Van die speurders wat agter om die huis hardloop, kry ‘n geheelbeeld van die toneel. Aan hul linkerkant, agter die woonhuis, is verskeie buitekamers in ‘n T-vorm gerangskik. Tussen die buitekamers en die huis is ‘n motorhuis. Etlike motors staan in die oop ruimte geparkeer.
In die sitkamer vind die speurder sy naamgenoot, sers van Wyk. Toe dié die luitenant sien, verdwyn hy in ‘n ander vertrek en laat die ruim woonkamer en ‘n vreemde blanke man wat daar staan, aan die offisier oor. Die man het ‘n groot bos baard en dra ‘n bril. Hy het, vreemd genoeg, ‘n jas aan en ‘n hoed op sy kop. Sy gesig is wasbleek, maar hy glimlag vir die speuroffisier.
Later het speurders wat die sitkamer eerste bereik het, aan luit Van Wyk vertel dat toe hulle in die sitkamer kom, die man in ‘n stoel gesit het. Hy het so groot geskrik, dat hy opgespring het, van pure senuweeagtigheid sy hoed opgesit en sy jas aangetrek het. Dit het gelyk of hy iewers heen wou loop maar nie wis waarheen nie.
Die korterige, forsgeboude man wat die indruk van ‘n wakker verstand gee, se glimlag wyk nie ‘n oomblik van sy gesig nie. Later, in die beskuldigdebank, sou die glimlag tydens sy kruisverhoor voortdurend op sy gesig speel.
Hy kan sy eie oë nie glo toe hy sien hoeveel mense in die ruimte tussen die woonhuis en die buitegeboue deur sy kollegas byeengebring is nie. By hulle is onder meer luit Van Heerden, sers Kennedy en sers Van den Berg met die patrolliehond Cheetah aan sy leerband.
In die groepie is ook adv Bob Hepple met sy swartraambril. Hom het luit Van Wyk dikwels in die Johannesburgse howe gesien optree. Dit is Hepple wat later met alles op die lappe sou kom, wat sy verklaring aan die polisie self getik het. Daarin erken hy dat hy ‘n kommunis is, maar dat hy dikwels van die mense wou wegbreek. “Maar as jy eenmaal daar is, maak jou mede-kommuniste dit vir jou onmoontlik. Ek het baie kere probeer wegkom, maar kon nie slaag nie,” het Hepple beken.
“Ja, Meneer. Hoe laaik jy my lang baadjie?”vrahy in die soort Afrikaans wat hy op sy geboortedorp, Schweizer-Reneke, leer praat het.
Die baadjie hang tot op sy knieë. Sy hare is langer as wat hy dit altyd geduld het en is ook rooi gekleur. Verder het hy ‘n groot snor en dra hy ‘n donkerbril. Gedurende die verhoor word Kathrada nooit sonder sy sonbril gesien nie.
Dirker, ‘n lywige speurder wat sowat 110kg weeg en in sy twaalf jaar by die Veiligheidsafdeling sommer baie ervaring opgedoen het, slaan op ‘n draffie oor. Toe hy Walter Sisulu herken, is die blydskap op sy gesig te lees.
Toe speurdersersant James Kennedy uit die droogskoonmakerwa spring, merk sy skerp oë hoe ‘n blanke se hand die deur van die grasdakkamer (so word daar later in die hofsaak na hierdie buitegebou verwys) inderhaas van binne af toetrek. Hy skiet op die kamer af en toe hy die deur oopmaak, staan Bernstein, adv Hepple en Mhlaba daar. Hy is net betyds om deur die venster in die muur teenoor die deur die nek van ‘n nie- blanke met rooierige hare te sien verdwyn asof dié pas by die venster uitgespring het. Toe Kennedy by die venster kom en kan uitkyk, is daar vars springmerke op die grond.
Hepple was buite en hy het die droogskoonmakerwa geëien... Soos hy later aan die polisie vertel het, moes hy op pad na Lilliesleaf by die polisiestasie op Rivonia verby. Hy is daar verby onderwyl die speurders op die spesiale lasbrief gewag het. Hy het die droogskoonmakerwa by die polisiestasie sien staan.
By Goldreich gekom, herhaal dr Festenstein sy storie oor die boek. “Wie is jy?” vra Goldreich op Engels. “Ek ken jou nie! Van watter boek praat jy?”
Dr Festenstein word ook ingevolge die 90-dae-maatreël aangehou en sy huis in Johannesburg gevisenteer. Hy word nie in die Rivoniasaak aangekla nie, maar verskyn in die Johannesburgse landdroshof op die aanklag dat hy die doelstellings van die kommunisme bevorder het en verbode literatuur in sy besit gehad het. Later appelleer by teen hy teen sy vonnis van altesaam 15 maande, waarvan ‘n deel opgeskort is.
Die Transvaler is die eerste koerant wat die vonds by Rivonia openbaar maak. Die polisie is in dié stadium egter nog baie terughoudend en die gepubliseerde inligting dus skraal. Die gevolg is ‘n byna beskeie beriggie op die koerant se voorblad die oggend van 12 Julie.
Dit is hierdie berigte wat die oë van die droogskoonmaker-eienaar van die paneelwa wat gebruik is, oopmaak. Hy was net ergerlik omdat hy sy paneelwa eers die volgende oggend van die polisie teruggekry het en hy het oorweeg om die R200 na R300 op te skuifl Maar toe hy sien in hoe ‘n mate sy wa gehelp het om die vyande van sy land te laat betrap, is hy toegewend: die oorspronklike R200 word eers R20 en toe heeltemal kwytgeskel!
Lilliesleaf is egter lank nie die enigste geheime skuilplek van die ondermyners nie. Ook dit vind die polisie spoedig uit.
Nadat daar deeglik gesif is, is meer as 270 getuies beskikbaar. Uiteindelik sou die Staat slegs 173 van hulle gebruik om sy saak te bewys.