Die Erasmus-familie is dekades lank geteister deur nuuskieriges en fortuinsoekers het gereeld die wêreld gaan omdolwe op soek na die Kruger-miljoene of groot kiste geld, wat volgens oorlewering daar begrawe is.
John, ‘n winkelier in ou Pretoria, was aangetroude familie van Harry en Fred Struben, wat volgens die geskiedenisboeke die eerste goud aan die rand ontdek het. Dit was egter 16 jaar ná John sy goue klip gekry het.
John het in 1855 as handelaar in Pretoria aankom toe hy ‘n jagtog na die binneland onderneem het. Hy het in 1857 ‘n handelshuis geopen. In 1858 het hy erf nommer 348 op die suid-oostelike hoek van Kerkplein gekoop. Hy het erf nommer 352 in 1864 gekoop en in 1874 het hy ‘n nuwe winkel op die erf gebou.
John is deur die volksraad gevra om die grense tussen die Kaap, Vrystaat, Transvaal, asook Portugees Oos-Afrika en Swaziland af te baken. Hy was lid van die Vrywillige Artillerie Korps, het op verskeie komitees gedien en was op die bestuur van die Vrymesselaars, die Pretoria Klub en die krieketklub.
Teen die hange van die Magaliesberg in Donkerhoek, staan ‘n trotse ou ‘villa’ uit die 19e eeu nog stewig op sy klipfondasie. In ‘n proefskrif deur CA Richards wat in 1984 geskryf is, word die Wolmarans-huis beskryf as ‘n “villa wat nie tiperend van die tydperk is nie, maar tog die invloed van rykdom en kultuur in dié era weerspieël”.
In 1916 is die gedeelte van die plaas met die huis op deur ’n seun van Donkie, Jacobus Wolmarans, aan ’n sakevennoot van Sammy Marks, J Levin, verkoop. Die huis en grond is in 1924 deur JB Wouda gekoop en sedertdien woon sy nageslagte daar.
JB Wouda was Dave Brink, wat sy hele lewe nog daar bly, se oupa. Dave se ma, Ella Brink, was ’n bekende in die omgewing en het die grootste deel van haar lewe, tot en met haar afsterwe ’n paar jaar gelede, in die ou opstal gewoon.
Meester Louis se huis en skool. Die middelste gebou is sy grasdak huis op die hoek van Kerk- en Prinsloostraat. Heel regs is die skoolgebou. Meintjeskop is in die agtergrond
Hy het in 1883 skoolhoof geword van die Pretoriase opleidingskool, ’n instansie vir leerlinge ouer as st VI. Om ’n voldoende toevoer van leerlinge te verseker is ’n voorbereidingskool, wat onderwys tot st VI gegee het, ’n jaar later aan dié inrigting verbind. In 1887 het die twee afdelings saamgesmelt.
Die Louis-gesin het in ds SJ du Toit, ZAR superintendent van onderwys, se huis op die noord-westelike hoek van Kerk- en Kochstraat (nou Bosmanstraat) gewoon. Reeds hier het ’n aantal seuns as ‘kosgangers’ by die gesin ingewoon. Die skool was toe in die ou skoolgebou op Kerkplein.
Meester Louis het egter gespaar en mettertyd ’n behoorlike skoolgebou voor die koetshuis gebou. Daar was geen badkamers nie en die leerlinge moes in die Apiesrivier gaan swem.
Sy ou skoolgebou is deur die Nederduitse Hervormde Gemeente as ’n kerkgebou gebruik. Die nuwe staatsmodelskool is in 1896 in Van der Waltstraat voltooi en op 19 Januarie 1897 geopen. Die oorlog het kort daarna uitgebreek en die skool is as tydelike verblyfplek vir Britse krygsgevangenes ingerig. Dit is hier waar Winston Churchill ontsnap het.
Op 17 Mei 1910 het die TUK ’n onafhanklike instelling geword. Die hoeksteen van die Ou Lettere-gebou op die nuwe kampus in Hatfield is op 3 Augustus 1910 gelê.
Die oorspronklike klipfondasies, baie van die stene en al die teëls is in die restourasie gebruik en die versierings, lyste, ligtoebehore en muurpleister is weer aangebring soos in Leo Weinthal se tyd.
Hans is in 1900 oorlede en sy seun het die deel van die plaas geërf waar die Pioniershuis staan. Kort ná sy pa se dood, het hy ‘n Victoriaanse huis langs die oorspronklike huisie gebou en het die ou huis slegs as stoorkamer gebruik.