Sabinet | Volume 2014, Issue 4
Volume 2014, Issue 4, 2014 Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg - Volume 2014, Issue 4, January 2014 Navigate this Journal About Previous issues Volumes & issues
Volume 2015 (2015) Volume 2014 (2014) Volume 2013 (2013) Volume 2012 (2012) Volume 2011 (2011) Volume 2010 (2010) Volume 2009 (2009) Volume 2008 (2008) Volume 2007 (2007) Volume 2006 (2006) Volume 2005 (2005) Volume 2004 (2004) Volume 2003 (2003) Volume 2014, Issue 4, January 2014 (0)
Protecting the lifeblood of commerce : a critical assessment of recent judgments of the South African supreme court of appeal relating to demand guarantees
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2014, pp 661 –675 (2014)
Beskerming van die lewensbloed van handel: &apos;n kritiese beoordeling van onlangse uitsprake van die Suid-Afrikaanse Hoogste Hof van Appèl oor onafhanklike waarborge
Onafhanklike waarborge, of waarborge betaalbaar op eerste aanvraag (demand guarantees) soos veral (maar nie uitsluitlik nie) in die konstruksiebedryf, het in die afgelope paar jaar aansienlik aandag geniet in die hoogste hof van appèl. In hierdie proses het die hof veral die onafhanklikheid van hierdie tipe waarborg beklemtoon - in beginsel is verwere wat voortspruit uit die onderliggende (konstruksie)-kontrak ontoelaatbaar. Vir dieselfde rede kan die skuldenaar (in die konstruksiemilieu tipies die kontrakteur) ook nie op grond van feite wat uit die onderliggende kontrak voortspruit, &apos;n interdik bekom wat die waarborggewer belet om die begunstigde van die waarborg (in die konstruksiemilieu tipies die werkgewer) ingevolge die waarborg te betaal nie. Op hierdie beginsel is daar slegs een goed gevestigde uitsondering naamlik bedrog aan die kant van die begunstigde. Teen hierdie agtergrond word veral drie uitsprake evalueer: in Dormell Properties 282 CC v Renasa Insurance Co Ltd (2011 1 SA 70 (HHA)) het die meerderheid beslis dat indien die geskil in die onderliggende konstruksiekontrak finaal besleg is voordat die waarborg betaal is en die uitslag is dat die kontrakteur nie kontrakbreuk gepleeg het nie, dit &apos;n geldige verweer is wat die waarborggewer teen die begunstigde kan opwerp. As sodanig het hierdie uitspraak dus naas bedrog &apos;n verdere uitsondering op die onafhanklikheidsbeginsel erken. Die minderheidsuitspraak, daarteenoor, sou die onafhanklikheidsbeginsel wou handhaaf.
Gedingvoering op tjeks en die aanwendingsterrein van die National Credit Act
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2014, pp 676 –688 (2014)
Litigation on cheques and the field of application of the National Credit Act
At the outset, this contribution restates a number of essential common-law principles regarding litigation on cheques, especially by way of the provisional sentence procedure. It emphasises the fact that the holder of a cheque normally has a choice between litigating on the underlying relationship between the parties that gave rise to the drawing of the cheque and instituting action on the document itself. A so-called cambial contract is concluded on the cheque which is completed by signature and delivery thereof. However, the cambial relationship does not replace the underlying relationship. The two obligations are cumulative and directed at payment of the same debt. However, they give rise to two independent, alternative remedies: if the creditor elects to proceed on the document itself his right to proceed on the underlying relationship is suspended until maturity of the instrument. When litigating on a cheque by way of provisional sentence proceedings the plaintiff must make a number of essential averments in his founding affidavit, for example, that he is the holder of the cheque and that he has complied with the duty of presenting it for payment or that he is excused from doing so. The article investigates a number of decisions in which non-compliance with the notice requirements of sections 129 and 130 of the National Credit Act was raised in opposing applications for provisional sentence on cheques issued pursuant to transactions which were allegedly subject to the act. In effect the reasoning of the defendants in these cases was that by litigating on the cheques in question the plaintiffs were in fact attempting to enforce the agreements in respect of which they were given and that the plaintiffs could not proceed with such enforcement before complying with sections 129 and 130. As could be expected, the plaintiffs simply countered by arguing that they were exercising their choice to proceed on the cheques in question, not the underlying relationship, and that they therefore did not have to comply with sections 129 and 130. In this regard there were divergent decisions in different divisions of the high court. Fortunately, the supreme court of appeal recently finally settled any uncertainty in this regard by confirming not only the holder&apos;s choice of cause of action but also that an action on the cheques in cases such as these did not amount to the enforcement of the underlying transaction and that compliance with sections 129 and 30 was not required. The court also did not shy away from criticising the poor draftsmanship of the National Credit Act which has given rise to unnecessary litigation. An example of such draftsmanship is to be found in section 4(5) of the act and it is proposed that it should be scrapped.
Reflections on the South African land reform programme : characteristics, dichotomies and tensions (part 2)
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2014, pp 689 –705 (2014)
Refleksies op die Suid-Afrikaanse grondhervormingsprogram: eienskappe, spanning en diskonneksies
Die oormaat en impak van rasgebaseerde grondmaatreëls, waarvan die nagevolge steeds merkbaar is, het nie net &apos;n herverdeling van grond en grondregte genoodsaak - soos wat gewoonlik internasionaal die geval is nie - maar het ook vereis dat die opgradering van swak regte (grondbeheerhervorming) en die herstel van grond en regte in grond (restitusie) dringend aangespreek moes word. In dié proses moes onregmatige okkupasie van grond en uitsetting ook aandag geniet. Hoewel die Suid-Afrikaanse grondhervormingsprogram enkele ooreenkomste met ander grondhervormingsprogramme toon, is dit dus in wese &apos;n taamlik unieke program. Suid-Afrika gee sedert 1991 oorsigtelik aan grondkwessies aandag en bedryf sedert 1994 &apos;n indringende grondhervormingsprogram. Onvermydelik ontstaan die vrae of (a) die ingrypings oor die jare inderdaad tot &apos;n sinvolle, belynde grondhervormingsprogram aanleiding gegee het; en (b) of daar steeds &apos;n argument uitgemaak kan word dat grondhervorming moet voortgaan. Om hierdie vrae te beantwoord, word twee "interne" refleksies benodig. Eerstens moet aandag geskenk word aan die begrip "grondhervorming", gekoppel aan die uitsonderlike eienskappe van die oorhoofse grondhervormingsprogram en sub-programme, soos dit ter plaatse bedryf word. By nadere ondersoek is dit duidelik dat tweespalt en spanning inherent aan die program is. Vervolgens, gegewe die gapings, spanning en diskonneksies word die vraag ondersoek of daar steeds met grondhervorming voortgegaan behoort te word. Om reg aan beide refleksies te geskied, word die bydrae in twee afdelings onderverdeel. In deel 1 word die konsep van grondhervorming uitgelig, gekoppel aan die eienskappe van die Suid-Afrikaanse grondhervormingsprogram wat wentel om die oorsprong, struktuur, meganismes en aard daarvan. In deel 2 word die tweespalt, spanning en diskonneksies uitgelig waarna die vraag ondersoek word of grondhervorming nog sin het. Hoewel die uitdaging besonder groot is, kan daar steeds &apos;n argument uitgemaak word dat grondhervorming moet voortgaan, mits dit bedryf word in &apos;n aangepaste formaat, waardeur die gapings en diskonneksies pertinent aangespreek word. In deel 1 van die bydrae is die fokus geplaas op die begrip "grondhervorming" in die Suid-Afrikaanse konteks en die uitsonderlike eienskappe wat die program uniek maak. Ten aansien van die oorsprong van die Suid-Afrikaanse grondhervormingsprogram, sowel as die strukture, meganismes en die aard daarvan is bevind dat dit &apos;n omvattende program is wat toegang tot grond en herverdeling, opgradering van grondbesitregte (grondbeheerhervorming) en restitusie omvat. Die proses van grondhervorming het ook &apos;n uitwerking op onregmatige okkupasie van grond en uitsetting.
Ondeurdagte wysigings aan Wet op Deeltitels berg onverwagte gevolge
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2014, pp 706 –723 (2014)
Unintended consequences of a statutory amendment relating to sectional titles and exclusive rights to common property
With the amendments to sections 25 and 27 of the Sectional Titles Act 95 of 1986, the legislature intended to terminate malpractices relating to exclusive rights to common property within a sectional titles scheme. The exclusive rights under consideration in this contribution encompass the exclusive right reserved to the developer to develop, mostly as part of a phased development, the scheme on common property of the scheme and the exclusive use rights relating to a part of the common property. The underlying reason for legislative intervention was malpractices whereby the developer could exercise his reserved rights at whim without carrying any of the consequences of his deeds because he ceased to be an owner of a single unit within the scheme and as such was not liable for any of the costs commonly divided amongst the unit owners according to the applicable participation quota. The legislature thus enacted a provision from 2003 that any exclusive use rights reserved for any legal subject shall "revert" to the body corporate by operation of law the moment the holder of the rights no longer was a unit owner within the scheme. The same applies to the exclusive development rights reserved for the developer. As soon as the term for which the rights were originally reserved lapses the right also automatically reverts to the body corporate.
Uncertificated shares : a comparative look at the voting rights of shareholders (part 2)
Andrew Henderson and
Kathleen Van Der Linde
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2014, pp 724 –741 (2014)
Ongesertifiseerde aandele: &apos;n regsvergelykende blik oor die stemreg van aandeelhouers
Die reg om te stem is die belangrikste meganisme waardeur aandeelhouers die gedrag van &apos;n maatskappy kan beïnvloed. Maar die struktuur van ongesertifiseerde aandele, waar verskeie tussengangers gewoonlik tussen die maatskappy en aandeelhouer funksioneer, veroorsaak dikwels dat die onderliggende beleggers van hul stemreg ontneem word. Elektroniese stelsels vir die bewaring en oordrag van aandele het ontwikkel toe die volume papierwerk wat deur transaksies op aandelemarkte gegenereer is onhanteerbaar geraak het. Dit is gerieflik om die struktuur van verskillende elektroniese markte aan die hand van drie stelle kenmerke te klassifiseer. Die onderskeid tussen immobilisasie en dematerialisasie dui op die manier waarop die aanspraak of titel op aandele bewys word, naamlik deur middel van &apos;n sertifikaat of &apos;n elektroniese rekord. Die tweede onderskeid is dié tussen direkte en indirekte hou van aandele en word bepaal deur die regsverhouding tussen die voordelige houer van aandele en die maatskappy wat die aandele uitgereik het, asook die rol van tussengangers. Afhangende daarvan of die rekord van eiendomsreg op dieselfde sentrale vlak gehou word as waar die oordrag plaasvind, of dan op &apos;n ander laer vlak, word ook onderskei tussen gesentraliseerde en gefragmenteerde stelsels vir die hou van aandele.
Re-visiting the rule of law and principle of legality : judicial nuisance or licence?
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2014, pp 742 –759 (2014)
Heroorweging van die oppergesag van die reg en legaliteitsbeginsel: geregtelike ergernis of lisensie? Die eenvoudige uitoefening van openbare en private mag hang af van wat redelik is. Proporsionaliteit en rasionaliteit moet as noodsaaklike bestanddele van redelikheid dien. Intrinsiek gekoppel aan voorgenoemde is die rol wat deur die oppergesag van die reg en die legaliteitsbeginsel vervul word, wat &apos;n onderdeel van die oppergesag van die reg is. As &apos;n fundamentele beginsel van grondwetlike reg, beperk die legaliteitsbeginsel die magte wat in die besonder deur die uitvoerende gesag en wetgewer uitgeoefen word op so &apos;n wyse dat hulle geen mag kan uitoefen behalwe wat aan hulle verleen is ingevolge die reg nie - om anders te handel, is om ultra vires op die tree. Administratiefreg en die hersiening van die uitoefening van mag maak op die legaliteitsbeginsel staat. Artikel 33 van die 1996-grondwet verseker die reg op regverdige administratiewe optrede. Die Wet op die Bevordering van Administratiewe Geregtigheid 3 van 2000 gee gevolg daaraan. Die outeur redeneer dat konseptuele probleme en ingewikkeldhede van die Wet op die Bevordering van Administratiewe Geregtigheid meer gedoen het om hersieningsaansoeke kragtens die Wet op die Bevordering van Administratiewe Geregtigheid te benewel as inspireer, wat veroorsaak dat litigante, akademici en regters na die meer soepel en minder gekompliseerde regsmiddele wat aangebied kan word, kyk deur hulle op die legaliteitsbeginsel te beroep. Die doel van die artikel is om op die soepel aard van die legaliteitsbeginsel te fokus en die mate waarin dit in administratiefregtelike hersiening aangewend kan word. Indien egter onbehoorlik toegepas, betoog die outeur, kan dit ook gebruik word om die beginsel van subsidiêriteit te ondermyn. Die outeur ondersoek sekere sake wat beklemtoon het dat nasionale wetgewing nie ontduik kan word nie en dat vertroue regstreeks in die grondwet geplaas word om regte af te dwing. Dit word herhaal deur die bepalings van die Wet op die Bevordering van Administratiewe Geregtigheid "ten uitvoer te bring". Ten slotte ondersoek die artikel die moontlikheid van ruim balans, indien enige, wat tussen die elastisiteit wat deur die legaliteitsbeginsel gebied word en die vereiste om nie nasionale wetgewing te ignoreer nie, bereik kan word.
Corporate "assault" : bullying and the aegis of criminal law (part 2)
C. Van Der Bijl
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2014, pp 760 –775 (2014)
Korporatiewe aanranding: boelies en die omvang van die strafreg
Die oogmerk met hierdie artikel is om ondersoek in te stel na die vraag of persone wat boelie, strafregtelik aanspreeklik gehou behoort te word vir hul dade. Sielkundige skade wat veroorsaak word deur boelies is &apos;n werklikheid in die werkplek en word dus nie net op die skool se speelterrein aangetref nie. Wat boelie &apos;n ernstige verskynsel maak, is dat dit dikwels manifesteer as &apos;n deurlopende patroon van gedrag, eerder as &apos;n geïsoleerde insident, wat gevolglik blywende fisiese- of emosionele skade kan veroorsaak. Terwyl dit duidelik is dat die handeling van &apos;n boelie &apos;n handeling in die vorm van &apos;n fisiese aanranding daar kan stel, kan hierdie soort handelinge ook die vorm van &apos;n mondelinge sielkundige aanval aanneem. Dit kan ook &apos;n indirekte vorm aanneem wat tot verwerping of die sosiale isolasie van die slagoffer kan lei. Die konsep "boelie" word nie regtens omskryf nie. Dit word dus as &apos;n vorm van teistering in &apos;n vergelykende konteks ondersoek. Daarna word die misdade crimen iniuria en aanranding bespreek. Die misdaad aanranding word in die konteks van beide &apos;n positiewe handeling en &apos;n late bespreek. Die posisie met betrekking tot aanranding in die Verenigde State en die Verenigde Koninkryk word ondersoek. Derhalwe word aangevoer dat gevalle van teistering wat sielkundig is, ook moontlik onder &apos;n breër interpretasie van die misdaad van aanranding, tuisgebring kan word.
Divergent approaches to freedom of speech in countries not having a "bill of rights" : the United Kingdom and Australian scenarios
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2014, pp 776 –787 (2014)
Uiteenlopende benaderings tot vryheid van spraak in lande sonder &apos;n akte van menseregte: die Verenigde Koninkryk en Australië
Die demokratiese staatsbestel is afhanklik van onbelemmerde vryheid van spraak en die judisiële beskerming daarvan. Daarsonder kan die individu nie sinvol aan die politieke gesprek deelneem nie. Sommige demokrasieë waarborg vryheid van spraak in &apos;n akte van menseregte. Die Verenigde State van Amerika en Suid-Afrika is voorbeelde hiervan. Die Verenigde Koninkryk en Australië is twee lande wat nie oor aktes van menseregte beskik nie. Albei voel sterk oor die beginsel van vryheid van spraak maar benader die aangeleentheid uiteenlopend. In die Verenigde Koninkryk is vryheid van spraak van oudsher gesien as &apos;n intrinsieke deel van &apos;n demokrasie en is dit dan ook deur die howe as deel van die gemenereg ontwikkel en interpreteer. Dit is onder andere beskou as deel van die rule of law. Die 1998 Human Rights Act het die bepalings van die Europese Konvensie vir Menseregte (konvensie) in die Verenigde Koninkryk geïnkorporeer. Artikel 10 van hierdie konvensie omskryf vryheid van spraak. Hiermee het uitsprake van die Europese hof vir menseregte oor vryheid van spraak &apos;n geweldige invloed op die howe van die Verenigde Koninkryk begin uitoefen. Die Verenigde Koninkryk howe aanvaar uitsprake van die Europese hof vir menseregte oor vryheid van spraak asof dit uitsprake van hul eie howe is. In Australië sien die howe vryheid van spraak as &apos;n geïmpliseerde reg as die spraak oor "politieke aangeleenthede" handel. Vryheid van spraak - as dit oor politieke aangeleenthede gaan - word gesien as &apos;n vryheid wat geïmpliseer is weens die feit dat die Australiese staatsbestel op verteenwoordigende regering fundeer is. Probleme ontstaan egter by die interpretasie van die begrip "politieke aangeleenthede". Die artikel analiseer die benadering van vryheid van spraak in die Verenigde Koninkryk en Australië hoofsaaklik met verwysing na die belangrikste onlangse hofbeslissings. Wat die Verenigde Koninkryk betref is daar verwysings na die Simms (1999); Laporte (2007); Reynolds v Times Newspapers (2001); McCartan v Times Newspapers (2001); Ghaidan (2004); Alconbury (2003) en Ullah (2004) hofbeslissings. Die Europese hof vir menseregte se beslissings soos die Handyside-saak (1980); Lingens v Austria (1986) en Jersild v Denmark (1994) se invloed op Verenigde Koninkryk howe word ook uitgewys. Die opspraakwekkende Australiese hofbeslissings wat bevind het dat vryheid van spraak in Australië &apos;n geïmpliseerde reg is, Nationwide News (1992) en Australian Capital Television (1992) word na verwys asook die reaksie daarop in Lange v Australian Broadcasting Corporation (1997) en Theophanus v The Herald and Weekly Times (1994). Hoe sogenaamde "haatspraak" in die Verenigde Koninkryk en Australië figureer gesien die twee lande se verskillende benaderings van vryheid van spraak, word ook kortliks bespreek.
Reflections on Chinese apartment ownership law (part 1)
C.G. Van Der Merwe
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2014, pp 788 –804 (2014)
Pissler studied law at the Maximilian University of Würzburg and law and sinology at the University of Hamburg. He conducted language studies and research at the Sino-German Institute for Legal Studies at the University of Nanjing from 1996 to 2002. In 2002 he was appointed as Senior Research Fellow for China at the Max Planck Institute for Comparative and International Law in Hamburg. He is a member of the advisory board of the Zeitschrift für Chinesisches Recht (which contains annual bibliographies of Western-language works on Chinese law compiled by him since 2003) and Schriften zum Chinesischen Recht since 2008. Besides three major works on Chinese law, he contributed several shorter pieces to collections, commentaries, handbooks, encyclopaediae and Chinese legal journals. He has translated several important decisions of the Chinese supreme people&apos;s court.
Die kwynende belang van die begrip "wettige betaalmiddel" binne &apos;n vinnig veranderende betalingslandskap : aantekeninge
S.F. Du Toit
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2014, pp 805 –816 (2014)
Die einde van die kontantera in Suid-Afrika is moontlik nog nie heeltemal so naby as wat dikwels aangekondig word nie: "to paraphrase Mark Twain, reports of the demise of cash are greatly exaggerated" (Williams "2012 Annual report essay: Cash is dead! Long live cash!" www.frbsf.org/our-district/about/annual-report/annual-report-2012/2012-annual-report-essay-cash-is-dead-long-live-cash (28-07-2014)). Die New York Times het vroeër vanjaar &apos;n kort artikel gepubliseer met die opskrif: "Checks are expendable, but in legal tender we trust" (Corkery 4-02-2014 F12), waarin onder meer aangedui word dat meer Amerikaanse banknote tans deur die finansiële stelsel vloei as op enige ander tyd in die onlangse geskiedenis. Die tjek is dus ontbeerlik - maar nog nie heeltemal dood nie (vgl ook Leibbrandt Why Americans Still Write Cheques: Network Technologies in a World with Borders (2004)) - terwyl die blywende vertroue in kontant nie onderskat moet word nie. Tog het een van die groot Suid-Afrikaanse banke aan die einde van verlede jaar berig dat maandelikse kaartbetalings en verskillende vorme van elektroniese fondsoordragte kontantonttrekkings by OTM&apos;e met R800 miljoen oorskry het ("Card payments overtake cash: FNB" http://businesstech.co.za/news/banking/48841/card-payments-overtake-cash-fnb (4-11-2013)).
"Impeachment" on the Highveld : the dismissal of Chief Justice Kotzé by President Paul Kruger on 16 February 1898 : aantekeninge
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2014, pp 817 –825 (2014)
In the last third of the 1880s the Volksraad, the legislative body of the South African Republic, developed a practice of legislating by means of informal resolutions (besluiten). Despite the fact that this practice disregarded the procedures laid down by the Grondwet (constitution) of 1858, the validity of such besluiten was upheld in Nabal v Bok ((1883) 1 SAR 60) and in Executors of McCorkindale v Bok NO ((1884) 1 SAR 202). In these decisions the Volksraad was seen to be vested with sovereign powers and the Grondwet was seen to have the same status as an ordinary act of the Volksraad. The same approach was followed in Trustees in the Insolvent Estate of Theodore Doms v Bok NO ((1887) 2 SAR 189), with Jorissen J dissenting. Jorissen J was of the opinion that the Grondwet bound the Volksraad and that informal besluiten could not constitute legislative acts. He held that the formal procedure for legislation as set out in the Grondwet had to be followed by the legislature.
Aquiliese aanspreeklikheid vir suiwer ekonomiese verlies - die hoogste hof van appèl draai briek aan : regspraak
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2014, pp 826 –840 (2014)
Daar bestaan nouliks twyfel daaroor dat die moderne Suid-Afrikaanse deliktereg tans in &apos;n smeltkroes verkeer. Die onlangse verlede getuig byvoorbeeld van die aanwending van die reëls (sommiges sou beweer "leerstuk") van middellike aanspreeklikheid om werkgewers, soos die staat, aanspreeklik te hou vir die onregmatige dade van hul werknemers onder omstandighede wat skaars &apos;n dekade of twee gelede ondenkbaar sou wees (sien bv Carmichele v Minister of Safety and Security (Centre for Applied Legal Studies Intervening) 2001 4 SA 938 (KH); K v Minister of Safety and Security 2005 6 SA 419 (KH); en F v Minister of Safety and Security 2012 1 SA 536 (KH)), asook van die herbesinning deur ons howe oor sekere grondbeginsels van ons deliktereg, soos die fundamentele uitgangspunt dat skade rus waar dit val en die betekenis van bepaalde delikselemente soos onregmatigheid (sien bv Telematrix (Pty) Ltd t/a Matrix Vehicle Tracking v Advertising Standards Authority SA 2006 1 SA 461 (HHA)), die afbakening van die grense tussen elemente soos onregmatigheid en die skuldvorm nalatigheid ten einde byvoorbeeld te bepaal of &apos;n handeling in noodtoestand die onregmatigheids- of nalatigheidselement kanselleer (sien bv Crown Chickens (Pty) Ltd t/a Rocklands Poultry v Rieck 2007 2 SA 118 (HHA)) en selfs die vraag of onregmatigheidsbewussyn &apos;n komponent is van animus iniuriandi vir doeleindes van die lasterreg (sien bv Le Roux v Dey 2010 4 SA 210 (HHA)).
Buitengewone testamentêre bepalings en geykte regsnorme : regspraak
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2014, pp 840 –854 (2014)
In die Suid-Afrikaanse reg geniet &apos;n testateur prakties onbeperkte testeervryheid sodat hy byna na willekeur bepalings in sy testament kan insluit waarvolgens hy beskik oor sy bates na sy heengaan mits maar in die proses geen regsreëls verbreek word nie. Die testateur kan byvoorbeeld nie die bevoordelings voorwaardelik daarvan afhanklik maak dat sy bevoordeeldes hul bestaande huwelike deur egskeiding laat ontbind nie. Sodanige voorwaarde is contra bonos mores en sal dan bloot as pro non scripto interpreteer word en die bevoordeling sal onvoorwaardelik die begunstigdes toeval. Die testateur het egter die bevoegdheid om die omvang en inhoud van sy bevoordeling per bevoordeelde te bestem en kan dit nie alleen van regtens relevante voorwaardes afhanklik maak nie, maar ook aan &apos;n termyn koppel. Hoewel &apos;n bevoordeling wat toegeval het gewoonlik permanent die bevoordeelde toekom in lyn met die spreuk "eens gegeven en dan genomen, is erger dan een dief gestolen", kan die termyn inderdaad afloop vóór die dood van die begunstigde en kan die erflater voorsiening maak vir opvolgende bevoordeling van navolgende bevoordeeldes hoewel dit nie so dikwels voorkom dat die regte vir die navolgende bevoordeelde vestig voor die dood van die eersbenoemde begunstigde nie.
The clock turned back for the admissibility of extra curial hearsay admissions against a co-accused in criminal cases : regspraak
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2014, pp 855 –870 (2014)
Hearsay evidence is generally inadmissible as evidence in criminal or civil proceedings and will be received in evidence only when it complies with the exceptions listed in section 3(1) of the Law of Evidence Amendment Act 45 of 1988 or any other legislation pertaining to the admissibility of hearsay (Schwikkard and Van der Merwe Principles of Evidence (2009) 269 291; Zeffertt and Paizes The South African Law of Evidence (2007) 385 417; Schmidt and Rademeyer Bewysreg (2000) 473 474). Extra curial (informal) admissions are admissible as evidence in civil and criminal trials. In respect of civil matters the general requirement for the admissibility of an informal admission is relevance (Schwikkard and Van der Merwe 307). Section 219A of the Criminal Procedure Act 51 of 1977 requires proof that an informal admission had been made voluntarily before it can be admitted into evidence in a criminal trial (Kruger Hiemstra&apos;s Criminal Procedure (2014) 24-71).
Kan partye die Nasionale Kredietwet konsensueel op hulle kredietooreenkoms van toepassing maak indien die wet nie ipso jure geld nie? : regspraak
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2014, pp 870 –879 (2014)
Die regsvraag wat in bogenoemde twee sake beantwoord word, het na my wete nog nie ter sprake gekom in die howe sedert die aanname van die Nasionale Kredietwet 34 van 2005 nie, gewis nie wat gerapporteerde regspraak betref nie. Ek weet ook nie van &apos;n skrywer wat daaroor &apos;n mening gelug het nie. Daar was wel &apos;n beslissing gewees onder die ou Wet op Huurkoop 36 van 1942 waarin die kwessie beslis is insoverre dit die Huurkoopwet betref (Katzel v Seedat 1950 3 SA 715 (W)). Daar is nie in een van bogenoemde twee sake na hierdie beslissing verwys nie. Soos later verduidelik sal word, is die struktuur van die Huurkoopwet so anders as dié van die Nasionale Kredietwet dat &apos;n saak wat onder eersgenoemde wet beslis is dikwels hoogstens oortuigingskrag kan hê. Daar is natuurlik gevalle waar die wette in pari material kan wees en ou beslissings behoorlike presedente daarstel. Dit is nie nodig om nou daarop in te gaan nie.
Who guards the guardians? Liability for breach of contract : regspraak
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2014, pp 879 –889 (2014)
The matter of Loureiro v iMvula Quality Protection (Pty) Ltd (2014 3 SA 394 (CC)) dealt with the vexed question of liability where a security service provider had apparently failed to prevent a house invasion and robbery from taking place. It is one of those cases where the same facts apparently gave rise to claims for breach of contract and in delict. Firstly, the court had to decide whether a security service provider could be liable for breach of contract towards its client where a house invasion and robbery took place while the property was under protection of the security service provider. Secondly, the court also had to decide whether a security service provider could be liable in delict towards third parties who were caught up in the house invasion and robbery that took place while the property was under protection of the security service provider. While the action involved both claims in delict and a claim for breach of contract, this note will only deal with the issue of breach of contract and the claims in delict will not be discussed.
Wrongfulness and legal causation as separate elements of a delict : confusion reigns : regspraak
J. Neethling and
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2014, pp 889 –900 (2014)
A delict is a complex juristic fact which is traditionally divided into a number of different elements: the act, wrongfulness, fault, causation and damage (see Neethling and Potgieter Neethling-Potgieter-Visser Law of Delict (2010) 4; Telematrix (Pty) Ltd t/a Matrix Vehicle Tracking v Advertising Standards Authority SA 2006 1 SA 461 (SCA) 468; Van Eeden v Minister of Safety and Security (Women&apos;s Legal Centre Trust, as amicus curiae) 2003 1 SA 389 (SCA) 395; Truter v Deysel 2006 4 SA 168 (SCA) 174; Mntambo v Road Accident Fund 2008 1 SA 313 (W) 318; First National Bank of South Africa Ltd v Duvenhage 2006 5 SA 319 (SCA) 320-321; Black v Joffe 2007 3 SA 171 (C) 183; McCarthy Ltd t/a Budget Rent A Car v Sunset Beach Trading 300 CC t/a Harvey World Travel 2012 6 SA 551 (GNP) 556 559; Road Accident Fund v Krawa 2012 2 SA 346 (ECG) 363). These elements should be clearly distinguished as far as is realistic and possible, since their classification is based on considerations of fairness, efficacy and logic, which should not be disregarded lightly. If, for example, a component of wrongfulness is dragged into legal causation without due consideration, one could be caught up in a confusing net of ideas (see Potgieter and Van Rensburg "Die toerekening van gevolge aan &apos;n delikspleger" 1977 THRHR 379 382). This danger applies particularly to wrongfulness and legal causation and has been brought to the fore in the two cases under discussion.
Rasionaliteit, redelikheid en gebeurlikheidsgelde-ooreenkomste : regspraak
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2014, pp 900 –913 (2014)
In Bobroff and Partners Inc v De La Guerre was die geldigheid ter sprake van gebeurlikheidsgelde-ooreenkomste tussen regspraktisyns en hulle kliënte wat nie voldoen het aan die vereistes van die Wet op Gebeurlikheidsgelde 66 van 1997 nie. Die konstitusionele hof het &apos;n aansoek van die hand gewys vir verlof tot appèl teen twee beslissings van dieselfde volbank van die Gauteng afdeling van die hooggeregshof, Pretoria (South African Association of Personal Injury Lawyers v Minister of Justice and Constitutional Development 2013 2 SA 583 (GSJ) en De La Guerre v Bobroff and Partners Inc 2013 ZAGPPHC 33 (13 Febr 2013) (ongerapporteer)). In hierdie bespreking word na die uitspraak van die konstitusionele hof verwys as die Bobroff-saak, en na die twee ander uitsprake as die Personal Injury Lawyers-saak en die De La Guerre-saak. Die aansoek is van die hand gewys omdat daar geen redelike gronde vir &apos;n suksesvolle appèl was nie (die Bobroff-saak par 5).
Human dignity : lodestar for equality in South Africa, Laurie Ackermann : boekbespreking
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2014, pp 914 –917 (2014)
Laurie Ackermann was one of the first constitutional lawyers to develop a distinct substantive understanding of the Constitution of the Republic of South Africa, 1996. This vision, already evident from some of the constitutional court&apos;s early judgments, is marked by a strong libertarian bent and a Kantian interpretation of the values of human dignity, equality and freedom. Closely allied to his normative position on these issues are other aspects of his judicial philosophy, such as his belief in and commitment to the development of a rigorous judicial methodology and his conviction that a sustained engagement with comparative law is essential for developing an adequate understanding of South Africa&apos;s constitution. Not surprisingly, these themes and predilections are at the heart of this book, in which the author defends and works out the implications of the constitutional court&apos;s choice for a dignity-based interpretation of the right to equality.
Tax law: an introduction, Beric Croome (Ed.), Annet Oguttu, Elzette Muller, Thabo Legwaila, Maeve Kolitz, R.C. Williams, Cornelius Louw : boekbespreking
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2014, pp 918 –919 (2014)
Tax Law: An Introduction sets out to deal with income tax law on an introductory level and is aimed at LLB students. This book aims to fill a void which was identified by Juta publishers. Judge Dennis Davis, in the foreword, writes that tax has become more complicated over time. This, may be attributed to the fact that at least one tax-related bill is passed annually to ensure that tax laws keep abreast of policy changes and international practice. He also notes that almost no one can claim to have a complete understanding of all areas of South African tax law. As a result of the complexity of tax law, those who specialise, or aspire to specialise in tax law will always remain students of tax law. Therefore, a textbook setting out the basic principles is to be welcomed.