Onteieningswet plaas SA ‘op pad na onomkeerbare armoede’Henry Geldenhuys, president van TLU SA. Besorgde organisasies en groepe teen die omstrede wysiging van artikel 25 van die Grondwet om onteiening sonder vergoeding te vergemaklik, het uit hul pad gegaan om soveel moontlik insette daaroor te lewer. TLU SA is een van die organisasies wat ŉ voorlegging aan die parlementêre portefeuljekomitee gedoen het as deel van die openbare deelnameproses oor die voorgestelde wysiging. Volgens dié landbou-organisasie het die komitee tussen 10 Desember verlede jaar en 28 Februarie vanjaar meer as 250 000 voorleggings in verband met die voorgestelde wysiging ontvang. Die sperdatum vir die aanhoor van mondelinge voorleggings was verlede week. In sy skriftelike voorlegging het TLU SA aangedui dat hy ook ŉ mondelinge voorlegging wil aanbied. Hierdie gedeelte van die proses het ook vir omstredenheid gesorg toe die komitee aanvanklik besluit het dat geen mondelinge voorleggings toegelaat gaan word nie. Die besluit is later omgekeer. Verskeie organisasies, ook TLU SA, moes egter ekstra stappe doen om wel ŉ spreekbeurt te ontvang. “Ons het met die voorlegging weer klem gelê op die ekonomiese uitwerking van die Onteieningswet – wat eintlik maar net ŉ manier is om private besitreg uit te roei,” sê Henry Geldenhuys, president van TLU SA. “Die feit dat die komiteelede se vrae oor ons voorlegging glad nie met ekonomiese vooruitgang te doen gehad het nie, bewys net weer dat die besluitnemers in die regering geen idee het hoe ŉ ekonomie behoort te werk sodat dit volhoubaar bly nie.” In die voorlegging het TLU SA dit duidelik gemaak dat moderne landbou ŉ sakeonderneming is en dat boer nie net ŉ beroep is nie, maar ŉ lewenswyse. Vir die meeste moderne landbouers – wat volhoubaar en suksesvol boer – handel landbou oor die vryemark. Deur private besitreg deur onteiening sonder vergoeding aan bande te lê word die vrye mark ook bedreig. “Ons het weer eens beklemtoon dat die land dringend buitelandse beleggings benodig vir die ekonomie om te groei,” sê Geldenhuys. “Maar beleid soos transformasie, swart ekonomiese bemagtiging en nou onteiening sonder vergoeding druis loodreg daarteen in. Watter regdenkende belegger sal in ŉ land belê waar sy of haar bates bedreig word? “Die eintlike vraag wat die regering moet beantwoord is nie of ons, Cosatu, of die parlement die wet gaan aanvaar nie, maar of die markte dit gaan aanvaar. Die land is op ŉ pad na onomkeerbare armoede en daarmee saam al die euwels wat dit bring.” TLU SA het met die voorlegging ŉ beroep op die regering gedoen om aan Suid-Afrikaners te erken dat ŉ beleid van armoede vir almal dit baie makliker maak vir kaders om hulle sakke ten koste van die land vol te stop.