JY HET moontlik uit die opskrif agtergekom dat ons van die pou praat. Ja, die poumannetjie se lang siervere is wêreldberoemd.* Maar het jy al ooit gewonder wat die doel van hierdie uitsonderlike veredos is en of jy hierdie voël net op sy baadjie moet takseer?
Daar is drie soorte poue, en hulle is ’n lid van die fisantfamilie. Hier sal ons die Indiese, of gewone, pou bespreek, wat hoofsaaklik blougroen is en 200 tot 235 sentimeter lank word, wat die siervere van 150 sentimeter insluit. Die siervere is groen en goud met kolle wat soos blou en bronskleurige oë lyk. Die lyfvere is gewoonlik ’n glansende blougroen.
Die pou is die nasionale voël van Indië en het beslis ’n koninklike voorkoms. Dit is miskien waarom die uitdrukking “so trots soos ’n pou” gebruik word om hoogmoedige mense te beskryf. Maar hierdie voël is nie so afsydig soos hy lyk nie. Trouens, hy word maklik mak gemaak. Party beskou die pou as heilig. Daarom kyk kleinboere in Indië soms maar net toe as die voëls hulle graanlande verniel.
Poue is natuurlik die bekendste vir die indrukwekkende vertoning wat hulle lewer wanneer hulle met hulle uitgespreide siervere ’n swierige waaier vorm. Wat is die doel van hierdie pronkery? Dit is blykbaar om die wyfies te beïndruk.
Die pouwyfie is nogal uitsoekerig, maar sy kan nie ’n windmaker weerstaan nie. Die mannetjie se uitgespreide siervere, vol helderkleurige oë, is vir die pouwyfie baie aantreklik. Sy kies gewoonlik die mannetjie met die indrukwekkendste vertoning as ’n maat.
Maar die pronkery met die siervere is net ’n deel van die vertoning. Die mannetjie sprei eers sy lang siervere uit en buig dit vooroor. Dan begin hy met sy pronkdans. Sy kastaiingbruin vlerke hang langs sy sye terwyl hy sy lyf skud, wat die regop vere laat ritsel. Hy maak ook ’n harde skreeugeluid. Dit klink nie juis mooi nie, maar dit laat die pouwyfie ten minste weet dat hy in haar belangstel.
Soms sal die pouwyfie ’n halfhartige poging aanwend om die mannetjie se manewales na te boots, maar dit lyk meestal of sy nie belangstel nie. Die windmakerigste mannetjie sal nietemin haar hart verower. ’n Poumannetjie kan ’n harem van tot vyf wyfies bymekaarmaak en in een jaar die pa van tot 25 kuikens word.
In die aand klim poue stadig in hoë bome op om ’n geskikte slaapplek te kry. In die oggend klim hulle weer stadig af. Hierdie voëls lyk dalk baie mooi, maar moenie verwag dat hulle ook mooi sing nie. Hulle klaende geroep verbreek die aandstilte totdat die voëls begin kos soek.
Al lyk die poumannetjie verwaand, kan hy baie beskermend wees. Hy bespeur gou gevaar, byvoorbeeld ’n kat wat rondsluip, en hardloop dan deur die bos terwyl hy hard roep om teen die dreigende gevaar te waarsku. Ander mannetjies hardloop verbasend vinnig in ’n ry agter hom aan. Maar pouwyfies weier om hulle kuikens te verlaat, al verkeer hulle in die grootste gevaar.
Dit lyk nie of die lang siervere ’n pou juis stadiger maak nie, hoewel dit tog voorkom of dit die voël ’n bietjie hinder wanneer hy begin vlieg. Maar as die pou eers opgestyg het, vlieg hy baie vinnig.
Die kuikens is gereed om hulle ouers te verlaat en vir hulleself te begin sorg as hulle agt maande oud is. Nadat hulle weg is, kan die ma voorberei vir die volgende broeisel kuikens wat sy gaan grootmaak. Die jong mannetjies se kenmerkende siervere begin groei wanneer hulle ongeveer agt maande oud is, maar eers wanneer hulle vier is, kry hulle die volle veredos van ’n mannetjie. Dan is hulle gereed om hulle eie gesin te begin.
Hierdie siervere groei uit die voël se rug, nie sy stert nie. Die pou lig die siervere met sy stertvere op.