Ekonome skepties oor ‘reddingsplan’ vir SALVerskeie ekonome waarsku finansiële instellinge raak nou traag om SAL se lenings te verleng of om meer geld te leen. Foto: Commons.wikimedia.org Telkom het verlede week sy aandeelhouers gewaarsku om versigtig met aandele om te gaan na aanleiding van die Suid-Afrikaanse regering se aankondiging dat hy oorweeg om sy ongeveer 39% aandele in die telekommunikasie-maatskappy te verkoop om sodoende die sukkelende SAL ŉ geldelike reddingsboei te gee. Ekonome is egter skepties of hierdie plan van die regering werklik sal help om die nasionale lugredery te red. Deur die bank word drie probleme uitgewys, naamlik die gebrekkige bestuur, beweerde staatskaping en politieke inmengery wat SAL se finansiële planne beduiwel. Volgens dr. Azar Jammine, hoofekonoom by Econometrix, is SAL se grootste probleem sy bestuur en die feit dat hy nie van sy voorsitter, Dudu Myeni, ontslae kan raak nie. Jammine sê dit lei grootliks tot kommer dat die SAL deur ‘n sekere faksie gekaap is en uitgebuit word. Hy meen die beplande verkoop van Telkom-aandele sal ‘n vermorsing van ŉ goeie bate wees en maan teen die beplande gebruik van staatspensioenfondse se geld om die lugredery te help. Hy sê dit kan arbeidsverhoudinge in die staatsdiens beduiwel. Die SAL se droewige finansiële posisie word onderstreep deur Standard Chartered wat sy R2,2 miljard leningsfasiliteit opgeskort het. Dit is gevolg deur Citybank wat sy fasiliteit van R1,8 miljard opgeskort het. SAL het lenings ter waarde van R6,8 miljard wat einde September afgelos moet word. Verskeie ekonome waarsku finansiële instellinge raak nou traag om dit te verleng of om meer geld te leen. In samesprekings tussen Nedbank, SAL en die nasionale tesourie wat Donderdag gehou is, het Nedbank na berig word aangedui dat hy nie geneë sal wees om nog geld aan die lugredery te leen terwyl Myeni op die raad dien nie. Myeni se posisie is lank reeds in omstredenheid gehul. Sy is al agt jaar lid van die SAL-raad. Dit druis in teen die aanbevelings van die King-kommissie wat ŉ termyn van ses jaar op direkteure van ŉ raad plaas. Myeni sou op SAL se jaarvergadering vervang word, maar die vergadering is tot November uitgestel. Sy het die naweek aan City Press bevestig dat sy as voorsitter sal aanbly tot pres. Jacob Zuma se ampstermyn ten einde loop. Jammine is egter nie beïndruk nie. Hy sê SAL plaas bykomende druk op Suid-Afrika se ekonomiese vooruitsigte. En dít, tesame met lae ekonomiese groei wat belastinginvordering kniehalter, kan tot nóg ŉ ekonomiese afgradering lei. Volgens hom is Malusi Gigaba, minister van finansies, ook nie opgewasse om die probleme by SAL op te los nie. Jammine is skepties oor Gigaba se toegewydheid om persepsies van staatskaping uit die weg te ruim. Hy meen dat SAL waarskynlik die land ten duurste sal kos en sê onthullings rondom Eskom toon ook dat korporatiewe en politieke leiding in gebreke bly. Dawie Roodt, hoofekonoom by die Efficient Groep, het kort en bondig gesê SAL se probleme sal nie opgelos word nie weens politieke inmengery. Dit is nie net ekonome wat eis dat Myeni se kop moet waai nie. Die vakbondfederasie Fedusa het ook sy stem by talle ander gevoeg wat van haar ontslae wil raak. Nog ŉ ekonoom wat verkies om anoniem te bly, het gesê SAL het goeie bedryfsleiers gehad. Volgens hom het Nico Bezuidenhout Mango in ŉ suksesverhaal omskep, terwyl Andre Viljoen daarin geslaag het om Air Mauritius van ŉ sukkelende tot suksesvolle lugredery om te swaai. Hy is nou by Fidji Air. Volgens die ekonoom moet dus gevra word wat die werklike redes is waarom SAL met sy huidige voorsitter volstaan.