Hof genader oor herskryf van vraestelle(Argieffoto) Die burgerregteorganisasie AfriForum gaan Woensdag vier matrikulante bystaan met ’n dringende aansoek in die hooggeregshof in Pretoria om die besluit dat twee matriekeksamenvraestelle oorgeskryf moet word, om te keer. Angie Motshekga, minister van basiese onderwys, het Vrydagmiddag aangekondig dat die tweede wiskundevraestel en die tweede fisiese wetenskap-vraestel landwyd oorgeskryf moet word nadat dit vroeër uitgelek het. AfriForum en die vier matrikulante wat hierdeur geraak word, is die applikante in die hofsaak. “Hierdie besluit is geneem sonder dat enige verteenwoordigende liggaam van matriekleerders daaroor geraadpleeg is,” sê Natasha Venter, adviseur vir onderwysregte by AfriForum. Dit het ook die naweek aan die lig gekom dat die minister haar besluit geneem het op grond van ’n interimverslag wat aangetoon het dat sowat 195 leerders insae in die vraestelle gehad het. Die meeste van die leerders wat toegang tot die vraestelle gekry het, het aan ’n WhatsApp-groep van toppresteerders behoort wat deur die departement self uitgesoek is vir voorkeurbehandeling en ondersteuning. AfriForum het besluit om die herskryf van die vraestelle teen te staan aangesien dit nagenoeg 400 000 matrieks onregverdig gaan benadeel wat dié eksamen eerlik afgelê het. “Die departement behoort te fokus op die vastrek van die skuldiges wat wel oneerlik opgetree het en die gelekte vraestelle gebruik en beskikbaar gestel het.” Volgens Venter bepaal die departement se eie regulasies dat indien enige onreëlmatigheid nie deur die kandidaat (wat die eksamen afgelê het) se handeling voortgespruit het nie en as die kandidaat geen voordeel daaruit getrek het nie, móét die eksamenantwoordstel nagesien word en die uitslag bekend gemaak word. Venter meen daar is maniere om vas te stel watter leerders wel onregverdige voordeel uit die gelekte vraestelle getrek het en dat die departement op sodanige ondersoeke behoort te fokus eerder as om ander leerders te benadeel. “Navorsing het bewys dat leerders se punte in finale eksamens met 93% akkuraatheid bepaal kan word deur hulle voorafgaande punte te bestudeer.” Venter sê daar is ander, beter maniere om die integriteit van die eksamen te verseker. “Ons kan nie toelaat dat leerders benadeel word wat hard geleer het deur hulle hele skoolloopbaan nie – en dit omdat die departement se stelsels nie voldoende was om in die eerste plek te keer dat die vraestelle uitgelek word nie.” Die tweede wiskundevraestel en die tweede fisiese wetenskappe-vraestel word op onderskeidelik 15 Desember en 17 Desember oorgeskryf. Twee ure voordat die drie uur lange wiskundevraestel die middag geskryf word, skryf sommige leerders die oggend nog ŉ kunsvraestel van drie uur. Motshekga het gesê daar is tydens die ondersoek na die uitlek van die vraestelle onder meer bevind dat die verspreiding daarvan dit bykans onmoontlik gemaak het om vas te stel hoeveel leerders uiteindelik toegang tot die uitgelekte vraestelle gehad het.