January | 2016 | kaiserbirddotcom
January 31, 2016 January 31, 2016 ~ Koos Marais	~ Leave a comment
Dag 56: Lüderitzbucht se Nazi konneksie
January 29, 2016 ~ Koos Marais	~ Leave a comment
Hierdie dagboek,"blog," handel oor "Die Keiservoël Oor Namaland," 'n historiese roman wat binnekort verskyn en waaraan ek meer as agt jaar al werk.
Iewers in 1906 kom 'n vreemde man in Lüderitzbucht, vandag se Lüderitz aan. Sy naam is dr Ernst Fischer. Hy kom doen navorsing, tweërlei van aard. Switserse farmaseutiese maatskappye borg sy werk in verband met voorbehoedmiddels en ander geneesmiddels, maar dit lewer niks positiefs op nie.
Dr Fischer se belangstelling lê eintlik by sy antropologiese navorsing. Hy is baie nuuskierig oor Afrika se mense en baie spesifiek oor die Namas, Khoi-Khoin nasate. Hy versamel 'n klomp Nama-skedels, afkomstig van die Nama-krygsgevangenes van die Nama-oorlog, 1904-1908, wat op Haai-eiland in Lüderitzbucht onder haglike omstandighede aangehou word. Party van die krygsgevange vroue word getaak om die skedels met glasskerwe skoon te krap. Hulle verpak en versend die skedels na die Kaiser Wilhelm Instituut in Berlyn waar Fischer dit bestudeer en vandag nog gehou word. Hy bevind dat hulle 'n minderwaardige ras is. Het hy die vermiste skakel gevind? Kon die mensdom hulle beskou as "nie regte mense nie?"
Dr Fischer skryf twee boeke na aanleiding van sy navorsing, Principles of Human Heredity and Racial Hygiene en Racial Origin and the Racial History of the Hebrews. Adolf Hitler lees hierdie boeke en toe die Tweede Wêreldoorlog uitbreek stel hy dr Fischer aan as hoof van die "rassehigiëneprogram" by Auschwitz. Dr Fischer ontkom die Nüremburgverhore deurdat hy as Nazi "gerehabiliteer" word.
In my boek is dr Fischer natuurlik die skurk en dui ek die navorsing aan as die begin van dit wat dertig jaar later in Europa gebeur het. Tydens 'n besoek aan Windhoek in 2010 waar ek met een van die ander karakters se nasate gesels het, het dit aan die lig gekom dat hierdie karakter inderdaad destyds op Haai-eiland vergiftig is, en nie opgehang is nie.
Dit is nie vergesog om te spekuleer dat die Jodeslagting van 1939-1945 sy oorsprong by Lüderitzbucht gehad het nie.
Op die internet het ek op bespiegelinge afgekom dat dr Fischer 'n ander student gehad het. Sy naam was Hendrik Frensch Verwoerd. Ek het hierdie storie diep nagevors, maar kon geen bewyse daarvoor vind nie. Dr Verwoerd was wel in Berlyn in ongeveer 1923 en hy was ook 'n sosioloog, maar ek kon geen verbintenis tussen hom en Fischer opspoor nie. Ek het ook met die Boshoffs van Orania gekorrespondeer en hulle ontken dit ten sterkste.
Dag 55: WA de Klerk se "Die Gésel van Namaland," sestig jaar gelede
January 25, 2016 ~ Koos Marais	~ Leave a comment
Die afgelope week het 'n aantal ongelooflike "toevallighede" opgelewer. Elke dag kontak mense my, van oraloor. Almal wil weet wanneer "Die Keiservoël Oor Namaland" dan sal verskyn. Ek is bly, maar ook verleë omdat die publikasieproses baie stadig verloop. Ek het gehoop vir Kersfees 2016, maar sal bly wees as dit voor die winter gebeur. Wees maar bietjie geduldig asseblief.
Verlede week kontak 'n oud-Suidwester my uit New York. Ons het lank oor die foon gepraat en dit blyk dat sy oupa twee jaar na die held van my boek in Lüderitz voet aan wal gesit het, in 1908. Sy oupa het ook, nes Ernst Luchtenstein 'n winkel in Keetmanshoop bedryf. Die persoon het egter reeds in 1968 na Amerika ge-emigreer, maar volg hierdie dagboek ("blog") Afrikaans soos dit is, getrou. My nuwe vriend vertel toe van 'n boek wat hy as kind gelees het waarvan hy nie eers die naam kan onthou nie. Hy onthou net dat dit oor die oorlog in die Suide gehandel het, deur 'n bekende Afrikaanse skrywer geskryf is, en dat dit 'n groot indruk op hom gemaak het. Hy wens dat hy dit weer te lees kon kry.
Die volgende dag drentel ek by die Pioniersmuseum se Boeremark rond en tussen 'n klomp ou boeke kom ek af op twee kopieë van WA de Klerk se "Die Gésel van Namaland." Asof die woord "Namaland" nie genoeg is om die bloed in my kop te laat raas nie, lees ek daar die naam van Hendrik Witbooi (Die Gésel van Namaland) en 'n verwysing na die berugte Smit-moorde ten aanvang van die Nama-oorlog raak. Ek het terstond die twee boekies, gemerkte ou voorgeskrewe werke, gekoop en dit die afgelope twee dae verslind. My vriend in New York bevestig ook dat dit die boek is waarna hy soek.
Alhoewel dit eintlik jeuglektuur is, wat weliswaar met die Scheepersprys bekroon is, het ek die lees daarvan intens geniet. Telkens as ek op nuwe inligting oor die Nama-oorlog afkom vrees ek dat dit een of ander fout of gebrek in my teks sal ontbloot. Met die lees van "Die Gésel van Namaland" was dit nie anders nie, maar ek kon uiteindelik ontspan. My feite het ook die toets van hierdie vroeë werk deurstaan.
Waar ek wel 'n bietjie geskud was, was oor die perspektief, die Boere-perspektief. Eintlik sou mens verwag dat ek gegewe my afkoms, waarop ek trots is, dieselfde perspektief as WA de Klerk sou gehad het, maar dit is glad nie die geval nie. My perspektief is vanuit 'n heel ander hoek.
"Die Gésel van Namaland" handel oor 'n paar insidente aan die begin van die Nama-oorlog met die hoogtepunt die Slag van Kub waar 'n vyftigtal Boere Hendrik Witbooi se oormag van ongeveer 2000 verdryf het. Een van die insidente wat hierdie veldslag voorafgegaan het was die befaamde Smit-moorde waaroor ek op Dag 36geskryf het:
"Bethanië is klein en daar is baie min om te doen, maar die gastehuis, die oudste hotel in Namibië, is 'n heerlike oase waar ek die heel koudste Windhoek Lager ooit gedrink het, lekker wildsbiefstuk geëet het, en diep gedink het.
Tweedens, op die een foto staan die drie Smitte, netjies uitgedos in militêre uniforms. Hoekom? Was hulle nie soldate, miskien in die reserwemag nie? Het dit hulle nie juis wettige teikens in 'n oorlog gemaak nie?"
In "Die Gésel van Namaland" lees ek dat Hendrik Smit die leier van die Boere in die suide was. Die verhaal wat ek in die koerantuitknipsel, netjies geraam teen die muur gelees het, en waarvan ek 'n foto geneem het, stem ooreen met WA de Klerk se geromantiseerde weergawe. Die bitterheid wat ek by die dame aan stuur van sake van Bethanië se hotel waargeneem het stem eweneens ooreen met dié van die karakters in "Gésel." Dit is duidelik dat die Boere en die "Hottentotte" of Witkams nie ooghare vir mekaar gehad het nie.
Op bladsy 154 neem die verhaal egter 'n ompad wat my laat vinniger asemhaal. Een van die hoofkarakters, Wynand Maree, vyftien jaar oud, verwoord skielik die idee dat Hendrik Witbooi "eintlik ook maar 'n vryheidsheld" is. Dit stem sy Boere-luisteraars natuurlik ongedurig en hy moet baie spot verduur. Met hierdie insident skilder de Klerk die Namas as iets meer as "vrybuiters," 'n term wat dikwels gebruik word om na hulle te verwys. Meester Kooy, die Hollandse onderwyser weet hoe slim Wynand is en kom tot sy redding: "Nou!" besluit Meester Kooy dan eindelik: "Die klein debat is voorlopig afgehandel. Die besluit: "Die oue Hendrik is 'n Vryheidsheld van die Namavolk- maar ons is gebonde om hom teen te gaan. So is die wet van die lewe."
Die patriarg ou oom Maans sê dan: "Ja boeties, Meester het nou gelyk: was ons nou ganselik volmaak, dan was daar seker op die ou wêreld plek vir ons almal. Maar ag…so kom dit my ammelee voor: hier beneden is het niet."
Wyse woorde, woorde wat die perspektiewe van "Gésel" en "Keiservoël" aan mekaar vasknoop.
January 21, 2016 ~ Koos Marais	~ Leave a comment
January 10, 2016 January 10, 2016 ~ Koos Marais	~ Leave a comment
January 8, 2016 ~ Koos Marais	~ 2 Comments
January 7, 2016 ~ Koos Marais	~ 3 Comments
Dag 50: Scotty Smith in "Die Keiservoël Oor Namaland"
January 5, 2016 ~ Koos Marais	~ Leave a comment
Scotty Smith is een van my "darlings" wat ek nie heeltemal kon "kill" in "Die Keiservoël Oor Namaland" nie. (Hierdie boek waaraan ek nou langer as agt jaar werk sal binnekort beskikbaar wees.) Nadat ek woes met die snoeiskêr tekere gegaan het, kon Scotty darem bly voortleef in twee kort, maar veelseggende sinne.
Gebore as George St Leger Gordon Lennox in 1845, die seun van 'n Skotse edelman na 'n nag se passie met een van die diensmeisies, kwalifiseer later as veearts, maar pas nie heeltemal in by die lewe van die koninklikes nie. Hy gaan eers Australië toe, toe Indië toe, en bevind hom uiteindelik in King Williams Town, net betyds vir die grensoorloë. Hy verkies om oorlog te maak eerder as om veearts te speel vir King Williams Town se boere.
Konvensies het nooit vir hom gewerk nie. Hy was iets tussen Robin Hood, James Bond, ons eie Andre Stander en Houdini, 'n struikrower, spioen, dubbelagent, perdedief, jagter, ivoorsmokkelaar, veroordeelde misdadiger en vrybuiter, en op die einde 'n min of meer respektabele inwoner van Upington, eggenoot van sy Afrikaanse vrou en pa van twee seuns en vyf dogters.
Voor, tydens en na die Anglo-Boere-oorlog tree hy as spioen op en verskaf hy inligting aan Lord Kitchener. Een keer stuur die lord hom op 'n sending, maar Scotty protesteer want sy perd is moeg. Kitchener sê "But take one of mine!" bedoelende een van die troepe se perde. Scotty stap by die tent uit en reg voor die tent staan Kitchener se eie manjifieke en beroemde perd, uitgedos met die blinkste saal en toom en "bling." Hy spring op die perd en verdwyn oor die horison. By sy terugkeer het Kitchener nie 'n woord daaroor gerep nie.
Hy was 'n perdedief by uitnemendheid. Hy kon 'n mooi perd net nie uitlos nie. Een keer woon hy 'n vendusie op Kimberley by, met sy hoed laag oor sy oë getrek. Die afslaer nooi die omstanders uit om die perd uit te probeer. Scotty klim op die perd en jaag weg terwyl die afslaer en toeskouers oopmond toekyk.
Hy was ook 'n veedief en smokkelaar. Hy en sy bende het strooptogte diep in Betsjoeanaland uitgevoer en dan die vee oor die grens gedryf en in Upington en Vryburg gaan verkoop. Een keer vang 'n paar Boere hom en neem hom na Rooigrond in die Wes-Transvaal. Hy word verhoor en ter dood veroordeel, maar hy ontsnap in die nag en neem die twee beste perde en vlug ver weg.
Tydens sy strooptogte het die polisie dikwels Boesmanspoorsnyers agter hom aangestuur. Volgens hardnekkige gerugte het hy baie van hulle doodgeskiet en in die woestyn begrawe. Op een of ander wyse het hy laterjare vorendag gekom, op aanvraag van wetenskaplikes en navorsers, met baie Boesmanskelette, teen die prys van £5 vir 'n skedel en £15 vir 'n volledige geraamte.
Op sy terugreis vanaf die noorde van Betsjoeanaland, met 'n vrag vol ivoor, kom hy af op 'n polisiepatrollie wat gestuur is om hom te vang. Die beteuterde groepie se water is egter op en Scotty red hulle lewe. Hy begelei hulle inderdaad tot by hulle basis op Vryburg. Uit dankbaarheid doen die polisie die eerbare ding en laat vaar alle klagte teen hom.
Met die uitbreek van die Nama-oorlog stuur Scotty sy vennoot Hugo Friedmann na Windhoek met 'n aanbod: Hulle onderneem om teen 'n betaling van £200 000 die Namas te verslaan. Die Duitse regering wou egter nie 'n huursoldaatmag op hulle grond hê nie. Scotty besluit net daar om sy twyfelagtige lojaliteit te verander na dié van die Namas. Hy begin vir hulle wapens en ammunisie verskaf en dit is onder andere in hierdie hoedanigheid waarin my lesers hom in "Die Keiservoël Oor Namaland" ontmoet. Hy het 'n noue verbintenis met die Nama-held Jakob Morenga gehad, maar op een of ander wyse is Jakob se skuilplek verklap en hy doodgeskiet. 'n Mens kan maar net wonder of Scotty 'n rol gespeel het…
Jare later breek die Eerste Wêreldoorlog uit, die rebelle onder Manie Maritz vlug Duits-Suidwes-Afrika toe en generaal Louis Botha maak planne om DSWA binne te val. Weereens maak Scotty Smith 'n aanbod aan die Unie om vir Manie Maritz te gaan vang, teen betaling natuurlik. Ook hierdie aanbod word nie aanvaar nie, maar Scotty self verhoed per geleentheid dat generaal Louis Botha in die Duitsers se hande val.
Scotty was ook 'n weldoener van die armes. Een van die legendes wil dit hê dat 'n man teenoor 'n vreemdeling (Scotty) gekla het oor geld en dat hy gesê het dat hy wens dat hy die berugte Scotty Smith kon vang en die prysgeld kon eis. Scotty het sy identiteit bekend gemaak en saam met die persoon na die polisiekantoor gegaan waar die geld uitbetaal is. Scotty het 'n paar uur later ontsnap.