Nuuskommentaar: Simboliek van Swart MaandagDie Solidariteit Beweging het ’n bewusmakingsaksie teen plaasmoorde by die Voortrekkermonument in Pretoria gehou (31 Oktober 2017). Foto: Reint Dykema Die term “Swart Maandag” het nie maar uit die lug geval nie. Dit is tevore al gebruik, onder meer toe wêreldmarkte op 19 Oktober 1987 in duie gestort het. So byna was Maandag se Swart Maandag ’n presiese 30-jarige herdenking van die dag toe Wall Street ’n wêreldwye domino van stapel gestuur het. Die skade is erger gereken as die val van 1929. Sedertdien is telkemale vrees uitgespreek vir nog ŉ “swart Maandag” en op 30 September 1991 het sommige lande wel weer ’n Swart Maandag beleef. Wat Suid-Afrikaners, weliswaar op verskillende maniere, die beste sal onthou, is die Swart Maandag van die afgelope Maandag. Ook hier gaan die uitkringeffek lank gevoel word. Soos die voorneme om sommige deelnemers krimineel te vervolg, en arrestasie vir nie-arrestasie-oortredings. Die omvang wat dit aangeneem het, het man en muis verbaas. Dat ’n paar vrot appels, of fopnuus-geskepte vrot appels, deur hul deelname ’n klad op die verrigtinge gelaat het, het ’n nuwe diskoers oor die ou vlag aan die gang gesit. Dit is nie ’n unieke verskynsel nie. In die VSA was daar onlangs rasse-onluste oor die opeis om simbole van die Konfederale State van voor die Amerikaanse Burgeroorlog te mag gebruik. Foto: Reint Dykema Ná die Swart Maandag in 1987 het die Occupy Wall Street-beweging in 2011 tot stand gekom wat in verskeie wêreldstede min of meer voor die effektebeurse kamp opgeslaan en ’n oorlas van hulself gemaak het. ’n Groot deel van die beswaar was oor die inhaligheid van bankbase en nyweraars wat naderhand hul kliënte gestroop het om hul eie welvaart te uitbrei. Uit die afgelope Swart Maandag se verrigtinge blyk dit ook dat daar ’n soort selfaangestelde voortsettingsaksie is. Hulle slaan nie kamp op nie, maar gebruik tot ’n groot mate die kuberruim, waar boodskappe met ’n ruim skoot fopnuus gelaai word. So beplan die landbou glo om binnekort ’n week lange kosweerhoudingsveldtog te loods en mense word aangemoedig om kos daarvoor op te pot. Dit lyk soms of hierdie voortsettingsaksie ook die opvangpunt vir die vrot appels geword het. Intussen het verantwoordelike organisasie met bewese organisasievermoë, AfriForum, die hande vol om mense wat gearresteer word met die oog op vervolging, by te staan met regshulp. Vir baie deelnemers was die vernaamste simboliek dat dit in hoofsaak handel oor verootmoediging, gebed en solidariteit. Agri SA se uitslae van ’n grondoudit is bekend gestel en het die mat van retoriek onder moedswillige regeringslui, waaronder Zuma, se voete uitgeruk. Dit was waarskynlik toevallig, maar het dadelik gehelp om objektiewe perspektiewe oor die landbou weer te gee. Die indruk wat in die buiteland (via nuusdekking) gelaat is, is een van min nuuswaardigheid. Die Nederlandse koerant Trouw dra juis nou ’n artikel oor die lot van kinders in Suid-Afrika – hoeveel sonder twee ouers grootword, hoeveel seksueel gemolesteer word ensovoorts. Niks oor Swart Maandag nie. Trouens, behalwe vir ’n BBC-berig was daar volgens Google nie veel buitelandse nuusdekking oor die aangeleentheid nie. Sake met die ministers wat hulle op kinderagtige wyse oor die verrigtinge uitgelaat het, moet nou eers gesuiwer word. Die Vryheidsfront Plus het as parlementêre party onderneem om dit te doen. Verdere aksies moet eers op die ys gelaat word. Intussen is dit noodsaaklik dat die onbetwisbare positiewe aspekte van die verrigtinge warm gehou word. Salomo se wysheid is nodig.