‘Die Bybel is uit die skool geneem’Foto: Aaron Burden/Unsplash.com Deur Morné Diedericks President Paul Kruger sê die volgende in sy Gelofterede van 16 Desember 1881: “U weet dit ook hoe ons verlede jaar op hierdie selfde plek in vrees en benoudheid byeen vergader was, nie wetende wat die toekoms sou inhou nie. Hoe is ons in so ŉ druk gebring? Dit was as gevolg van ons sonde en ek wil dit sê, al is ook geheel die beskaafde wêreld teen my, dit is omdat die Bybel uit die skool geneem is. Die Here het aan sy dienaar gesê: ‘Wei my lammers’, maar hier is gesê dat die staat dit moet doen.” Tweehonderd Afrikaanse eerstejaarstudente is onlangs die volgende gevra: Hulle het soos volg geantwoord: Hierdie is nie ’n vreemde groep studente nie. Dit is ’n alledaagse groep Afrikaanse studente, dit is soos ons sal sê jou van der Merwe ’s, Fourie ’s, Venter ’s, ens. Hierop kan ons natuurlik vra of Bybelkennis werklik so belangrik is. Vir die Afrikaner was Bybelkennis uit die verlede gewoonlik van groot belang. Die Afrikaner se wortels as Protestante het juis uit die begrip Sola Scriptura (Die Skrif/Bybel alleen) ontwikkel. Die Reformasie (Hervorming) van die 16de eeu in Europa is gekenmerk deur die terugkeer na die Woord van God. Toe dit blyk dat die Rooms-Katolieke Kerk die gesag van God se Woord verwerp het, het hervormers soos Luther en Calvyn weer die gesag van God se Woord oor alles, ook in die kerk, begin verkondig. Die terugkeer na die gesag van die Woord het die menslike gesag van die pous met al sy hiërargiese strukture in die Rooms-Katolieke Kerk verwerp. Hierdie reformasie is deur die hervormers direk na die gelowiges geneem. Toe Luther sy 95 stellings op 31 Oktober 1517 teen die kerkdeur van Wittenberg vasgespyker het, het die beginsels van die Reformasie vinnig deur die hele Europa versprei. Die rede hoekom die woord so vinnig begin versprei het, was, onder meer, omdat die Woord vir die eerste keer deur die mense in hul eie taal gelees kon word, dus moedertaalonderrig. In die sestiende eeu het die kerk enige leke (onkundiges) verbied om die Bybel te lees. Die Bybel was net in Latyn beskikbaar en vertalings van die Bybel was verbied. Veral Luther en Calvyn se uitroep dat mense die Bybel in hul eie taal ontvang, het daartoe gelei dat leer lees ’n noodsaaklikheid geword het. Luther se ywer en dryf om die Woord van God in die hande van die Duitse volk te kry, was so groot dat hy die Bybel in rekordtyd in Duits vertaal het. Dit was ’n besondere gebeurtenis in die geskiedenis. Omdat die Woord van God nou by die mense was, kon mense self die Woord lees. Martin Luther se ywer dat elke Christen die Bybel moet kan lees, het groot entoesiasme by die hervormers ontlok. Skole het ontstaan, hervormingsouers het hul kinders skool toe gestuur, en so het die hervormingsgesinde op die voorgrond van onderrig gestaan. Die hervormingsonderwysbeginsel is die beginsel dat alle aspekte van die lewe, ook opvoeding, in ooreenstemming met die Woord van God gedoen moet word. Die hervormingsbeginsel (reformatoriese) het die grondslag gevorm vir alle onderwyspogings gedurende die eerste 150 jaar in Kaapland. Jan van Riebeeck en sy metgeselle het in 1652 in die Kaap gekom met as agtergrond die Nasionale Sinode van die Gereformeerde Kerke van Nederland wat in 1618-1619 Dordrecht gehou is. By die sinode is die belang van die skool as instrument vir die bevordering van die Hervorming raakgesien. By hierdie sinode is die hervormingsbeginsel vasgestel in drie belydenisskrifte, naamlik: Die Nederlandse Geloofsbelydenis, Die Heidelbergse Kategismus en die Dordtse Leerreëls. Die bekende vers in Hosea 4:6 “My volk gaan te gronde weens gebrek aan kennis”, ken die meeste mense baie goed. Hierdie kennis, is kennis van God, dus Bybelkennis. As ons kyk na die resultate van die studente en hul basiese kennis van die Bybel, kan ons ook soos Paul Kruger, vra: “Hoe is ons in so ’n druk gebring? Dit was as gevolg van ons sonde… dit is omdat die Bybel uit die skool geneem is.” Die ligpunte van Bybel-gefundeerde instellings moet natuurlik ook nie misgekyk word nie. Hierdie instellings sluit byvoorbeeld in die Instituut vir Christelike Onderwys (ICO), Die Beweging vir Christelik Volkseie Onderwys (BVCO), gemeentes wat erns maak met Bybelonderrig en ’n handjievol ander inisiatiewe, onder meer publieke skole wat moeite doen met Bybelonderrig. Die Afrikaner behoort weer vanuit sy historiese wortels skole te bedink waar die Woord aan ons kinders onderrig word. Tot tyd en wyl moet ouers besef dat talle kinders vandag op geen ander plek blootgestel gaan word aan kennis van God se Woord nie. Daarom is hierdie taak van Bybelonderrig nou ’n buitemuurse aktiwiteit, wat die ouers se verantwoordelikheid geword het.