Karoo-cowboy skrik vir niks | Landbou
Karoo-cowboy skrik vir niks
Waar ons op die Hoëveld intensief met 'skape' geboer het, kom hierdie 'nuwe vrou' mos in die Karoo aan waar daar met 'skaap' geboer word. En dis nie waar die verskille ophou nie.
Vir werk en vuil word was ek nog nooit bang nie. Ek was net vyf jaar oud toe ek my raakvat-voorvat-vasvat-ma al help boer, melk en doseer het. Ek het dus glad nie om-
gegee om my nuwe man een middag ná werk gou te gaan help lammers merk nie.
Ek vra of hulle alles onthou het: gasbottel, brandtang, oormerk-tang, oorplaatjies, permanente merkpen, tang en blou Teramycin-spuitmiddel om te ontsmet.
"Ja-nee, alles is gelaai," word daar met 'n skalkse glimlag gesê.
By een van die krale is die skaap reeds aan't maal ná hulle die hele dag te perd bymekaargemaak is. Hier en daar sien jy 'n groot ooi met 'n lang stert. Ek dink by myself my ma sterf tien dode, maar ek begryp dat 'n intensiewe skaapboerdery op 800 ha in die Hoëveld, met 'n drakrag van 20 ooie/ha, verskil van 'n skaapboerdery in die Karoo waar jy op duisende hektaar boer, maar 20 ha nodig het vir een skaap. Ja, ja, ek oordryf 'n bietjie, maar dit maak vir 'n goeie storie!
Op sekere Karooplase word die lammers so van die veld af verkoop. So, nuwelinge word een keer per maand gemerk. Dit kan gebeur dat skaap nie bymekaargemaak word nie en oorgeslaan word. Die lammers wissel dus van pasgebore tot so drie maande oud. Tussen bolle stof en kolle son word die eerste groot lam met 'n dik stert gevang. My werk is om die rekkies aan die sterte te sit.
"Nee, ons brand nie stertjies af in die Karoo nie," word ek vertel.
Ons staan almal in 'n ry. Ek staan eerste om die rekke aan te sit, en dan my man vir die oormerke en plaatjies. Ek is net besig met die tweede lam se vet stert, toe ek voel hoe my rug warm en nat word.
Ek draai vererg om. Hoekom hou hulle die lam so vas dat hy my nat piepie? Net om verbysterd die bloed uit 'n afgesnyde stert te sien spuit en die bloed wat stroom uit 'n oor wat sommer met 'n knipmes 'n winkelhaak as merk uitgesny is.
"Daarsy, klaar. Volgende een," sê my man. Hy merk ook op dat die vlieë in my mond sal gaan as ek dit nie toemaak nie.
Ek het die Karoo-cowboy in ongeloof aangestaar. In my verbeelding sien ek hoe die bloed op die Boer soek 'n vrou-kameralens spuit en ál drie die stadsmeisies gil en summier begin pak om terug te gaan na hul voorstedelike stof-, bloed- en vlieëlose bestaan.
"Ek gaan nou my ma bel en vertel watter cowboys julle is! Julle spuit nie eers blou moeti aan nie. Die lammers sal klem-in-die-kaak kry," dreig ek op 'n selfoonseinlose plaas.
Die nuwe vrou word net kopskuddend en laggend geïgnoreer. Daar word salig voortgegaan om skaap te werk op die Karoomanier. Ek word net so ewe aangejaag: "Kom, jy hou ons op."
In die stilligheid dink ek: Toe maar, Kersfees kom, en dan word die kissie met die gasbrander en oortange en blou moetie onder die vals denneboom hier in die Karoo staangemaak.