Ons Adventsangdiens is altyd rondom die verhaal in Lukas gebou. Dit is omdat dit so hartroerend mooi is. Lukas is soos ‘n musiekblyspel met die engel Gabriël wat vir Maria groet as die vrou wat deur die Here begenadig is omdat sy swanger sal word en aan ‘n seun geboorte sal skenk en sy moet hom Jesus noem; hy sal magtig wees en die Seun van die Allerhoogste genoem word; die lofliedere van Maria en Sagaria; ‘n engel en later ‘n hele menigte van hulle wat aan skaapwagters in die verlate veld verskyn en die geboorte van die Verlosser aankondig en God loof, en hierdie skaapwagters wat vir Jesus in die krip gaan opsoek en God verheerlik en prys oor alles wat hulle gehoor en gesien het.
Omdat Josef regverdig was, het hy besluit om van Maria te skei. Binne die kultuur van die dag het hy eintlik geen ander opsie gehad nie. Maar omdat Josef nie vir Maria in die openbaar wou verneder nie, wou hy in die geheim van haar skei. Dit is egter moeiliker gesê as gedaan en die risiko’s was groot. Want indien dit aan die lig sou kom dat Maria ontrou was aan Josef, het die wet bepaal dat sy gestenig moes word (Deut 22: 20-21; onthou ook die onlangse preek uit Johannes 8). Mans wat steeds met hul verloofdes getrou het nadat dit geblyk het dat sy ontrou was, is as swakkelinge beskou. Deur in ‘n kultuur van eer en skande sy eie eer te red, het Maria dus die kans gestaan om gestenig te word (en daarmee saam natuurlik die kindjie in haar baarmoeder…). Dit wou Josef nie hê nie, en daarom wil hy stilletjies van haar skei. Wie weet, dalk was sy nie ontrou nie, maar is sy verkrag, maar dit is blote bepiegeling. In die patriargale kultuur van die dag was dit elk geval onmoontlik vir ‘n vrou om haarself op die man af te forseer: so sy is of verkrag, of sy het toegegee/ingewillig tot die man se toenaderinge. Maar sy kon beslis nie alleen vir die swangerskap verantwoordelik gehou word nie.
Steeds: vir Josef om met hierdie inligting voor die mense te gaan staan, sou gekheid wees. Want wie sal hom nou glo – waarom nou juis so ‘n kind vir hom en sy vrou?? Wie dink hulle is hulle? – So raai ek maar oor moontlike reaksies. Net omdat so iets nie ongehoord van was nie, beteken nie dit sou as waar aanvaar word nie.
Ons hanteer so dikwels vir Josef as ‘n tipe after-thought in die geboorteverhaal. Eintlik gaan dit oor Maria en oor Jesus. Josef was maar bloot die add-on wat vir Maria en Jesus gehelp het om te vlug en vir Jesus geleer het om te timmer.
Maar Josef steek sy eie eer in sy sak en is gehoorsaam aan die opdrag van die Here. Hy gee vir die kind ‘n naam, en deur dit te doen neem hy hom wetlik aan as sy eie kind. Al is Jesus nie die biologiese kind van Josef nie, word hy sy wetlike kind en op hierdie manier word Jesus opgeneem in die geslagsregister van Dawid, op hierdie manier kry die OT profesieë hul uiteindelike vervulling in die buite-egtelike kind van Maria, langs hierdie weg word Jesus die nuwe hoop vir die volk. Maar hoor nou, hy word veel meer as wat hulle verwag: “Jy moet Hom Jesus noem, want Hy sal sy volk nie net van onderdrukking en slawerny en ballingskap verlos nie, Hy sal hulle van hulle sonde verlos! En sy ander naam sal Immanuel wees, wat beteken ‘God is met ons’.
Was dit nie vir Josef nie, was dit dalk ook nie vir ons nie. Mag ook ons fyn luister na die stem van God sodat ons gedryf kan word deur sy boodskap van bevryding vir mense wat vasgeloop is.
In Rut 2 gaan Rut uit op soek na ‘n veld waar die eienaar haar sal toelaat om agter in die ry te val en saam met die ander armes, weduwees en wese die are op te tel wat oorgebly het na die oes. Toevallig kom sy by die veld van Boas uit, ‘n veraf familielid van Elimeleg, haar eertydse skoonpa en die man van Naomi, en Boas is uitermate goed vir en vrygewig teenoor hierdie vreemde vrou uit Moab. Hy breek die reëls van die Israelitiese samelewing deur vir haar goed te wees en aan haar hesed (liefde sonder grense) te bewys, want, sê hy, hy weet baie goed wat sy alles vir haar skoonma gedoen en beteken het sedert die verlies van haar man en twee seuns. “Mag die Here jou daad vergoed, en mag jou lone ten volle betaal word deur die Here God van Israel na wie toe jy gekom het om toevlug/skuiling onder sy vlerke te soek” (2:12).
Nadat Naomi van alles te hore gekom het begin sy plannetjies beraam, want wie weet?, as Boas so goed is vir Rut sal hy dalk, net dalk, bereid wees om met haar te trou. Hy hoef natuurlik nie, want hy is nie een van die oorledene se broers nie, maar hy is darem ‘n veraf familielid wat dit tog moontlik maak. En hy het immers alreeds die wet van gasvryheid teenoor die Moabiete verbreek deur oor die bestek van ‘n hele aantal weke vir Rut toe te laat om tussen sy werkers te beweeg en daar, waar die are nog volop was, bymekaar te maak sodat sy en haar skoonma genoeg kan hê om te eet.
4:15: Mag hy wees die een wat lewe aan jou teruggee en die een wat jou op jou oudag versorg, want jou skoondogter wat vir jou lief is het aan hom geboorte geskenk, sy wat vir jou beter is as sewe seuns!”
4:16: Naomi het die seuntjie geneem en teen haar bors gedruk, en sy was vir hom ‘n versorger (sy het hom help grootmaak).
Die afgelope weke het ons Rut se verhaal gelees – die Moabitiese vrou, gebore in die bloedskandelike lyn van Lot wat in sy dronkenskap met sy dogters seks gehad het. Verder ook deel van die volk wat nie vir die Israeliete wou kos gee op hul reis nie. Die Moabiete was verag en moes vermy word. Rut was die ma van Obed, Dawid se oupa.
Batseba, die vrou wat dikwels in die geskiedenis voorgestel word as die een wat vir Dawid verlei het, maar die waarskynlikheid is groter dat sy deur Dawid verkrag is. Sy was die ma van Salomo.