Beweringe albatros om my nek, sê afgedankte LUR | Netwerk24
Deur Jana Marx 21 Januarie 2021 12:39
Die spesiale ondersoekeenheid (SOE) se bevindinge is "soos 'n albatros om die nek" van dr. Bandile Masuku, afgedankte LUR van gesondheid in Gauteng.
Dít was die betoog oor hoekom die hof hoegenaamd tyd aan Masuku se aansoek moet afstaan, wat vra dat voorlopige bevindinge wat hom in tenderonreëlmatighede impliseer, tersyde gestel word.
Dié bevindinge wat in twee briewe (18 September en 1 Oktober 2020) gepubliseer is, spruit uit die SOE se ondersoek na die onregmatige aanstellings van diensverskaffers vir die verkryging van persoonlike beskermde toerusting (PBT). Die SOE is van mening dat Masuku sy toesighoudende plig as LUR versuim het aangesien die beweerde ongerymdhede onder sy neus plaasgevind het. Die SOE maak ook die bewering dat sy familie en vriende moontlik finansiële voordeel daaruit getrek het.
Dr. Bandile Masuku toe hy nog LUR vir gesondheid in Gauteng was het in Julie die Covid-hospitaal by Nasrec saam met dr. Zweli Mkhize, minister van gesondheid, besoek. Hy word nou geïmpliseer in tenderbedrog wat verband hou met die aanskaffing van beskermende drag vir gesondheidswerkers en is gevolglik deur David Makhuru, premier van Gauteng, afgedank. Foto: Gallo Images
Die briewe bevat voorts die aanbeveling dat premier David Makhura teen Masuku optree en Makhura het besluit om Masuku in die pad te steek.
Masuku is nog nie aangekla van enige van die beweerde oortredings nie en ontken die aantygings teen hom.
Die volbank regters in die hooggeregshof in Pretoria wou Donderdagoggend herhaaldelik by adv. William Mokhare SC (namens Masuku) weet waarom die hof aan die bevindinge moet aandag gee, as dit nie finaal of bindend was nie en die ondersoek nog onderweg is.
"Ek steek vas by die 'finaliteit van die bevindinge'. Finaal volgens wie?" wou regter Tina Siwendu weet.
"Ek het dit nie as bindend vir die premier gelees nie? Ek probeer verstaan waarom die aansoeker die bevindinge probeer tersyde stel, in plaas van die besluit wat hom sy pos gekos het. Wat is dan die doel van die verligting wat hier versoek word? Dis dan net akademies, dit het geen effek nie? Waarom betwis hy nie die premier se besluit nie?"
Sy sê die SOE se briewe "is amper soos 'n dossier" wat aan partye oorhandig word sodat daar verdere ondersoek gedoen kan word.
Regter Joseph Raulinga het klem gelê op die premier se diskresie om teen Masuku op te tree: "As hy dit (die aanbevelings) verwerp het, kon die SOE die spesiale tribunaal nader (om dit af te dwing)."
Mokhare het volgehou die indruk is geskep dat daardie bevinding finaal is en nie herbesoek gaan word nie. Hy het betoog Masuku wil die bevindinge tersyde laat stel, want dit trek sy integriteit as politikus en dokter in twyfel.
Volgens regter Roland Sutherland is dit die funksie en noodwendige gevolg van enige SOE-verslag dat sommige mense genoem en geïmpliseer gaan word.
"Is dit dan reg om, voordat die SOE selfs sy saak voor sy tribunaal kon stel, die hof te nader om te sê: Jou (SOE se) bevindinge is onverdedigbaar?"
Masuku voer in sy betooghoofde aan die SOE het sy mandaat oorskry deur die aanbevelinge aan Makhura te maak, sonder om hom 'n kans te gee om vertoë te kon rig.
"Dit sou 'n ander saak gewees het as die SOE . . . strafregtelike optrede na die NVG vir vervolging verwys het en by die spesiale tribunaal om 'n toepaslike bevel aansoek gedoen het. In so 'n geval sou die aansoeker (Masuku) die geleentheid gehad het om sy saak te stel," lui Masuku se betooghoofde.
Die SOE se mandaat magtig hom om "alle beweringe te ondersoek" en "bewyse te versamel" om staatsgeld wat onwettig gebruik is, terug te kry. Ná 'n ondersoek maak die SOE aanbevelings op grond van die getuienis in sy besit. Die aanbevelings kan vir dissiplinêre optrede en strafregtelike verrigtinge wees.
Netwerk24 het al male sonder tal berig hoe die SOE aanbevelings gemaak het aan die polisie, die nasionale vervolgingsgesag, die Suid-Afrikaanse Inkomstediens, reguleringsowerhede of watter owerhede ook al belang by 'n saak het. Die onderskeie owerhede kan dan die saak verder voer. Die SOE se aanbevelings is nie bindend soos in die geval van die openbare beskermer nie.
* Die SOE het in 2020 grootskaalse bedrog en korrupsie in die Gautengse departement van gesondheid se Covid-19-verkrygingsprosesse ondersoek. Netwerk24 het berig dat kontrakte ter waarde van nagenoeg R2 miljard aan diensverskaffers met botsende staatsbelange toegeken is.