Dis die praktiese realiteit van die samelewing en die ekonomie. Kommunikasie én taal kos geld. As daar nie ‘n ruimte bestaan en in stand gehou word waar jy jou taal kan praat nie, dan dryf die taal die ruimte in totdat dit buite almal se bereik is.
“dit was ’n gewone blou Maandagoggend / êrens het ’n ma haar kind se lyk gaan uitken / (. . .) / by eerste pouse was daar ’n lyk in Skoolstraat / ’n miskraam in my klas / ’n uitstel op die bio-taak / en’n vrou wat gillend in die straat afhardloop / en vir die Here vra / ‘waar was Josef toe Jesus gekruisig is?’.”
Moedertaal beteken kommunikasie in die taal wat ons geleer het toe ons klein was, maar binne vandag se wêreld. Dit kos geld. Dit ontsluit ander wêrelde, dit gee vir ons toegang tot plekke waarheen ons nie gewoonlik sou beweeg as ons net ‘n paar woorde ken nie.
Ons webontwerpers en -instandhouers is besig met grootskaalse werk aan al die blogs wat deur 24.com bedien word. Ek het vanoggend weer ‘n slag met hulle gesels oor die versoek dat die blogs se tuisblad die nuwe inskrywings moet weerspieël en nie alle webwerfwye-aktiwiteit nie. Nou net van hulle gehoor en hulle laat my weet hulle is op soek na nog ‘n inprop (dis nou ‘n plugin) wat kan help dat enige werk wat hulle doen nie tot niet gaan die oomblik as WordPress in die algemeen bygewerk word nie.
Ek weet daar is dinge wat hinder. 24.com het die afgelope tyd aan al hul blogruimtes gewerk en ek het eers daarvan verneem die dag toe ons die eerste keer so gesukkel het met van-lyn-af-wees. Ek kon nie waarsku nie.
Ek het nou vanuit alle oorde verneem dat die tuisblad en die webwerfwye aktiwiteit wat nou aangedui word in plaas van nuwe bloginskrywings, erg hinder. Ek het vir 24.com gevra om asseblief die tuisblad te verander soos dit was. Ek self kan dit ongelukkig nie doen nie, omdat ek net oor gedeeltelike toegangsregte agter die skerms van die blad beskik. Ek belowe ek sal julle laat wanneer ek terugvoer gekry het.
Vandag, terwyl ek nog in hierdie lewe is, eer ek die nagedagtenis van Nelson Mandela. Hy is aangehaal om die volgende te gesê het (en ek gee erkenning aan hierdie Facebook-werf waar ek die foto gekry het):
Nelson Mandela het baie verskillende dinge vir baie uiteenlopende mense in hierdie land en wêreldwyd beteken. Hy het vir sekere mense ‘n stereotipe verpersoonlik, vir ander was hy ‘n messias. Vir my is sy grootste nalatenskap dit wat hy agtergelaat het terwyl hy geleef het. Bitterheid.
Ek is ook besig om stelselmatig te kyk na al die versoeke oor hoe om die ruimte te verbeter en sal julle laat weet wat nog hier gedoen kan word (soos die Facebook-like-funksie, of die moontlikheid om in te teken op mekaar se blogs). Ek hou julle op hoogte.
Hy skryf soos iemand wat terugkyk op die lewe. ‘n Gedig oor die verlies van sy goeie vriend Vernon February. Hy skryf oor landskappe, gebruik beelde oor "woedende wolke" en "stormende wind".
Opvallend baie van die gedigte wat hy uit Klawerjas voorlees, inderdaad geestelik van aard is. En, tydens ‘n bewoë oomblik verwys hy na sy ma se Islamitiese agtergrond en hoe sy gekies het om sy pa se Christelike geloof aan te hang.
Terwyl die gehoor aan die einde van sy voorlesing opstaan om hom met ‘n staande ovasie toe te juig, kyk ek opnuut na die skare. Akademici, skrywers, digters, kritici, joernaliste. ‘n Gans ander land teenoor wie Adam Small die stilte verbreek het. Bruin en wit, skouer aan skouer, langs mekaar.
Net die volgende aand luister ek na Stef Bos. Hy vertel van sy Suid-Afrikaanse vrou by wie hy gekies het om te bly en nie terug te keer na Europa nie. Hierdie lied was vir háár. Adam Small, dis ook bedoel vir almal wat in die tent aan jou voete kom sit het. En dis ook vir almal in die strate van Wellington, al gaan hulle dit nooit hoor nie.
Dis laatmiddag op ‘n Maandag in vroeg-Augustus. Die stoom slaan op uit die water as die yl sonskyn van buite die tent af daarop skyn. My seuntjie staan bedremmeld langs die swembad en drup. Ek bedwing my om in te gryp en herinner my daaraan dat hy juis deur die winter met swemlesse voortgaan sodat hy uiteindelik veilig in die omgewing van water kan wees.
“Come on, we are going to jump together,” slaan sy oor na haar eie taal, waarmee sy emosioneel en met gesag kan praat. Sy vat sy hand en hy spring tog maar saam, hoewel teësinnig.
In die breukdeel van ‘n sekonde wat hulle bo die water hang, onthou ek die dag wat ek hom ook so sien hang het, bo die water. Hy was drie. Hy kon nie swem nie. Toe hy te ver oorgeleun het met die botteltjie waarmee hy water uit die swembad geskep het, het hy ingeval. Sy tannie wat die naaste aan die water was, moes met klere en al inspring om hom van die bodem af uit te lig na suurstof toe.
Vandag se Google doodle hoef nie vertaal te word nie, dit vertel eintlik baie stories gelyk. Die musiek vertel ‘n storie sonder om na die prentjies te kyk, maar ek hou nogal baie van die Google-mense se interpretasie, die ligte wat op strategiese oomblikke aangaan of die melancholie van die reën.
‘n Frase uit Eben Venter se bygewerkte ATKV-Skrywersalbum op LitNet wat my getref het, is waar hy skryf oor die perfekte woord op die regte plek, dat dit is soos ‘n “kort, wellustige soen”.
Om oor te glip in ‘n ander taal, met die skuif wat so plaasvind dat jy die leser saam met jou na die plek toe vat waar die skrywer jou heen wou vat.
My seuntjie is nie meer in die lug nie. Hulle is nou in die water. Na hy die water saam met die swemafrigter getref het, is my kind ‘n oomblik lank heeltemal onder die water gedompel. My hart mis ‘n slag. Toe hy opkom en die kant beetkry, weet ek nie of die water wat oor sy gesig stroom die swembad s’n of sy trane is nie. Maar toe breek ‘n glimlag deur. Hy vang my oog en ek dink hy verstaan: volgende keer red hy homself. Dit was die perfekte sprong.