George. - Die lot van die Outeniqua Choo-Tjoe kan dalk al teen die einde van die maand bepaal word wanneer ’n verslag deur ’n private konsultant aan die Wes-Kaapse departement van ekonomiese ontwikkeling en toerisme voorgelê word.
Die roete tussen George en Knysna is gesluit sedert ’n rampvloed in Augustus 2006 die spoorlyn onbegaanbaar gemaak het en die trein loop sedertdien tussen George en Mosselbaai. “Arcus Gibb, ’n onafhanklike konsultant van Kaapstad, is aangestel om ’n sakeplan vir dié toerisme-ikoon saam te stel,” het mnr. Rod Douglas, adjunkdirekteur van die departement, vroeër vandeesweek gesê.
Volgens Douglas is die konsultant aangestel om volledig navorsing te doen oor die moontlikhede en finansiële implikasies daarvan om die spoorlyn tussen George en Knysna te herstel. “Indien die herstel van die spoorlyn finansieel onmoontlik is, sal hulle ook kyk na ander opsies, soos om die roete tussen Victoriabaai en Knysna te omskep in ’n voetslaan- en fietsryroete.”
Tekens van die drukking en spanning is sigbaar in die vorm van skade aan die betonkeermuur wat die spoorlyn ondersteun reg langs die wêreldbekende brug oor die Kaaimansriviermond. Volgens Douglas sal die konsultant die departement op 28 Januarie toelig, waarna rolspelers in die Suid-Kaap op ’n geslote vergadering op 30 Januarie ingelig sal word oor die bevindings.
Die stoomtrein is ’n oorblyfsel van die treinbedryf wat vroeg in die vorige eeu in die Suid-Kaap en Klein-Karoo gevestig is ter wille van boerderybedrywighede. Aanvanklik is ossewaens gebruik om die produkte tussen die Klein-Karoo en Mosselbaai se hawe te vervoer, maar die togte deur die Attakwa- en Robinsonpas was moeisaam en gevaarlik.
Die houtbedryf langs die kus het ook ’n spoor tussen George en Knysna geverg, en die lyn, wat later deur die Choo-Tjoe bekend gemaak is, is omstreeks 1927 voltooi.
George. - Inwoners van die Suid-Kaap is gister gemaan om geduldig te wees terwyl daar oor die toekoms van die Outeniqua Choo-Tjoe besluit word.
“Ek verstaan waarom inwoners van die Suid-Kaap baie geïnteresseerd is in die toekoms van die Outeniqua Choo-Tjoe,” het mnr. Garth Strachan, Wes-Kaapse minister van finansies, ekonomiese ontwikkeling en toerisme, gister gesê en die stilte oor die toekoms van die toerisme-ikoon van die Suid-Kaap verbreek.
“Ek versoek inwoners van die Suid-Kaap om geduldig te wees terwyl ons die bes moontlike toekoms vir die Outeniqua Choo-Tjoe beding met inagneming van al die feite. Ons moet seker maak dat daar met omsigtigheid oor die trein se toekoms besluit word. Daarom heroorweeg die komitee wat aangestel is om die ondersoek te doen, twee sakeplanne wat onlangs op ’n vergadering aan rolspelers voorgelê is.”
Volgens Strachan sal die komitee en die diensverskaffer (Arcus Gibb) die moontlikhede noukeurig oorweeg voordat aanbevelings gemaak word wat hy aan Transnet, die eienaar wat tans die trein bedryf, sal voorlê.
Strachan het Vrydag erken dat die stoomtrein, die enigste ter wêreld wat nog gereeld volgens ’n rooster loop, teen die einde van Maart ook nie meer Mosselbaai toe sal loop nie.
“Uit ’n besigheidsoogpunt is dit die regte besluit,” het mnr. Kobus Volschenk, wat dié toerisme-ikoon van die Suid-Kaap uit die Erfenistrust se vervoermuseum in George bestuur, gister gesê. “Die trein kan nie teen ’n verlies loop nie. Maar uit ’n toerisme-oogpunt is dit nie goed nie.”
Volschenk het gesê vir hom persoonlik sal dit ’n hartseerdag wees as die trein moet ophou loop. “Ons kom ’n lang pad saam met die trein sedert die diens in 1993 tussen ­George en Knysna ingestel is. “Ons is van die eerstes wat daarby betrokke geraak het, en dit word deel van ’n mens se lewe. Ons was deel van die opbouproses – tot die vloede die spoor tussen George en Knysna beskadig het. “Maar ’n mens moet realisties wees: Jou persoonlike gevoelens gaan nie die prentjie verander nie. Dit gaan nie geld in die bank sit nie.”
Intussen ry onsekerheid oor die toekoms van die trein besprekings in die wiele. “Toeroperateurs en toeriste wil nie van die trein gebruik maak nie, want dit is nie seker of die diens hoegenaamd gaan voortbestaan nie. “Ons weet nie wie, indien enig­iemand, gaan oorneem nie. Ons weet nie of die tydrooster of pryse gaan verander nie.”
Om dié rede is ’n vrywaringsbrief aan toeroperateurs en ander toeriste-instansies gestuur waarin uiteengesit word dat Transnet van 1 Julie af nie aanspreeklik gehou kan word vir verliese, skade of kostes as gevolg van wysigings of kansellasies nie. In die brief word ook gepleit vir voortgesette ondersteuning van die Choo-Tjoe.
“Die laaste geskeduleerde stoomtrein in Afrika het gister die laaste keer geloop nadat vloede en grondstortings dit te duur gemaak het,” het The ­Times in Londen Saterdag berig. Luidens die berig het die Choo-Tjoe, wat lokomotiewe gebruik het wat in Brittanje vervaardig is, duisende Britse stoomentoesiaste gelok vir ’n reis deur die asemrowendste landskappe in die land.
Die koerant berig voorts dat die koste van onderhoud van die roete oor 42 myl van George na Mosselbaai te duur geword het vir Transnet, die eienaar van die trein. “Tensy ’n nuwe finansiële vennoot aan boord kom, sal daar nie meer ’n gereelde stoomtrein op die spoor loop nie. Dit sal ’n einde bring aan die trotse tradisie van stoom op die kontinent waar Cecil Rhodes op sy dag planne gehad het vir ’n spoorlyn van die Kaap tot in Kaïro.”
“Transnet gaan binne die volgende ses tot agt weke al die inligting oor die bates bymekaarsit sodat ’n private belangstellende party presies weet waarvoor hy hom inlaat.”
Die inligting, sowel as die verslag oor ’n ondersoek wat deur Arcus Gibb gedoen is oor die voortbestaan van die trein, sal einde Augustus of vroeg September op ’n vergadering in George aan alle belangstellendes beskikbaar gestel word. “Op die inligtingsvergadering sal ons en Transnet mense en instellings – hetsy private individue, ondernemings of mense in die toerismebedryf wat belangstel om die Choo-Tjoe oor te neem – toespreek en vrae beantwoord.
“Daar sal ook ’n datum vasgestel word wanneer sakeplanne deur belangstellendes voorgelê moet word. Transnet het onderneem om die Choo-Tjoe te laat loop totdat dit deur ’n ander party oorgeneem word.”
“Ek glo die publiek sal tot die trein se redding kom en die provinsiale regering is meer as gewillig om ’n fasiliterende rol te speel solank dit nodig is om die trein terug te kry op die spoor.”
Hoewel Transnet gister aangekondig het dat die bekende Choo-Tjoe-trein in die Suid-Kaap se dae getel is, is daar tog nog ’n buitekans dat hy gered kan word.
As dit gebeur, sal hy dan in samewerking met die private sektor ’n plan uitwerk om die trein steeds in bedryf te hou. Hy wag nou dat die onderhandelings afgehandel word.
Ongelukkig kon so ’n persoon of instansie nie gevind word nie en Transnet het geen ander keuse as om die diens te staak nie.
Die George-Mosselbaai-spoorlyn is deel van die Suid-Kaapse spoorlyne. Dit is geïdentifiseer as ’n projek wat deur ’n private operateur bedryf kan word.
Winde het gesê as die Choo-Tjoe gestaak word, sal dit ’n groot verlies vir die toerismebedryf wees. “Ek wil die saak oplos.”
Die vergadering is beroep sodat Transnet kon verduidelik wat die prosedures en redes vir die besluit was om die diens te staak wat op die George-/Mosselbaailyn geloop het sedert vloede in 2006 die George-/Knysnalyn toegemaak het.
Mnr Zietsman sê dat só ‘n reëling die nodige ekstra tyd sal koop waarin ander planne gemaak kan word en dat Classic Rail ander belangstellende partye genooi het om saam met hom in die voorgestelde projek te deel, wat, hy sê, die potensiaal het om Mosselbaai se grootste aantrekkingskrag kan word asook om ’n daadwerklike bydrae tot die plaaslike ekonomie te maak.
"Ons moet alles moontlik doen om te verseker dat die stoomtreindiens behoue bly - nie net vir Mosselbaai nie, maar ook vir die land as ‘n geheel."