Gesoek: perfekte resep vir renosterwesies - Omgewing - Republikein
Tuesday, November 30th, 01:05:44
Gesoek: perfekte resep vir renosterwesies
Perdemelk-vervanging kan duur uitwerk
Dié formulemelk sou gebruik kon word om renoster-wesies of kalfies wat deur hul ma's verwerp is, te voer. Dit word tans by verskillende renosterskuilings getoets en blyk reeds heel waardevol te wees.
Sy sê renoster-wesies in Suid-Afrika word gewoonlik gevoer met 'n kommersiële perdemelk-formule, of soms selfs met 'n beesmelk-vervanging.
"Dis moeilik om te glo, maar perde en renosters is verwant, aangesien hulle in die verre verlede 'n gedeelde familielid gehad het, en daarom soortgelyke verteringstelsels het," verduidelik Guy, 'n Kapenaar wat aan Rustenburg Hoër Meisieskool in Kaapstad gematrikuleer het.
Navorsers het Guy gehelp met die ontwikkeling van 'n plaasvervanger-renostermelk wat so na as moontlik is aan die samestelling van die werklike melk van 'n suidelike witrenoster. Die resep bevat bestanddele soos weipoeier, plantaardige vet, dekstrose, natrium-kaseïenaat en Biosin. Die eindresultaat is ook 'n fyn wit poeier wat met water gemeng word. Tot dusver blyk dit meer koste-effektief as die perdemelk-vervanger te wees.
'n Groot probleem was aanvanklik om genoeg renosterkoei-melk vir ontleding te verkry. Inderwaarheid het dit twee jaar geduur voordat genoeg monsters versamel is sodat dit behoorlik genoeg gedoen kon word.
Sy vertel ook dis een ding om 'n rustige melkkoei te melk, maar 'n heel ander kwessie wanneer dit by renosters kom. Daar is altyd ook die bykomende vrees dat, indien 'n mens 'n renosterkoei sou melk, dit soveel stres kan veroorsaak dat sy haar kalf sou kon verwerp.
Met die hulp van ander renoster-skuilings in Suid-Afrika hoop Guy om nog meer kalwers by die navorsing betrokke te kry.
"Te veel renosterkoeie met kalwers aan hul sy is in onlangse jare gestroop, terwyl ander koeie aan natuurlike oorsake vrek. Skuilings ontvang dikwels ook beseerde, siek of swak kalwers, of diegene wat deur hul ma's verwerp is, of van hulle is op een of ander tyd geskei en kan nie weer herenig word nie.
Nuut gebore kalfies (wat tussen 60 en 80 kilogram weeg, ewe veel as 'n volwasse mens) drink 8 tot 12 bottels per dag, aanvanklik elke twee tot drie uur. Hulle kan tussen 6 en 6.5 liter op 'n keer drink. Die ouer kalwers drink meer as 20 liter per dag. Die meeste begin teen hul derde maand vaste voer inneem, afhangend van wanneer hul tande uitkom, maar slegs teen hul 16de maand is hulle ten volle gespeen.
Vir die afgelope twee jaar het sy by twee sulke renosterskuilings of "sanctuaries" gewerk – eers by Little Rhino Orphanage in Noordwes, en sedert laat verlede jaar by Rockwood Conservation naby Kimberley in die Noord-Kaap. Sy waardeer die ondersteuning wat sy ontvang van Rockwood se eienaar, Wicus Diedericks, en sy personeel.
Sy is ook dankbaar vir die ondersteuning wat sy ontvang van die Universiteit Stellenbosch, Nandrea Health Products, Wildlife Nutrition Services, Little Rhino Orphanage, Rockwood Conservation, en die Care for Wild Rhino Sanctuary.
Die werk op die ontwikkeling van melkvervangers vir renosters pas in by soortgelyke projekte by die US wat fokus op mak spesies soos koeikalwers en skaaplammers. Voedingsnavorsing oor wildspesies soos swartwitpense word ook gedoen.
"'n Lang pad lê nog voor om die sukses van hierdie renoster-melkvervanger te bepaal. Ons weet die voordeel van hierdie navorsing is kosbaar vir die bewaring van dié bedreigde spesie," meen Guy se studieleier, dr. Brink van Zyl van die departement Veekundige Wetenskappe in die fakulteit AgriWetenskappe aan die Universiteit Stellenbosch.