‘Matriekuitslae wys falende onderwysstelsel is in ŉ groef’Argieffoto Die matriekuitslae is met gemengde gevoelens ontvang deur politieke partye en ander organisasies. “Suid-Afrika se basiese onderwysstelsel met sy verlaagde standaarde is bloot te gebrekkig om leerlinge na behore voor te berei vir naskoolse opleiding, en dit plaas ŉ demper op die uitslae vir die 2017-matrieks wat pas aangekondig is,” het adv. Anton Alberts, VF Plus-voorsitter, en dr. Wynand Boshoff, VF Plus-leier in die Noord-Kaap, gesê. Volgens adv. Alberts en dr. Boshoff is daar veral drie groot leemtes wat leerlinge van die huidige stelsel benadeel. “Matriek is vir die meeste leerlinge die kwalifikasie waarmee die beroepswêreld betree word, maar tog word daar nie op beroepsvaardighede gefokus nie. Onderwys word ook toenemend gesentraliseer om die ANC ideologies te dien. Dit marginaliseer almal wat na beter strewe. In die plek van die Gautengse onderwysminister se voorstel van groter sentralisering in die aanbieding van matriekeksamens, stel die VF Plus groter keusevryheid voor.” Die Skoleondersteuningsentrum (SOS) van Solidariteit Helpende Hand meen die uiteenlopende prestasie van skole volgens taallyne, dui daarop dat Suid-Afrika ŉ taalprobleem het, eerder as ŉ onderwysprobleem. “Afrikaanse skole (waar meeste kinders in hul moedertaal onderrig ontvang) het aansienlik beter presteer as 80% van die skole waar leerders in Engels, eerder as hul huistaal, onderrig is. Afrikaanse skole het landwyd ver bo die nasionale gemiddeld van 72,57% presteer, ongeag moeilike sosio-ekonomiese omstandighede van sommige skoolgemeenskappe. Verskeie Afrikaanse skole behaal selfs ŉ 100%-slaagsyfer.” AfriForum het gesê die afgelope aantal jare word sogenaamde voortdurend verbeterende matriekslaagsyfers telkens gevier. Volgens Alana Bailey, adjunk- uitvoerende hoof van AfriForum, fokus haar organisasie egter op die groep leerlinge wat nooit eens matriek gehaal het nie. “Die fenomenale groei in leerlinge in die privaatsektor is enersyds die gevolg van die toename in privaat onderriginstellings die afgelope jare, maar wys ook op Suid-Afrikaners se stygende wantroue in die land se openbare onderrigstelsel.” Bailey het gesê dit bly dringend noodsaaklik dat die departement van basiese onderwys aanspreeklikheid aanvaar en leierskap toon om probleme soos ŉ gebrek aan moedertaalonderrig, ondoeltreffende kurrikulumopsies, verlammende optrede deur sommige onderwysvakbonde, ontoereikende opleidingsgeleenthede vir onderwysers, aanvegbare onderwyswetsontwerpe, disfunksionaliteit van skole en dissiplineprobleme die hoof te bied. Die Forum vir Dienslewering (F4SD) het gesê gegewe die aantal leerders wat deurgesit is, was daar geensins bestendige groei in die slaagsyfer nie. F4SD het geëis dat Angie Motshekga, minister van onderwys, in die pad gesteek word. Volgens die DA het die gehalte van onderwys in Suid-Afrika skaars verbeter ondanks Motshekga wat 2017 se uitslae geloof het.