bohun
27 Julie 1380
(2) Joanna van Navarre
7 Februarie 1403
20 Maart 1413
op 45 of 46
1413–1422 9 Augustus 1387 (of 16 September)
seun van Hendrik IV en Mary de Bohun Catherine van Valois
2 Junie 1420
een seun 31 Augustus 1422
31 Augustus 1422 – 4 Maart 1461 6 Desember 1421
seun van Hendrik V en Catherine van Valois Margaret van Anjou
een seun 21 Mei 1471
op 49 (vermoor)
Huis van York[wysig | wysig bron]
Die Huis van York stam af van Edmund van Langley, 1ste Hertog van York, die vierde oudste oorlewende seun van Eduard III.
4 Maart 1461 – 2 Oktober 1470 28 April 1442
seun van Richard Plantagenet, 3de Hertog van York en Cecily Neville Elizabeth Woodville
tien kinders 9 April 1483
Huis van Lancaster (herstel)[wysig | wysig bron]
2 Oktober 1470 – 11 April 1471 6 Desember 1421
Huis van York (herstel)[wysig | wysig bron]
11 April 1471 – 9 April 1483 28 April 1442
9 April – 25 Junie 1483 2 November 1470
seun van Eduard IV en Elizabeth Woodville ongetroud c. 1483
op sowat 12 (vermoor)
1483–1485 2 Oktober 1452
seun van Richard Plantagenet, 3de Hertog van York en Cecily Neville Anne Neville
12 Julie 1472
een seun 22 Augustus 1485
op 32 (in ’n geveg)
Wikimedia Commons bevat media in verband met Huis van Plantagenêt.
Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikel en:House of Plantagenet
↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 "thePeerage.com – Person Page 10202". Besoek op 2007-10-25.
↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 "thePeerage.com – Person Page 10201". Besoek op 2007-10-25.
↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 "thePeerage.com – Person Page 10193". Besoek op 2007-10-25.
↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 "thePeerage.com – Person Page 10191". Besoek op 2007-10-25.
↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 Eduard II is op 25 Januarie 1327 amptelik deur die parlement van die troon gesit nadat hy op 16 November 1326 in die tronk gegooi is. "thePeerage.com – Person Page 10094". Besoek op 2007-10-25.
↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 "thePeerage.com – Person Page 10188". Besoek op 2007-10-25.
↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 Richard II is afgesit en het ’n gevangene geword van Hendrik Bolingbroke, wat hom die troon toegeëien het. "thePeerage.com – Person Page 10206". Besoek op 2007-10-25.
↑ 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 8,5 8,6 "thePeerage.com – Person Page 10187". Besoek op 2007-10-25.
↑ "HENRY IV – Archontology.org". Besoek op 2007-10-25.
↑ 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 10,5 10,6 10,7 Eduard IV het die troon in 1461 vir homself toegeëien ná jare van burgeroorlog. Hendrik VI se mag is in 1470 vir sowat vyf maande herstel voor hy permanent afgesit is. "thePeerage.com – Person Page 10186". Besoek op 2007-10-25.
↑ 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 11,5 11,6 11,7 Eduard is vir ’n kort rukkie afgesit tydens die bewind van Hendrik VI. "thePeerage.com – Person Page 10164". Besoek op 2007-10-25.
↑ 12,0 12,1 Eduard V is deur Richard III afgesit, wat die troon vir homself toegeëien het op grond daarvan dat Eduard buite-egtelik gebore is. "EDWARD V – Archontology.org". Besoek op 2007-10-25.
↑ "thePeerage.com – Person Page 10165". Besoek op 2007-10-25.
↑ "RICHARD III – Archontology.org". Besoek op 2007-10-25.
↑ 15,0 15,1 15,2 "thePeerage.com – Person Page 10163". Besoek op 2007-10-25.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Huis_van_Plantagenêt&oldid=1473706"
Die bladsy is laas op 27 Julie 2016 om 19:03 bygewerk.