’n Bitter skraal windjie het daardie oggend oor die vlakte gewaai en ’n mens kon jou skaars indink hoe dit moes wees om in ’n tent daar te oorleef.
’n Entjie van die Engelse monument is ’n gedenknaald met ’n uitbeelding van ’n doringboompie boaan. Die granietblok met die aanhaling uit Totius se bekende gedig wat eens deel was van die gedenknaald vind ons later op die gedenkterrein buite die dorp: “Maar tog het daardie boompie weer stadig reggekom, want oor sy wonde druppel die salf van eie gom.”
Met die bou van die Gariepdam in die 1960’s moes die grafte na ’n nuwe terrein verskuif word. Daar kan ’n mens nie anders as om geroer te wees deur die vyf tot ses meter lange paneel wat aan albei kante gevul is met name van kampslagoffers nie. Veral nie wanneer jy sien dat ses lede van die Venter-gesin van die plaas Witdam naby Fauresmith hier dood is nie, of vyf Van der Vijvers van Spitzdam. Die terrein bevat ook tientalle van die oorspronklike grafstene wat behoue gebly het.
Wat het ons verder gedoen? Deur die dorp gery en gedroom hoe ons eendag hier gaan kom aftree, baie gelees en lekker saam met die plaaslike mense gekuier. By die Ou Kar-restaurant het ek een aand met ’n boer oor grondonteiening gesels en met ’n onderwyseres oor die unieke uitdagings om rekenaarvaardighede vir gr. 1’s, meestal plaaswerkers se kinders, te leer.
By Sonneblom Werksmandjie kon ons ’n melktert bestel wat binne ’n uur vars vir ons gebak is, en by Die Plaaskombuis-tuisnywerheid langsaan het ek die allerheerlikste koffiekoekies gekoop.
Ry uit na die Gariepdam. Die mense van Bethulie beveel die restaurant Tjailatyd aan vir ’n lekker kuier en De Stijl vir ’n deftiger ervaring.
Springfontein-gedenkterreine: Daar is ’n gedenkterrein vir ongedoopte kinders en aan die ander kant van die dorp die konsentrasiekamp-gedenktuin. Laasgenoemde sal jou nie onaangeraak laat nie, maar is nie duidelik aangedui nie. Vra maar vir aanwysings.