Republiek van Burundi
Amptelike tale Kirundi en Frans
• Deel van
27 834 km2 (145ste)
10 745 myl2
10 395 931 (89ste)
8 053 574
314 / km2 (45ste)
814 / myl2
MOI (2013) ▬ 0,389 (180ste) – laag
Gini (2006) 33 – medium
Burundi is 'n landingeslote land in Sentraal- en Oos-Afrika en is naas Rwanda die mees digbevolkte land in Afrika. Net soos sy buurstaat is dit 'n voormalige deelgebied van Duits-Oos-Afrika, wat later as mandaatgebied van die Verenigde Nasies 'n Belgiese administrasie kry. Albei lande word deur etniese konflikte tussen die Toetsi-minderheid en die meerderheid van die Hoetoe geteister. Burundi word in 1962 onafhanklik van België. Bykans ’n halfmiljoen mense het in etniese slagtings omgekom, veral gedurende die volksmoorde van 1972 en 1993. Dit is ’n lidland van die Afrika-unie.
Vlag van die Koninkryk van Burundi (1962–1966)
'n Uitsig oor die hoofstad Bujumbura in 2006
Burundi is oorspronklik die tuisland van die Hoetoe, 'n volk van akkerbouers. Tydens die 15de eeu vestig die Toetsi, veeboere wat vanuit die noorde na die gebied van die groot mere van Sentraal-Afrika getrek het, hulle in die gebied van die huidige Burundi en onderwerp die inheemse bevolking in 'n feodale stelsel. Omtrent 1500 word die Koninkryk van Burundi opgerig.
In die laat 19de eeu kom Burundi saam met die aangrensende Rwanda onder die invloed van die Duitse Keiserryk en word as selfregerende sultanaat deel van Duits-Oos-Afrika. Troepe vanuit Belgies-Kongo verower die gebied in 1916 en stel 'n militêre bewind in. Burundi word saam met Rwanda ná die Eerste Wêreldoorlog deel van die Belgiese mandaatgebied Rwanda-Urundi.
In 1960 word die mandaatgebied weer in sy oorspronklike deelgebiede Rwanda en Burundi geskei. Die monargistiese Mwami- of Koninklike Party wen die eerste algemene verkiesing, wat in 1961 onder die toesig van die Verenigde Nasies plaasvind. Met die onafhanklikwording op 1 Julie van die volgende jaar word die monargistiese staatsbestel behou, tog bly die politieke en ekonomiese bemagtiging van die Hoetoe-meerderheid 'n ernstige vraagstuk wat die ontwikkeling van die land oorskadu. Ondanks 'n aantal maatreëls ter bevordering van die belange van die Hoetoe eis 'n opstand in 1959 duisende slagoffers onder die Toetsi. Die verdeeldheid van die politieke Toetsi-elite en etniese konflikte lei tot herhaalde staatsgrepe, en in Julie 1966 Koning Mwamboetsa IV afstand van die troon doen ten gunste van die nuwe maghebber Michel Micombero, wat op 28 November van dieselfde jaar die Republiek van Burundi uitroep. Hy bly diktatoriale staats- en regeringshoof tot die staatsgreep van 1976. Die burgeroorlog tussen Toetsi en Hoetoe in die sewentigerjare lei tot grootskaalse slagtings van veral opgeleide Hoetoe en politieke spanninge met Tansanië, wat as 'n toevlugsoord vir duisende Hoetoe dien.
Van 1995 af probeer ander Afrikalande vrede bewerkstellig, en Suid-Afrika speel ’n leidende rol hierin. ’n Groot mate van stabiliteit het sedert 2008 ingetree, maar daar het nie veel van die land se ekonomie oorgebly nie.
↑ (en) "Burundi". The World Factbook, Julie 2014. Besoek op 19 Mei 2015.
↑ (en) 3rd general census (2008). Presidence.bi (14 April 2010). Besoek op 19 Mei 2015.
↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 (en) “Burundi”. Internasionale Monetêre Fonds. URL besoek op 19 Mei 2015.
↑ (en) “2014 Human Development Report Summary”. pp. 21–25 United Nations Development Programme: 2014. URL besoek op 19 Mei 2015.
↑ (en) “Gini Index, World Bank Estimate”. World Development Indicators. Wêreldbank. URL besoek op 19 Mei 2015.
↑ 6,0 6,1 HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, ISBN 978-1-77578-243-8
Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Burundi.
(en) Toerismeïnligting oor Burundi op Wikivoyage
(fr) Republiek van Burundi officiele portal
Radio Isanganiro Burundi se onafhanklike radio stasie (Frans en Kirundi).
Burundi-Sites.com informasie in Frans en Engels.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Burundi&oldid=1554259"
Die bladsy is laas op 26 Mei 2017 om 19:35 bygewerk.