Grondhervorming: ‘Boere se lewens nou slegter as vantevore’Argieffoto (Foto: markus53, Pixabay) Aggrey Mahanjana, sekretaris-generaal van Afasa, het in ŉ verklaring gesê die grondhervormingsproses in sy huidige vorm vernietig die lewens van die mense wat veronderstel is om deur die proses gehelp te word. Hy het gesê die regering se benadering tot grondhervorming “veroorsaak baie pyn en hartseer”. Volgens Mahanjana is mense gefrustreerd met die stadige grondhervormingsproses en ontvang nie die nodige ondersteuning van die regering af nie. “Die regering moet die proses uitbestee aan privaat maatskappye om in elke provinsie in werking gestel te word. Die regering se funksie moet eerder beleidsontwikkeling, monitering en evaluasie wees, asook om die nodige hulpbronne aan die agente te voorsien wat die proses in werking moet stel,” het hy gesê. Volgens Mahanjana gaan dit nou slegter met die boere wat plase deur die grondhervormingsproses gekry het en is hul toekoms duister. “Aan baie is onproduktiewe plase toegeken wat tans deur die vorige eienaars of algemene boosdoeners beskadig of geplunder word. Baie van hierdie mense het hul gemaklike lewe as onderwysers, verpleegsters, polisiebeamptes, en so meer prysgegee met ŉ droom om boere te wees en tot die land se voedselsekerheid, ekonomie en werkskepping by te dra.” Hy het gesê ŉ “korrupte en onbevoegde stelsel” veroorsaak nou dat die boere na hulself moet omsien. “Hul lewe is vernietig. Selfs die boere wat in aanmerking kom vir lenings deur kommersiële banke of finansiële instansies vir regeringsontwikkeling sukkel om in hierdie plase te belê omdat die plase aan die regering behoort.” Boere “wat dapper genoeg is om in die plase te belê” loop die risiko om alles te verloor weens die voetstootse huurooreenkomste met die regering. “Die staat sal die Wet op Openbare Finansiële Bestuur na jou gooi as jy durf om vergoeding te eis vir beleggings wat op die plase gedoen is.”