Peterjasie Patriot #120
15 Januarie 2008
Hier is ons nou in die nuwe jaar! Al wil graag alle intekenare en ander lesers 'n voorspoedige, veilige en gesonde 2008 toewens!
Vir die van julle wat nog nie genoeg poeding oor die vakansie gehad het nie, ek het nog poedingresepte verder na onder. Ek kan nie alleen gewig aansit nie! A-nee-a!
Net om te laat weet dat ek enigiets wat ek in my epos ontvang en wat ek voel hier geplaas kan word, dit plaas ek. As daar dalk kopiereg op is laat weet my, dalk haal ek dit af. Weereens het ek lekkerlees Afrikaanse artikels deur onder andere Minette Brink,
Net een miljoen? Klik hier om jou kaartjie te kry en droom GROOT.
Ons is toe mos op Geloftedag by Bloedrivier, wat 'n ondervinding. Hier is die storie en fotos:
Geloftedagfotos: http://share.shutterfly.com/action/welcome?sid=0CaMmLhy0bsWGN Geloftedag – 16 Desember 2007 - Bloedrivier Die gevoel van opgewondenheid het al begin toe ons op die grondpad na die Bloedrivier-terrein afdraai. By die terrein aangekom het die hoeveelheid mense daar my opgeval. Dit was ‘n feestelike stemming met vlae van die verkillende Boere-republieke wat oral gewapper het. Mense het al vir die vorige paar dae in die “laer” kampeer. Daar was “kenmekaar” geleentheid, boodskappe is uitgesaai, aand-kampvure met volksang, klei-os maak, jukskei en ander aktiwiteite om die mense besig te hou. Die kampkommandant se ten was omring deur tien vlae van die Boererepublieke.
Ons was net betyds vir die verrigtinge wat om 9 uur in die laer sou begin. Die hoogtepunt sou die herbevestiging deur die teenwoordiges van die Gelofte wees.
In my geestesoog beleef ek daardie Sondag van die Slag van Bloedrivier. Ek hoor die geskree van die stormende Zoeloe impi’s en die geweervuur van die Boere. Ek sien die digte rook van die kruitdampe, die diere wat verbouereerd rondmaal en ek hoor weer die aanhoudende , aanhoudende geweervuur. Skielik is ek weer terug in die hede en ek voel die hare op my arms regop staan.
Plekke is ingeneem op kampstoele of sommer so op die grond. Net na 9 het die perdekommando die laer binnegekom, die voorste tien ruiters elkeen met ‘n Boererepublieks- of Voortrekkervlag. Soos elke vlag in ‘n halfsirkel geplant is, is die herkoms van die vlag verduidelik.
Dan word daar uit volle bors gesing en na ‘n kort toespraak en gebed, vind die hoogtepunt van die dag plaas. Almal teenwoordig herbevestig hardop die Gelofte, ‘n paar honderd Christen Afrikaners verenig in hulle opregtheid.
Die verrigtinge in die laer word afgesluit met die sing van al vier verse van die Stem. Ai, hoe wonderlik is dit nie om weereens die Stem te sing soos dit moet gesing word, in Afrikaans!
Gedurende voorsang sing ‘n nuwe sangeressie, Coreen, ‘n liedjie oor Bloedrivier wat spesiaal vir die geloftefees geskryf is, ‘n toekomstige treffer as daar ooit een was!
Dan sing almal Psalm 146 en die diens se teks kom uit Lukas 11.
So loop ‘n baie spesiale dag ten einde en in stilte pak ons die lang pad huistoe aan. Die gebeure van die dag nog te vars in die geheue vir vir onbelangrike praatjies. Dag van versoening? Ek is oortuig nie een van die mense daar het aan versoening gedink nie, dit was Geloftedag, en die herbevestiging daarvan het alles daar oorheers.
Marietjie in Christchurch
Klik hier om te gaan lees wat hulle alles daar in die vreemde aanvang.
Robert Jansen van Vuuren stuur vir my die volgende, ek weet darem nie so mooi nie.......
Plaas witbrood langs mekaar in 'n tertbak. Engelse mense sny die korsies af.
Smeer mayonaise oor. Sprinkel dan kaas oor.
Plaas weer brood bo-op en hou so aan tot vir genoeg mense of tot bak vol is.
Gooi dan room oor alles.
Bak in oond, 180 grade tot brood onder bruin, [ soos toast ] .
As jy van souserige ding hou gooi baie mayonaise en room, ens.
Ek het toe mos ingeskryf vir Huisgenoot se Kersverhaal-kompetisie, geen prys gewen nie, maar hier is my poging: Die Kersgeskenk
Ek en my wederhelf, is oppad na die plaaslike ouetehuis. Sedert my pa, wat ‘n inwoner daar was en presies drie jaar gelede oorlede is, neem ons elke jaar Kersgeskies vir die inwoners.
Ons hou stil voor die gebou en elkeen haal ‘n groot sak vol geskenke uit die kattebak. Binne gekom, stap
sy na die vroue vleuel en ek loop die blinkgepoleerde gang af na die mansafdeling.
Hy is weer op sy gunsteling onderwerp, sy wedervaringe gedurende die Tweede Wêreldoorlog toe hy in Noord Afrika diens gedoen het. Dan vertel hy weereens van sy verloofde, Beth, wat hom vir ‘n ander man gelos het terwyl hy weg was. Hulle het albei in Londen gewoon en het ‘n maand voor die oorlog uitgebreek het, verloof geraak. Sy was ‘n winkelassistent en hy ‘n soldaat in die weermag.
Hy is later ontslaan en in Londen aangekom, was hy verpletter om te sien dat die buurt waar Beth gewoon het verpletter was deur die Duitsers se bomaanvalle. Ook die winkel waar sy werksaam was, is heeltemal vernietig. Na maande se vrugtelose gesoek het hy aanvaar dat Beth moes omgekom het in die aanvalle wat Londen nag na nag geteister het. Kort daarnan het hy verhuis Suid Afrika toe om ‘n nuwe lewe te begin. Ons kuier lekker vir nog ‘n uur of so toe my vrou saggies aan die deur klop en aandui dat ons moet aanstaltes maak.
Oppad huis toe gaan die gesprek oor die spesifieke twee oumensies, Tannie Liz en Oom Nathan. Ons stem saam dat dit so tragies is dat die oorlog soveel mooi verhoudings tot niet laat gaan het. Ek vra uit oor Tannie Liz se omstandighede. My vrou vertel dat Beth in Londen woonagtig was en pas verloof geraak het toe die oorlog uitbreek en haar verloofde, Jonathan weg is Noord Afrika toe.
Ek plaas graag weer en van Minette se artikels, ek verlees my altyd an haar skryfstyl, soos sy skryf, so is sy. Ek sien ook dat daar nou van Minette se artikels in Wegbreek verskyn, gaan kyk gerus!
Amal wag. Vir die skip om te kom. Vir die een wat die hart gaan heelmaak. Vir payday. Vir beter dae. Daar hang 'n sadness oor die afwagtendes. Soos siekes in 'n spreekkamer wat weet dat die dokter op onbepaalde verlof is. Ons is so vasgevang in die alledaagse roetine van oorlewing dat ons nie meer weet wat om te verwag nie. Tien jaar terug se drome het vervaag in die niet. In 'n 'ek-dink-nie-ek-kan-dit-meer-doen-nie'. Sê wie? Elke dag brul met uitdagings en moontlikhede.
Soos die naweek op Swakop. Ek sit op die sypaadjie en eet slaptjips in bruinpapier. Ghries op die wange. Seebries in die hare. Winterson op die rug. Advertensie-materiaal. Suur tannie stap verby en klik verontwaardig. Ongehoord, skril sy vir haar oordonderde man wat met dooie oë agterna sleep. Ek kyk haar al kouend agterna en ek sidder. Wat is ongehoord, sou ek graag vir haar wou vra. Wat het vir tannie so ongelukkig gemaak dat tannie so swaar aan die mondhoeke dra? Miskien moet ek haar inhardloop en vertel van gisteraand. Toe ek geblikte shrimps en mayonnaise uit 'n frisbee geëet het. Bo-op 'n duin met 'n blikbeker vol OBS in die hand. Heel dekadent. Wat 'n voorreg. Wat 'n sonsondergang.Wat 'n heerlike sooibrand. Maar ek los dit liewer, want sy sal my seker laat sertifiseer. Ek weet almal se smake en voorkeure verskil en dis reg so. Party mense hou van formaliteit en leef dit uit sonder om jou soos 'n pleb te laat voel. Maar ek het 'n probleem met die alewige vooruitbeplanning, die reëlings, die VIP-lyste en die gevolglike rampspoedige partytjie. Dis die gewag op die groot dag wat die lekker wegvat. Jy stress jou op oor die rok, die skoene, die partner, die baby-sitter. Dan kom die groot aand. Jy blaas soentjies verby onbekende beroemdes se wange. Hiperventileer in jou stywe nommertjie. Heelwat jolig met 'n tikkie jolyt. Maar die heeltyd knaag die gewonder in die agterkop -- gaan die antwoord homself op hierdie geleentheid ontbloot? Gaan ek vanaand insig verkry? Gaan die wyse man van sy berg af kom en al die raaisels oplos? Met my luck sal die wyse man iets sê soos: Die Noordelig skyn op die bont chrysalis, vasgevang in koue kristal. Huh? The plot thickens.
Hoewel hy sê dat hy nog nooit Boeremusiek gespeel het nie, is daar honderde plate om die teendeel te bewys. Ek glo wat hy vir ons probeer sê het was dat hy nie soos in 1930 sonder versterking sonder tromme ens. gespeel het nie maar dat sy musiek tred gehou het met die vordering in die tegnologie. Inteendeel Nico Carstens het saam met Rassie Erasmus van ons mooiste Boeremusiekplate gemaak. Bron: 15 Goue Jare: 1989-2004 Boeremusiekgilde Pasella
Regs klik hier om die resepte eBoek met Kaaskoekresepte af te laai
BANK RYE ONS finansiële instellings is 'n belangrike boublok in ons ekonomie. Die meeste mense wat ek by handelsbanke ken, is gaaf en doen wat hulle kan vir die gemeenskap in die vorm van skenkings aan die Kankervereniging, die Dierebeskermingsvereniging en instansies wat na behoeftiges omsien.
Op 'n persoonlike vlak is daar seker maar min van ons wat ons nie reeds tot die bankbestuurder gewend het om ons in moeilike tye te help met 'n ekstra ou oortrokke fasiliteitjie of so nie.
Maar ai, kan ons banke nie net ‘n bietjie meer bedag wees op die nood van kliënte wat, ondanks internet bankgeriewe, bankkaarte wat by outomatiese tellers gebruik kan word en selfs selfoonbankdienste, tog van tyd tot tyd in 'n ry moet staan en persoonlik deur 'n teller gehelp word nie?
FNB, jammer om julle uit te sonder, maar dit is by jul tak in Onafhanklikheidslaan daar skuins oorkant die koedoe, waar ek my nou die dag so liederlik vererg het. In die proses van vererg en opruk, besef ek dat g'n vloermoer of bitsige aanmerking of opmerking enige verskil gaan maak aan die saligheid van die 36 mense wat saam met my in die ry staan nie. Hier moet ek bek hou en stert swaai en die geduld van sewentig maal sewe Jobs aan die dag lê.
Daar is vier toonbanke vir kassiere en 'n ekstra een vir 'n sogenaamde "Express Teller". Dit is 12:00 in die middag, die bank is tjok en blok vol en net twee van die vier tellertoonbanke is beman. By die kitsteller is daar 'n groot, leë afwesigheid.
'n Ou oom agter my in die ry begin mor. Hy roep 'n sekuriteitsman nader en vra of hy nie iemand kan gaan roep om op die benarde situasie waarin die 38 mense (want die ry groei vinniger as wat die voorste kliënte gehelp word) aan te spreek nie. Die arme sekuriteitsman trek sy skouers op.
Ons staan en beweeg voetjie vir voetjie vorentoe. Ek tel die mense voor my in die ry. Daar is 25 voor my, gedeel deur die twee tellers beteken dit dat ek 12 en 'n halfste van voor is. Daar is die lang, slanke, swanger vrou met die rooi trui, die tannie met die gehekelde pienk wolmussie op die kop, die besadigde man met die tienerseun. Die seun met sy Nike têkkies en hande in die broeksakke leun soos 'n moedelose bejaarde teen die pilaar en wag vir sy pa wat soos die res van ons, skuifel skuifel in die ry. Die tyd stap aan. Ek is nou al 'n halfuur in die ry en beklee die 9de posisie van voor. Een of ander bankbeampte kom met 'n deftige dame met 'n geborduurde pashmina uit 'n ander rigting gestap, praat stilletjies met die arme oorwerkte teller in die derde afskorting. Die deftige dame bly staan daar voor en toe die teller met sy kliënt klaar is, spring grênd mevrou voor in. A nee a! Daar is 'n kollektiewe sug van verontwaardiging wat onder ons beteuterde rystaners opgaan. Grênd même wil nie sommer 'n gewone inbetaling doen nie, nee, sy is duidelik 'n sakevrou wat 'n boek vol tjeks en 'n banksak vol geld inbetaal. Die teller moet boonop ook eers die kleingeld uitsoek en soort by soort bymekaar kry voor dit in sakkies geplaas en geweeg kan word om die regte bedrae te kry. So gaan dit aan. Ek staan nou op nommer vier in die ry. Uiteindelik kom nog 'n teller op diens en daar is nou drie van die vier toonbanke beman. Die kitsteller se plek is nog leeg. Die drie kliënte voor my is almal van sakeondernemings en bring hul banksakke en boeke te voorskyn. Al drie toonbanke word nou beset met mense wat op sakeondernemings se rekeninge kom inbetalings doen. Die res van ons met ons enkele tjek of paar note wat inbetaal moet word, sug weer kollektief.
Job, waar is jy? Ek weet jy is diep beproef, maar genadiglik is jy 'n ry in 'n oorvol bank met onderbemande tellertoonbanke gespaar gebly.
Kan die banke nie maar op die uitkyk wees vir wanneer die rye lank raak en 'n ekstra teller van iewers agter opkommandeer om te help nie? En wat van 'n aparte toonbank vir die besigheidsrekeninge?
Ek stem saam met Estelle, toe ek jare gelede bankkassier was, het elke kassier sy eie tou mense gehad om af te werk, jy het gewerk dat jy klap om jou ry af te werk. Deesdae is daar net een lang tou en jy gaan na die eerste en die beste kassier sodra dit jou beurt is. Daar is absoluut geen haas by die kassiere nie, die mense in die tou kan mos na een van die ander kassiere gaan, hoekom vinnig werk? Ek sorg dat ek deesdae so min moontlik in die bank kom.- Peter
‘n Bak vol insuurskottelgoed
Ouma Anna Grobbelaar van Bedford was een van my baie moeders. Vele kere dat ek by haar huis daar aan die Kagabergkant van die dorp skuilte gevat het as die storms om my woed. Kerkstorms. Skinderstorms. Nonkonformis-storms wat ek in my uitgesprokenheid ontketen het. So geborge as wat ‘n kleindorplewe is, so skuilteloos kan dit wees. Jou sake is almal s’n, en andersom. Almal se kombers en almal se matras, en orals lê ‘n ding. ‘n Puik kant van ouma Anna was haar netheid. Elke doilie, kruiebottel en blompot had ‘n plek. Sy kon in die donker ‘n goue haakspeldjie raakvat sonder haar bril. En haar kombuiswasbak was altyd leeg. “Ek pes insuurskottelgoed,” en sy het die koppie voor jou lippe weggevat vir uitspoel. “En besides, cleanliness is next to Godliness.”
Laterjare het ek ouma Anna se netheid geërf. Maar vóór dit was daar knaend chaos in Plasketstraat 2. Almal smyt neer, bêre dinge in die raarste gate. Niks het ‘n plek nie; almal is byterig as iets soek is. As die foon nie afgesny is oor laatbetaling nie, het die tjekboek verdwyn. Kwitansies en waarborge vir elektriese ware was ‘n dagmerrie. Laaie was verstop van onpaar kouse, souweniers, pap tennisballe, droë penne. Almal se kaste het soos wasgoedmandjies gelyk. Die wasbak was immer getoring met skottelgoed; die strykmandjie het booggestaan. As dit nie ‘n aardrykskundeboek is wat soek is nie, is dit ‘n skêr of ‘n spanner. Dosyne male is die huis omgedolwe op soek na die motorsleutel. As die tuinlus my pak, spandeer ek eers ‘n halfdag om die grafie en vurkie op te spoor. Breek ‘n skoolskoenveter 7.00 soggens, raak dit stiknag, want daar ís veters, maar waar? Om nie te praat van altyd-laat-wees nie. Teen die tyd dat almal aangetrek en in die kar is, is die gees droewig-beneuk. Dan kom die nekbreekrit. En daar is altyd iets wat iemand vergeet het. Toe op ‘n dag besluit ek dis genoeg en belê ‘n huisvergadering. Aanwaarts sal ons ouma Anna se beleid volg. Ek sit my vuiskant op die tafel en verbied ‘n geskop van die versene teen die prikkels. Die gryse neem verlof en ons begin uitgooi. Wegpak, weggee, verkoop. Tip toe. Maak vuur met krismiskaarte en papiere. Bokse en bokse bottels vir die tuisnywerheid. Die koshuiskokke vat getjipte koppies, geroeste broodpanne, gehawende plekmatjies, gordyne, seepbakkies. Tydskrifte vir die spreekkamer. Nonsensboeke vir die biblioteek. My ou gryse se senuwee-snare wil skiet, want hy’s ‘n man vir opgaar. Toe ek sy ’76-trouskoene wil weggooi, pieng die eerste snaar. Maar ek bly onverpoosd werf opruim, en voel hoe die oopheid tot in my sielewerf oorspoel. Lig, ligter, veerligste. Ou bagasie van vergete reise wat my pad versper het. Wêreldsbagasie, gemoedsbagasie. Is waar wat Spreuke 27 sê: Klip en sand is swaar om te dra, maar die ergernis wat ‘n dwaas veroorsaak, is swaarder as altwee. ‘n Maand later was elke opgaarhool afgebreek. Gordyne gewas, binnemure geverf, meubels geolie, vensters en kopergpoed opgeblink, sleutelrak opgesit, liassering gedoen, administratiewe wanorde uitgesorteer. My ou gryse se snare het weer nootvas gepieng, en Plasketstraat 2 was ‘n tabernakel van vrede. Op ‘n noordewinddag is ek kwartpad die Kaga op om alleen in die berg te huil. Oor aardsgoed wat mens kan weggooi. Party sielsgoed ook. Tog, daar is sielsbagasie wat elke mensling noodwendig soos klip en sand moet saamdra, al wil jy nie. As jy nie al om die ander volmaan ‘n renosterbosbesempie bind en jou binnewerf natspat en by die doflig van die maan vee nie, sal die brandnetels oorneem en jou vol jeukknoppe laat uitslaan. Tot jy jou stukkend krap. Ouma Anna was op-die-kop oor cleanliness en Godliness. Help weinig jy probéér jou binnewerf ontstrik, terwyl jou buitewerf vol insuurskottelgoed staan. Maar mens moet wakker loop en jou mates reg uitmeet. Want van te veel buitewerf opruim, kom jy straks nooit by jou binnewerf nie. En uiteindelik is die een tóg maar ‘n spieëling van die ander. Hier is ons al weer.....
Ek ry die in my epos, lees maar saam met my:
Arme, stomme Februarie. Nie eens genoeg dae om ’n ware maand te wees nie en kry toe maar Valentynsdag sodat hy nie sleg moet voel nie. In Februarie gooi die meeste mense hul voornemens vir die nuwe jaar oorboord, begin weer rook/drink/vreet, en verval in diepe depressie, want die hond is pregnant en die vrou kla sy's moeg om almal se slaaf te wees.
Maart - nou ja, foei tog. Nog vis, nog vlees. Dis te koud vir somersklere en te warm vir wintersklere. Jy kry ’n vieslike griep en vergeet jou selfoon op die apteek se toonbank. Die rentekoers gaan op en Breggie dreig om universiteit op te skop en haarself te gaan soek op 'n pelgrimsreis deur Indië. Graeme Smith bedank as die Proteas se kaptein, want hy wil meer tyd saam met Herschelle Gibbs deurbring.
Julie het nog nooit die son gesien nie. Hy dra 'n grys mus, 'n langpyponderbroek en stewels wat sy voete laat stink. Dis nat in die Kaap, droog in Gauteng en koud in die Vrystaat. In die hoofstraat van Benoni, vroeër herdoop na Charlize Theron Boulevard, open ’n Charlize Theron-droogskoonmaker, 'n Charlize Theron-skoonheidsalon en 'n Charlize Theron-drankwinkel.
Eintlik wou Augustus nog altyd September gewees het. Nou steel hy maar 'n paar bloeisels en 'n bietjie son om sy vaal gesig in te kleur. Almal karring net aan, behalwe ons adjunkpresident, wat die wêreld vol rits in haar eie Gulfstream-jet. Sy sê gerugte dat sy haar vliegtuig teen 'n onbekende bedrag by 'n kontak van Schabir Shaik gekoop het, is ongegrond. September is net 'n ander woord vir sinus. Meeste mense stik, stotter en snuif die maand deur. Patricia Lewis en Amor Vittone skryf saam 'n boek: “Skoonheid vergaan, maar silikoon bly staan.” Pa val van die leer af terwyl hy die geute verf, en ma sluit by Weight Watchers aan, want die vakansie is net om die draai.
Oktober is miskien die mooiste, mooiste maand, maar terwyl die lente sy kleure en geure in 'n weerbarstige streep oor die landskap trek, klim die herinnering aan verspeelde dae onder jou gewete in. Die jaar is amper verby en wat het jy nou eintlik gedoen. Bôgeroll! Die boek wat jy wou skryf, die marathon wat jy wou hardloop, die slegte gewoontes wat jy sou afleer – het niks van gekom nie. In stede daarvan is jy luier, dikker en dommer as ’n jaar gelede.
November begroet jou met 'n kakofonie van voortydige Krismisklanke. Ná drie doppe op die office party beledig jy jou baas, lê aan by die ontvangsdame en brand 'n gat in die duur, gehuurde tafeldoek. Op Guy Fawkes raak die hond, die huishulp en die tuinslang weg. Sussie word naar op haar matriekafskeidrok en boetie kleur sy hare pers. Desember is die begin van die einde. Steve Hofmeyr stig sy eie kerk, “F*k*ofpolisiekar” stel hulle gospel-CD vry en Leon Schuster se nuwe fliek, "Daar's 'n Xhosa in my kooi", is 'n wegholsukses. Op Oukersaand gee pappa vir mamma 'n bottle "You're the Fire," en mamma maak vir pappa so warm dat hy Kersdag nog vonke doodslaan.
Met elke uitgawe fokus ek op 'n Afrikaanse webwerf. Gaan kyk gerus na die Bloedrivier webwerf
Iemand wat in Melbourne woonagtig is stuur vir my nou die dag die skakel na 'n webwerf wat Afrikaanse midi's op het asook die woorde van 'n hele klomp Afrikaanse volksliedere. Johann Lochner, die eienaar van die webwerf verleen toe goedgunstiglik toestemming dat ek van die woorde vir my nuusbrief kan gebruik. As julle self wil gaan kyk,klik op die skakel: Ons Blêrkas van Afrikaanse VolksmusiekEk wil egter hierdie keer die woord van die liedjie - Bloedrivier - hier weergee. Dis vir die eerste keer gesing by
die Geloftediens op Bloedrivier hierdie jaar. Dit is bestem om 'n treffer te word sodra dit vroeg in 2008 op
Coreen se eerste CD sal verskyn.
'n Monument sal hulle bou en die dag sal heilig bly,
Hul enigste wapen - hul geloof - met die Here aan hul sy ...
Die nag was kul en donker, die impi's staan en wag,
die lampies op die ossewaens soos Mahlozi's in die nag
'n Strandwolf sluip daar tussendeur, hy's onheilspellend daar
In die geslote walaer, in 'n see van heidendom
is daar 'n lig wat helder skyn - die lig van Christendom.
Die stemme van 'n mannekoor weerklink deur digte mis
Twee skote van 'n dubbel-loop, die stryd het pas begin
Die isilongo kondig aan Dingaan - ons sal oorwin
Die veld drink bloed, soos op Golgota - dit moet ons verstaan
Die Franse noem dit vinaigre – suur wyn. Dit is hoe asyn per ongeluk ontdek is. Die maak van asyn is ‘n eenvoudige proses. Eerstens word natuurlike suiker met die byvoeging van gis verander na alkohol. Daarna is Acetobacter bakterieë verantwoordelik vir die verandering van die alkohol na suur. Hierdie tweede fermentasie proses vorm die asyn.
Deur die eeue heen is asyn gemaak van die molasse, sorghum, vrugte, heuning, bier, stroop, aartappels, beet, malt en graan. Die proses van twee fermentasie bly presies dieselfde. Eers van suiker na alkohol en dan van alkohol na asyn.
Daar is verskillende tipes asyn wat ons vandag gebruik en elke tipe het sy eie storie. Balsamiese asyn word gemaak deur die druif te kook en dan gaan dit deur ‘n natuurlike fermentasie proses deur die asyn in verskillende vate van verskillende hout te plaas. Daar word geen ander kruie of spesery bygevoeg nie.
Met die maak van mout asyn word die stysel eers verander na suiker en daarna gefermenteer.
Rooi- en witwyn asyn word gemaak van geselekteerde rooi- en witwyne wat dan ‘n tweede keer gefermenteer word. Die asyne neem gewoonlik so ‘n bietjie van die smaak en geur van die wyn aan.
Dan kry mens ook ryswyn. Wat ryswyn uniek maak is dat dit ‘n redelike sagte smaak het en dat dit gegeur kan word met kruie en speserye. Daar is ook nog appel asyn wat vir verskeie redes in ons huis is.
Deur die eeue is asyn gebruik vir baie dinge. Die Babiloniërs het asyn gebruik om kos in te preserveer. Roomse legioene het asyn gedrink as ‘n verfrissings drankie. Tot Cleopatra het al ‘n weddenskap oor asyn gewen. Sy het blykbaar iemand gewed dat sy ‘n fortuin kan uitdrink saam met ‘n ete. Wat sy toe gedoen het was om pêrels in asyn op te los en toe te drink. Sy het die weddenskap gewen.
Hippokrates het asyn se medisinale waarde ook raakgesien en in die Bybelse tye is asyn ook gebruik vir helende eienskappe. Toe Hannibal oor die Alpe getrek het, het hy vuur om die rotse wat in sy pad is, gemaak. As die rotse dan baie warm is het hy asyn op die rotse gegooi. Dit het veroorsaak dat die rotse kraak en verkrummel.
Asyn kan omtrent vir ewig hou. Aangesien asyn suur is, is dit selfpreseverend en dit het ook nie verkoeling nodig nie. Gekleurde asyn kan miskien sy kleur begin verloor maar nie sy smaak nie. Probeer gerus om verskillende tipes asyne in die huis aan te hou en begin eksperimenteer met die verskillende smake. U kan dalk verras word. Agterpad Reisnotas - versamel deur Braham van Zyl
DIE GANNAGAPAS en MIDDELPOS; Noord-Kaap Provinsie Bennie Hansen van Ashton skryf op 8 Augustus 2006 aan my:
“Baie dankie vir al die interessante plekke wat jy met ons deel. Ek wil jou vertel van hoe ons verlede Saterdag met ons motorfietse oor die Gannagapas na Middelpos gery het. Ons beginpunt vir dié besondere reis was vanaf die Ceres Karoo pad, net voor die Tankwa Karoo Nasionale Park, waar ons regs afgedraai het. Ons het in die hotel op Middelpos oorgebly. Die berge het gelyk of dit aan die brand is, so oortrek was dit van die blomme. Orals het riviere geloop. Ek wonder of ek dié deel weer so in my leeftyd gaan ervaar. Dit was regtig ‘n belewenis. My motorfiets is nog in myl afgemerk en ons het vir dié tog heen en terug 240 myl gery.” Skryf vir Braham en vra om op sy poslys geplaas te word en ontvang sy reisbeskrywings direk van hom af!
'Hierdie huis,' sê die eiendomsagent, 'het beide sy goeie punte en sy slegte punte. Om aan jou te wys dat ek eerlik is, gaan ek openlik daaroor wees. Die nadele is dat daar is 'n chemiese fabriek een blok suid is, en 'n abbatoir 'n blok noord.' 'Wat is die voordele?' vra die voornemende koper. 'Die voordeel is dat jy altyd kan sê in watter rigting die wind waai.' Die aantreklike jong spraakterapeut vestig haar in die Kaap, waar sy 'n praktyk begin. Sy het 'n groepie hakkelende jong mans, maar maak nie eintlik vordering met hulle nie. Uiteindelik besluit sy om 'n ongewone eksperiment te probeer: Sy kom na die groepsessie met skamele klere aan. Sy beloof dat as enige van die jongmans in die groep vandag 'n sekere ding kan regkry, sy hom 'n Franse soen sal gee as beloning. Hy moet die dorp waar hy gebore is, se naam kan sê sonder om te hakkel. So gesê, so gemaak. Opgewonde probeer die eerste ou: 'K-k-k-k-k-Kaapstad!' en sink moedeloos op sy stoel neer. Die tweede ou staan op en sê: 'MmmmmmmMalmesbuRy!' en slaan moedeloos op sy heup. Die derde ou haal diep asem en sê: 'Durban!' 'Mooi!' sê die spraakterapeut en soen hom 'n volle minuut lank met oorgawe, soos sy beloof het. Toe sy klaar is, vra sy: 'En wat sê jy daarvan?' Waarop hy uitasem antwoord: '.....v-v-v-v-v-ville!' Van: http://skoongrappies.com
Armman se Poeding 1 Koppie meel
1/2 Koppie kookwater Kook alles saam. Gooi warm oor poeding wanneer uit die oond kom. Bedien warm of afgekoel met vla Brood-en-Botterpoeding 10 snye wit brood, korsies afgesny en in groot blokke gesny
Smelt die botter in die melk. Klop die eiers goed en voeg die melt-en-bottermengsel daarby. Roer goed deur.
Gooi melkmengsel oor die brood en laat week vir sowat vyf minute. Bak vir 40min op 180° (tot gestol) Intussen, maak die bolaag:
Bedien met vla indien verkies. Bruinpoeding Sonder Eiers 3 kop Meelblom
Sout Smelt botter en stroop saam, laat afkoel. Los koeksoda in melk op en roer in.
Sif meel en sout in en meng deeglik. Stroop:
Kook 3 kop suiker, 6 kop kookwater, 1 eetl gouestroop en 1 eetl botter in 'n groot kastrol. Skep lepelsvol deeg in warm stroop en laat opkook.
Joghurt-Tert/Poeding 500ml Joghurt
Joghurt [opsioneel] Gebruik enige geur joghurt van jou keuse en gebruik dieselfde geur jellie.
Suurlemoenjellie is veilig om saam met alle joghurts te gebruik aangesien daar nie alle geure jellies beskikbaar is nie. Meng jellie met 1 koppie kookwater en laat afkoel. Klits alle bestanddele goed saam tot romerig. Vir poeding:
Pak beskuitjies of konfytrol ("jamroll") in tertbak en gooi mengsel bo-oor en laat stol in yskas Karamelpoeding Beslag
125 ml botter Kook alles saam en gooi oor warm poeding. Koue Sagopoeding 4 koppie melk. 1 koppie melk. 4 eiers. 1 koppie kookwater. 1 koppie sago. 1 koppie suiker. 1 p. jellie Kook 4 koppie melk en sago saam. Meng orige melk, suiker en eiergele en voeg by sagomengsel. Los jellie in kookwater op en voeg by mengsel. Klop wit van eier styf en vou in. Plaas in yskas. Ou Boereraat
Drup 2 of 3 druppels dun skoon teer op di hoof
Flugsout sterk opruik
'n Koppi sterk koffi drink
Was die voorhoof en slape met asyn
Klapperoli met fyngesifte kruit insmeer
Sit 'n seepplystertji op di slape
Die Pakesel-sindroom Waaraan dink jy as jy die term ‘pakesel’ hoor? Waarskynlik sien jy iets soos ‘n prentjie van ‘n reisiger op pad iewers heen. Die man voor ry op sy perd en agter hom aangetou kom ‘n donkie wat gepak is met allerhande bale, tasse en bagasie. Die HAT koppel egter ook ‘n ander begrip aan pakesel, naamlik: “Iemand op wie almal werk aflaai.” Wanneer jy toelaat dat mense hul werk, take en pligte op jou aflaai, ly jy aan die pakesel-sindroom. Jy laat dit toe en sus jouself met die wete van “as jy iets gedoen wil hê, gee dit aan die besige man.” So gee dit maar vir my, my skouers is breed. Maar as jy toelaat dat mense net werk en take op jou stort, raak jy toegegooi onder ‘n las wat jy later nie meer kan dra nie. Jy fokus mettertyd nie meer behoorlik op jou taak nie, en van te veel werk word alles half gedoen. In ‘n poging om almal tevrede te stel, hardloop jy rond en is aanmekaar besig. In die proses gaan jou werk se kwaliteit agteruit. Voeg hierby stres en uitbranding wat deel is van ‘n oorlaaide werksprogram. Dit is nie net in die werkplek waar dit van toepassing is nie. Neem nou maar net die moeder van die huis. Sommige huisvroue en moeders ooreis hulself. Die vrou moet werk en inkomste verdien en dit tap haar energie. Kom sy by die huis moet sy kos kook, wasgoed doen, huis skoonmaak, skottelgoed was, die kinders help met hul huiswerk en take, die kinders rondry, gaan inkopies doen en dan het sy nog nie eers begin om haar man gelukkig te hou nie. Dit terwyl die man agteroor sit en televisie kyk en die kinders “playstation” speel en met hulle vriende kuier. Toegegee dit gaan in baie huishouding nie so nie – maar daar is wel baie huisvroue wat soos ‘n pakesel haar afsloof vir die gesin. In my praktyk is een van die dinge waarmee ek te doen kry juis die pakesel-sindroom, Mense wat toelaat dat hulle gebruik en misbruik word. Uiteindelik eis die oorlading sy tol en begin simptome van depressie, angs, neerlagtigheid en stres voorkom. Dit voel of alles ophoop en ophoop en jy nooit onder die berg van werk gaan uitkom nie. Ek wonder hoeveel mense gaan elke dag gebukkend onder die neerdrukkende las van te veel hooi op hul vurk, knakkende onder te veel pakkasie en pligte om te dra. Jy het egter die reg en keuse om nie langer pakesel te wees nie. Die volgende wenke kan help:
· Neem ‘n besluit om nie langer ‘n pakesel te wees nie.
· Jy het die reg om ‘nee’ te sê.
· Jy het die reg op ‘ek-tyd’ – dis tyd waaraan jy aandag jou belange, behoeftes, ontspanning en plesier gee.
· Jy het die reg om te delegeer.
· Fokus op jou taak op hande en moenie toelaat dat ander hul werk op jou aflaai nie.
· Verwag en staan daarby dat ander lede (in die werkplek, gesin) ook hul kant bring.
· Organiseer jou take vir die dag reg en doen tydsbeplanning.
· Skeduleer spesifieke tye vir take, en in daardie tye wil jy nie onderbreek word deur ander mense en dinge nie. Fokus jou aandag op ‘n taak en handel dit na die beste van jou vermoë af.
· Konsentreer op deeglike beplanning en doelwitte en nie krisisbestuur nie.
· Laat ander (ook jou kinders) verantwoordelikheid aanleer en aanspreeklikheid aanvaar vir take en probleme.
· Moenie probeer om iedere en elk se kastaiings uit die vuur te krap nie – leer eerder ‘n persoon om self probleme aan te spreek en op te los.
· Leer om standpunt in te neem.
· Identifiseer die eselpakkers in jou lewe en laat hulle duidelik verstaan dat jy deur hulle modus operandi sien en jy onmiddellik ‘n stop hieraan sit.
Sommige mense is van nature ‘n pakesel. Dis deel van ‘n hul samestelling as mens om toe te laat dat ander van hulle ‘n pakesel maak. Hulle vind dit moeilik om te verander. Jy is maar gewillige hansie die kneg. Beteken dit wanneer jy die pakesel-sindroom wil afskud, dat jy lui is en nie wil werk nie? Nee, glad nie. Dit beteken net jy laat nie toelaat dat ander van jou ‘n pakesel maak deur hul werk en take waarvoor hulle nie lus is nie, op jou te kom aflaai. Het mense werklik respek vir jou wanneer jy die stortingsterrein is van hulle werkskuheid, gemaksug, laksheid, traagheid, onvermoë, lamsakkigheid, verwaande belangrikheid, vrotsigheid, futloosheid, ruggraatloosheid, onverskilligheid, onbedagsaamheid, lusteloosheid, manipulasie, flaters en foute, valsheid of nalatigheid? Werk hard, doen jou beste, gee jou alles, help ander – maar jy hoef nie langer pakesel vir ander te wees nie. Maar indien jy steeds pakesel wil wees, wees dan eerder ‘n pakesel vir jouself as wat jy ‘n pakesel vir ander is. ‘n Sprankie gedagte vir die dag “Vele hande maak ligte werk.” - Spreekwoord -