Ons bevraagteken selde waarom ons doen wat ons doen, sê sy. Om die kritiese brein te laat ontwaak, moet jy uit die outomatiese denkpatroon beweeg. In sy boek Think Smarter: Critical Thinking to Improve Problem-Solving and Decision-Making Skills sê die skrywer Michael Kallet dat kritiese denke ’n proses en ’n “doelgerigte metode is om jou gedagtes verder te laat vorder as jou outomatiese alledaagse denke”. Die proses beteken duidelikheid oor wat die kopkrapper in werklikheid is, die vind van oplossings en die neem van ’n besluit. Dit word binne ’n raamwerk gedoen waar tegnieke ingespan word om kritiese denke, in plaas van outomatiese denke, te lei.
Die fokus moet nie wees om ’n oplossing te vind nie, maar om die probleem te omskryf. Vra vrae soos: “Hoekom voer ons dié gesprek? En wat het ons in dié situasie laat beland?” sê Vorster.
Wanneer ’n mens tyd bestee om groter duidelikheid te kry, help dit om goed vinniger gedoen te kry, maar ook beter en anders. “As ons buite die kassie wil dink, moet ons besef wat die kassie is en dit begryp. Omskryf die kassie alvorens jy buite dit wil beweeg,” raai Vorster aan.
As jy jou emmer leeg maak, van die verlede vergeet, en die kwessie van nader beskou, sal jy ’n beter idee kry oor wat dié keer verskillend is.” Hou ’n dinkskrum oor vrae eerder as antwoorde, sê Hancock. Wanneer ons na verskillende vrae kyk, is dit ’n ondersoekproses. Begin by vrae wat bekend is en beweeg na riskanter areas waar niemand nog ooit was nie. ’n Kritiesedenke-metode is om te vra: “Wat daarvan?” Dié vraag laat mense dink oor wat hulle moet bereik. “Dit laat hulle die relevantheid, belangrikheid, waarde en impak van die kopkrapper besef,” sê Kallet.
Justin Cohen, skrywer en leierskapsafrigter, sê daar moet ’n sterk oortuiging wees dat daar ’n oplossing vir die probleem is. Sonder dié besef, spits mense hulle op die probleem toe.
Daar is ’n verskil in die dinkproses wanneer oplossings gevind moet word en wanneer besluite geneem moet word. Die regte oplossing moet aan die hand van ’n lys kriteria geneem word.
Een hiervan is risiko's. As daar aan al die kriteria voldoen is, is dit tyd om op te tree. As jy ’n doelbewuste poging aanwend om die risiko’s te bepaal, sal jy besef wat jou en ander mense ongemaklik laat voel, sê Kallet. Dit kan jou opnuut na jou ander oplossings laat kyk. Besluite laat die bal vorentoe beweeg.
“Ná twee jaar tuis, was ek deeglik bewus van die toeriste wat daagliks soos verlore skape deur die dorp drentel. Ek het weer my droom onthou, ’n moeë ou Landrover gekoop, en die res is geskiedenis!”