Die groepwerkmetode van maatskaplike werk leen hom daartoe om mense met die narratiewe benadering te bemagtig in 'n konteks van sosiale konstruksie binne die groep.
'n Probleem ten opsigte van leierskap is geïdentifiseer in 'n agtergeblewe gemeenskap in die Noordwesprovinsie. Dit het tydens die stigting van 'n gemeenskapsforum in die gemeenskap probleme met veral leierskap gereflekteer. Vir die outeurs het dit gelyk asof die "leierskapprobleem" slegs beskou moet word as 'n moontlike werklikheid en nie noodwendig as dié werklikheid nie. Dit wou gevolglik voorkom of die probleem 'n algemene denkbeeld in die gemeenskap is (White & Epston 1990:6-7). Na gesprekke met individue het dit verder geblyk dat die gemeenskapsforum moontlik as 'n oplossing vir hierdie probleem kon dien. Die outeurs wou vasstel wat die werklikheid in die gemeenskap is deur groepwerk as metode en as 'n wyse van bemagtiging tot leierskap in die gemeenskap te konstrueer.
Volgens Speedy (2008:15) en Swanepoel (2003:72) handel die postmoderne paradigma primêr oor taal. Dit konstrueer betekenisse en beïnvloed die wyse waarop na die werklikheid gekyk word. Hierdie ondersoek oor bemagtiging - vanuit die postmoderne denke - is deur die navorsers beïnvloed, want dit is die navorsers se sosiale konstruksie (taal) van hul werklikheid oor hierdie navorsing (Speedy 2008:15; Vlok 2001:41). Dié siening is 'n moontlike alternatief vir die verskeidenheid metodes van bemagtiging wat oorweeg kan word.
Maatskaplike groepwerk bied vir die self 'n gedeelte van 'n groter sosiale netwerk waarbinne die self moet figureer en kan ontwikkel. Dit moet binne die sosiale konstruksie en konteks verstaan word (Janssen 2010:5). Van die self kan 'n mens sê dat mense betekenis aan hulle lewens gee deur die stories wat hulle oor hulle lewens konstrueer (Wetherell 1997:v). Hierdie lewens is veel ryker as die stories wat hulle daaroor konstrueer. Enersyds konstrueer mense hul lewensverhale gebaseer op hulle ervarings van die lewe, en andersyds vorm dieselfde verhale/stories weer die lewe van mense. Lewe en stories staan dus rekursief in verhouding tot mekaar.
Die herskryf van gesprekke gee riglyne vir die vorming van ander storielyne en dra by om mense se verhale te her-konstrueer na nuwe betekenisvolle lewenstories. Sodoende word die probleem deurdrenkte verhaal herskryf sodat dit harmoniseer met die temas van die individu se lewe (White 2007:128). Die narratiewe benadering geld nie net vir benadeelde individue nie maar vir enige individu wat sy dominante storie wil herskryf.
Die "ek" in die narratiewe benadering is nie 'n stabiele entiteit nie maar verander voortdurend soos die lewe (Monk et al. 1997:39). Die gesprek oor die self vorm 'n narratief wat lewenslank ontwikkel. In die modernisme dui die self op 'n ontologiese entiteit, die "wat"-vraag is prominent, en 'n presiese beskrywing en definiëring van die self is belangrik. Vir die postmodernisme is die hoe-vraag belangrik. Hoe speel die mens se self 'n rol in die wyse waarop hy vir hom sin en betekenis skep? Die self is nie 'n ontologiese substansie nie maar 'n betekenisskeppende sisteem wat betekenis soek, onder andere in dominante opvattings van die self (Monk et al. 1997:33-34; White, 2007:137). Hierdie gedagte plaas mense in beheer van hulle lewens deur voorsiening te maak vir alternatiewe maniere om hulle sefte verstaan (White 2007:137). Mense vorm die betekenis van hulle lewens. Indien die self 'n ontologiese entiteit is, kan die outeur nie die waarde van terapie in 'n persoon se lewe insien nie. Tydens terapie wil daar juis nuwe betekenisse vir die self deur alternatiewe verhale geskep word. Gebeure en ondervindings in die alledaagse lewe het 'n invloed op die self. Die sef is nooit op sigself met homself besig nie, dit staan altyd in verhouding tot ander.
'n Persoon vorm stories oor homself en sy wêreld uit sy individuele of gesinservaring wat die interpretasies van sy unieke sosiale situasie beïnvloed. Die verlede met alle betekenisvolle gebeure is verby en al wat oorbly, is herinneringe wat in stories na vore kom. Herinneringe is selektief geneem uit die werklikhede wat vir die persoon bestaan.
Selwe is sosiaal gekonstrueer deur taal en gaan voort in die narratief (Greene & Lee 2002:180). Oor die algemeen verwys die self-narratief na die individu se eie weergawe van die verhoudings tussen gebeure oor 'n tydperk heen, hoe dit verbintenisse het met die self en reflekteer nie soseer realiteit nie, as wat dit 'n soeke is na die waarheid. Die waarheid is slegs dié waarheid van die persoon self wat op sy interpretasies gebaseer is. Dit word gekenmerk deur 'n verskeidenheid diskoerse wat wissel in dominansie (Dixon 2000:341). Die meer dominante diskoerse in die storie speel 'n groter rol in die vorming van die lewe en die selfvan die persoon as die minder dominante of alternatiewe diskoers (Ubbink 2000:67). Die dominante storie impliseer dus dat ons nooit ons volle ervarings kan vertel nie en daarom bly dit vormloos en ongeorganiseerd. Deur interaksie en voordra van narratiewe ontwikkel mense se lewens en sluit dit aan by die bemagtigingsgedagte. White (2007:80) sê dat die konstruksie van self-narratiewe bydra tot die terapeutiese taak, tot herontwikkeling van persoonlike narratiewe en die rekonstruksie van identiteit (White & Epston 1990:15).
Die individu staan in die konstruering van sy lewenstorie altyd in verhoudings met medemense en hulle unieke lewenservarings, wat hulle waardesisteme insluit. Hulle is vennote in die konstruksie van een mens in 'n ander mens se storie. Die identiteit van 'n persoon is dinamies (Botha 1998:100; White 2000:7, 80). Die veelvoudige ervarings in 'n veelvoud van gesprekke vorm 'n veelvoudige self. 'n Persoon vorm sy verskuiwende selwe ooreenkomstig die verskillende verhoudings en gesprekke en "tale" waarin hy beweeg (Anon 2004:17; Janssen 2010:5). Die individu gebruik verskillende stemme in 'n veelheid van gesprekke (Kotzé 1994:49). Die veelheid van selwe is soos verskillende rolle wat die persoon in verskillende kontekste vervul en kan beskryf word as die self in meervoud (White 2000:7). Die verskillende ekke en meervoudigheid van die self woon saam in 'n liefdesgemeenskap. Die mens kan meta-staan in dit wat hy doen en sê. Aan die een kant is hy 'n sisteem wat los is van die samelewing en aan die ander kant is hy deel van die samelewing. Daarom kan maatskaplike groepwerk baie nuttig gebruik word vir bemagtiging en kan die selfvan 'n persoon sy veelheid beoefen. Volgens Toseland en Rivas (2012:275) is die hoofdoel van maatskaplike groepwerk om groeplede te bemagtig, sodat die groeplede beheer neem van hulle lewens binne en buite die groep.
Die voorkeur-self is die navorsers se eie konstruk wat eienaarskap van die mens se binnekennis ("insider knowledge") aanvaar (White 1997:214). 'n Individu se voorkeur-self het 'n biologiese en genetiese sy en die inhoud daarvan word sosiaal gedefinieer. Dit is 'n dinamiese konstruk wat ook deur die omgewingsfaktore beïnvloed word en verander dus na gelang van die konteks.
As hier aan 'n voorkeur gedink word, kan volgens Hinckley (1996:1V) aan links- en regshandigheid gedink word. Die mens is veronderstel om albei hande te gebruik, tog toon hy 'n voorkeur om met 'n bepaalde hand sekere goed te doen. Die inhoud van die voorkeurself wil die manier waarop die mens sy aandag fokus, besluite neem, aandag hanteer en homself ten opsigte van die buitewêreld oriënteer, in ag neem (Coetzee 1997:71; White 2007:102-103).
Diskoerse van die samelewing skryf aan die mens voor hoe hy in bepaalde omstandighede moet optree. Dit kan meebring dat die stem van die mens se voorkeur-self stilgemaak word en hy 'n slagoffer van die stem van die samelewing word. Die sosiale sefword beskou as 'n konstruk wat die persoon self skep, op die wyse waarop hy dink hy behoort te wees om aan die verwagtings van die samelewing te voldoen. Hierdie sosiale self kan beide 'n verruimde of beperkende invloed op die dinamiese self hê.
Figuur 1 verwys na die beskouing van die self in terme van die voorkeur self (A), die sosiale self (B) en die dinamiese self (C).
Die dinamiese, sosiale, en voorkeurselwe is konstrukte wat poog om 'n ryker beskrywing te gee van die wyse waarop die mens keuses in sy lewe maak. Die drie selwe beïnvloed mekaar voortdurend wederkerig. Die omstandighede waarin mense hulle bevind, sal ook die self beïnvloed. Die vermoëns en ontdekking of herontdekking van mense se sterktes kan meewerk tot die bemag-tiging van die persoon.
Maatskaplike werk vereis 'n bewustheid van die sosiale self van persone wat gevorm word en die maatskaplike werker moet ook bewus wees van sy eie self. Die self van die maatskaplike werker waarvolgens gewerk word, sal 'n invloed op bemagtiging hê, maar die werker se self sal ook beïnvloed word.
Met die groep gedifferensieerd in Suid-Afrika, voor 1994, het die verspreiding van status, prestige en mag daartoe gelei dat bepaalde groepe in 'n relatief ondergeskikte posisie teenoor 'n dominante groep gestaan het. Dit het in die praktyk ongelyke lewensgeleenthede meegebring (Rhoodie 1977:177). Om die probleem te hanteer, is bemagtiging na 1994 ondersoek. Volgens Blanchard et al. (1999:1) skep bemagtiging 'n probleem vir sommige mense wat by die tradisionele hiërargiese paradigma vasgehaak en in gebreke gebly het om te verstaan dat daar beweeg moet word na 'n paradigma wat soek na 'n ander manier van hantering as die hiërargiese.