bietjieBoer – dalenatjie se sketsblad
My man is een van drie bestuurders op 'n plaas in die Suid-Kaap. Ons huisie en die huisie van een van die bestuurders staan saam op dieselfde werf, so na aan mekaar dat ons tuine, water en troeteldiere kon deel. Buurman se jongste knaap is tipies plaaslaaitie – goedbedoelend-wysneus-voortvarend. Soveel so dat hy een van die kleinspan inspan om vir hom 'n hoender te vang – so 'n goedgemanierde wit kapokkie dingetjie. Die hen is toe sommer ook "Hoender" (uitgespreek sonder die "d" maar met 'n dubbel "n") gedoop.
Hoender het sonder om te blik of te bloos in ons harte ingekruip. Jy kon haar gereeld iewers in die tuin sien wei, so 'n bolletjie wit onder 'n pienk roosboom of agter 'n graspol. Op die koop toe lê sy die oulikste klein wit eiertjies, 'n heerlike vars produkkie waarvoor Buurman en die hond, 'n duitse herdershond met 'n senuweeprobleem, moes kompeteer om eienaarskap.
So besluit die eienaars van die plaas om nog grond by te huur, waarvoor Buurman net te dankbaar is. Hy, sy vrou en hul drie seuns (orrelpypies van 12 to 15 jaar oud), plus die hond en Hoender, pas nie so lekker in 'n klein beknopte tweeslaapkamer huisie wat met gemak in 'n Rotatrim printerpapier boks kan pas nie. Die huurgrond het 'n ruim drie slaapkamer huis met 'n leef area waarin 'n mens kan asemhaal en 'n tuin wat skree om in die "Garden and Home" te verskyn.
Hoender bly toe nou agter daar by ons totdat Buurman en sy kroos goed ingeburger is. Ek het ook nie op my laat wag nie en voorsien daagliks mildelik mielies aan Hoender, met die gevolg dat ek gou die heldin in haar kiep-kiep wêreld word. Ek het skaars my voet by die deur uitgesit en met 'n toe vuis op die stoeptrap gaan staan, dan hoor ek 'n gevroetel in die tuin. Vyf tellings en dan skiet so 'n wit gesiggie soos 'n meerkat tussen die plante uit om te sien waar sy haar kan kom dik-pik.
Ek het nooit besef dat 'n hoender so interessant en intelligent kan wees nie. Ons vriendskap was egter van korte duur en ons moes groet toe Buurman haar kom haal het. Ek het egter nie op my laat wag nie en 'n soektog op tou gesit vir 'n plaasvervanger – Hoender II (uitgespreek sonder die "d" maar met 'n dubbel "n"). So bekom ek toe twee Orpington henne. Pragtig ligbruin, vol in die lyf, ken van skrop.
Die een het vinnig haar ware vere gewys, 'n opperste rebel wat nie gesag aanvaar nie en soos 'n wafferse Rambo in die bosse in 'n leë dam gaan bly het. Camoflauge strepe op die wange, klein messie in die skede aan haar regterbeen. Die ander dame was meer bedees en het beter ingepas in die werfhoender rol. Twee eiers op 'n daaglikse basis gelê en verder die tuin skoongemaak het van wurms en ander goggas wat my plante wou verniel.
Maar ons vrolike saamkuier was van korte duur. Ons het 'n hondjie aan geskaf wat ons kan waarsku van gevaar. Woef het haarself egter ook die werk opgelê van "hoenderjaer." Met vanselfsprekende gevolge. Beide hoenders woon nou in die leë dam tussen die bosse, gelukkig soos Saul en Kate in die Knysnabosse. Ek sien hul nog so af en toe, twee ligbruin skimme wat van tyd tot tyd oor die pad hardloop wanneer hulle dink dat niemand kyk nie. Drie, twee, een, terug in die langgras, gelukkig en tevrede (as ek hul gekloek reg verstaan…).