Hierdie week se tekste beklemtoon die feit dat dit nie die onderhouding van wet is wat tot vryspraak lei nie, maar geloof in God deur Jesus Christus. Tóg word 'n egte lewe van geloof ('n koninkrykslewe) gekenmerk deur vrugdra. Eksodus 20 vertel van die ontvangs van die Tien Gebooie. Psalm 19 sluit hierby aan wanneer dit verkondig: "Die woord van die Here is volmaak: Dit gee lewe." Filippense 3:4b-14 herinner dat die onderhouding van die wet as sodanig nie tot vryspraak lei nie, maar geloof in God deur Jesus Christus. Matteus 21:33-46 beklemtoon die belang van 'n koninkrykslewe wanneer Jesus sê dat die koninkryk van God van die volk weggeneem sal word en eerder gegee sal word aan 'n volk wat die vrugte daarvan sal lewer.
33"Luister na nog 'n gelykenis," het Jesus gesê. "Daar was 'n grondbesitter wat 'n wingerd geplant en 'n klipmuur daar rondom gebou het. Hy het daarin ook 'n parskuip uitgekap en 'n wagtoring opgerig. Toe het hy dit aan boere verhuur en op reis gegaan. 34Toe dit tyd geword het vir die druiweoes, het hy van sy slawe na die boere toe gestuur om sy deel van die oes te gaan haal. 35Maar die boere het sy slawe gevang, die een geslaan, en 'n ander een doodgemaak en 'n ander een gestenig. 36Die eienaar het toe weer ander slawe gestuur, meer as die eerstes, maar die boere het met hulle net so gemaak. 37Heel laaste het hy sy seun na hulle toe gestuur met die gedagte: hulle sal tog my seun ontsien. 38Maar toe die boere die seun sien, sê hulle vir mekaar: 'Dit is die erfgenaam dié. Kom ons maak hom dood en vat sy erfenis.' 39Hulle het hom toe gegryp en hom uit die wingerd uitgegooi en doodgemaak.
en is 'n wonder in ons oë.
4"Jy mag nie vir jou 'n beeld of enige afbeelding maak van wat in die hemel daarbo of op die aarde hieronder of in die water onder die aarde is nie.
16"Jy mag nie vals getuienis teen 'n ander gee nie.
17"Jy mag nie iemand anders se huis begeer nie. Jy mag nie sy vrou begeer nie, ook nie 'n slaaf of slavin, 'n bees of 'n donkie, of enigiets anders wat aan hom behoort nie."
18Toe die volk die donderslae en die klank van die ramshoring hoor, en die weerligte en die rook op die berg sien, het hulle van angs gebewe en op 'n afstand bly staan.
21Die volk het op 'n afstand bly staan, maar Moses het nader gegaan na die donker wolk waarin God was.
Toetrede: VONKK 102 (Psalm 19:15) [kan ook as gebed voor die preek gesing word, of as toewyding na die preek] of
Flam 146 [kan ook werk as verootmoediging, of rustige lofsang] of
Lied 229 of
Votum: Psalm 19:2-12
Lofsang: Psalm 19 of Lied 245
Wet: Eksodus 20:1-20b
Respons: Lied 249
Gebed: Psalm 19:13-15
Skriflesing: Die Skriflesing is reeds gelees as die wet. Alternatiewelik kon die gemeente net Lied 249 sing (of iemand kan dit voorlees), sodat Eksodus 20:1-20b hier gelees word
Verootmoediging en voorbidding
Slotsang: Flam 173 of Lied 250
Seën N.a.v. Filippense 3:4b-14
Respons: Flam 173 of Lied 245 Refrein
VONKK 102 Mag Die Woorde Van My Mond (Psalm 19:15) [kan ook as gebed voor die preek gesing word, of as toewyding na die preek] of
Flam 146 Alles Vir My [kan ook werk as verootmoediging, of rustige lofsang] of
Lied 229 "Wil, Heer, in liefde U ontferm" of
Lied 243 "Heer, wees genadig"
Lied 249 God het gesê "Ek is die Here…"
Nav Psalm 19:15 Teks: Driekie Jankowitz 2008 (Afrikaans – Pro Deo); Jacques Louw 2010 (Engels en Duits); Frans du Toit & Nataniël Sebolai 2010 (Sesotho); Naòmi Morgan 2010 (Frans) Melodie: MY WILLEM – Driekie Jankowitz 2008 (Pro Deo) Orrelbegeleiding: Gerrit Jordaan 2010 Kantoryverwerking: Gerrit Jordaan 2010 Musikale verryking: Gerrit Jordaan 2010 © 2010 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media) RUBRIEK: Meditatief – Toetrede en Aanroeping / Gebed
Die skriflesing is reeds gelees as die wet. Alternatiewelik kon die gemeente net Lied 249 sing (of iemand kan dit voorlees), sodat Eksodus 20:1-20b hier gelees word
Hier is oulike prentjies waarmee jy die Tien Gebooie grafies kan uitbeeld en vir kinders verduidelik. Daar is groter kleur weergawes en ook kleiner weergawes wat kinders tydens die preek sou kon inkleur. As jy dit in die hande kan kry, kan jy ook in BybelMedia se "Handboek vir die Kategeet Graad 3" kyk vir soortgelyke prentjies. Algoa Gemeenskapskerk het 'n video wat vir jou verduidelik hoe jy die gebooie met handgebare kan memoriseer – 'n prettige, deelnemende manier om die Skriflesing te benader! Of loer na hierdie emoji-speletjie, ook van Algoa Gemeenskapskerk.
Eksodus 20 staan in die hart van ons verstaan oor wie God is en wie ons is.
Hierdie hoofstuk is nie net verre geskiedenis of die notule van 'n antieke vergadering nie. Mens kan sê dit is ons geskiedenis, die verhaal nooi ons in om te kom deelneem aan hierdie groot moment in God se vorming van God se mense.
Ons kan as't ware in die verhaal inklim as deelnemers. Dit is ons wat daar by Sinaiberg staan en na God se woorde luister. Ons is karakters in die verhaal. Dit is ons wat God in hierdie gebeure beter leer ken. Dit is ons wat beter leer verstaan wie ons is.
Dit is nie net God en Moses wat hier in gesprek is nie. Dit is God en elke dissipel van Jesus. Ons leer in hierdie gedeelte:
Wie God is,
Hoe God optree,
Wie ons is, en
Hoe ons geroep is om op te tree.
Die Here God is die hoofkarakter in Eksodus 20. As verteller van Eksodus 20, openbaar die Here in die vertelling sy hart vir die volk. Dit is 'n hart vol barmhartigheid, liefde, omgee, solidariteit, genade, goedheid, moederlike ontferming en 'n gevoel van jammerte!
Die Here se hart vir die volk staan in die nouste verband tot die verbond of band tussen die Here en die volk. In die verbond of vaste verhouding tussen God en volk is daar 'n paar Hebreeuse woorde wat die karakter van die verhouding tussen God en volk beskryf:
Heseḏ (deur Luther vertaal as genade en deur nog 'n teoloog as "solidarity, kindness, grace");
Ḥᾱnan (kan vertaal word as "have mercy upon, gracious, merciful");
Rᾱḥam wat verband hou met reḥem met die breër betekenis van "baarmoeder", om "moederlike versorging" aan te dui, saam met ontferming en liefde.
God se hart kom helder na vore in 20:6 se woorde: "en Ek bewys 'barmhartigheid' aan duisende". Daarom skryf die groot teoloog Karl Barth: "The personal God has a heart."
God se dade
God se hart en God se dade pas bymekaar.
Ons ontmoet God se selfbekendstelling, God se hart, reeds in die eerste woorde van hoofstuk 20: "Ek is die Here jou God wat jou uit Egipteland, uit die slawehuis, uitgelei het."
God se liefde, sorg en trou het reeds 'n geskiedenis, 'n rekord, 'n spoor. Mens kan terugkyk in die geskiedenis en God se sorg raaksien. Daarom kan jy God se woorde in die hede ernstig neem, en op God vertrou vir die toekoms.
Reeds in Eksodus 3 het God vir Moses gesê Hy het sy volk se lyding in Egipte raaksien. Moses word na die Farao gestuur om die volk uit te lei. Dat Hy hulle uitlei, moet dus nie slegs op die pad tot deur die Rooisee verstaan word nie. Dit slaan op die totale barmhartigheid van God se optrede vanaf die Farao tot by Horeb: die tien plae teen die farao en die Egiptenaars om vir die volk te wys Hy is "daar" vir hulle.
God sê deur sy dade: Ek ken julle swaarkry, julle klagtes het my beweeg tot jammerte vir julle, Ek sorg vir julle deur:
die bittere water van Mara wat soet gemaak word;
Ek sal geeneen van die siektes op jou lê wat Ek op Egipteland gelê het nie;
Die verfrissende waterfonteine en palmbome by Elim is 'n teken van my sorg;
So ook die voedsel van kwartels en manna; die water uit die rots!
Barmhartigheid is tekenend van God se voorsienigheid. Ek het julle met die moederliefde van 'n moeder-arend gedra." "Ek is … jou God".
Eksodus bring ons nie by 'n wat-vraag nie. Nie "Wat is God?" nie, maar by 'n hoe-vraag: "Hoe is God?" Hoedanig is God in verhouding tot God se skepsele en God se wêreld?
Om God te ken, is om sy weldade te ken (JJF Durand). Die barmhartigheid van God is, skryf iemand:
compassion and care; He brought them from grievious slavery to glorious liberty; in a wonderful and miraculous manner He freed them. God does not make here an appeal to his authority as Creator, but to his mercy and kindness as protector and deliverer".
Ons is ook in die teks. Ons is die gemeente wat deur God verlos is en wat God se bevryding beleef het.
Die verloste gemeente word in die tien gebooie opgeroep om God se voorbeeld na te volg en met barmhartigheid teenoor mekaar te leef. Die Here se liefde, barmhartigheid, solidariteit en getrouheid aan die verbond en sy omgee, moet die patroon word vir hulle lewe met Hom, vir 'n omgee-lewe van sorg vir mekaar en vreemdelinge.
Dink aan Jesus
Jesus is die hoogtepunt van die Bybelse openbaring. Die verhale van die Ou Testament moet altyd in verband gebring word met die groot middelpunt van die hele Bybelverhaal: Jesus Christus.
Jesus Christus se barmhartigheid openbaar God se hart op 'n dieper vlak.. In die verhaal van die Saligmaker se geboorte, lewenswandel, dood en opstanding. kom daar 'n nuwe, verrassende perspektief in die Bybelse openbaring na vore.
In 'n baie besondere sin verenig Jesus, as die laaste Woord van God, alle Bybelverhale in sý verhaal. Die God-met-Israelverhale bereik 'n hoogtepunt in die groot Immanuel. Jesus. Hy is die stem en gestalte van die Vader (Joh 5:37) wat die Vader se hart in die genesings, vergifnis, heling en voeding van die hongeriges openbaar. Jesus huil saam met dié wat verlies ervaar. Hy voel jammer (sy binneste is seer) vir die skare wat soos 'n kudde is wat geen herder het nie. Hy bevry vroue (lei hulle uit) uit die kultuur van onderdrukking.
Hoe ons moet wees
Aan die kerk sê Jesus: "Soos die Vader My gestuur het, so stuur Ek julle." Dié bevel tot 'n missionale barmhartigheid, sluit dus die opdragte van Matteus 6:5 in: "Salig is die barmhartiges, want aan hulle sal barmhartigheid bewys word" (ook Matt 23:23; 25:31-46; Luk 1:49–50, 78).
Gelowiges as versorgers
Eksodus 20 se gebooie van "nie doodslaan nie", "nie egbreuk nie", "nie steel nie", "geen valse getuienis teen jou naaste spreek nie", "nie jou naaste se huis …. vrou begeer nie", dui op die "mekaar"-spiritualiteit, 'n sorg-spiritualiteit, 'n respek-spiritualiteit, 'n spiritualiteit van erken-mekaar-se-waardigheid .
Ons as gelowiges se lewe ingemeenskapmetGod gesien moet word in die gemeenskapmetdiegemeentelede en die nood om hulle. Juis hier moet die Vader se opsoekende liefde in ons verantwoordelikheid "teenoor mekaar" sigbaar word in donker dae van lyding, in winterdae van onreg, in die woestyne van wanhoop en beproewing.
Deist skryf oor Jesus se intreepreek vanuit Jesaja 61:1-3 in Jesus se tuisdorp: "Jesus se volmag word ons volmag. Want as Hy sê dat Hy gestuur is, dat die Gees op Hom is, sê Hy ook: 'Soos die Vader My gestuur het, stuur Ek julle'; én: 'Ontvang die Heilige Gees'.
So word die kerk liggaam van Christus. So moet die kerk ook nie net preek nie; nie net 'persoonlike verlossing' preek nie; nie net by die Gábbata-verhoor bly stilstaan nie. Die Kerk moet ook die evangelie leef en wees, dit heel tasbaar doen deur om te sien na die weduwees en die wese en die armes en die vreemdelinge. Daartoe het die kerk volmag. Daarvoor is hy gestuur en kan hy sê: Die Gees van die Here is op my …"
Ja, in Eksodus 20 sien ons Wie God is en hoe God optree. Ons sien ook wie ons as volgelinge van God is, en hoe ons moet optree. Ons is geroep om Christus na te volg en God se gebooie uit te leef.
Gee ruim tyd vir stil nadenke. Nooi die gemeente om spesifiek aan die hand van die gedagte van die "mekaar"-spiritualiteit, van sorg, respek, en waardigheid hul lewens voor God in oënskou te neem. Waar is daar skuldbelydenis nodig? Herstel? Uitreik?
Gebruik dan genoeg tyd vir voorbidding – of vra 'n lidmaat (of 'n hele paar lidmate) om voorbidding te doen, vir die gemeente en spesifieke lidmate in nood (of spesifieke nood in jul gemeente), asook die nood in jul gemeenskap. As julle spesifieke bedieninge het wat by hierdie verskillende tipes nood betrokke is, is dit 'n goeie geleentheid om spesifiek daarvoor te bid.
Flam 173 Dis Die Opdrag Van God of
Seën: N.a.v. Filippense 3:4b-14
Om Christus Jesus, ons Here, te ken, oortref alles in waarde. In Hom is ons vrygespreek, nie omdat ons die wet onderhou nie, maar omdat ons in Christus glo. Dit is die vryspraak wat God gee omdat 'n mens in Hom glo.