Minstens 27 sterf tydens Eswatini-betogingsKoning Mswati III, koninkryk van Swaziland (Amptelike Withuis-foto deur Amanda Lucidon via Wikimedia Commons) Minstens 27 persone is verlede week dood tydens pro-demokrasie-betogings in die Koninkryk Eswatini (Swaziland), het ŉ kabinetminister Woensdag aan AFP gesê. Betogings het al in Mei begin maar het verlede week geëskaleer en die regering is gedwing om die weermag te ontplooi om die polisie te ondersteun tydens die gewelddadige betogings. “Ja, 27 mense het ongelukkig hul lewens verloor,” het Manqoba Khumalo, handelsminister, tydens ŉ telefoniese onderhoud gesê en bygevoeg dit is betreurenswaardig dat mag gebruik moes word om die betogers onder beheer te bring. Plaaslike burgerregteorganisasies en opposisiegroepe voer aan tot 60 siviele burgers is dood. Die Verenigde Nasies het alarm gemaak oor die dodelike onluste en versoek dat ŉ onafhanklike ondersoek van stapel gestuur moet word na beweerde menseregte-vergrype, insluitend deur wetstoepassers. “Dit was nie bedoel nie, maar die aanvalle was van só aard dat mag in sommige gevalle gebruik moes word,” het Khumalo bygevoeg. “In sommige gevalle is skote gevuur en daar was sterftes. In sommige gevalle is mense in geboue vasgekeer toe die geboue gebrand het. Dis baie betreurenswaardig.” Volgens hom is koning Mswati III “baie besorg” oor die lewensverlies. Meeste van die geweld het verlede week tussen Maandag en Donderdag plaasgevind. Eswatini, voorheen Swaziland, is ŉ klein landingeslote land van 1,3 miljoen mense, tussen Suid-Afrika en Mosambiek. Maroela Media het vroeër berig betogers het verlede week politieke hervorming in die land begin eis – Afrika se laaste absolute monargie. Khumalo het gesê ŉ ondersoek sal gedoen word na die optrede van sekuriteitsmagte. “As ons bewyse vind dat die polisie of selfs die weermag iets aan burgers gedoen het wat nie deel was van die kriminele optrede nie, sal dit ook deur ons stelsel ondersoek word en regmatige stappe sal gedoen word.” Sowat 3 miljard lilangeni ($210 miljoen of sowat R3 miljard) van sakebates is verloor deur brandstigting en plundery. Sowat 5 000 mense het hul lewensbestaan verloor. “Wat verlede week gebeur het was nie ŉ betoging nie. Dit was plundery, brandstigting en verwoesting. Groot winkels is vernietig,” het die minister bygevoeg. Betogers het na bewering ondernemings geteiken wat met die koning verbind kan word. Die koning word veroordeel vir sy weelderyke lewe saam met sy 15 vroue terwyl gewone mense in armoede gedompel is. Khumalo blameer “buitelandse elemente” wat die geweld aangehits het – met spesifieke verwysing na Suid-Afrika se Ekonomiese Vryheidsvegters (EFF). “Daar is samewerking tussen die mense wat onstabiliteit aanhits en die EFF.” Die VN se woordvoerder vir die menseregtekantoor, Liz Throssell, het Dinsdag gesê daar is gerugte dat sekuriteitsmagte “onbehoorlike en onnodige mag” toegepas het. Betogings het in Mei begin ná die afsterwe van ŉ 25-jarige regstudent – na bewering deur die polisie, maar die minister het gesê die betogings het “vinnig bedaar”. “Daardie kwessie is nie meer die kwessie nie. Die kwessie is nou hierdie politieke hervorming wat gevra word. Ons het ŉ Grondwet wat wys hoe dinge gedoen moet word.”