Rebellie is al vir eeue in die bloed van die Boere-Afrikaner Deel 2 | SAUK.co.za - Nuus.info
Ons kyk na die oorsprong van die Boere Afrikaner en die rebellies wat daarmee saam gegaan het. 'n Mens wonder soms waar al die gehoorsaamheid vandaan kom?
Drie beduidende militêre konflikte met die Britse leër het die Voortrekkers se pad na die Noorde (Transvaal en die Oranje Vrijstaat) en Noord-Ooste (Natal) uitgestippel: Die Slag van Congella in Natalia,die Slag van Zwartkopjes by Driekoppen, Transgarieb, en die Slag van Boomplaats naby Winburg, Transgerieb.
Die Slag van Congella, Port Natal, het plaas gevind toe die Voortrekkers die Boererepubliek van Natalia verdedig het teen die Britse invallers vanuit die Kaapkolonie. Die Trekkers het die Britte beleer en hul tente vol gate geskiet. Verskeie Britse soldate het gesneuwel. Die Trekkers, wat vrede eerder as oorlog verkies het, het getalm om die indringers uit hul grondgebied te verdryf. Daardeur het hulle 'n gulde geleentheid om hul vryheid te behou laat verby gaan en het versterkings per skip van die Kaapkolonie af opgedaag en die Voortrekkers oorrompel.
Kok en sy Griekwas was onder meer bondgenote van die Britte in die binnelandse slawehandel. Die sendelinge, spioene vir die Britse regering, was ook daarby betrokke. Swart stamme is deur die berede Griekwas opgeruim en aan Oos-Kaapse Setlaars as arbeiders verkoop nadat die Voortrekkers die grensgebied ontruim het. Die betaalmiddels vir die gelewerde slawe, Mantatees genoem, was vuurwapens, ammunisie en perde. Dikwels was die ontvoerdes tienderjarige meisies en seuns onder 15 jaar.
Die Slag van Boomplaats van 1848 in die Winburgse en Trompsburgse omgewing van die Transgariep, nou bekend as die Vrystaat. Andries Pretorius, die held van Bloedrivier, het die Voortrekkers aangevoor in die skermutseling met die soldatemag van sir Harry Smith en sy Griekwa-hulptroepe.
Die Britte het die slegste daarvan afgekom. Thomas Dreyer, wie se perd weggehardloop het, is gevang en as "rebel " doodgeskiet.
Ou Grietjie, is die brons voorlaaier-kanon wat die Boere in die Slag van Boomplaats teen sir Harry Smith se soldatemag beproef het. Die kanon kon nie baie ver skiet nie en is oortref deur die seweponder-kanonne van Smith. Die Voortrekkers se kanon het dieselfde naam gedra as die een wat Pretorius in die Slag van Bloedrivier gebruik het, maar dit was nie dieselfde vuurbek nie.
En so word die leuens in Londen vertel…
Daar is 'n ere-plaket in die St. George-katedraal in Kaapstad wat hulde bringaan die Britse soldate wat in die Slag van Boomplaats omgekom het. Die name van die pandoere (gekleurde soldate) word egter nie vermeld nie. 'n Gedenknaald van 1848 van gietyster wat voor die kerkgebou gestaan het, word tans as 'n wind-anker binne in 'n houthut op die kerk se parkeerterrein gebruik. Een van die offisiere wat gesneuwel het se weduwee het dit daar laat oprig.
Geloftedag-saamtrek by Paardekraal: Die Boere hou daarop op 16 Desember 'n Geloftedag-saamtrek van 4000 burgers by Paardekraal (vandag Krugersdorp) en neem 'n plegtige eed om hul land terug te vat.
Gedurende die verskroeide-aarde-veldtog van die Britse militere in Suid-Afrika, is duisende plaasopstalle afgebrand en die Afrikanervroue en -kinders is na konsentrasiekampe weggevoer waar nagenoeg 30 000 weens honger, siektes en blootstelling omgekom het, Deur die vroue en kinders te beveg het Brittanje die Boere oorwin. Vir die mans het hulle nie kans gesien nie. Die plaasopstal wat hier afgebrand word, is Perzikfontein in die Vrystaat van kommandant Fourie. Hy is op die slagveld dood en sy vrou in 'n konsentrasiekamp. Sy ma en sy dogter het die oorlog oorleef.
Artikel deur MARTHINUS VAN BART
« Rebellie, al vir eeue in die bloed van die Boere-Afrikaner Deel 1
Volksmoord in die konsentrasiekampe deur Brittanje gedurende die Tweede Vryheidsoorlog (1899 – 1902) »