RaptorDB - the Document Store - CodeProject 10,904,143 members (40,756 online)
Last Visit: 31-Dec-99 18:00 Last Update: 30-Sep-14 22:18Refresh1234567891011 Next » Dan Stubbs Jul 11, 2019 7:24 pm BST
MADRID, SPAIN - JULY 11: Lewis Capaldi perfoms onstage at Madcool Festival on July 11, 2019 in Madrid, Spain. (Photo by Javier Bragado/WireImage) (Aangestuur vanaf Chile)
Republiek van Chili
Santiago de Chilea
• Verkose president
• Eerste Regeringsjunta
756 096,3 km2 (38ste)
17 402 630 (62ste)
15 116 435
23 / km2 (194ste)
59 / myl2
$341,914 miljard (43ste)
$20 114 (55ste)
$285,703 miljard (38ste)
$17 084 (49ste)
0,819 (40ste) – baie hoog
51,6 – hoog
CLT/EASTc (UTC-4 tot -6)
CLST/EASST (UTC-3 tot -5)
b. Sluit in die Paaseiland en die Salas y Goméz-eiland; sluit nie in die 1 250 000 km² van die geëiste gebied Antártica Chilena nie.
c. Die vasteland gebruik UTC-4 (UTC-3 in somer); die Paaseiland gebruik UTC-6 (UTC-5 in somer).
Chili (Spaans: Chile), amptelik die Republiek van Chili (República de Chile, [reˈpuβlika ðe ˈtʃile] (hulp·inligting)), is ’n land aan die suidweskus van Suid-Amerika wat in noord-suidelike rigting oor ’n afstand van sowat 4 300 kilometer strek, terwyl dit op sy breedste in oos-westelike rigting maksimaal 400 kilometer van die weskus tot by die grens met Argentinië strek. Die land behels verskillende klimaatsones wat van tropiese woestyne in die noorde tot by die koel gematigde en subpolêre woudsones van Suid-Chili strek.
Santiago de Chile is die hoofstad en grootste stedelike sentrum van Chili.
Chili word in die weste deur die Stille Oseaan, in die noorde deur Peru, in die noordooste deur Bolivië en in die ooste deur Argentinië begrens. Naas sy vastelandse gebiede maak ook die Paaseiland (of Rapa Nui) in die Stille Oseaan, die eiland Salas y Goméz, die Juan-Fernández-eilandgroep met Robinson-Crusoe-eiland, die Desventuradas-eilande en die eilandgroepe van Ildefonso en Diego-Ramirez in die suide deel uit van die Chileense staatsgebied. Die land maak daarnaas ook aanspraak op ’n gebied in Antarktika (Antártica Chilena) met ’n oppervlakte van sowat 1,25 miljoen vierkante kilometer.
Danksy die ekonomiese beleid en vryemarkhervormings van Pinochet se demokratiese opvolgers het Chili tot een van die welvarendste lande in Latyns-Amerika ontwikkel. Volgens die Verenigde Nasies se Menslike ontwikkelingsindeks (MOI) is Chili tans die land met die hoogste lewensgehalte in Latyns-Amerika. Chili is een van die belangrikste koperprodusente ter wêreld, ’n beduidende uitvoerder van wyn en ook een van Suid-Afrika se grootste mededingers op die internasionale vrugtemark.
Kaart van Chili deur Cornelius van Wytfliet, 1597.
Die herkoms van die woord Chili is nog steeds onduidelik. Dit is moontlik afgelei van ’n woord uit die plaaslike Aymara-taal, chilli, en beteken "land waar die wêreld eindig". Hierdie verklaring word gesteun deur die feit dat die eerste Spaanse Conquistadore, wat in Chili geland het, vanuit die Aymara se stamgebiede na ander gebiede in Suid-Amerika vertrek het. Die Spanjaarde het dan ook vanaf die begin van die kolonisasie van Suid-Amerika na die land suid van die Atacamawoestyn as Chili verwys.
Volgens ’n minder bekende teorie het die landsnaam sy oorsprong in die Inkataal Quechua. Die oorspronklike Inka-ryk het tot by die huidige Santiago de Chile gestrek, en die Inka het na die land suid van die Río Aconcagua vanweë sy relatief koel klimaat en die sneeubedekte Andesgebergte as tchili ("sneeu") verwys.
Tydens die Eerste en die langste tyd van die Tweede Wêreldoorlog het Chili neutraal gebly.
Op 24 Oktober 1945 het Chili ’n stigterslid van die Verenigde Nasies geword, op 31 Desember 1945 ’n lidland van die Internasionale Monetêre Fonds en die Wêreldbank, en op 30 April 1948 ’n stigterslid van die Organisasie van