Huntington se spook loop by Maties oor Afrikaans | Netwerk24
Deur Barnard Beukman 26 Augustus 2017 00:00
Die omstrede Amerikaanse politieke wetenskaplike Samuel P. Huntington was een van die PW Botha-regering se buitelandse raadgewers oor hoe om verandering te takel.
Lees 'n mens deur die hofstukke van die organisasie Gelyke Kanse se huidige hofsaak teen die Universiteit Stellenbosch (US) oor Afrikaans as onderrigtaal, kom sy naam by 'n mens op.
Dit is asof prof. Wim de Villiers, Matie-rektor, en sy span die Huntington-model vir verandering uitvoer wat hy destyds soos volg aan sy Suid-Afrikaanse kliënte beskryf het: "The reform process often requires duplicity, deceit, faulty assumptions and purposeful blindness."
Dus een groot Boereverneu­kery? 'n Mens kan nie anders nie as om dit as 'n moontlikheid te oorweeg. En word veral daartoe beweeg deur die plofbaarste dokument oor die taalstryd op Stellenbosch: Johan Theron, raadslid van die uni­versiteit, oor sy gesprek met
De Villiers op 24 November 2015: "Aan die einde van ons ­gesprek het die rektor 'n stelling gemaak wat my sprakeloos gelaat het. Hy het aangedui dat dit sy wens is dat alle onderrig aan die US eintlik maar eventueel net in Engels moet geskied, aangesien dit die maklikste opsie is."
Is dit dus een groot Boere-verneu­kery?
Omdat die dokument deel van die hofstukke is en uitspraak nog voorbehou word, wou die universiteit teenoor 'n ander publikasie nog nie kommentaar lewer nie. Maar intussen kan dit opgeweeg word teen versekerings van De Villiers dat die transformasie van die taalbeleid in 'n meertalige konteks geskied en Afrikaans insluit. Ook in sy artikel in Beeld op 4 Maart as volg: "Dit word bereik deur sowel Afrikaans as Engels as onderrigtale te gebruik."
Selfs diegene wat met die beste bedoelings meen die regte toekoms vir die universiteit, die land en Afrikaanssprekendes is wel Engels as enigste onderrigtaal, sal moet erken: Hul kamp het 'n ernstige geloofwaardigheidsprobleem.
Is dit 'n nuwe etiek van doen?
Beteken verandering of die politiek korrekte term, "transformasie" – wat hulle ook so graag gebruik – dat daar 'n soort morele verhewendheid is om te maak en breek soos hulle wil?
Hulle meen die universiteit het geen plig teenoor die handhawing van 'n taal nie. Dit is juis waar hulle die hele punt mis. Die vraag is: Waarom blokkeer hulle die taal se ryke bemagtigingskrag as voortgesette ontwikkelingsbron vir die universiteit, meertaligheid en veral vir sy moedertaalsprekers?
Die miskenning van ten minste net 'n billike aandeel vir Afrikaans as onderrigtaal sal nie ongestraf in die taal se geskiedenis kan verbygaan wanneer die klomp se historiese aandeel beskryf word nie.