Oom Paul se buurman was ook 'n president – Afrikanergeskiedenis
Paul Kruger se buurman was, net soos hy, ook 'n president van 'n onafhanklike Boererepubliek. In die huis net oos van dit wat ons vandag as die Krugerhuis-museum ken, het Gert van Niekerk, vroeër die eerste en enigste president van die Republiek van Stellaland, tot die dag van sy dood gewoon.
Gert was maar 47 jaar oud toe hy op 23 Oktober 1896 dood is. In dié beperkte aantal jare het hy 'n republiek gestig wat sy eie vlag, wapen en posseëls gehad het. Hy en 'n paar ander boere het die grond bekom deur hulle as huursoldate in 'n stamoorlog uit te verhuur. Sy republiek het tot 'n einde gekom omdat dit in die pad gestaan het van die stigter van De Beers Diamantmynmaatskappy se droom van 'n spoorlyn tussen die Kaap en Kaïro.
Gerrit Jacobus van Niekerk is op 6 Julie 1849 op Poortjie, Fauresmith in die Vrystaat gebore. Hy was die seun van Johannes Anthonie van Niekerk en Martha Maria, 'n nooi Van Heerden.
Omdat sy pa soveel vergaderings in Pretoria moes bywoon, het Oubaas baie van die boerdery se verantwoordelikhede op sy skouers geneem. Hy was 'n bedrewe perderuiter en Oubaas en sy ma, Hester, wat bekendheid as baasskut verwerf het, het graag saam skyfgeskiet.
Gerrit Jacobus van Niekerk en sy vrou Hester Cecilia, 'n nooi Roos
Die gesin het later naby Christiana op die plaas Kromellemboog, wat vandag die kern van 'n besproeiingskema is, gebly.
Gert was baie trots op sy oudste seun en die familie het gesê dat dit 'n bestiering was dat hy self nie meer geleef het nie toe Oubaas op 30-jarige ouderdom in die Engelse Oorlog dood is. Oubaas is op 20 Desember 1900 by Paardeberg dood en was kommandant van die Transvaalse Polisiediens se grenskommissie. Hy het waarskynlik 'n lid van die polisie geword kort ná sy pa, Gert, in 1892 as polisiekommissaris van die Zuid-Afrikaansche Republiek (ZAR) aangestel is en die gesin langs Paul Kruger in Pretoria gaan woon het.
Oubaas was 12 jaar oud toe sy pa Stellaland op 26 Julie 1882 as onafhanklike republiek uitgeroep het. Die naam 'Stella' kom van die Latynse woord vir ster en is glo gekies omdat 'n komeet in die nag van die gevegte, wat aanleiding tot die stigting van die republiek gegee het, gesien is.
Stellaland was 15 500 vierkante kilometer groot en het 'n inwonertal van 20 500 mense gehad. Dié naam word vandag steeds gebruik om die streek aan te dui wat die dorpe Vryburg, Stella en Reivilo insluit, asook kleiner plekke soos Vorstershoop, Bray, Tosca en Kameel.
Oor die jare het die soutpanne by Stella bekende ontdekkingsreisigers en sendeling-besoekers, soos David Livingston en Robert Moffat, gehad. Daar was 'n Fincham-familie wat by die soutpanne gebly het. Alfred Ernest Fincham het met Elizabeth Ellen, 'n nooi West getrou en het hulle plaas Lonely Hill genoem.
Alfred Ernest Fincham en Elizabeth Ellen, 'n nooi West, het op die plaas Lonely Hill by
Die spoorlyn tussen Vryburg en Mafikeng is eers in 1894 gebou, ná Stellaland nie meer bestaan het nie, maar dit was die plan van 'n toekomstige spoorlyn wat bygedra het tot die vernietiging van dié republiek. Cecil John Rhodes, wat in 1890 die Kaapkolonie se eerste minister geword het, het toentertyd reeds 'n droom gehad om 'n spoorlyn van die Kaap na Kaïro te bou, en hy wou hê dat dit deur Stellaland moes loop. Hy het die De Beers Diamantmynmaatskappy in 1880 gestig en wou 'n treinroete noord laat loop sonder om deur die ZAR se grondgebied te gaan.
Stellaland het op 23 Februarie 1883 'n volksraad in plek gestel en die ZAR-grondwet is aanvaar. Dié republiek het minstens drie vlae gehad: 'n Blou vlag met 'n rooi ster; 'n Groen vlag met 'n wit ster; en 'n groen vlag met die staatswapen, wat slegs deur die bestuur gebruik is en as die 'standaard' bekend gestaan het.
Daar is ook die raaisel van 'n heel ander vlag – een van groen en rooi met 'n agtpuntige wit ster daarop, wat sedert die middel van die 1900's in verskeie tydskrifte en boeke as die Stellalandse vlag voorgegee is. Dié vlag is van onbekende herkoms.
Stellaland het op 6 Augustus 1883 verenig met die naburige Republiek Goosen, vernoem na die Bybelse Land van Goosen, om die Verenigde State van Stellaland of Stellaland en Het Land Goosen te vorm. Goosen was in 'n deel van Brits-Betsjoeanaland en sy hoofsetel was Rooigrond, aan die ZAR se westelike grens.
In sy kort geskiedenis het dié Verenigde State 'n fokuspunt vir die konflik tussen die Britte en die ZAR geword. Hulle wou met die ZAR verenig, maar die Britse regering het enige uitbreiding van die ZAR teengestaan en wou hê dat die westelike grens gehandhaaf moet word sodat hulle treinspoor deur dié gebied kon loop.