PressReader - Landbouweekblad: 2017-11-17 - ’NEE’ WORD WEER ‘JA’ VIR KRAGSENTRALES
’NEE’ WORD WEER ‘JA’ VIR KRAGSENTRALES
Landbouweekblad - 2017-11-17 - Lbw Nuus - — JASPER RAATS
TWEE maat­skap­pye wat skaars ’n maand ge­le­de be­sluit het om nie meer ’n om­ge­wings­groep se hof­saak teen twee nu­we kragsentrales langs die Wil­ge­ri­vier by Del­mas teen te staan nie, is nou weer vuur en vlam om met hul ont­wik­ke­ling voort te gaan.
Kuy­a­sa Mi­ning en KiPo­wer sou aan­vank­lik nie meer me. Ed­na Mo­le­wa, Mi­nis­ter van Om­ge­wing­sa­ke, en haar de­par­te­ment steun in ’n hof­ge­ding om haar om­ge­wings­toe­stem­ming vir dié kragsentrales te ver­de­dig nie.
Die Sen­trum vir Om­ge­wings­reg (CER) vra na­mens die or­ga­ni­sa­sie Groun­dWork dat die Hoog­ge­regs­hof die De­par­te­ment van Om­ge­wing­sa­ke se toe­stem­ming vir die kragsentrales ter sy­de stel. Dit volg ná ’n hof­uit­spraak in Maart dat die mi­nis­ter die be­oog­de T­ha­ba­met­si-krag­sen­tra­le by Lep­ha­la­le se im­pak op kli­maats­ver­an­de­ring moes oor­weeg het voor toe­stem­ming daar­voor ver­leen is.
Groun­dWork sê be­ne­wens kli­maats­ver­an­de­ring kan die twee be­oog­de kragsentrales by Del­mas ook lei tot groot­skaal­se be­soe­de­ling van die Wil­ge­ri­vier. Dié ri­vier, wat tot nou toe taam­lik skoon was, help om be­soe­de­ling in die O­li­fants­ri­vier te ver­wa­ter tot op ’n vlak waar laas­ge­noem­de se wa­ter nog vei­lig is vir be­sproei­ings­boer­de­ry, ver­al in die Lo­s­kop-be­sproei­ing­ske­ma by Gro­blers­dal. Die De­par­te­ment van Wa­ter en Sa­ni­ta­sie het reeds ’n wa­ter­ge­bruiks­li­sien­sie aan KiPo­wer uit­ge­reik.
Dr. S­te­ven Camp­bell, ’n A­me­ri­kaan­se hi­dro­loog, waar­sku in ’n ver­slag wat hy vir Groun­dWork se saak teen Mo­le­wa en haar de­par­te­ment saam­ge­stel het dat KiPo­wer se voor­stel­le om be­soe­de­ling te voor­kom, heel­te­mal ontoereikend is en dat op­per­vlak- én grond­wa­ter waar­skyn­lik be­soe­del sal word.
Voorts hou die be­oog­de kragsentrales ook om­ge­wings­ri­si­ko’s vi­rMo­sam­bie­kin,want­dieO­li- fants­ri­vier voed ook die Mas­sin­gi­r­dam in dié land.
Me. Ni­co­le L­ö­ser, ’n pro­ku­reur van CER se be­soe­de­ling-en-kli­maats­ver­an­de­rings­af­de­ling, sê die or­ga­ni­sa­sie het by die Wa­ter­tri­bu­naal ap­pèl aan­ge­te­ken teen die wa­ter­li­sen­sie wat aan KiPo­wer toe­ge­staan is. Hul­le wag nou vir die De­par­te­ment van Om­ge­wing­sa­ke om do­ku­men­te ter ver­de­di­ging van sy saak by die Hoog­ge­regs­hof in te dien.
“Daar sal nog baie do­ku­men­te van al­bei kan­te af in­ge­dien moet word voor die hof ’n be­sluit in hier­die ver­band kan neem,” sê sy.
In­tus­sen is daar nog geen dui­de­lik­heid aan wie Kuy­a­sa en KiPo­wer e­lek­tri­si­teit wil voor­sien met die twee 600 MW-steen­kool­krag­sen­tra­les wat hul­le be­oog nie. Die Mi­nis­ter van E­ner­gie het nog geen ten­ders van pri­va­te ver­skaf­fers aan­ge­vra nie.
“Ek ver­staan nie hoe­kom die twee kragsentrales se pro­ku­reurs nou weer hul ge­wig ag­ter die saak wil in­gooi nie. Dalk weet hul­le iets wat ons nog nie weet nie,” sê L­ö­ser.
‘Dalk weet hul­le iets wat ons nie weet nie.’
FOTO: JASPER RAATS
Twee be­oog­de kragsentrales by Del­mas kan be­sproei­ings­wa­ter in die Gro­blers­dal-om­ge­wing so­da­nig be­soe­del dat dit nie meer ge­skik is vir die land­bou nie.