Duisende steeds gestrand oor Putco-stakingsArgieffoto (Foto: Putco Greater Soweto/Facebook) Talle werkers van die busdiens Putco word deur moontlike aflegging in die gesig gestaar weens ŉ ongemagtige staking wat sedert verlede week by die maatskappy se depots in Dobsonville, Putcoton en Roseville in Gauteng woed. Dié nuus is Woensdag nie goed ontvang nie en talle stakende werkers het by die maatskappy se depot Putcoton in Soweto opgeruk, bande gebrand en die ingang van die kantoor versper. Duisende pendelaars kon gevolglik nie by die werk kom nie. Die polisie moes Woensdag rubberkoeëls op die betogers afvuur in ŉ poging om hulle uiteen te jaag, berig EWN. Lindokuhle Xulu, woordvoerder van Putco, het aan Maroela Media bevestig dat ŉ aantal werkers Donderdagoggend weer voor die Putcoton-depot se hek byeengekom het. Sowat ŉ duisend stakers het ŉ week gelede die maatskappy se bedrywighede tot stilstand gedwing en duisende passasiers reg oor Gauteng gestrand gelaat – selfs dié wat reeds vooruit kaartjies vir die busdiens gekoop het. Die werkers eis ŉ loonverhoging van 6% en betaling van bonusse wat glo vanaf 2020 aan hulle verskuldig is. Putco voer aan dat hy in 2020 by die Suid-Afrikaanse Padpassasiers‑bedingingsraad aansoek gedoen het om vrystelling van hierdie ooreenkoms te kry. “Putco was nie in staat om die verhoging of die bonusse te bekragtig nie weens die uitwerking wat die Covid-19-pandemie op die maatskappy gehad het,” sê Xulu. Die hof het ŉ dag ná die aanvang van die staking ŉ interdik ingevolge die Wet op Arbeidsverhoudinge aan die maatskappy toegestaan wat die werkers verbied om met die stakingsoptrede voort te gaan. Putco sê hy het probeer om met die stakers te vergader om ŉ oplossing vir die geskil te kry, maar dit het op niks uitgeloop nie. Putco het toe besluit om ŉ ultimatum aan die werkers te stel. “Die ultimatum vereis dat werkers teen 10:00 Dinsdag moes terugkeer werk toe om verdere minagting van die hof te voorkom. Hierdie bevel is nie nagekom nie,” sê hy. “Putco het sedertdien kennisgewings uitgereik van sy voorneme om werkers af te dank wat aanhou om aan die onwettige staking deel te neem.” Die betrokke werkers was tot Woensdag om 17:00 die geleentheid gegun om vertoë te rig waarom hulle nie afgedank moet word nie. “Ons is nog besig om al die vertoë deur te werk, maar ek kan bevestig dat ŉ beduidende aantal werkers wel vertoë gerig het,” sê Xulu. “Diegene wat vertoë gerig het se toekoms by die maatskappy sal geëvalueer word op grond van die meriete van hul vertoë. Sommige werkers voer byvoorbeeld aan dat hulle geïntimideer is om óf die staking te ondersteun óf van die werk af weg te bly. Ons sal al hierdie vertoë oorweeg en niemand sal afgedank word as hulle ŉ geldige rede het waarom hulle nie by die werk was gedurende die onwettige staking nie.” Putco het intussen voortgegaan om afdankingsbriewe te verwerk vir diegene wat nie vertoë gerig het nie. “Die maatskappy het prosesse in plek om te verseker dat geen werknemer wat moontlik gedurende hierdie tyd met verlof was, per ongeluk afgedank sal word nie,” sê hy. “Diegene wat nie vertoë gerig het nie, se verhouding met die maatskappy is egter reeds beskadig. Hulle het geen rede gegee waarom hulle nie afgedank moet word nie.” Volgens Xulu hoop hulle om al die vertoë op die laatste teen Vrydag deur te werk. Die maatskappy se bestuur sal dan ŉ plan beraam om bedrywighede voort te sit met die personeel wat tot sy beskikking is. “Ons beweeg nou nader aan die punt waar ons weer bedrywighede kan voortsit.” Pendelaars gestrand Pendelaars in Gauteng wat daagliks op Putco staatmaak om hulle by die werk te kry, is sedert verlede week gestrand gelaat. Talle het ook hul misnoeë op sosiale media uitgespreek oor die feit dat hulle reeds vooraf kaartjies vir die busdiens gekoop het, wat nou onbruikbaar is. Putco het pendelaars egter verseker dat hulle nie hul ongebruikte kaartjies sal verbeur nie. “Indien die staking voortgaan tot verby die datum wat die kaartjies verval, sal die vervaldatum aangeskuif word,” lui Putco se aankondiging aan passasiers. “Putco sal ook afslag gee aan passasiers met ongebruikte kaartjies wanneer hulle hul volgende kaartjie aankoop.” Die maatskappy sê hy kan nie in hierdie stadium terugbetalings doen nie, maar het wel die verkoop van alle weeklikse en maandelikse kaartjies gestaak. “Ons sal alles in ons vermoë doen om bedrywighede weer normaalweg te laat funksioneer.”