Mkhize: ‘Omvang van probleem nog nie duidelik’Zweli Mkhize(Foto: Nqobile Mbonambi/African News Agency) Dr. Zweli Mkhize, minister van gesondheid, het Woensdag nie doekies omgedraai toe hy die jongste inligting in Suid-Afrika se stryd teen die Covid-19-pandemie bekend gemaak het nie. Volgens Mkhize is daar tot dusver 44 292 mense getoets en het die toetse hoofsaaklik in privaat laboratoriums plaasgevind. Altesaam 47 541 toetse is al voltooi, waarvan ongeveer 6 000 in die nasionale gesondheidslaboratoriumdiens (NHLS). “Dit is veels te min gegewe die grootte van ons bevolking en ander belangrike faktore soos ongelykheid, armoede en die onderliggende siektelas.” Met verwysing na pres. Cyril Ramaphosa se aankondiging dat ŉ grootskaalse mediese bestuursprogram van stapel gestuur sal word, het Mkhize gesê 67 mobiele eenhede sal gebruik word om pasiënte proaktief vir die koronavirus te toets. Volgens Mkhize sal die fokus op die insameling van nasofaringeale monsters vir polimerase-kettingreaksie- (PCR-)toetse wees. “Ons kapasiteit tans is 5 000 toetse in 24 uur in 10 laboratoriums landwyd. Wanneer ons egter ons volle toetsvermoë bereik, sal ons 30 000 toetse in 24 uur kan verwerk.” Die stadige styging in positiewe Covid-19-gevalle die afgelope paar dae kan volgens Mkhize aan verskeie faktore toegeskryf word. Dit sluit in die sluiting van die land se grense en dat reisigers in kwarantyn moet bly. Volgens Mkhize het die tydperk van afsondering ook gehelp om plaaslike oordrag te verminder. Mkhize sê daar moet egter nou meer waaksaamheid as ooit tevore wees. Hy sê plaaslike oordrag het die neiging om stil te versprei en dat armer mense met matige simptome nie noodwendig dadelik hulp sal soek nie. “Ons toetskriteria vir pasiënte met simptome is tans reaktief en beperkend.” Mkhize sê in die algemeen het pasiënte met toegang tot privaat gesinspraktisyns en die meeste mense met ŉ geskiedenis van reis na episentrums in die westelike hoofstede hulle laat toets. Volgens hom is dit in dié gevalle dus maklik om te vermoed dat hulle dalk Covid-19 onder lede het as hulle simptome opdoen. “Dit beteken ons het nog nie ŉ ware prentjie van die omvang van die probleem nie. Ons moet derduisende mense toets om ŉ beter prentjie te kry en ons strategie te verfyn.” Die tydperk van afsondering het volgens Mkhize moontlik die onbedoelde uitwerking gehad dat toegang tot gesondheidsfasiliteite beperk is vir diegene wat afhanklik is van openbare gesondheidsdienste in arm, digbevolkte en onderbediende gemeenskappe weens vervoerprobleme. Volgens Mkhize kan die griepseisoen wat voorlê ook tot gevolg hê dat mense siek word met soortgelyke simptome. “Dit kan tot gevolg hê dat ons klinieke en hospitale oorstroom word en dat vrugbare grond geskep word vir die koronavirus om te versprei.” Dit beteken dat ons dalk tans die stilte voor ŉ hewige en vernietigende storm beleef, het die minister gesê. Volgens Mkhize sal daar nou daadwerklik uitgegaan en vir pasiënte gesoek word. “Ons sal fokus op die aftakeling van die infeksiesiklus deur proaktiewe optrede, eerder as die reaktiewe benadering wat tot dusver toegepas is.” Die proaktiewe optrede sluit ook in dat daar bykomende beddens en toegewyde behandelinsentrums bekom word waar slegs Covid-19-pasiënte behandel sal word. Volgens Mkhize het Suid-Afrika ook versterkings van lande soos China en Kuba versoek via die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) en sal dit van volgende week af gebeur. “Op grond van persoonlike waarneming het die aftakelende houvas van Covid-19 begin – dié greep sal van dié week af versterk en ons kan moontlik stygende sterftesyfers sien. Ons verloor gesinne, vriende, kollegas, gemeenskapslede, gesondheids- en ander professionele kenners van alle ouderdomsgroepe. “Ons het nie meer tyd nie. Ons moet sterk, gefokus en dapper wees. Ons moet deurslaggewend optree. Ons moet ons reaksie tot ŉ hoër vlak voer. Die toekoms van die land sal afhang van ons vinnige gekoördineerde optrede.” Wil jy op hoogte bly van alle nuus oor Covid-19 op Maroela Media? Klik hier om in te teken op ŉ daaglikse nuusbrief.