Daar staan ’n groot lemoenboom in die binnehof van die Vierde Raadsaal in Bloemfontein, ook genoem die Rosestad. Die ouderdom van die boom, naamlik 100 jaar, word bevestig deur die volgende gebeure: Vanweë ’n tekort aan kantoorruimte in die Vierde Raadsaal, word daar besluit om uit te brei. Op 28 Augustus 1907 word die tender vir die bou van die Oosblok van die Vierde Raadsaal aanvaar en op 16 Junie 1908 vind die eerste vergadering in die nuwe gedeelte plaas. Voor laasgenoemde datum is die oop ruimte, ofte wel binnehof, tussen die Vierde Raadsaal en die Oosblok, uitgelê en beplant. Daar kan met sekerheid aanvaar word dat hierdie lemoenboom, gegewe sy wetenskaplik berekende ouderdom, ook toe geplant is. Die boom dra nog elke jaar vrugte.
Die plant van hierdie boom is voorafgegaan deur ’n interessante verloop van Vrystaatse lemoensake. Toe die Engelse firma De la Rue in 1867 gevra is om seëls vir die ‘Republic of the Orange Free State’ te ontwerp, het hulle met húlle Engelse woord orange vir die vrug in gedagte en verder beïnvloed deur die Republiek se naam, blykbaar sommer self besluit dat die vryheidsboom van die Oranje Vrystaatse staatswapen seker dan ’n orange-boom moet wees. Die vrugdraende lemoenboom verskyn gevolglik vanaf 1868 vir talle dekades op die seëls van die Republiek van die Oranje Vrystaat en daarna die Unie van Suid-Afrika, later ook op die Vrystaatse staatswapen, en van 1932 tot 2000 ook op die staatswapen van Suid-Afrika.
2.2 Na watter vrugte verwys Van Riebeeck wanneer hy skryf van orangie appelen en lemoenen? Die aanname word gemaak dat hy met orangie/orangie appelen waarskynlik na die soetlemoen verwys; maar was sy lemoen werklik nog die Mnl. klein sitroen of verwys dit dalk na ’n vrug wat na ’n Afrikaanse suur lemoen neig? Sy orangieappelende lemoenboomtjes is die interessantste beskrywing van almal, maar beslis die moeilikste om te plaas.
2.4 Aanvanklik verwys orange na ’n bitter lemoensoort. Die eerste Ndl. optekening van Chinaasappel was in 1682 (WNT), 30 jaar na Van Riebeeck se gebruik van orange. Die soetlemoen vervang in hierdie tyd die bitter-/suur lemoen. Orange as vrugtebenaming het egter nooit in Afrikaans posgevat nie, slegs die kleurnaam oranje.
5. Uit die tabel van sitrus- en ander vrugte blyk dat daar selfs in die onlangse verlede betekenisveranderings ingetree het. Vergelyk die lys Maleise benamings van ongeveer 130 jaar gelede met die huidige opmerkings deur dr. Han Mets: in hedentydse Bahasa Indonesia verwys limau slegs na ’n sitroen, terwyl jeruk in plaas van. limau die versamelnaam vir sitrusvrugte is.
Simboliek speel ’n belangrike rol in die geval van appel, lemoen en orange as vrugte rond van vorm. Dít is egter ’n onderwerp vir ’n volgende gesprek.
4. Die Ndl. mandarijn ‘nartjie’ is die vrug van die Mandaryn, titel van ’n hoë staatsamptenaar van die Sjinese Ryk. Vergelyk De Vries se aangehaalde uiteensetting in die tabel.