Kommentaar: Volksblad en Die Burger sê | Netwerk24
23 Augustus 2018 00:01
Jacob Zuma, oudpresident van Suid-Afrika en die ANC
Sonder om die bevindinge van die Nugent-kommissie vooruit te loop, moet die getuienis wat reeds gelewer is die waarskuwingsligte in helderrooi laat flikker wat betref die rowwe rit wat vir die land voorlê.
Die prentjie wat geskets word, is een waar die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) se skuldboek dramaties gegroei het – van R85 miljard in 2015 tot R135 miljard in 2017 – terwyl belastingnakomingsvlakke dramaties gekrimp het.
Dít, tesame met die kultuur van intimidasie waaroor voorheen getuig is en aanduidings dat syfers oor nakomingsvlakke boonop kunsmatig gemanipuleer is, laat dan die vraag ontstaan of daar nog enigsins betroubare syfers en statistiese modelle beskikbaar is op sterkte waarvan ’n realistiese nasionale begrotingsproses kan plaasvind.
Die soort skade wat aangerig is, gaan weliswaar nie binne maande herstel kan word nie, maar die regte mense moet dringend weer in sleutelposte aangestel word
In vele opsigte was die Februarie-begroting alreeds ’n krisisbegroting wat die gevolge van die staats­kaping ongedaan moet help maak. Maar die feit dat die begroting ter tafel gelê is, beteken nog nie dat die geld al daar is nie.
Dit is nou die taak van die SAID om die geld te gaan insamel, maar dít is helaas ook een van die instellings waar ernstige skade in die Zuma-era van staatskaping aangerig is.
Nadat dié instelling oor meer as ’n dekade as een van postapartheid-Suid-Afrika se grootste sukses­verhale opgebou is, het Jacob Zuma met apparatsjiks soos Tom Moyane die SAID ’n slagveld gemaak waarop hy sy magspeletjies probeer besleg het.
Amptenare wat puik werk onder Pravin Gordhan gedoen het, was in die visier in ’n grootskaalse suiwering, kennelik om die SAID ’n politieke werktuig van Zuma te maak.
Die soort skade wat aangerig is, gaan weliswaar nie binne maande herstel kan word nie, maar die regte mense moet dringend weer in sleutelposte aangestel word. Daar kan bepaald nie gewag word tot November wanneer die kommissie na verwagting sy finale verslag lewer nie.
Die SAID het reeds die tweede jaar agtereenvolgens sy insamelingsteiken klaaglik gemis. Te midde van sterk aanduidings dat die fiskale skuld­krisis erg onderskat en die SAID se insamelingsvermoë dienooreenkomstig oorskat is, is dit ’n ope vraag waar die geld vir pres. Cyril Ramaphosa se “nuwe daeraad” vandaan gaan kom.
Meer oor: Ekonomie | Finansies | Nugent-Kommissie | Hoofartikel