3de president van Suid-Afrika
Thabo Mvuyelwa Mbeki (gebore 18 Junie 1942 in Mbewuleni, Transkei), is die voormalige president van Suid-Afrika, asook van die ANC. Hy het Nelson Mandela op 14 Junie 1999 as president opgevolg. Mbeki het sy tweede termyn as president begin uitdien op 27 April 2004, nadat die ANC die algemene verkiesing van 2004 met 'n oorweldigende meerderheid gewen het. Op 20 September 2008, kondig hy aan dat hy as president sal bedank na 'n oproep in die verband deur die ANC se uitvoerende bestuurskomitee. Sy bedanking is met ingang van 25 September 2008 van krag.
16 Junie 1999 – 24 September 2008
1ste President van die Afrika-Unie
9 Julie 2002 – 10 Julie 2003
20ste Sekretaris-generaal van die Beweging van Onverbonde Lande
1ste Voorsitter-in-kantoor van die Britse Statebond
12 November 1999 – 2 Maart 2002
saam met Frederik Willem de Klerk
tot 30 Junie 1996
18 Junie 1942 (1942-06-18) (79 jaar oud)
Mbewuleni, Kaapprovinsie, Unie van Suid-Afrika
Hy is die seun van Govan en Epainette Mbeki, en het op Dutywa en Butterworth skoolgegaan. Hy was op hoërskool aan die Lovedale Institute in Alice, maar is geskors ná leerlingstakings in 1959, en moes sy leerwerk tuis voltooi. Mbeki het in 1959 sy matriek-eindeksamen aan St John's School in Umtata geskryf.
In 1956, terwyl hy nog 'n hoërskoolleerling was, sluit hy by die ANC-Jeugliga aan. Nadat hy sy skoolloopbaan voltooi het, raak hy betrokke by verskeie ondergrondse aktiwiteite in die Pretoria-Witwatersrand-gebied ná die ANC in 1960 verban is. Hy probeer in 1961 die republiekwording van Suid-Afrika verhinder, maar verlaat uiteindelik in 1962 die land op aanbeveling van die ANC.
Mbeki gaan na Zimbabwe en toe na Kenia vir 'n kort tyd, voordat hy na Londen vertrek waar hy sy Britse A-vlak-eksamen in 1962 voltooi. Hy skryf hom in aan die Universiteit van Londen waar hy sy eerstejaargraad in ekonomie as 'n buitemuurse student behaal. Terselfdertyd mobiliseer hy studente om in Londen protes teen Apartheid aan te teken. Mbeki studeer in Londen tot 1966 toe hy sy Meestersgraad in Ekonomie aan die Universiteit van Sussex verwerf.
Vanaf 1967 tot 1970 werk hy vir die ANC se kantoor in Londen, wat hom vir militêre opleiding in die Sowjetunie stuur. Tussen 1971 en 1978 verrig hy verskeie take vir die ANC in Afrika. Hy reis onder meer na Botswana, Swaziland (nou Eswatini) en Nigerië, waar hy met verskeie persone onderhandel. Hy trou in 1974 met Zanele Dlamini.
In 1978 beklee Mbeki die rang van politieke sekretaris in die kantoor van die president van die ANC. Hy vorder in 1984 tot Direkteur van die departement van inligting en publisiteit van die ANC, 'n pos wat hy tot en met 1989 hou. Hy was ook betrokke by geheime vergaderings tussen ANC-lede en lede van die destydse Nasionale Party-regering, asook by die Dakar-beraad waar vername Afrikaanssprekendes die ANC ontmoet het.
Onderhandelinge tussen dié twee politieke groepe lei daartoe dat die ANC wettig verklaar en dat politieke gevangenes vrygelaat word. Hy is ook betrokke by onderhandelinge wat in 1994 tot die eerste demokratiese verkiesing lei, en die opstelling van die nuwe Suid-Afrikaanse grondwet.
Vanaf 1994 tot 1999 beklee hy die amp van uitvoerende Adjunkpresident van Suid-Afrika, waarna hy met Mandela se uittrede tot president verkies word.