Die verborge God - Koos Kombuis
Die verborge God
Deur Koos Kombuis (skrywer en sanger) op 1 Julie 2010
Die Bybel is 'n versameling verhale, briewe en profesieë wat nie letterlik waar is nie.
"Nie letterlik waar nie" beteken nie dat die Bybel 'n leuen is nie. "Nie letterlik waar nie" beteken dat die waarheid wat die Bybel bevat, 'n verborge waarheid is wat homself slegs openbaar onder sekere omstandighede. Vir mense wat die Bybel onder hierdie omstandighede ervaar, word dit waar. Nie alleen word dit waar nie, dit word die belangrikste en kragtigste waarheid van alle waarhede.
Wanneer die krag van die verborge Bybelse waarheid mense se lewens aanraak, het dit die potensiaal om geweldige positiewe dinge tot stand te bring. Dit bring heling, vergifnis en vrede. Alles wat in die Bybel staan, staan daar geskryf tot stigting en tot heil van die mens.
Die feit dat die Bybel nie "letterlik waar" is nie, beteken nie dat mens dit sondermeer kan afskaal tot die vlak van bloot simboliese of sentimentele lewenslessies of vae, algemene konsepte nie.
Die feit dat die Bybel nie "letterlik waar" is nie, vorm 'n oënskynlike teenstrydigheid met die verstommende feit dat die waarheid wat die Bybel verberg, veel meer fundamenteel en werklik is as enige "letterlike waarheid".
Om die fundamentele waarheid van die Bybel te snap, is dit noodsaaklik om die Bybel vir altyd los te maak van die Christendom. Die twee het niks met mekaar te doen nie. Dit is onmoontlik om die fundamentele waarheid van die Bybel te verstaan deur dit te probeer analiseer met die linkerbrein of daarna te kyk deur die abstrakte bril van sistematiese teologie. Ek weet van geen kerkgroep of denominasie wat deurentyd die volle waarheid van die Bybel raaksien in al sy eenvoud en inherente logika nie.
As daar 'n God is, en as hy 'n hand gehad het in die skep van 'n boek soos die Bybel, was dit nooit sy bedoeling dat die leringe van die Bybel moes lei tot iets soos die stigting van 'n godsdiens of 'n stel etiese kodes nie. Daar is wel, as 'n mens die Bybel letterlik lees, kultureel-godsdienstige elemente in die Ou Testament, maar die fundamentele waarhede in die Bybel is veel groter en belangriker as die reëls en waardes van die stamme van Israel.
Die Nuwe Testament, veral, predik juis nie die skepping van 'n nuwe godsdiens nie, maar staan in die teken van die opheffing, en tegelyk die kansellasie, die vervulling en die voltrekking van alle godsdienste.
Dit is so dat die mensdom in vorige millennia hul gode slegs in die konteks van etniese of kulturele groeperinge kon ervaar. Dit is so dat daar vandag nog volke en groepe is wat hulle troos en betekenis vind in die kollektiewe logos van blindelingse groeps-aanbidding. Dit sou waarskynlik wreed en sinneloos wees om sondermeer te velde te trek teen die ou godsdienste van die mensdom. In plaas daarvan om hierdie groepe te vervolg of te marginaliseer, moet ons die volke en die groepe van die ou gelowe – die Jode, die Islam, asook die volgelinge van ubuntu in Afrika – respekteer en ruimte gee om self, op hulle eie tyd, te groei tot individualisme, as hulle sou wou. Soos alle mense op aarde het hulle die reg tot vryheid van keuse. Om hierdie rede dink ek dit is verkeerd van sekere regerings in Europa om byvoorbeeld voorskriftelik op te tree oor hoe Moslem-vroue verkies om aan te trek; dit druis juis in teen die demokrasie wat die Weste al vir dekades lank voorhou as norm vir die ganse wêreld.
En inderdaad is niks juis so demokraties en open-minded soos die eenvoudige boodskap bevat, nie net in die woorde, maar in die persoon van Jesus Christus nie.
Wat ek volgende gaan sê, gaan vir die meeste lesers so paradoksaal klink dat hulle dit dalk nie dadelik gaan snap nie, maar ek glo die waarheid van die Nuwe Testament is so intens individualisties en so radikaal en direk persoonlik dat dit, op die regte oomblik en onder die regte omstandighede, tot enigiemand kan spreek. Dit kan selfs tot ateïste spreek. En anders as die sogenaamde "letterlike waarhede" van die ou gelowe, verwag die waarheid van die Nuwe Testament nie van die ateïs om hom by enige godsdiens aan te sluit nie, veral nie die Christendom nie. Dit verwag nie eens van hom om sy ateïsme te laat vaar nie.
As daar 'n God is – en dis op sigself 'n onmoontlik retoriese veronderstelling, want God laat hom nie definieer nie – verkies hy sekerlik ateïste bo godsdienstige mense, want ateïste het nie vooropgestelde idees oor hom nie, en God, so vermoed ek al lankal, haat dit as mense na hom toe kom met vooropgestelde idees.
Die God wat ek ken, is 'n moderne God. Dit is 'n vrye God, 'n demokratiese God. Dit is die God van die mense van vandag. Dit is ook 'n verborge God, 'n God sonder naam. Dis die God wat, toe die eerste mens hom om sy korrekte aanspreekvorm gevra het, nie geweet het wat om te sê nie, maar slegs kon antwoord: "Ek is wat ek is."
Dis 'n geheime God, 'n God wat onverstaanbaar en ontoeganklik is vir teoloë en filosowe, maar binne maklike bereik van desperate siele, kinders, en almal wat waansinnig van eensaamheid, lyding en 'n eerlike soeke na die waarheid is. Dis 'n God wat nie homself wyd adverteer nie, 'n God wat geen evangelisasie of promosieveldtog nodig het nie. Hierdie God is totaal onsigbaar, weggesteek, leeg. So leeg is hy dat, wanneer die ateïs sê, "daar is geen God nie", God heelhartig saamstem.
God is 'n ateïs. God is dus letterlik niks. As hy nie niks is nie, is hy iets, en dus begrens. Die feit dat God nie geformuleer of omskryf kan word nie, beteken dat hy nie bestaan in die tradisionele sin van die woord nie. Daar is geen God as sulks nie.
Net soos daar nie 'n konkrete voorwerp is met die naam "liefde" nie, is daar geen entiteit, ding, of selfs familiêre drywende geestelike entiteit met die naam "God" nie. God is die afwesigheid van denke of tipering. God haat dit om aanbid te word. Hy soek die intieme vriendskap van die mens, nie sy blinde verering nie. Hy haat fans, en hy haat mense wat hom te alle ure pla met onsinnige versoeke. Hy raak baie pissed-off met ouens wat hom gedurig vir sy autograph vra.
'n Mens kan God eers vind nadat jy alle pogings om hom te vind, opgegee het. En wanneer jy hom eindelik vind, is hy nie daar nie. Al waarvan jy dan bewus is, 'n vrede wat alle verstand te bowe gaan, 'n eindelose berusting, 'n innerlike versoening en 'n matelose gevoel van vervulling en tevredenheid.
Dit staan bekend as "bekering". Maar jy kan dit ook ander name gee, soos "individuasie", "enlightenment", "satori", "heiligmaking", ensovoorts. Die naam maak nie saak nie. Die boom word geken nie aan sy pedigree nie, maar aan sy vrugte.
Ek glo nie in God nie. Maar ek hou verskriklik baie van hom.
Op die ou end bly die eenvoud van die Liefde en Genade, en alles buite die eenvoud van Liefde en Genade is bloot wensdenkery, afgodery en 'n onsinnige gebabbel.