Die Geallieerde strategie vir 1916 was grootliks uitgestippel tydens 'n konferensie te Chantilly wat tussen 1 en 8 Desember 1915 gehou is. Tydens die konferensie is besluit dat gesamentlike offensiewe deur die Russe op die Oostelike front, die Italianers in die Alpe (wat aangesluit het by die Entente Cordiale) en die Anglo-Franse magte op die Westerse Front om die Sentrale Moondhede sodoende van alle kante af aan te val.
In laat Desember 1915 het Generaal Douglas Haig vir Generaal John French as opperbevelvoerder van die Britse magte vervang. Haig het 'n Britse aanval in Vlaandere verkies wat nader aan die Britse magte se voorraadroetes oor die Engelse Kanaal was, met die strategiese doelwit om die Duitsers weg van die Belgiese kus aan die Noordsee te verdryf, waarvandaan hulle duikbote die Britse Vloot lastig geval het. Die Britse magte is egter deur die Franse bevelvoerder, Generaal Joseph Joffre, oorreed om 'n gesamentlike offensief te loods op die punt waar die Franse en Britse linies by die Sommerivier in Picardy byeengekom het.
Planne vir die gesamentlike aanval was skaars van stapel gestuur toe die Duitsers hulle aanvalle by die Slag van Verdun op 21 Februarie 1916 geloods het. Aangesien die Franse hul magte moes inspan om Verdun te verdedig is hul bydrae tot die offensief by die Somme baie verminder en het die las grootliks op die Britse magte geval. Frankryk kon uiteindelik slegs 3 leërafdelings bydra tot die aanval. Soos die Slag van Verdun uitgerek geraak het, het die doelwit van die Somme verander van 'n poging om die Duitse leër 'n deurslaggewende slag toe te dien na 'n poging om die druk op die Franse leër te verlig.
In die sektor suid van die pad het die Franse afdelings groter sukses behaal. Hier was die Duitse verdedigingslinies relatief swak en het die Franse artillerie oor groter getalle en meer ervaring as die Britte beskik. Vanaf die dorp Montauban tot by die Somme-rivier is al die eerste dag se doelwitte bereik. Al was die Franse XX korps slegs bedoel om 'n ondersteunende rol in die sektor te speel het hulle in hierdie geval 'n leidende rol gespeel. Suid van die Somme het Franse magte baie goed gevaar en hul doelwitte oortref. Die eerste Koloniale Korps het vanuit hulle loopgrawe vertrek teen 9:30 vm as deel van 'n skynaanval wat bedoel was om die Duitsers aan die oorkant in 'n valse sin van gerustheid te plaas. Die skynaanval was suksesvol aangesien hulle baie maklik opgemars het. In minder as 'n uur het hulle Fay, Dompierre en Becquincourt bestorm en kon hulle 'n houvas op die Flaucourt-plato verkry. Die hele Duitse linie het in Franse hande beland. Teen 11:00 vm. is die tweede linie - langs Assevillers, Herbecourt en Feuillères - bereik sonder om eers van reserwemagte gebruik te maak. Aan die regterflank van die Koloniale Korps het die XXXV korps ook om 9:30 vm. aangeval maar het minder sukses behaal. Nietemin is al die eerste dag se doelwitte hier bereik. Die Duitse loopgrawe is geheel en al oorweldig en is die vyand heeltemal deur die aanval verras. Die Franse het sowat 1,5 km en 2 km aan die Noord- en Suidoewers respektiewelik vorentoe gestoot.
Teen 22:00 op 1 Julie het die bevelvoerder van die Britse Vierde leër, Luitenant-Generaal Henry Rawlinson beveel dat die aanval hervat word. Verwarring en swak kommunikasie deur die uitgerekte bevelstruktuur het meegebring dat dit etlike dae geneem word voordat die Britse leiers die skaal van die ramp besef het. Haig het Luitenant-Generaal Hubert Gough aangestel om in die noordelike sektor oor te neem, terwyl die Vierde Leër sou sorg vir die suidelike sektor. Gough was bewus van die fiasko wat in sy sektor ontvou het en het daarom die onmiddellike hervatting van die aanval vertraag tot en met 3 Julie.
Vir die Britte het die eerste twee weke van die geveg egter verval tot 'n reeks onbeplande kleinskaalse aksies, oënskynlik ter voorbereiding van 'n groter aanslag. Vanaf 3 tot 13 Julie het Rawlinson se Vierde leër meer as 46 sulke aksies uitgevoer met 'n gevolglike 25 000 ongevalle sonder enige betekenisvolle vooruitgang. Dit het die verskil in Haig en sy Franse eweknieë opmerklik gemaak en was 'n bron vir baie wrywing tussen die bevelvoerders. Haig se doelwit was om deurlopend druk op die vyand te plaas terwyl Joffe en Foch verkies het om hulle energie te bewaar vir 'n enkele, deurslaggewende slag.
In een belangrike opsig was die Slag van die Somme 'n groot strategiese sukses vir die geallieerdes aangesien Falkenhayn sy aanslag by Verdun gestaak het. Aan die Somme kon von Below se tweede leër nie langer alleen die Britse en Franse aanslag verduur nie. Elke Duitse afdeling aan die voorste linies is deur drie of vier geallieerde afdelings aangeval. Op 19 Julie het die Duitse magte herorganiseer en het von Below bevel van die Duitse Eerste leër, wat verantwoordelik was vir die noordelike sektor, oorgeneem en Generaal Max von Gallwitz het die Tweede leër oorgeneem wat veranwoordelik was vir die suidelike sektor.