Sabinet | Volume 51 Number 1
De Jure - Volume 51 Number 1, 2018
Source: De Jure 51, pp iii –iii (2018)
The editorial board of De Jure has pleasure in presenting the first volume of 2018. As always the authors have excelled in providing valuable discussions on a wide variety of topics which inadvertently opens the door for academic debate.
Tax Administration Act : fulfilling human rights through efficient and effective tax administration
Source: De Jure 51, pp 1 –16 (2018)
Openbare finansies is noodsaaklik vir doeltreffende bestuur ter vestiging van wet en orde, vrede en voorspoed, fasilitering van die heropbou- en herontwikkeling van nasionale infrastruktuur, en die verstrek van toegang tot sosiale goedere. Doeltreffende en effektiewe belasting administrasie is ’n noodsaaklike pilaar van &apos;n moderne, demokratiese staat. Hierdie artikel toon dat die Belasting Administrasie Wet 28 van 2011, op die keper beskou, gemik is op die bevordering van die openbare belang. Die kern van sy doelstellings is om seker te maak die doelmatige en doeltreffende invordering van belasting geskied. Hierdie doel is versoenbaar met die Grondwetlike doel van doeltreffendheid in openbare administrasie – waarvan belasting administrasie ’n integrale deel vorm. Verder is die doelstellings van die Wet op Belasting Administrasie konsekwent met die Wet op die Suid-Afrikaanse Inkomstediens, 34 van 1997 wat meld dat SARS se doelwit die effektiewe en doeltreffende invordering van belasting is. Die Wet op Belasting Administrasie bevorder sodoende die Grondwet se onderliggende doelstellings. Dit is duidelik sigbaar daarin dat hierdie Wet gerig is op die verseker van voldoende openbare hulpbronne vir gebruik in die openbare voordeel. Hoewel hierdie strewe ’n legitieme regeringsdoel is, bly elke bepaling in die Wet nogtans onderhewig aan ’n ondersoek van rasionaliteit en, dus, geldigheid.
Author Mothokoa Mamashela
Source: De Jure 51, pp 17 –34 (2018)
’n Oorsig van die problem ervaar deur nie-lid eggenote in die verkryging van toegang to hul helfte van pensioenbelang deur die loop van egskeiding in Suid-Afrika
Die deel van ’n gedeelde pensionbelang deur voormalige (maar geskeide) eggenote in gemeenskap van goedere is die onderwerp van geweldige debat in die regsgemeenskap. Die knelpunt is die betekenis en interpretasie van die wetgewing wat hierdie pensioenbelang in 1989 ingestel het. Het die wetgewing bloot net gedien as ’n kodifikasie van die reg soos op daardie stadium, of het dit nuwe beginsels in die egskeidingsreg ingevoer? Hierdie regsonsekerheid het ’n daadwerklike impak gehad op die lid-eggenoot se pensioenbelang. Die einddoel van hierdie artikel is om te besin oor die debat as agtergrond vir die bespreking van sommige van die probleme ervaar deur nie-lid eggenote in die gebruik van hulle deel van die pensioenbelang na afloop van egskeiding.
Debt capitalisation : an analysis of the application of section 24BA of the Income Tax Act
Authors: Pieter Janse van Rensburg and Rudie Nel
Source: De Jure 51, pp 35 –49 (2018)
Skuldkapitalisering: ’n Analise van die toepassing van artikel 24BA van die Inkomstebelastingwet
Die kapitalisering van skuld in ruil vir die uitreiking van aandele is ’n algemene verskynsel en kan op drie wyses geskied, naamlik deur die direkte uitreik van aandele (met of sonder kontantvloei), deur skuldvergelyking en deur die omskepping van skuldinstrumente in aandele. Alhoewel bestaande literatuur aandag aan die toepassing van skuldverminderingsbepalings in die Inkomstebelastingwet skenk, is daar egter ’n gebrek aan voldoende inligting oor die mate waartoe artikel 24BA van die Inkomstebelastingwet op die verskillende metodes van skuldkapitalisering van toepassing kan wees. Die artikel ondersoek die moontlike toepassing van artikel 24BA op skuldkapitalisering. Elk van die metodes van kapitalisering word individueel ontleed aan die hand van die vereistes van artikel 24BA. Die artikel bevind dat met skuldvergelyking as metode van skuldkapitalisering, verskille tussen die waardes van inskrywingslening (wat voortspruit uit die inskryf op aandele) en die markwaarde van aandele wat uitgereik word tot toepassing van artikel 24BA aanleiding kan gee. Op grond van die bevinding word daar aan die hand gedoen dat indien die omstandighede nie voorsiening maak vir verligting van die toepassing van artikel 24BA nie, kan skuldvergelyking as ’n minder gunstige metode van skuldkapitalisering beskou word.
Source: De Jure 51, pp 50 –64 (2018)
Diskriminasie in die finansiële sektore soos versekering word nie alledaags onder die loep geneem nie. Die een industrie waarin daar daagliks teen persone gediskrimineer word, is versekering. Versekeringsmaatskappye groepeer versekerdes in verskillende risikogroepe volgens hulle risikoprofiele. Die omvang van risiko word meestal volgens die groep se algemene of gemiddelde kenmerke bereken. Versekerdes wat nie noodwendigerwys dieselfde risiko as ander lede van die groep inhou nie, word hierdeur benadeel deurdat hulle hoër premies betaal of verminderde dekking of voordele geniet. Die optrede deur die versekeraar stel prys-, transaksie- en statistiese diskriminasie daar. Dikwels oorvleuel die gronde vir ’n bepaalde groepering met verbode gronde van diskriminasie soos onder andere in die Grondwet uiteengesit. Faktore wat die meeste ter sprake kom, is gestremdheid, ouderdom, en geslag. Die ongeregverdigde diskriminasie affekteer die versekerde se regte op gelykheid en waardigheid.
Vanweë die ontelbare vorme en grade van gestremdheid, is dit uiteraard vir versekeraars moeilik om voldoende inligting in te win en om volgens elke aansoeker se unieke persoonlike omstandighede ’n billike toedeling te maak. Aan die ander kant, moet alle versekerdes ook dieselfde behandel word, en uitsonderings kan verswarend op ander lede van die groep inwerk. Hierdie probleem regverdig egter geensins onbillike diskriminasie nie.
Die probleem lê daarin dat daar onsekerheid heers oor wat wel geregverdigde diskriminasie of differensiasie daarstel. Versekering speel ’n belangrike rol in ons samelewing, en verswarende verpligtinge om dekking, premies en bedinge van geval tot geval aan te pas kan die versekeringsbedryf se winsgewendheid bedreig. Ander lande probeer die probleem deur teikengerigte versekeringswetgewing bestuur. Dit is egter nie die geval in Suid-Afrika nie, en kan ’n beroep op die wetgewer gedoen word om oorweging daaraan te skenk om ’n groter mate van regsekerheid in die voorgestelde nuwe versekeringswetgewing te skep, deur gevalle wat as direkte onbillike diskriminasie geag word, te identifiseer. Die voorstel is dat voorskrifte in ondergeskikte wetgewing soos Polishouerbeskermingsreëls ingebou word, ten einde vinniger aanpassings en wysigings wat met mediese en tegnologiese vordering wat gestremde persone se risikoprofiele verbeter, tred hou.
Author Danielle de Bruyn
Source: De Jure 51, pp 65 –81 (2018)
Die gebrek aan beskerming vir minderjarige seksuele oortreders in die Suid- Afrikaanse eg: ’n kritiese analise van Artikel 50(2) van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede, Wet 32 van 2007 en Artikel 18 van die Strafproseswet, Wet 51 van 197
Die onlangse uitspraak deur die Suid-Gauteng Hooggeregshof in verband met artikel 18 van die Strafproseswet aangaande seksuele misdade teen beide volwasse- en jeugdige slagoffers, en gevolglik moontlik ook indirek, seksuele misdade deur beide volwasse- en jeugdige oortreders; asook die Konstitusionele Hof uitspraak ten opsigte van die Nasionale Register vir Seksuele Oortreders, wat spesifiek betrekking het op artikel 50(2) van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), laat die vraag ontstaan of die Suid-Afrikaanse regsisteem enige vorm van beskerming bied aan minderjarige seksoortreeders? Hierdie artikel ondersoek twee spesifieke bepalings in Suid-Afrikaanse wetgewing met betrekking tot die grondwetlikheid en toepassing daarvan op minderjarige seksoortreders, naamlik artikel 50(2) van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), asook artikel 18 van die Strafproseswet. Hierdie twee bepalings word ingevolge onlangse regspraak oorweeg om vas te stel of dit ’n skending is van die regte wat minderjarige seksuele oortreders het ingevolge die Suid-Afrikaanse reg.
Therapeutic jurisprudence and restorative justice : healing crime victims, restoring the offenders
Author Prince Pius Imiera
Source: De Jure 51, pp 82 –101 (2018)
Terapeutiese regsleer, wat afgekort kan word as TR, is ’n proses waardeur die hof gebruik word om genesing vir slagoffers van misdaad en vir die oortreders te bewerkstelling, aangesien vergoeding, hoe groot ook al, nie die skade wat aangerig is ongedaan kan maak nie. TR behels die verskillende maniere waarop die reg as ’n instrument van genesing en rehabilitasie gebruik kan word en oor hoe om die anti-terapeutiese uitwerking van die reg te verminder. Verder sien herstellende geregtigheid (HG) kriminele viktimisering as skadelik vir persoonlike verhoudings. HG bied regverdigheid of gelykheid, eerder as straf, vir die oortreder as die basis vir geregtigheid aan. Die doel hiervan is om die wonde van al die partye wat deur die kriminele optrede geraak is te genees. Weens die uitwerking van misdaad word slagoffers met verskeie behoeftes gekonfronteer as gevolg van die skade wat hulle aangedoen is. Die ontwrigting en gebrek aan beheer wat slagoffers verduur is skadeliker as enige fisieke of finansiële verlies en kan nie deur vergoeding aangespreek word nie. Slagoffers van misdaad moet weer ’n gevoel van beheer en veiligheid in hulle lewens herwin. Om oortreders vir hulle dade verantwoordelik te hou lewer ’n wesenlike bydrae tot die genesing van misdaadslagoffers, maar dit is ook die eerste tree om aan die oortreders ware genesing te besorg. Dit is wat terapeutiese regsleer en herstellende geregtigheid vermag.
Source: De Jure 51, pp 102 –121 (2018)
Authors: A. Singh and M. Mathuray
Source: De Jure 51, pp 122 –139 (2018)
Author M.A. (Riëtte) du Plessis
Source: De Jure 51, pp 140 –162 (2018)
Author H. Kawazda
Source: De Jure 51, pp 163 –172 (2018)
Source: De Jure 51, pp 173 –184 (2018)
Author Donrich W. Thaldar
Source: De Jure 51, pp 184 –191 (2018)