Onderhoud: Martlie Jordaan oor Gee Afrikaans 'n kishou in die eksamen | LitNet
Martlie Jordaan is die departementshoof van Afrikaans aan die Hoërskool Framesby in Port Elizabeth en samesteller van Gee Afrikaans 'n kishou in die eksamen, 'n eksamenoefenboek vir graad 12-Huistaalleerders wat in Januarie 2020 by Best Books verskyn het. Melt Myburgh het Martlie uitgevra oor haar loopbaan in die onderwys en hoe sy by die eksamenoefenboek betrokke geraak het.
Martlie, vertel ons kortliks van jou agtergrond in die onderwys. Hoe lank is jy nou al by Framesby?
Jong, ek het aanvanklik by die Laerskool Stellaland op Vryburg begin. Ek het eers Wellington Onderwyserskollege toe gegaan en toe UOVS toe. Ek was ses jaar by die laerskoolonderwys betrokke. My eerste hoërskoolpos was by Esselenpark Sekondêre Skool op Worcester. Sjoe, ek is al 'n leeftyd by Framesby! Dertig jaar! Genade!
Hoeveel Afrikaans-onderwysers is daar in jou span by Framesby? En werk jy lekker saam met hulle?
Ons is ses wat tot graad 12 klasgee, en dan nog twee wat net by die graad 8's en 9's betrokke is. Dit is 'n ongelooflike vakspan – toegewyde en hardwerkende onderwysers. Ek is baie trots op hulle en is ongelooflik bevoorreg om soveel kundiges saam met my te hê.
Hoe het dit gebeur dat jy betrokke geraak het by Gee Afrikaans 'n kishou in die eksamen?
Ek het geen idee nie! Ek kan nie eens presies onthou wie dit was wat my gekontak het nie. Ek het aanvanklik gehuiwer, want ek voel my eintlik veiliger met die letterkunde. Maar toe het ek dit as 'n uitdaging gesien en dit klink nou baie koeksisterig, maar ek het gevoel as ek een kind kan help, dan was dit die moeite werd.
Waarom is hierdie boek onontbeerlik vir opvoeders en leerders?
Vir die opvoeder kan dit werk, omdat jy dit kan gebruik om die kind se probleem of probleme te identifiseer. Al die eerste oefening kan vir jou baie duidelik uitwys wat die leerder nie weet nie.
Leerders sien dikwels die taalkomponent as 'n klomp losstaande hoofstukke. Die kopkaarte wys baie duidelik vir leerders hoe die taal inmekaar pas, bv eers klanke, dan woorde, dan spel ek die woorde, dan gebruik ek hulle in sinne, ens.
Leerders gaan ook nou presies agterkom wat hulle moet gaan léér. Ons leerders gaan van die standpunt uit daar is niks om te leer vir Afrikaans nie. Na die werk geleer is, dril oefening 2 daardie leerwerk in, en dan volg die toepassing.
Watter raad het jy vir moedelose ouers en onderwysers wat wonder hoe hulle leerders suksesvol deur die Afrikaans-sillabus gaan kry?
Breek die vak in kleiner dele op: begrip; opsomming; taal; gedigte, prosawerk en drama. As jy so daarna kyk, sien jy dat die taal die enigste "wetenskap" is wat jy kan gaan léér. Sorg dat jy dit onder die knie kry.
Dan besluit jy in watter van die oorblywende komponente jy die beste vaar. Konsentreer dan daarop – gewoonlik is dit die drama of prosawerk. Sorg dat jy die inhoud van jou werke ken. Maar as ons nou baie eerlik moet wees, word baie van die taal reeds in die laerskool gedoen. Begin daar al te leer! En lees, lees, lees, lees …
Ek sien jy is betrokke by die skool se kunsdepartement en dat jy geïnteresseerd is in die dramatiese kunste. Vertel asseblief meer oor die aktiwiteite en dinge wat jou in dié verband besig hou.
O ja, ek wou baie graag 'n "aktrize" word, maar daardie dae was dit nou nie 'n baie aanvaarbare rigting vir 'n jong dame nie. En toe ek by Framesby kom, kon ek my liefde daarvoor uitleef.
Ek het die toneelgroep FRUK (Framesby se Raad vir Uitvoerende Kunste) "gebaar". En ons doen alles: musiekblyspele, eenakters, eisteddfods, tienertoneel – noem maar op. Daar was 'n stadium toe daar na ons as die 7de Laan-fabriek verwys is.
Klik hier vir 'n gratis taaloefening en memorandum uit Gee Afrikaans 'n kishou in die eksamen:
2020-03-06 at 07:16
Martie. Baie geluk en groot dankie met die praktiese manier wat jy baie skoliere help.Ek is n oupa en ek is baie bly dat my kleinkinders op die manier 'n lekker hulpmiddel beskikbaar het. Seënwense.
Wilma Ewest ( Smith)
Dis vir my lekker om te sien die juffrou wat my Afrikaans op skool gegee het publiseer 'n boek. Juffrou Jordaan het Afrikaans lekker gemaak.