Soveel tale wat ek kan ... | Maroela Media
Deur Hügo Krüger
Dit is Parys en hier staan ek in die tou by die "prefecture", binnelandse sake vir die Franse. Dis een jaar nadat ek met my meestersgraad begin het en ek sal wat wil gee om net weer daardie gesprek, by Waltloo in Pretoria, te kan hê met daardie tannie wat so mooi Afrikaans praat. Sy werk as kassiere, een van die min wat nie 'n pakket gevat het nie. Sy byt maar vas en haar aftrede is net om die draai. Sy sal seker uithou tot sy 60 is. Ná 40 jaar by dieselfde plek!
Sy is gelukkig, dinge gaan nou nie meer so "smooth", soos die Engelse sê, soos voorheen nie, maar haar kinders kom nog naweke kuier en die kleinkinders doen goed op skool. Die oudste dink daaraan om Japan of Suid-Korea toe te gaan, om Engels te gaan gee ná skool. Dis dié dat ons nou Engels as "home language" op skool neem. Sodat ons net so "posh" soos die "souties" kan praat en boonop nog Afrikaans suiwer kan praat.
Soos my ouma altyd vir my gesê het: "Die mixing van die language maak 'n helse confusion." Daarom trap sy ons uit, as ons ons tale meng! "In hierdie huis sal jy Afrikaans suiwer praat, want ons het jou so groot gemaak en jou ouers het jou opgevoed!" sê sy.
"Eintlik my seun, moet jy soveel tale as moontlik leer. As jy regtig wil hê dat iemand vir jou respek moet toon, dan praat jy sy taal, want dan praat jy met sy hart. Gaan kyk bietjie as oupa vir die karwagte 'n fooitjie gee, hy haal 'n paar ekstra munte uit as hulle Afrikaans praat. En moet nou ook nie soos regte hardkoppige Afrikaners of Engelsmanne, hulle is die ergste, wees nie. As die mense in die straat jou sien – die swart mense, dan sê jy vir hulle 'Dumela, o kae? Nna ke Hügo'. Jy vergeet nie 'nna' nie, want dit is formeel! Hulle almal ken my hier as 'gogo' (ouma) in Noord-Sotho."
Die tou hier in Frankryk is lank, maar dit gee my kans om die vorms in die vul. Ek kyk so effens wat die vrou langsaan my doen – ja dit is dieselfde hier. Daar 'n dubbel negatief in Frans, maar ons Afrikaners ken dit mos!
Reg, voor in die tou nou. Hier is 'n bordjie voor op die ou se bank: "loi Toubon de 1994", basies van hierdie datum af sal die "prefecture" verplig word om slegs in Frans te werk met alle buitelanders! Ek skud net my kop. Soos daai AWB-ouens wat ek in die noorde van Wes-Transvaal teëgekom het.
"Monsieur Krucher?", vra die man agter die kassiere. Dis seker Krüger.
"Oui, c'est moi. Bonjour monsieur."
"Est-ce que vous voulez reste ici en France après tes études?"
"Je ne suis pas sûr, monsieur."
Een ekstra jaar hier, waarom nie?
"Mais toi, tu peux travailler ici! Nous, on besoin les ingénieurs. Peut-être après tes études?"
"In Suid-Afrika, sê hulle vir my, vir sekere poste: "hou verby"– dis mos BEE nê. Hier vra hulle my of ek nie eerder wil bly nie."