Geleenthede vir Afrikaners in Weste se politieke herskikkingFoto: Nicole Wilcox/Unsplash.com Die afgelope twee of drie jaar was werklik ’n uitsonderlike tyd in die Westerse wêreld. Omvattende politieke veranderinge het in werking getree wat ernstige vrae oor die toekomstige politieke model van die Weste laat ontstaan het. Dit is duidelik dat daar ’n omvangryke politieke herskikking in die Weste plaasvind en dat die volgende paar jaar groot hervormings gaan meebring. Dit hou vir ’n klein Westerse minderheid wat ’n volhoubare toekoms op ’n Derde Wêreldse kontinent probeer skep, opwindende geleenthede in. Die verkiesing van Donald Trump in die VSA, die Britte se besluit om uit die Europese Unie te tree, die verkiesing van aweregse regerings in Italië en selfs Oostenryk en die uitdagende selfvertroue van rebelerende regerings in Pole, Hongarye, die Tsjeggiese Republiek en Slowakye is enkele van die tekens dat die idee dat liberale Westerse demokrasie en politieke konsensuspunte wat na die einde van die Tweede Wêreldoorlog ontstaan het, ’n soort permanente stelsel in die Weste geword het, verkeerd is. Die komende verkiesing van verteenwoordigers vir die Europese parlement in Mei vanjaar sal sonder twyfel ’n meer amptelike resultaat aan die ontwikkelende politieke herskikking in Europa verleen. Westerse lande soos die VSA, die meeste Europese lande, Australië en Nieu-Seeland is almal tans ekonomies redelik welvarend. Selfs lande in Suid-Europa toon sterk herstel ná die skokke van die 2007/2008-finansiële krisis, en in die meeste Westerse lande word die beste vlakke van welvaart en veiligheid ooit beleef. Tog heers daar wesenlike onsekerheid onder baie Westerlinge oor die toekoms van hul lande en volkere. Die kombinasie van interne veranderinge en die verskuiwing van eksterne magsverhoudinge dryf hierdie veranderinge. Lande in Asië is weens sterk bevolkingsgroei en ekonomiese groei besig om hul spiere te bult en begin om op groter geo-politieke invloed aan te dring. Dit, gepaardgaande met die voortdurende bedreiging van Islamitiese terreur, vrese vir ’n nuwe kernstryd, kommer oor volgende ekonomiese krisisse, klimaatsverandering en die algemene uitbuiting van natuurlike hulpbronne, die toename in hopeloosheid, dwelmmisbruik en algemene geestesgesondheid asook die verkrummeling van na-oorlogse politieke konsensuspunte, bring ons by ’n punt waar mense in Westerse lande vandag, ten spyte van hoë vlakke van welvaart en veiligheid, deur knaende onsekerheid en uitsigloosheid geteister word. Dit skep ’n geo-politieke klimaat wat deur geleentheid en risiko gekenmerk word. Frances Fukuyama bespreek in sy boek The Origins of Political Order die biologiese grondslae van die politiek in diepte. Dit is veral sy klem op die feit dat mense nooit in ’n presosiale staat bestaan het nie en dat die mens se behoefte vir kollektiewe erkenning vandag baie relevant is. Daarom is dit ook interessant dat een van die belangrikste politieke besprekingspunte in Westerse lande vandag identiteitspolitiek is. Dit is niks anders as identiteitspolitiek wat tot die verkiesing van Trump, Brexit en die interessante regerings in Italië, Oostenryk, Hongarye, Pole en nog ander lande aanleiding gegee het nie. Volgens Fukuyama ontstaan die meeste konflik in die wêreld weens ’n behoefte aan erkenning eerder as ’n behoefte aan hulpbronne. Samuel Huntington het in 1968 in sy boek Political Order in Changing Societies geskryf dat politieke verval begin intree wanneer politieke ontwikkeling nie tred hou met ekonomiese en sosiale ontwikkeling nie. Is dit nie moontlik presies die uitdaging wat talle Westerse lande vandag in die gesig staar nie? In ’n era van redelike stabiliteit, groeiende welvaart en sterk internasionale instellings, moet gevra word: Waarom soveel onsekerheid? Waarom is ’n meerderheid van burgers in soveel Westerse lande diep ongelukkig en ontevrede met hul leiers en regerings? Waarom is daar so min hoop en soveel vrees? Die rede is waarskynlik omdat die politieke stelsel nie meer ’n volwaardige antwoord bied op die veranderende politieke en sosiale omgewing waarin mense leef en waaraan hulle elke dag blootgestel is nie. Die veranderinge van die afgelope paar dekades is sterk gedryf deur globalisasie. Terwyl globalisasie talle voordele gebring het, het dit ook gelei tot verhoogde immigrasie, toerisme en uiteindelik ’n bedreiging van gemeenskappe, kulture, tale, historiese terreine en duidelike afbakenings wat vir eeue ook ’n sterk mate van sekuriteit gebied het. Terwyl die rol van instellings soos die Verenigde Nasies, die Noord-Atlantiese Verdragsorganisasie en die Europese Unie nog tot onlangs duidelik en onbetwisbaar was, word daar vandag ernstige vrae oor hul toekomstige rol gevra. Politieke leiers soos Viktor Orban in Hongarye en Matteo Salvini in Italië daag uitgesproke en reguit die liberale demokrasie uit en stel alternatiewe voor, wat sterk aanklank in veral Sentraal-Europese lande vind. Dit is nie net Westerse lande en leiers se introspeksie wat belangrik is nie, maar ook die feit dat hulle die res van die wêreld toenemend meer realisties begin beoordeel. In die VSA en Europa is daar minder simpatie vir Afrika se probleme en die droom dat Suid-Afrika die eerste volwaardige liberale demokrasie met Westerse instellings en ideale sou word, het nie net vervaag nie, maar bestaan nie meer nie. Afrikaners as ’n Westerse minderheid wat ’n volhoubare toekoms op ’n Derde Wêreldse kontinent vir homself wil, moet geleenthede hierin sien. Die historiese geheue van die Weste is steeds verbind tot ’n beeld van die Afrikaner as ’n bevoorregte minderheid wat lank na die einde van kolonialisme steeds ’n slegte, rasgebaseerde orde in Suid-Afrika in stand gehou het. Die beeld van apartheid is steeds sterk in Westerse lande, hoewel dit onder ’n jonger generasie Westerlinge vervaag. Solank die Afrikaner deur Westerlinge en veral Westerse politici, akademici en ander leiers vanuit die apartheidsidioom beoordeel sal word, sal ons ’n gediskrediteerde volk bly. Wat die Afrikaner moet doen, kan in drie stappe opgesom word. Ons moet deeglik en eerlik met ons verlede afreken. Tweedens moet ons onsself sterker tot Afrika verbind en derdens moet ons met selfvertroue – maar nie arrogansie nie – op ’n ingeligte, eerlike wyse erkenning op ’n reg om in Afrika ons taal en kultuur te laat voortgaan en floreer wêreldwyd gaan verdien.