PressReader - Sarie: 2018-04-01 - Die dood in po­lo­nie
Die dood in po­lo­nie
Die he­le land was lank aan die raai oor die bron van die do­de­li­ke lis­te­ri­o­se-uit­bre­king, tot dus­ver die groot­ste ter wê­reld. Tot­dat ver­werk­te vleis­pro­duk­te uit­ein­de­lik as die son­daar uit­ge­wys is
Sarie - 2018-04-01 - Inhoud - DEUR DR. NA­TA­SHA DOLE
B­ly­weg van ver­werk­te vleis­pro­duk­te, was die waar­sku­wing van dr. Aa­ron Mot­so­a­le­di. Die bron van die do­de­li­ke lis­te­ri­o­se-uit­bre­king, wat reeds by die 180 le­wens land­wyd ge­ëis het, is uit­ein­de­lik op­ge­spoor: ’n vleis­ver­wer­kings­fa­briek in Po­lo­kwa­ne. ST6, ’n do­de­li­ke stam van die bak­te­rie, is daar ge­vind, het die mi­nis­ter van ge­sond­heid op ’n me­di­a­kon­fe­ren­sie ein­de Fe­bru­a­rie ge­sê.
Werk­saam­he­de daar en ook by die groep se Ger­mis­ton-fa­briek is se­dert­dien ge­staak, ter­wyl lis­te­ri­o­se ook by ’n hoen­der­plaas in die Vrystaat ge­vind is, hoe­wel nog toet­se in daar­die sta­di­um no­dig was om die stam te be­paal. Die hoof­son­daar? Po­lo­nie. “Hoe­wel ons weet po­lo­nie is be­slis be­trok­ke, is daar ’n ge­vaar van kruis­be­smet­ting van ander ver­werk­te vleis­pro­duk­te – óf by die ver­vaar­di­ging óf ver­sprei­ding daar­van óf waar dit aan ver­brui­kers ver­koop word,” het dr. Mot­so­a­le­di ge­sê.
LIS­TE­RI­O­SE – KAN EK DIT KRY?
E­nig­een kan, ja, van ba­bas tot vol­was­se­nes wat oor die al­ge­meen ge­sond is. Dit ge­sê, die mees­te van die 948 ge­val­le wat deur ’n la­bo­ra­to­ri­um­toets be­ves­tig is, was van men­se wie se im­mu­ni­teit reeds op die een of ander ma­nier on­der­druk was. (Sy­fer soos op 2 Maart.) Soos men­se met Miv/vigs, kan­ker, di­a­be­tes, chro­nie­se nier- of le­wer­siek­te, men­se op lang­du­ri­ge ste­ro­ïed­be­han­de­ling of or­gaan­oor­plan­ting-pa­si­ën­te.
Ook s­wan­ger vroue moet ver­sig­tig wees, ver­al in die der­de tri­mes­ter, om­dat daar die moont­lik­heid van kom­pli­ka­sies is as die ba­ba se sen­tra­le se­nu­wee­stel­sel (die brein of rug­murg) ge­raak word. Jy sal waar­skyn­lik grie­pe­rig voel, maar ook rug­pyn hê. Die mees­te van die tyd hoef jy nie te be­kom­merd te wees nie, want die simp­to­me is ge­woon­lik ma­tig, en kan mak­lik be­han­del word. In­dien jy eg­ter di­ar­ree het en dit word nie be­ter nie, gaan sien jou dok­ter en gaan vir ’n bloed- of stoel­gang-kwe­king.
Die bak­te­rie word dik­wels aan­ge­tref in grond, plan­te­groei, water en ont­las­ting. Die bes­te op­los­sing sal na­tuur­lik wees om die pre­sie­se oor­sprong te vind en uit die weg te ruim, wat eg­ter moei­lik kan wees, soos pas weer met die jong­ste uit­bre­king in Suid-a­fri­ka be­wys is. Die eer­ste ge­val­le daar­van is reeds vroeg in 2017 aan­ge­meld.
IS DIT AANSTEEKLIK?
Dit kan nie van een mens na die vol­gen­de oor­ge­dra word nie. Jy kry dit as jy be­smet­te water drink of be­smet­te kos eet. Dit flo­reer in die so­mer, hoe­wel die nuut­ste na­vor­sing toon dis ver­ant­woor­de­lik vir min­der as 1% van bak­te­rie­se voed­sel­ver­wan­te in­fek­sies wat aan­ge­meld word.
HOE WORD DIT GE­DI­AG­NO­SEER?
Die di­ag­no­se kan be­ves­tig word deur die re­sul­ta­te van ’n bloed- of stoel­gang­kwe­king, waar­mee mi­kro­ör­ga­nis­mes soos bak­te­rie en fun­gi ge­ï­den­ti­fi­seer word. Of met ’n lum­ba­le punk­sie, vloeistof wat uit die sen­tra­le se­nu­wee­stel­sel ge­neem word.
Lis­te­ri­o­se is tans ’n aan­meld­ba­re siek­te in Suid-a­fri­ka, wat be­te­ken dat al­le ge­sond­heids­wer­kers wet­lik ver­plig word om nu­we ge­val­le by die de­par­te­ment van ge­sond­heid aan te meld. Dit help na­tuur­lik om die bron van die in­fek­sie op te spoor.
Die goeie nuus is dat ge­son­de men­se nie e­ni­ge be­han­de­ling no­dig het nie – die vi­rus woed hom­self ge­woon­lik bin­ne ’n paar dae uit. Som­mi­ge men­se sal dalk an­ti­bi­o­ti­ka be­no­dig, maar die be­han­de­ling ver­skil van een pa­si­ënt na die vol­gen­de. Ander fak­to­re, soos on­der­lig­gen­de siek­te­toe­stan­de, speel ook ’n rol.
Laas­tens, ont­hou men­se wat nie on­der­lig­gen­de ge­sond­heids­pro­ble­me het nie, word meest­al van­self be­ter, of met mi­ni­ma­le be­han­de­ling. S­wan­ger vroue, baie jong ba­bas, men­se ou­er as 65 en men­se met ’n ver­swak­te im­mu­ni­teit moet eg­ter pa­s­op. As jy twy­fel, kon­tak jou naas­te ge­sond­heids­wer­ker.
Dr. Dole het in 2009 aan die U­ni­ver­si­teit S­tel­len­bosch ge­gra­du­eer en is se­dert­dien ’n me­die­se be­amp­te wat haar toe­spits op nood­me­di­ka­sie.
By­ko­men­de bron­ne: Net­werk24, News24
Men­se wat nie on­der­lig­gen­de ge­sond­heids­pro­ble­me het nie, word meest­al van­self be­ter