Naspeurbaarheid van ons voedsel in Suid Afrika
Die produksie van organiese rooivleis kan ernstig oorweeg word deur boere wat werklik vir die omgewing omgee, maar dit is beslis nie 'n resep vir vinnige rykdom nie. Dit verg toewyding en daar is streng reëls. Net soos in die ontwikkelde lande van die wêreld is daar plaaslik al meer verbruikers wat bewus word van organies geproduseerde voedsel. Dit is veral die gesondheidsbewustes in die groot stedelike gebiede in wie se kosmandjie deesdae ál meer organies gesertifiseerde produkte opgemerk word. Dit sluit 'n wye verskeidenheid kossoorte in wat wissel van tee tot groente, vrugte en nou ook rooivleis. Hierdie organiese kos is ook duurder en dit het geen rede om duurder te word nie- inteendeel die moet eintlik goedkoper wees.
Volgens 'n verslag van die Verenigde Nasies se Voedsel- en Landbou-organisasie het organiese boerdery in die Europese Unie vanaf 1990 tot 2000 jaarliks met 25 % gegroei en verdien boere enigiets van 10 % tot meer as 60 % meer as met gewone produkte.
Organiese veeboerdery behels dus 'n omvattende bestuursbenadering waarin natuurbewaring, die aktiewe voorkoming van siektes, die menslike hantering van diere, minimum spanning en goeie voeding voorrang geniet om die diere se gesondheid te verseker."
DIT is noodsaaklik dat daar 'n naspeurbaarheidstelsel vir lewende hawe is om groei te verseker en te versnel Die stelsel sal soveel voordele meebring dat dit openbare en private belegging regverdig. Dis daarom noodsaaklik dat daar 'n stelsel in werking gestel sal word wat die hele voedsel ketting kan naspeur en suksesvol en gesond in die verbruiker se bord plaas.
Naspeurbaarheid stelsel sal help om inligting en beter begrip oor kleinboere en die informele mark te verkry, siektebestuur en -beheer bevorder, marktoegang verbeter en uitvoergedrewe groei aanhelp. Die BFAP verwag groei van 23% in die verbruik van beesvleis oor die volgende dekade, 20% in hoendervleis, 10% in skaapvleis, 22% in varkvleis en 20% in eiers.
Die BFAP het bereken dat die bruto waarde van geproduseerde beesvleis vanjaar R4 miljard méér kon gewees het as die invloed van bek-en-klouseer buite rekening gelaat word, as die ekonomie met 3,5% gegroei en die mielie-oes 13,9 miljoen ton beloop het.Die informele beesvleissektor is waarskynlik die grootste bate in die SuidAfrikaanse landbou waarvan daar nie rekenskap gegee kan word nie.
Daar is groot ruimte vir inklusiewe groei in die beesvleisbedryf, mits die potensiaal ontsluit kan word. Daarvoor is onder meer 'n naspeurbaarheidstelsel en groter produktiwiteit nodig. Die varkvleisbedryf het die afgelope tien jaar met 3,7% per jaar gegroei en sal na verwagting in die volgende tien jaar met 2% per jaar groei. Listeriose en bek-en-klouseer het 'n siklus van uitbreiding onderbreek, en die BFAP verwag ook korttermyndruk weens hoë voerkoste.
Die bedryf is mededingend en vervang met verloop van tyd invoer met plaaslike produkte. Die uitbreking van Afrika-varkpes in China is as die grootste onsekerheid op die globale vleismark beskryf. Die Chinese regering bevorder die uitbreiding van hoendervleisproduksie, en hoendervleisverbruik het op 'n jaargrondslag reeds met 16% gestyg. Wat melkprodukte betref, verwag die BFAP dat die verbruik van vloeibare melkprodukte, wat 62% van die mark verteenwoordig, oor die volgende dekade met 20% sal groei, terwyl die verbruik van kaas met 44% en die verbruik van botter met 34% kan styg.
Invoer bly 'n kwessie vir die hoendervleisbedryf in Suid-Afrika. Dié invoer het van 2008 tot 2018 met 192% gestyg. Die uitbreking van voëlgriep in Europa en die beskermingstariewe op Europese hoendervleis het tydelike verligting gebring, maar laasgenoemde word oor die volgende drie jaar uitfaseer. Winsgewendheid in 2017 en 2018 het wel op kort termyn uitbreiding in die plaaslike bedryf bevorder. Suid-Afrikaanse hoendervleis het danksy 'n vryhandelsooreenkoms tariefvrye toegang tot die Europese Unie (EU). Hoendervleis van sy mededingers, soos Brasilië, is aan tariewe van 17% tot 28% onderhewig. Toegang tot die EU-mark sal 'n premie op hoenderborsvleis moontlik maak, wat die Suid-Afrikaanse mark met herbalansering sal help.
Naspeurbaarheid gaan 'n baie groot finansieele las plaas op ons landbouers en daarmee saam baie goeie bestuur en dissipliene en voorsorg. Saam met dit beteken dit dat alle vee gelys sal wees op 'n nasionale databasis wat in Suid Afrika nie 'n goeie ding kan wees as dit in die verkeerde hande kom nie. Dit maak dit net makliker vir ongewenste elemente om te weet presies waar wat aangehou word. Om hierdie databasis te bestuur gaan geld kos en op die ou einde gaan dit weereens van die landbouer verhaal word. Daar is sekerlik reeds maatskappye wat hulle regmaak vir hierdie dienste. Of Suid Afrikaners op die ou einde aan die laaste speen gaan suig as kom by kwaliteit, sal ons nog moet sien. Dit kan dalk dieselfde pad loop as vrugte - die beste word uitgevoer en die res moet ons opeet.
Indien Suid Afrika met die buitewereld wil besigheid doen is dit 'n vereiste en dit gaan gebeur. Maar dit gaan ten minste nog 'n 10 jaar neem voordat Suid Afrika die stelsel volledig in plek gaan he. Intussen lyk dit of daar op sekere gebiede gekonsentreer gaan word om 'n stelsel in plek te kry waar die vleis en die omnstandighede aanvaarbaar is.