“Siwumnyango siyalulungisa udabba lwabo kanti futhi siyakuveza ukuthi abafundi baphule umthetho ngokuhamba bengafake mfaniswano. Sizodinga ukuthola futhi nakubazali ukuthi sazi ukuthi ngabe bayithathephi imali yokuziqashela eyabo itekisi. Okokungabhali kwabo siyakulungisa kumanje.” umfundisi wangibuza ukuthi ngaqala nini ukukholwa enkosini, wabe esekhuluma ngezinto eziningi mayelana nokukholwa enkosini. wabe esengibuza ethi: “uyazi mayelana nebandla likankulunkulu somandla? ingabe usaxhumana nabo? ...” wayesesho izinto eziningi ezazihlambalaza unkulunkulu usomandla futhi wabeka ibandla likankulunkulu usomandla amacala angamanga. ngathukuthelela lapho ngimlalele, ngase ngithi: “kungani leli bandla likankulunkulu usomandla enikhuluma ngalo lingafani naleli engixhumene nalo futhi engazi okuthile ngalo? sonke sizibonile izinto eziku--inthanethi. lokho engikubonile ngamazwi kankulunkulu usomandla namafilimu namavidiyo akhiqizwa yibandla likasomandla, kanye nobufakazi obubhalwe phansi ngabafowethu nodadewethu. ngike ngabona izinkulumo ezimbalwa ezimbi ngabo, kodwa konke engakubona kwakungamahemuhemu amaningi namanga. kungakhathaleki ukuthi yimaphi amahemuhemu abawavezayo kodwa abakwazi ukuveza ubufakazi obuwafakazelayo. baqamba izinto kusuka ekuqaleni noma bagcwalisele kula manga avele ekhona bese bewahlobisa bawasbalalise kabanzi. konke lokhu kungamanga kasathane, ngakho angikukholwa futhi anginayo nhlobo intshisekelo kukhona. kwenzeka kanjani ukuthi nikholwa amahemuhemu angamanga kuphela kodwa anilokothi nifunde amazwi kankulunkulu ku--website yebandla likankulunkulu usomandla? akekho kini ofunda amazwi kankulunkulu usomandla, futhi aniwuphenyi umsebenzi kankulunkulu wezinsuku zokugcina, kodwa nivele nilahle njengoba nithanda. ingabe lokho kuyinto elungile ukuyenza?” umfundisi akazange aphendule umbuzo wami ngokuqondile kodwa wathi: “ibandla likankulunkulu usomandla lande ngokushesha okukhulu, futhi balokhu beya kwamanye amabandla ukuba bayontshontsha amalungu awo. uma uphikelela ngokukholwa kunkulunkulu usomandla, ngeke sisaba nomusa kuwe. sizotshela bonke abafowethu nodadewethu ebandleni lethu ukuthi manje usukholwa kunkulunkulu usomandla, ngakho--ke esikhathini esizayo lapho ufika ebandleni lethu bazocabanga ukuthi uzele ukuzobantshontsha bese bekuziba.” wabe esezama ukusebenzisa ubufakazi obungamanga ukuze angesabise kodwa akukho lutho ayelusho olwangithinta. eqinisweni, ngazizwa nginesibindi futhi ngathi: “lokhu okushoyo, wake wakubona ngawakho amehlo kwenzeka? noma uke wenza uphenyo olunzulu futhi wathola ubufakazi obuqinile? unabuphi ubufakazi bokuthi amalungu ebandla likankulunkulu usomandla enza konke lokhu? buphi ubufakazi? uthatha nje amahemuhemu namanga asakazwa yi--ccp nomphakathi wenkolo ukulahla unkulunkulu usomandla futhi ibeka ibandla likankulunkulu usomandla amacala amanga. awukhathazeki yini ngokuthi uzolahlwa yinkosi, njengabafarisi bakudala?”