Nadat hy met die werk in Bloemfontein begin het, het ek en hy baie gepraat oor effektiewe maniere om lede te werf. Dit was nie lank nie, toe span hy my in. Kort hierna het ek ŉ beroep aanvaar na Pretoria-Oos. Ek het toe steeds op ŉ deeltydse basis gemeentes begin besoek, wat deur Gerrie gereël is. Ek het dan die erediens gelei. Die prediking was veral toegespits op die verbondsverantwoordelikheid wat ons teenoor ons kinders het. Aan die einde van die erediens het ek vir die kerkgangers inligting oor die VCHO gegee en verduidelik watter rol die Vereniging speel as vennoot in die opvoeding en onderwys van ons jeug.
Ek kan nie onthou hoeveel gemeentes ek besoek het nie, maar dit was baie. Maar elke keer was dit vir my ŉ groot voorreg en vreugde om dit te kon doen. Ek was altyd bemoedig deur die pragtige gesindheid van leraars, kerkrade en lidmate. Almal was altyd positief en opgewonde oor die baie goeie werk wat VCHO doen.
Baie dankie vir die groot voorreg wat ek kon hê om betrokke te kon wees by hierdie pragtige Vereniging.
Ek wens u van harte geluk met die 50-jarige bestaan. Ek wil die bede uitspreek dat die beste jare vir VCHO nie agter lê nie, maar voor. Julle taak is nou groter as wat dit ooit was. Mag die VCHO steeds van krag tot krag gaan, in biddende opsien na Hom wat gesê het:
Ek het in 1943-44 my studie aan die destydse UKOVS voltooi, en my in die onderwys begeef. Ek het maar altyd die plan gehad om my as predikant te bekwaam, maar die Botesse is maar gemiddelde mense! Ek het uitgesak in Grieks en Hebreeus en het toe maar die onderwys gekies.
In 1952 het ek my studies voltooi. Ek was maar pas in die bediening toe die manne my begin pols het oor Christelike Onderwys. Agter die skerms was daar heelwat spanning, want die Vrystaatse Universiteit het gedink dat die VCHO, wat in 1949 gestig is, hom in die rug wou steek. Daar was aanvanklik die gedagte dat die VCHO hom landswyd sou beywer vir ŉ Christelike Afrikaanse Universiteit. Ons het gevoel ons as VCHO-manne moet ŉ lae profiel handhaaf in die Nederduitse Gereformeerde Kerksinode van 1952. Dominee Mentz was een van die reuse wat die NG Kerk gelewer het. Hy was ŉ streng gereformeerde man wat sy woord kon doen. Hy was ook assessor van die Kaapse Kerk. Met sy afsterwe was ek teenwoordig by sy begrafnis. Ek het die VCHO daar verteenwoordig. Professor FJM Potgieter het hom as voorsitter opgevolg. Hy was vir baie jare die voorsitter. Hy en ek het altyd ŉ besondere band gehad.
Na Manie Malan was daar Erlank en Deon Hugo. Hugo het mooi aksente gehad waarvoor ek baie waardering gehad het. Toe het dominee Japie Gerber tydens ŉ sinodesitting aan my die suggestie gestel dat hy sy dienste aan die VCHO bied, indien hulle hom sou benodig. Hy was ŉ man met ŉ helder kop vir finansies. Hy en Dawid Jacobs was groot geeste. Hy het vir die VCHO baie beteken.
ŉ Besondere gebeure vir my was die aankoop van die skoolkompleks op Oviston. Ek het eendag die Rapport oopgemaak en het gemerk dat die skool in die mark was: skool, klavier, meubels, die lot! My vrou maak toe die opmerking of ek nie die Hoofbestuur moet nader of die VCHO dalk die skool moet koop nie. Die Hoofbestuur het dit baie ernstig oorweeg en het die skool gekoop.
Professor Danie Strauss is ŉ baie begaafde persoon. Veral professor P du B Kok het ŉ baie hoë dunk van sy akademiese vermoëns gehad. Danie het op die gebied van die Christelike wysbegeerte baanbrekerswerk verrig – nie net in Suid-Afrika nie, maar oor die hele wêreld. Sy publikasies was egter soms op so ŉ hoë vlak dat gewone mense dit moeilik gevind het om te volg. Ek het dikwels vir hom gesê: “Danie, kom af!” Hy het destyds baie gedoen om die leerstoel aan Rhodes gevestig te kry.
Die fondamente van die VCHO is goed vasgelê. Op die beginsels wat ons begin het, waarmee ons jare voortgegaan het, moet ons die nuwe millennium binnegaan. Ons sal onder die seënende hand van die Here suksesse behaal. Ek twyfel nie daaraan nie.
Ek was van die begin af aangetrokke tot die idee van die soewereiniteit-van-God-op alle lewensterreine. Veral dit het my sterk aanklank laat vind by die VCHO.
Die VCHO het deur die jare ŉ besondere roeping gehad, met klemverskuiwings en aanvullings en al. Ek dink nie jou roeping as sodanig verander nie. Maar ons sit in ŉ nuwe Suid-Afrika met heel nuwe omstandighede. Veral die ouderwys word baie hierdeur geraak. Dat die VCHO steeds sy roeping en taak het, daaroor is daar by my geen twyfel nie.
Ek het nog kontak met die VCHO deur Roeping en Riglyne. Uit die aard van die saak kan ŉ mens nie by alles bybly nie. Die rolstoel waarin ek sit beperk ŉ mens se bewegings baie.
ŉ Man soos Dawid Jacobs in die VCHO het ŉ baie groot indruk op my gemaak. Hy was vir baie jare die penningmeester, ŉ taak wat hy met groot onderskeiding volvoer het. Hy was ook die voorsitter van die Eierbeheerraad. Van geboorte ŉ Hollander, stoere Calvinis en uiters belese. Jy kon met hom oor enige ding praat.
My tyd by die VCHO was ŉ oorgangstyd. Die Vrystaat het manne gehad soos Herman Strauss, professor P du B Kok, Frans Wessels en dié manne. Ek het die gevoel gehad ek moet in die Transvaal ŉ vatplek kry. Veral die onderwyserskolleges was vir my toeganklik. Sommige plekke is takke gestig. Ek is ook dikwels na die Transvaal Onderwysunie se kongresse genooi.
Ek het ook die voorreg gehad om Roeping vir die eerste maal as redakteur uit te bring. Onder Manie Malan het ons ŉ mooi logo gekry. Ook die Tydskrif vir Christelike Wetenskap het as aparte tydskrif sy beslag gekry.
Die proses het sy gang gegaan en doktor Ed Echeverria is aangestel en hy het vir ŉ aantal jare hierdie betrekking beklee totdat hy ŉ betrekking in die VSA aanvaar het. Vanweë die stygende koste verbonde aan so ŉ betrekking is dit nie weer gevul nie.
Sy sekondêre opleiding het hy te Volkskool Potchefstroom voltooi, en hy het Kweekskool bygewoon op Stellenbosch. Soos hy, is sy vader op vroeë ouderdom (65 Jaar) oorlede, en moes sy moeder klapperhaarmatrasse stop, en wasgoed vir die plaaslike hotel was, om vir hom en sy broer se studies te betaal.
In die afloop van die Du Plessis stryd op Stellenbosch, het hy aan die “Ou Paaiane” groep behoort, en daar het hy ŉ deeglike Calvinistiese fondament ontvang wat hom in sy latere bediening ŉ prominente leraar in die Ned Geref Kerk sou maak. Hy en sy broer Pieter Nico Viljoen de Lange, sou in die kerk bekendheid verwerf vir hulle streng gereformeerde lewens- en wêreldbeskouing.
Met die agtergrond van PU vir CHO tydens sy vormingsjare, het hy ŉ ideaal met ŉ aantal predikante gedeel aangaande Christelike Hoër Onderwys. Dit verklaar sy optrede as notulerende sekretaris by die stigtingsvergadering van hierdie Vereniging. Heelwaarskynlik het sy bediening te Parys, wat toe 1800 lidmate getel het, hom daarvan weerhou om verder vir die Bestuur beskikbaar te wees. Wat op my as kind ŉ onuitwisbare indruk gedurende hierdie tyd gemaak het, was die geleentheid toe hy weens oorwerktheid en bloedverlies as gevolg van ŉ bloeiende maagseer, in die voorportaal van die pastorie op Parys op die vloer neergeval en bly lê het.
Hy was ŉ lewenslange student. Hy het twee meestersgrade behaal, en ŉ doktorale proefskrif voltooi oor: “Die emansipasie van die vrou, in die lig van die Skrif”.
Ek het my opleiding aan die Onderwyskollege Potchefstroom en die PUK ontvang – Christelike Nasionale Onderwys (Later Christelike Volkseie Onderwys).
Kort na die stigting van die VCHO is doktor Antonie Koornhof, destyds predikant van die Nederduitse Gereformeerde Kerk op Vredefort, aangestel as sekretaris-uitbreidingsbeampte van die VCHO. Dit was ŉ kolskoot. Ek weet nie van iemand wat op daardie tydstip meer vir die grondlegging en koersaanduiding van die VCHO gedoen het as hy nie.
Gedurende die week het ons ook ondersteuners tuis besoek. Sy vriendelike en minsame persoonlikheid het baie mense aangetrek. Na so ŉ besoek het elke lid ŉ omsendbriefie ontvang: ŉ warm innig-persoonlike briefie wat dit vir ŉ mens onmoontlik gemaak het om Antonie en die VCHO te vergeet. Hy was sonder twyfel die suksesvolle grondlegger van die VCHO in die praktyk. Die regte man op die regte tyd en plek. Ná dr Koornhof se dood het ek vrugbaar saamgewerk met dr Japie Gerber, sy opvolger. Ons het soms gemeentes saam besoek en baie aangenaam saamgewerk. Japie het sterk sakevernuf in die VCHO-opset ingevoeg. Dit het deur die jare baie goeie resultate gelewer.
Ná die stigting van die ouervereniging op die landswye onderwyskongres oor onderwys en opvoeding in 1982 en ek as eerste voorsitter aangewys is en my pad vorentoe moes voel, was Japie ŉ werklike staatmaker. Ons moes dikwels ons man staan teen onderwysleiers wat in die ouervereniging ŉ bedreiging gesien het. Dit was ŉ uiters pynlike tendens wat deur die pers ondersteun is. Die geskiedenis het egter bewys dat hulle vrees ongegrond was. In dié tyd het ek en Japie stewig hande gevat en ons nie laat intimideer nie.
My samewerking met Gerrie van Niekerk was ook van die beste. Hy was ŉ goeie organiseerder en harde werker wat in die bloei van sy lewe letterlik op sy arbeidspad die ewigheid in is. Hoewel hy nie ŉ predikant was wat van die kansels af sy saak kon stel nie, het hy die kuns verstaan en die gawe besit om predikante daarvoor in te span. Dit was ŉ voorreg om vir ŉ kort tyd saam met hom in dieselfde span te trek.