Toe Dirk laat gekom het | Slaaptyd Stories in Afrikaans
Daar was 'n groot geraas bo in een van die kamers en Mammie het gewonder wat dit kan wees.
Dit was Malie wat klaargemaak het vir skool, maar sy het laaietjies u itgetrek en deure toegeklap dat dit 'n naarheid was en dar was ook 'n geskree wat glad nie mooi was nie.
Malie het bo by die trap verskyn, sommer baie ontstel. "Ek het orals gesoek. Iemand het hulle seker weer gevat, of hulle is weg. O liewe land!"
En toe is Malie sonder die handskoene die trap af na die voordeur, net betyds om die bus te haal.
"Die agtelosige kind!" het Mammie gesê terwyl sy die deur toemaak. "Dit is nou die derde paar wat sy hierdie jaar verloor. En die lawaai wat sy opskop! Ek dink ek behoort haar vanaand te vertel van my Ma se duimhandskoene, miskien sal dit help."
Toe Malie daardie namiddag tuiskom, het Mammie sommer die eerste geleentheid gebruik om die storie te vertel, want Malie is baie lief vir 'n storie en sy was dadelik gereed daarvoor.
"Ek wil jou graag iets vertel van my Mammie. Dit is 'n verhaal wat sy my eenmaal vertel het en ek het dit nooit vergeet nie. Toe sy 'n klein dogtertjie was, het sy op 'n plasie gewoon in die berge van Skotland. Haar ouers was baie arm en almal - oud en jonk - moes werk en baie hard werk. Haar Pa was 'n baie streng man wat geglo het dat mens kinders moet opvoed deur hulle dikwels te slaan. Klein Maria - my Ma, jou Ouma - was baie bang vir hom. Sy het geweet dat as sy iets verbrou, het daar 'n pak slae vir haar gewag.
"Duimhandskoene!" het Malie gesê, "dan het sy ook duimhandskoene gehad?"
"Ja sy het en ek wil jou vertel wat met hulle gebeur het - en ook met klein Maria. Sy het daardie koue dag agter die skape deurgebring en toe dit begin aand word, het sy die skape teruggejaag na die kraal. Sy het die skape getel en weer getel, want sy het geweet wat om van haar Vader te verwag as daar een weg is.
"Eindelik het sy, bibberend van die koue, besluit om in die varkhok te gaan. Sy het geweet dat dit daar nie sou koud was nie. Die varke sou haar warm maak. Dit was terwyl sy daar in die varkhok was, dat sy skielik aan God gedink het. Miskien het die varke haar laat dink aan die verlore seun....ek weet nie. Maar sy het sommer daar neergekniel en haar droefheid aan die Here vertel. Sy het Hom vertel dat sy die hele dag swaar gewerk het, dat sy probeer het om goed te wees, dat sy vir haar klein sussie gesorg het en dat dit 'n ongeluk was dat die handskoen weggeraak het. Dit ws weg en sy het nie geweet waar om dit weer te vind nie. Sal God haar asseblief help om dit weer te vind, want dit was so koud en sy was baie honger en wou baie graag teruggaan na die heerlike warm kombuis."
Dirk was 'n skatlike seuntjie van ses jaar. Hy was reeds 'n jaar al op skool en daarop was die outjie baie trots. Hy het graag skoolgegaan en hy was baie lief vir sy onderwyseres. Maar hy het een fout gehad: hy was nooit betyds vir skool nie.
Ek wil nou nie beweer dat hy elke dag laat was nie, want dit sou nooit btaal nie, maar so al om die ander dag het hy doodluiters vyf of tien minute ná die skool begin het, daar aangekom.
Die onderwyseres het alles probeer om hom te laat besef dat dit nie so hoort nie. Soms het sy hom in die hoekie laat staan. Een keer het sy hom selfs weer huis toe gestuur, maar niks het gehelp nie. Sy Ma het nie geweet wat om te doen nie, want hoe sy ook probeer het om te help, het sy nie daarin geslaag nie.
Ek dink dat die wortel van die kwaad daarin geskuil het dat Dirk te veel belang gestel het in sy speelgoed en dat hy nie b esef het hoe vinnig die tyd kan verbysnel nie. Sy Pa het vir hom in die agterplaas 'n mooi sandhoop laat aanry, net soos die een by die skool. Daar het Dirk vir ure aaneen gesit en speel. Hy het mynskagte en tonnels en kastele gebou, soos die wat die kinders op die strand bou. Sodra hy van die skool af tuisgekom het, is hy reguit na die sandhoop toe en daar het hy gespeel totdat Mammie hom geroep het om te kom eet.
Maar, soos julle sal kan begryp, was hy maar baie onwilllig om in te kom wanneer sy Ma hom geroep het. Hy ht altyd gesê: "Ag Mammie, ek sal netnou kom, ek wil nog net hierdie kasteel klaarmaak." Sy Ma het hom dan 'n paar minute tyd gegee en hom weer geroep, maar al wat kom, was hy. Baie maal moes sy hom gaan haal om te kom eet.
Mammie was al net moet vir Dirk se streke en sy het besluit om daar 'n einde aan te maak. Sy het gesê: "Dirk moet geleer word wat tyd is en hoe belangrik dit is om dinge op tyd te doen."
Haar kans het ook sommer net die volgende dag gekom. Soos gewoonlik het Dirk van die skool af gekom en is reguit na sy sandhoop. Mammie het hom genoeg tyd gegee om lekker te speel en toe het sy hom geroep om te kom eet.
Dirk het geantwoord: "Ek sal oor 'n rukkie kom, Mamma, ek is besig om 'n brug te bou en as ek dit nie nou klaarmaak nie, sal dit inmekaarsak."
Mammie het nie weer geroep nie en Dirk het maar ewe salig aangehou speel. Omtrent 'n uur later het hy begin honger word, toe het hy opgestaan om te gaan eet. In die huis was alles doodstil. Hy het na sy Ma geroep, maar daar was geen antwoord nie. Daar was ook niks om te eet nie. Die tafel was afgedek en alles was gebêre. As daar iemand was om te hoor, sou Dirk gehuil het, maar aangesien hy alleen was, het hy besluit om hom maar grootman te hou. Toe skielik het hy onthou dat die onderwyseres belowe het om hom deeglik te straf as hy weer laat by die skool aankom. Hy het dus besluit om maar gou skool toe te gaan en uit vrees dat hy laat sou wees, het hy gehardloop, maar hy was tog hopeloos te laat.
By die skool het nog 'n verrassing op hom gewag. Daar was niemand by die skool nie. Hy het nóg kind nóg onderwyseres gevind. Wat kon van hulle geword het? Hy het toe maar besluit om te wag totdat hulle terukom en op die skool se sandhoop gaan speel.
Na sowat 'n uur het Dirk kinderstemme gehoor en daar het al sy maats en die onderwyseres by die skoolhek ingekom.
"'n Dame het ons almal na haar tuin genooi," het een van die seuns opgewonde gesê.
Toe het 'n ander een hom in die rede geval en beduie: "Sy het ons toegelaat om appels en pere te pluk en te eet."
"En sy het ons ook lekker verversings gegee," het 'n derde uitgeroep.
En toe het die onderwyseres gesê: "Ja Dirk, vandag het jy darem iets goed gemis. Waar was jy dan? Dit is die verrassing wat ek julle 'n tyd gelede belowe het."
Dirk het sommer begin huil. "Kan ek nie maar nou gaan nie?"
"Ek is bevrees dis nou te laat en dit sal jou niks help nie," was juffrou se antwoord. "Maar waarom het jy dan nie betyds skool toe gekom nie?"
"E-e-ek w-e-e-e-t nie, ek was s-e-e-ker maar laat."
Arme Dirk het so sleg gevoel dat die onderwyseres maar besluit het om hom nie verder te straf nie. Sy het gemeen dat die vreeslike teleurstelling voldoende straf was. Maar sy het hom ook goed laat verstaan dat dit met hom glad nie goed sal gaan nie as hy weer laat sou kom vir skool.