Pous Gregorius XVI is gebore as Bartolomeo Alberto Cappellari (ook bekend as Mauro Cappellari) op 18 September 1765 in Belluno, Republiek Venesië. Hy was die seun van Giovanni Battista Cappellari en sy vrou Giulia Cesa-Pagani. Op 23 Augustus 1783 sluit hy aan by die Camaldolese klooster (deel van die Benediktyners) in Murano naby Venesië. In 1787 word hy priester gewy. In die klooster het hy onder die naam broeder Mauro bekend gestaan. In 1799 publiseer hy "Il Trionfo della Santa Sede" (die oorwinning van die Heilige Stoel) teen die Janseniste. Die werk is in verskeie ander Europese tale vertaal. Op 4 Februarie 1801 word hy 'n lid van die Akademie vir die Katolieke Geloof wat deur Pous Pius VII gestig is. In 1805 word hy ab van die San Gregorio-klooster in Rome. Toe Pous Pius VII deur Napoleon na Frankryk gevange geneem is, vertrek Cappellari na Murano en later in 1814 na Padua. Toe die pous na Rome terugkeer en die Kerklike Staat herstel is, keer hy terug na Rome as die vikaris-generaal van die Camaldolese. Op 21 Maart 1825 stel Pous Leo XII hom aan as kardinaal. Cappellari kry die reg om die regte van Katolieke in die Lae Lande te beveilig met die ondertekening van 'n konkordaat met koning Willem I op 18 Junie 1827. Hy onderhandel 'n vrede met die Ottomaanse Ryk met betrekking tot die Armeense Katolieke gemeenskap. Op 2 Februarie 1831 volg hy Pous Pius VIII op en word biskop gewy op 6 Februarie 1831 en ook as pous gekroon deur kardinaal Giuseppe Albani. Hy regeer tot sy dood op 1 Junie 1846 en word opgevolg deur Pous Pius IX. Die naam ‘Gregorius’ beteken 'wagter'.
Pous Gregorius XVI is onverwags verkies na 'n konklaaf van vier-en-sestig dae. Die voorloper in die verkiesing was kardinaal Giacomo Giustiniani, maar sy kandidatuur is geveto deur koning Ferdinand VII van Spanje. Die ander kandidate, kardinaal Emmanuele De Gregorio en kardinaal Bartolomeo Pacca, was reeds kandidate in die vorige konklaaf en kon nie die vereiste meerderheid haal nie. Om die dooie punt te oorkom is Cappellari verkies na drie-en-tagtig stemminge.
Die revolusie van 1830 wat die huis van Bourbon uit die kussings gelig het, was 'n groot slag vir die Katolieke monargistiese party in Frankryk. Die Franse verower Ancona en die Kerklike Staat word bedreig. Dit word meermale nodig om hulp van Oostenrykse troepe in te roep on republikeinse terroriste te bedwing. Die konserwatiewes het hervormings uitgestel na bomaanslae en sluipmoorde. Die pous het kardinaal Tommaso Bernettie in 1836 vervang met kardinaal Luigi Lambruschini as staatsekretaris, maar dit het nie gehelp nie.