Meer oor die stamboombouers: Van Dyk-register
Meer oor hierdie webwerf
Hierdie webwerf is in 2017 opgerig met die doel om 'n gesaghebbende naslaanwerk te wees met betrekking tot die stambome van die Suid-Afrikaanse Van Dyk-families. Ons het almal maar begin met die 1975-Geslagsregister, maar gou geleer dat ons dit sal aanvul, eers met bronne soos die Suid-Afrikaanse Geslagsregisters en Suid-Afrikaanse Familieregisters, later met die oorspronklike rekords (doop- en trouinskrywings, sterfkennise, testamente, noem maar op). Tans is dit ons doel om, sover moontlik, alle feite te ondersteun met behulp van primêre bronne. Die byvoeging van bronne aan hierdie boom is 'n proses wat nog altyd gaande is. As daar 'n bron êrens kort, of inligting verkeerd aangegee word, neem asseblief met ons kontak op.
"Ons" is Wilhelm van Dyk, Kobus van Dyk en Anrie Hoogendoorn-van Dyk en Lindie van der Schyff. Graag vertel ons julle meer oor hoe ons begin "stamboom" het.
Ek het myself altyd beskou as 'n "Overberg-Van Dyk" van Napier, maar ná ek ongeveer 2010 "plaas" toe getrek het in Port Elizabeth, begin wonder oor al die Van Dyk's wat ek sedert die 1980's in die Oos-Kaap leer ken het, met name waar hulle vandaan kom. Hulle het vreemde familie name gehad, sommige was Engels, (wat vir my ongehoord was in die Wes-Kaap) en ek het ook "anders" Afrikaans gepraat as hulle!
Ek glo, soos die meeste groentjies, het ek by my oupa & ouma, ouers, niggies en nefies begin, maar ek kon nét nie my familie verbind aan die res van die Van Dyk's nie. Die daaropvolgende twee jaar het ek maar myself besig gehou met my vaderskant-ouma se Groenewald- en my ma se Swart-familie navorsing, waaruit ek ook nie veel wyser geword het nie, maar ek het heelwat geleer oor bronne, en die genealogiese Facebook-groepe gevind. Ek het ook geleer om alle gegewens vanaf Geni.com te verifieer, maar ook van watter onskatbare waarde FamilySearch en GenDatabase kan wees.
Om en by 2012/13 het ek - gewapen met my nuwe internet-kennis - weer begin werk aan my Van Dyk-stamboom, maar weereens sonder veel sukses. Ek het begin agter kom dat die amptelike registers (SAG, SAF & 1975 van Dyk-boek) ook teenstrydig met mekaar en ander bronne (soos byvoorbeeld die begraafplaas-projekte) is. Ek neem toe die besluit dat die enigste uitweg om mý probleem op te los, was om die registers almal op 'n rekenaardatabasis te plaas, met mekaar te vergelyk en regstellings te maak na die beste van my vermoë, IEWERS moes my familie uit dop!
Wel, na sowat 'n jaar se data-invoering, kopkrap en menige ander navorsing en hulp van ander, kan ek vandag met sekerheid sê dat my oupagrootjie Willem Casparus Johannes VAN DYK *1835 is, waarna die "amptelike" register ligweg verwysing van maak!
Net nadat die 1975 Van Dyk boek gepubliseer is, het my suster Juanita dit aangekoop. Volgens die boek kom ons voovaders van Papiesvlei, Napier. Ons het geen kontak met die mense gehad nie en besluit toe een naweek om ons kar te pak en Napier toe te ry om ons familie te gaan soek. Ons het van plaas tot plaas gery en waar die naambordjie Van Dyk aangedui het, het ons gaan aanklop. So het ons dan by die Van Dyk-familie uitgekom wat volgens die boek dan ons mense moes wees. Wat was ons verbasing toe ons moes uitvind dat "ons oupa grootjie" (volgens die boek), 'n oujongkêrel was. Het nooit getrou nie en het nooit kinders gehad nie. Dus was die boek verkeerd.
Ons is terug Kaap toe en ek is argief toe om te be-aam wat ons uitgevind het, en dit was toe so. Daar het my soektog begin my voorgeslag - en watter gesoek was dit nie.
In 2016, uit die bloute, kry ek 'n oproep uit Napier van Gert Van Dyk. Hy vertel my dat ons by hulle aangeklop het vir inligting in 1977 en hulle kon ons nie help nie. Hy was toe ook begeesterd en het self begin ondersoek instel na die familie. Al wat hy van ons kon onthou was dat my pa se naam Norman Van Dyk is. So het hy na ons begin soek en uiteindelik in 2016 by my uitgekom. Ons kon toe die verbintenis maak en in die 5de geslag het ons n gesamentlike oupa en ouma. Ek stuur toe vir hom fotos van die Van Dyk-egpaar waar ons in 1977 vir 'n nag oorgeslaap het en waarlik waar is dit toe sy ouers.
Anrie Hoogendoorn-van Dyk
My Oupa Hennie van Dyk het so 'n ou familiewapen gehad (met raam en al), waarin agterin 'n baie ou, getikte papiertjie was oor die herkoms van die broers Joost en Burgert van Dyk (waarskynlik 'n kopie uit die 1975-register) - as kind het dit my altyd beïndruk. Hy was dan ook 'n bietjie die persoon wat al die name van die neefs en niggies bygehou het, op stukkies verkrompelde papier wat hy altyd êrens uitgehaal het as mense daarna gevra het.
Ná sy dood in 2004, het ek myself voorgeneem om die stamboomonderhouding van hom oor te neem, maar ek het toe nog deeltyds geswot en voltyds gewerk, so daar was bloot nie tyd nie. 'n Jaar of twee later het dinge begin kalmeer, en het ek 'n kopie van die 1975-Geslagsregister van my ouers gekry. Ek was toe (en is steeds) in Nederland woonagtig en het myself voorgeneem om die herkoms van die twee broers te bevestig. Daar het egter weer 'n pouse moes inlas, toe ek ná my studies 'n nuwe werk gekry het en bietjie later ook my eerste kind gehad het. Dit was eers 2014 wat ek weer tyd gehad het om enigsins daarna te kyk, iets wat vinnig 'n passie geword het. Ek het selfs meer as 'n jaar spandeer om 30+ jaar van Ysenberge, Vlaandere se dooprekords te transkribeer en vanuit Latyn te vertaal. Hoe meer ek dinge probeer bevestig het (ook met behulp van MyHeritage.com), hoe meer het ek teenstrydighede en pure fiksies teëgekom, wat my laat besef het hoe belangrik dit is om sover moontlik die oorspronklike bronne na te vors. Buiten my eie Middelburg-tak, konsentreer ek hoofsaaklik op die eerste generasies Van Dyk's.
Lindie is 'n afstammeling van 'n Van Dyk en 'n De la Rey (ja, daardie een). Haar oupa Joseph John van Dyk was getroud met Mynie de la Rey (een van die generaal se dogters), maar sy het jare moes soek waar presies haar Van Dyk-oupa in die boom pas. Sy is nie soseer betrokke by die webwerf nie, maar het 'n groot bydra gelewer deur haar navorsing met ons te deel - en ons aan mekaar voor te stel. Sy is meer van 'n aflyn-navorser, maar is wel die oprigter van die Facebook-groep Van Dyk Familie SA. Sy het ook in 2016 'n boek gepubliseer met verskeie verhale en artikels oor (en deur) Van Dyk-familielede en daardie selfde jaar ook 'n Van Dyk-familiereünie georganiseer. Sy is tans besig om die 1975-Geslagsregister op te dateer.