Lexikos - Volume 24, Issue 1, January 2014
Volume 24, Issue 1, January 2014
Author Maropeng Victor Mojela
Source: Lexikos 24, pp XII –XV (2014)
AFRILEX bedank graag prof. Rufus Gouws, een van die vier erelede van AFRILEX, wat die verantwoordelikheid aanvaar het om redakteur van vanjaar se uitgawe, naamlik Lexikos 24, te wees. Prof. Gouws is &apos;n bekende deskundige op die gebied van taalkunde en leksikografie, &apos;n skrywer, navorser en akademikus met &apos;n hoë profiel. Ons weet dat Lexikos by hom in goeie hande is. Namens AFRILEX wil ons hom hartlik bedank en ons wens is dat die Almagtige hom lei en krag gee om hierdie groot werk met gemak uit te voer. Ons wil by voorbaat ook reeds proff. Danie Prinsloo en Elsabé Taljard bedank wat die taak by prof. Gouws sal oorneem en in 2015 sal voortgaan met die redakteurskap van hierdie tydskrif.
AFRILEX wants to thank Prof Rufus Gouws, one of our four Honorary AFRILEX members, for accepting the responsibility as editor of this year&apos;s volume, i.e. Lexikos 24. Prof Gouws is a well-known expert in the field of linguistics and lexicography, an author, a researcher and an academic of high profile. In him we all know that Lexikos is in good hands. On behalf of AFRILEX, we want to thank him heartily and wish the Almighty guide and give him strength to carry out this heavy job with ease. We also want to thank in advance, Prof DJ Prinsloo and Prof Elsabé Taljard, who will be taking over from Prof Gouws in 2015 to continue the work of editing this journal.
Source: Lexikos 24, pp X –XI (2014)
Na die uittrede van dr. Johan du Plessis as redakteur van Lexikos na afloop van die publikasie van Lexikos 20 in 2010 is daar besluit op die instelling van &apos;n redaksie van drie lede, te wete proff. Elsabé Taljard, Danie Prinsloo en Rufus Gouws, wat elkeen om die beurt as redakteur van &apos;n bepaalde uitgawe van Lexikos sou optree. In ooreenstemming hiermee was proff. Elsabé Taljard en Danie Prinsloo die redakteurs van onderskeidelik Lexikos 21 en 22. In 2013 kon ek weens ander verpligtinge nie die taak oorneem nie en dr. Johan du Plessis het goedgunstiglik ingewillig om as redakteur van Lexikos 23 op te tree. Ons hartlike dank aan hom dat hy ondanks sy redakteursaftrede bereid was om weer as redakteur op te tree. Hy het hierdie taak soos altyd in die verlede met groot sukses afgehandel. Vir Lexikos 24 word die beplande rotasie van redakteurs voortgesit en word die eerste siklus van die stelsel van drie redakteurs voltooi.
After Dr Johan du Plessis retired as editor of Lexikos following the publication of Lexikos 20 in 2010, the decision was taken to introduce a system of three editors, i.e. Proff. Elsabé Taljard, Danie Prinsloo and Rufus Gouws. Each one would get a turn to be editor of a given issue of Lexikos. In accordance with this decision Proff. Elsabé Taljard and Danie Prinsloo were the editors of Lexikos 21 and 22 respectively. Due to other obligations I could not take the responsibility of being editor in 2013 and Dr Johan du Plessis kindly agreed to edit Lexikos 23. Our sincere thanks to him for his willingness to take this responsibility in spite of already having retired from this position. As always he performed his duties in an exemplary and successful way. With Lexikos 24 the envisaged rotation of editors is continued and the first cycle of the new system is completed.
Terminology development at tertiary institutions : a South African perspective
Source: Lexikos 24, pp 1 –26 (2014)
Terminologieontwikkeling aan tersiêre instansies : &apos;n Suid-Afrikaanse perspektief
Daar bestaan in Suid-Afrika &apos;n groot behoefte aan meertalige terminologie op verskeie vakgebiede. Tans bied geen tersiêre instansie terminologieteorie en -praktyk as volwaardige vak aan nie en daar is nie &apos;n doeltreffende meganisme waarvolgens terminoloë opgelei kan word nie. Hierdie situasie skep die geleentheid vir tersiêre instansies om hulself te posisioneer ten opsigte van terminologieopleiding en -ontwikkeling. Terminologiesentra aan tersiêre instansies sal vir taal- sowel as alle ander vakgerigte departemente van onskatbare waarde wees. Die taaldepartemente, waar sodanige sentra waarskynlik gehuisves sou kon word, beskik reeds oor fasiliteite om sommige of alle amptelike tale van Suid-Afrika op tersiêre vlak aan te bied. Taalstudente kan nagraadse (en selfs voorgraadse) opleiding kry in terminologieteorie en -praktyk. As praktiese werk sou hulle terminologie by vakgerigte departemente kon gaan versamel en na die sentra neem waar die brontaalterme terminografies hanteer kan word. Vakkundiges (bv. lektore wat vakke aanbied) sal met die definiëring van konsepte behulpsaam moet wees en sal saam met die taalstudente en -dosente vertaalekwivalente in doeltale moet verskaf. Dié proses sal meebring dat vakkundiges en taalkundiges oor vakgrense heen saamwerk. Dit sal daartoe lei dat taal en taaldepartemente vir ander vakterreine van waarde sal raak. Meertalige vakgerigte terme met definisies sal beskikbaar wees vir studente wat nie Engels of Afrikaans magtig is nie. Hulle sal dus toegang tot studie-materiaal in hul eerste taal kan kry. Die terminologie kan intern deur die tersiêre instansies en (inter)nasionaal deur die Internet versprei word, wat dit toeganklik sal maak vir enige ander student. Hierdie proses kan ten beste deur doelgerigte terminologiesentra beheer en uitgevoer word.
Authors: Henning Bergenholtz, Heidi Agerbo and Henning Bergenholtz
Source: Lexikos 24, pp 27 –35 (2014)
This paper describes a radically different approach to polysemy and homonymy from the ones normally presented in linguistic and lexicographic literature on this topic. Our main criticism of the traditional approaches lies in their use of the term "word": If a word is defined as a linguistic sign, it means that it only has one expression and one meaning, and this entails that defining polysemy and homonymy as phenomena where one word has two or more meanings is not only problematic - it is impossible. For this reason, we argue that polysemy and homonymy do not exist. Furthermore, we claim that they are not even necessary concepts in lexicography as each lexeme could be represented by a lemma in an information tool. However, by changing the definitions of polysemy and homonymy to phenomena where an expression has two or more meanings, thereby focusing on the expression, it is possible to retain the terms. We propose that the best way to apply and also distinguish between polysemy and homonymy in an information tool would be to present the same expressions with different meanings as well as different grammars as homonyms, while expressions with different meanings but the same grammar are presented as polysems.
Source: Lexikos 24, pp 36 –74 (2014)
Author Andre Du Plessis
Source: Lexikos 24, pp 75 –93 (2014)
Lexicography&apos;s identity crisis leads to a shift towards electronic lexicographic tools. The rise of mobile phone and smartphone usage in South Africa also creates the opportunity for lexicographers to exploit a new market. This article looks at the current state of Afrikaans mobile dictionaries as an opportunity to delve into this market. The electronic WAT is analysed by primarily applying the function theory to show where user needs must be addressed. This leads to a model for improvement of this and possibly all other mobile dictionaries in South Africa.
&apos;n Funksionele analise van die e-WAT met spesifieke fokus op die selfoonweergawe : &apos;n grondslagmodel vir verbetering
Leksikografie se identiteitskrisis lei tot &apos;n verskuiwing na elektroniese leksikografiese gereedskap. Die groeiende tendens van sel- en slimfone in Suid-Afrika skep ook die geleentheid vir leksikograwe om &apos;n nuwe mark te ontgin. Hierdie artikel kyk na die onbevredigende toestand van Afrikaanse selfoonwoordeboeke as grondslag vir verdere ondersoek in hierdie sfeer. Die elektroniese WAT word ondersoek deur die funksieteorie toe te pas, om veral aan te dui waar die gebruiker se behoeftes aangespreek moet word. Dit lei tot &apos;n model vir die verbetering van hierdie en moontlik alle ander selfoonwoordeboeke in Suid-Afrika.
Authors: Gertrud Faass, Gertrud Faass, Sonja E. Bosch and Rufus H. Gouws
Source: Lexikos 24, pp 94 –115 (2014)
So far, there have been few descriptions on creating structures capable of storing lexicographic data, ISO 24613:2008 being one of the latest. Another one is by Spohr (2012), who designs a multifunctional lexical resource which is able to store data of different types of dictionaries in a user-oriented way. Technically, his design is based on the principle of a hierarchical XML/OWL (eXtensible Markup Language/Web Ontology Language) representation model. This article follows another route in describing a model based on entities and relations between them; MySQL (usually referred to as: Structured Query Language) describes a database system of tables containing data and definitions of relations between them. The model was developed in the context of the project "Scientific eLexicography for Africa" and the lexicographic database to be built thereof will be implemented with MySQL. The principles of the ISO model and of Spohr&apos;s model are adhered to with one major difference in the implementation strategy: we do not place the lemma in the centre of attention, but the sense description - all other elements, including the lemma, depend on the sense description. This article also describes the contained lexicographic data sets and how they have been collected from different sources. As our aim is to compile several prototypical internet dictionaries (a monolingual Northern Sotho dictionary, a bilingual learners&apos; Xhosa-English dictionary and a bilingual Zulu-English dictionary), we describe the necessary microstructural elements for each of them and which principles we adhere to when designing different ways of accessing them. We plan to make the model and the (empty) database with all graphical user interfaces that have been developed, freely available by mid-2015.
&apos;n Algemene leksikografiese model vir &apos;n tipologiese verskeidenheid woordeboeke in Afrikatale
Tot dusver bestaan daar min beskrywings oor hoe om strukture te skep wat daartoe in staat is om leksikografiese data te berg. ISO 24613 2008 is een van die mees onlangse sodanige beskrywings. Nog een, naamlik dié van Spohr (2012) wat fokus op die ontwerp van &apos;n gebruikersgerigte multifunksionele leksikale bron, gebruik die voorstellings-model XML/OWL (eXtensible Markup Language/Web Ontology Language) wat in beginsel hiërargies is. In hierdie artikel word &apos;n ander roete gevolg om &apos;n model te beskryf wat gebaseer is op entiteite en hul onderlinge verhoudinge. MySQL (gewoonlik na verwys as Structured Query Language) beskryf &apos;n databasisstelsel van tabelle wat data bevat en definisies van hulle onderlinge verhoudinge. Die model is ontwikkel binne die konteks van die projek "Scientific e-Lexicography for Africa" en die databasis wat saamgestel word, sal met behulp van MySQL toegepas word. Die beginsels van die ISO-model asook dié van Spohr word gehandhaaf maar wel met een groot uitsondering in die implementeringstrategie: die lemma is naamlik nie sentraal in die bewerking nie, maar wel die beskrywing van betekenisonderskeidings - alle ander elemente, met insluiting van die lemma, is afhanklik van die beskrywing van die betekenisonderskeidings. Hierdie artikel bespreek ook die leksikografiese datastelle wat aangebied word en hoe hulle uit verskillende bronne versamel is. Aangesien dit ons doel is om verskillende prototipiese internetwoordeboeke saam te stel (&apos;n eentalige Noord-Sotho woordeboek, &apos;n tweetalige aanleerderswoordeboek Xhosa-Engels en &apos;n tweetalige woordeboek Zoeloe-Engels) bespreek ons die noodsaaklike mikrostrukturele elemente vir elkeen van hierdie woordeboeke en watter beginsels gevolg word om verskillende maniere te ontwikkel om toegang tot hierdie woordeboeke te verkry. Die plan is om die model en die (leë) databasis met al die grafiese koppelvlakke wat ontwikkel is teen die middel van 2015 gratis beskikbaar te stel.
Buitetekste in &apos;n elektroniese gebaretaalwoordeboek
Author Hanelle Fourie Blair
Source: Lexikos 24, pp 116 –154 (2014)
Source: Lexikos 24, pp 155 –177 (2014)
Artikelstrukture : vanaf gedrukte na e-woordeboeke
Aan die hand van &apos;n oorsig oor bepaalde aspekte van artikelstrukture in gedrukte woordeboeke en met verwysing na &apos;n aantal voorbeelde uit e-woordeboeke word sekere kenmerke van artikelstrukture in e-woordeboeke bespreek. Daar word gekyk na die plasing van artikels in artikeltrajekte asook in funksionele artikeldeeltrajekte. Verskillende struktuurkomponente van artikels, te wete tekssegmente, kommentare en soeksones word onderskei. Die groter rol van data-identifiserende inskrywings as tipe nie-tipografiese struktuurmerker in e-woordeboeke kry aandag asook die feit dat die tradisionele verdeling in twee kommentare, tipies &apos;n vormkommentaar en &apos;n semantiese kommentaar, nie sonder meer gehandhaaf word nie. Die waarde van die samehang wat kommentare in gedrukte woordeboeke meebring, is veel beperkter in e-woordeboeke. Die gebruik van soeksones en die kits-toegang daartoe speel &apos;n veel belangriker rol in die artikelstruktuur van e-woordeboeke. Vir e-woordeboeke moet &apos;n veelvlakkige artikelstruktuur met skermskote wat die data in &apos;n verskeidenheid soeksones vertoon, beplan word. Toegang tot soeksones geskied via struktuurmerkers in &apos;n openings- of verdere skermskoot. Daar moet daarvoor voorsiening gemaak word dat een lemma in &apos;n omvattende artikel maar ook in &apos;n verskeidenheid beperkte artikels kan optree wat aan dieselfde databasis onttrek word. Gebruikers moet ook die kans kry om met behulp van die opstel van &apos;n eie gebruikersprofiel artikels te kan raadpleeg wat in terme van hulle eie behoeftes gestruktureer is.
Author Lorna Hiles
Source: Lexikos 24, pp 178 –185 (2014)
Controlled defining vocabularies have been used regularly in lexicography since the 1970s. They are mostly employed in learners&apos; and school dictionaries and have been used to ensure that the definitions are easily understood by the dictionary user, and that the words used to define a lemma are not more difficult than the lemma itself.
Author Sponono Mahlangu
Source: Lexikos 24, pp 186 –197 (2014)
Researchers in linguistic and lexicographic fields such as Nkondo (1987: 70) and Kamwangamalu (1997: 89) assert that no language is lexically self-sufficient. According to Jafta (1987: 127), the reason for this is because no perfectly homogenous language group exist. There is no living language that can survive without supplementing its vocabulary through borrowing from another or other language(s). Thus Aitchison (2001: 249) is of the view that language gradually transforms itself and it cannot remain unaltered. On the other hand the so called &apos;purists&apos; disapprove of such alterations because they view these transformations as a process of language corruption because they prefer coining which Mojela (2010: 702) termed indirect borrowing. This article proves and illustrates this notion as correct, especially in the case of African languages. The technical terms and vocabulary in social interaction is based on adjacent South African languages such as English and Afrikaans, which as official languages have inevitably cross-pollinated each other. Researchers also agree that one way of enriching language is through borrowing. The aim of this article is to show that borrowing does not only enrich a language, but it also causes language dilution especially in the case of languages that are less technologically advanced or do not yet function as official languages.
Lemmatisering van leenwoorde in die isiNdebele-English isiHlathululi-imagama/Dictionary en die suksesvolle opname daarvan in die taal
Navorsers op linguistiese en leksikografiese terreine soos Nkondo (1987: 70) en Kamwangamalu (1997: 89) voer aan dat geen taal leksikaal selfgenoegsaam is nie. Volgens Jafta (1987: 127) is die rede hiervoor dat geen perfekte homogene taalgroep bestaan nie. Daar is geen lewende taal wat kan oorleef sonder om sy woordeskat aan te vul deur ontlening uit &apos;n ander taal of tale nie. Daarom huldig Aitchison (2001: 249) die siening dat taal geleidelik omvorm word en nie onveranderd kan bly nie. Aan die ander kant keur sogenaamde &apos;puriste&apos; sulke veranderinge af omdat hulle hierdie transformasies as &apos;n proses van taalkorrupsie beskou aangesien hulle verkies om indirekte ontlenings te vorm, soos wat Mojela (2010: 702) dit noem. Hierdie artikel bevestig en illustreer hierdie aanname as korrek, veral in die geval van Afrikatale. Die tegniese terme en woordeskat in sosiale interaksie is gebaseer op naasliggende Suid-Afrikaanse tale soos Engels en Afrikaans, wat mekaar as amptelike tale onafwendbaar kruisbestuif het. Navorsers is dit ook eens dat een manier om taal te verryk deur ontlening geskied. Die doel van die artikel is om aan te toon dat ontlening nie net &apos;n taal verryk nie, maar dat dit ook taalverarming verhaas veral in die geval van tale wat minder tegnologies gevorderd of nog nie behoorlik as amptelike tale funksioneer nie.
Authors: Sandro Nielsen and Sandro Nielsen
Source: Lexikos 24, pp 198 –213 (2014)
The lemmatisation of nouns in Tshivenḓa dictionaries
Authors: Mashudu Nthambeleni and Nelson Mbulaheni Musehane
Source: Lexikos 24, pp 214 –224 (2014)
Tshivenḓa is one of the official languages of South Africa, mostly spoken in Limpopo Province at Vhembe District. From 1994, when the Republic of South Africa became a democratic government, speakers of the Tshivenḓa language spread to all nine provinces of South Africa. Tshivenḓa has different word categories, like nouns, verbs, adjectives and many more. When words are looked up in dictionaries, one should know what types of categories are given, e.g. their spelling, pronunciation and meaning. If this is not clearly represented one would not be able to use such a dictionary. This paper seeks to investigate how nouns are lemmatised in Tshivenḓa dictionaries. Attention is given to word and stem lemmatisation. It also looks at the lemmatisation of singular and plural nouns, and the lemmatisation of deverbative and diminutive nouns. This will be accomplished by analysing published Tshivenḓa dictionaries in circulation.
Die lemmatisering van substantiewe in Tshivenḓa woordeboeke
Tshivenḓa is een van die amptelike tale van Suid-Afrika wat hoofsaaklik in die Vhembe-distrik van die Limpopoprovinsie gepraat word. Sedert 1994, toe die Republiek van Suid-Afrika &apos;n demokratiese regering gekry het, het sprekers van Tshivenḓa na al nege provinsies van Suid-Afrika versprei. Tshivenḓa het verskeie woordsoorte, soos substantiewe, werkwoorde, adjektiewe en so meer. Wanneer woorde in woordeboeke nageslaan word, moet &apos;n mens weet watter datatipes aangebied word, bv. spelling, uitspraak en betekenis. As dit nie duidelik weergegee word nie, sal &apos;n mens nie in staat wees om so &apos;n woordeboek te gebruik nie. Hierdie artikel wil ondersoek hoe substantiewe in Tshivenḓa woordeboeke gelemmatiseer word. Daar word aandag geskenk aan woord- en stamlemmatisering. Daar word ook gekyk na die lemmatisering van enkel- en meervoudige substantiewe, asook die lemmatisering van deverbatiewe en diminutiewe substantiewe. Dit word gedoen deur bestaande Tshivenḓa woordeboeke te ondersoek.
Elicitation and arrangement of conceptual meanings in the lexicography of less documented languages
Author Celestino Oriikiriza
Source: Lexikos 24, pp 225 –250 (2014)
The paper demonstrates how some of the dictionaries written in less documented languages, hardly meet the expectations of target users, due to some of the methods used in collecting and arranging meanings of words. The paper, therefore, explains the semantico-syntactic method of eliciting multiple conceptual meanings of words and the alpha-syntactico-semantic mode of their arrangement in dictionary making. It concludes by showing how the two methods can lead to compilation of good dictionaries in less documented languages and how the dictionaries would be of benefit to the target users.
Source: Lexikos 24, pp 251 –271 (2014)
This article gives a critical evaluation of the paradigm approach of the Groot Noord-Sotho Woordeboek to the lemmatisation of verbs and nouns derived from verbs. The verb stem -roba &apos;break&apos; with its complicated system of derivations will be taken as a case in point. The paradigm presented for -roba will be evaluated in terms of structure, occurrence in Sepedi corpora and dictionaries, actual use by mother-tongue speakers, user-friendliness, contextualisation versus decontextualisation in relation to the cross-referencing system and space utilisation. Bringing together, and lexicographically treating all these forms for a single verb surely is a lexicographic achievement. The question, however, is to what extent such an approach is useful in respect of forms likely to be looked up by dictionary users, whether all of these forms actually exist, how user-friendly the approach and presentation is, if comment on semantics is sufficient and consistent and whether such a lumping approach actually saves space in contrast to entering derivations as main lemmas in a splitting approach.
&apos;n Kritiese evaluering van die paradigmabenadering tot Sepedi-lemmatisering - die Groot Noord-Sotho Woordeboek as voorbeeld
Hierdie artikel gee &apos;n kritiese evaluering van die paradigmabenadering tot die Groot Noord-Sotho Woordeboek tot die lemmatisering van werkwoorde en naamwoorde wat van werkwoorde afgelei is. Die werkwoordstam -roba &apos;breek&apos; met sy komplekse sisteem van afleidings word as voorbeeld geneem. Die paradigma wat vir -roba aangebied word, sal in terme van struktuur, werklike gebruik deur moedertaalsprekers, voorkoms in Sepedikorpusse, gebruikersvriendelikheid, kontekstualisering versus dekontekstualisering ten opsigte van die kruisverwysingstelsel en ruimtebenutting geëvalueer word. Die byeenbring, en leksikografiese bewerking van al hierdie vorme vir &apos;n enkele werkwoord is sonder twyfel &apos;n leksikografiese prestasie. Die vraag is egter tot watter mate dit nuttig is ten opsigte van vorme wat waarskynlik deur woordeboekgebruikers opgesoek sal word, of al hierdie vorme werklik bestaan, hoe gebruikersvriendelik die benadering en aanbieding is, of semantiese kommentaar voldoende en konsekwent is, en of so &apos;n saamgevoegde benadering werklik ruimte bespaar in teenstelling met die aanbieding van afleidings as afsonderlike hooflemmas in &apos;n opgedeelde benadering.
Lexicographic treatment of kinship terms in an English/Sepedi-Setswana-Sesotho dictionary with an amalgamated lemmalist
Source: Lexikos 24, pp 272 –290 (2014)
The inclusion of word formation in OALD8 : the case of undefined run-ons
Source: Lexikos 24, pp 291 –309 (2014)
Die insluiting van woordvorming in die OALD8 : die geval van onverklaardes
Die studie waaroor daar in hierdie artikel berig word, probeer vasstel of die gedrukte weergawe van die OALD8 die tradisie handhaaf om baie afleidings as onverklaarde lemmas op te neem. Vir die doel van hierdie studie is &apos;n databasis saamgestel van 1,200 lemmata met volle artikels en tussen hierdie lemmata is 145 onverklaarde lemmas gevind. Die woordsoort van die lemmas waaraan onverklaardes geheg is, is noukeurig nagegaan asook die voorbeeldmateriaal. Naamwoorde tree die algemeenste as onverklaardes op, gevolg deur bywoorde, adjektiewe en werkwoorde. Die problem van polisemiese inskrywings waaraan onverklaardes geheg word, word ook bespreek. Wanneer dit moeilik is om die verband tussen die betekenisonderskeidinge van &apos;n lemma en die voortspruitende onverklaardes te lê, sal dit beter wees om die onverklaardes as volle lemmata op te neem en die onderskeie betekenisonderskeidinge te verklaar, of om die onverklaardes aan die einde van elke verklaring van &apos;n betekenisonderskeiding te heg. Dit moet vir die gebruiker duidelik wees waar en wanneer &apos;n woord as onverklaarde opgeneem word en nie as volle lemma nie en ook hoe die verband tussen die betekenis van die lemma en die onverklaarde vasgestel kan word.
La "main invisible" dans les langues et la confection de dictionnaires locaux
Source: Lexikos 24, pp 310 –330 (2014)
Loin d&apos;être leurs intentions, il nous semble que c&apos;est comme mus par une main invisible, semblable à celle qui a été développée en économie par Adam Smith, que les locuteurs, dans la recherche de la performance individuelle, soient conduits à contribuer à l&apos;enrichissement de leurs langues sans que cela soit leur intention. Pour Adam Smith, c&apos;est en recherchant l&apos;enrichissement personnel que les individus enrichissent aussi la nation. Pour lui, c&apos;est une main invisible qui les conduit à atteindre un objectif qui n&apos;était pas dans leurs intentions, d&apos;autant plus que c&apos;est dans ce cas qu&apos;ils sont bien plus rentables à la société que s&apos;ils avaient l&apos;intention d&apos;y contribuer. C&apos;est fort des ces similarités entre les faits de la main invisible en économie, et ce qui semble être les manifes-tations des mêmes faits dans les langues, que nous tentons d&apos;y suggérer l&apos;énonciation de la même théorie. Utiliser une théorie économique pour expliquer certains faits de langues n&apos;est pas nouvelle. Le sociolinguiste franÃ§ais Louis-Jean Calvet a trouvé une similarité entre la loi du marché, qui détermine la valeur d&apos;échange d&apos;une monnaie, et les valeurs respectives des différentes langues du monde qui sont soumises à leur degré de diffusion. En nous appuyant sur la théorie de la main invisible en économie, nous discuterons d&apos;abord de l&apos;énonciation de cette même théorie dans les langues, avant d&apos;examiner ses implications dans la confection de dictionnaires au Gabon. Pour mener à bien ce travail, nous nous référons exceptionnellement au dialecte fang ntoumou de Bitam, pour ce qui est naturellement applicable aux autres langues du Gabon.
The "invisible hand" in languages and the compilation of local dictionaries
Although it is not their intention, it seems that dictionary users are often guided by an invisible hand similar to the one developed in economy by Adam Smith. By seeking individual performance, they end up contributing to the development of their languages without being their intention. To Adam Smith, it is by seeking personnel development that people develop the nation as well. According to him, it is an invisible hand that leads them to reach that purpose which was not their intention, and as a result they turn out to be more profitable to society than if it had been their intention to make that sort of contribution. Regarding these similarities between the manifestations of the invisible hand in economy and in languages, this paper is an attempt to enunciate the same theory in languages. Using a theory from the field of economy to explain facts in languages is not a new approach. The French sociolinguist Louis-Jean Calvet founded a similarity between the law market which determines the exchange value of a currency, and the respective values of the different languages in the world which correspond to their degree of diffusion. Referring to the invisible hand in economy, we discuss first the enunciation of the same theory in languages, before analyzing the implications for the compilation of dictionaries in Gabon. This paper refers specifically to Bitam fang ntoumou dialect, for an analysis which is obviously also relevant to other Gabonese languages.
Creating a German-Basque electronic dictionary for German learners
Author David Lindemann
Source: Lexikos 24, pp 331 –349 (2014)
In this paper, we introduce the new electronic dictionary project EuDeLex, which is currently being worked on at UPV-EHU University of the Basque Country. The introduction addresses the need for and functions of a new electronic dictionary for that language pair, as well as general considerations about bilingual lexicography and German as foreign language (GFL).
The language pair German-Basque, which can be called less-resourced or medium-density, does not have any lexicographical antecedents that could be updated or adapted. Nevertheless, existing monolingual lexicographical databases and a newly created German-Basque parallel corpus support the editing process of the new dictionary. We explain our workflow in macrostructure and microstructure design and editing, and propose a first iteration of the online user interface and publishing process.
Die samestelling van &apos;n Duits-Baskiese elektroniese woordeboek vir Duitse aanleerders
In hierdie artikel word EuDeLex, die nuwe projek vir &apos;n elektroniese woordeboek wat tans aan die UPV-EHU Universiteit van die baskiese gebied saamgestel word, bespreek. In die inleiding word gewys op die behoefte aan en funksies van &apos;n nuwe elektroniese woordeboek vir hierdie taalpaar asook algemene aspekte van tweetalige leksikografie met Duits as vreemde taal.
Die taalpaar Duits-Baskies, waarna verwys kan word as &apos;n taalpaar met minder hulpmiddele en medium digtheid, het geen leksikografiese voorgangers wat hersien of aangepas kan word nie. Desondanks word die samestellingsproses van &apos;n nuwe woordeboek ondersteun deur bestaande eentalige leksikografiese databasisse en &apos;n nuwe Duits-Baskiese parallelkorpus. Die werkswyse word bespreek m.b.t. die ontwerp van die makro- en mikrostruktuur en die redigering, en voorstelle word gemaak vir &apos;n eerste weergawe van &apos;n aanlyn koppelvlak en die publikasieproses.
Developing a campus slang dictionary for the University of Botswana
Authors: Thapelo J. Otlogetswe and Goabilwe Ramaeba
Source: Lexikos 24, pp 350 –361 (2014)
This paper focuses on the study of slang on a university campus for a lexicographic project. The research was conducted at the University of Botswana, a campus comprising circa 16,000 students, most of whom are bilingual in Setswana and English, and a small population of foreign students. Very few studies and documentations of slang have been attempted in an African context (cf. Alimi and Arua 2008; Arua and Alimi 2009), in particular for lexicographic purposes. It is therefore hoped that this study will contribute to filling this paucity of literature. In general, university campuses are rich in slang since they consist of a closed group of persons. Slang is the use of informal words and expressions that are not considered standard in the speaker&apos;s language or dialect. It is not just informal but it is also considered a lower register of the standard language, therefore disapproved of by users of standard language. In addition to being common within a specific group, in this case a student group, slang is also general within an ingroup such as a gang or a clique. Because of it being proscribed, slang is usually absent from many African language dictionaries which are largely prescriptive in their documentation of the language (Otlogetswe 2006). In this paper, the design of a dictionary of campus slang is proposed that would capture the wealth of the slang of a linguistic community. The data used for the proposed dictionary was collected on the University of Botswana campus.
Ontwikkeling van &apos;n universiteitskampuswoordeboek van sleng aan &apos;n Afrika-universiteit
Hierdie artikel fokus op die studie van sleng op &apos;n universiteitskampus vir &apos;n leksikografiese projek. Die navorsing is gedoen by die Universiteit van Botswana, &apos;n kampus bestaande uit ongeveer 16,000 studente, die meeste van wie tweetalig in Setswana en Engels is, en &apos;n klein bevolkingstal vreemde studente. Baie min studies en optekeninge van sleng is in &apos;n Afrikakonteks onderneem (vgl. Alimi en Arua 2008; Arua en Alimi 2009), veral vir leksikografiese doeleindes. Daar word dus gehoop dat hierdie studie sal bydra tot die aanvul van hierdie gebrek aan literatuur. Oor die algemeen is universiteitskampusse ryk aan sleng omdat hulle uit &apos;n geslote groep persone bestaan. Sleng is die gebruik van informele woorde en uitdrukkings wat nie as standaard in die spreker se taal of dialek beskou word nie. Dit is nie net informeel nie, maar word ook van &apos;n laer register as die standaardtaal beskou, en gevolglik afgekeur deur mense wat standaardtaal praat. Benewens dat dit gewoon is in &apos;n spesifieke groep, in hierdie geval &apos;n studentegroep, is sleng ook algemeen in &apos;n binnegroep soos &apos;n bende of &apos;n kliek. Omdat dit veroordeel word, is sleng gewoonlik afwesig in baie Afrikataalwoordeboeke wat grootliks voorskriftelik in hul dokumentasie van die taal is (Otlogetswe 2006). In hierdie artikel word die ontwerp van &apos;n woordeboek van kampussleng voorgestel wat die rykdom van die sleng van &apos;n taalgemeenskap ondervang. Die gegewens gebruik vir die voorgestelde woordeboek is op die kampus van die Universiteit van Botswana versamel.