Verbruikersake: Verbruikers gaan steeds sak skud vir dataFoto: Trofos/Pexels.com Verbruikers het die afgelope jaar met ingehoue asem gewag vir nuwe regulasies wat sou sorg dat hulle ongebruikte data kan oordra en selfs die Nasionale Verbruikerskommissie het stem dikgemaak en verwys na die Wet op Verbruikersbeskerming wat bepaal dat dit vir drie jaar geldig moet bly. Dit lyk nou egter asof dit nie die geval gaan wees nie nadat die diensverskaffers verduidelik het hoe hulle data wat verval het, gaan hanteer in die lig van die nuwe regulasies. Ina Opperman vertel meer. Die eindgebruiker- en intekenaarsregulasies tree op 1 Maart in werking en is uitgevaardig kragtens die Wet op Elektroniese Kommunikasie. Dit sal nie die pryse van data direk of indirek reguleer nie, maar wel minimum standaarde instel vir die verskaffing van data-, teks- en stemdienste. Die regulasies, wat in Mei verlede jaar in die Staatskoerant gepubliseer is, bepaal dat jou diensverskaffer jou moet toelaat om ongebruikte data oor te dra na die volgende maand sodat jy dit nie verloor nie, of na iemand anders in dieselfde netwerk. Jou diensverskaffer moet jou ook in kennis stel hoeveel data gebruik is en jou toelaat om te kies of jy buitebondeltariewe wil betaal. Artikel 63 bepaal dat voorafbetaalde sertifikate, krediete en bewyse nie mag verval voor die datum waarop die volle waarde daarvan afgelos is in ruil vir goedere of dienste of toekomstige toegang tot dienste nie, of binne drie jaar ná die datum waarop dit uitgereik is nie. Voldoening aan artikel 63 was deel van die konsepregulasies, maar van die netwerke was nie tevrede daarmee nie. Die regulasie is dus juis hersien omdat soveel verbruikers gekla het oor data wat te gou verval voordat hulle dit opgebruik het, maar die vae bewoording het verskeie skuiwergate vir diensverskaffers geskep om steeds nie die bepalings van die Wet op Verbruikersbeskerming na te kom nie. Nou lyk die situasie egter só vir verbruikers by die verskillende netwerke: Die Nasionale Verbruikerskommissie is verantwoordelik vir die toepassing van die Wet op Verbruikersbeskerming. Die kommissie het egter met die Onafhanklike Kommunikasieowerheid van Suid-Afrika (Okosa) ooreengekom dat Okasa die telekommunikasiesektor hanteer en daarom het Okasa die regulasies en die toepassing daarvan hanteer. Die kommissie het wel ŉ voorlegging aan Okasa gedoen hieroor. Die kommissie het gesê hy glo ongebruikte data moet vir drie jaar geldig wees voordat dit verval. As alternatief moet die netwerke ŉ billike aanbod doen en die geldwaarde van ongebruikte data aan verbruikers terugbetaal aan die einde van die kontrak. Die netwerke was egter nie gelukkig met hierdie voorstel nie, omdat dit “gebruikers se keuses sal beperk” en goedkoper databondels duurder sou maak. Hoe vinniger die geldigheid van data verval, hoe minder kos dit en databondels is gerig daarop om jou meer data meer dikwels te laat koop. Volgens Okosa wou hy nie “te voorskriftelik wees oor die vervaldatum van data nie”, maar “moedig diensverskaffers aan om nie data te laat verval voor die vervaldatum van nuwe data nie”. Dit beteken bloot dat data vir minstens twee maande moet geld. Die diensverskaffers doen dit reeds. Okosa raai verbruikers aan wat ontevrede is, om by die diensverskaffers te kla en Okasa sal ondersoek instel na diensverskaffers wat jou nie die keuse gee om data te verleng nie. Dit beteken nie veel vir verbruikers nie. Die kommissie het egter vroeër gesê die kommissie kan die kwessie van data wat verval, ondersoek. Indien die kommissie bevind dat die netwerkverskaffer nie voldoen aan die bepalings van die wet nie, kan hy dit verwys na die Nasionale Verbruikerstribunaal om daaroor te beslis en ŉ bevel uit te reik waaraan die netwerk moet voldoen. Trevor Hattingh, woordvoerder van die kommissie, het by navraag vandeesweek bevestig dat die kommissie ondersoek sal instel. “Die kommissie het ŉ regsplig ten opsigte van sy mandaat om ondersoek in te stel na vermeende verbode optrede en oortredings. Ons benadering sal egter nou wees om die instelling van die nuwe Okasa-regulasies toe te laat en dit fyn dop te hou.” Die kommissie meen, volgens Hattingh, dat sy susterreguleerder goed gedoen het om ŉ mate van beskerming vir verbruikers in the telekommunikasiesektor in te stel.