Wendag - Die Drie-eenheid
Wat is die Drie-eenheid en waar het dit sy oorsprong:
Die Bybel praat nêrens van die Drie-eenheid nie, maar die basis vir die ontwikkeling van die idee is blykbaar in die Nuwe Testament gevind. Een van die belangrikste tekste wat op die Drie-eenheid dui, is Matteus 28:19: "Gaan dan na al die nasies toe en maak die mense my dissipels: doop hulle in die Naam van die Vader en die Seun en die Heilige Gees". Nog 'n Bybelgedeelte is Johannes 1:1-14 waar "die Woord" beskryf word. Dit toon weer die elemente van 'n drieledige God en hul ewige bestaan ("wat is en wat was en wat kom"; Openbaring 1:8).
Uit Romeine 8:9-11, waar gepraat word van die redding van verloste mense "deur sy Gees wat in julle woon", word ook gebruik om die interafhanklikheid en interverwantskap tussen die Vader, Seun en Heilige Gees te verklaar.
Toe in die 4de eeu besluit is om 'n Christelike belydenis te formuleer wat eenvormig is in die ganse Romeinse Ryk, is die geloofsbelydenis van Nicea op die eerste konsilie in dié stad (325 n.C.) aanvaar, waarin die idee van die Drie-eenheid uitgestippel word.
Die leerstelling het geleidelik ontwikkel oor etlike eeue en deur baie kontroversies. Aanvanklik blyk dit dat die vereistes van monoteïsme wat uit die Hebreeuse Geskrifte oor geërf is, sowel as die implikasies van die behoefte om die Bybelse lering aan die Grieks-Romeinse godsdienste te interpreteer, eis dat die goddelike in Christus as die Woord, of Logos, geïnterpreteer word as ondergeskik aan die Opperwese. 'n Alternatiewe oplossing was om die Vader, Seun en Heilige Gees te interpreteer as drie maniere van openbaarmaking van die een God, maar nie so onderskeidend binne die wese van God self nie.
Die eerste poging het 'n onderskeid tussen die drie erken, maar ten koste van hul gelykheid en dus van hul eenheid (ondergeskiktheid).
Die tweede kom ooreen met hul eenheid, maar ten koste van hul onderskeiding as 'persone' (modalisme).
Die hoogtepunt van hierdie konflikte was die sogenaamde Arian-kontroversie in die vroeë 4de eeu. In sy interpretasie van die idee van God het Arius probeer om 'n formele begrip van die eenheid van God te handhaaf. Ter verdediging van daardie eenheid was hy verplig om die gelykheid van die wese van die Seun en die Heilige Gees met God die Vader te betwis. Eers later in die 4de eeu word die onderskeid van die drie en hul eenheid saamgevoeg in 'n enkele ortodokse leerstelling van een wese en drie persone.
Die Raad van Nicea het in 325 die deurslaggewende formule vir die leerstelling in sy belydenis opgestel dat die Seun "van dieselfde stof [unius substantiae] as die Vader is," al het dit baie min oor die Heilige Gees gesê. Oor die volgende halfeeu het Sint Athanasius die formule van Nicene verdedig en verfyn, en teen die einde van die 4de eeu onder leiding van Sint Basil van Caesarea, Sint Gregorius van Nyssa en Sint Gregorius van Nazianzus (die Cappadocian vaders), het die leer van die Drie-eenheid wesenlik die vorm aangeneem wat dit sedertdien handhaaf.
Die Christelike leerstelling van die Drie-eenheid (Latyn: Trinitas, van trinus, "drievoud") leer dat God een God is, maar drie saambestaande persone – die Vader, die Seun en die Heilige Gees.
Die hele skepping en idee van genade betrek al drie Goddelike persone, sodat alle dinge "van die Vader", "deur die Seun" en "in die Heilige Gees" is. Prof. Kobus Kok verduidelik die Drie-eenheid aan die hand van 'n appel wat bestaan uit 'n skil, die vleis van die appel en die stronk. Die drie verskillende dele is almal appel, maar het verskillende funksies en gestaltes.
Teoloë glo die manifestasie van die Drie-eenheid word reeds aan die begin van die Bybel duidelik gemaak. In Genesis 1:1-3 word by die skepping van die hemel en die aarde gepraat van "God" en die "Gees van God"). In die eerste vers word in die Hebreeuse Bybel die meervoudige naamwoord Elohim gebruik. Dit dui op meer as twee.
Gnostiese Drie-enige Godheid
Een van die algemene vrae wat gnostici ontvang, is: "Waarom ondersteun julle die leer van die Christelike Drie-eenheid?" Om hierdie vraag te beantwoord, hoef daar net na die stemme van die vroeë Gnostici self te luister. In die hele kanon van die Bybelse geskrifte is daar net 'n paar vae verwysings na 'n drie-eenheid in die briewe van Paulus, maar tog is die gnostiese geskrifte van die Nag Hammadi-versameling gevul met trinitariese uitdrukkings van God. In die Evangelie van Filippus sien ons geskrywe: "... die naam van die Vader en die Seun en die Heilige Gees." Daar is geen plek in die hoofstroomkanon van die Bybel waar ons so 'n duidelike verwysing na die Christelike Drie-eenheid kan vind nie. Op hierdie manier kan ons baie nadruklik verklaar dat ons as gnostici trinitariërs is, maar tog omvat ons veel meer as enige dogma van die kerk rakende hierdie drie-eenheid.
Terwyl die hoofstroomkerke byna tweeduisend jaar aan die ontwikkeling van 'n dogma van die Drie-eenheid gespandeer het, het Gnostici die Drie-eenheid nog altyd benader as 'n argetipiese simbool en 'n raaisel. As 'n argetipe ontstaan ??die Drie-eenheid in elke kultuur, in elke plek en tyd. Selfs wat fisiese prosesse betref, kan die meeste verskynsels as 'n trinitariese uitdrukking beskryf word - aktief, passief en die verbindende interaksie daarvan; beweging, traagheid en ritme; proefskrif, antitese en 'n resolusie en verbindingsbeginsel.
Baie godsdienste behalwe die Christendom sluit 'n drie-enige god in. Die godin van moderne Wiccans omvat "Maagd", "Moeder" en "Ou vrou". Die Hindoe-panteon bevat die Skepper (Brahma), die Vernietiger (Shiva) en die Bewaarder (Vishnu). Godsdienste wat 'n driehoek van gode het, ontwikkel dikwels familieverhoudings tussen die lede van die drieklank. Dit is veral die geval in die Egiptiese raaisels met Osiris (Vader), Isis (Moeder) en Horus (Seun), sowel as Ra (Vader), Farao (Seun van Ra) en Ka (die verbindende en oordragende Gees). Die Gnostiese simbool van die Drie-eenheid bevat hierdie twee trinitariese formules uit die Egiptiese verborgenhede - Vader, Seun en Heilige (Moeder) Gees. Die Evangelie van die Egiptenare beskryf so 'n uitdrukking van die Drie-eenheid: 'Drie magte het uit hom voortgekom; hulle is die Vader, die Moeder en die Seun. " Hier is die Moeder (Heilige Gees) die tweede persoon van die Drie-eenheid, waar sy ook met die Egiptiese Ka geïdentifiseer kan word. Die Evangelie van die Egiptenare beskryf verder die uitvloeisel van 'n drie-eenheid reeks ogdoads wat altesaam 24 magte maak, soos beskryf in die Boek Openbaring. "En rondom die troon was daar vier en twintig sitplekke; en op die sitplekke sien ek vier en twintig ouderlinge sit, geklee in wit klere; en hulle het krone van goud op hul koppe gehad."
In die tradisies van die Faraoniese opeenvolging in antieke Egipte is die Farao 'n goddelike koning, 'n Gesalfde, 'n Christos, deur die verbindende krag van die Ka (Gees) wat die Vader en die Seun verenig en aan die Farao die krag oordra. en bewussyn van die Songod, Ra. Die Farao word die Seun van Ra genoem nadat hy die Ka (Erflike Gees) van die Vader ontvang het. Ook in die mis, onmiddellik voor die geringe verhewe, word hierdie verenigende beginsel van die Heilige Gees, die Ka, weer aangeroep. "Aan wie, o Magtige Vader, in die eenheid van die Heilige Gees, aan U alle eer en heerlikheid toegeskryf word, dwarsdeur die eeue van die eeue."
Die hoofstroom Katolieke tradisies beklemtoon die verhouding tussen die Vader en die Seun, as 'n eksklusiewe verhouding tussen God en een man in die geskiedenis, genaamd Jesus. Die meeste twiste oor die Drie-eenheid het deur die eeue heen gegaan oor die verhouding van die Heilige Gees met die ander twee persone van die Drie-eenheid en hoe dit die leer van die mensdom en die godheid van Jesus kan beïnvloed. Die tradisionele Credo bevat slegs een minimale verwysing na die Heilige Gees, as "die Gewer van die Lewe, wat uitgaan van die Vader en die Seun, wat saam met die Vader en die Seun aanbid en verheerlik word: wat deur die profete gespreek het." Die Oosters-Ortodokse verskil in die sin dat die Vader alleen die Seun en die Heilige Gees voortbring. Die Evangelies teken aan dat Jesus die Heilige Gees sou stuur om op die aarde te bly om vir ons te lei en te sorg, maar in die Ortodokse en Katolieke liturgie word die Heilige Gees nooit alleen aangeroep nie en word dit nie volledig verklaar oor sy verhouding tot die hele mensdom nie.
'n Vollediger uiteensetting en ontwikkeling van die Heilige Gees in die verborgenheid van die Drie-eenheid bedreig die hoofstroomposisie op twee beginselmatige maniere. Die een is dat die Heilige Gees hoofsaaklik 'n vroulike krag is, soos aangegee deur die vroeë Gnostici en latere mistici van die Kerk. 'n Mens kan nie die beelde en misterie van die Heilige Gees nastreef sonder om 'n vroulike energie, die Moeder van die Heilige Drie-eenheid, teë te kom nie. Julian van Norwich herken dit as sy skryf: 'Die lig, geblaas in die logo's, is tegelykertyd die moeder en die dogter van die logo's.' Sy vertel dit weer as sy skryf: "Die diepe wysheid (die Sophia) van die Drie-eenheid is ons moeder."
Tweedens, die volle ontwikkeling van die verborgenheid van die Heilige Gees dui daarop dat die hele mensdom deelneem aan die Seunskap van God. As die Vader in die Seun verskyn en die Heilige Gees inasem saam met die Seun, wat die Heilige Gees by die mensdom agterlaat, dan is die Heilige Gees wat die hele mensdom inasem, dieselfde Heilige Gees wat die Vader en die Seun verenig. Op hierdie manier vorm die hele mensdom die kinders van die Lig van die Vader, gebore uit die Heilige Gees, ons Moeder.
In die Johannesevangelie verkondig Jesus aan die skare: "Julle is gode!" In die Handelinge van Johannes roep hy weer uit: "Weet julle nie dat julle almal engele is nie, alle aartsengele, gode en here, almal heersers, almal groot onsigbares; dat julle almal uit julleself en in julleself om die beurt uit een massa en een mengsel en een stof is!" As ons kan aanvaar dat ons goddelik en menslik is, is dit nie so 'n groot stap om Jesus as 'n voorbeeld van die dubbele natuur te aanvaar nie. God word manifesteer in die misterie-figuur van Jesus, soos in onsself deur die Heilige (Moeder) Gees; die onderskeid is kwantitatief eerder as kwalitatief. Jesus het die eenheid en die heelheid van sy goddelike natuur geopenbaar en die boodskap van ons eie eenheid met die Vader aan ons gebring, terwyl ons nog besig is om die goddelike natuur, die Christus van binne, te onthou en te verenig.
Ons as gnostici verkondig nie 'n Drie-enige Godheid om God te versplinter of om die godheid van een mens in die geskiedenis te beredeneer nie, maar om die goddelike natuur in ons almal te bevestig. Die Evangelie van Filippus maak die Gnostiese benadering tot die Drie-eenheid baie duidelik.
"Dit is gepas vir diegene wat dit het, nie net om die naam van die Vader en die Seun en die Heilige Gees te ontvang nie, maar om dit self te bekom. As iemand dit nie vir homself verkry nie, sal die naam ook van hom ontneem word. Maar 'n mens ontvang hulle in die volheid van die krag van die Kruis, wat die apostels regs en links noem. Want hy is nie meer 'n Christen nie, maar 'n Christus."
Die Drie-eenheid is nie iets om oor rasionele terme te argumenteer of te verklaar nie, maar 'n verborgenheid om te ervaar, die verborgenheid van ons eie eenheid in God. Dit is 'n heiligmakende en geheimsinnige teenwoordigheid, soos 'n helder wolk met 'n vuurstem en vlerke wat fladder, 'n inwonende Gees, 'n grenslose lig, 'n teenwoordigheid wat ons in onsself openbaar wanneer ons die Heilige Drie-eenheid aanroep: "In die naam van die Vader en die Seun en die Heilige Gees." (Drie identiteite een Goddelike natuur) Amen.
 "Definition of trinity in English". Oxford Dictionaries - English (in Engels).
 The Family Bible Encyclopedia (1972). p. 3790.
 CCC §253–267: "The dogma of the Holy Trinity"
 Kok, Kobus. Bybelkennis. Hoe moet ek die Drie-eenheid verstaan?
 Younker, Randall W. "Crucial Questions of Interpretation in Genesis 1" (PDF). Biblical Research Institute. Biblical Research Institute General Conference of Seventh-day Adventists.
 "John 1:1-4". Biblia.com (in Engels). Faithlife.
 In Afrikaans kry 'n mens net enkel- en meervoud. "In Hebreeus kry 'n mens egter drie vorme: enkelvoud, tweeledig en meervoud. Die woord "Elohim" en die voornaamwoord "ons" is meervoudige vorme – definitief meer as twee." "Wat leer die Bybel ons omtrent die Drie-eenheid?"
 "Trinity, doctrine of" in The Oxford Dictionary of the Christian Church (Oxford University Press 2005)