Sojabone - wonderlike gewas en wonder kos!
Baie is al gesê oor sojabone en die waarde daarvan in 'n wisselboustelsel met mielies.
Soos sommige ander huishoudelike gewasse, kan die verhouding tussen die moderne sojabone en wild-groeiende spesies nie meer met sekerheid opgespoor word nie.
As die Ontwikkelingsprogram vir Produsente van Graan SA, hoop ons om te begin met 'n program met die Olie-en Proteïensade Ontwikkelingstrust om ontwikkelende produsente aan te moedig om sojabone te produseer - as 'n kommersiële gewas, maar ook as 'n plaaslike bron van goeie gehalte proteïen.
Soja wissel in groei en eienskap. Die hoogte van die plant wissel van minder as 20 cm tot 2 meter. Die peule, stingels en blare is bedek met fyn, bruin of grys hare. Die blare het drie tot vier blaartjies per blaar en van die blaartjies is 6 - 15 cm lank en 2 - 7 cm breed. Die blare val af voordat die sade volwasse is. Die onopvallende blomme wat self-bevrugtend is, is wit, pienk of pers. Die vrug is 'n harige peul wat groei in trosse van 3 - 5, met elke peul 3 - 8 cm lank en bevat 2 - 4 (selde meer) sade, 5 - 11 mm in deursnee.
Sojabone kom in verskillende groottes en in baie saadhuid kleure voor, insluitend swart, bruin, blou, geel, groen en gespikkeld. Die dop van die volwasse boontjie is hard, waterbestand en beskerm die saadlobbe en kiem teen skade. As die saadhuid gekraak is, sal die saad nie ontkiem nie.
Saam, maak die olie en proteïen-inhoud ongeveer 60% uit van droë sojabone se gewig; proteïen 40% en olie 20%. Die res bestaan uit 35% koolhidrate en sowat 5% uit as. Sojaboonkultivars bestaan uit ongeveer 8% saadhuid of romp, 90% saadlobbe en 2% kiem.
Vir menslike verbruik, moet sojabone gebak word met "nat" hitte, ten einde die tripsien inhibeerders ("serien protease inhibitors") te vernietig. Rou sojabone, insluitend die onvolwasse groen vorm, is giftig vir die mens, varke, hoenders en in werklikheid, alle enkelmaag diere.
Sojabone word deur baie agentskappe as 'n bron van volledige proteïen beskou. 'n Volledige proteïen is een wat groot hoeveelhede van al die essensiële aminosure wat deur die menslike liggaam benodig word voorsien, as gevolg van die liggaam se onvermoë om hulle te sintetiseer. Daarom is soja 'n goeie bron van proteïen, onder andere, vir vegetariërs of vir mense wat die kostes van vleis wil verminder.
Soja proteïen is basies identies aan dié van ander peulplant sade. Verder kan sojabone ten minste twee keer so veel proteïen per hektaar produseer as enige ander groente of graangewas. Vyf tot tien keer meer proteïen per hektaar as grond wat afgesonder is vir weiding van diere vir melkproduksie en tot 15 keer meer proteïen per hektaar as grond opsy gesit vir vleisproduksie. Inname van soja kan ook die risiko van dikdermkanker verminder.
Sojabone is 'n belangrike wêreldwye gewas en voorsien olie en proteïen. In die Verenigde State, word die grootste deel van die gewas onttrek deur die oplosmiddel heksaan, en die "geroosterde" vetvrye soja maaltyd (50% proteïen), maak dit dan moontlik om plaasdiere (byvoorbeeld hoenders, varke en kalkoene) op 'n industriële skaal groot te maak soos nog nooit in die menslike geskiedenis beleef nie. 'n Baie klein deel van die gewas word direk deur mense verbruik. Sojaboon-produkte verskyn egter in 'n groot verskeidenheid verwerkte voedsel.
Tydens die Tweede Wêreldoorlog was sojabone belangrik in beide Noord-Amerika en Europa, hoofsaaklik as plaasvervangers vir ander proteïenbronne en as 'n bron van eetbare olie. Dit was tydens die Tweede Wêreldoorlog dat sojaboon ontdek is as bemesting deur die Verenigde State se Departement van Landbou.
Suksesvolle verbouing vind plaas in 'n klimaat met warm somers, met optimum groeitoestande teen gemiddelde temperature van 20 tot 30 ° C; temperature van minder as 20 ° C en meer as 40 ° C vertraag groei aansienlik. Hulle kan groei in 'n wye verskeidenheid van grond, met optimale groei in klam alluviale grond met 'n goeie organiese inhoud. Sojabone, soos die meeste peulplante, bind stikstof deur 'n simbiotiese verhouding met die bakterie Bradyrhizobium japonicum. Vir die beste resultate egter, moet 'n byvoeging van die korrekte vorm van bakterieë gemeng word met die sojasaad (of enige peulplant) voor plant. Moderne gewaskultivars bereik oor die algemeen 'n hoogte van ongeveer een meter en neem 80 - 120 dae vanaf saai tot oes.
Sojabone is inheems aan Oos-Asië, maar slegs 45 persent van sojaboonproduksie vind daar plaas. Die ander 55 persent is in die Amerikas. Die VSA het 75 miljoen ton sojabone in 2000 produseer, waarvan meer as een-derde uitgevoer is. Ander toonaangewende produsente is Brasilië, Argentinië, Paraguay, China en Indië. Sojaboonplante is vatbaar vir 'n wye verskeidenheid van bakteriële siektes, swam siektes, virale siektes en parasiete.
Sojabone was 'n belangrike gewas in Oos-Asië lank voor geskrewe rekords bestaan het. Dit bly 'n belangrike gewas in China, Japan en Korea. Voor gefermenteerde produkte soos sojasous, tempe, natto en miso, is soja as byna heilig beskou vir die gebruik daarvan in wisselboustelsels vir die vrystelling van stikstof. Die plante is omgeploeg om die land gereed te maak vir voedselgewasse. Soja is die eerste keer in Europa bekendgestel in die vroeë 18de eeu en wat nou bekend is as die Verenigde State, is dit in 1765 gekweek as hooi. Sojabone was nie 'n belangrike gewas buite Asië tot ongeveer 1910 nie. In Amerika is dit beskou as slegs 'n industriële produk en is nie gebruik as voedsel voor die 1920's nie. Soja is vanaf China aan Afrika bekendgestel in die laat 19de eeu en is nou wydverspreid oor die hele vasteland.
Die wilde spesie van die sojaboon is Glycine soja (voorheen bekend as G. ussuriensis), 'n peulplant inheems aan sentrale China. Die sojaboon is in China vir 5 000 jaar as voedsel en komponent vir dwelms gebruik. Soja is egter in die besonder vir sy wortelstruktuur in wisselboustelsels gebruik. Verbouing van sojabone was lank hoofsaaklik beperk tot China, maar het geleidelik na ander lande versprei.
Baie mense het beweer dat sojabone in Asië histories net gebruik is na 'n fermentasieproses, wat die hoë phytoestrogens inhoud in die rou plant verlaag het. Terme soortgelyk aan "soja melk" is egter in gebruik sedert 82 NC en daar is bewyse dat die gebruik van tofu dateer tot 220.
Sojabone is ingevoer na Amerika in 1765 deur Samuel Bowen, 'n matroos wat op besoek was aan China. Hy het soja verbou naby Savanna, Georgia en het selfs sojasous gemaak vir lewering aan Engeland. Soja het 'n baie belangrike rol gespeel in die Verenigde State na die Eerste Wêreldoorlog. Tydens die Groot Depressie, het die droogtegeteisterde (Dust Bowl) gebiede van die Verenigde State, soja gebruik om hul grond te herstel as gevolg van sy stikstofbindende eienskappe. In 1932 -1933 het die Ford Motor Maatskappy ongeveer $ 1 250 000 spandeer op sojaboon-navorsing. Teen 1935 was soja betrokke by die vervaardiging van elke Ford voertuig. Soja-olie is byvoorbeeld gebruik om die motors te verf, sowel as vloeistof vir skokbrekers. Ford se betrokkenheid by sojabone het baie deure oopgemaak om die landbou en industrie sterker as ooit tevore te bind.
Sojabone is een van die biotegnologiese voedselgewasse wat geneties gemodifiseer is en geneties gemodifiseerde sojabone word in 'n toenemende aantal produkte gebruik. In 1995 het Monsanto Maatskappy Roundup Ready (RR) sojabone bekendgestel wat geneties gemodifiseer is om bestand te wees teen Monsanto se Roundup onkruiddoders.
In 1997 is sowat 8% van alle sojabone wat verbou is vir die kommersiële mark in die Verenigde State, geneties gemodifiseer. In 2010, was die syfer 93%. Soos met ander Roundup Ready gewasse, is kommer uitgespreek oor skade aan die biodiversiteit. Tog is die RR-geen in so baie verskillende sojaboon kultivars geteel en die genetiese modifisering self het nie gelei tot 'n afname in genetiese diversiteit nie, soos blyk uit 'n 2003 studie oor genetiese diversiteit.
Sojabone kan breedweg geklassifiseer word as groente (tuin) of veld (olie) tipes. Groentesoorte kook makliker, het 'n ligte neutagtige geur, 'n beter tekstuur, is groter in grootte, hoër in proteïen en laer in olie as veldtipes. Tofu en sojamelk produsente verkies die hoër proteïen kultivars wat geteel is vanaf groente sojabone wat oorspronklik na die Verenigde State in die laat 1930's gebring is. Die tuin kultivars is oor die algemeen nie geskik is vir meganiese stropers nie, omdat daar 'n neiging is dat die peule kan breek wanneer volwasse is.
Onder peulgewasse is sojaboon, ook bekend as 'n oliesaad, by uitstek bekend vir sy hoë (38 - 45%) proteïen-inhoud, sowel as die hoë (20%) olie-inhoud. Sojabone is die tweede mees waardevolle landbou uitvoergewas in die Verenigde State ná koring. Die grootste deel van die sojaboon oes is gekweek vir olie-produksie, terwyl die hoë- proteïen, vetvrye en geroosterde sojamaaltyd gebruik is as lewendehawe voer. 'n Kleiner persentasie sojabone is direk gebruik vir menslike gebruik.
In China, Japan en Korea is die boon en produkte wat gemaak is van die boon 'n gewilde deel van die dieet. Die Chinese het tofu uitgevind en het ook gebruik gemaak van sojaboon pasta as geurmiddels. In Koreaanse voedsel, is sojaboon spruite gebruik in 'n verskeidenheid van geregte. Die bone kan verwerk word in 'n verskeidenheid maniere. Die mees algemene vorms van soja sluit in, sojameel, sojamelk, tofu, verwerkte plantaardige proteïen (TVP, wat in 'n wye verskeidenheid van vegetariese kos verwerk is, sommige gebruik om vleis na te boots), tempe, soja lesitien en soja-olie. Sojabone is ook die primêre bestanddeel betrokke by die produksie van sojasous.
Sojaboonsaad bevat ongeveer 19% olie. Om sojaboon-olie uit saad te onttrek, word die sojabone gekraak, aangepas vir voginhoud, gerol in stukkies en onttrek met kommersiële heksaan. Die olie word dan verfyn, gemeng vir verskillende gebruik en soms gehidrogeneer. Sojaboon olies, beide vloeibare en gedeeltelik gehidrogeneerde, word na die buiteland uitgevoer en verkoop as groente-olie, of verwerk in 'n verskeidenheid voedselsoorte. Die oorblywende sojameel word hoofsaaklik gebruik as voer.
Sojameel is die materiaal wat oorbly na die ekstraksie van olie uit sojabone, met 'n 50% soja proteïen-inhoud. Die meel word "gerooster" ('n mistasting omdat die hittebehandeling met klam stoom gedoen word) en gemaal in 'n hamermeul. Sojameel is 'n noodsaaklike element in die Amerikaanse produksie om plaasdiere soos pluimvee en varke op 'n industriële skaal groot te maak en het begin in die 1930's en meer onlangs in die akwakultuur van babers. 98% van die VSA sojaboon oes word gebruik vir veevoer.
Sojameel verwys na die vetvrye sojaboon wat fyn genoeg gemaal is om deur 'n 100-maas of smaller skerm te gaan, terwyl spesiale sorg getref is gedurende die onttrekkingsproses (nie gerooster) om sodoende die denaturering van die proteïen tot die minimum te beperk om 'n hoë "Protein Dispersibility Index" (PDI), te behou vir gebruik soos getekstureerde groete proteïen.
Vetvrye sojameel word verkry vanaf soja wat onttrek is uit soja en bevat minder as 1% olie.
Volvet sojameel is gemaak van bone wat nie onttrek is nie en uitgedop is en bevat ongeveer 18% tot 20% olie.
Lae-vet sojameel word gemaak deur sommige van die vetvrye olie by te voeg. Die lipied inhoud wissel volgens spesifikasies, gewoonlik tussen 4,5% en 9%.
Hoë-vet sojameel kan ook geproduseer word deur die byvoeging van soja-olie aan vetvrye meel tot op die vlak van 15%.
Soja-gebaseerde baba formule (SBIF) is gebruik vir babas wat allergies is vir gepasteuriseerde beesmelk proteïene. Dit word verkoop in poeiermelk, gereed-vir-gebruik, en gekonsentreerde vloeibare vorms.
Sojabone kan verwerk word om 'n tekstuur en voorkoms soortgelyk aan baie ander voedsel te hê. Sojabone is byvoorbeeld die primêre bestanddeel in baie suiwelproduk plaasvervangers (byvoorbeeld sojamelk, margarien, sojaroomys, sojajogurt, sojakaas en sojaroomkaas) en vleis plaasvervangers (byvoorbeeld groente burgers). Hierdie plaasvervangers is geredelik beskikbaar in die meeste supermarkte. Sojamelk bevat nie van nature goeie hoeveelhede verteerbare kalsium nie. Baie vervaardigers van sojamelk verkoop kalsium-verrykte produkte.
Sojaprodukte word ook gebruik as 'n lae koste plaasvervanger in vleis en pluimvee produkte. Verdunning kan lei tot verlies in smaak, maar vet en cholesterol word verminder. Vitamien en mineraal verryking kan gebruik word om sojaprodukvoedsel gelykstaande te maak aan dierlike proteïen; die proteïen kwaliteit is reeds ongeveer gelyk. Soja-gebaseerde vleis plaasvervanger is al vir meer as 50 jaar gebruik as 'n manier om maalvleis goedkoop te vermeerder sonder die vermindering van voedingswaarde.
Sojabone word ook gebruik in industriële produkte, insluitende olie, seep, skoonheidsmiddels, hars, plastiek, ink, kryt, oplosmiddels en klere. Soja-olie is die primêre bron van biodiesel in die Verenigde State, ongeveer 80% van huishoudelike biodiesel produksie. Sojabone is ook sedert 2001 gebruik as gis in die vervaardiging van vodka.