ISBN vs. Kopiereg
Kopiereg en 'n ISBN (internasionale standaardboeknommer) is 'n integrale deel van boeke wat op boekrakke en in enige winkel beskikbaar is. Outeursreg is die wettige beskerming van oorspronklike kreatiewe werke. 'n ISBN is 'n internasionaal erkende identifiseerder van 'n publikasie om bemarking en katalogisering van boeke en "boekagtige" produkte deur verspreiders, biblioteke en boekhandelaars te vergemaklik.
Ons beantwoord in hierdie artikel die algemeenste vrae met betrekking tot hierdie onderwerp.
Wat is 'n ISBN?
'n ISBN is 'n 13-syfer kode om boeke, e-boeke en ander boekagtige produkte vir die kleinhandelmark uniek te identifiseer. Die nommer identifiseer 'n spesifieke boek, die registrateur van die nommer as die uitgewer van die boek, en ander inligting vir die kommersiële bemarking daarvan.
'n ISBN is nie 'n wetlike vereiste nie, maar boekwinkels, aanlyn boekhandelaars en katalogusse hou slegs boeke (in enige vorm) as voorraad aan indien dit 'n ISBN het. Op hardekopieë is 'n strepieskode met die ISBN nodig.
Sodra jy jou ISBN ontvang het, kan jy dit ook self oorskakel na 'n unieke strepieskode. Klik hier om 'n webtuiste te besoek waarop jy dit gratis kan doen en aflaai.
In wie se naam word 'n ISBN-registrasie voltooi?
Die ISBN word in die uitgewer se naam geregistreer. Die uitgewer behartig die registrasie.
Die ISBN word in die skrywer se naam geregistreer. Die instansie wat jou bystaan met die voorbereiding van jou manuskrip of die drukker kan jou daarmee help.
Wat is die doel van 'n ISBN?
Die uitgewer behartig alle administrasie aangaande boekverspreiding. Die ISBN word deur boekhandelaars gebruik om die publikasie te identifiseer en by die uitgewer te bestel. Die skrywer het dus niks met die proses (ooreenkomste, reëlings, koeriers, kommunikasie, ens.) te doen nie.
Wanneer die ISBN in 'n uitgewer se naam geregistreer word, gee dit aan die uitgewer publikasiereg. Hierdie publikasiereg is geldig vir solank as wat die ooreenkoms tussen die skrywer en uitgewer geldig is. Sou die publikasie daarna deur 'n ander uitgewer, of self uitgegee word, moet 'n nuwe ISBN aangevra word.
Die skrywer behartig alle administrasie aangaande boekverspreiding self. Boekwinkels bestel die publikasie direk by die skrywer. Die skrywer is dus verantwoordelik vir die proses (ooreenkomste, reëlings, koeriers, kommunikasie, ens.)
Hoe word 'n ISBN geregistreer?
Die ISBN word in die uitgewer se naam geregistreer en die uitgewer behartig die proses en kommunikasie met die NBSA.
Die skrywer of die hulpmaatskappy vra 'n ISBN aan by die NBSA (Nasionale Biblioteek van Suid-Afrika) deur die nodige inligting te verskaf:
Skrywer se naam en van
Skrywer se identiteitsnommer
Skuilnaam (indien die skrywer onder 'n skuilnaam skryf)
Die titel van die publikasie
Die skrywer se woonadres, e-posadres en selfoonnommer
Enige ander verwante inligting
Die NBSA sal dan 'n ISBN allokeer en vir die skrywer/instansie stuur, tesame met 'n vorm wat die skrywer moet voltooi en terugstuur aan die NBSA.
Klik hier om die NBSA se webtuiste te besoek.
Die skrywer of die hulpmaatskappy stuur die nodige aantal hardekopieë soos vereis word deur die "Legal Deposit"-dokument saam met die voltooide registrasievorm na die NBSA.
Die skrywer sal 'n e-pos van die NBSA ontvang wat die ISBN-registrasie bevestig.
Let wel: 'n unieke ISBN moet vir e-boeke en ander vorme van publikasie geregistreer word.
Kopiereg gee die outeur die alleenreg om toestemming aan ander te verleen om sy werk te gebruik of te publiseer. 'n Skrywer kan sommige van hierdie regte, soos eerste publikasieregte of internasionale regte, deur middel van 'n publikasiekontrak verkoop. 'n Skrywer moet dus die implikasies van watter regte hy verkoop en watter regte hy behou, deeglik oorweeg.
In wese word kopiereg gebruik om die outeur se eiendomsreg te beskerm. Dit beteken dat 'n outeur die uitsluitlike reg het om sy werk te gebruik of die gebruik deur ander te magtig, met inbegrip van die reg om die werk te kopieer of te versprei. Die eienaar van die outeursreg mag die outeursreg gebruik om te voorkom dat ander die werk gebruik. Skrywers het die reg om hul werk of eksemplare van hul werk te verkoop, te verhuur of uit te leen. Die outeur se regte strek tot die uitvoering of vertoon van 'n werk. Die outeur van 'n lied het byvoorbeeld die reg om die uitvoering of opname van die musiek te magtig. In sommige gevalle val beperkte kopiëring onder die leerstelling van ''billike gebruik'' en skend dit nie kopiereg nie; byvoorbeeld wanneer 'n gedeelte uit 'n geskrewe werk in 'n ander werk aangehaal word.