“Welcome to the Free State” is die eerste ding wat jy sien. Ons het seker die omgekeerde bordjie gemis wat die Noord-Wes-provinsie aankondig. Parys is nie mooi in die winter nie, maar die Vaalrivier is. Anders as sy naam, is die rivier altyd aanskoulik in enige seisoen. Dis lekker om te sien wanneer jy oor die bruggie ry, net voor die dorp.
Ek en my kêrel, Marco, het lankal besluit ons wil ’n road-trip Parys toe vat, tydens een van die skaars naweke wat ons nie te veel werk het om te doen nie. Hy het ’n skoolvriend wat sy teologiese praktiese tydperk by die NG Kerk in Parys doen, en hulle het mekaar lanklaas gesien. Die band tussen oud-krieketspanmaats is immers onbreekbaar.
’n Toer deur Parys vat nie baie lank nie. Dis nie ’n groot dorp nie, en Breëstraat is eintlik waar al die aksie is.
Daar is wel ’n paar ander besienswaardighede. Die hangbrug, wat uit 1919 dateer, is byvoorbeeld ’n plek waar menige oggendstappers, vissermanne en toeriste kom kuier. Die brug strek oor ’n deel van die Vaalrivier waar die stroom ’n bietjie sterker loop. As jy oorstap, kom jy by Parys se gholfbaan-eiland uit. Ons neem ’n paar foto’s op die brug en ook van die slotte aan die relings waarop mense hul ewige liefde aan iemand verklaar. Dis blykbaar ’n algemene neiging onder al die plekke waar daar ’n brug is ‒ ek dink byvoorbeeld ook aan die French Toast filmstel in Hartbeespoort, en ook aan die reuse brug in Salzburg, Oostenryk.
Volgende wys Bernard vir ons waar hy elke Saterdagmiddag aan die plaaslike parkrun deelneem. Dit begin by die rivier, en eindig ’n ver ent af met die rivier. Ek sien nie enige vissermanne nie, maar wel ’n string skoongemaakte visse op ’n staalstellasie. Dit laat my vir ’n lang oomblik hartseer word die grootskaalse besoedeling wat al vir jare ’n ernstige kwessie in hierdie omgewing is… Riool- en mynafval het veroorsaak ’n hele paar gesondheidskwessies onder mense, en beskadig die pragtige ekologie in en rondom die rivier.
Dis nou nie Frankryk nie, en dis ook nie somer nie, maar die klein Vrystaatse dorpie het ’n rustige effek op sy inwoners en sy besoekers. Ons het net ’n dag tyd gehad om te verken, en ek weet nie genoeg van die omgewing af om gesien te word as ’n regular nie (behalwe dat die dorp geleë is in die Vredefort Koepel, ’n Wêrelderfenisgebied waar die grootste meteoriet in geskiedenis die aarde getref het).
Maar ek moet sê, dit was die regte tipe wegbreek wat ek in die middel van die kwartaal nodig gehad het.
Vir meer inligting oor die besoedeling van die Vaalrivier en die effek daarvan, besoek gerus SAVE the VAAL se webtuiste (kliek hier). Hierdie organisasie is daarop gemik om die plaaslike munisipaliteit verantwoordbaar te hou vir die bestuur van hierdie omgewingskwessie, en ook om verdere besoedeling in die toekoms te verhoed. Gaan lees op hul webtuiste hoe jy ook ’n bydrae kan lewer.