WOORDE WAT WEEG: Mari Grobler - Toe dit nog vroeg was (2010)
Mari Grobler. Toe dit nog vroeg was. Tafelberg Uitgewers, 2010.
Die bundel praat met die hele tradisie van die San, nie net met die Afrikaanse tekste nie, maar ook met Stephen Watson se Return of the moon. Veral Eugène Marais se boesmanverhale word hier geaktiveer en die herdigtings van Antjie Krog word ook opgeroep. Grobler gee egter haar eiesoortige interpretasie van die gegewe. Sy werk met min woorde, helder beelde en die verse het beslis ‘n sjamanistiese kwaliteit. Daar is enorme skoonheid in hierdie eenvoud opgesluit. In spaars woorde neem sy jou terug na al die debatte oor hierdie gedigte, onder andere die kwessie van besit/appropriasie. Aan wie behoort hierdie tekste van die San? Daar was al woedende en onverkwiklike debatte hieroor.
Die Bleeks is die opskrywers en hierna het die tekste allemansgoed geword. Elke digter wat uit hierdie bron kom skep het, gee ‘n eiesoortige interpretasie aan die teks. En dis tekste wat alreeds afgelei is. Mari Grobler gee myns insiens ‘n oorspronklike en nuwe spin op hierdie tekste.
Kxau, eienaar van stories
het droom geword, hy lê alleen
in ‘n skuiling met sy bene na die ooste
hy rus in ‘n diep graf tussen rotes
met ‘n waterskilpaddop gegraaf –
hy kom steeds as dit reën (70)
Daar is mooi en sterk beelde (soos “Die volstruis laat my vlug met die wind van voor. // Hy wat soos weerlig skop” (26) of
die maer hart
‘n leë poel (13)
Dis so jammer hierdie bundel het ongemerk verbygegaan, want dit verdien beslis meer aandag. Dis goed om binne die intellektuele tradisie ook hierdie soort gedig te lees wat sterker op die emosies aanspraak maak.
Posted by Johann de Lange at 7:58 AM
Labels: 2010, Die Volksblad, Joan Hambidge, Mari Grobler, Tafelberg Uitgewers, Toe dit nog vroeg was