Hierdie verkenning bied vanselfsprekend nie eers naastenby 'n oorsig oor die groot verskeidenheid visies op die mens nie (vgl. Van der Walt 2014b). Dit wil slegs met enkele voorbeelde aantoon hoe persone se filosofiese visie op die homo sapiens ook implikasies inhou vir hulle visie op manlike en vroulike geslagtelikheid. Daarmee word 'n aanvulling gebied op 'n voorafgaande artikel. Daarin is 'n vroulike filosoof, suster Prudence Allen (1985) se gedagtes oor geslagtelikheid bespreek. In die huidige artikel stel die outeur hom in die skoene van 'n manlike wysgeer, Dirk H.Th. Vollenhoven (1892-1978), om te probeer aantoon watter implikasies sy analise van Westerse antropologieë vir 'n mens se visie op geslagtelikheid het.
Om die geheue te verfris en die pad vorentoe te verken, word vervolgens vlugtig enkele sterk en swak punte van hierdie twee denkers ('n Katoliek en 'n Calvinis) oor die onderwerp genoem.
In die eerste plek is Allen se filosofiese vertrekpunt 'n struikelblok, naamlik 'n basiese onderskeid tussen natuur en genade. Daarvolgens moet sy God en sy openbaring (as bo-natuurlik beskou) uit haar filosofiese historiografie (op die sg. natuurlike terrein) uitsluit. Filosofie mag volgens haar geen beroep op geloof maak nie, maar slegs met redelike middele die aardse werklikheid bestudeer. Vir haar is 'n Christelike filosofie dus 'n onmoontlikheid.
Indien God as Skepper uitgesluit word uit 'n mens se filosofie, is die vraag of 'n mens werklik sy skepping (man en vrou ingesluit) kan verstaan. Sluit jy bowendien God as Wetgewer uit, moet sy verordenings (ook vir die verhouding tussen die twee geslagte) in die skepping self gesoek word. Dit lei tot die volgende twee leemtes by Allen.
Dit is nie net 'n geval dat haar eie mensbeskouing nie duidelik uit die verf kom nie. Sy beskik ook nie oor die nodige ontiese en antropologiese kategorieë om duidelik te kan maak waarom daar verskillende visies op die twee geslagte bestaan het nie. Heel waarskynlik sit sy nog gevange in 'n tipe antropologie waarin sy van 'n hoër-laer onderskeid (bv. tussen siel en liggaam) uitgaan en probeer sy om eenheid tussen die twee veronderstelde komponente van menswees te bedink.
Om dieselfde rede weifel sy soms om te besluit of 'n bepaalde denker 'n eenheids-, polariteits- of komplementariteitsvisie gehuldig het. Haar tipologie van slegs drie hooftipes - uit 'n baie groot verskeidenheid mensvisies in die loop van die geskiedenis - word veels te maklik aan 'n spesifieke denker toegeskryf.
Hierdie artikel wil aantoon dat, al het Vollenhoven nie eksplisiet oor seksualiteit en geslagtelikheid gepubliseer nie, sy grondleggende onties-antropologiese ondersoek van die geskiedenis van die filosofie implisiet 'n onontginde goudmyn is. Hierdie artikel wil dit sover moontlik na die oppervlak bring.
Baie mense, Christene ingesluit, probeer hulle eie standpunt duidelik maak deur (negatief) te sê waarmee hulle nie saamstem nie. Om 'n Christelike filosofie te beoefen sou dan inhou dat so 'n persoon sou sê met watter beskouing nie saamgestem word nie. Daardeur word 'n mens se eie standpunt egter (negatief) afhanklik gemaak van dit wat die persoon juis bestry.
Geen filosofiese kennis is moontlik sonder 'n verantwoording oor 'n mens se eie standpunt nie. Vanuit 'n eie positiewe visie -nie bloot antiteties-negatief nie - moet 'n denker die filosofiese probleme konfronteer wat die geskiedenis opgelewer het. Vollenhoven bied sy eie vertrekpunte of sistematiese filosofie in Vollenhoven (2005a) en die tekskritiese uitgawe daarvan onder redaksie van Tol (Vollenhoven 2010). Hoe sy eie metode en standpunt geleidelik ontwikkel het, word deur Tol (2010, 2011) beskryf.
'n Vooringenome tetiese visie impliseer egter nie finale antwoorde op alle probleme nie - by die tetiese moet ook 'n kritiese element bykom. Dit hou onder meer in dat ook andersdenkendes se filosofieë noukeurig bestudeer, ondervra en geëvalueer word ten opsigte van sowel die verdienstes as die gebreke en foute daarin. Terselfdertyd is dit ook nodig om daardeur blinde kolle en leemtes in jou eie tetiese vertrekpunte te kan raaksien.
Die resultate van 'n kritiese benadering kan dus van tweërlei aard wees. Aan die een kant 'n kritiese, maar verantwoorde verwerping van insigte wat nie met 'n mens se eie basiese filosofiese sistematiek ooreenstem nie. Aan die ander kant egter óf 'n versterking en verryking van jou eie voorlopige insigte, óf 'n korreksie daarvan. 'n Kritiese benadering is dus nie as sodanig iets negatiefs nie - selfs negatiewe resultate kan waardevol wees.
Dit is baie belangrik dat Vollenhoven se tweesydige metode inhou dat die twee fasette daarvan wel onderskei, maar nie geskei mag word nie. Vir elke kritiese evaluering is 'n eie tetiese visie 'n vereiste - anders verval 'n mens in relativisme. Omgekeerd moet 'n Christelik-tetiese metode egter altyd die openheid toon om na ander menings te luister - anders ontaard dit in dogmatisme. Ywer ten opsigte van slegs een kant van die teties-kritiese metode voorspel dus probleme. Kok (1998) skryf: