PressReader - Baba & Kleuter: 2017-10-01 - In by een oor ...
In by een oor ...
Me­ni­ge ma het al ’n sla­pe­lo­se nag met ’n on­ge­du­ri­ge klein­ding op die bors deur­ge­bring, net om by die dok­ter te hoor die son­daar is mid­del­oor­ont­ste­king. Ons kyk hoe hier­die slaap­dief vas­ge­vat kan word ...
Baba & Kleuter - 2017-10-01 - INHOUD - BABA & KLEU­TER
Oor­in­fek­sie is een van die al­ge­meen­ste re­des waar­om antibiotika vir kin­ders voor­ge­skryf word en ’n he­le 75 per­sent van klein­goed kry voor hul der­de ver­jaar­dag min­stens een keer oor­in­fek­sie. Boon­op word dit ver­oor­saak deur die­self­de kie­me wat aan­lei­ding gee tot boon­ste­lug­we­gin­fek­sie.
WAT IS OOR­ONT­STE­KING?
Die mid­del­oor be­staan uit die trom­mel­vlies, ’n hol ruim­te (die trom­mel­hol­te) en drie klein oor­been­tjies (be­kend as die ha­mer, aam­beeld en stie­beu­el) wat aan me­kaar vas­sit en oor die ruim­te in die bin­ne­oor strek. Aan die on­der­ste punt van die trom­mel­hol­te is daar ’n klein bui­sie, die buis van Eus­ta­chi­us, wat ver­se­ker dat e­ni­ge vloei­stof wat in die trom­mel­hol­te op­bou, na die keel kan af­loop.
Oor­in­fek­sie word ver­oor­saak wan­neer hier­die bui­sie nie werk soos hy moet nie en die vloei­stof in die trom­mel­hol­te begin op­bou. Hier­die vloei­stof kan ont­steek wees of nie.
’n Kind se buis van Eus­ta­chi­us is kor­ter en meer ho­ri­son­taal as dié van ’n vol­was­se­ne en
dit is waar­om kin­ders meer ge­neig tot oor­in­fek­sie is as groot­men­se.
Boon­ste­lug­we­gin­fek­sies, si­nus­ont­ste­king, re­fluks en al­ler­gieë kan al­les ver­oor­saak dat die buis van Eus­ta­chi­us ver­stop en vloei­stof en druk in die bin­ne-oor op­bou. Dit is wat die pyn en on­ge­mak ver­oor­saak. As hier­die druk nie ver­lig word nie, kan die trom­mel­vlies bars en die vloei­stof in die bui­te­oor se ka­na­le be­land.
Nor­maal­weg ge­nees ’n ge­bars­te trom­mel­vlies van­self, maar as die bui­se van Eus­ta­chi­us her­haal­de­lik ver­stop word, kan ’n per­ma­nen­te klein gaat­jie in die trom­mel­vlies vorm wat ge­hoor­ver­lies kan ver­oor­saak.
GE­VOL­GE VAN OOR­IN­FEK­SIE
Ál meer voor­skool­se kin­ders suk­kel met taal­en spraak­pro­ble­me as ge­volg van her­haal­de­li­ke oor­in­fek­sie, sê Chrisna Oost­hui­zen, ’n ou­di­o­loog by die Ca­rel du Toit-sen­trum vir kin­ders met ge­hoor­pro­ble­me in Bell­vil­le, Kaap­stad.
Om­dat die vloei­stof in die mid­del­oor ’n ef­fens tot taam­li­ke verlies aan ge­hoor ver­oor­saak, ont­wik­kel hier­die kin­ders dik­wels on­dui­de­li­ke spraak. Hul­le hoor nie die s-, f- en t-klan­ke nie en daar­om sê hul­le dit ook nie. Hul­le hoor ook dik­wels nie die kort
woor­de in ’n sin nie en daar­om sê hul­le dit ook nie.
“Ge­hoor is een van die sin­tuie, maar luister is ’n vaar­dig­heid,” sê Chrisna.
’n Kind wat vir aan­sien­li­ke ruk­ke nie goed kan hoor nie, ont­wik­kel nie goeie luis­ter­vaar­dig­he­de nie en dit kan la­ter pres­ta­sie op skool on­der­myn.
Hier­die wis­sel­val­li­ge verlies aan ge­hoor kan ’n pro­bleem met die ver­wer­king van klan­ke ver­oor­saak, wat ’n kind la­ter kan laat suk­kel met aan­dag gee, kon­sen­tra­sie (ver­al waar daar baie ag­ter­grond­ge­raas is soos in ’n klas­ka­mer), lees en spel.
Vol­gens Su­san S­trauss, pre­si­dent van die Suid-A­fri­kaan­se Ver­e­ni­ging vir Ou­di­o­loë, is dit ui­ters be­lang­rik om se­ker te maak dat ’n kind wat oor­in­fek­sie ge­had het weer nor­maal kan hoor, al is die in­fek­sie self iets van die ver­le­de. ’n Ou­di­o­loog is spe­si­aal op­ge­lei om kin­ders se ge­hoor te e­va­lu­eer en kan ’n vin­ni­ge, pyn­lo­se toets uit­voer om te be­paal of daar vloei­stof in die mid­del­oor is. Geen dok­ters­ver­wy­sing is no­dig vir ’n be­soek aan ’n ou­di­o­loog nie.
’n Ou­di­o­loog kan ou­ers en on­der­wy­sers ook help om aan­pas­sings te maak in ’n kind se leer­om­ge­wing om hom te help om be­ter te hoor en te luister.
Moe­nie met mid­del­oor­in­fek­sie speel nie, want dit kan ge­hoor­ver­lies en la­te­re leer­uit­da­gings ver­oor­saak.
DIE ENE ORE
Die P­re­to­ri­a­se oor-neus-keel-arts dr. Ni­si­us du P­les­sis deel wen­ke vir goeie oor­sorg: • ’n Kind met drei­ne­rings­py­pies (grom­mets) wie se ore aan­hou drei­neer, het ’n op­volg­be­soek by die oor-neus-keel-spe­si­a­lis no­dig om die oor­saak daar­van vas te stel. • Moe­nie e­ni­ge an­der mid­del in ’n kind met py­pies se oor drup be­hal­we dit wat deur ’n dok­ter voor­ge­skryf is nie. Som­mi­ge drup­pels is ska­de­lik vir die mid­del­oor. • Oor­stok­kies be­hoort net ge­bruik te word om die bui­ten­ste oor­skulp skoon te maak en moet in geen om­stan­dig­he­de in die oor­ka­naal ge­druk word nie. • Moe­nie pro­beer om was uit die oor te ver­wy­der nie – dit be­skerm die oor­ka­naal teen in­fek­sie en wa­ter. Die mees­te po­gings om was te ver­wy­der druk dit net die­per in, waar dit ’n prop vorm wat an­der pro­ble­me kan ver­oor­saak. • Dok­ters stem nie saam oor of ’n kind met oor­py­pies son­der oor­prop­pies kan swem of bad nie. In die mees­te ge­val­le is die oor­prop­pies nie no­dig nie, aan­ge­sien die oor­ka­naal so ont­werp is dat dit vloei­stof uit­hou.
As hul­le ná die swem oor­pyn het of daar ’n afskeiding uit die oor is, moet hul­le eg­ter lie­wer oor­prop­pies dra.
’n Al­ge­me­ne re­ël is dat kin­ders son­der oor­prop­pies kan swem, maar nie met hul kop die­per as ’n hal­we me­ter on­der die wa­ter nie.
Se­pe­ri­ge bad­wa­ter kom mak­lik in die ore en kin­ders met oor­py­pies moet hul kop lie­wer droog hou ter­wyl hul­le bad.
HOE OM OOR­IN­FEK­SIE TE VOOR­KOM
• Maak se­ker jou kind se im­mu­ni­sa­sie-pro­gram is op da­tum. Die Hib- ( Ha­em­ophi­lus in­flu­en­za­eB-) en pneu­mo­kok­kus-vak­sien
kan oor­in­fek­sie help be­perk. • Na­vor­sing wys dat kin­ders wat min­stens ses maan­de lank ge­bors­voed is, min­der ge­neig is om oor­in­fek­sie op te doen. • Hou die klein­span weg van si­ga­ret­rook. Daar is ’n dui­de­li­ke ver­band tus­sen die aan­tal boon­ste­lug­we­gin­fek­sies en bloot­stel­ling aan rook. • Be­heer al­ler­gieë wat die bui­se van
Eus­ta­chi­us kan laat swel en ver­stop. • Maak se­ker jou baba word al­tyd teen ’n hoek van 25 tot 45 gra­de neer­ge­lê as sy ’n bot­tel drink en lê nie plat op haar rug nie. Om­dat bot­tel­melk mak­li­ker in baba se mond op­dam as wan­neer baba bors­voed, kan van die melk deur die buis van Eus­ta­chi­us na die mid­del­oor­hol­te vloei en ’n in­fek­sie ver­oor­saak.