Kinders is nie meer knaphandig genoeg nie - Jou Gesin | Solidariteit WêreldJou Gesin | Solidariteit Wêreld
Tuis › Artikels › Kinders is nie meer knaphandig genoeg nie
Kinders is nie meer knaphandig genoeg nie
Feitlik alles van belang vir hedendaagse kinders werk met ʼn raakskerm of ʼn vingerveeg oor rekenaarknoppies. Afstandbeheerstafies word septers waarmee hulle regeer. Rekenaarspeletjies verg nie fisieke inspanning of deelname nie. Byna drie dekades gelede is naaldwerk- en houtwerkklasse uit laerskoolkurrikulums verwyder. Die argument dat grootouers en ouers hierdie vaardighede tuis vir kinders kan leer, is nie meer geldig nie, aangesien baie hedendaagse ouers self nie meer sulke vaardighede op skool geleer het nie. Geslagte se kennis verlore. Selfs huisvlyt as verpligte hoërskoolvak in die eerste jaar of twee bestaan nie meer nie.
Voeg hierby dat vele ma’s nie meer huisvroue is en kinders kan touwys maak nie. Nege-tot-vyf kantoorouers, mikrogolf-etes en die kitslewe is nie juis bevorderlik vir knaphandigheidsontwikkeling by die jonger geslag nie.
Baie kinders weet nie hoe om met ʼn naald en gare te werk nie ̶ nie eers om ʼn knoop aan te werk nie. Iemand wat klere (kan) maak, word as ʼn towenaar beskou. Ironies genoeg was juis die tuisgemaakte klere van ongeveer dertigplus jaar gelede nie “koel”, hoogsbegeerde items vir ʼn tienerkind nie. Handewerk was nie hooggeag nie. Hierteenoor geniet dit tans toenemende aanhang vanweë die rariteit en uniekheid daarvan.
Doen-dit-self-televisieprogramme enYouTube-tutoriale oor basiese riglyne vir enigiets van kookkuns tot soms bedenklike naaldwerk- of houtwerkmetodes geniet buitengewoon hoë kykergetalle. Niemand weet meer hoe om enigiets “self” te maak of hoe om praktiese oplossings te bedink of te prakseer nie. Dalk wil niemand ook nie meer nie, want enigiets van belang word met die druk van ʼn knoppie gesoek en gevind. Veral kinders ken slegs kitsoplossings en -uitkomste; dalk is dit ook waarom ouers inspring en met skooltake “help”. Min kinders kan/wil self planmaak.
Voer gerus ʼn toets uit. Vra jong kinders of hulle weet wat ʼn voeg of ʼn klamp is. Wat is ʼn rygsteek, wat beteken steke opsit, wat is die verskil tussen brei en hekel? Wat is ʼn waterpas, ʼn skietlood; wat is die verskil tussen ʼn spyker en ʼn skroef? Wanneer saag ons, wanneer sny, skaaf of kap ons? Vra wat is die verskil tussen pars en stryk, wat beteken borduur en wat is kettingsteek? Of kruissteek, sterk- en swakdraad? Of garing! Is dit toeval dat dekor-, naaldwerk- en vlytkunstoebehorewinkels opskiet soos onkruid? Dis boonop buitensporig winsgewend, asof dit ʼn nuwe mode is!
Hopelik is daar nog genoeg instrukteurs om basiese vaardighede behoorlik aan ons jongeres oor te dra. Die selfmaak-aanslag waarop in vorige geslagte neergesien is, blyk genadiglik deesdae toenemend bewondering af te dwing. En dis goed, meer nog, ʼn genade! Wat sal van die slaphandbloedjies word as iets eendag moet gebeur en masjiene, rekenaars en robotte nie meer alles vir en namens ons kan maak en doen nie?
Dis heilsaam om jou klein kind se hande te skool om slim en vaardig te wees. Daardie basiese lewensvaardighede ontsluit uiteindelik ʼn miljoen ander kamers in hulle koppe. Kweek kleintyd respek vir knaphandigheid en “selfmaak” en wys hulle hóé.
Oudtshoorn Courant. “13-jarige se handewerk inspireer”: https://www.oudtshoorncourant.com/news/News/General/142053/13jarige-se-handewerk-inspireer
Tania du Toit, klereontwerper en –vervaardiger.
Uit die dagboek van Slakkelak. “’n Lang tyd gelede was ek in die laerskool”: https://slakkelak.wordpress.com/2013/02/25/n-lang-tyd-gelede-was-ek-in-die-laerskool/
Vrouekeur. “Die huiswerk-dilemma”: https://www.vrouekeur.co.za/nuus-vermaak/die-huiswerk-dilemma