Org het wydlopend geskryf en AMPS (sirkulasiesyfers) aangehaal om te toon hoe groot die druk op die gedrukte media is. Hy het baie ander faktore bygewerk en nie net geskryf oor die impak van die internet nie.
Gert lewer ook, soos gebruiklik, waardevolle bydraes in sy stuk. Hy voer die aanvang van die druk op gedrukte media onder meer terug na die toetrede van TV tot die Suid-Afrikaanse mark. Ook ander faktore wat druk uitoefen, speel ŉ rol.
Nuus24 se redaksielede het so ver voor die lesers uitgehol om die ANC terwille te wees dat ons hulle nie meer kon sien nie. Ook in die tyd toe die ANC begin maak en breek het soos hulle wil en gedurig op die wittes begin skel het. Dis toe wat ons die lesers ‘n gly in hulle gevang het, want die meeste van ons kon nie verstaan hoekom die ANC net skel en apartheid beskuldig en niks vir hulself tot stand bring nie maar net afbreek en Nuus24 juig hulle toe en beskuldig ons verder as sou ons glo regs wees. So hulle kan maar elke week ‘n nuwe redakteur aanstel, ek voel vere vir hulle.
Dit was sommer gou ná die president se aanbod, dalk weens druk van binne die ANC, om te skik oor die Nkandla-kwessie, duidelik dat daar veel meer as ’n gewone skikkingspoging daaragter skuil. Dit gaan ’n ruk neem voordat genoeg uitlek oor wat presies agter die skerms gebeur het om behoorlike ontledings te doen, maar intussen kristalliseer ’n paar faktore reeds duidelik uit.
Die ANC het stellig gehoop pres. Jacob Zuma se skielike aanbod om ’n druppel aan die emmer aan verbeterings by Nkandla terug te betaal, ’n vuurwarm kooltjie in die skoen sou doof.
Ook Jan Publiek gogga die aanbod. Waar gaan die president die geld kry, en gaan dit op sigselwers nie al weer tot ’n nuwe skandaal lei nie? Die president het homself immers liederlik in die voet geskiet deur te verklaar korrupsie is ’n “Westerse konsep”.
Natuurlik wil Zuma en die ANC nie mislukkings en omstredenheid op hul eie brood smeer nie, en blameer omtrent enigiets uit hul grootliks selfgeskepte verlede, soos Jan van Riebeeck, apartheid, kolonialisme, en die jongste, rassisme. So erg, lyk dit, dat as ’n mens in ’n veelrassige geselskap wil sê ’n bord kos is lekker, ’n mens eers goed moet oorweeg of dit nie dalk as rassisties opgeneem kan word nie – al is dit met volop moedswilligheid. Behoede jou as dit sou blyk die sjef is wit, want dan het jy mos “geïmpliseer” ’n swart sjef kan nie sulke lekker kos voorberei nie. So belaglik het van die redenasies geword. Pas op hoe jy asemhaal.
Maar moenie te veel wharrie nie, soos die zeffers sou sê, dié strategie is hoofsaaklik vir die DA en sy ondersteuners in die lewe geroep.
Maak Zuma se aanbod vir die gedeeltelike terugbetaling van Nkandla-koste deel uit van ’n “positiewe” ANC-verkiesingstrategie? Die politieke ontleder, dr. Ina Gouws van die Noordwes-universiteit se Vaaldriehoekkampus, meen dit word gesien as ’n manier om homself uit ’n grondwetlike hof-situasie te kry; dus, uit ’n grondwetlike krisis wat hy vir homself geskep het.
Maar wat broei werklik agter die skerms? Daar is al meer aanduidings dat faksies in die ANC gevorm word, en dat al meer keelvol invloedryke leiers hulle skaar by ’n faksie of faksies wat Zuma nie goedgesind is nie. Volgens hierdie beskouing kom Zuma al meer onder druk om sy arrogansie, en daarmee gepaard sy vrysê oor onder meer ekonomiese sake, weg te bêre en as ’n soort verlamde president optree om vir die ANC verdere verkiesingskade te voorkom.
Gaan die ANC weer vir Zuma tydens die verkiesingsveldtog uit dele van die land, soos laas met Gauteng, hou waar sy toesprake dalk/waarskynlik meer goed as kwaad sal aanrig? Noordwes, veral in die Marikana-omgewing, lyk byvoorbeeld na ’n gawe plek om dié keer te makeer. Met die woelinge in die Wes-Kaap sal dit waarskynlik wys wees om besoeke te beperk tot tradisioneel swart gebiede, maar so grootliks die bruin kiesers “afskryf”.
’n Probleem bly dat die media dit wat Zuma in ’n veilige omgewing in KwaZulu-Natal se platteland sê, ook elders dra waar presies dieselfde boodskap erg kan boemerang. Maar miskien het Zuma uiteindelik geleer dat dit nie meer die “ou tyd” is waar ’n goeie stamkaptein vir ’n gehoor kan sê wat hulle wil hoor, sonder dat ander, via die media, dit ook hoor nie.
Die lakmoestoets gaan egter kom in die mate waartoe die ANC duidelik, en formeel, bereid is om te verklaar dat plaasaanvalle nou ’n prioriteitsmisdaad is. Selfs al is dit inderdaad nou ’n prioriteitsmisdaad soos deur die waarnemende nasionale kommissaris van die polisie op RSG aangedui, bly dit onbevredigend om die boodskap as’t ware stilletjies onder die radarskerm na RSG “in te vlieg” en so die nuus skynbaar van nie-Afrikaanssprekendes te probeer weerhou.
Maar dan kom die gebruiklike stertjie by. Moenie Zuma onderskat nie. Hy is ’n ou hand (die gebruiklike spreekwoord kan nie gebruik word nie weens die gevaar dat dit as rassisties beskou gaan word).