Kinders leer deur die wêreld met hul hande te verken - en hulle ontwikkel belangrike fynmotoriese vaardighede hierdeur. (Shutter)
Miskien is die wonderlikste evolusie van evolusie sigbaar in die ongeëwenaarde elegansie en veelsydigheid in die ontwerp van die menslike hand. Die wonder van die hand-brein verbinding, 'n ontwikkeling wat waarskynlik ongeveer drie of vier miljoen jaar gelede begin het, lê die eksistensiële kern van wat dit beteken om mens te wees - dit wil sê om te ontwikkel as gereedskapmakers en taalgebruikers.
Tog skryf, 'n verskynsel van slegs die verlede 5,000 jaar, was 'n latekomeer in menslike ontwikkeling. Dit het verteenwoordigingskapasiteit vereis en die idee dat 'n instrument in die hand ons gedagtes kon bewaar en oor tyd en ruimte kon deel.
Die verhaal van Helen Keller, wat as kleuter blind en doof gemaak word van koors, is 'n treffende getuienis van die menslike vermoë om betekenis deur die hande en deur taal te vind.
Dit was Anne Sullivan, haar onderwyseres, wat aan haar sy bly as 'n lewenslange vreemdeling en die wêreld ontsluit. Sy gee Helen haar vryheid deur 'n konstante vloei van vinger-spelling in die hand van haar jong leerling.
Helen het later geskryf:
"Daardie lewende woord het my siel wakker gemaak, dit lig, hoop, vreugde gegee, dit vrygestel!"
Die hande heg die mens intiem aan die groot avontuur van ons aardse bestaan. Die kind se eerste 2,000-dae is vol avontuur, ontdekking, maak verbindings en leer die wêreld - veral deur die hande. Op sy beurt lê die kind die bundels neuro-sirkwiteit binne die kognitiewe, taalkundige, motoriese domeine neer wat die geletterdheid ondersteun.
Hierdie prosesse ondersteun taal in hierdie vroeë lewensmomente, meestal deur ouers of primêre versorgers. Dit is deur heen en weer, of 'dien-en-opbrengsSoorte gesprekke wat sulke taal groei. Met oplettende volwassenes wat belangstel in die praktiese leer van kinders, groei en kry hulle die vermoë om gereed te wees vir skool en om tred te hou met die skool.
Daar is geen twyfel dat ons leef in die 21ste eeu van digitale toestelle wat meeding om die tyd en aandag van 'n kind wat ander moontlikhede vir kennis en leer open nie. Maar die digitale wêreld kan wag.
Daar is geen plaasvervanger vir fisieke spel, taal, betrokkenheid by volwassenes en die deurslaggewende hand-breinverbinding wat alles wat kom, ondersteun.
Motoriese vaardighede en geletterdheid
Om 'n potlood te gryp en te druk om betekenis op die bladsy te gee, is meer as 'n eenvoudige motoriese vaardigheid. Inteendeel, dit verg 'n magdom neuromotoriese, kognitiewe en taalkundige bronne op te stel - of kinders die woordeskat wat hulle het, kan ophaal en op die bladsy kan kry. Vir ons jongste leerders begin dit met vingers.
Sorteer knoppies. (Hetty Roessingh)
Fynmotoriese vaardighede behels die klein spiergroepe in die hande, vingers en polse wat nodig is om te gryp en te gryp. Op hul beurt word dit byvoorbeeld gebruik vir die hantering van potlode, uitveërs, skêr en eetgerei. Die presisie en koördinering van hierdie klein spiere is so belangrik vir skoolgereedheid.
Die Ouderdom en stadia instrument, 'n siftingsinstrument om kinders se ontwikkelingsvermoë op te spoor, verwag dat 'n vyfjarige 'n reguit lyn kan sny, vorms kan kopieer en 'n figuur kan teken.
Baie kinders is nie voorbereid nie
In Alberta het data van 2009 tot 2013 dit gevind bykans 'n kwart (24 persent) van alle kinders wat in die kleuterskool gaan voldoen nie aan maatstawwe vir liggaamlike gesondheid en welstand nie. Hierdie maatstaf bevat fyn motoriese vaardighede.
Soortgelyke resultate word bevestig in 2019 pan-Kanadese data: 27 persent van die jongelinge op vyfjarige ouderdom voldoen nie aan hul standaarde vir hul gereedheid tydens hul aankoms in die kleuterskool nie. Onder kinders wat in armoede grootgeword het, het hierdie syfer tot 36 persent gestyg.
Skole versamel hierdie data deur middel van 'n siftingsinstrument wat die ontwikkeling van kinders in verskillende gebiede: fisiese gesondheid; sosiale bevoegdheid; emosionele volwassenheid; taal- en kognitiewe ontwikkeling; kommunikasievaardighede en algemene kennis.
As studente stadig begin, kom hulle nie noodwendig in nie. Ons navorsingsbevindinge uit 'n studie van graad 2-studente in Alberta dui aan 'n gebrek aan beheer oor drukwerk dit belemmer die vermoë van studente om woorde op die bladsy te plaas. Nog 'n studie wat ons gedoen het Graad 3-studente dui ook op ruimte vir verbetering.
Hand tot mond
In grade 3 en 4 word die oorgang na akademiese geletterdheidsontwikkeling en woordeskat toenemend belangrik. Maar dit kan word slegs ontsluit as handskrif onder beheer is en studente het 'n grondslag van woordeskat, wat deels gekweek word deur praktiese leer.
Die befaamde sielkundige Jean Piaget het gepas beskryf hoe die sensoriese motoriese ontwikkelingsfase van kinders “betonbedrywighede. ”Kinders het 'n fundamentele behoefte om hul wêreld in te neem en te leer deur direkte kontak, hoofsaaklik met hul hande, in reële tyd. Dit is belangrik om te leer hoe om die eksterne wêreld in interne voorstellings te rekonstrueer - en om dit met taal te noem.
Sulke leer vind plaas deur middel van deurlopende, sensitiewe vensters van geleenthede wat oopmaak en toemaak namate kinders gereed is vir meer ervarings. Hierdie direkte ervaring is nie 'n plaasvervanger vir visuele bemiddelingsimulasies op 'n skerm nie.
Ouers se gesprekke met kinders help om die ontluikende leer van kinders te versterk en moedig hulle aan om meer te leer. (Shutter)
Aard en koestering is in 'n komplekse ekologie interaksie. Die Russiese sielkundige Lev Vygotsky die belangrikheid van die sosio-kulturele kontekste waarin kinders ontwikkel en leer, geleer met iemand meer ervare. Met aanmoediging en saam gesels, bemeester kinders ontluikende vaardighede wanneer hulle net genoeg uitdaging kry om die volgende stap te neem.
Woordeskatgroei help voorspel 'n kind se sukses met lees. Dit is nie net die hoeveelheid woorde wat saak maak nie, maar ook die omvang van woorde en die kwaliteit van die interaksies dit maak saak.
Die kind se eerste 2,000-dae is kosbaar wat onderwysers nie kan terugbetaal as hulle verlore gegaan het nie.
'N Diep poel geïnternaliseerde kennis is nodig vir kinders om kritiese denkers, probleemoplossers en vaardige, geletterde taalgebruikers te word. Die grootste voorspeller van wat kinders volgende gaan leer, is wat hulle reeds weet. Toegang tot Google tel nie.
Onvoldoende geletterdheidsvaardighede benadeel individue se potensiaal vir geleenthede en 'n wêreldwye verbinding, komplekse, mededingende kennisekonomie vereis hoë geletterdheidsuitkomste. Die kritieke vaardighede om inligting te lees, skryf, kommunikeer, filter en analiseer, is altyd belangrik in ons komplekse wêreld.
Dit begin alles met vlot vingers.
Hetty Roessingh, Professor, Werklund School of Education, Universiteit van Calgary
Jy is hier: Tuis > Persoonlike > Verhoudings > Ouerskap > Skryf en lees begin met die praktiese speel van kinders