Afskeidsgesprekke – Johannes 13-17 Preek » Somerstrand Gemeente
Afskeidsgesprekke – Johannes 13-17 Preek
Een van die (magdom) wonderlike dinge van die evangelie van Johannes, is dat Jesus se openbare bediening effektief klaar is teen die einde van hoofstuk 12. Maar die verhaal van sy lyding en sterwe, word eers vertel van hoofstuk 18. Tussen-in (hoofstukke 13-17) is dit asof die hele evangelie in stadige aksie beweeg. Jesus eet saam met sy vriende, hy was hul voete wys sy verraaier aan. Nou wil Jesus hulle voorberei vir wat voorlê. Hy gaan weg.
Hievandaan, van hierdie tafelgesprekke – afskeidsgesprekke – vertrek Jesus direk na Getsemané. Maar vir nou praat Jesus met sy vriende, deel hy die laaste paar goed met hulle.
Dink jou in: jy gaan weg. Na ’n leeftyd saam met jou kinders, waartydens jy hulle na die beste van jou vermoë voorberei het vir wat voorlê, is dit nou jul laaste oomblikke saam. Hierna is jy weg. Hulle gaan moet leef van wat jy hulle geleer het. Wat sal jy wil sê?
Verwelkoming en afk.
Lied 154 (Koor vers 2) Kom nou tesaam, laat ons vergader
Julle moet nie ontsteld wees nie. Glo in God; glo ook in Christus. Onthou: Jesus is die weg, die waarheid en die lewe.
Daarom kan ek julle groet met dieselfde woorde waarmee hy die dissipels gegroet en die Heilige Gees vir hulle gegee het:
Lied 164 Ons is almal hier tesaam
Lied 599 As Hy weer kom, as hy weer kom
Vonkk 57 koor1x gemeente 1x Ek gee aan julle ’n nuwe gebod
Vonkk 132 Soos mamma my lief het (staan)
Hievandaan, van hierdie tafelgesprekke – afskeidsgesprekke – vertrek Jesus direk na Getsemané. Maar vir nou praat Jesus met sy vriende, deel hy die laaste paar goed met hulle. As jy ’n rooiletter Bybel het, sal jy sien die hoofstukke is bykans heeltemal rooi.
Dink jy in: jy gaan weg. Na ’n leeftyd saam met jou kinders, waartydens jy hulle na die beste van jou vermoë voorberei het vir wat voorlê, is dit nou jul laaste oomblikke saam. Hierna is jy weg. Hulle gaan moet leef van wat jy hulle geleer het. Wat sal jy wil sê?
Fred Craddock sê hierdie toneel is amper soos kindertjies wat op die vloer speel. Hulle sien mamma en pappa gereedmaak om weg te gaan – trek baadjie aan, kry sleutels. Die kinders is onmiddellik angstig, vra: Waarheen gaan julle? Kan ons saamgaan? Wie gaan na ons kyk?
Leser 1: Johannes 13:31-35; Johannes 14:1-2
Leser 2: Johannes 14:25-26
Leser 1: Johannes 15:12-17
Leser 2: Johannes 15:26-27; Johannes 16:12-14
Leser 1: Johannes 17:9-11; Johannes 17:18-23
In hierdie laaste, dringende afskeidsgesprek van Jesus lig hy drie goed uit – nie net vir die dissipels nie, maar ook vir ons. Dinge wat ons help om voort te gaan in die lewe, hom te volg, ook wanneer hy nie sigbaar teenwoordig is nie. Die drie goed is: ’n nuwe gebod, ’n belofte van die Heilige Gees en ’n missie.
Interessant van die Evangelie soos Johannes dit skryf: daar is byna geen etiese vermaning nie. Nêrens lees ons “draai die ander wang, die loop ekstra myl, vergewe skuldenaars,” dat jy jou besittings moet weggee of moet omgee vir armes nie. Net hier kry ons ’n “gebod” – julle moet mekaar liefhê. Liefde vir mekaar is die kern van Johannes se verstaan van die Christelike lewe. Dis die een ding waarop jy ons kan erken – ons liefde.
Maar hierdie gebod lyk met die eerste oogopslag effens vreemd. Eerstens: hoe kan dit “nuut” wees? Liefde was tog ook sentraal tot Judaïsme?
Levitikus 19:18: Jy moet jou naaste liefhê soos jouself.
Maar hierdie gebod is nuut op een bepalende manier: Jesus is die model – Jesus wat vir ons God se liefde beter wys as wat ons dit ooit vantevore kon sien – aan ’n kruis. Dis duidelik dis wat Jesus bedoel, want Jesus sê Julle moet mekaar liefhê soos Ek julle liefhet. 13Niemand het groter liefde as dit nie: dat hy sy lewe vir sy vriende aflê.
Die tweede vraag wat ’n mens dalk kan vra, is: kan liefde ’n “gebod” wees? Natuurlik nie as liefde sommer net ’n gevoel is nie! Maar liefde is baie meer as net ’n warm gevoel. Liefde is iets wat jy doen. Liefde is om die welstand van ander aktief na te jaag. Liefde is sigbaar in konkrete dade vir ander. Liefde is iets wat ons doen, maak nie saak hoe ons voel nie, gebaseer op die liefde wat ons by Jesus gesien het.
Soos Henri Nouwen gesê: As ons wag vir die gevoel van liefde voor ons lief het, sal ons nooit leer om goed lief te hê nie… Ons wéét meestal wat die liefdevolle ding is om te doen. Wanneer ons liefde “doen”… sal ons beleef dat ons gevoelens mettertyd ons optrede inhaal.
Die derde vreemde ding aan hierdie “nuwe gebod”: Die ander evangelies sê: “jy moet jou naaste liefhê soos jouself, jy moet jou vyande liefhê.” Johannes sê: julle moet mekáár liefhê. Johannes het waarskynlik geweet dat dit soms makliker is om vyande lief te hê, as die mense saam met wie jy leef en werk en aanbid, dag na dag.
Soos die storie wat vertel word van die kategese groepie oom wat vra wie wil hemel toe gaan en een seuntjie wat antwoord: “Nie as al hierdie spul daar gaan wees nie”.
Soms is dit inderdaad ’n troos dat Jesus in Johannes 14 sê daar is baie woonplek in sy Vader se huis – hoewel ek redelik seker is sy bedoeling was nie dat ons bid dat ons tog net ’n kamer ver van mekaar moet kry nie. Maar dis deur die mense naaste aan jou lief te hê – deur mekaar lief te hê – wat jy liefde inoefen, leer hoe om lief te hê, die “muscle memory” van liefde bou.
Die tweede ding wat Jesus sê, gaan oor die Voorspraak.
Wanneer Jesus begin praat van weggaan, word die dissipels soos kindertjies angstig en ontsteld. Maar Jesus gee hierdie besondere belofte: Ek sal julle nie as weeskinders agterlaat nie (14:18). Hy gee die belofte van die Heilige Gees – die Parakleet.
Johannes, meer as enige ander evangelie, praat van die Heilige Gees as ’n persoonlike teenwoordigheid. Al is die woord – parakleet – byna onmoontlik om te vertaal! Advokaat, intersessor, trooster, voorspraak. Letterlik bestaan die woord uit twee lettergrepe: “geroep” (kletos) en “langsaan” (para). So die Gees stap op verskillende manier langs ons.
Jesus gee baie aandag aan die lerende rol van die Parakleet – hy sal ons herinner aan wat Jesus gesê het. Om ’n Christen te wees, beteken om te onthou. Onthou wie jy geleer het God is in Jesus. Dis die Gees wat jou herinner, jou geheue sterk maak.
Maar die Gees herinner ons nie net aan wat Jesus ons geleer het nie. Die Gees ontvou dit ook in nuwe omstandighede, sodat ons kan besef wat die implikasies van Jesus se woorde en dade tóé vir nóú is. So die Gees se lerende rol is beide om te bewaar én te skep. Dis om wat Jesus gesê en gedoen het oor te dra sonder fout of weglating – én om Jesus se hart in nuwe omstandighede te openbaar.
Nou kan jy hopelik ook hoor hoe belangrik dit is dat die Gees gegee is vir ’n GEMEENSKAP– nie net vir individue nie. Daarom dat ons sáám luister, sáám soek vir Jesus se hart in nuwe omstandighede, sáám onderskei. Die Gees is ook nie net gegee vir sekere individue of ampte soos profete of apostels of leraars nie. Elkeen van ons, in gemeenskap, het direkte toegang tot die lering van die Gees.
So Jesus gee vir ons opdrag om mekaar lief te hê, die belofte dat die Gees ons sal bystaan en dan… dan stuur Jesus ons in die wêreld in.
Deur die hele afskeidsgesprek maak Jesus dit duidelik: al is hy op pad om weg te gaan van die wêreld, sy dissipels bly, besig met ’n missie wat ’n voortsetting is van Jesus se eie missie. Al is ons nie van die wêreld nie, is ons beslis in die wêreld!
Jesus het die hart van God vir ons kom wys, God se liefde. En dis ons taak om daardie liefde vir die wêreld te wys. En hoe gaan ons dit vir die wêreld wys? Deur lief te wees vir mekaar!
Wanneer Jesus in Johannes 17 vir ons bid, bid hy eers vir homself, dan vir sy dissipels, dan vir almal wie deur hul werk tot bekering kom – m.a.w. vir ons. En wat bid hy? Wat bid Jesus self vir ons? Dat ons een mag wees, soos wat die Drie-enige God self een is.
Nie dat ons dieselfde sal wees nie! Maar dat ons een mag wees. Dat ons mekaar sal liefhê, t.s.v. ons verskille. Want in ’n wêreld waar almal mekaar die hele tyd uitmekaar uit ruk, is dit die een ding wat mense tot stilstand ruk: liefde. Veral, liefde te midde van verskille.
Onthou dit. Ook wanneer jy weer van een van jou naby-mense verskil.
Julle moet mekaar liefhê. Ek laat julle nie alleen nie. Ek los julle met ’n opdrag.
In 1993 was daar ’n fliek genaamd “My Life”, met Michael Keaton en Nicole Kidman. Dit gaan oor ’n man wat hoor dat sy vrou swanger is en ongeveer terselfdertyd hoor hy het terminale kanker. Hy begin onmiddellik ‘’n video maak, om vir sy ongebore seun te leer wat belangrik is. Hoe om spaghetti te kook. Hoe om te skeer. Hoe om ’n kar se band om te ruil. Watter musiek om te luister. Hy probeer die laaste tyd wat hy het gebruik om dit wat hy dink belangrik is, aan sy seun oor te dra.
Hierdie gesprek van Jesus so. Maar Jesus sê: Ek is die weg en die waarheid en die lewe. Julle moet mekaar liefhê. Ek los julle nie as weeskinders agter nie. Wees een, soos ek en my Vader een is, sodat die wêreld kan glo.
Lied 523 Goddelike liefdebande
Lied 533 koor is voorsangers Stuur ons Heer
Written by Rethie van Niekerk on 14/05/2017 . Posted in Preke, Rethie van Niekerk
Tags: eenheid, Johannes 13, Johannes 14, Johannes 15, Johannes 16, Johannes 17, julle moet mekaar liefhê, preek, Rethie van Niekerk, Voorspraak