Durbaniete weier dat aanleg weer oopmaak ná gaslekkasieOmgewingsaktivis Desmond D’Sa, wyksraadslid Aubrey Snyman en algemene bestuurder van Safripol, Anton Booysen (Foto: ANA) Inwoners van ŉ nywerheidsgebied in die suide van Durban weier dat ŉ chemiese fabriek weer sy deure oopmaak ná skadelike gasse in die gebied vrygelaat is wat hulle met asemhalingsprobleme, hoofpyn en ŉ veluitslag gelaat het. Die inwoners het Saterdagoggend buite Safripol se Mobeni-aanleg bymekaargekom om ŉ verduideliking te eis oor die lekkasie van die algemene bestuurder, Anton Booysen, en ŉ lys van eise te oorhandig. Safripol (voormalig Hosaf) vervaardig en versprei poliëtileentereftalaat (PET)-hars en poliëstervesel. Die fabriek is ŉ paar meter van ŉ skool en huise geleë. Dit is na bewering nie die eerste keer wat gasse weens ŉ lekkasie in die gebied vrygelaat is nie, maar aldus inwoners was die jongste voorval “die ergste ooit”. Die chemiese reuk is tot in Glenwood en Umbilo in die noorde aangemeld en Amanzimtoti in die suide. Die reuk is waarskynlik die gevolg van Dowtherm, ŉ verbinding wat in nywerheidshitteoordragstelsels gebruik word. Die lekkasie het Vrydagmiddag omstreeks 15:00 plaasgevind en werknemers is ontruim. Die erge plastiekreuk het egter in nabygeleë inwoners se huise ingetrek en persone het gekla dat hulle sukkel om asem te haal. Hulle het ook hoofpyn, ŉ brandgevoel in die oë en ŉ veluitslag aangemeld. Kinders en bejaardes is die swaarste getref, aldus inwoners by die vergadering. Booysen het gesê die aanleg se “materiaalveiligheid-datastel” beveel aan dat persone hul oë moet uitspoel met water indien ŉ lekkasie sou voorkom. “Moes ons nie daardie inligting gehad het lank voor dit gebeur het nie,” wou een man by die vergadering weet. Ontstoke inwoners, van wie sommige chroniese gesondheidskwessies het, het hul besware aangeroer by die vergadering (Foto: ANA) Booysen het gesê die chemikalieë is bekend dat dit ŉ velirritasie kan veroorsaak en “moontlik” tot asemhalingsprobleme kan lei. Die vloeibare gesmelte produkte kan werkers in die aanleg brand, het hy bygevoeg. Daar is egter “geen langtermyn negatiewe effekte nie” en die chemikalieë is nie karsinogenies nie. “Dit is ongemaklik, irriterend en onwelriekend, afhangende van die vlakke.” Hy het gesê ŉ “onafhanklike derde party” is aangestel om ŉ analise te doen by die aanleg en die fabriek het ŉ “baie goeie veiligheidsrekord”. Sodra die ondersoek afgehandel is, sal die aanleg die gemeenskap in kennis stel en maatreëls sal ingestel word “om dinge anders te doen”. Booysen het ŉ beroep op die gemeenskap te doen om toe te laat dat bedrywighede hervat. Inwoners het dit egter teengestaan. Die maatskappy het ŉ privaat ambulansdiens gehuur om mobiele mediese bystand te lewer (Foto: ANA) Desmond D’Sa, ŉ internasionaal bekende aktivis wat oorkant die aanleg woon en aan die hoof staan van die Suid-Durbanse gemeenskapsomgewingsalliansie (SDCEA) het gesê Booysen se uitlatings “ondermyn baie dinge”. “As jy jou werkers kon ontruim, dan moes jy ons almal ook ontruim het,” het D’Sa gesê, onder luide toejuiging van die gehoor. Hy het gesê die gemeenskap wil hê ŉ 24-uur kliniek moet in die gebied opgerig word wat sewe dae per week deur dokters beman word en waarvoor die fabriek betaal. “Ons wil hê ons kinders en elkeen van ons moet behoorlik ondersoek word. Dit is ononderhandelbaar.” D’Sa het vroeër by die fabriek gewerk. “Ons het dit deur die nag ingeasem. Ons weet Dowtherm het ŉ langtermyn effek op ons almal. Moenie met ons kom praat oor werk nie. Ons wil hê jy moet vir ons sê hoe ons dit gaan hanteer.” As daar nie aan die eise voldoen word nie, sal die aanleg Maandag ŉ prokureursbrief ontvang, het D’Sa bygevoeg. Booysen het geantwoord die maatskappy beskou die gemeenskap se besware in ŉ baie ernstige lig. “Ek stem saam dat ons ŉ noodontruiming moet hê vir die hele gebied, nie net vir die fabriek nie. Ons sal alarms installeer en seker maak dat ons die gemeenskap in kennis stel van alles. Ons sal alles oorweeg wat genoem is en terugkom na julle toe.” Ontstoke inwoners, van wie sommige chroniese gesondheidskwessies het, het hul besware aangeroer by die vergadering (Foto: ANA) Booysen het weer gepleit dat die aanleg sy deure moet oopmaak, maar die gemeenskap het steeds geweier en gesê hy moet eers met ŉ geskrewe antwoord reageer op hul eise. “Hoe vinniger jy terugkom na ons toe met iets skriftelik, hoe vinniger sal ons vergader en besluit of die aanleg weer kan oopmaak,” het D’Sa gesê. Hy het gesê die inwoners wil ook bewyse hê dat die maatskappy die nasionale departement van omgewingsake en die Groen Skerpioene in kennis gestel het van die voorval. Toe die African News Agency (ANA) Saterdagmiddag ná die vergadering telefonies met D’Sa gesels het, het hy bevestig dat ŉ mobiele kliniek reeds na die gebied ontbied is en dat verskeie inwoners na privaat hospitale geneem is vir verdere behandeling.