Wat is wizardry eintlik? - Dietsland
Dietse taal en herkoms
Gepubliseer op 27/05/2019 deur Pierre Fouché
Wat is wizardry eintlik?
“Der Berggeist” deur Josef Madlener (ca. 1920)
Altyd weer vriende en vreemdelinge, sjalom.
Laas jaar het ek ‘n opstel geskryf waarin ek ‘wizardry’ bietjie beskryf het, in hierdie berig wil ek daardie beskrywing regwys en voortvoer.
Tot onlangs het ek gedink dat die Engelse woord wizard, ‘n samestelling sou wees tussen die woorde wys (d.w.s. wysheid, wisdom) en aard (aarde, natuur, tipe, soort). ‘n Wizard dog ek dan was iemand wat ‘n wyse aard of ‘wise nature’ aan hom het – hierdie etimologie was ook min of meer inlyn met wat mens van die gangbare opvattinge oor die herkoms van daardie woord kan aflei (1, 2).
Seer onlangs egter het ek besef dat daar selfs ‘n beter moontlike verduideliking vir die woord is, en sowaar een wat hom aanknoop by die Dietse of Germaanse kultuur. Openbaar is dat Oud-Engels veel meer ‘Germaans’ uitgesien het as wat die taal vandag doen, dit sou glo wees a.g.v. die oorweldegende Germaanse immigrasie wat daar in die eerste millenium van ons jaartelling plaasgevind het. Van daar kom die woord Angel-Saksiese beskawing, wat verwys na die Anglare uit Denemarke en die Saksers uit Neder-Duitsland. Van die Anglare kom ook die woord Engels, daar ‘a’ en ‘e’ klanke dikwels omruil – mens moet hom nie misgis dat die Engelse volk van engele afstam nie!
Tog kan mens die Engelse, hoeveel leed hulle ons ou winkelvolkie hier aan die Suid hoek van Afrika ookal aangedoen het, nie heeltemal as ‘n onedele ras verwyt nie. Hulle het vele adele eienskappe van hulle Germaanse, Friesiese en Skandinawiese konoliseerders geerf. Hulle taal bevat ook uit ‘n Oud-Friesiese oogpunt vele reliekte wat in die stamlande daarvan uitgesterf het.
So terug by die woord wizard. Waar kom dit vandaan? wat beteken dit?
Wizard mag dalk ‘n samestelling wees met wys eerstens soos bekend, daarmee stry ek nie – dit is die tweede lid wat my aandag gevang het. Die tweede lid also dink ek nou mag van die woord JÉRTA afstam, hierdie woord het by ons (be-)geerte geword. Die oorspronklike uitspraak en skryfwyse kon dan *WISJÉRTA gewees het, wat aan die eenkant verval het in ‘wizard’ by die Angel-Saksers; maar meer interessant: aan die Dietse of Dutch sy van die kus in die woord wysgeer verval het!
‘n Wysgeer is ‘n ander naam vir ‘n filosoof, en die eerste is glo ‘n „leenvertaling” om die laaste oortesit in Nederlands – wat in die jaar 1701 vir die eerstemaal gemaak sou gewees het. Die Engelse woord mag so oud wees as die 15de eeu.
Mens kan egter die woord wysgeer langs wizard plaas en maklik sien hoe beide van die oorsprongklike *WISJÉRT afgelei kan wees. Die Dietse weergawe sou eenvoudig die eind -t/-d klank verloor het met ‘n verharding van die ‘j’, terwyl die Engelse woord van ‘n e na ‘n a klank geumlaut het met verlies van die j of g klank.
Wizardry is dan letterlik wysgierigheid of filosofie, ‘n liefde en begeerte na wysheid wat dan sou lei na magiese kragte.
Kategorieë Hexekraft and Wizardry
Vorige artikelVorige Einde van die Wêreld?
Volgende artikel Volgende Teen Bantoe-onderwys
Teen Bantoe-onderwys 23/06/2019
Wat is wizardry eintlik? 27/05/2019
Einde van die Wêreld? 08/05/2019
Bly of gly? of bly gly? 08/03/2019
Is die Kaapse Kleurlinge ‘n Dietse teelt? 24/02/2019
Voorspellinge vir die jaar 09/01/2019
Universiteit as Hogwarts 25/12/2018
Ter herstel van ‘n besielde Wêreld 21/12/2018
Die ontdekking van Afrikaans 20/11/2018
Onder die Linde 07/11/2018
Arbeid maak vry 01/11/2018
Der Verrat Deutschlands 07/10/2018
Ein Wort an dem Deutschen 03/10/2018
Afrika ook Afrikaanse universiteite 25/09/2018
Hekse en wizardry 23/09/2018
‘n Inleiding tot die Oera Linda Boek (OLB) vir die volk 20/09/2018
Geel muf 16/09/2018
‘n Verduideliking van ‘Dietsland’ vir die volk 15/09/2018
Braai en Apartheid 13/09/2018
Verskillende wêrelde 08/09/2018
Jupta ryk of Gupta ryk? 02/09/2018
Raad vir verraad 31/08/2018
Taal en aantal: Afrikaanse skole moet wegbreek 28/08/2018
Oor die Jode in Suid-Afrika 10/08/2018
Huldeblik aan Zarathoestra 08/08/2018
Die peupel spreek 05/08/2018
Oor Afrikaanse kultuur 31/07/2018
Wat is jy? 25/07/2018
GEBOOIE VIR HOERLINGE 23/07/2018
Proefvertaling van die OLB in Afrikaans 18/07/2018
Oor Siener 13/07/2018
We embêresing kwestjoen 05/07/2018
GOD.IS TÁLE 03/07/2018
Were en gewere 02/07/2018
Dietsland is Kinderland 28/06/2018
Opstelle leërversameling Kies Kategorie Altland Hexekraft and Wizardry Leuens en bedrog Nuweland Uncategorised Vertalings
Was fruchtbar ist, allein ist wahr.