Home | BILTONG & POT- ROAST | Page 3
JY IS MY HELE HART
December 16, 2013 by Biltong & Pot-roast
Enkele jare gelede, vyftien om presies te wees, moes ons 'n baie moeilike besluit neem. Christine het 'n werksaanbod uit Duitsland van die Daimler-Benz Aerospace-maatskappy gekry. Ek was heel gelukkig in my werk ingegrawe en omdat die kontrak in Duitsland net vir ses maande was, was dit buite die kwessie dat ek my werk bedank en ons as gesin Duitsland toe gaan. Dit was egter so 'n gulde geleentheid en finansieel gunstig, dat dit werklik dwaas sou wees om dit nie aan te gryp nie. Familie en vriende het grootoog gewaarsku teen die moontlike gevare wat dit vir ons huwelik en gesinslewe kon inhou, maar ons het biddend die besluit geneem dat sy moes gaan. Op 'n koelerige herfsaand is sy toe alleen Duitsland toe met drie jong kindertjies – die jongste twee jaar oud – in hul pa se sorg.
Duitsland is ver van Pretoria af en ons sien mekaar net so een keer per maand. Ek kry, as bonus, egter ook die geleentheid om 'n keer of wat in Duitsland te kom. Die kinders gaan met een kuier saam, maar bly by Oupa en Ouma tydens my ander besoeke.
Een heerlike soel somersaand drentel ons, ewige verliefdes, by mekaar ingehaak deur die steenstraatjies van 'n eeue-oue dorpie, Lindau, toe Franz Lehár se musiek na ons toe aangesweef kom. Op een van die hotelle se groot buitelugstoepe is 'n groep musikante en sangers besig om 'n waarderende gehoor na Glimlagland weg te voer. Ons kry nogal sitplek en met haar sagtheid teen my aangenestel, is ons weer die wittebroodspaar van ouds, met geluk in die harte en sterre in die oë. Die groep sluit heel gepas af met een van my groot gunstelinge – Dein ist mein ganzes Hertz (Jy is my hele hart) uit Land des Lächelns.
Die laaste dag van my besoek breek aan en ek loop die plek plat agter 'n kaartjie aan vir haar. Ek soek 'n kaartjie met baie spesifieke woorde – woorde wat ek, so glo ek toe, net dáár sal kry. Uiteindelik kry ek dit. Met 'n bos blomme. Ek steek dit weg in haar huis met die asemrowende uitsig oor die Bodensee en die Switserse Alpe in die verte.
Met haar linkerstuur-motor ry ons in stilte lughawe toe. Afskeid is nooit lekker nie.
Laataand, alleen terug in haar kamer, ontdek sy die blomme en kaartjie.
Christine, Dein ist mein ganzes Herz – für immer!
Posted in Afrikaans.	Tagged Afrikaans, Bodensee, Dein ist mein ganzes Herz, Lake Constance, South Africa, Suid-Afrika
December 8, 2013 by Biltong & Pot-roast
NELSON MANDELA EN BETSIE VERWOERD
Die Breaking News op Sky het my aandag getrek toe ek in my Engelandse bed besig was met e-posse en ander wat-nog-allesse op die rekenaar: Nelson Mandela dies.
Ek is 'n trotse Suid-Afrikaner, meer spesifiek Afrikaner – daardie groep mense wat so deur die internasionale media verguis en in dieselfde asem as Hitler en Amin en ander verskrikkers genoem word. Uitvaagsels.
Soms, as ek kyk hoe mede-(Suid-)Afrikaners optree en ek sien videogrepe van 'n vergange Suid-Afrika, dan krimp my hart ineen. Wanneer ek die taalgebruik sien as mede-Suid-Afrikaners mekaar uitskel en beledig, dan wil ek huil. En dan kan ek verstaan hoekom die media ons voorstel soos hulle doen.
Maar dis dan wanneer ek wil uitroep: Ons is en was nie almal so nie!
Soos die Duitsers letsels het van 'n Nazi-verlede waaraan hulle nie herinner wil word nie, dra ons Afrikaners swaar aan bagasie uit ons Apartheidsverlede. Uit 'n tyd toe waardige mense onwaardig by agterdeure van besighede moes ingaan (of gladnie kon ingaan nie) en pasboeke moes hê om soos indringers in hulle eie land te kon woon en leef en werk. 'n Tyd toe hulle Afrikaner-kerke kon skoonmaak, maar nie daar kon aanbid nie. Bloot omdat hulle velkleur anders was.
Ek dink ek is skaamkwaad wanneer die internasionale media ons Afrikaners uitbeeld as skurke. 'n Deel van my is skaam omdat dit 'n waarheidsnaar tokkel. 'n Ander deel van my is kwaad, want dis nie hoe alle Afrikaners is nie, hoe ek as Afrikaner in my hart voel nie.
Nelson Mandela het die volle impak van die Afrikaner-beheerde Nasionale Party se wette gevoel. Hy wou iets doen om daardie deel van die Suid-Afrikaanse bevolking, sý mense, wat nie kon deel in alles wat ons pragtige land bied nie, ten minste 'n regverdige happie van die koek te gee. En hiervoor het hy 'n dure prys betaal. Hy is gelukkig dat hy darem met 'n gedeelte van sy lewe daarvan afgekom het toe 'n derde daarvan van hom weggeneem is. Sewe-en-twintig jaar!
Ná die aankondiging dat hy vrygelaat gaan word, het baie mense geskarrel om voorbereid te wees op die hel wat gaan losbars wanneer ons die skerpkant van sy wraak en woede gaan voel. Ek glo baie van hierdie mense het geredeneer dat dít is hoe húlle sou optree as hulle in sy posisie was. En toe gebeur daar niks. Alles verloop vreedsaam, behalwe vir 'n groep Regse Afrikaners wat hulle naam krater gemaak het toe hulle die KODESA-samesprekings wou ontspoor het. Mandela stel 'n Afrikaanse blanke vrou as sy persoonlike assistent aan en verskyn voor die hele wêreld in die Groen-en-Goud, die einste gesogte kleure wat vir so baie jare net vir blankes gereserveer was. Kort hierna besoek hy Orania om 'n hand van versoening aan Mev. Betsie Verwoerd te bied. Betsie Verwoerd! Die eggenote van die man wat aan bewind was toe sy beste jare van hom weggeneem is. En hy woon 'n Sinode-sitting van die NG-kerk by – die einste kerk wat sy mense nie wou toelaat om saam met Afrikaners te aanbid nie.
Vandag wonder ek hoe Suid-Afrika sou gelyk as hy vroeër die leisels kon gevat het. Sê nou maar net voor die Soweto-onluste. Sou daar nou 'n geslag gewees het wat minder onverdraagsaam teenoor ander bevolkingsgroepe in ons wonderlike land is?
Ons sal nooit weet nie. Daardie kans het ons Afrikaners deur ons vingers laat glip. Madiba het probeer, maar sy tyd was te min. Sy beste jare lê tussen die fyngekapte kalkklippe op Robbeneiland.
Mag sy gees voortlewe en saad van versoening oor ons wonderlike land strooi.
Posted in Afrikaans.	Tagged Afrikaans, Afrikaner, apartheid, Madiba, Nelson Mandela, Suid-Afrika
EK EN ELVIS IN 'N VOLKSIE
October 12, 2013 by Biltong & Pot-roast
Nou andernag droom ek mos ek en Elvis is in 'n Volla op pad Suid-Afrika toe, hier van Engeland af. Ek bestuur en hy sit langs my, kompleet met glinsterpak, donkerbril, wit skoene en als en hy neurie Are You Lonesome Tonight.
Vreemde droom gewees en soos dit nou maar in drome gaan, werk ons daai Volla sommer luglangs hier oor Afrika, net so oor die boomtoppe. Maar dis nou nog nie die vreemde deel nie.
Op 'n stadium ontwikkel Elvis 'n nood en ek sê vir hom hy moet sommer die deur oopskuif (ja ek weet, 'n Volksie met 'n skuifdeur!) en sommer hier van bo af sy besigheid doen; ek dink nie die mense sal kyk nie. En toe gebeur 'n wonderlike ding – alhoewel dit steeds nie dié vreemde deel van die droom is nie. Elvis staan in die deur en… wel, hy spuit. Maar nie die gewone straal wat mens sou dink hy spuit nie. Hy spuit geld. Sulke blink-goue munte wat met 'n boog aarde toe val. En die mense op die grond hol agter die Volla aan en skep geld. Groot nood gewees, daai een wat Elvis verlig het.
Ja, mens kan lekker nonsens droom. Wonner wat die droomkenners van hierdie een sal maak.
Toe ek nog jonger was – dalk nou nog – het my ma altyd gesê: "Elke huis het sy kruis". Vir my het dit nie altyd so gelyk nie. Daar was tye gewees dat net ek en so 'n paar ander ouens met ons kruise geswoeg het – ons klompie en ook daai honger kinders daar van Biafra en nog so 'n paar ander mense. Die res van die ouens het nie kruise gehad nie, so het dit vir my gelyk. Nie met die karre wat hulle gery het of die vakansies wat hulle kon bekostig of die baie paarties wat hulle gehou het nie. Party ouens se hele houding projekteer mos sommer sukses. Geen moeilikheid nie. Hy is die lewe se witbroodjie. Sy kinders doen ewe goed op akademiese vlak as op sportgebied en dan is die ou se kind, net soos sy pa, ook nog die middelpunt waarom die sosiale lewe van sy ouderdomsgroep draai. Hy – die pa – het so 'n plat leerbundeltjie in sy gatsak waaruit hy note met 'n indrukwekkende kleur by die slaghuis trek as daai groot steaks vir vanaand se braai gekoop word, of by die kafee, of sommer as Kind kom geld vra om uit te gaan. En dan, terwyl hy skuins lê om by sy gatsak uit te kom, is hy gemaak-kwaad: "Jong, julle kinners dink mos geld groei op my rug," terwyl die kind se hand om die groot noot vou wat sy pa uithou.
Nee, besluit jy, hier's nie moeilikheid nie.
Sondae in die kerk, voor dominee begin praat, hou ek die mense dop wat inkom. Almal gemasker en mooi aangetrek. Ons maskers smaail die smaail van "goed-dankie" en ons klere verklap niks van ons kruis nie. Ons drink saam tee na die diens en gesels oor rugby en die weer. En dan gaan ons elkeen terug na ons kruise toe.
Soos die Britse egpaar, Peter en Penelope Duff. Skatryk filantrope met 'n duur woonplek in Bath se gegoede area. Peter borg klassieke konserte en operas as't ware sommer so uit sy gatsak. En gaste wat daarheen uitgenooi word, word voor die tyd op 'n ete in voorste restourante getrakteer.
In Desember verlede jaar het hulle veertig gaste, meestal uit die filantropiese kant van die plaaslike kunstewêreld, na hulle huis genooi. Die gaste was onder die indruk dat die egpaar hulle gaste wou bedank vir nog 'n suksesvolle borgjaar.
In werklikheid het die egpaar totsiens gesê. Maar die gaste het dit nie geweet nie, nie toe nie.
Enkele dae na die onthaal het die egpaar hulle tasse gepak, die wit hortjies voor die vensters van hulle vyfverdieping-huis toegemaak en na hulle kleiner huis iewers in die platteland vertrek. Nie een van die gaste het geweet dat die egpaar terminaal siek was nie. Dokters het die twee meegedeel dat hulle kankers versprei het en ongeneeslik is. Nie al hulle geld, nie al hulle vriende, nie al hulle goeie werk kon hulle kruis wegneem nie.
Kort daarna, terwyl hulle nog sterk genoeg was, het hulle 'n vliegtuig Zürich, Switserland toe geneem waar hulle in die selfhelp selfmoordkliniek, Dignitas, ingeboek en 'n einde aan hulle lewens gemaak het.
Daar's ook my ou buurman, ook 'n Peter. Waardige, ordentlike argitek van 'n Engelsman. Mooi huis, Mercedes, reis die wêreld vol agter projekte aan – Dubai, Rusland, Kaapstad. Hy het self hulle huis met die mooi uitsig oor die Teemsmonding ontwerp en woon al sedert die vroeë sewentigs hier. Bedags sien ek hom agter sy masker, geen teken van 'n kruis nie. Groet vriendelik, verneem na mekaar se welstand. Met nabetragting onthou ek die donker kringe onder sy oë en sy vrou se al hoe krommer wordende skouers.
So 'n week voor Kersfees het die balju hulle uit hulle huis kom sit. Van hulle duur meubels is in my beskeie garage gestoor. Sy projekte in Amerika en Duitsland het gevou en die gebeure voor Kersfees was maar die kulminasie van baie nagte se rondrol.
Ek staar my nie meer blind teen ander mense se karre of beursies of glimlagte nie. Ek het geleer om Mammie se woorde ernstig op te neem: "Elke huis het sy kruis." Of, soos ek dikwels vir die kinders sê: As iets van iemand vir jou so aanloklik lyk dat jy dit graag sal wil hê, moet jy bereid wees om daardie persoon se hele pakkie te vat – nie net die stukkie wat vir jou aanloklik lyk nie.
O ja, nou het ek nog nie vertel wat die vreemde deel van my droom was nie. Nee, Elvis weet toe mos te vertelle dat dit vir hom lyk of die Cheetahs hierdie jaar so effe swaar trek. Maar waar vererg ek my bloedig vir die man en skop hom amper by die skuifdeur van die Kewertjie uit. Dis 'n teer puntjie vir my daai; dis so goed hy kom trap met daai wit skoen van hom hier op 'n liddoring. Ek meen, hy, Amerikaanse sanger, boonop nie meer met ons nie, weet nie dat die Cheetahs niks het om te bewys nie. Hulle het tog die afgelope tyd gewys hulle kan die Curriebeker wen, hulle is 'n topspan en vat nou so bietjie van 'n ruskans om die ander spanne weer 'n beurt te gee. (Dit kan dalk taktiek ook wees – so bietjie later in die seisoen kom hulle met 'n formidabele eindpoging en laat die ander spanne weer in snot en trane. Ons ken mos die storie.)
Ek sê toe vir hom: "Luister hier Elvis my maat, hou jy maar eerder by jou singery. Wat weet julle Yanks in elk'geval van rugby af? En as ek dit nou nie mis het, moes jy eintlik nie eers hier gewees het nie. So, sing of bly stil."
Posted in Afrikaans.	Tagged Afrikaans, Cheetahs, Elvis, Rugby, South Africa, Suid-Afrika, Vrystaat
GALOP KINDERS NOG?
September 18, 2013 by Biltong & Pot-roast
Galop kinders nog? So wonder ek anderdag toe ek die drietjies, gehul in 'n selfoonkokon, sien loop.
Lank terug was ek ook vyftien met splinternuwe hormone. Die meisies het oornag anders gelyk.
Die laaste Vrydagaand van die maand was debat. Ek glo daar is wel kinders wat vir die debat ook gekom het. Mense soos Hannes en Gerda wie se rapporte altyd onder die eerste lot was wat uitgedeel is – van goed na swak na myne na nog swakker. Dis egter nie vir die debat dat ek en my vriende die skoolsaal saam met ander opgewonde tieners volgepak het nie. Die meerderheid van ons het skoolsaal toe opgeruk vir die nagereg aan die einde van die debat wanneer die seuns stoele uitgedra het en die swart vleuelklavier na die middel van die verhoog geskuif is.
Die meisies het begin terugkom van die kleedkamers af in vars parfuumwolke en op die stoele teen die muur stelling gaan inneem. Nie almal het sitplek gehad nie. Teen die oorkantse muur het ons manne senuweeagtig met ons dasse gevroetel en kuiwe platgedruk.
"Stink my asem?" Gert het 'n Mint Imperial-walm in my gesig geblaas.
My volle aandag was egter nie by sy asem nie. My blik was op Santie teen die oorkantse muur.
Meneer Viljoen was op die verhoog. "Nou ja toe, kry vir julle elkeen 'n maat. En onthou meisies, die manne is maar skaam, moenie wag dat hy jóú kom vra nie. Ons maak dit sommer 'n skrikkeljaar." Giggelrimpels deur die saal.
Ek het my asem vir moed bymekaarkry ingetrek, vir Santie geloer en gesien hoe sy vinnig wegkyk… en weer kyk. Met die uitblaasslag het ek net-net genoeg selfvertroue bymekaar geskraap om na haar toe te stap. Vinnig, voordat iemand anders haar vra.
Halfpad het Dina-met-die-simpel-lag my aan die arm gegryp: "Jy's mý maat vanaand." Sy het daai simpel lag met 'n kreukelneus gelag.
Dina, Dina. Dina-verdomp! Sy het stewig tussen my en die oorkantse muur gestaan. Oor haar skouers kon ek sien hoe Tommy op Santie toesak. Sy het vinnig na my geloer en toe Tommy se hand gevat.
Juffrou Cilliers was reeds agter die klavier. Die opgewonde paartjies – met een nou-nie-meer-so-opgewonde-seun – het in 'n groot kring gestaan. Een of twee manne wat nie genoeg moed bymekaar kon skraap nie, het op die stoele bly sit. Teen die oorkantse muur het altyd baie meisies agtergebly. Die twee manne het opgestaan en huis toe gegaan. Party van die meisies teen die muur het hande gevat en in die kring kom staan. Ander het die twee manne se voorbeeld gevolg.
Die eerste klaviernote van Jan Pierewiet het die kring in beweging gebring. Die nagereg waarvoor die meeste maar eintlik gekom het, is bedien – volkspele het begin. Sommer met skooldrag. Niks veelkleurige rokke en geborduurde onderbaadjies nie.
Selfs die skaamste manne het 'n verskoning gehad om 'n meisie te vra. Die nuwe hormone kon vir 'n test drive gevat word. Wals, tiekiedraai en polka. Draai en swaai met haar meisielyf teen joune. Maats word omgeruil. Santie, waar is jy? "Daar kom die wa, die vier perdewa…" Die klavier gee my nie kans om te soek nie.
Die laaste dans. Nee. 'n Malse verspottigheid. Plesierigheid met agtergrondmusiek. Die temamusiek van my hormoonontwaking.
Santie se hand was sag. Haar gesig was rooi gedans. 'n Haarsliert het teen haar voorkop geplak. Blosend, pragtig. Aan my sy.
Suikerbos ek wil jou hê…
Die Galop! Juffrou Cilliers het Suikerbos so half Russ Conway-styl gespeel, met ekstra ritme.
Twee-twee, seun-meisie het ons deur die saal galop, al in die rondte, vinniger, vinniger totdat die saal te klein was. By die sydeur uit, al met die stoep langs by die ander sydeur in. Uitbundig.
Dan loop ons so onderdeur die maan… Onderdeur die boog hande.
Op pad huis toe het haar parfuumgeur vaag aan my skoolhemp gehang. Ma het die hemp Maandagoggend kom soek om te was, maar ek het hom weer aangehad.
Galop vandag se kinders nog?
Posted in Afrikaans.	Tagged Afrikaans, dans, debat, jeug, kinders, skool, Suid-Afrika, volkspele, wals
NOU VIR 2013!
December 16, 2012 by Biltong & Pot-roast
(Foto met erkenning aan NG-gemeente Somerstrand)
Een of ander slim wetenskaplike moet sekerlik vir my kan bevestig dat 'n jaar korter is as 'n klompie jare gelede. Toe ek 'n kind was, het dit 'n leeftyd gevoel van een verjaarsdag of Kersfees na die ander.
In Suid-Afrika het ons in Pretoria gewoon en skoonma in Gonubi naby Oos-Londen. Vir die kinders was daar destyds geen bestemming verder as Ouma se huis nie.
Toe ons die eerste keer oorsee gevlieg het, Duitsland toe, was die eerste vraag: Is dit verder as Oos-Londen? My antwoord is met ongeloof ontvang. Niks kan verder as Oos-Londen wees nie!
Van Pretoria af suidwaarts is die dorpe ver uit mekaar wat die hele rit nog langer laat voel. Hier in Engeland voel dit soms of die dorpe sommer so teen mekaar sit. Jy ry dikwels uit een village uit sommer in die volgende een in.
Net so voel die jare ook deesdae vir my.
Destyds was een Kersfees na die volgende so ver soos Pretoria na skoonma se huis in Gonubi. Deesdae voel dit sommer soos die dorpies hier in Engeland. Ek sit nog moedeloos geëet na die oorskiet Kerspoeding en staar, dan begin die radio al Kersliedjies vir volgende Kersfees te speel.
My ou maat, Willie, het een jaar vir my die volgende wense gestuur (ek gee dit nou vir jou):
Ons trap baie spore in die sandduine van die lewe, maar in die oggend het die nagwind dit weggewaai. Alles is verganklik behalwe die omgee vir mekaar en elke dag se genade van God. 'n Geseënde Kersfees vir jou.
Ek onthou die Pinksterbidure in 'n koue Bloemfontein so saam met Pa en Ma. Dan sing ons liedjies soos "Tel jou seëninge, tel hul een vir een…"
Laat ons terugkyk op 2012 en op die positiewe dinge konsenteer – al ons seëninge. Gebruik dit as boustene vir vir die nuwe jaar.
Bou vir jou 'n wonderlike 2013 of soos sus Elmarie se Griekwawense aan my:
Mag die Jirre jouse binneste roer en mag suffel goedgeit jou slat lat jy eintlik loop skaamkry oor allie genade.
Die sketse deur Liz Lemon Swindle wat by my gunsteling Kerslied geplaas is, is vir my so aangrypemd goed gedoen).