#Armenië 'moet bande met die EU en Iran versterk' - verslaggewer van die EU
Armenië kan 'n deug maak van sy posisie tussen Rusland, Iran en die Weste - as hy die politieke wil kan bymekaarskraap en sy verhouding met Moskou kan herkalibreer, skryf Anahit Shirinyan.
Beperk vir jare deur 'n uitdagende plaaslike omgewing en meer onlangs deur die nekslag tussen Rusland en die Weste, Armenië het nou twee moontlike geleenthede om sy buitelandse beleid te verbreed: 'n herlaai met die Europese Unie en 'n heropening met Iran. Maar die regering in Yerevan sal moet meer vrymoedigheid in sy internasionale betrekkinge op te tree ten einde hulle te gryp.
Die EU herlaai
Armenië en die EU heropen onderhandelinge in Desember 2015 op 'n nuwe bilaterale regsraamwerk om te vergoed vir die assosiasie ooreenkoms wat verlate nadat Armenië in September 2013 besluit om aan te sluit die Russiese-geleide Eurasiese Ekonomiese Unie (EEU). Op die hoof van buitelandse beleid 1 Maart EU besoek Federica Mogherini Armenië midde optimisties retoriek van beide kante dat 'n nuwe vennootskap nou kan vervals ten spyte plek Armenië in die EEU en gespanne verhoudings tussen die EU en Rusland.
Daar is perke aan die nuwe ooreenkoms. Alhoewel dit veronderstel is om handel en belegging gedeeltelik te dek, sal dit ontbreek hulle aan 'n vryhandelsooreenkoms val - wat sou bots met EEU verpligtinge Armenië se. Hierdie beperkinge is pynlik op 'n tyd wanneer Armenië se ekonomie en handel met Rusland en ander EEU vennote gaan agteruit weens Wes sanksies teen Rusland, die ineenstorting van die olieprys en 'n swak roebel. In plaas daarvan, demokrasie, die oppergesag van die reg en menseregte sal na verwagting aan die voorpunt.
Terwyl die ekonomiese en institusionele steun wat die EU bied, 'n werklike impak kan maak in 'n klein land soos Armenië, bly politieke wil die sleutel. Die ooreenkoms kan 'n werkende instrument wees wat gebruik kan word om Armenië se potensiaal van binne te versterk as die land se koalisieregering werklik bereid is om monopolieë in bedwang te hou en demokratiese hervorming na te streef - in die besonder 'n nuwe kieswet. Maar dit kan ook eindig as 'n leë verklaring van goeie bedoelings wat niks vir enige kant doen nie. Die belofte van die Armeense regering om ''n Europese modelstaat in die Eurasiese Unie op te bou' 'moet gerugsteun word deur optrede om die skeptici verkeerd te bewys.
Die skakel na demokrasie is ook 'n toetssaak vir die EU, dikwels gekritiseer deur Armenië se burgerlike samelewing vir die draai 'n blinde oog na tekortkominge van die regering se in hierdie gebied. Brussel gehou moet word om rekening te.
tweede geleentheid Armenië se met die opening van Iran na sanksies. Armenië en Iran het oorvleuelende strategiese belange op 'n verskeidenheid van onderwerpe - nie die minste nie gedeel antagonisme met Turkye en Azerbeidjan.
Die grootste deel van die afgelope twee dekades is die bande tussen Armenië en Iran egter beperk deur Westerse sanksies teen Iran en deur Russiese obstruksie. Nou kan Armenië dalk 'n belangrike afsetpunt kry waarmee dit die blokkade wat deur die geslote Azeri en Turkse grense opgelê word, kan vergemaklik en in die beste geval 'n transito-land kan word vir Iraanse gas en goedere na die res van Europa, wat die Perse effektief verbind. Golf na die Swart See. Iran sal egter nie wag as Armenië nie kapitaliseer nie. Azerbeidjan probeer ook om verskille met Teheran op te los en dieselfde oorbruggingsrol vir die Weste in te neem (nie die minste om Armenië nie 'n voordeel te gee nie). Maar as dit met omsigtigheid gespeel word, kan Iran uiteindelik 'n balans bring in die buitelandse beleid van Armenië - veral as sommige van die voorgestelde gesamentlike energie- en infrastruktuurprojekte gerealiseer word.
Die Rusland faktor
Maar Armenië sal die fundamentele gebreke in sy 'alliansie' met Rusland moet aanspreek as hy voordeel wil trek uit hierdie geopolitieke verskuiwings. 'Strategiese vennoot', oënskynlike bondgenoot en 'veiligheidswaarborg', word Rusland algemeen beskou as die hoofrede vir die versuim van Armenië om nader aan die EU te kom, nadat hy glo gedreig het om sy veiligheidswaarborg vir Armenië terug te trek as hy enige blok sou kies anders as die EEU. In 2005 het Moskou ingegryp om te verseker dat die deursnee van die gaspypleiding Iran-Armenië gehalveer word om 'n beduidende uitdaging vir sy eie voorrade aan die Weste te voorkom. Selfs daardie kapasiteit is nie bereik nie, aangesien Moskou net sy eie koolwaterstowwe in die Armeense gasmark wil hê. Iranse diplomate het gesinspeel dat Teheran laer gaspryse kan aanbied as Moskou, maar Armenië is gebonde aan Gazprom se beheer oor die Armeense gasdistribusienetwerk.
Eerder as om die uitbreiding van Armenië se buitelandse beleid opsies, het opeenvolgende regerings gepleit werklike beperkings - toegesluit grense en 'n gebrek aan alternatiewe (Wes) sekuriteit oplossings - as 'n gerieflike verskoning, wat opsies die land se verdere gekrimp. Skeptisisme oor 'n deurbraak deurslag gee, in Armenië en buite, maar beweer daar is geen manier uit kan 'n selfvervullende profesie word. Die regering moet meer vasberade in die balansering van die Moskou vennootskap met ander alliansies, die verhoging van sekuriteit deur die hervorming van die weermag en beefing veerkragtigheid deur demokratisering en liberalisering van die mark ernstig te wees. Armenië sal nodig hê om die vrees vir die neem van sy lot in eie hande te oorkom - dit mag vind dat vrymoedigheid lok meer bondgenote.