Waters Waar Rus Is: June 2013
Deel teoloog in Mandela-beeldbouprojek?
Ek kan nié prof. Kobus Kok, UP-teoloog, se Godsbeskouing van Jesus Christus - soos verwoord in "Aspekte van Mandela 'herinner aan Jesus' " (DB,27.06) - onderskryf nie. Alhoewel hy te kenne gee dat hy nié Jesus en Mandela gelyk stel nie, tref hy tog, vir homself, vergelykbare ooreenkomste tussen hulle waarvolgens, na my mening, Christus se Godsbeeld in gedrang kom.
Kok beweer dat beide Jesus en Mandela "die diepgaande vermoë gehad (het) om diegene te vergewe wat teenoor hulle oortree het." Dit is 'n opportunisties oppervlakkige uitspraak. Kan die aard en omvang van Mandela se vergewing hoegenaamd vergelyk word met die aard en omvang van Jesus se vergewe? Beslis nie!
Kok sê verder: "Jesus was ook volledig mens." Dit is waar, maar maak dit Christus en Mandela hoegenaamd vergelykbaar met mekaar? Ongetwyfeld nie! Jesus was die sondelose mens; Mandela, soos ook ek, nié.
Impliseer Kok dat Jesus slegs maar 'n profeet was tussen ander voorafgaande profete wanneer hy sê: "Sy opstanding uit die dood onderskei Hom van ander profete"? Kok noem "leiers soos Moses, Jesus, Gandhi, Martin Luther King en Mandela..." in dieselfde asem, en wys op "die lyding wat ander mense hulle aandoen." Kan enige sterfling, soos Mandela, se lyding vergelyk word met dié van Jesus? Beslis nie!
Ek dink dat enige poging tot 'n vergelyking - van watter aard ook al - tussen 'n sterflike mens met sy sondige natuur, soos Mandela, en 'n onsterflike en heilige Goddelike Wese, soos Jesus, nie toelaatbaar behoort te wees binne enige Christelik teologiese denkraamwerk nie. God sê dan self: "Met wie kan jy My vergelyk...wie kan 'n vergelyking met My deurstaan?" (Jesaja 46:5). Jesus is óók God!
Hoewel verskillende menings oor Kok se siening van Jesus en Mandela bestaansreg het, is een daarvan dat Kok waarskynlik graag deelneem aan van die laaste Mandela-beeldbouprojekte.
'n Billike uitdaging aan Van der Linde
Hendrik van der Linde (DB,27.06) beskuldig my, aan die hand van die digterlike pen van Oscar Wilde, dat ek (vry vertaal): 'n sinikus is wat die prys van elke ding ken, maar die waarde van niks begryp nie.
Ek is heeltemal bereid om Van der Linde se etiket van sinikus te aanvaar op voorwaarde dat hy hier in die briewekolom onomwonde bo enige twyfel, en sonder enige teenspraak, die teendeel van my mening, soos gestel in my skrywe, "Presies hoe hoog is prys vir kerkeenheid?" (DB,25.06), kan bewys. Daarin het ek gewys op die potensiële gevare wat kerkeenwording kan inhou vir die Afrikaanse taal as voortgesette kerk- en kanseltaal, die drie Formuliere van Eenheid se eeue-oue sentrale plek in die NG Kerk, stemme wat opgaan vir plekinruiming vir die verafrikanisering van die kerklike omgewing, die moontlikheid en implikasies van getalsoorheersing deur die drie Engelsgeoriënteerde "dogterskerke", en die uitwerking wat huidige, en toekomstige, lidmaatverliese vir beide gemeentelike en algemeen-kerklike begrotings mag hê.
Indien Van der Linde aan dié voorwaarde en uitdaging kan voldoen - en só kan waarborg dat geeneen van dié dinge wat ek meld ooit waar sal word nie - sal "siniese" lidmate, dalk selfs ook NGK-leiers, hom veel dank verskuldig wees vir sy beswering van die gemelde potensiële vrese. Sou hy egter in gebreke bly om dié uitdaging en voorwaarde te aanvaar, laat hy lesers géén ander keuse as om te glo dat hy 'n oningeligte en onnadenkende persoon is aan wie se mening weinig waarde geheg kan word. En terloops: ek verseker Van der Linde van die baie hoë "premie" wat ek wel op Bybelse waarhede plaas - juis vandaar my besondere besorgdheid oor die toekoms van die kerk. (ngn)
Wat is die prys vir kerkeenheid?
Dr. Braam Hanekom se Godsdiens Aktueel-artikel, "Kerk-eenheid: Om die groot stap te doen" (DB,19.06), beklemtoon die heersende sterk aandrang om kerkeenheid in NGK-geledere. Aan kerkeenheid is daar egter 'n prys verbonde, maar presies hóé hoog is dié prys? Lukas 14:28 sê: "Wie van julle wat 'n gebou wil oprig, gaan nie eers sit en die koste bereken...nie?" Ek dra geen kennis van enige sodanige kosteberekening vir kerkeenheid deur NGK-leiers nie.
Neem dié prys dalk die vorm van prysgawe aan? Afrikaans as kerktaal lyk na so 'n opvallende prysgawe. Waarom? Die drie "dogterskerke" se sinodale dokumentetaal is reeds slegs in Engels. Die kerklike meerderheidstaal blyk daarom Engels te wees. Voorgestelde kanselruilings kan verdere druk plaas op die voortbestaan van Afrikaans as kanseltaal.
Aanvaarding van die Belharbelydenis open die deur vir verdere belydenisskrifte wat die bestaande drie Formuliere van Eenheid in gedrang mag bring. Daar gaan ook reeds stemme op vir die toenemende verafrikanisering van die kerklike konteks waaronder ook predikante-opleiding. Getallegewys sal die "moeder" deur die drie "dogterskerke" oorheers word waaromtrent prof. Nelus Niemand reeds verklaar het dat hy "met graagte onder die leierskap van die VGK...(sal) dien" (DB,02.10.12).
Lidmaatverliese impliseer verminderde inkomstes met implikasies vir gemeentelike én algemeen kerklike begrotings, en selfs bestaande leraarsposte mag dalk geraak word. Só sou nog verdere prysgawes geïdentifiseer kon word. Van sir Winston Churchill word vertel dat hy 'n Britse stywelip-dame gevra het óf sy vir 'n miljoen pond by hom sou slaap. Sy het, blosend, bevestigend geantwoord. En sal sy vir 'n enkele pond ook by hom slaap? Verontwaardig wou sy weet wát Churchill dan van haar dink, waarop hy toe antwoord: "Ma'am, we've already established that. We're just haggling the price." Ook dieselfde prys-kibbelingsvraag moet in kerklike kring beantwoord word: Wat is die prys vir kerkeenheid?
Moet ANC ekonomiese denke nog evolueer?
Beide ek en Malema is ekonomiese leke - "Begryp Malema SA ekonomie?" (DB,17.06) - die verskil: hy maak dit tot politiek; ek nie. Spaar ons tog net Malema se Mugabestyl ekonomiese bestel! Dit is ongetwyfeld so dat die SA ekonomie verbonde is aan, en geraak word deur, die wêreldekonomie, maar is dit net 'n simplistiese oorsaak-gevolg aangeleentheid? Is die eie nasionaal ekonomiese huishouding in orde?
Is die vraag waarom na-oorlogse Duitsland en Japan hulself ná 20 jaar kon herstel en SA, onder ANC-regering in 'n ooreenstemmende tydperk, ernstige tekortkominge vertoon, 'n legitieme vraag? In beide kontekste is versteuring ervaar. Duitsland en Japan kon dié versteuring sigbaar herstel; SA nog nie.
Is dit nie so dat Duitsland en Japan oor 'n ekonomiese kaart en kompas beskik het waarvolgens hulle kon herstel nie, terwyl die ANC oor geen sodanige instrumente beskik nie? Dié vermoede word deur die ekonoom, Iraj Abedian, in die "Financial Mail" bevestig wanneer hy sê: "Die SA ekonomie was sedert 1994 nog nie só rigtingloos nie" (DB,07.06).
Die ideologiese versteuring van 1994 blyk rampspoedige ekonomiese gevolge vir SA in te hou. Die ANC se ekonomiese beleid is duidelik nie in staat om die armoedespiraal te verlig nie. Vince Musewe, ekonomiese analis van Harare, sê die ANC mag dalk 'n politieke bevryder wees, maar beslis geen ekonomiese bevryder nie (Politicsweb,12.04).
Dit laat my met die, waarskynlik baie aanvegbare, gevolgtrekking dat die Afrika ekonomiese denke - waarvan die ANC-denke deel uitmaak - nog nie op dieselfde denkpeil is as dié van die meeste suksesvolle wêreldekonomieë nie, maar nog in 'n embrionale fase van ekonomiese evoluering verkeer. Bevind die ANC hom nog op die pad van evoluerende ekonomiese denke?
Gaan NG-eenheidskerk ANC-in-gebed word?
Eeuelank was die NGK die gekerstende Afrikanervolk se volkskerk. Bewys van dié historiese volkskerk/kerkvolk-verhouding, is die volkskerk se ingryping in tye van volksnood. Vyande van dié volkskerk/kerkvolk-verhouding, vernietig dit tans binne die ANC ideologies-getransformeerde SA. Afrikanervyandige denke, het sy volkskerk tot "apartheidskerk" verklaar.
Die "apartheids"-begrip ontstaan in 'n polities-staatkundige omgewing, en word die speerpunt in dié vernietigingsaanslag. "Apartheid" se 1948-ontstaanskonteks word geriefshalwe verswyg. Die NG-volkskerk se ontstaanskonteks, daarteenoor, dateer terug oor etlike eeue. Lank vóór 1948 wás die NGK alreeds 'n volkskerk. Deur die NGK sedert 1948 toenemend by die polities-staatkundige bedeling van die dag te betrek, help Afrikanervyandiges dié kerk verpolitiseer. Sommige NGK-leiers neem vandag met oorgawe en entoesiasme hieraan deel; dit terwyl die Kerkhoof se opdrag 'n duidelike kersteningsopdrag is - nié polities-staatkundig nie!
Ter aansluiting: In 'n Volksbladbrief (31.05) sê ds.Willem Botha: "Tydens drie streekbyeenkomste van die NG Kerk Vrystaat is 'n groot appél gemaak dat die aanvaarding van Belhar die toetssteen is of iemand inderdaad apartheid (lees:volkskerk) afgesweer het...(en) ons VGK-kollegas (het) in soveel woorde aangedring daarop dat wit mense...geneties meerderwaardig en rassisties (is) en dat dit dié sonde is wat in die pad staan van kerkhereniging."
In sy brief, "Hereniging gaan oor politiek" (DB,18.09.2007), haal wyle dr.Mauritz Vorster vir prof.Piet Naudé soos volg aan: "Die laaste bastion van wit Afrikaneroorheersing kan val (lees:volkskerk) - dit sal uiteindelik die einde van apartheid wees."
Vanuit dié voorbeelde is dit duidelik hoedat "apartheid", as primêr polities-staatkundige begrip, die kerk as buitekerklike maatstaf opgedwing word; ook hoedat Belhar die Bybel as kerklike maatstaf vervang.
Afrikanervyandiges het na die NGK as die "NP-in-gebed" verwys. Mag ons dan ook na die toekomstige NG-eenheidskerk as die "ANC-in-gebed" verwys?