PressReader - Landbouweekblad: 2018-07-13 - ‘Land­bou­sen­sus sal boe­re help’
‘Land­bou­sen­sus sal boe­re help’
VERTEENWOORDIGERS van S­ta­tis­tie­ke Suid-A­fri­ka (SSA) gaan kom­mer­si­ë­le boe­re van Sep­tem­ber van­jaar tot Maart aan­staan­de jaar na­der om aan op­na­mes vir ’n land­bou­sen­sus deel te neem.
Mnr. Ri­sen­ga Ma­lu­le­ke, sta­tis­ti­kus-ge­ne­raal, het ver­le­de week op ’n be­spre­king oor die sen­sus ge­sê dit word reeds lank be­plan en hou dus nie ver­band met die de­bat oor die moont­li­ke ont­ei­e­ning van grond son­der ver­goe­ding nie.
Suid-A­fri­ka se sta­tis­tiek­diens het van 1918 tot 1980 by­na el­ke jaar sen­sus­se oor die kom­mer­si­ë­le land­bou ge­doen, waar­na dit ge­lei­de­lik ver­min­der is. Ná 1994 is be­sluit om dit net el­ke vyf jaar te doen.
Ná die sen­sus­se van 2002 en 2007 moes een in 2012 ge­volg het, maar die De­par­te­ment van Land­bou, Bos­bou en Vis­se­rye het nie geld daar­voor ge­had nie. Dit sou toe ver­le­de jaar (2017) ge­doen word, maar is uit­ein­de­lik tot van­jaar uit­ge­stel.
Ma­lu­le­ke het ge­sê die ver­wy­sings­tyd­perk vir die op­na­mes wat nou ge­doen gaan word, is van 1 Ju­lie 2016 tot 30 Ju­nie 2017 en die re­sul­ta­te sal as die 2017-sen­sus be­kend s­taan.
Oor vre­se dat van­jaar se sen­su­s­in­lig­ting op ’n ma­nier ge­bruik kan word om boe­re te be­na­deel ra­ken­de die kwes­sie van ont­ei­e­ning son­der ver­goe­ding, het Ma­lu­le­ke ge­sê dit is vir SSA be­lang­rik om on­af­hank­lik te wees. “Ons kan nie toe­laat dat die in­lig­ting on­der ver­den­king ge­plaas word nie. Die land­bou­sen­sus kan nie deur e­ni­ge ge­sprek­voe­ring in Suid-A­fri­ka aan­ge­tas word nie.”
Ma­lu­le­ke het ge­sê die in­lig­ting wat ná die op­na­mes ge­pu­bli­seer word, is saam­ge­stel­de in­lig­ting oor nei­gings in die land­bou, wat be­lang­rik is vir be­plan­ning op lang ter­myn.
In­lig­ting wat men­se i­den­ti­fi­seer, mag nie be­kend ge­maak word nie. “Ons moet re­spon­den­te te al­le tye be­skerm,” het Ma­lu­le­ke ge­sê.
Van die sen­su­s­in­lig­ting sal ook aan die Ver­e­nig­de Na­sies se Voed­sel- en Land­bou-or­ga­ni­sa­sie (VLO) ver­skaf word as deel van die wê­reld­pro­gram vir die 2020-land­bou­sen­sus, die tien­de sen­sus van dié aard.
Dr. Le­wis Ho­ve, ver­teen­woor­di­ger van die VLO in Suid-A­fri­ka, het ge­sê in­lig­ting oor Suid-A­fri­ka se kom­mer­si­ë­le land­bou is be­lang­rik vir die VLO-sen­sus, aan­ge­sien die land ’n groot rol in voed­sel­se­ker­heid in die streek speel.
Al­le lan­de wat aan die wê­reld­wye sen­sus deel­neem, het hul­self daar­toe ver­bind om ’n mi­ni­mum van se­ke­re in­lig­ting, soos ver­eis deur die VLO, in hul op­na­mes in te­sluit.
Mnr. Joe K­go­bok­oe, ad­junk­di­rek­teur-ge­ne­raal van die De­par­te­ment van Land­bou, Bos­bou en Vis­se­rye, het op die­self­de ge­leent­heid ge­sê die de­par­te­ment gaan nou uit­ein­de­lik be­gin met die op­stel van ’n re­gis­ter van Suid-A­fri­ka se boe­re na­dat hy geld by die Te­sou­rie be­ding het.
Die de­par­te­ment wil die re­gis­ter van kom­mer­si­ë­le en klein­boe­re teen 2020 ge­reed hê.
K­go­bok­oe sê ook dié pro­ses is nie aan die hui­di­ge ont­ei­e­nings­de­bat ge­kop­pel nie. Hy het die ge­or­ga­ni­seer­de land­bou se hulp ge­vra om boe­re be­wus te maak daar­van dat in­lig­ting vir die re­gis­ter ge­vra gaan word.
Een van die doel­wit­te met die re­gis­ter is om met die klik van ’n knop­pie te kan be­paal of ’n boer reeds steun van ’n staats­in­stel­ling kry om so­doen­de te voor­kom dat een boer meer steun as ’n an­der kry, het K­go­bok­oe ge­sê.
Ons moet re­spon­den­te te al­le tye be­skerm.