ŉ Kontrak vir jou huiswerker – dis wat jy moet weet - Jou Gesin | Solidariteit WêreldJou Gesin | Solidariteit Wêreld
Tuis › Artikels › ŉ Kontrak vir jou huiswerker – dis wat jy moet weet
ŉ Kontrak vir jou huiswerker – dis wat jy moet weet
Duisende Suid-Afrikaanse huishoudings maak van huiswerkers gebruik maar voldoen nie noodwendig aan die amptelike verpligtinge wat daarmee gepaard gaan nie.
Die Wet op Basiese Diensvoorwaardes reguleer die regte van huiswerkers. Dit is dus belangrik om ʼn kontrak tussen jou en jou huiswerker in plek te hê sodat daar duidelikheid is oor die verwagtinge rakende die indiensneming.
Die kontrak moet jaarliks hersien word en moet die volgende inligting bevat: die volle name en adres van die werkgewer, die volle name en beroep van die werknemer en ʼn kort beskrywing van sy of haar pligte, die plek van werk, datum van aanstelling, werksure, die huiswerker se vergoeding en frekwensie van betaling, vergoeding indien oortyd gewerk, enige aftrekkings, die verlof waarop hy of sy geregtig is en die kennistydperk wat gewerk moet word indien die kontak beëindig word.
Ingevolge die Wet op die Nasionale Minimum Loon wat in Januarie 2019 in werking getree het, is die minimum loon vir huiswerkers R15 per uur. Werkers in die meeste stede en groot dorpe wat minder as 27 uur per week werk, moet minstens R16,03 per uur kry. ’n Werker wat agt ure per dag vir vyf dae ’n week by dieselfde werkgewer werk, moet dus ’n minimum van R2 400 per maand verdien.
Dit is noodsaaklik om jou werknemer elke maand van ʼn betalingstrokie te voorsien. Enige persoon wat meer ure werk as waarop ooreengekom is, moet oortydbetaling ontvang. Volgens die wet mag normale werksure nie meer as 45 uur per week oorskry nie. Enige oortydure van Maandag tot Saterdag moet teen 1,5 die normale uurlikse loon betaal word, terwyl oortyd op Sondae en openbare vakansiedae teen twee keer die normale uurlikse loon betaal moet word.
Enige werknemer wat meer as 27 uur per maand werk, moet vir werkloosheidsversekering geregistreer wees. As ʼn werkgewer moet jy jouself by die departement van arbeid registreer as ʼn bydraer en moet ʼn totaal van 2% van jou werknemer se salaris elke maand aan die werkloosheidsversekeringfonds oorbetaal word – 1% moet deur die werkgewer betaal word en die ander 1% kan van die werknemer se salaris afgetrek word.
Daar word ook ander aftrekkings toegelaat maar dit is opsioneel, soos byvoorbeeld mediese fonds, pensioen of die terugbetaling van ʼn lening. Daar mag egter nie ʼn bedrag groter as die werknemer se verdienste afgetrek word nie, daar mag ook nie geld afgetrek word vir enige skade wat aangerig is of etes wat tydens werksure verskaf is nie. Dit is nie verpligtend om etes te verskaf nie maar indien jy dit wel doen, kan jy dit nie aftrek van die werknemer se salaris nie.
Voltydse werknemers is geregtig op 15 betaalde verlofdae per jaar. Werknemers is ook geregtig op 30 dae siekverlof oor drie jaar sowel as kraamverlof en gesinsverantwoordelikheidverlof.
Indien ʼn werknemer vir minder as ses maande vir jou gewerk het, kan jy hom of haar een week kennis gee indien jy hulle wil ontslaan. Indien ʼn persoon langer as ses maande vir jou werk, is die kennistydperk vier weke. ʼn Werknemer mag egter onmiddellik ontslaan word vir growwe wangedrag.
Departement van arbeid: http://www.labour.gov.za/DOL/documents/useful-documents/basic-conditions-of-employment/what-domestic-workers-and-their-employers-should-know-about-minimum-wages-and-conditions-of-employment
Help at home: https://helpathome.co.za/articles/23-domestic-worker-act-all-you-need-to-know