Pendoring dra só by tot taaldebat | Netwerk24
Pendoring dra só by tot taaldebat
Deur Japie Gouws 02 November 2016 14:00
Reklame het soveel meer krag indien dit in gebruikers se moedertale plaasvind, skryf Japie Gouws.
Die stories oor staatskaping en ander politiekery, die moontlikheid van rommelstatus vir Suid-Afrika en die #FeesMustFall-verwoesting wat op bykans elke kampus plaasvind, oorheers tans die nuus. Ander belangrike aangeleenthede suig daarom so ’n bietjie aan die agterspeen.
Een so saak is die hele kwessie van Suid-Afrika se moedertale. Die debat is al oud en somtyds holrug gery. Sommiges gee maar toe “want ons is nie meer lus vir veg nie”. Ander is besig om by (noodsaaklike) hofsake betrokke te raak oor die taalregte wat in Suid-Afrika se Grondwet verskans is.
Die Pendoring Afrikaanse Reklametoekennings het die afgelope naweek hul mondigwording op ’n glansryke geleentheid in Midrand gevier. Hennie van Deventer skryf op 10 Oktober 2016 op Netwerk24 pragtig hoe Pendoring ontstaan en gebore is.
Die eg Suid-Afrikaanse kategorie is al ’n klompie jare gelede by die Pendoring-kompetisie gevoeg, juis om inklusiwiteit te bevorder en ook om erkenning aan ’n breër mark te gee. Dit was egter oor tyd duidelik dat hierdie strategie nie die oorspronklike doel van Pendoring, naamlik om Afrikaanse reklame te bevorder, dien nie. Die gevolg was Engelse advertensies met woorde soos “boerewors” en “rugby” en “eish” daarin, alles ten koste van Afrikaanse werk van gehalte.
Die Pendoring-direksie het daarom in 2015 al besluit dat die kategorie van eg Suid-Afrikaans verander moet word om alle ander inheemse tale in te sluit, maar dat Engelse advertensies nie meer vir dié kategorie sou kwalifiseer nie.
Die inskrywings vir Afrikaans en die ander inheemse tale het vanjaar ingestroom. Die woord was uit. As iemand ooit getwyfel het, die waarde en status van ’n goue of silwer-Pendoring is opnuut bevestig. En dalk was die wortels voor die neuse, die Pendoring-Prestige-eerbewys vir die beste Afrikaanse reklame, asook die Pendoring-Umpetha-eerbewys vir die beste reklame in enige van die ander amptelike inheemse tale in Suid-Afrika. ’n R100 000-studiereis vir elk van hierdie twee wenners is natuurlik nie te versmaai nie!
Vir die suksesvolle verloop van Pendoring 2016 was dit nie nodig om hofsake te maak nie en was dit ook nie nodig om hutsmerkveldtogte te begin nie.
Groot was die vreugde toe King James Vrydagaand die Prestigeprys verower en Ogilvy & Mather (Johannesburg) en The Odd Number die Umpetha-prys deel.
Wat egter die aand uitgestaan het, was die onderskeie genomineerde kreatiewe spanne se entoesiasme en respek vir mekaar, asook vir hul werk en hul bedryf. Talle van die gaste die aand is die eerste keer blootgestel aan reklame in ander moedertale as hul eie. Die advertensies het almal stories vertel – stories wat dalk nooit andersins vertel sou word nie.
Meer as 90% van Suid-Afrikaners se moedertale is nie Engels nie. Reklame het soveel meer krag indien dit in gebruikers se moedertale gedoen word. Die druk in die ekonomie en ander aspekte veroorsaak dat bemarkingsbegrotings gewoonlik die eerste is om ingeperk te word. Maar die waarde van moedertaalreklame moet nie daardeur verbloem word nie. En die moedertaalmark vir 90% van Suid-Afrika se bevolking kan ook nie versmaai word nie.
Dit was Vrydagaand duidelik. Die landskap van Suid-Afrika se reklamewese het verander. Die deelnemers is jonk en slim en baie kreatief. Die gebruikers is divers. Hulle lyk nie almal dieselfde nie en praat verskillende tale. Hul respek vir mekaar se werk en kreatiwiteit om reklame in die verskillende tale van gebruikers te maak, was ooglopend.
Vir die suksesvolle verloop van Pendoring 2016 was dit nie nodig om hofsake te maak nie en was dit ook nie nodig om hutsmerkveldtogte te begin nie. Die natuurlike reaksie op die moedertaal-aanslag van Pendoring het bygedra tot die inklusiewe en akkommoderende wyse waarop die taaldebat in Suid-Afrika aangepak kan word.
Hopelik sal hierdie sinvolle werkswyse oor moedertale ook op ander gebiede uitgevoer kan word. Skole, universiteite, howe, die media, die sakewêreld en talle ander gebiede waar die wil en die wysheid baie keer ontbreek.
Afrikaans het Vrydagaand gewen. Inheemse tale het gewen. Nasiebou en begrip het gewen.
* Japie Gouws is die besturende direkteur van die ATKV-groep en voorsitter van die Pendoring-direksie.
Advertensie oor boerdery oes Pendoringprys in
Landbou-advertensie wen 3 Pendorings
Pendorings vier die krag van huistaal-kommunikasie