’n Klas met meer as dertig raserige negejariges wat gelyk aandag soek, vereis ’n juffrou wat so dapper is soos die Dapper Muis in die bekende liedjie – dít sal enige onderwyser kan beaam. Want daar is niks waarvoor ’n ervare juffrou skrik nie. Inteendeel, as jy mooi luister, hoor jy die storie ágter elke kind se stemmetjie.
So ’n juffrou is Nita Heyns, ’n onderwyseres van Laerskool Rooihuiskraal, wat vanjaar aftree ná ’n onderwysloopbaan van 34 jaar. Deur die jare het sy geleer om na elke stem in haar klas te luister. Sy wéét elke kind het ’n storie, en in haar loopbaan van meer as drie dekades het sy baie trane afgevee en drukkies gegee wanneer ’n kind haar vertel wat hom of haar werklik pla. Soms het sy gewens sy kan méér doen as net drukkies uitdeel om vir die kinders te wys dat sy verstaan. En só is die denkbeeldige karaktertjie Fênsie Muis gebore. Dié muis het haar in staat gestel om op ’n kreatiewe wyse kinders in haar klas deur die uitdagings in hul lewe te help.
Dit het sommerso spontaan gebeur, een oggend in die jaar 2000, toe die kinders almal op die mat in ’n kring om Juffrou sit en een vra: “Juffrou, vertel vir ons ’n storie…”
“Ek het begin met ’n muisgesin, Mamma Muis, Pappa Muis, en Boetie Muis, sodat die dogters en seuns albei ’n karakter kon hê om mee te identifiseer,” vertel Nita. Later het Ouma Muis en Oupa Muis bygekom toe Nita besef het dis tyd om die kinders waardes soos deernis en omgee vir mekaar te leer. En dan is daar natuurlik die Muisheks, sodat kinders kon besef alles in die lewe is nie net goed en mooi nie.
En Fênsie Muis is glad nie ŉ outydse muis nie. Sy het selfs ’n geslote Facebookblad waar die ouers van kinders wat deur die jare onder Nita se hande deur is, hul kinders se eie ervaringe van die muis kan deel. Nita gebruik ook dié blad om die dosyne Fênsie Muis-prente wat die kinders in haar klas teken, met hul ouers te deel.
Karakters het spontaan deel geword van die storie soos wat die behoefte onder die kinders ontstaan het. Toe daar eendag ’n duif voor Nita se klasdeur land en ewe mak bly sit, was die kinders in vervoering. Hulle het die duif vasgehou en vertroetel, want dit is mos die posduif! Kort hierna het Heyns ’n posbus in die klas gesit waar die kinders briewe vir Fênsie Muis kon pos. Heyns deel die briewe op Facebook, of soms, wanneer ’n kind sy hart uitstort, word sy weer herinner daaraan dat elke kind sy of haar eie storie het; dat daar hartseer en pyn skuil agter die skynbaar onnodige tranedal of die klasboelie se woede.
“Al die stoute goed wat kinders aangevang het en al die onaanvaarbare gedrag het ek om die nek van die vleimuise gehang: Fênsie Muise maak nie so nie, net vleimuise. En niemand wil ’n vleimuis wees nie. Dit het my soms weke geneem om van ’n vleimuis ŉ Fênsie Muis te maak!”
Nita se toewyding aan haar onderwysloopbaan was eenvoudig en eg: ’n Liefde vir kinders het haar gemotiveer haar om volle verantwoordelikheid vir haar roeping as onderwyser te neem. Volgens haar is dit ’n groot uitdaging om deesdae ’n onderwyser te wees. “Die departement van onderwys se vereistes wat die hele tyd verander, kry ’n mens somtyds onder,” sê sy.
Tog het sy elke dag met nuwe toewyding aangepak. “Ek het oor die jare baie dinge van menswees by die kinders geleer, soos om te lag – ’n mens kan nie altyd oor alles raas nie; somtyds moet ’n mens net die snaaks in ’n oomblik raaksien en dit geniet.”
Sy sê sy het ook geleer om te vergewe. “Gister se probleme kan maar by gister agterbly. Dit is belangrik dat kinders dit ook so ervaar. Ons begin elke dag op ’n nuwe bladsy.”
Nita tree binnekort af. Die trane lê vlak in haar oë en haar stem bewe terwyl sy daaroor praat. Elke kind se verhaal is verweef in die plooitjies om haar oë en die sagtheid van haar glimlag – ’n sagtheid wat die kinders maar te goed geweet het hulle nie moet probeer misbruik nie.
Miskien tree Fênsie Muis nie saam met haar af nie. Hieroor wil Nita nie nou al te veel verklap nie, maar sy glimlag geheimsinnig, asof sy weet dié storie se laaste hoofstuk is nog lank nie geskryf nie.
Dis n voorreg om te kan sê: ons was ook vir n paar jaar kollegas. In die kort rukkie het Nita se fyn sin vir humor en opregte omgee my n paar dinge van die lewe geleer. Dankie vir jou jy-wees Nita. Dit was van my lekkerste jare in die onderwys. Sterkte vir die jare wat voorlê en ons weet dis net die begin van jou oneindige kreatiwiteit.