PressReader - Kuier: 2017-01-25 - As jou vrin­ne on­vlei­en­de fo­to’s post
As jou vrin­ne on­vlei­en­de fo­to’s post
By el­ke ge­sel­lig­heid pluk men­se ka­me­ras uit en neem fo­to’s dat dit spat. Maar hoe ge­maak as ’n on­vlei­en­de fo­to van jóú op so­si­a­le me­dia ge­post word?
Kuier - 2017-01-25 - Inhoud - Deur Il­la­na Frantz
par­ty men­se hou glad nie van fo­to’s neem nie en nog min­der dat dit op so­si­a­le me­dia be­land. Maar in van­dag se tye, met al­mal wat dees­dae slim­fo­ne met ka­me­ras het, is dit moei­lik om kie­kies vry te spring. Ver­al by par­ty­tjies wan­neer al­mal in ’n fes­ti­ve mood is, wil al­mal fo­to’s deel van wat­ter lek­ker tyd hul­le ge­had het.
Maar hoe maak jy as jy aan­lyn kom en jou vrien­din het ’n on­vlei­en­de fo­to van jou son­der jou toe­stem­ming ge­post?
SKEP VER­KEER­DE IN­DRUK
Dís pre­sies wat met Donneil Jan­sen (23) van Tul­bagh in die Wes-Kaap ge­beur het. Hy ver­tel hy en ’n paar vrien­de het een Sa­ter­dag par­ty­tjie by ie­mand se huis ge­hou en soos ge­woon­lik is daar baie fo­to’s ge­neem. Donneil sê hy het la­ter moeg ge­word en ’n bie­tjie op die bank gaan lê om ’n uil­tjie te knip, ter­wyl die an­der men­se nog ge­par­ty het.
Die Maan­dag ná die par­ty­tjie toe hy op Fa­ce­book gaan, sien hy sy vrien­din het fo­to’s van die par­ty­tjie ge­post. En toe hy daar­deur scroll sien hy ’n fo­to van hom waar hy op die bank lê en slaap met wyn­bot­tels in sy hand.
“Ek was só ge­skok en up­set toe ek dit sien, want ek het nie eens ge­weet hul­le het fo­to’s van my ge­vat nie. Ek het som­mer da­de­lik na haar huis toe ge­gaan en haar daar­oor gaan kon­fron­teer,”sê Donneil, wat in die ver­maak­lik­heids­be­dryf is.
Donneil het haar ge­vra om die fo­to te de­le­te, maar sy het sy ver­soek af­ge­maak en vol­ge­hou dis net ’n jo­ke wat hy nie so erns­tig moet op­neem nie.
“Maar ek was kwaad, want sy het eer­stens die fo­to son­der my toe­stem­ming ge­neem en dit toe boon­op op Fa­ce­book gaan post vir al­mal om te sien. En wat dit nog er­ger maak, ek drink glad nie en al­mal weet dit, maar nou ver­skyn die fo­to van my met ’n klomp bot­tels in my hand en nou lyk dit of ek ’n dronk­lap is. Wat gaan die men­se sê? Ek hou vir my só, maar kyk hoe ver­toon ek na­we­ke by par­ty­tjies!”
Dis toe dat Donneil sy vrien­din se sel­foon by haar af­vat, op haar Fa­ce­book pro­fi­le in­gaan en self die fo­to de­le­te het.
Hier­voor was sy glad nie te vin­de nie en sy was toe meer kwaad as hy. Sy het ge­voel hy skend haar pri­vaat­heid deur op haar pro­fi­le te gaan krap.
“Ná die on­der­on­sie het ons vir ’n maand nie met me­kaar ge­praat nie en dit het nog­al din­ge on­ge­mak­lik ge­maak wan­neer ons vrien­de al­mal saam uit­ge­hang het. Maar ek het toe met haar gaan praat en ge­sê ons kan nie só le­we nie. Ons is nou weer fi­ne en dees­dae vra my vrien­de my eers voor­dat hul­le fo­to’s van my neem,”sê Donneil.
HUL­LE BAK POETSE
A­li­da Et­son (32) van So­mer­set-Wes sê sy en een van haar bes­te vrien­din­ne het die ge­woon­te ge­had om el­ke jaar op me­kaar se ver­jaar­dae ’n em­bar­ras­sing fo­to te post. Met die vrien­din se ver­jaar­dag het A­li­da ’n ba­ba-fo­to van die vrien­din ge­post, met haar ha­re wat in al­le rig­tings staan. Die vrien­din het be­loof om haar vir dié ver­leent­heid te­rug te kry.
“Met my ver­jaar­dag het sy toe ’n fo­to van my ge­post waar ek op die toi­let sit. Sy
het die fo­to ’n he­le paar maan­de van­te­vo­re ge­neem. Ek ont­hou die dag toe sy by die bad­ka­mer se deur in­ge­bars en die fo­to van my ge­neem het. Ek het haar da­de­lik ge­vra om dit te de­le­te, maar sy het ge­sê sy hou dit vir wan­neer die tyd reg is.
“Ek het heel­te­mal daar­van ver­geet en ge­hoop sy het ook, maar toe sien ek, saam met die he­le Fa­ce­book, die fo­to van my met my broek om my en­kels waar ek sit en pee.”
Maar an­ders as in Donneil se ge­val, het A­li­da die fo­to laat s­li­de en net dié in­si­dent af­ge­lag. Sy het net ge­dul­dig haar tyd af­ge­wag vir die vrien­din se vol­gen­de ver­jaar­dag so­dat sy haar pay­back kan kry. A­li­da het ’n fo­to van haar vrien­din ge­post waar sy dui­de­lik baie be­so­pe is.
“En só gaan ons maar aan met elk­een se ver­jaar­dag; die een try om die an­der een meer te em­bar­rass. So ek weet nie waar dit gaan ein­dig nie,”lag A­li­da.
WAT IS DIE PROTOKOL?
C­han­tal A­pril, ’n maat­skap­li­ke wer­ker wat op­lei­ding in so­si­a­le me­dia gee, sê“sharing is not al­ways ca­ring”as dit by fo­to’s op so­si­a­le me­dia kom.
“Jy moet al­tyd dink aan die im­pak wat dit op jou vriend­skap gaan hê as jy ’n le­li­ke fo­to van een van jou vrien­de post. Jou vrien­din kan dit sien as­of jy haar ver­raai en haar laat won­der of jy reg­tig vir haar om­gee en e­ni­ge waar­de heg aan jul vriend­skap.”
C­han­tal ver­dui­de­lik dat som­mi­ge men­se niks daar­mee ver­keerd sien om ’n fo­to te post waar ie­mand nie op hul bes­te lyk nie, dus moet jy nooit net aan­neem dat jou vrien­din dit met e­ni­ge by­be­doe­lings ge­doen het nie. Par­ty vrien­de post so baie fo­to’s van hul­self dat hul­le nie kan ver­staan hoe­kom jy e­nig­sins ’n pro­bleem daar­mee sou hê dat hul­le ’n fo­to van jou post nie. Dit kan ook wees dat die vrien­din nie dink jy lyk sleg in die fo­to nie, selfs al dink jy so.
Sy voeg by ’n wa­re vrien­din sal jou ge­voe­lens in ag neem en sleg voel as ’n fo­to wat hul­le ge­post het, jou in ’n swak lig stel en on­ge­mak­lik laat voel, al stem hul­le nie daar­mee saam nie.
“Jou vrien­din moet jou ge­voe­lens re­spek­teer, maar moe­nie aan­val­lend wees as jy die saak met haar op­neem nie. Laat haar mooi ver­staan hoe­kom jy on­ge­luk­kig is met die fo­to en dat dit on­vlei­end is.”
Maar hoe ge­maak as jy jou on­ge­luk­kig­heid oor die fo­to aan jou vrien­din oor­ge­dra het, maar sy wei­er steeds om die fo­to te de­le­te?
C­han­tal sê dít kan vriend­skap­pe be­ëin­dig.“Jou vrien­din mag dalk voel jy is net vol non­sens en be­sluit om jou nooit weer na ge­sel­lig­he­de te nooi nie. Of sy kan kies om nooit weer fo­to’s van jou te post nie of om jou uit groep­fo­to’s te crop voor sy dit post. Jy moet dus be­sluit of dit die moei­te werd is om die ri­si­ko te neem.”
GELIEFDES wat STERF
Baie men­se is ook ge­neig om op hul geliefdes wat af­ge­sterf het, se walls te skryf wan­neer die ge­mis te veel raak. Dít laat hul­le na­der aan die per­soon voel wan­neer hul­le kan deel hoe baie hul­le na die per­soon ver­lang. Maar is dit reg of on­van­pas?
C­han­tal be­ves­tig so­si­a­le me­dia het die ma­nier hoe men­se rou, ver­an­der en dat dit na­tuur­lik is.
“Men­se ge­bruik dit om meer o­pen­lik oor hul ge­lief­de te treur en sien dit as ’n ma­nier om met die dood en ver­lies te co­pe.
“Ek het al self ge­sien hoe dit men­se help wat hul ge­voe­lens op so­si­a­le me­dia o­pen­baar. Hul­le gaan kyk na fo­to’s op hul ge­lief­de se pro­fi­le en her­leef die me­mo­ries. Net soos ons ge­woon­lik na die be­graaf­plaas toe gaan om ons geliefdes te be­soek en ’n oom­blik met hul­le te deel, só doen men­se dit nou ook in die di­gi­ta­le sfeer deur me­mo­ries op so­si­a­le me­dia te deel.”
Sy sê nie al­mal stem eg­ter hier­mee saam nie, want wat een per­soon as goeie oor­deel be­skou, mag dalk aan­stoot­lik en in swak smaak vir ie­mand an­ders wees.
Só moet men­se ook baie ver­sig­tig wees om“RIP”-bood­skap­pe op Fa­ce­book te plaas, ter­wyl die fa­mi­lie en vrien­de dalk nog nie eens al­mal in ken­nis ge­stel is van ’n ge­lief­de se sterf­te nie. Soms is dit ge­rief­lik om aan te kon­dig waar die rou­diens of be­graf­nis by­voor­beeld plaas­vind, maar dit is die fa­mi­lie se reg om te be­sluit of hul­le dit self op Fa­ce­book wil aan­kon­dig.
C­han­tal gee die vol­gen­de wen­ke:
Al is jy hoe kwaad, moet nooit op die fo­to wat aan­stoot gee, com­ment nie. Men­se kan dink jy mo­an ver­niet en jou ant­woord aan­lyn kan ’n he­le ge­sprek tot ge­volg hê met al­mal se on­ge­vraag­de o­pi­nies.
Stel gren­se op om jou­self te be­skerm. As jy ’n pro­bleem daar­mee het as men­se fo­to’s van jou post, dink mooi hoe jy vir fo­to’s po­se. Moet nooit aan­neem dat die per­soon wat die fo­to ge­neem het, eers jou toe­stem­ming gaan vra voor hul­le dit post nie.
’n Goeie ma­nier om te ver­se­ker jy bly uit fo­to’s wat dalk on­vlei­end kan wees, is om jou­self uit die voe­te te maak wan­neer fo­to’s ge­neem word of aan te bied om self die fo­to’s te neem.
Vra eers of die per­soon wat die fo­to vat, dit aan­lyn gaan post nog voor die ka­me­ra se flash af­gaan. Só kan jy die fo­to­graaf vroeg­ty­dig waar­sku dat jy nie fo­to’s van jou aan­lyn wil sien nie.
So­si­a­le me­dia kan ge­bruik word om te rou, maar hou jou vrien­de in ge­dag­te en moet dit nie oor­doen nie. Jy moet ook op jou eie deur die ver­lies werk.
Moe­nie aan an­der doen wat jy nie aan jou­self ge­doen wil hê nie. Dus moet jy ook nie e­ni­ge on­vlei­en­de fo­to’s van jou vrien­de post nie.
Jy kan jou Fa­ce­book pro­fi­le se pri­va­cy set­tings stel, so ge­bruik dit op ’n ge­pas­te ma­nier om jou­self te be­skerm.