Algonquin - Wêreldensiklopedie - Ek wil alles weet - 2020
Die Algonquins (of Algonkins) is 'n inheemse Noord-Amerikaanse volk wat Algonquin, 'n Anishinaabe-taal, praat. Kultureel en taalkundig is hulle nou verwant aan die Odawa en Ojibwe, met wie hulle die groter groep Anicinàpe (of Anishinaabe) vorm.
Die Algonquins was ongelukkig in hul kontak met die Europeërs. Hulle is aanvanklik deur die Franse ontmoet, met wie hulle handelsvennote geword het. Hierdie alliansie het egter gelei tot antagonisme teen die Franse deur die magtige Iroquois, histories vyande van die Algonquins. Met hulp van die Nederlanders en die Britte het die Iroquois gou oor die Franse en hul vriende van Algonquin geseëvier. Boonop het Franse pogings om die Algonquin tot Katolisisme te omskep gelei tot verdeling onder hulle; sommige aanvaar die nuwe godsdiens, terwyl ander hul tradisionele oortuigings teëstaan ​​en behou het.
Die meeste Algonquins woon deesdae in Quebec; die nege Algonquin-orkeste in daardie provinsie en een in Ontario het 'n gesamentlike bevolking van ongeveer 8.000. Ondanks die feit dat dit deur Europese siekte en swaarkry as gevolg van konflik ontneem is, het Alqonquin-afstammelinge oorleef. Hedendaagse Algonquin-gemeenskappe werk daaraan om die taal-, kultuur- en territoriale jurisdiksie van Algonquin te bewaar. Hulle bly 'n sterk en duidelike volk.
Die Algonquin mense noem hulself ook Omàmiwinini (Meervoud: Omàmiwininiwak) of die meer algemene naam van Anicinàpe. Baie Algonquins praat nog steeds die Algonquin-taal, in die algemeen genoem as Anicinàpemowin of spesifiek as Omàmiwininìmowin. Die taal word beskou as een van verskeie uiteenlopende dialekte van die Anishinaabe-tale.
Die term "Algonquin" is Frans, en kan afkomstig wees van die Maliseet-woord elakómkwik (IPA: ɛlæˈɡomoɡwik), "hulle is ons familielede / bondgenote".1 Alternatiewelik kan dit kom van die Mi'kmaq-woord wat beteken "op die plek van die spies van visse en paling uit die boog van 'n kano."2 'N Ander moontlikheid is die Maliseet-woord vir' dansers ', wat Samuel de Champlain moontlik in hul stamnaam sou begaan het terwyl hy in 1603 'n gekombineerde oorwinningsdans Algonkin, Maliseet en Montagnais bekyk het.3
Die stam het ook sy naam gegee aan die veel groter, heterogene groep Algonquiaanssprekende volke wat strek van Virginia na die Rocky Mountains en noord na Hudsonbaai, waarna die Algonquiaanse volke verwys. Populêre gebruik weerspieël 'n mate van verwarring op hierdie punt deurdat die term "Algonquin" ook gebruik is om na alle Algonquiaanssprekende gemeenskappe te verwys.4
In die vroegste mondelinge geskiedenis het die Algonquins van die Atlantiese kus gekom. Saam met ander Anicinàpek het hulle by die "Eerste stopplek" naby Montreal aangekom. Terwyl die ander mense van Anicinàpe hul reis deur die Saint Lawrencerivier voortgesit het, het die Algonquins langs die Kitcisìpi (Ottawa-rivier), 'n belangrike snelweg vir handel, kulturele uitruil en vervoer. 'N Besliste Algonquin-identiteit is egter eers ten volle besef nadat die Anicinàpek ongeveer 2000 jaar gelede by die "Derde stopplek", naby die huidige Detroit, verdeel is.
Argeologiese terreine op Morrison-eiland in die Ottowa-rivier naby Pembroke onthul 'n 1000-jarige kultuur wat kopergereedskap en wapens vervaardig het. Kopererts is noord van Lake Superior onttrek en versprei na die noorde van New York. Plaaslike pottebakkery-artefakte uit hierdie periode toon wye ooreenkomste wat dui op die voortgesette gebruik van die rivier vir kulturele uitruiling dwarsdeur die Kanadese skild en verder. 'N Paar eeue later het die Algonquin-stam ingetrek en die eilande en oewers langs die Ottawa bewoon, en teen die 1600's het die eerste Europeërs hulle gevestig gevind as 'n jagter-versamelaargenootskap wat die rivier beheer.
Algonquin-gemeenskappe het bestaan ​​uit 'n aantal afsonderlike orkeste, elk met sy eie hoof. Die Kitcisìpiriniwak ("Ottawa River Men"; enkelvoud: Kitcisìpirini, van Kitcisìpi wat 'Groot Rivier' beteken, die naam van die Ottawa-rivier) was die grootste groep. Op Morrison Island, waar die 5000 jaar oue koper artefakte ontdek is, is die Kitcisìpirini band het 'n tol gehef op kanovlieë in die rivier wat 'n sterk ondernemingsgees het. Met hul dorpie geleë op die eiland, die Kitcisìpiriniwak anders as die ander Algonquin-gemeenskappe, het nie die ligging met die seisoene verander nie. Ander Algonquin-orkeste het die Wàwàckeciriniwak (ook bekend as die Weskarini, en die Algonquin regte), wat aan die noordekant van die Ottawa-rivier gewoon het.
Na kontak met die Europeërs het die Algonquins een van die sleutelspelers in die pelshandel geword. Ten tyde van hul eerste ontmoeting met die Franse in die vroeë sewentiende eeu, het die verskillende Algonquin-orkes waarskynlik 'n gesamentlike bevolking êrens in die omgewing van 6,000 gehad.
Die eerste groep Algonquin wat die Franse teëgekom het, was die Kitcisìpiriniwak wie se dorp op 'n eiland in die Ottawa-rivier geleë was; die Franse het hierdie groep genoem La Nation de l'Isle. Die eerste aangetekende vergadering tussen die Europeërs en Algonquins het in Tadoussac in die somer van 1603 plaasgevind, toe Samuel de Champlain op 'n party van Algonquins afgekom het, gelei deur die Kitcisìpirini Hoof Tessouat. Hulle vier saam met die Montagnais en Etechemins (Malecite) 'n onlangse oorwinning oor die Iroquois.
Aanvanklik is die term "Algonquin" slegs vir 'n tweede groep, die Wàwàckeciriniwak. Teen 1615 is die naam egter toegepas op al die Algonquin-orkeste wat langs die Ottawa-rivier woon. Vanweë die groot belangstelling om beheer oor die laer Ottawa-rivier te verkry, is die Kitcisìpiriniwak en die Wàwàckeciriniwak het onder hewige opposisie gekom. Hierdie twee groot groepe het mekaar onder leiding van Sachem Charles Parcharini verenig en onderhou Omàmiwinini identiteit en grondgebied.
Die Algonquin-Indiane was die slagoffers van die ongelukkige Europese politiek. Toe die Franse met vuurwapens handel dryf, het die Algonquins op die geleentheid gereageer om 'n alliansie te stig. Alhoewel die Franse goeie vriende van die Algonquins was, het hulle nie sulke goeie bondgenote gemaak nie. Die magtige Iroquois, histories die vyand van die Algonquins, wat eers deur die Nederlanders en later deur die Engelse gehelp is, het die Franse en hul bondgenote van Algonquin verslaan.
In 1632, nadat Sir David Kirke se besetting van Nieu-Frankryk Franse koloniale kwesbaarheid getoon het, het die Franse muskiete aan die Algonquins en hul bondgenote begin verhandel. Franse Jesuïete het aktief Algonquin-bekerings na die Rooms-Katolisisme begin soek, wat 'n bitter skeiding tussen tradisionaliste en bekeerlinge geopen het.
Tot 1642 het die Iroquois nog nooit gewaag om die land aan te val nie Kitcisìpirinik vesting, maar toe tref 'n verrassende winteraanval die Algonkin en veroorsaak ernstige ongevalle terwyl die meeste van hul krygers afwesig was. Toe, op 6 Maart (as Woensdag), 1647, tref 'n groot Mohawk-oorlogsparty Kitcisìpiriniwak naby Trois-Rivières gewoon en hulle amper uitgewis. Sommige het by die missie by Sillery aangesluit en is teen 1676 meestal deur 'n epidemie vernietig.
Die Sulpician Mission of the Mountain is in 1677 in Montreal gestig, en sommige Algonquins vestig hulle daar saam met Iroquois-bekeerlinge. Baie het egter geheg aan die tradisionele gebied en die tradisie. Terwyl diegene wat ooreengekom het om na die gevestigde reservate te skuif of by ander historiese orkeste aangesluit het en toe federaal deur die Kanadese owerhede 'erken' is, het baie ander nie weer opgespoor nie en is later in die Ottawa- en Pontiac-provinsies 'stragglers' genoem. Sommige, aangemoedig deur die Franse, het in Trois-Rivières gebly en hul nedersetting in die nabygeleë Pointe-du-Lac het tot ongeveer 1830 gebly, toe die laaste 14 gesinne, wat ongeveer 50 persone getel het, na Oka verhuis.
Vanaf 1721 begin baie Christelike Algonquins in die Oka, 'n Mohawk-nedersetting naby Montreal, wat destyds as een van die Sewe Nasies van Kanada beskou word. Algonquin-stryders het in alliansie met Frankryk aanhou veg tot die Britse verowering van Quebec in 1760. Algonquins het in opdrag van die Britse kroon tydens die Amerikaanse rewolusie-oorlog aan die Barry St. Leger-veldtog deelgeneem. Die Britse beraming van hul bevolking in 1768 was 1.500.
Lojalistiese setlaars het kort na die rewolusie die lande van Algonquin begin binnegedring. Later in die negentiende eeu het die houtbedryf in die Ottawa-vallei begin beweeg, en die oorblywende Algonquins is teruggevoer na 'n reeks klein reservate.
Alhoewel die historiese Algonquin-samelewing grotendeels op jag- en hengel gebaseer was, het sommige Algonquins landbou beoefen en koring, boontjies en pampoen bewerk, die beroemde "Drie susters" van inheemse tuinbou. Tradisioneel het die Algonquins gewoon in keëlvormige tipi-wonings, eerder as die gewone Noordoostelike koepelvormige wigwams.5 Hulle het ook reghoekige jagskuilings gebou.2
Bring hoofsaaklik 'n jagkultuur, mobiliteit was noodsaaklik. Materiaal wat gebruik is, moes lig en maklik vervoerbaar wees. Kano's is van berkbas gemaak, met sparwortels gesaai en waterdig gemaak deur die opgewarmde sparhars en vet toe te dien. Dit was maklik om te skuif en die materiaal geredelik beskikbaar. Gedurende die winter is sleutels gebruik om materiaal te vervoer en mense het sneeuskoene gebruik om op die sneeu te loop. Hulle het vir babas gebou tikinàgan (wiegplanke) om dit te dra. Hulle is met hout gebou en bedek met 'n koevert van leer of materiaal. Die baba staan ​​op met sy voete op 'n klein bord. Die moeder sal dan die tikinàgan op haar rug. Dit het die baba in staat gestel om rond te kyk en sy omgewing waar te neem, en daarom begin leer hoe om alledaagse take te verrig.
Die Algonquins was beoefenaars van Midewiwin, die geheimsinnige godsdiens van die oorspronklike groepe van die Maritimes-, New England- en Great Lakes-streke in Noord-Amerika. Die praktisyns daarvan word Midew genoem en die praktyke van Midewiwin word ook genoem Mide. Soms word manlike Midew genoem Midewinini, wat soms in Engels vertaal word as 'shaman' of 'medicine man.' Midewiwin is gebaseer op die wêreldbeskouing (godsdienstige oortuigings) van die Ojibwa-mense.6
Die Algonquin het geglo dat hulle deur baie mense omring is manitòk of geeste. Die 'Groot Gees' was die skepper van die wêreld, 'n bonatuurlike krag inherent aan alle dinge, sowel lewend as nie-lewend. Daar was ook baie mindere geeste, sowel goed as kwaad.
Drome was van besondere belang, en die interpretasie daarvan was 'n belangrike verantwoordelikheid van die sjamane. Daar word geglo dat hul sjamane in staat sou wees om met die geesteswêreld te kommunikeer, en daarom is hul leiding deur jagters gesoek vir sukses in die jag, vir die genesing van siekes, en in die algemeen vir leiding oor belangrike lewensake. Hulle het geglo dat die geeste van jagters na die dood die geeste van diere najaag. Hulle het ook 'n groot vrees vir heksery gehad, uit vrees om hul regte name te gebruik in die geval van mishandeling deur vyande met geestelike krag en bose opset.3
'N Belangrike seremonie vir die Algonquins was die jaarlikse' Fees van die dooies '. Dit was 'n oorlogsdans wat vir besoekende stamme opgevoer is, wat benewens die geestelike betekenis daarvan ook 'n geleentheid gebied het vir die versterking van die betrekkinge tussen dorpe en die uitruil van geskenke, veral bewer pelse. 7
Met die aankoms van die Franse, is baie Algonquins tot die Christendom verpersoonlik, maar baie beoefen nog Midewiwin of mede-beoefening van die Christendom en Midewiwin.
In die vroeë een en twintigste eeu is bykans 8.000 Algonquins in Kanada in tien afsonderlike Eerste Nasies georganiseer: nege in Quebec en een in Ontario. Hulle beslaan gebied langs die Ottawa-riviervallei wat die huidige grens tussen Ontario en Quebec vorm.
In 1982 het lede van die Algonquin-stam suksesvol 'n kommersiële rys-oesonderneming geblokkeer wat aan die federale regerings toestemming gegee is om die wilde rys te oes wat die stam al eeue lank tradisioneel met die hand versamel het.8 Honderde mense het paaie geblokkeer, en ondanks polisiehelikopters, padwaens, en 'baie vyandigheid en stoot en stoot', volgens Harold Perry, ere-hoof van die Ardoch Algonquins, het die stam en sy ondersteuners 27 dae lank hul grond gehou genoeg dat die federale regering sy besluit omkeer en die kommersiële permit herroep.
Spanning met die houtbedryf het opgevlam onder die gemeenskappe van Algonquin, in reaksie op die praktyk van skoonmaak. In Ontario het 'n grondeis van Algonquin vanaf 1983 'n groot deel van die suidoostelike deel van die provinsie betwis, wat strek van naby Noordbaai tot naby Hawkesbury, insluitend Ottawa, Pembroke en die grootste deel van die Algonquin Provinsiale Park.
In 2000 het Algonquins van Timiskaming First Nation 'n belangrike rol gespeel in die plaaslike gewilde opposisie teen die plan om Adams-myn in 'n vullishoop te omskep.
Lede van die Algonquin-stam het op 29 Junie 2007 'n vreedsame blokkade van 'n uraanmynbedryf op hul heilige lande noord van Kingston, Ontario, begin.9
↑ William Bright. Inheemse Amerikaanse plekname van die Verenigde State. (Norman, OK: University of Oklahoma Press, 2007, ISBN 0806135980), 32.
↑ 2.0 2.1 Barry M. Pritzker, 'N Inheemse Amerikaanse ensiklopedie: Geskiedenis, kultuur en volke (New York, NY: Oxford University Press, 2000, ISBN 0195138775).
↑ 3.0 3.1 Lee Sultzman, Algonkin History, 1999. Ontsluit 29 April 2009.
↑ Byvoorbeeld T. J. Campbell. Algonquins in die Katolieke ensiklopedie, Elfde ed. (1911) 13 November 2007 herwin.
↑ Robert L. Hall, 'N Argeologie van die siel: Noord-Amerikaanse Indiese geloof en rituele (Chicago, IL: University of Illinois Press, 1997, ISBN 0252066022).
↑ Bob Lovelace 'n Algonquin-geskiedenis Ontsluit 26 November 2007.
↑ Ardoch Algonquin First Nation (23 Augustus 2007) Protes-update van Algonquin Alliance word op 26 November 2007 onttrek.
Bright, William. Inheemse Amerikaanse plekname van die Verenigde State. Norman, OK: University of Oklahoma Press, 2007. ISBN 0806135980
Cronon, William. Veranderings in die land: Indiërs, koloniste en die ekologie van New England. New York, NY: Hill and Wang, 1983. ISBN 0809001586
Hall, Robert L. 'N Argeologie van die siel: Noord-Amerikaanse Indiese geloof en rituele. Chicago, IL: University of Illinois Press, 1997. ISBN 0252066022
Moondancer en sterk vrou. 'N Kultuurgeskiedenis van die inboorlinge van Suid-New England: stemme uit die verlede en die hede. Boulder, CO: The Bauu Institute, Bauu Press, 2007. ISBN 097213493X
Pritzker, Barry M. 'N Inheemse Amerikaanse ensiklopedie: Geskiedenis, kultuur en volke. New York, NY: Oxford University Press, 2000. ISBN 0195138775
Sultzman, Lee. Algonkin History, 1999. Ontsluit 29 April 2009.
Waldman, Carl. Atlas of the North American Indian, hersiene uitgawe. New York, NY: Checkmark Books, 2000. ISBN 0816039755