Nie alle noterings is wenners | Netwerk24
In die uitgawe van 4 April het ek geskryf oor die stortvloed van plaaslike denoterings, tesame met die skaarste van nuwe noterings. In hierdie uitgawe gaan ek 'n noteringstendens bespreek wat ek in Amerika gesien het en wat dalk met die volgende oplewing in noterings ook op ons mark sy verskyning sal maak. Maar kom ons dink gou eers weer oor waarom 'n maatskappy eintlik die moeite doen om te noteer.
Daar is hoofsaaklik drie redes hiervoor. Eerstens is dit om kontant in te samel wat gebruik kan word om die besigheid te laat groei. In dié geval verkoop die huidige eienaars nuwe aandele in die besigheid sodat die opbrengs in die besigheid belê kan word en die besigheid kan groei.
Bestaande aandeelhouers besit uiteindelik 'n kleiner deel van die besigheid, maar as alles goed gaan, sal dit 'n winsgewender en waardevoller besigheid wees.
Die tweede rede is sodat die stigters of huidige eienaars van die besigheid hulle (gedeeltelik of heeltemal) uit die besigheid kan onttrek. Hulle verkoop hul aandele aan nuwe aandeelhouers en vat self die kontant wat verdien is. Dit is tipies hoe private ekwiteit 'n onderneming noteer, soos ons verlede jaar met Libstar gesien het.
'n Nuwe notering kan natuurlik ook 'n kombinasie van dié twee redes wees; insameling van kontant sowel as onttrekking deur die huidige eienaars. Die derde rede is soos ons onlangs met MultiChoice gesien het waar Naspers* sy belang in die maatskappy aan bestaande aandeelhouers in Naspers ontknoop het.
Dit kan gedoen word om die ontsluiting van waarde te bewerkstellig, en om strategiese redes. Die MultiChoice-notering was so 'n waarde-ontsluiting, en dit het gewerk.
Imperial se ontknoping van Motus, aan die ander kant, het meer oor strategie gegaan aangesien die motorbesigheid groot genoeg was om op sy eie bedryf te word en was direk in lyn met die logistiekbesigheid. Wat ek in Amerika sien, is dat nuwe noterings baie later as gewoonlik op die mark verskyn.
In die vorige noteringsoplewing voor die finansiële krisis van 2008-'09 en die dotcom-oplewing het 'n onderneming redelik vroeg in sy lewensiklus genoteer. Die meeste van die tyd was hulle nog nie winsgewend nie en redelik nuut in hul besigheid.
In die begin word 'n onderneming gefinansier deur stigters en dan waagkapitaal, met die waagkapitaalmark wat potensieel 'n aantal rondtes kontantinsameling kan hê.
Tydens elke rondte van waagkapitaal-finansiering sal nuwe of bestaande finansiers aandele in die besigheid opneem teen 'n ooreengekome (en ideaal gesproke hoër) waardasie. Maar uiteindelik wil hierdie finansiers hul winste vat en onttrek, dus noteer die besigheid. Maar die nuwe neiging is om al hoe later te noteer.
Dit beteken dat die nuwe notering baie groter is in terme van markkapitalisasie. Maar dit beteken ook dat daar baie minder opwaartse potensiaal vir die nuwe aandeelhouers is.
Beleggers moet baie versigtig wees vir nuwe noterings. Ons het gesien dat 'n aantal van hulle in Amerika baie swak gevaar het, en baie verhandel ver onder die aanvanklike noteringsprys.
Hierdie uitstel in notering word aangedryf deur die beskikbaarheid van geld waartoe die waagkapitaal-finansiers toegang het. Daar is 'n paar belangrike redes voor. Byvoorbeeld, vanweë lae rentekoerse, het hulle toegang tot goedkoop kapitaal.
Daarbenewens het 'n aantal groot onttrekkings in die eerste dekade van hierdie eeu baie tegnologie-entrepreneurs baie ryk gemaak. Hierdie entrepreneurs sit op miljoene (selfs miljarde) dollars en kan hierdie besighede langer finansier. Ons het ook 'n aantal internasionale waagkapitaal-finansiers wat op die toneel verskyn, soos Soft Bank met sy waagkapitaalfonds van $100 miljard.
Kortliks beteken dit dat beleggers baie versigtig moet wees vir hierdie nuwe noterings. Ons het gesien dat 'n aantal van hulle in Amerika baie swak gevaar het (SnapChat, Blue Apron), en baie verhandel ver onder die aanvanklike noteringsprys.
Dit beteken ook dat ons soos altyd baie skepties moet bly. Veral as dit kom by "opwindende" nuwe noterings. Vir wie is hulle opwindend? Die huidige eienaars wat onttrek, of die nuwe aandeelhouers wat hoop om 'n wins te maak?