Swart Maandag: Wat beteken jou (ou) vlag dan, Suid-Afrika?Dirk Hermann, bestuurshoof van Solidariteit, tydens ‘n Swart Maandag-byeenkoms in Gauteng. Foto: Reint Dykema Ek skat minstens 500 000 mense (waarskynlik meer) het op Swart Maandag swart gedra. My raming is dat sowat 50 000 ook aan die een of ander vorm van protes deelgeneem het. Ek het twee foto’s van die ou landsvlag gesien – een op ’n brug en een van ŉ ouerige man op ŉ bakkie. Die res van die foto’s was stokou argieffoto’s wat soos ŉ veldbrand versprei het. Dit was dus niks anders as fopnuus nie. By AfriForum en Solidariteit se verrigtinge was geen ou landsvlag nie. Diegene wat die ou landsvlag op Swart Maandag vertoon het, was net ŉ klein breukdeel van die totaal. Die desimaalkomma van die persentasie is duskant die een met ŉ paar nulle tussenin. Dit is weglaatbaar klein. As die persentasie afgerond sou word, is die getal nul, met ander woorde statisties het nul mense die ou landsvlag vertoon. Daar is ŉ baie goeie rede hoekom dit nul was: By hierdie spesifieke geleentheid sou die ou landsvlag totaal onvanpas gewees het. Dit was ŉ geleentheid vir boere, plaaswerkers en hul families wat gemoor en gemartel word. Hierdie gemeenskap word tans buitengewoon geteiken en verdien dus buitengewone aandag. Indien enige gemeenskap, soos polisielede, gemeenskappe in bendegeteisterde gebiede, slagoffers van taxigeweld en so meer, buitengewoon geteiken word, verdien hulle ook buitengewone aandag. Ek sal vir hulle ook swart aantrek. Om tydelik te fokus op ’n spesifieke probleem neem nie die fokus en die erns van die groter probleem weg nie. Ek bly in die stad; is moeg van al die misdaad rondom my; werk aktief om dit in my omgewing te bekamp, maar ek het swart aangetrek en geprotesteer omdat ek die boere se unieke uitdagings verstaan en nie omdat ek boer nie. Ons moet in Suid-Afrika leer om vir mekaar op te staan. Die wreedheid en frekwensie van plaasaanvalle is iets waaroor swart en wit, DA en ANC, mans en vroue, en alle Suid-Afrikaners en selfs buitelanders behoort saam te staan. Daar is niks vreemds daaraan as die gemeenskap waarin die meeste aanvalle plaasvind die inisiatief neem en as lede van die gemeenskap die meerderheid deelnemers van so ŉ inisiatief uitmaak nie. Mense van buite die gemeenskap moet ten minste sê: “Ons dink aan julle en is aan jul kant.” Die ideaal is as almal saam sou protesteer. Die ou landsvlag sou dus net nie by die geleentheid gepas het nie en daarom het nul persent mense die ou landsvlag vertoon as ons die desimale kommas in die persentasie afrond. Die Swart Maandag-geleenthede het byna oral ordelik verloop. Dit is oorweldigend onderskraag en ondersteun en het ŉ geestelike ondertoon gehad. Slagoffers het hul stories vertel. Daar is gehuil, simpatie betoon en mense het mekaar vasgehou terwyl die trane gestroom het. Marianda Heunis, ŉ plaasmoordweduwee met vier pragtige kindertjies, het by ons byeenkoms vertel van haar seer, maar ook van hoop en hoe sy hoop aan haar kinders oordra. Sy het die mense in swart geïnspireer. Daar is deurgaans erkenning gegee aan mense van alle rasse wat in aanvalle gesterf het. Swart Maandag was baie spontaan. Daar was nie een sentrale punt waarvandaan mense georganiseer is nie. Natuurlik was daar individue wat hulle by van die byeenkomste en op sosiale media wangedra het. Dit was egter min, ook duskant die een persent as dit in die groter prentjie beskou is. Ek was so trots op die manier hoe iets spontaan uit die gemeenskap ontstaan en aangepak is. ŉ Mens kon daardeur die hart van die gemeenskap sien. Daar was kwaad, hartseer en rou, maar steeds het dit met waardigheid en orde tot uiting gekom. Dit het in skrille kontras gestaan met talle ander optogte in Suid-Afrika – in hierdie geval het die integriteit van die geleentheid behoue gebly. En toe volg die reaksie – die ou landsvlag word deur politici en rasseopstokers misbruik om rassepunte aan te teken. Hulle begin die ou landsvlag “wapper”. Die byna nul persent van die vlae word toe byna 100 persent. Sekere joernaliste gaan diep stokou argieffoto’s uit en stuur dit rond asof dit op Swart Maandag geneem is. Hoekom? The Star “waai” die ou landsvlag op ŉ stokou foto op sy voorblad. Die adjunkminister van polisie, Bongani Mkongi, “hys” die ou landsvlag voor Wachthuis in Pretoria en op grond van vals foto’s vergelyk hy AfriForum met Isis. Video’s van swart Suid-Afrikaners wat vuur spoeg oor die boere dit durf waag om die ou landsvlag te waai, word ywerig versprei. Julius Malema “wapper” die ou landsvlag by ŉ optog om solidariteit te betoon met die Palestyne en spoeg ook vuur op deelnemers aan Swart Maandag. Selfs Mmusi Maimane wil die ou landsvlag bo die DA “hys” sodat dit demonstratief gestryk kan word om swart steun te werf. Die politiek korrektes val ook getrou in die koor en sê ons is nie so nie en nie in my naam nie. Hulle sluk onkrities die vals nuus wat opgedis word. ŉ Reuse-strooipop word in die kleure van die ou landsvlag gebou en afgeskiet en dit word as die waarheid aangebied. Dit maak my naar. Die enigstes wat die ou landsvlag laat “wapper” het, was dus ŉ klomp rasseopportuniste soos die adjunkminister van polisie, Malema en kie. Hulle het dan die vermetelheid om hul rassepolarisasie op die bykans 100 persent wat nie die vlag geswaai het nie, te projekteer. Wat my meer bekommerd maak, is dat hul onverdraagsaamheid daarin lê dat hulle die ou vlag in elke deelnemer sien, al wapper die deelnemers nie die vlag nie. Dit beteken dus dat hul woede nie gaan oor wat mense op Swart Maandag gedoen het nie, maar bloot daaroor dat die mense wit is. Dit is nie die ou vlag wat hulle uit openbare ruimtes wil verban nie, maar wit mense en spesifiek Afrikaners. Al was daar geen vlag nie, het hulle vlae in almal gesien. As daar iemand is waarop die media met mening moes neerkom, is dit die klomp rasseopportuniste, maar die teenoorgestelde was waar. Die gemeenskap het op ’n natuurlike wyse daarin geslaag om norme daar te stel om ŉ simbool soos die ou landsvlag te hanteer. Die ou vlag is tot groot mate uit die openbare ruimte verdryf. Dit word nie meer by rugby of proteste soos Swart Maandag gesien nie. Simbole behoort nie sentraal gereguleer of verban te word nie. Vandag is dit ŉ ou vlag en môre? Die rasseopportuniste het die ou vlag weer terug in die openbare ruimte gebring. As die vlag verban word, kry dit nuwe betekenis, en word ŉ ou vlag ŉ strydvlag. Die herrie rondom die ou vlag het veroorsaak dat die seer en die noodkreet nie gehoor is nie. Die gevolg is dat die ou vlag nie verban is nie, maar wel dat die stem van mense wat gemoor en gemartel word, stilgemaak is. Terwyl die adjunkminister van polisie en ander rasseopportuniste met groot gebaar die ou vlag wapper en ŉ klimaat teen boere skep, was daar in die afgelope week minstens nog sewe moorde en 13 aanvalle op plase.