Taxi’s gaan staak oor ‘gebrekkige’ Covid-19-hulp(Foto: Courtney Africa/ANA) Die minister van vervoer, Fikile Mbalula, het Sondag gesê hy het met kommer kennis geneem van die South African National Taxi Council (Santaco) se voorneme om Maandag te staak weens hul ontevredenheid met die reddingspakket wat vandeesweek vir die bedryf bekend gemaak is. Mbalula het Vrydag aankondig dat ŉ reddingspakket van R1,3 miljard vir die taxibedryf bewillig is. Dit is verreweg een van die grooste hulppakkette aan enige Suid-Afrikaanse bedryf vir hulp om die gevolge van die Covid-19-pandemie en gevolglike afsonderingstydperk te help dra. Streng maatreëls geld egter vir die uitbetaling van die geld en die proses word terselfdertyd gebruik om die taxibedryf te formaliseer. Voorwaardes sluit in dat ŉ taxionderneming wat wil kwalifiseer formeel as ŉ sakeonderneming geregistreer moet wees; dat die onderneming ŉ sakebankrekening moet hê waarin die geld betaal kan word en dat die onderneming vir inkomste- en ander verwante belasting geregistreer moet wees. Die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) behartig die uitbetalings. Mbalula het ook gesê ŉ moratorium word op voertuigterugnemings geplaas en taxioperateurs se aanvanklike betalingsvakansie van een maand is met nog twee maande verleng. Santaco het in reaksie op die aankondiging oor die hulppakket gesê hy gaan Maandag staak omdat die pakket hopeloos onvoldoende is. Volgens die vereniging word die geld verdeel tussen sowat 60 000 metertaxi’s, e-taxidienste en oorgrenstaxioperateurs. Die balans word dan aan ander taxi’s betaal en kom volgens Santaco neer op sowat R3 800 per taxi. Die minister van vervoer, Fikile Mbalula, tydens Sondag se mediakonferensie. (Foto: Dept. van vervoer/Twitter) Taxi’s eis ook dat hulle voortaan toegelaat moet word om 100% van hul passasierskapasiteit te vervoer. Hulle is ook ontevrede omdat die SAID die uitbetalingsproses bestuur. Volgens Mbalula is die beoogde staking “ongelukkig en teenproduktief” en doen dit niks om die bedryf te help nie. “ŉ Staking gaan nie net die werkersklas negatief raak nie, maar ook die verwoesting van die ekonomie vererger.” Die minister het gesê die besluit om die meer as ŉ miljard rand beskikbaar te stel, was nie ŉ maklike een nie. “Ons moes die bodem skraap om by dié bedrag uit te kom omdat ons glo die taxibedryf, wat die meeste van ons mense vervoer, verdien dit. “Die werklikheid is dat daar geen geld meer beskikbaar is as dít wat die regering aangebied het nie.” Hy het gesê watter steun ook al beskikbaar gestel word moet ten bate van die hele bedryf wees, insluitende die eienaar-operateur in ŉ landelike gebied wat ŉ enkele taxi het. Mbalula het gesê hy neem kennis van die bedryf se besware oor die manier waarop die geld (deur die SAID) uitbetaal gaan word en dat hy teen Woensdag terugvoer oor die kwessie sal gee. (Foto: Themba Hadebe/AP) Die EFF het Sondag sy steun vir die beoogde staking gegee en gesê R5 000 [volgens die EFF se berekening] per taxi is nie naastenby genoeg nie. Die EFF sê elke taxi moet minstens R20 000 ontvang. “In die land se hele vervoerstelsel is die taxibedryf in die beste posisie om welvaart te versprei. Dit is die naaste aan die laagste range van ons ekonomiese stelsel.” Die EFF sê geld in die hande van taxibestuurders beteken dit gaan bestee word in die taxibedryf se onmiddellike omgewing, wat straatsmouse rondom taxistaanplekke insluit. “Dit gaan miljoene gesinne bevoordeel wat regte koopkrag gaan hê. Dit gaan aanvraag verhoog en tot meer handel in die ekonomie lei.” Die party het ook ander klein sakeondernemings gevra om Maandag by die staking aan te sluit. “Die geld uit die Solidarity Fund moet afgewentel word en die vertrapte ondernemings heel onder help – veral dié in swart gemeenskappe wat nooit enige hulp kry van banke wat deur wit mense oorheers en besit word nie.”