Die Heelal Draai | Petronel Baard
Luister, stroom of koop die album op bekende digitale musiekplatforms soos Spotify en Itunes.
Bestel die fisiese CD en ons lewer dit by jou naaste Pep Stores af.
VIDEO AKKERBLARE SNIT PressReader - Huisgenoot: 2018-01-25 - Al­ler­gies vir rooi­vleis ná bos­luis­byt
Al­ler­gies vir rooi­vleis ná bos­luis­byt
Na­dat die pa­ra­siet haar ge­byt het, is Je­an­dré al­ler­gies vir se­ke­re kos­se en kan sy nie meer haar ge­lief­de braai­vleis eet nie
Huisgenoot - 2018-01-25 - Inhoud - Deur PIE­TER VAN ZYL
HAAR guns­te­ling was ’n boe­re­wors­rol. ’n T­jop­pie oor die ko­le was ook lek­ker, maar niks kon kom by ’n lek­ker, sap­pi­ge stuk­kie wors nie . . . Maar dit was in die goeie ou dae – die dae voor sy langs die vleis­braai­vuur moes ver­dui­de­lik: “Ek is al­ler­gies vir braai­vleis.”
“Men­se ver­staan dit nie,” sê Je­an­dré Oost­hui­zen (20). “Hul­le dink net ek is vol non­sens en kar­ring: ‘Ag, eet hier­die klein stuk­kie vleis.’ Hul­le be­sef nie hoe ge­vaar­lik dit is nie.”
Sy haal haar bril af om die tra­ne weg te vee ter­wyl ons in ’n ont­byt­plek in Ge­or­ge ge­sels oor haar seld­sa­me al­ler­gie wat ná ’ n bos­luis­byt toe­ge­slaan het. Sy eet van­og­gend net ei­ers op roos­ter­brood, want dis nie net braai­vleis wat sy nie meer kan eet nie. Sy is al­ler­gies vir al­le vleis van soog­die­re soos skaap, bees en vark, en vir e­ni­ge pro­duk­te van hier­die die­re, soos ’n kap­su­le of geur­mid­del wat ge­la­tien be­vat of hoen­ders wat been­meel ge­voer is. Hier aan die ont­byt­ta­fel is spek ta­boe – ook melk, bot­ter, kaas en jo­gurt.
Na­dat ver­skil­len­de huis­dok­ters kop­ge­krap het oor wat pre­sies die al­ler­gie­se re­ak­sie by haar ver­oor­saak, is hier­die al­ler­gie vir rooi­vleis in De­sem­ber ver­le­de jaar by haar ge­di­ag­no­seer. Dit was na­dat ’n bloed­toets vol­gens ’n pa­to­loog se ver­slag ’n baie hoë vlak van die kool­hi­draat al­fa-gal in haar bloed ge­toon het.
Dié kool­hi­draat kom in die vleis van soog­die­re bui­ten men­se en an­der pri­ma­te voor. In A­me­ri­ka het na­vor­sing ge­toon die Lo­ne S­tar-bosluis, waar­van ver­wan­te spe­sies in Suid-A­fri­ka voor­kom, kan die “dra­er” wees van die al­fa-gal-kool­hi­draat na­dat dit op soog­die­re ge­voed het.
Ons word dan op ver­skil­len­de ma­nie­re ge­sen­si­teer, ver­tel prof. Mike Le­vin van die Al­ler­gie stig­ting van Suid-A­fri­ka. Wan­neer die kool­hi­draat met ’n bos­luis­byt aan die mens oor­ge­dra word, kan dit in seld­sa­me ge­val­le die mens sen­si­tief maak vir die al­fa-gal-kool­hi­draat en ’n al­ler­gie­se re­ak­sie op rooi­vleis en ver­wan­te die­re­pro­duk­te ver­oor­saak.
“My dood was al­tyd boe­re­wors­rol­le,” sê Je­an­dré en lag wrang, want nou kan dit haar let­ter­lik in ’n ko­ma laat ver­val en haar dood be­te­ken. Sy kan wel vis en pluim­vee soos hoen­der en vol­struis eet. Maar moe­nie dink sy kan vir haar ’n stuk­kie hoen­der een­kant op die roos­ter braai nie. As rooi­vleis aan die roos­ter ge­raak het en haar hoen­der met daar­die ge­deel­te in kon­tak kom, is dit ge­noeg om ’n al­ler­gie­se re­ak­sie te ont­lok. Selfs wan­neer haar kê­rel, Ke­vin Fry (19), haar soen na­dat hy vleis ge­ëet het, kry sy ’n vel­uit­slag.
Je­an­dré se ma, Jo­ri­ta (48), kyk met me­de­lye na Je­an­dré ter­wyl sy ver­tel van haar lip­pe wat soos “trek­ker­ban­de op­ge­swel het” en die nag­te wat sy nie kon a­sem kry nie voor hul­le uit­ge­vind het wat fout is.
Dan sug Jo­ri­ta: “Wat­ter er­ger al­ler­gie kan ’n mens in Suid-A­fri­ka hê as vir rooi­vleis?”
WAN­NEER die res van die ge­sin – Jo­ri­ta, haar kê­rel, Mark Ja­cob­son ( 54), haar seun, Jacques (24) en sy ver­loof­de, Tasha Ja­cob­son (25), braai – gaan maak Je­an­dré haar eie kos, soos pas­ta met hoen­der, in die kom­buis.
Sy leef na aan die na­tuur in Den­ne­oord, ’n uit­brei­ding van Ge­or­ge in die Suid-Kaap waar bok­ke en an­der die­re uit die om­lig­gen­de wou­de ge­reeld in hul oor­groei­de tuin kom kui­er. Van­daar kan die ge­sin se drie kat­te en drie hon­de
mak­lik bos­lui­se in die huis in­ab­ba.
Op 14 Ju­lie ver­le­de jaar het ’n bosluis haar op haar lin­ker­voet ge­byt. Sy was in die sa­lon waar haar ma as haar­kap­per werk toe dit vir haar be­gin voel as­of haar voet “aan die brand” is en sy die bosluis op haar vel sien. Sy gil toe: “Bring die twee­zer, ma!” Maar van­dag ver­tel sy: “Dit was die ver­keerd­ste ding wat ek kon doen.”
Je­an­dré het se­dert­dien uit­ge­vind dit is be­ter om nie ’n bosluis te pro­beer af­trek nie, want sy poot­jies en bek kan aan jou vel af­breek en jou ver­der be­smet. Die gog­ga moet eer­der met die soort ys ver­wy­der word wat vir vrat­jies ge­bruik word. Dit kan ook ver­sig­tig – son­der om druk op die bosluis se lyf uit te oe­fen – ge­doen word met ’n spe­si­a­le haar­tan­ge­tjie met ’n fy­ner punt as die ge­wo­ne een waar­mee wenk­broue ge­pluk word.
’n Maand la­ter het Je­an­dré uit die blou­te ’n al­ler­gie­se re­ak­sie ge­toon. “My he­le lig­gaam het uit­ge­slaan; dit het soos ma­sels ge­lyk,” ver­tel sy. Sy het ’n paar uur te­vo­re braai­vleis ge­ëet, maar hul­le het ge­dink sy is dalk al­ler­gies vir die ta­ma­tie op die braai­brood­jies. Eers la­ter het dit ge­blyk dit was haar eer­ste al­ler­gie­se re­ak­sie op rooi­vleis.
Sy het by die ap­teek an­ti­his­ta­mien ge­kry en die uit­slag het ’n paar dae la­ter ver­dwyn.
Op 12 No­vem­ber is sy weer deur ’n piep­klein bos­lui­sie ge­byt; dié keer aan die been. Aan­vank­lik het sy geen re­ak­sie op die byt ge­toon nie, maar en­ke­le dae la­ter, op 19 No­vem­ber, het sy om half­drie die og­gend wak­ker ge­skrik na­dat sy die vo­ri­ge aand ’n stuk­kie wors ge­ëet het.
“Ek kon nie my ge­sig voel nie. My lip­pe wou bars. Ek het soos An­ge­li­na Jo­lie ge­lyk, maar nie op ’n goeie ma­nier nie. Om al my lit­te was groot, rooi kol­le. Dit het ge­voel as­of warm se­ment deur my are loop.”
Haar ma het vir haar an­ti­his­ta­mien­pil­le in­ge­jaag, maar die uit­slag was so hard­nek­kig dat dit eers twee dae la­ter op­ge­klaar het.
Drie dae la­ter, na­dat Je­an­dré die vo­ri­ge aand ’n ste­ak ge­ëet het, het sy weer om half­drie die og­gend wak­ker ge­skrik. Sy het ge­suk­kel om a­sem te kry, haar ge­wrig­te het ge­pyn en haar arms het ge­jeuk. Her­haal­de­li­ke ge­bruik van ’n as­ma­pom­pie en an­ti­his­ta­mien het ver­lig­ting ge­bring, maar sy het steeds die vol­gen­de dag ge­voel as­of ’n bus oor haar bors en keel ge­ry het, sê sy.
Na­dat ma en dog­ter haar simp­to­me op Google in­ge­tik het, het hul­le be­gin ver­moed sy het dalk ’n al­ler­gie vir rooi­vleis ont­wik­kel en ’n dok­ter ge­vra om ’n bloed­toets te doen. “Ons het ge­dink dis dalk die MNG-geur­mid­del in die wors. Tog net nie die tjoppies nie . . . ” ont­hou Jo­ri­ta.
Op 12 De­sem­ber het die uit­slag van die bloed­toets hul ver­moe­de be­ves­tig en ’n rooi­vlei­sal­ler­gie is amp­te­lik by haar ge­di­ag­no­seer – toe­val­lig op die­self­de dag dat Bur­ger King ’n tak in Ge­or­ge ge­o­pen het. “Ons was al­mal so op­ge­won­de daar­oor,” oor, sê Je­an­dré, wat nou dalk nooit een van dié be­ken­de bur­gers sal kan proe nie.
Selfs al eet sy hoen­der, moet sy se­ker maak die meul waar­in die vleis ge­maal is, is nie ook vir rooi­vleis ge­bruik nie.
Dis se­dert haar di­ag­no­se ’n on­ein­di­ge stryd om se­ker te maak Je­an­dré kry geen ne­we­pro­duk­te van soog­die­re in nie. S­tow­we soos ge­la­tien, ke­ra­tien, vi­ta­mien D3 en nog ve­le an­der is vir haar op die ge­vaar­lys. Jo­ri­ta het ’n ver­groot­glas ge­koop om die bestanddele op e­ti­ket­te te fyn­kam.
Je­an­dré skryf nou selfs aan die ver­vaar­di­gers van ont­byt­kos en me­di­sy­ne om se­ker te maak hul pro­duk­te be­vat geen spo­re van soog­dier­pro­duk­te nie. Sy het room­ys met ko­kos­neutroom leer maak en ge­bruik seep son­der die­re­vet­te.
’n Ken­merk van die al­ler­gie is ’n ver­traag­de re­ak­sie na­dat die per­soon aan rooi­vleis of ’n ne­we­pro­duk bloot­ge­stel is; daar­om is dit soms moei­lik om vas te stel wat pre­sies die re­ak­sie ver­oor­saak. Die geur van vleis wat gaar­ge­maak word en selfs bil­tong in ’n win­kel het haar al laat naar word. By ’n al­fa-gal-steun­groep op die in­ter­net het Je­an­dré en Jo­ri­ta al waar­de­vol­le raad ge­kry. “Wan­neer haar kop­vel be­gin jeuk en haar mond swel, kan ek se­ker wees sy gaan tus­sen drie en ses uur la­ter ’n re­ak­sie hê,” weet Jo­ri­ta nou.
Je­an­dré loop nou met ’n a­dre­na­lien­spuit in haar hand­sak rond vir ’n nood­ge­val.
“Dis nie lek­ker nie,” sê sy. “Maar ek maak die bes­te daar­van eer­der as om al­e­wig te kla. Ek wil net ver­al ou­ers hier­van be­wus maak.
“Ma’s, voor jul­le jul ba­bas op die gras neer­sit, kyk uit vir bos­lui­se. Jy weet nie wat in hul in­ge­wan­de skuil nie.”
‘Ons het ge­dink dis dalk die MNG-geur­mid­del in die wors. Tog net nie die tjoppies nie’
“En ek was al­tyd so lief vir braai­vleis.” Je­an­dré Oost­hui­zen van Ge­or­ge het on­langs uit­ge­vind sy het ’n seld­sa­me al­ler­gie vir rooi­vleis en al­le by­pro­duk­te wat van soog­die­re af­koms­tig is.
LINKS: L Je­an­dré raak e­mo­si­o­neel wan­neer sy oor haar al­ler­gie praat, ver­al om­dat men­se dink sy sit aan. LINKS BO: Haar lip­pe het in No­vem­ber op­ge­swel weens die al­ler­gie. REGS BO: ’n Uit­slag wat soos ma­sels lyk, is ook ’n simp­toom van dié al­ler­gie.