Sassa: Nog geen goedkeuring vir toelaagooreenkomsBathabile Dlamini, minister van maatskaplike ontwikkeling (Foto: ANA) Bathabile Dlamini, minister van maatskaplike ontwikkeling, het Dinsdag bely dat sy nog nie die nasionale tesourie se goedkeuring bekom het om ŉ nuwe kontrak met Cash Paymaster Services (CPS) aan te gaan nie. CPS se kontrak om welsynstoelaes aan begunstigdes van die Suid-Afrikaanse agentskap vir maatskaplike sekerheid (Sassa) te versprei, verstryk aan die einde van die maand. Die huidige kontrak is reeds in 2014 in die konstitusionele hof ongeldig verklaar, as gevolg van ŉ gebrekkige tenderproses. Dlamini het Dinsdagoggend voor die staande komitee oor openbare rekeninge in die parlement (Scopa) verskyn. Sy het aanvanklik aangedui dat sy nie tyd het om enige vrae te beantwoord nie. Themba Godi, voorsitter van Scopa, wou weet of haar departement die reëls van openbare finansies gevolg het in die geval wanneer daar afgewyk word van ŉ gewone aanstellingsproses, soos wat sy gedoen het deur slegs CPS as die enigste bieër te behou vir ŉ nuwe kontrak vanaf 1 April. Dlamini het gesê die besluit behoort aan die rekenkundige beampte van die onderhandelingsdepartement en dat die nasionale tesourie na verwagting met dié besluit sal saamstem. “Ja, ons het die afwyking geprosesseer en die rekenkundige beampte is veronderstel om dit te hanteer en daarna sal die tesourie [met die besluit] saamstem.” Sy het gesê die nasionale tesourie se goedkeuring hang nie daarvan af of die konstitusionele hof besluit om toestemming te gee om CPS te gebruik nie, aangesien die departement tegnies nie ŉ verlenging van die huidige kontrak versoek nie, maar ŉ nuwe ooreenkoms. “Hulle [die nasionale tesourie] het gesê indien die konstitusionele hof met die verlenging saamstem maar ons het die kontrak nie verleng nie, dan onderhandel ons ŉ nuwe ooreenkoms.” Toe Godi haar gedruk het vir ŉ antwoord, het sy gesê haar departement kan nog nie goedkeuring kry nie, aangesien onderhandelinge vir ŉ nuwe kontrak met CPS steeds voortduur. Sy het gesê die tegniese spanne van die departemente kan einde vandeesweek vergader. “Ons het in ons laaste vergadering bepaal dat die tegniese span sal sit en dan sal ons ŉ voorlegging aan die president maak.” Tim Breuteseth, DA-LP, het haar in die rede geval: “Tesourie het nie die afwykings van die onderhandelingsproses goedgekeur nie. Die minister mislei die parlement.” Dlamini het reageer: “Ek kan nie namens die tesourie praat nie.” Sy het weke lank ontken dat haar departement en die nasionale tesourie ŉ dooiepunt bereik het. Die spanningsvolle Scopa-vergadering het egter voortgeduur. Op die vraag of die nasionale tesourie op hoogte gehou is van die ontwikkeings, het Dlamini gesê haar departement het minister van finansies Pravin Gordhan versoek om twee verteenwoordigers na die onderhandelinge te stuur, “maar ongelukkig het daardie mense nie gekom nie”. “Hulle het nooit die onderhandelingsproses bygewoon nie.” Godi het gesê hy is besorg dat indien CPS meer as 17 miljoen welsyntoelaes vanaf April moet uitbetaal, dat dit op ŉ wettige manier gedoen moet word. “Is julle in hierdie stadium op dieselfde bladsy? Ons kommer is dat die betalings wettiglik moet geskied.” Dlamini het daarna Gordhan daarvan beskuldig dat hy een van ses opsies “druk” om die krisis op te los, wat aanbeveel dat handelsbanke en die Poskantoor gebruik word om die betalingsfunksie oor te neem. Sy is egter nie ten gunste van die opsie nie, aangesien albei “onbehoorlik opgetree het op verskillende geleenthede”. Sy het gesê die Poskantoor het aanstoot gegee toe hulle CPS gekontak het om samewerking te bespreek oor ŉ toekomstige betalingsmodel, terwyl die banke nie vertrou kan word nie, aangesien twee van die banke meer as R1 miljard rente aan die departement skuld. “Die diensverskaffer het gesê hierdie mense kan nie deur die agterdeur ingebring word nie, want hulle is regering,” het sy gesê. Breuteseth het daarop gewys dat dit “buitengewoon” is dat ŉ bieër, CPS, toegelaat word om aan die regering voor te skryf of hy met die Poskantoor oor ŉ nuwe betalingsmodel kan praat of nie. Dlamini het egter gesê nasionale tesourie het gekies om die Poskantoor se misstappe te ignoreer. “Hulle probeer dit ignoreer wat nou oor die Poskantoor gesê word,” het sy gesê, en bygevoeg dat die departement niks kan doen as die entiteit nie ŉ rol wil speel in die verspreiding van toelaes nie. “Hierdie ding oor die Poskantoor is nou ŉ raaisel. Hulle het voldoende tyd gehad om hul huis in orde te kry en ons kan nie blameer word as hulle nie gereed is nie.” Die konstitusionele hof het sy uitspraak oor die ongeldigheid van die huidige kontrak met CPS opgeskort en toestemming gegee dat die kontrak sy volle termyn kan uitloop tot 31 Maart, om seker te maak dat begunstigdes nie benadeel word nie. Sassa het onderneem om vanaf April self die betaalstelsel oor te neem, maar het bekend gemaak dat hy nog ŉ paar jaar gaan benodig voordat hy die kapasiteit sal hê om dit te doen. Op die vraag waarom sy toegelaat het dat April nader voor sy opgetree het, het Dlamini gesê sy het eers aan die einde van verlede jaar van die probleem gehoor en sy het beamptes daarvan beskuldig dat hulle nie hul werk gedoen het nie en haar ingelig het nie. Dlamini het geweier om te reageer op vrae oor die bepalings van die beplande ooreenkoms met CPS en gesê dit sal te kwader trou wees om dit te doen terwyl die onderhandelinge voortduur. Sy het dit benadruk dat welsynstoelaes wel op 1 April betaal sal word en gesê die mense wat kritiek wil lewer, moet eers wag tot dit gebeur voordat hulle haar verder bevraagteken of vrese opper oor ŉ krisis.