Transformasie in sport ‘regte ding om te doen’Minister Tokozile Xasa. Foto: Kopano Tlape/GCIS “Transformasie is die regte ding om te doen en bowenal het dit die mees strategiese instrument geword om volhoubaarheid te verseker.” Só het Tokozile Xasa, minister van sport, Dinsdag gesê nadat die Eminent Persons Group (EPG) se jongste verslag oor transformasie in sport in Pretoria aan haar oorhandig is. Die EPG verwag dat ŉ sportliggaam minstens 50% van sy transformasieteikens bereik. In die jongste verslag word daarop gewys dat nege van die 19 sportfederasies 50% of meer van hul doelwitte behaal het. Atletiek Suid-Afrika (ASA) is een van die groot sportfederasies wat nie sy doelwitte vir transformasie behaal het nie. Rugby, krieket, sokker en netbal het wel. Volgens Xasa sal sy binnekort met ASA vergader sodat die organisasie ŉ plan aan haar kan voorlê oor hoe hy beplan om die kwessie te hanteer. Xasa het gesê transformasie in sport het geleidelik gevorder sedert “die dae wat kwotas aan die orde van die dag was”. Sy het gesê vir Suid-Afrika om vorentoe te kan beweeg moet die onregte van die verlede en die impak wat die nalatenskap van apartheid op die sportlandskap gehad het, eerlik erken word. Volgens Xasa is daar egter goeie vordering gemaak rakende die aantal swart presidente van nasionale sportfederasies, verteenwoordiging van swart mense op die rade van nasionale sportfederasies, die aanstelling van swart uitvoerende hoofde en die verkiesing van vroue op die rade van nasionale sportfederasies. Argieffoto Die minister het ook verwys na Statistieke Suid-Afrika se demografieprofiel van die bevolking soos dit in die middel van verlede jaar daaruit gesien het, naamlik dat amper 47 miljoen (80,9%) van Suid-Afrika se bevolking van 57,7 miljoen swart is, 5 miljoen (8,8%) bruin is, 4,5 miljoen (7,8%) wit is en 1,4 miljoen (2,5%) van Indiese of Asiatiese herkoms is. Volgens Xasa is 84% van alle persone onder 18 jaar in Suid-Afrika swart. “Dit is ’n beduidende deel van ons jeugbevolking en dit groei vinnig. Tans lyk dit of hierdie bevolkingsgroep en -segment geïgnoreer word in die ontwikkelingsplanne van sommige nasionale federasies.” Xasa meen dit is ŉ tikkende tydbom. “Dit bring groot uitdagings in verband met volhoubaarheid van hierdie nasionale federasies. Die belangrikste antwoord om te voorsien is waar hulle in die toekoms spelers sal kry as hulle die swart Afrika-kind bly ignoreer?” Volgens Xasa moet elke sportkode se deelnameprofiel teen 2030 die bevolkingsdemografie weerspieël, aldus die Nasionale Ontwikkelingsplan. “Die gebrek aan bewustheid in federasies wat geraak word rakende die moontlike volhoubaarheidsgevolge van ’n verouderende blanke bevolking op toekomstige verteenwoordigende strukture bedreig die voortbestaan van daardie sportkodes. Dit is ons plig om hulle te herinner aan hierdie dreigende katastrofe en hulle aan te moedig om te verander en by ons en die res van die land aan te sluit op hierdie noodsaaklike en strategiese transformasiereis in alle fasette van die samelewing.”