Verbruikersake: Wat jy moet weet oor vervaldatums op kos(Argieffoto) Verbruikers raak sommer vinnig en tereg warm onder die krag wanneer hulle sien dat kos waarvan die vervaldatum al verstryk het, te koop aangebied word. Daar is ’n rede waarom kos ’n vervaldatum het en daarom is dit belangrik vir winkels om te sorg dat hulle goeie huishouding toepas om seker te maak dat die vervaldatums van produkte op hul rakke nie al verstryk het nie. Ina Opperman het gaan kyk wat wetgewing bepaal oor vervaldatums. Vervaldatums op kos word gereguleer deur twee wette, naamlik die Wet op Voedingsmiddels, Skoonheidsmiddels en Ontsmettingsmiddels en die Wet op Verbruikersbeskerming. Hierdie wet, gelees saam met regulasie 146, maak spesifiek voorsiening vir die duursaamheid en merk van kosprodukte en word as so ernstig beskou dat jy strafregtelik aangekla kan word as jy nie daarby hou nie. Die Wet bepaal nie spesifieke tydperke waarvoor kos geskik moet wees om te eet nie – die vervaardiger bepaal dit self. Winkels wat kos te koop aanbied wat besmet of onveilig is om te eet, kan vervolg word en gesondheidsinspekteurs het die reg om winkels te beveel om dit van die rakke te verwyder. Kos wat die “Use By”- of “Best Before”-datum bereik het, word egter nie outomaties as besmet of onveilig om te eet beskou nie, luidens ’n kennisgewing van die Ombudsman vir Verbruikersgoedere en Dienste. Regulasie 146 maak dit duidelik dat: Volgens die ombudsman moet mens egter in ag neem dat hierdie datums in die regulasie egter meer na die bemarking van kos verwys as die veiligheid daarvan. Dit is onwettig om aan die datums op die produkte te karring of te verander nadat dit op kos aangebring is. Hierdie Wet maak voorsiening vir ’n waarborg van gehalte en duursaamheid, die reg tot veilige goedere van goeie gehalte, waarskuwings oor die risiko’s verbonde aan produkte, veiligheidsmonitering en herroeping van produkte en aanspreeklikheid vir skade wat deur goedere veroorsaak word. Die aanspreeklikheid vir skade wat produkte veroorsaak, kan verreikende gevolge inhou vir die voedselbedryf en hierdie risiko is nou verbonde aan die vervaldatum op die verpakking van kos. Artikel 61 van die Wet maak voorsiening maak vir die aanspreeklikheid van die invoerder, vervaardiger, groot- en kleinhandelaar vir onveilige of gevaarlike goedere en goedere waarvoor geen waarskuwings aangedui word nie. Wanneer jy dus kos koop wat gemerk is met ’n datum wat aandui “Best Before”, maar dit eet nadat die datum verby is en siek word daarvan, mag die winkel dit nie as verdediging gebruik nie, aangesien hierdie datum aandui dat die produk nog heeltemal geskik is om te eet daarna, hoewel die gehalte dalk nie meer so goed is nie. Almal – van die produsent tot die kleinhandelaar kan ook verantwoordelik gehou word vir onveilige produkte wat mense siek maak. Die kleinhandelaar kan homself dus nie verdedig en vinger wys na die groothandelaar wat nie betyds die kos van die rak verwyder het nie. Verbruikers het ook die reg om produkte te koop wat geskik is vir die doel waarvoor jy dit koop, van goeie gehalte en bruikbaar vir ’n billike tydperk. Volgens die ombudsman is jy dus geregtig om, wanneer jy kos koop, produkte te kry: Die kleinhandelaar kan ook nie verwag jy moet by die boer gaan kla indien die melk wat jy gekoop het, suur is nie. Volgens Code 4s is hierdie datums egter nie van toepassing op produkte waarvan die veiligheid nie in gedrang is of waarvan die gehalte nie afneem nie, soos wanneer: Dit is van toepassing op kos soos: Die vervaardigingsdatum kan op hierdie produkte aangebring word. Kla eers by die hoofkantoor van die winkel en as dinge nie verander nie, kan jy kla by die ombudsman. Besoek die webwerf by www.cgso.org.za.