May « 2011 « Wim Fourie Blog
"Van het concert des levens krijgt niemand 'n program". So lui 'n bekende Nederlandse spreuk.
Die meegaande foto vertel van 'n Melodrama geleentheid in ons gemeente 'n paar jaar gelede toe die gevierde Grafsteensangers hul buiging gemaak het met gebruikmaking van plaaslike talent. (Selfs my Reisgenoot het meegedoen!)
Die lewe is voorwaar soos 'n konsert met die hele spektrum van lag en huil, blydskap en hartseer en altyd 'n verrassing as jy dink jy ken die "plot". Hoe vreemd-wonderlik is dit wat ons Lewe noem. Daar is altyd nuwe ontdekkings, nuwe mense, nuwe moontlikhede.
"Vivere" – om te leef. Om die polsing van lewe te ervaar. Om die lewensmoontlikhede elke dag te ontgin.
Die afgelope paar weke het ek skielik met verskillende vorme van teater en opvoerings te doen gekry – miskien het die Stef Bos vertoning hier in Welkom 'n kettingreaksie veroorsaak, wie weet? So het ek o.a optredes van Anna Davel, Andra, Jannie Moolman en Joseph Clark (Vivere) gesien. Ook die baie pittige tong-in-die-kies "Agent Snoet en die Hondelewe". Telkens in die vertonings het dit my opgeval hoe veelkantig die lewe is. Musiek en liede probeer iets van die essensie daarvan vasvang, maar uiteindelik moet die lewe gelééf word, ervaar word. In elk van die vertonings het die pole van die lewe weer na vore gekom – die wipplank tussen uitbundige vreugde en ineenkrimppyn. Die volheid van liefhê en die die skreiende uitroep van eensaamheid – die All by myself-gevoel wat jou koggel soos 'n eggo.
Veral in die vertoning van Vivere wat so skitterend uitgevoer is deur Jannie Moolman en Joseph Clark en hul vyftal ewe briljante musikante is die lewe in al sy fasette uitgebeeld – die passie (Granada) en die pyn (Miserere). En die hele spektrum tussen-in. Ook die humor (la Donna e mobile) met die wisselvallige orrelis (Tannie Koekie) wat die solis al sy dae gee en die tragi-komiese uitbeelding van die Jacques Brel treffer Ne Me Quitte Pas (moenie weggaan nie), waar die ontwykende kollig die ontroue geliefde uitbeeld.
In 'n aangrypende Italiaans-Engelse duet (Jannie en Joseph) waarin die seer van die liefde uitgebeeld word, sing Joseph Clark die Queen-treffer: It's a hard Life. Die woorde som iets van hierdie soet-suur van die lewe en liefde op:
Ons is deur my suster, Alwa, uitgenooi na die NWU Allumni-funksie van die Vaal-Pukke (met Vivere as hoogtepunt). Voor die vertoning begin, kuier ons by my broer, Ewald. Ek het in die vorige blog (First of May) iets oor hom geskryf. Hy het daaglikse versorging nodig na sy ongeluk in 2007, maar nogtans bly hy vir my 'n inspirasie en is elke gesprek met hom "food for thought".
Ons praat oor die lewe en die alles wat die lewe die moeite werd maak. Ten spyte van die feit dat sy lewenswerklikheid gekrimp het tot die saal en die kliniek waarin hy versorg word, blink sy oë as hy praat oor die feit dat die lewe met passie geleef moet word. Dat die die krag van leef in die NOU lê en dat ek die boodskap tog aan sy familie en vriende moet oordra.
"Wat moet ek spesifiek vir hulle sê" wil ek van hom weet.
"Dat hulle nie moet uitstel om te leef nie! Dat die lewe net oomblik vir oomblik geleef kan word en dat ons die lewe afwater deur ons weifeling en twyfel" is sy onomwonde antwoord.
Ons praat oor 'n moontlike titel van 'n boek oor die onderwerp Lewe. ""Life – and everything that happens between the "L" and the "E", besluit ons sal 'n goeie titel wees. "Ja", voeg boet Ewald ewe skerp by" if" is die tussenwoord in die woord "Life". Die woordjie "if" dui op al die moontlikhede en keuses wat ons gebied word in die lewe. "If only" is seker van die harseerste woorde wat mens kan uiter, want dit vertel van ongeleefde moontlikhede. 'n Anagram vir Life is File. 'n Bousteen vir die lewe is geloof, selfs al verstaan ons dit nie elke dag nie. Aldus Ewald.
Ek kyk dus na hierdie herfs en die mooie herfsdae met nuwe oê. Ewald het my herinner dat ek elke dag, elke oomblik, oop-oog moet reis. Met 'n bewussyn van die gawe van elke dag, elke oomblik. En van Genade.
Voor ons groet vra ek wat 'n goeie temalied sal wees vir ons gesprek oor lewe. Ek noem 'n paar kunstenaars op waarvan hy hou. Sy keuse behels 'n kortlys van twee liede: The Moody Blues se "Isn't Life Strange"
With love we must weave…
Sy finale keuse is egter Sting se "Fragile"
Ja, ons kry nie 'n program vir die Konsert van die Lewe nie en ons is baie broos, maar deur die Genade van die Groot Regisseur is daar vir elkeen van ons 'n belangrike rol om te speel. Voor die eindgordyn sak.
Jannie Moolman en Joseph Clark (foto: Marais Nell)
Sekere liedjies sal altyd 'n herinneringsalbum open. First of May van die Bee Gees is een so lied. Alhoewel die liedjie eers as snit op die Bee Gees se langspeler Odessa verskyn het in 1969 en kort daarna as solus sewe vrygestel is, voel dit asof dit een van die liedjies is wat maar nog altyd daar was. Die liedjie koppel ek aan 'n baie spesiale kersfees. Die Kersfees was weliswaar in 1967 en dus twee jaar voor die verskyning van die liedjie, maar toe First of May sy verskyning maak, was dit asof die liedjie reeds die temamusiek van daardie besondere kersfees was en dit sal bly.
Dit was Oukersaand 1967. Ons het dit gevier in Aberdeenweg 16, Virginia. Ons het die vorige jaar daar ingetrek vanaf Klerksdorp en dit was die eerste Kersfees wat ons saam met familie daar sou vier. Die gebruik was dat ons Kersfees beurtelings gevier het by ons (Fourie familie) en my ma se suster-hulle (Die Stander familie) in Vereeniging. Dié jaar was dit die hulle beurt om by ons te wees.
Die uitsien en die voorbereidings was altyd die opwindende deel. Die sitkamer is versier met kersversierings wat reeds vorige jare ingespan is. Hier en daar is 'n nuwe toevoeging egter ingeroep om die geledere te versterk. Op die klavier is die rye kerskaartjies wat ontvang is, uitgestal en die ekstra kaartjies wat nie staanplek daar kon kry nie, is oor 'n tou gehang wat gespan van een hoek van die eetkamer na die ander. Die spyskaart is uitgewerk, die geskenke gekoop en toegedraai en die afwagting het byna ondraaglik geword.
Oukersaand het uiteindelik aangebreek met die familie wat die middag reeds aangekom het. Met arendsoë het ons dopgehou toe hulle bagasie ingedra is want gewoonlik het die groot tas die lading geskenke bevat. Ai die wonder wat wag! Soos gebruiklik is daar eers (tydsaam!) vleis gebraai en geëet terwyl die ongeduld ons omtrent verteer het. Ons kersboom dié jaar was 'n rerige kersboom. 'n Konifer in die voortuin (wat in hoogte al verby die volwassenes se koppe getroon het), is met veelkleurige liggies versier en het sommer soos 'n baken uitgestaan. Selfs van die straat af het die boom 'n indrukwekkende prentjie gevorm. Toe die tasse (een afkomstig van elke familie) geskenke egter onder die boom geplaas is, was die prentjie volmaak. Daar moes egter eers aan 'n jarelange ritueel voldoen word. Die twee mans (Pa Bokkie en Oom Thys) moes met 'n smeekliedjie ooreed word om die geskenke uit te deel. "Asseblief Oom Bokkie, asseblief Oom Thys, kom deel tog die persente uit!" Die eentonige herhaling van die liedjie het gewoonlik die gewenste uitwerking en vanjaar het Pa Bokkie die geskenke se ontvangers uitgelees en Oom Thys het dit oorhandig. Dit is behoorlik asof ek die warm Desemberaand weer om my voel as ek die gebeure herleef.
'n Kamera het momente van die Kersfees vasgevang, ongelukkig op 'n skyfiefilm wat iewers in 'n kartondoos lê, maar die een skyfie is in my geheue ingebrand. Op die skyfie pryk die impossante kersboom met sy veelkleurige liggies. Tog dit is die twee figuurtjies onder die boom wat die aandag trek. Twee driejariges, kaalvoet met hulle kortbroeke en hempies wat oorhang, staan trots met hulle identiese geskenke voor die boom. Boet Ewald en nefie Marius hou elkeen hulle Go kart vas, omtrent so groot soos 'n skoendoos. Dit is 'n heldergeel Go kart met bloedrooi wiele. Agter die stuur sit 'n blou plastiekmannetjie. Vir die loop van die kerskuier sou daar vele wedrenne tussen die twee nefies met hulle karretjies wees terwyl die blou mannetjie agter die stuur hulle verteenwoordig. Die karretjies is aan 'n tou om die huis getrek om te kyk wie eerste weer by die voorstoep is.
'n Tydlose moment, want in die woorde van First of May verewig word:
The apple tree that blooms for you and me,
Hoewel die hartseer liefdesliedjie eintlik gaan oor 'n onskuldige liefde tussen 'n jong seun en meisie wat mettertyd ontluik (soos uitgebeeld in die film Melody, waarin die lied as temalied gebruik word), het hierdie liedjie vir my 'n temalied geword ook van die onderlinge band in 'n gesin en naby familie. Die grootword en die groeiende ontnugtering dat die "Groot Kersbome" van kindertyd nou so gekrimp het ( net soos al die plekke wat mens uit jou kindertyd onthou, baie kleiner is by die weersiens as wat hulle in jou herinnering was). Ek moes stilweg glimlag toe ek verlede jaar ons draadkersboompie op Philippolis afneem en dink – now I am very tall and Christmas trees are very small!
Die hartseer van daardie gestolde oomblik van die Kersfees van 1967 is dat albei nefies met hulle Go karts as volwassenes vier dekades later in ernstige motorongelukke sou beland. Albei met ernstige breinbeserings, wat meegebring het dat hulle versorging sou benodig. Ewald tans nog in 'n kliniek in Vereeniging en Marius tot met sy dood in Desember 2007 ook in 'n kliniek net buite Vereeniging.