Gr 9 ekonomiese en bestuurswetenskappe fasiliteerdersgids by Impaq - Issuu
LESELEMENTE LEERDOELWITTE: Wat die leerder aan die einde van die les moet weet. Geneem uit die KABV BELANGRIKE TERMINOLOGIE Nuwe terminologie om die begrip van die vak as deel van die les uit te brei. DEFINIEER: Definisies van konsepte om die leerder te help om die inhoud te verstaan. BELANGRIK: ’n Opsomming of verduideliking van kernbegrippe in die les.
WENKE: Inligting bo en behalwe die inhoud om die leerder deur die leerproses te begelei.
VIR DIE NUUSKIERIGES: Aansporing vir die leerder om die inhoud self verder in diepte na te vors. AKTIWITEIT: Aansporing vir die leerder om die inhoud self verder in diepte na te vors. OEFENING: Formatiewe assessering om die leerder se vordering en kennis aan die einde van elke eenheid te toets. KERNINHOUD: Vaslegging van kerninhoud, in-diepte verduideliking van â&#x20AC;&#x2122;n spesifieke afdeling van die les. STUDEER/HERSIENING: Afbakening of opsomming van werk wat vir toetse en eksamens hersien moet word.
ROOSTER EN TYDSBESTUUR Die onderrigtyd vir Ekonomiese en Bestuurswetenskappe is twee ure per week. Aangesien hierdie vak die ontwikkeling van rekeningkundige vaardighede van leerders in graad 8 en graad 9 insluit, moet een uur per week gebruik word vir finansiële geletterdheid in terme van die jaarlikse onderrigplan. Die onderstaande tabel wys per kwartaal hoeveel weke aan elke tema spandeer moet word. (Geneem uit die Nasionale Kurrikulumverklaring [NKV].) Kwartaal 1 Onderwerp
Week (2 ure per week)
Finansiële geletterdheid: KOJ, KBJ
Die ekonomie: Ekonomiese stelsels
Finansiële geletterdheid: Algemene Grootboek en Proefbalans
Die ekonomie: Die ekonomiese kringloop
Kwartaal 2 Onderwerp
Finansiële geletterdheid: Krediettransaksies – debiteure Die ekonomie: Prysteorie
Entrepreneurskap: Sektore in die ekonomie
Kwartaal 3 Onderwerp
Die ekonomie: Vakbonde
Finansiële geletterdheid: Krediettransaksies – Debiteure Finansiële geletterdheid: Krediettransaksies – Krediteure Entrepreneurskap: Funksies van ŉ onderneming Finansiële geletterdheid: Krediettransaksies – krediteure
Week 2 – 5 Week 6 – 8 Week 6 – 8 Week 9 – 10
Kwartaal 4 Onderwerp
Finansiële geletterdheid: Transaksies: kontant en krediet Entrepreneurskap: Sakeplan
Week 2 – 7 Week 2 – 7 Week 8, 9
• Daar word ŉ voorgestelde jaarplan ingesluit. Hou daarby of verander dit soos dit jou pas.
• Moenie die leerders toelaat om agter te raak met die werk nie, want dan gaan hulle sukkel om alles in te haal.
• Maak seker dat die leerders elke week twee ure aan Ekonomiese en Bestuurswetenskappe spandeer.
ASSESSERINGSVEREISTES Assessering is ŉ deurlopende, beplande proses om inligting oor leerderprestasie te identifiseer, te versamel en te vertolk deur die gebruik van ŉ verskeidenheid assesseringsvorme. Assessering in Ekonomiese en Bestuurswetenskappe fokus op kennis, vaardighede en waardes nodig om ingeligte, etiese, produktiewe en verantwoordelike deelname in die ekonomiese sektore te verseker.
entrepreneurskap-, finansiële en bestuursvaardighede wat die leerders voorberei vir sukses in verskillende ekonomiese en sake-omgewings. Die fasiliteerder moet al hierdie vaardighede in ag neem wanneer onderrig, leer en assessering plaasvind.
Leerders word op twee wyses geassesseer: 1) Informele assessering •
Dit vind plaas tydens die onderrig en leerproses.
Dit is gewoonlik die aktiwiteite wat voltooi word tydens lesse, asook besprekings en waarnemings.
Die uitslae van informele assessering word nie opgeteken.
2) Formele assessering •
Alle assesseringstake wat deel vorm van die formele assesseringsprogram vir die jaar word beskou as formele assessering.
Die assessering word formeel nagesien deur ŉ nasiener.
Voorbeelde van formele assessering sluit in toetse, eksamens en projekte.
Verwys na die portefeuljeboek vir volledige inligting oor assesserings.
STUDIEWENKE Ekonomiese en Bestuurswetenskappe bestaan hoofsaaklik uit drie afdelings naamlik die ekonomie, entrepreneurskap en finansiële geletterdheid. Die leerders moet duidelik onderskeid kan tref tussen die drie afdelings. Dit is ŉ groot hoeveelheid werk wat die leerders deur die jaar moet deur werk. Dit is belangrik dat hulle die regte studiemetodes gebruik om voor te berei vir toetse en eksamens. Hier volg ŉ paar studiewenke wat die leerders kan gebruik: •
Vluglees elke hoofstuk reeds voordat die werk verduidelik word.
Luister altyd aandagtig: 70% tot 80% van leer en verstaan vind plaas terwyl die werk verduidelik word.
Maak seker dat die leerders elke woord of term van die les of leesstuk goed verstaan. Gebruik die woordelys in die handleiding of ŉ woordeboek.
Fokus en konsentreer op elke stap van die gedeelte wat onderrig word. Moenie toelaat dat die leerders se gedagtes afdwaal nie.
Neem aktief deel en wees betrokke by die les deur vrae te vra of te antwoord. Maak dit vir die leerders interaktief en interessant.
Hersien elke dag die werk wat behandel is.
Poog om elke dag verskillende soorte vrae te identifiseer en maak aantekeninge daaroor.
Dit is belangrik dat die leerders alle werk verstaan voordat hulle met die volgende afdeling begin.
VOORWOORD Die leerders benodig die volgende •
Die handleiding is noodsaaklik.
ŉ Sakrekenaar om die leerders te help met die finansiële geletterdheid gedeeltes in die handleiding.
Die gegewe werkboek om die finansiële geletterdheidsaktiwiteite te voltooi.
Dit is belangrik dat jy tydskrifte en koerante lees oor verskillende onderwerpe wat behandel word in die handleiding om sodoende ŉ meer in-diepte kennis oor die onderwerpe op te bou.
Die leerders moet ook weet wat in die ekonomie en finansies van die land gebeur.
INLEIDING Beste fasiliteerder Baie welkom by die vak Ekonomiese en Bestuurswetenskappe. Ekonomiese en Bestuurswetenskappe bestaan uit drie komponente, naamlik die ekonomie, entrepreneurskap en finansiële geletterdheid. Die fasiliteerdersgids dien as hulp vir die fasiliteerder. Die fasiliteerder moet die antwoorde wat in die fasiliteerdersgids is gebruik om die leerders se aktiwiteite en oefeninge na te sien. As fasiliteerder wat die vakinhoud aan die leerders gaan aanbied, moet jy in gedate hou dat die vak net so nuut vir jou as fasiliteerder is as vir die leerders. Elke les moet deeglik aan die leerders verduidelik word, besprekings moet gehou word oor al die aktiwiteite in die les. Dit is altyd goed om die vrae en antwoorde saam met die leerders deur te gaan om vir die leerders terugvoer te kan gee oor moontlike foute of oor goeie antwoorde. Die fasiliteerdersgids sal jou begelei deur die jaar en moet saam die handleiding gebruik word.
HOE OM DIE FASILITEERDERSGIDS TE GEBRUIK
Al die inhoud in die handleiding moet met die leerders behandel word.
Jy as fasiliteerder is verantwoordelik om toe te sien dat die leerders ŉ 72-bladsy skrif aanskaf vir die beantwoording van aktiwiteite in die handleiding.
Hersieningsaktiwiteite en aktiwiteite binne ŉ eenheid vorm deel van die inhoud en die leerders moet dit voltooi en beantwoord om die inhoud van die vak beter te kan verstaan.
In die finansiële geletterdheidaktiwiteite moet die leerders en die fasiliteerder oplet na watter aktiwiteite in die leerders se werkboek voltooi moet word. Dit word bo aan die aktiwiteit aangedui.
Gee aan die leerders ŉ sperdatum wanneer die aktiwiteit voltooi moet wees. Probeer om by die datums te hou om te verseker dat al die werk gedoen word.
Wanneer die werk klaar nagesien is, moet die antwoorde met die leerders bespreek word.
Dit is goeie oefening vir die leerders om die regte antwoorde in die antwoordboek in te vul vir verdere verwysing en om te leer vir die toetse en eksamens.
Indien die fasiliteerder die antwoorde verskaf het sonder om vir die leerders die geleentheid te gee om dit self te doen, kry die leerders ŉ goeie punt maar onthou hulle niks van die inhoud nie.
Alle antwoorde van alle aktiwiteite, oopboektoetse, hersieningsaktiwiteite en toetse word in die fasiliteerdersgids voorsien.
10. Elke les is so saamgestel dat die leerders rustig daardeur kan werk. Daar is ŉ aktiwiteit aan die einde van elke les. Die lesse het elkeen ŉ tydstoedeling soos deur KABV vereis. 11. Indien jy enige navrae het oor die vak, kan jy gerus die vakdeskundige by Impaq kontak.
Les 11 – 12 AKTIWITEIT 8 KONTANTONTVANGSTEJOERNAAL VAN RAIDER HANDELAARS VIR APRIL 20.2 Dok. Nr. 23 KRR KRR KRR KRR
Dag 1 2 10 24 28
S. Raider Verkope Verkope Verkope Verkope
(70 000 – 63 309) = 6 691 6 416 4 904 6 328 8 008
Verkope 00 00 00 00 00 00
Diverse rekeninge Bedrag Fol. Besonderhede
Koste van verkope 00 00 00 00 00
KONTANTBETALINGSJOERNAAL VAN RAIDER HANDELAARS VIR APRIL 20.2 Dok. Nr. 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174
Dag 7 8 14 15 17 21 26 27 28 30
Naam van begunstigde JJ Voorsieners Kontant Makro Kontant Fine Skryfbehoeftes Telkom Kontant ABC Handelaars S. Raider Kontant Y. Young Kees Eiendomme
Bank 13 580 530 6 100 495 318 243 525 2 655 500 538 3 900 1 420
KBJ 02 Diverse rekeninge Fol. Besonderhede
ALGEMENE GROOTBOEK VAN RAIDER HANDELAARS BALANSSTAATREKENINGE-AFDELING KAPITAAL Maand
a/b KOJ 2
ONTTREKKINGS 20.2 Apr
TOERUSTING 20.2 Apr
a/b KBJ 2
VOERTUIE 20.2 Apr
HANDELSVOORRAAD 20.2 Apr
B5 Koste van verkope Saldo
KOJ 2 a/b
WISSELGELD 20.2 Apr
KOJ 2 o/b
KOSTE VAN VERKOPE 20.2 Apr
HUURUITGAWE 20.2 Apr
SKRYFBEHOEFTES 20.2 Apr
SALARISSE 20.2 Apr
LONE 20.2 Apr
HERSTELWERK 20.2 Apr
TELEFOON 20.2 Apr
PROEFBALANS VAN RAIDER HANDELAARS OP 30 APRIL 2012 Balansstaatrekeninge-afdeling Kapitaal Onttrekkings Toerusting Voertuie Handelsvoorraad Bank Wisselgeld
Nominale rekeninge-afdeling Verkope Koste van verkope Huuruitgawe Skryfbehoeftes Salarisse Lone Herstelwerk Telefoon
Krediet 70 000
Gr 9 ekonomiese en bestuurswetenskappe fasiliteerdersgids