Tot sterwens toe gereguleer
San Francisco was die eerste stad wat e-sigarette verban het. Ek het toe hieroor gewaarsku. Tabakmaatskappye het gedink in die hoogs gereguleerde markte van Noord-Amerika en Wes-Europa lê hul heil moontlik in e-sigarette. Pleks daarvan het die reguleerders egter begin om terug te baklei.
Groot tabakgroepe het hulself blootgestel. Die beste scenario hier is dat e-sigarette nie die redding is waarop hulle gehoop het nie. Die slegste scenario is nuwe hofsake of bloot regulasies wat tabakverkope – ook in die vorm van e-sigarette – verder sal knou.
Stor-Age is ’n aandeel wat ek al sedert sy notering in 2015 dophou. Sy sakemodel het my egter nooit oortuig nie. Die koste verbonde aan kliënteverkryging het my nog altyd gepla – veral aangesien byna die helfte van kliënte vir minder as ’n jaar lank stoor.
Stor-Age gebruik egter aanlyn hulpmiddels om die verkrygingskoste laag genoeg te hou om die omset in kliënte winsgewend te maak. Sy jongste resultate vir die jaar tot einde Maart toon ’n styging in inkomste, wins en uitkerings, terwyl die aandeel die eiendomsindeks (SAPY) uitpresteer.
Oor die algemeen is dit ’n goed bestuurde en lekker winsgewende onderneming.
Selfs sy Britse verkrygings vaar goed, met 16 eiendomme wat ’n derde van sy eiendomme se waarde en ’n kwart van sy huurders uitmaak. ’n Paar kleiner plaaslike transaksies het winste ook ’n hupstoot gegee.
Oor die algemeen is dit ’n goed bestuurde en lekker winsgewende onderneming. Wat sy winste aanhelp, is dat die moeilike ekonomiese toestande maak dat mense afskaal en stoorplek benodig, wat beteken swaar tye baat die onderneming eintlik.
Verstaan die aard van dié spel
Goud is aan die loop. Bitcoin** is op loop. Gits, selfs die plaaslike markte is aan ’t loop, met die plaaslike Top40 wat vir die jaar tot nou (by die skryf hiervan laat in Junie) met meer as 13% gestyg het.
Die punt is dat ons moet begryp dat aandele beleggings is, terwyl goud, bitcoin en so meer dit nie is nie.
Laasgenoemdes is verhandelingsinstrumente. Hoewel daar wins te maak is, kom dié wins eers wanneer mens verkoop (met geen dividenduitkerings tussendeur nie).
As mens dus dié alternatiewe bates besit, moet jy altyd gereed wees om te verkoop – nie noodwendig gou verkoop nie, want deur langer vas te hou, kan jy beter wins maak. Maar op die ou end moet ’n verkooptransaksie volg.
Aandele, daarenteen, is beleggings en kan aansienlik langer (in teorie vir ewig) gehou word. Die les is dat jy met dinge soos goud en bitcoin ’n goeie uittreestrategie moet hê.
Lang pad na nêrens?
Steinhoff se resultate was so vrot soos verwag en die pad na winsgewendheid lyk langer as wat verwag is. Dit lyk egter of die nuwe direksie wesenlik vorder om die maatskappy weer winsgewend te kry.
So, ofskoon Steinhoff sekerlik weer eendag winsgewend kan wees, meen ek steeds die maatskappy sal later gelikwideer word, met aandeelhouers wat min of niks daaruit sal kry nie.
’n Rits hofsake bly egter oor wat die maatskappy inderdaad bankrot kan maak. Ook is dit só dat niemand die bedrieglikhede wat by die maatskappy aangegaan het volledig begryp nie, daarom bly dit ’n wesenlike risiko.
Transaksie of geen transaksie nie?
Loop die Clover-transaksie gevaar om ineen te stort? Die prys is op 2 500 sent vasgestel, maar tans verhandel die aandeel op 2 000 sent. Ofskoon party goedkeurings nog benodig word, sou ek ’n kleiner prysverskil verwag.
Die risiko bestaan dat Clover nie sy waarborg vir verdienste voor rente, belasting, depresiasie en amortisasie (ebitda) haal nie, wat ’n “wesenlik nadelig”-klousule kan meebring.
Daar is dus risiko, maar soos ek voorheen geskryf het, is daar ook ’n moontlike wins van 25% as jy dink die transaksie sal plaasvind. En ek meen dit sal.
Die koper kan egter steeds met die transaksie voortgaan, en ek dink hy sal waarskynlik. Dit is deels omdat daar reeds soveel vordering met die transaksie gemaak is.
Belangrike sektor, maar…
Met Tongaat in die moeilikheid en Illovo gedenoteer, is Crookes Brothers** al regte “boerdery-aandeel” wat oorbly. Sy resultate vir die jaar tot einde Maart dui op inkomste van 21% hoër en wesensverdienste per aandeel (WVPA) wat byna verdriedubbel het, aangesien die droogte nou uit die stelsel gewerk is.
Dit het rekordoeste in suikerriet, piesang en macadamia-neute meegebring, met nuwe markte vir macadamias wat vir ’n stewiger inkomste sorg. Boerdery bly oor die algemeen ’n moeilike bedryf. Die grootste risiko bly ’n volgende droogte – iets heeltemal buite die bestuur se beheer. Boonop, terwyl winste herstel het (en met rekordproduksie in talle segmente), is hy steeds ver onder die vlakke voor die droogte.
Sy resultate vir die jaar tot einde Maart dui op inkomste van 21% hoër en wesensverdienste per aandeel (WVPA) wat byna verdriedubbel het, aangesien die droogte nou uit die stelsel gewerk is.
Die jongste verwaterde WVPA staan op 145 sent, teenoor 424 sent vir die boekjaar geëindig Maart 2017. Dit het deels daarmee te doen dat die maatskappy (naas ander probleme) ’n prysnemer is.
Die punt is dat boerderybedrywighede weliswaar kritiek belangrik vir die samelewing is, maar dikwels ’n swak belegging is, selfs al probeer mens die herstel ná die droogte verhandel – wat nie in óf Tongaat óf Crookes Brothers se aandeelprys kon materialiseer nie.
Metrofile** het aangekondig hy herstruktureer sy skuld. Die maatskappy se resultate vir die ses maande geëindig Desember 2018 het ’n belastingkoers van 40% meegebring, veel hoër as die verwagte 28%.
Dit het sy resultate uiters negatief beïnvloed. Die rede is dat die skuld op groepvlak was en die rente nie gereken kon word as ’n belastingaftrekbare uitgawe nie. Die nuwe, herstruktureerde bedeling stel wel hierdie kwessie reg.
Die rentekoers sal aanvanklik dieselfde bly, maar sal daal namate die skuld afbetaal word. Dit sal nie vir die voljaarresultate vir Junie 2019 veel help nie, maar behoort minstens 15% te voeg by Junie 2020 se WVPA vir die voljaar.
Oorweeg belasting- implikasies
Naspers* se ontknoping van sy nie-Suid-Afrikaanse bates in ’n maatskappy wat in Amsterdam genoteer sal word en as Prosus bekend sal wees, is weens “ ’n administratiewe fout deur ’n eksterne diensverskaffer” vertraag.
Die nuwe aandeelhouersvergadering sal laat in Augustus plaasvind en die transaksie self waarskynlik in September. Aandeelhouers kan kies om hul bestaande Naspers-aandele te behou en bykomende aandele kosteloos te ontvang.
Op die ou end sal Naspers steeds sowat 73% van Prosus besit, dus sal aandeelhouers niks beter of slegter daaraan toe wees ná die transaksie nie, wat hulle ook al besluit.
Die belastingimplikasie hier is dat die prys wat jou aandele jou gekos het in die geheel dieselfde bly, maar jy sal meer aandele besit en gevolglik moontlik meer kapitaalwinsbelasting (KWB) moet betaal wanneer jy uiteindelik verkoop. Die verstekopsie is om vir elke Naspers-aandeel wat jy besit ’n nuwe Prosus-aandeel te ontvang.
Dié opsie sal onmiddellik KWB op die Naspers-aandele betaalbaar maak, aangesien hulle geag sal word verkoop te wees.
Die mark kan die Prosus-aandele egter opdruk vanweë hul Europese notering (en dus groter moontlike kopersmark).
Waarom die opskorting?
Tongaat Hulett se versoek om ’n verhandelingsopskorting doen vreemd aan. Die maatskappy sou bes moontlik opgeskort word weens sy laat resultate (wat einde Julie uitgereik moet word maar waarskynlik laat in Oktober eers sal kom).
Die kernsaak is egter dat die laaste twee stelle resultate (vir die jaar tot Maart 2019, en vir die ses maande tot September 2018) nie betroubaar is nie. My siening is dat almal op dieselfde bladsy is wat die beskikbare inligting betref.
Hoekom dus die aandeel opskort? Verwag nietemin ’n ineenstorting van die prys wanneer die aandeel uiteindelik resultate publiseer en weer begin verhandel, want mense gaan hulle haas om uit te klim. Verskeie handelaars in afgeleide instrumente het my ook gekontak om te verstaan hoe hul oop posisies geraak sal word.
Die kort antwoord is dat jy vas is. Kontak egter jou makelaar, aangesien jou makelaar moontlik transaksies van die mark af kan vind om jou te help uitkom – veral as jy kortverkoop het en aandele wil koop om jou posisie af te sluit.
Stuur 'n boodskap terugvoer@finweek.co.za
Die skrywer besit aandele in Metrofile en twee bitcoin.
Die skrywer het ook aandele in Crookes Brothers, want sy 11-jarige nefie wou ’n “piesangaandeel” vir sy verjaardag hê.