PressReader - SA Jagter Hunter: 2018-09-01 - DOOIERUS – VER IN DIE OU KA­LA­HA­RI
DOOIERUS – VER IN DIE OU KA­LA­HA­RI
SA Jagter Hunter - 2018-09-01 - INHOUD -
My stow­we­ri­ge hart – of die stuk­ke daar­van, al­tans – lê op baie plek­ke. Pre­sies waar ek hom o­ral ver­loor het, kan ek nie meer ont­hou nie, maar as ek moet kies waar ek eer­ste sal loop soek, sal dit be­slis die oop wê­reld wees. Die woes­ty­ne en half­woes­ty­ne – daar­die plek­ke waar die groots­heid wat jou om­ring jou spon­taan te­rug­snoei tot die ge­stal­te van ’n mier. Soos Ver­neuk­pan of die vloe­re van die Boes­man­land by­voor­beeld, waar dit voel jy’s nie heel­te­mal se­ker of jy nog op pla­neet Aarde is nie. Of die Na­mib, waar jy self ’n sand­kor­rel raak. Of die Ka­roo, met sy skurf­te wat so sag oor jou kom lê. En dan na­tuur­lik die Ka­la­ha­ri.
Kyk, van Ka­la­ha­ri lê my hart ’n he­le duin­straat vol. Die rooi sand strek wyd, maar as ek bin­ne ons lands­gren­se my vin­ger op ’n kaart moet druk en ’n kol in die Ka­la­ha­ri moet uit­wys waar lek­ker her­in­ne­rin­ge lê, is dit Van Zyls se ge­wes­te.
Op ’n sta­di­um het ek ge­reeld daar gaan draai op my rond­tes as al­ge­me­ne wan­de­laar. As jy daar an­der­kant Ho­ta­zel die teer ge­los het, was dit ’n lang wit stof­pad wat vir jou voor­ge­lê het tot jy uit­ein­de­lik by die dor­pie langs die Ku­ru­man­ri­vier aan­kom. (Dees­dae is nog net die laas­te 25km gruis.)
Ont­span, dit is Van Zyls­rus, het daar op ’n swart bord ge­staan as jy die plek­kie in­ry. En jy kon nie an­ders nie, want teen daar­die tyd was jy al tam ge­ry van U­ping­ton of Ku­ru­man af. Die dorp het min of meer be­staan uit ’n ho­tel, ’n vul­sta­sie waar jy op sand ge­stop het om brand­stof in te gooi, twee ne­go­sie­win­kels, ’n klom­pie hui­se, ’n vreem­de kerk wat lyk soos iets wat NASA daar staan­ge­maak het, ’n blou lig, en stof in die ka­meel­do­ring­bo­me.
Des­tyds het Wes­sie die ho­tel ge­had. Dis leeu­wê­reld dié, het hy ge­skryf op die gems­bok­vel­le wat as ta­fel­doe­ke op die stoep ge­dien het, en hy was reg. Die watergat in die gan­ge­tjie af was nie vir sis­sies nie. Maar dit was nie net ’n Ka­la­ha­ri­dors wat my daar laat aan­doen het nie. Op plek­kies soos Van Zyls­rus is die plaas­li­ke ho­tel ge­woon­lik ook ’n nut­ti­ge in­lig­tings­bu­ro waar jy wel­dra te ho­re kom van al­les wat met jag (en na­tuur­lik ook an­der men­se se sa­ke!) te doen het.
Ek het heer­li­ke her­in­ne­rin­ge van kui­ers daar aan die rand van die land. Ek ont­hou har­de dae in sag­te sand saam met ga­we man­ne. Per­fek­te win­ters­dae en y­si­ge Ka­la­ha­ri-nag­te langs ’n ka­meel­do­ring­vuur. My kamp­plek ag­ter At se duin van waar ’n mens die son kon sien sak tot in an­der ster­re­stel­sels en ’n vol maan oor ’n wye, wye land­skap waar nie ’n en­ke­le men­se­lig­gie die na­tuur ont­sier nie.
En hoe kan ek die Ke­sie Ju­ly op Duus­man (wat ook al vort is Groot­span toe) se plaas ver­geet? Dit was die hoog­te­punt van die jaar­lik­se ka­len­der. Op die eer­ste Sa­ter­dag in Ju­lie het die bes­te rui­ters en per­de uit die kon­trei daar saam­ge­trek en dan is daar re­sies ge­jaag in die droë bed­ding van die Ku­ru­man­ri­vier af dat die stof tot in Botswa­na waai. Tus­sen­deur is daar saam­ge­kui­er op die werf en ag­ter­na was daar ’n op­skop in die stoor. En dan na­tuur­lik al die ga­we men­se wat ’n mens ont­moet het. En ka­rak­ters! Soos ou Stok­kies, die man met die groot­ste dors in die gan­se Ka­la­ha­ri. Hy kon sluk dat selfs sy rim­pels uit­swel.
Maar my lek­ker­ste ont­hou en ver­lang is die jag­te. Die rooi sand is mos heer­li­ke sag­te jag­wê­reld. In Van Zyls­rus se ge­wes­te is daar ’n bie­tjie bos om dit in­te­res­sant te maak, M­cCart­hys­rus se kant toe raak dit meer. Maar dan kry jy ook dui­ne­veld, ver­al A­skham se kant toe. Die lang, smal pla­se daar strek van prag­ti­ge ka­meel­do­ring­veld langs die ri­vier (met ’n ryk vo­ël­le­we, ver­al roof­vo­ëls) tot diep in die dui­ne.
Ek was lank­laas op Van Zyls. Dié be­sef ek nou die aand weer toe ek op die www rond­krap op soek na ’n kort­pad G­han­zi se kant toe. Uit pu­re nos­tal­gie blaai ek toe ’n bie­tjie rond en op die web­blad van die Van Zyls­rus Ho­tel strui­kel ek oor ’n in­te­res­san­te stuk­kie ge­skie­de­nis.
In 1974, toe die plek nog be­kend ge­staan het as die Gems­bok Ho­tel (en ek nog in Tol­lies op S­tel­len­bosch be­sig was om van ho­tel­le te leer) het die vol­gen­de pry­se blyk­baar ge­geld: Aand­e­te, bed en ont­byt – R12.50 ’n Bot­tel bran­de­wyn – R7.50 Bil­tong – R1 per kg ’n Slag­bees – R80 ’n S­kaap – R10 ’n Gems­bok – R15
’n S­ta­tis­ti­kus is ek nie en van in­fla­sie weet ons al­mal, maar die ver­hou­dings van dié pry­se prik­kel my toe nog­al. So­veel so dat ek die vol­gen­de dag na­vraag doen om uit te vind wat kos die goed dees­dae daar.
R700 vir kos en ’n kooi, ver­neem ek. R150 vir ’n bot­tel son­der brie­ke en R250 vir bil­tong. ’n Slag­bees gaan vir so R8 000 en ’n s­kaap R1 200. En vir ’n mooi gems­bok gaan jy R4 500 hoes.
Wat is dan die ge­volg­trek­kings te maak uit die ont­le­ding van hier­die paar som­me? Wel, eer­stens se­ker dat ’n bot­tel bran­de­wyn nou ’n gro­ter bar­gain is as ooit. T­wee­dens dat dit nie meer baat om ’n dub­be­las­wa Ka­la­ha­ri toe te sleep om te gaan bil­tong koop nie. En der­dens dat die Ka­la­ha­ri se men­se dees­dae se­ker nie om­gee as die gems­bok­ke die s­kaap se wei­ding af­vreet nie.
Maar die heel groot­ste les – ’n u­ni­ver­se­le een – is een wat ek al lank­al ge­leer het. En dit is dat ’n voor­lief­de vir jag ’n mens na die in­te­res­sant­ste plek­ke neem.
Maar my lek­ker­ste ont­hou en ver­lang is die jag­te. Die rooi sand is mos heer­li­ke sag­te jag­wê­reld.