Gehoor Feite | Michaelides & Vermaas
Hoe Werk Ons Gehoor?
Die gehoororgaan bestaan uit drie dele naamlik:
Die buite oor, die deel wat sigbaar is aan die kant van die kop en die oorkanaal. Die oorkanaal is uitgevoer met haartjies en het klein kliertjies wat oorwas afskei
Die Middel oor bevat die oordrom en die drie gehoorbeentjies bekend as die hamer, aambeeld en stiebeuel
Die binne oor bevat die cochlea met die haarselle en die gehoorsenuwee
Gehoor begin wanneer die die oorskulp klankgolwe kanaliseer deur die oorkanaal na die oordrom. Wanneer die klankgolf die oordrom bereik, vinreer die oordrom en aktiveer die beweging van die hamer. Hierdie beweging word verder gevoer deur die aambeeld en stiebeuel totdat dit uiteindelik die binne oor bereik..
Die binne oor vertaal die beweging na senu impulse wat via die haarselle na die brein beweeg. Die brein stel ons dan in staat om te hoor... solank die boodskap duidelik aankom.
Oorsake Van Gehoorverlies
Die hoofoorsake van ‘n permanente gehoorverlies kan wees:
Gehoorverlies kan veroorsaak word deur skade aan enige van die bogenoemde dele van die oor.
Tipiese probleme wat in die buite oor kan voorkom is wasproppe, vreemde voorwerpe, misvormde oorskulp en infeksies van die oorkanaal. Hierdie probleme kan maklik aangespreek word maar dit bly belangrik om so gou as moontlik hulp te kry ten einde gehoorbeskadiging te voorkom
Oorsake in die middel oor
Die mees algemene probleem wat in die middeloor voorkom, is ontsteking, vloeistof agter die oordrom, perforasies van die oordrom en otosklerose (kalsifisering van die middeloor beentjies).
Oorsake in die binne oor
Die mees algemene probleem wat in die binne oor voorkom is die natuurlike verouderingsproses. Ander oorsake sluit in blootstelling aan harde geraas, sekere soorte medikasie en skedelbreuke. Enige skade aan die klein haarselle van die binne oor affekteer die oordrag van seine na die gehoorsenuwee. Skade aan die binne oor kan gewoonlik nie medies behandel word nie maar kan aangespreek word deur die gebruik van gehoorapparate
Simptome Van ‘N Gehoorverlies
Jy mag ‘n gehoorverlies ervaar indien jy:
Sukkel om ‘n gesprek tussen meer as twee persone te volg
Vind dat mense mompel
Vind dat jy mense se gesigte moet dophou wanneer hulle praat
Sukkel om te verstaan in raserige plekke soos vergaderings, restaurante, winkelsentrums of partytjies
Sukkel om vroue of kinders te verstaan
Die TV of radio harder stel
Soms ontoepaslik reageer in gesprekke
Voortdurende suising in jou ore het
Moeg is van vanweë die inspanning om te hoor wat ander mense sê
Geïrriteerd voel met mense omdat jy hullie nie kan verstaan nie
Verleë voel wanneer jy iemand verkeerd verstaan of wanneer jy nuwe mense ontmoet
Senuweeagtig voel wanneer jy probeer uitmaak en verstaan wat gesê word
Jouself van sosiale situasies wat jy voorheen geniet het, onttrek omdat jy nie kan hoor nie
‘n Geskiedenis van gehoorverlies in die familie het
Medikasie gebruik wat jou gehoor mag aantas (ototoksiese middels)
Diabetes, hart, bloeddruk, sirkulasie of tiroied probleme het
Aan harde geraas blootgestel was
Die Grade Van Gehoorverlies
Tussen die vermoë om “goed” te hoor en “niks” hoor is daar ‘n groot spektrum van gehoorverlies. Oudioloë onderskei tussen gering, matig, ernstig en totaal. Die mees algemene gehoorverlies wat in die praktyk gesien word is gering of matig tot matig-ernstig.
Die persoon kan nie sagte klanke hoor nie. Dit is moeilik om spraak te verstaan in ‘n raserige omgewing
Sagte en matige klanke word nie gehoor nie. Die verstaan van spraak word bemoeilik in die teenwoordigheid van ‘n agtergrondsgeraas
Gesprekke moet hard wees. Die persoon sal slegs met baie inspanning in ‘n groepsituasie funksioneer
Die persoon kan slegs baie harde klanke hoor. Kommunikasie is so te sê onmoontlik sonder die gebruik van ‘n gehoorapparaat
Die Gevolge Van ‘N Onbehandelde Gehoorverlies
Navorsing het gehoorverlies verbind met:
Irritasie, negatiwiteit en woede
Uitputting, spanning, stres en depressie
Vermyding of onttrekking van sosiale situasies
Sosiale verwerping en eensaamheid
Verminderde oplettentheid en verhoogde risiko vir persoonlike veiligheid
Ingeperkte geheue en vermoë om nuwe take aan te leer
Verminderde prestasie by die werk en verminderde verdienste
Verminderde sielkundige en totale gesondheid
Hoe Klink ‘N Gehoorverlies?
Ons kan nie hoor hoe ander mense hoor nie. Iemand met ‘n gehoorverlies kan ook nie beskryf hoe dit klink om nie al die klanke te kan hoor nie. Dikwels sê hulle net ek kan hoor jy praat maar ek kan nie uitmaak wat jy sê nie. Gehoorverlies veroorsaak dikwels dat sekere klanke van spraak aangetas word. Veral konsonante soos [p],[k],[f],[t],[s] word nie meer gehoor nie.
Beskerm Jou Gehoor
Geraas En Jou Gehoor
Blootstelling aan geraas kan permanente skade aan jou gehoor veroorsaak. Naas veroudering is geraas die mees algemene oorsaak van permanente gehoorverlies wat nie medies behandelbaar is nie.
Herhaaldelike blootstelling aan geraas beskadig die haarselle van die binne oor. Wanneer genoeg selle beskadig is, kom ‘n permanente gehoorverlies voor. Die potensiële skade aan jou geraas word bepaal deur die luidheid van die geraas asook die tydsduur waarin jy blootgestel word. Geraasvlakke word in desibel (dB) gemeet. Hoe hoër die desibel vlak, hoe harder die geraas. Klanke hoër as 85 dB kan skade veroorsaak.
Simptome Van Gehoorverlies As Gevolg Van Geraas
Industriële gehoorverlies is een van die mees algemene beroepsiektes maar word meestal ignoreer omdat daar geen sigbare simptome is nie. Die gehoorverlies ontstaan en ontwikkel oor ‘n tydperk en die persoon ondervind gewoonlik geen pyn nie. Die fisiese simptome sluit gewoonlik ‘n drukking in die oor, ‘n suising in die ore en probleme met die verstaan van spraak in. Aanvanklik verdwyn die probleem na ‘n paar dae wanneer daar geen blootstelling was nie. Dit laat mense dink dat hulle gehoor herstel het wanneer die simptome verdwyn het. Dit is egter nie waar nie!!! Selfs indien geen verdere simptome voorkom nie, was daar reeds selle van die binne oor beskadig of vernietig as gevolg van die geraas. Indien die geraas blootstelling herhaal word, kan ‘n permanente gehoorverlies ontwikkel en meer selle vernietig word.
Die eerste tekens van ‘n permanente gehoorverlies as gevolg van geraasskade is:
Die onvermoë om hoë frekwensie klanke te hoor>/li>
Probleme met die verstaan van spraak in die teenwoordigheid van ‘n agtergrondsgeraas
Met voortgesette blootstelling aan geraas sal die gehoorvermoë verder verminder. Uiteindelik kom daar ‘n progressiewe verlies van kommunikasie, sosialisering en interaksie met die omgewing.
Beskerm Jou Gehoor Teen Geraas
Geraas is, naas ouderdom, die mees algemene vorm van pemanente gehoorverlies. Blootstelling aan gevaarlik harde klanke veroorsaak onherroeplike skade aan die strukture van die binne oor, onafhanklik van die persoon se ouderdom.
Wanneer Is Klanke Gevaarlik Hard?
Klank is te hard wanneer jy:
Moet skree sodat ander jou oor die geraas kan hoor
Jy nie kan verstaan wanneer iemand oor ‘n afstand van een meter met jou praat nie
Die geraas jou ore seermaak
Spraak gedemp en onduidelik klink nadat jy uit die geraas is
Jou ore suis (tinnitus) nadat jy uit die geraas is
Geraas kom nie net in die werksplek voor nie. Ons word ook blootgestel aan ‘n verskeidenheid van harde geluide soos:
Tipe Klank Vlak (dB)
Musiek in kar 154
Sekere Speelgoed 150
Rock konsert 120
Tuin blaser 120
Gym/aerobiese klasse 120
Speletjies arkade 110
Verkeer (binne die kar) 85
Die Sleutelwoord By Geraas Is “Beskerm Jou Gehoor”
Een derde van permanente gehoorverlies kan voorkom word met behoorlike beskerming. By Michaelides en Vermaas verskaf ons ‘n verskeidenheid gehoorbeskermers:
Beskerming Vir Jagters
Jagters moet in staat wees om baie sagte geluide te hoor terwyl hulle steeds hul gehoor beskerm teen die klap van die geweerskoot.Gelukkig kan jagters nou gehoorbeskerming kry wat aan hierdie vereistes voldoen
Beskerming Vir Musikante
Professionele musikante werk in ‘n omgewing waar gehoorverlies, tinnitus, hiper- sensitiwiteit en distorsie van klank kan voorkom. Tradisionele oorproppies sal nie die professionele musikant kan help nie omdat hulle klank verminder deur die lae tot middel frekwensie klanke demp. Spesiale doelgeboude gehoorbeskerming kan die persoon se gehoor beskerm teen harde klanke sonder om distorsie te weeg te bring.
Sport En Ontspannings Skuts
Aangesien geweerskote 130 dB en selfs meer bereik, vereis professional en sport skuts kwaliteit gehoorbeskerming om sodoende permanente skade aan die gehoor te verminder of voorkom. Tans ervaar tot 50% van persone wat gereeld skiet ‘n mate van gehoorverlies.
Die grootste bron van geraas vir motorfietsryers is die wind. Daar is twee verskillende gehoorbeskermers beskikbaar vir die persone. Die moto-com” wat die person in staat stel om met mede ryers te kommunikeer or die “Moto ear” wat slegs gemaklike beskerming onder die help bied
Langdurige blootstelling an harde geraas by die werk kan gehoorverlies veroorsaak. Doelgemaakte gehoorbeskerming wat behoorlik gepas word, kan die vlak van harde geraas drasties verminder en gehoorverlies voorkom. Gehoorbeskerming wat nie behoorlik in jou oor gepas is nie, sal nie effektiewe beskerming verleen nie
Beskerm Jou Gehoor Nou!!
Laat Jou Gehoor Toets
Indien jy blootgestel word aan hoë vlakke van geraas by die werk of aan een van die ander risiko faktore bydraend tot gehoor verlies, is dit belangrik dat jy jou gehoor jaarliks laat toets
Daar is drie tipes gehoorverlies:
Konduktiewe gehoorverlies (Geleidingsverlies)
‘n Konduktiewe gehoorverlies word veroorsaak deur enige blokkasie wat die oordrag van klank deur die oorkanaal of middel oor verhoed. Die uiteinde hiervan is ‘n vermindering in die luidheid van die klank wat die cochlea bereik
Hierdie tipe gehoorverlies ontstaan as gevolg van ‘n probleem in die binne oor of gehoor senuwee. Die oorsaak kan dikwels nie bepaal word nie, en is onomkeerbaar en permanent. Dit verminder ook die luidheid van die klank, maar mag ook ‘n vermindering van duidelikheid (van veral spraak) teweeg bring selfs wanneer dit hard genoeg is. ‘n Sensories-neurale gehoorverlies word behandel met klankversterking deur die gebruik van gehoorapparate.
Dit is ‘n kombinasie van ‘n konduktiewe en ‘n sensories-neural gehoorverlies. Gehoorapparate kan help nadat die konduktiewe element behandel is.
Toets Jou Eie Gehoor
Laai die toets af
Kinders Se Gehoor
Normale ontwikkeling van kinders se kommunikasie vaardighede is as volg:
OUDERDOM TIPE KOMMUNIKASIE GEDRAG
5 maande Draai die kop na die klank
6 maande Herken stemme en begin vokaalspel
9 maande Verstaan eenvoudige woorde
10 maande Begin babbel deur klanke saam te snoer
12 maande Praat ‘n paar verstaanbare woorde
18 maande Verstaan eenvoudige frases, wys liggaamsdele uit op versoek. Gebruik ‘n woordeskat van 20-50 woorde en gebruik kort frases
24 maande Het ‘n woordeskat van 200 -300 woorde. Praat kort sinne. Hul spraak word meestal verstaan deur volwassenes. Luister na stories
3-5 years Gebruik gesproke taal effektief, kan emosies weergee, kan inligting verskaf en vrae vra. Verstaan taal goed. Praat alle spraakklanke korrek en duidelik by 5 jaar
Tekens Van Gehoorverlies By Kinders
Die mees belangrike teken van gehoorverlies by kinders is wanneer taal nie ontwikkel nie. Wanneer ‘n kind ‘n ernstige gehoorverlies het, is dit maklik om agter te kom dat hy nie op klanke reageer nie. ‘n Geringer mate van verlies word moeiliker identifiseer. So ook wanneer die verlies slegs in een oor voorkom. Ongelukkig kan selfs ‘n geringe mate van gehoorverlies ‘n negatiewe effek uitoefen op die kind se kommunikasievermoë en vordering op skool.
Risiko faktore sluit in:
Ouers of onderwyser bekommerd oor:
Kind se hoorvermoë
Aandag of gedragsprobleme
Ontoepaslike of geen reaksie op sagte of middelmatige klanke of spraak
Gebruik dikwels “wat” of “huh?”
Kyk intens na die gesig van sprekers
Sukkel om te verstaan wanneer daar agtergrondsgeluide teenwoordig is
Sit naby aan die TV of stel die volume op
Kan nie oor die telefoon praat nie of ruil voortdurend tussen ore wanneer probeer om te praat
Skrik nie vir harde geluide
Kan nie die oorsprong van klank opspoor nie
Kinders Se Gehoor Kan Op Enige Ouderdom Getoets Word
‘’n Aantal objektiewe en subjektiewe oudiologiese toetse word gebruik om kinders se gehoor te evalueer. Indien daar enigsins kommer bestaan oor jou kind se gehoor, moet dit onverwyld getoets word. .
Alle pasgebore babas se gehoort behoor getoets wees voordat hulle ‘n maand oud is. Indien daar ‘n gehoorverlies teenwoordig is, moet dit teen 3 maande vasgestel wees en teen 6 maande behoort intervensie al in plek te wees (JCIH 2000)
Risikofaktore Vir Gehoorverlies By Kinders (JCIH, 2000)
GEBOORTE TOT 28 DAE
Opname in hospital vir 48 uur of langer
Identifikasie van enige sindroom wat gehoorverlies mag veroorsaak
Familiegeskiedenis van oorgeërfde gehoorverlies in kinders
Kraniofasiale afwykings, insluitend afwykings van die oorskulp of oorkanaal
In-utero infeksies soos sitomegaalvirus, herpes, toksoplasmose, or rubella
29 DAE TOT 2 JAAR
Kommer aangaande spraak= of gehoor ontwikkeling
Familiegeskiedenis van gehoorverlies in kinders
Identifikasie van sindroom wat gehoorverlies of Eustachiusbuis wanfunksie veroorsaak
Post-natale infeksies geassosieer met gehoorverlies soos bakteriese menigitis
Neonatale verwysings soos hyperbilirubinemia, pulmonêre hypertensie en ECMO
Syndrome geassosieer met progressiewe gehoorverlies soos neurofibromatose, osteopetrose en Usher’s syndroom
Neurodegeneratiwe toestande soos Hunter syndroom, Friedreich’s ataksie en Charcot-Marie-Tooth syndroom
Herhaaldelike of konstante middeloor ontsteking wat 3 maande of langer aanhou
Jou kind se gehoor is die weg waarlangs sy kommunikasie ontwikkel. Pas sy gehoor op en kry professionele hulp as jy bekommerd voel.
Die Impak Van Die Behandeling Van Gehoorverlies Op Lewenskwaliteit
Dit blyk dat persone met ‘n gehoorverlies bly uitstel om gehoorapparate te bekom omdat hulle onbewus is van die positiewe effek wat vroeë gebruik van gehoorapparate op hulle lewens mag hê. Navorsing het getoon dat gehoorapparate geassosieer kan word met dramatiese verbetering in die sosiale, emosionele, sielkundige en fisiese gesondheid van persone met gehoorverlies. Die gebruik van gehoorapparate word positief verbind met die volgende lewenskwaliteit aspekte:
Intimiteit en warmte in verhoudings
Gevoel van beheer oor gebeure in jou lewe
Waarneming van brein funksionering
Ewe belangrik was bevind dat behandeling van ‘n gehoorverlies ook die volgende aspekte verminder:
Diskriminasie teenoor die persoon met ‘n gehoorverlies’
Kompensatoriese gedrag (maak of jy hoor)
Woede en frustrasie in verhoudings
Indien jy selfs net ‘n geringe gehoorverlies het, oorweeg die voordele hierbo genoem. Gehoorapparate het die potensiaal om jou en baie ander lewens positief te verander.
Jy Behoort Te Hoor Wat Jy Mis!!
Die Klanke Van Menselike Spraak
Die vokale en konsonante van spraak kom voor teen verskillende luidhede en en frekwnsies. Die spraakklanke kan as volg op die oudiogram voorgestel word:
Die area waar die spraakklanke voorkom word die “spraak banana” genoem. Ongelukkig is dit ook die area waarin gehoorverlies gewoonlik voorkom