Nuwe vrouemonument onthulDie nuwe monument “Opstaan” (Foto: Verskaf) Die Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge (FAK) het Woensdag ’n splinternuwe vrouemonument digby Parys in die Vrystaat onthul ter herdenking van Nasionale Vrouedag en -maand. Die monument bestaan uit brons en sandsteen en is op die FAK se Udolpho Rivierplaas buitekant Parys opgerig. Hierdie monument, genaamd “Opstaan”, is opgerig om die Afrikanervroue te herdenk wat die konsentrasiekampe tydens die Anglo-Boereoorlog oorleef en daarna teruggekeer het na hul plase wat in puin gelê het. Dit is ook ter herinnering aan hoe dié vroue self hand aan die ploeg geslaan en vorentoe gekyk het om hul plase weer te herbou. Die beeldhouer Jacques Müller het ’n trotse Afrikanervrou met ’n stoere gelaat in brons op die monument uitgebeeld. “Haar postuur is gedrewe en trots, penregop en grasieus in haar beweging. Agter haar rug word ’n brons ploeg getrek deur ’n gebroke aarde wat deur vier verskillende klippe op ’n sandsteenbasis voorgestel word,” sê hy. Die klippe dien as metafoor vir die gebroke Boererepublieke. Dr. Danie Langner (liniks) van die FAK en die beeldhouer Jacques Müller (regs) (Foto: Verskaf) Saam met die Opstaan-monument is ’n herinneringsmuur met die name van sowat 800 vroue en dogters wat die Boereoorlog oorleef het, opgerig. “Die monument is ’n simbool van geloof en volharding deur die onmenslike tragedie in die Afrikaner se volksgeskiedenis. Sonder hierdie vroue wat uit sak en as opgestaan het, sou ons nie vandag hier gewees het nie,” sê Müller. ’n Herinneringsmuur met die name van die sowat 800 vroue en dogters wat die oorlog oorleef het (Foto: Verskaf) Dr. Danie Langner, besturende direkteur van die FAK, sê hierdie monument is vir ’n nuwe generasie Afrikaners opgerig en kyk na die kontinuïteit tussen die verlede en die toekoms. “Die klem is om nuwe beelde te bou en koerswysers vir die toekoms te skep waarop die Afrikaner trots is. Dit is ’n storie van hoop. Ons is steeds hier, ons gaan nie weg nie,” sê hy. Georgiana Solomon, ’n Skotse filantroop, opvoeder en kampvegter in Suid-Afrika, beskryf in 1905 die toestand van die Boeregesinne wat sy tydens haar reise op die Transvaalse en Vrystaatse platteland ontmoet het. Sy vertel die aangrypende verhaal van vroue wat hulself in spanne van nege voor ploeë ingespan het om saad in die grond te kry omdat daar geen osse was om die ploeë te trek nie. Sy sê toe sy oor gedeeltes van hierdie geploegde land loop, het dit vir haar gevoel sy betree heilige grond. Dit is vanjaar presies 120 jaar gelede toe lord Roberts die verskroeideaardebeleid in Pretoria aangekondig het. Die doel van dié beleid was om die Boeremagte se ondersteuningstelsel en infrastruktuur te vernietig. ’n Uitvloeisel hiervan was dat duisende vroue en kinders na konsentrasiekampe gestuur is, waar hulle ontsettende lyding en leed beleef het.