betreklikhied druk soos ŉ las op die mens en verlam hom: ons het produkte i.p.v skeppers van die geskiedenis geword. Hy was
die geskiedskrywer in ŉ dwangbuis geplaas, waarvan die uitkoms volgens die voorgeskrewe ideologiese resep vóóraf vasstaan. Dit
gedepolitiseer en politieke faktore word geïgnoreer . . . die moderne wêreld kan tog nie begryp word sonder die rol van politieke
hiermee saam, en verwoord dit as volg: “Die historikus moet strewe na die waarheid wat vir hom egter onbereikbaar is. Sy kennis is
nie. Hy kan hoogstens ŉ objektief-subjektiewe kennisresultaat lewer, al sou hy ook hoe probeer om onpartydig te wees . . . die
mens alles aangaande die geskiedenis begryp en verklaar: “Sy vryheid, sy optrede, sy toekoms is in sy hand. Daarom is geskiedenis