Gee ̓n stem aan jou hartseer - WelstandWelstand
Tuis / Advies / Gee ̓n stem aan jou hartseer
Almal ervaar soms hartseer en pyn. Die oorsaak, aard en omvang daarvan mag van persoon tot persoon verskil, maar elkeen se seer kan so intens wees dat jou hart fisies pyn. Party mense praat maklik oor hul seer. Ander weer vind dit om verskeie redes moeilik of selfs onmoontlik om hul pyn te verwoord en verkies om dit alleen te dra. Hul treur na binne, of alleen in hul binnekamer. Elizma van der Smit, ’n kliniese sielkundige, noem dit stemlose hartseer.
Wat veroorsaak dat mense stemloos treur? Hul voel ander mense verstaan nie hul seer nie, is veroordelend teenoor die situasie wat die pyn veroorsaak het, of beskou dit dalk as nie so erg nie. Elizma van der Smit noem die volgende die redes waarom mense dalk nie die vrymoedigheid het om ’n stem aan hul hartseer te gee nie:
In die geval van ʼn verlies deur dood, word jou verhouding met die persoon wat oorlede is, nie deur ander as betekenisvol geag nie, soos in die geval van ’n miskraam, jou verhouding met ’n kollega of vriend, of as jy die dokter of versorger was van ’n pasiënt wat oorlede is.
Jou verlies is nie ’n persoon nie, soos in die geval van ’n verbrokkelde huwelik, ’n troeteldier, onvervulde drome, finansiële verlies, verlies aan gesondheid, verlies van ’n ledemaat of sintuig.
Jou verlies is ’n persoon wat nie deur die samelewing of familie goedgekeur is nie, soos ’n gay-verhouding, ’n verhouding oor kleurgrense, of ’n buitehuwelikse verhouding.
Jou verlies is weens ’n daad wat die samelewing afkeur, byvoorbeeld ’n aborsie.
Die manier waarop ’n persoon gesterf het, word nie soos natuurlike sterftes ondersteun nie, byvoorbeeld selfdood, dwelm-oordosis, alkoholisme, roekeloosheid/onverantwoordelikheid en VIGS.
Jy rou nie soos wat mense verwag nie. Jy lyk ‘nie te ontsteld’ nie of ‘nie ontsteld genoeg nie’ of jy rou te kort of te lank.
Ingesteldheid: In baie gevalle is bogenoemde nie werklik waar nie en is dit jou eie ingesteldheid wat jou in stilte laat treur. Jy voel ongemaklik, kwesbaar, skaam of verneder, hulpeloos, of soos ’n verloorder. Jy voel onwaardig of vrees dat mense jou sal veroordeel of verwerp, onwaardig ag, nie lief het nie, of nie vir jou omgee nie. Jy onderdruk of ontken dalk jou seer. Jy huil nie graag voor ander mense nie. Of jy weet bloot nie hoe of met wie om te praat nie.
Wat gebeur wanneer ’n mens jou pyn onderdruk of nie daaroor praat nie?
Dit vertraag die genesingsproses. Dit het ’n negatiewe effek op jou fisiese gesondheid (hoë bloeddruk, diabetes, verlaagde immuniteit, hartsiektes) en emosionele gesondheid (depressie, geestesversteurings, psigosomatiese siektes). Dit gee ook aanleiding tot eetversteurings, alkoholmisbruik en die misbruik van afhanklikheidsvormende middele. Ander gevolge is swak geheue, kommunikasie- en verhoudingsprobleme. Boonop kan dit ’n swak selfbeeld, bitterheid en onttrekking van die samelewing tot gevolg hê.
Om volkome van jou seer te genees, is dit dus noodsaaklik om ’n stem daaraan te gee
Ander mense se ondersteuning is ’n integrale deel van die rouproses. Wanneer ons ons seer deel, voel ons minder eensaam omdat ons onsself nie van die samelewing onttrek nie. Dit verlig ons pyn en voorkom dat ons tydens die rouproses vassteek by die fases van woede en depressie. Praat help jou om jouself beter te leer ken, uitdrukking aan jou emosies te gee, insig te kry in hoe jy voel, die saak of probleem in perspektief te stel en te besluit hoe jy daarop wil reageer. Dit help jou om uiteindelik afsluiting te kry. Wanneer ons seer het, het ons iemand nodig wat ons hand kan vashou, ons kan bemoedig, maar bowenal kan luister.
Daar sal altyd iemand wees met wie jy jou seer kan deel:
Iemand wat presies dieselfde situasie as jy beleef (kanker/geliefde aan die dood afgestaan/kinders emigreer). Sluit aan by ’n ondersteuningsgroep.
Childline 08 000 55 555
Radiokansel-beradingsdiens: 012 334 1320, WhatsApp by 0769619749, of stuur ’n e-pos: counselling@radiopulpit.co.za
Radiokansel Jeugberaders: WhatsApp 071 679 4302
SADAG (SA Depressie en Angsgroep): sadag.org Berader: 08:00 tot 20:00 Maandae tot Sondae: 011 234 4837; 24 uur-hulplyn: 0800 456 789; Selfdood-noodnommer : 0800 567 567
En as jy regtig nie met enigiemand wil/kan gesels nie:
Skryf jou gevoelens neer in ’n joernaal/dagboek
Deel jou seer met jou kat of hond of enige troeteldier
All Relationship Matters. https://www.allrelationshipmatters.com.au/insights-healthy-relationships/why-talk-about-feelings
Psychology Today. https://www.psychologytoday.com/intl/blog/when-kids-call-the-shots/201706/healing-emotional-pain-how-recover-when-life-crushes-you
South African Therapist. http://www.southafricantherapist.com/afrikaans/afrikaanse-artikels/stemlose-hartseer
What’s Your Grief. https://whatsyourgrief.com/speaking-your-pain/