JY LEES NOU Goeie vooruitsigte vir winter- en somergewasse
Terwyl die land uitsien na die grootste koringoes in 18 jaar, dui 'n opname oor produsente se voorneme om somergewasse te plant ook op boere se geesdrif omdat vanjaar groter aanplantings van alle gewasse, buiten sonneblom, beplan word.
Volgens die Nasionale Oesskattingskomitee (NOK) se derde produksieskatting vir wintergewasse word 'n koringoes van 2,134 miljoen ton nou verwag. Dit is 110 960 ton (5,48%) meer is as die vorige skatting en die verwagte opbrengs is 4,19 t/ha. Dit is die grootste verwagte oes sedert die 2,427 miljoen ton van die 2002-seisoen.
Die Wes-Kaap sal na verwagting 51% daarvan produseer, die Vrystaat 20% en die Noord-Kaap 13%.
Die produksieskatting vir moutgars is met 1,27% opwaarts aangepas tot 526 706 ton met 'n opbrengs van 3,27 t/ha. Die verwagte kanola-oes is 8,56% meer op 137 356 ton teen 1,85 t/ha en die verwagte hawer-oes is 47 400 ton teen 1,81 t/ha.
Volgens die NOK se opname oor plantvoornemens vir somergewasse, wat die situasie teen die middel van Oktober weerspieël, is kommersiële produsente van voorneme om 2,746 miljoen ha mielies vir 2021 aan te plant, wat 135 200 ha (5,18%) meer is as wat die afgelope seisoen beplant is. Hiervan sal 1,686 miljoen ha witmielies wees (4,32% meer) en 1,06 miljoen ha geelmielies (6,58% meer).
Wat sojabone betref, word beoog om 785 800 ha aan te plant, wat 80 800 ha meer is as die afgelope seisoen. Daar word beoog om 480 500 ha sonneblom aan te plant, wat 19 800 ha minder is as die afgelope seisoen.
Volgens dr. Werner Rossouw, handelaar en direkteur van Silostrat, is die redes vir die laer sonneblomaanplantings waarskynlik tweeledig. "Die afgelope twee seisoene het laat reën in veral die westelike produksiegebiede veroorsaak dat 'n klomp mieliehektare in sonneblom geeïndig het omdat boere nie meer só laat 'n kans met mielies wou waag nie. Nou gaan hierdie hektare terug mielies toe. Die ander rede is dat daar boere is wat wegbeweeg van sonneblom af weens die risiko van swamsiektes en die koste om dit te bestry."
Hy sê wat die styging in sojaboonaanplantings betref, is dit hoofsaaklik toe te skryf aan boere wat die afgelope jaar of wat goeie sukses daarmee behaal het en nou die aanplantings uitbrei. "Dit is die ou beginsel van jy toets nie die diepte van 'n rivier met twee voete nie. Die boere het in die sentrale en westelike gebiede met klein oppervlaktes sojabone begin en soos wat hulle sukses behaal, brei hulle uit."
Volgens hom is pryse gunstig en dit lok boere om sojabone aan te plant. "Daarby is dit 'n goedkoper kommoditeit om aan te plant en verminder 'n boer se geldelike blootstelling omdat die insetkoste laer is."
Die NOK se ramings dui verder daarop dat die aanplanting van grondbone met 500 ha sal toeneem tot 38 000 ha, die voorgenome aanplanting van sorghum met 4,24% tot 44 300 ha en die verwagte aanplanting van droëbone met 8,97% tot 54 650 ha.
Wat die negende produksieskatting vir somergewasse betref, is dit grootliks onveranderd gelaat teenoor die vorige skatting. Net mielies is effens afwaarts met 0,01% aangepas tot 15,420 miljoen ton en sorghum is 2,02% hoër op 153 935 ton.