PressReader - Beeld: 2016-05-04 - Deur­braak teen bors­kan­ker
Deur­braak teen bors­kan­ker
Stu­die vind ge­ne wat daar­toe kan lei
Beeld - 2016-05-04 - Front Page - El­sa­bé B­rits
’n In­ter­na­si­o­na­le span wetenskaplikes het ’n “by­na vol­le­di­ge” ge­ne­tie­se prent­jie van bors­kan­ker ge­skets wat dit moont­lik maak om be­han­de­ling daar­voor te ont­wik­kel.
In die groot­ste ge­ne­tie­se stu­die tot nog toe oor bors­kan­ker het die span 93 ge­ne ge­vind wat bors­kan­ker ver­oor­saak in­dien dit mu­teer.
Met die uit­son­de­ring van en­ke­le ui­ters seld­sa­me mu­ta­sies, is die lys van ge­ne waar­skyn­lik vol­le­dig.
In die stu­die is die vol­le mens­li­ke ge­ne­tie­se ko­de – 20 000 ge­ne of 3 mil­jard let­ters – in 560 soor­te bors­kan­ker on­der­soek. Vier soor­te kom by mans voor. Die lys van ge­ne word nou aan u­ni­ver­si­tei­te en bi­o­teg­no­lo­gie­se en far­ma­seu­tie­se maat­skap­pye oor­han­dig so­dat hul­le be­han­de­ling daar­voor kan ont­wik­kel, sê prof. Mi­ke S­tratton, stu­die­lei­er en di­rek­teur van die U­ni­ver­si­teit van Cam­brid­ge se San­ger-in­sti­tuut.
Die na­vor­sing is gis­ter in die vak­tyd­skrif Na­tu­re ge­pu­bli­seer. Dit is ’n fe­no­me­na­le myl­paal. “Daar is so­wat 20 000 ge­ne in die mens­li­ke ge­noom en 93 is be­trok­ke by die mu­ta­sie van ge­son­de bors­sel­le in kan­ker­sel­le,” sê S­tratton.
60% van die mu­ta­sies wat bors­kan­ker ver­oor­saak, kom in tien ge­ne voor.
Tal­le vat­ba­re ge­ne is ui­ters skaars, wat be­te­ken baie soor­te bors­kan­ker is hoogs in­di­vi­du­eel. S­tratton sê dit kan min­stens tien jaar neem om nuwe mid­dels op die mark te kry.
Hy is op­ti­mis­ties oor be­han­de­ling, maar dit is “ver­sig­ti­ge op­ti­mis­me”.
“Kan­ker is ’n slu­we mon­ster en vind ma­nie­re om weer­stand teen nuwe mid­dels te ont­wik­kel.”
Die span het ook ge­soek na ge­ne wat kan­ker­ge­was­se laat groei.
Hul­le het vas­ge­stel dat die to­ta­le ge­ne­tie­se sa­me­stel­ling van vroue met die BRCA1- en BRCA2-ge­ne, wat ’n mens se kan­se op bors­kan­ker aan­sien­lik ver­hoog, se to­ta­le ge­ne­tie­se sa­me­stel­ling heel­wat verskil van dié van men­se met an­der bors­kan­ker­ge­ne.
In die toe­koms sal dit moont­lik wees om die in­di­vi­du­e­le kan­ker­ge­noom van ’n pa­si­ënt op te stel en be­han­de­ling daar­by aan te pas. Dit is om­dat wetenskaplikes nou weet waar die ge­ne is en hoe­kom die kan­ker in die eer­ste plek ont­wik­kel het.