Gamtoosvallei kan gou varsprodukte kort kom | News24
Gamtoosvallei kan gou varsprodukte kort kom
INDIEN deurdringende reën nie binnekort in die opvanggebied van die Kougadam val nie, kan daar 'n groot tekort aan groente en vrugte in die Gamtoosvallei ontstaan, sê Petrus (Spes) du Preez, voorsitter van die Gamtoos-landbouvereniging.
Hierbenewens gaan 1 000 werkgeleenthede verlore vir elke 10%-vermindering in die waterkwota van besproeiingsboere in die spens van die Oos-Kaap, soos die Gamtoosvallei bekend staan.
As die reën, volgens Du Preez, nog nie teen 1 Julie, wanneer die nuwe waterjaar 'n aanvang neem, gekom het nie, kan erge beperkings die Gamtoos in die gesig staar.
Die dam se vlak het al tot onder 27% gedaal en daar is nie baie hoop op goeie neerslae voor die winter nie.
"Ons het in werklikheid net een hoop, en dis ons Hemelse Vader," sê 'n baie bekommerde Du Preez.
"Die Gamtoos het nie alternatiewe waterbronne nie. Ons het reeds in die afgelope seisoen begin om produkte soos mielies en kontantgewasse te verminder om water te bespaar met die oog op geen of lae reënval vir die Julie 2017-Junie 2018-seisoen.
"Hoewel ons die ongebruikte waterkwota wat jaarliks aan ons besproeiingsboere toegeken word nie kan oordra na die volgende seisoen toe nie, is dit 'n beginselsaak om te probeer bespaar waar ook al moontlik," het Du Preez bygevoeg.
Hy sê die boere se strategie sal wees om te aanvaar dat die Gamtoos se toekenning gering sal wees, om kontantgewasse uit te skakel waar daar sitrus op 'n plaas is en 'n droogtebestuursplan van besproeiing vir alle gewasse nou al te bepaal met die hulp van die beskikbare konsultante en tegnologie.
"Gelukkig is dit vir ons geen vreemde konsep nie," het Du Preez bygevoeg.
Volgens Pierre Joubert, uitvoerende hoof van die Gamtoos-besproeiingsraad, het 'n opname van 'n paar jaar gelede getoon dat 10 000 werkgeleenthede in die vallei geskep word wanneer boere wat van besproeiingswater afhanklik is hul volle toegekende waterkwota ontvang.
Daar gaan egter 1 000 werkgeleenthede verlore vir elke 10%-daling in die jaarlikse kwotatoekenning aan besproeiingsboere.
"Hoe laer die Kougadam se vlak daal, hoe meer bekommerd raak ons. As ons nie voor die einde van Junie 'n goeie styging in die dam se vlak kry nie, kan die besproeiers kwaai beperkings verwag," aldus Joubert.
Die dam se opvangsgebiede is in 'n gebied wes van Port Elizabeth wat die oorgangsgebied tussen die somer- en winterreënvalgebiede is. Die somerdonderstorms, wat uit tropiese lugmassas ontwikkel, vorm gewoonlik oos van die gebied.
Dit beteken dat goeie neerslae nie in die somer hier voorkom nie, terwyl die kouefronte in die winter reeds uitgereën is wanneer dit dié gebied bereik.