In my praatjie "'n Koppige relaas" noem ek die naam van die Japannese skrywer en dramaturg Yukio Mishima wat homself vir rituele onthoofding aangebied het. Mishima het twee vroe� kwatryne ge�nspireer, gelukkig nooit gepubliseer nie. Daar is 'n vae verwysing na Mishima se outobiografiese teks Confessions of a mask, waarin hy vertel van sy eerste masturbasie-sessie, aangestig deur 'n afbeelding van Guido Reni se sensuele voorstelling van 'n pyldeurboorde Sebastiaan.
In genoemde praatjie spreek ek my twyfel daaroor uit of ek ooit 'n sonnet oor Mishima gaan aandurf. Maar die muse - of gremlins - voer soms vreemde planne in die mou vir skrywers.
My sonnette "Die eerste visioen van Yukio Mishima" en "Die tweede visioen van Yukio Mishima" bestaan by die grasie van ironie. Di� "visioene" is bloot 'n eufemisme vir seksekstases ten hemele gevoer. 'n Bekende kunskritikus, dalk Kenneth Clarke, het na aanleiding van die geestelike vervoering van 'n heilige, soos uitgebeeld in die skilderkuns, iets te dien effekte ges�: As d�t 'n visioen is, het ek al baie in my lewe gehad.
Dit is verleidelik om die ontstaan van 'n bundel verse of kortverhale net as 'n organiese proses te sien. Natuurlik is daar periodes van "stil, geheime groei", om 'n frase by Van Wyk Louw te leen; periodes waarvan die helderbewuste rede nie weet nie. Maar daar is voorbeelde van tekste wat volledig deur die rede aangestig is, en vanselfsprekend gryp die rede in by die redigering en ordening van tekste.
Wat met stelligheid ges� kan word, is dat 'n skrywer in 'n verhoogde staat van bewustheid en ontvanklikheid is wanneer hy aan 'n bundel werk, of beter ges�, wanneer 'n bundel met hom begin werk. Hy is in gesprek met sy "ander selwe"; sy verse en stories is in gesprek met mekaar. Verse spring op aandag, soos in sommige kinderboeke illustrasiefigure met die omblaai van 'n bladsy kiertsregop spring en manhaftig s�: Hier is ek. En natuurlik is alle verse en alle figure nie ewe welskape nie, maar 'n skrywer, soos 'n ouer, het ook sy skewe kinders lief.