Is die Bybel soos ons dit ken werklik die Bybel soos God dit wou hê? Is daar nie miskien boeke weggelaat wat wel in die Bybel moes gewees het of Bybelboeke wat nooit daarin moes gewees het nie? Hoe seker kan ons wees dat die Bybel wat ons lees eg is?
Daar was nooit 'n kerklike liggaam soos 'n Sinode wat besluit het watter boeke moet in, en watter moet uit die Bybel gelaat word nie. Bybelse geskrifte is deur die eeue deur gelowiges ontvang en as geïnspireerde boeke herken. In die tyd van Christus se aardse bediening was dit wat ons vandag as die OT ken alreeds bekend; al 39 boeke. Israel het nooit êrens vergader om oor die inhoud van die OT te besluit nie. God het die Bybel gewil!
Minstens 90% van die NT is t.s.v. baie mondelinge tradisies onmiddellik deur gelowiges as die Woord van God erken. Oor boeke soos Jakobus en Hebreërs was daar aanvanklik 'n bietjie twyfel aangesien die naam van die skrywer by Hebreërs ontbreek en Jakobus met sy klem op goeie werke oënskynlik Paulus se klem op genade weerspreek. Desondanks was daar by die grootste deel van die vroeë Christelike kerk ooreenstemming dat dit wel in die Bybel hoort.
Daar was destyds baie valse geskrifte in omloop waarmee dwaalleraars hul dwaalleer wou regverdig. Geeneen daarvan het die paal gehaal nie; 'n duidelike bewys dat God 27 boeke vir die NT voorsien het. Daarom het die Konsilie van Kartago in 397nC finale erkenning aan die 27 boeke van die NT gegee. Weet een ding: die kerk het nie die Bybel geskep nie maar dit so van God ontvang.
In die tyd van Christus was verskillende kopieë van die OT in gebruik. Jode het nie meer Hebreeus gepraat nie. Dit was uitsluitlik 'n Bybeltaal. Desondanks is Hebreeuse manuskripte steeds gekopieer en in sinagoges gebruik. As Jesus uit die OT aanhaal, haal Hy nie die Hebreeuse teks aan nie, maar die Septuagint ('n Griekse vertaling van die OT) omdat daar destyds geen vasgestelde bronteks was nie. Die oudste volledige manuskrip van die OT is die Kodeks Lenningradensis (1008nC) wat die grondteks van die 1933/53 Afrikaanse vertaling is.
Wat die NT betref, dateer die oudste manuskripte om en by die einde van die 2de eeu n.C. Daar bestaan weereens geen oorspronklike Griekse teks nie, maar slegs kopieë van manuskripte. Ons is egter baie gelukkig om manuskripte te hê wat 100-150 jaar na die oorspronklikes gekopieer is. In manuskrip vorm bestaan die boeke van die NT uit losse versamelings. Die oudste volledige NT is Kodeks Sinaiticus (4de eeu) en Kodeks Vaticanus (5de eeu). Beide Kodekse bevat die minste regstellings en word, ouderdom in ag geneem, as die betroubaarste tekse beskou. Gevolglik kom die Bybel wat ons vandag het van kopieë van die oorspronklikes.
Die OT is in Hebreeus geskryf wat slegs uit konsonante bestaan het; geen vokale nie. Daar was ook geen spasies tussen woorde en sinne nie; alles het aaneen geloop. Eers in 600nC het 'n groep geleerde Jode die OT teks ter hand geneem en vokale by wyse van kolletjies en strepies ingevoeg. Hulle is die Masorete genoem en het reëls vasgelê oor hoe die OT gekopieer moes word. Die getal woorde en letters van elke boek moes getel en die middelste letter vasgestel word ten einde die kopieë tot op die letter te monitor.
Tot en met 70 jaar gelede was die Masorete-teks die oudste OT teks waaroor daar beskik is. Hulle het gehou by die betroubare teks wat in 90nC deur Joodse geleerdes by Jamnia (naby Tel Aviv) goedgekeur is. Daar is 'n ouer weergawe van die OT nl. die Septuagint (Griekse vertaling van die OT) wat uit 280vC dateer toe Grieks destyds die wêreldtaal was. Die teks van die Septuagint en die Masorete-teks wat 880 jaar ouer is, stem grootliks ooreen!
Kodeks Sinaiticus (1953OV) en Kodeks Vaticanus (1983 NAV.) verskil die minste van mekaar. Gevolglik is daar met die brontekse geen fout nie. Mense verskil slegs oor die vertaalmetode van mekaar. Ek hou bv. nie van die dinamies ekwivalent van die 1983 Afrikaanse vertaling nie.
Die grootste deel van die Bybel is in Israel geskryf. Dele daarvan is ook in die buiteland geskryf. Dis egter deur mense geskryf wat deur die Heilige Gees geïnspireer is: "Want geen profesie is ooit deur die wil van 'n mens voortgebring nie, maar, deur die Heilige Gees gedrywe, het die heilige mense van God gespreek" (2 Pet.1:21). Een van hierdie heilige mense was Moses wat die eerste vyf Bybelboeke geskryf het. Na die slag teen Amalek lees ons: "Toe sê die Here vir Moses: Skrywe dit as 'n aandenking in 'n boek…" (Ex.17:14).
Die Bybel vertel ons dat alles uiteindelik op die wederkoms en oordeelsdag sal uitloop: "Julle wat die koms van die dag van God verwag en verhaas, waardeur die hemele deur vuur sal vergaan en die elemente sal brand en versmelt" (2 Pet.3:12). Al hierdie dinge is openbaringe en derhalwe geheimenisse buite ons normale menslike waarneming.
Die Bybel is ook 'n wonderboek. Dit het oor die 2000 jaar presies dieselfde gebly omdat God nooit verander nie. Hoe anders is die heidendom nie! Die oud-Grieke het later selfs met hul eie gode begin spot en die Romeine hul gode met keiseraanbidding vervang. Israel se Godsbegrip het nooit verander nie, so ook nie God se plan en verbond met die mens nie. Hiervoor is daar net een verklaring – die Bybel kom waarlik van God kom en is deur die Heilige Gees geïnspireer. God het dit selfs so beskik dat die Bybelskrywers nie deur hul bose konings of die gees van hul tyd beïnvloed is nie. Die Heilige Gees het hulle gelei om die geskiedenis van hul tyd suiwer en goddelik te verklaar.
Gewoonlik speel mense se agtergrond 'n taamlike rol in hoe hulle dinge sien. Die Bybel is egter in sy boodskap 'n eenheid ongeag die skrywers se uiteen-lopende agtergronde. Onder die krywers was daar volksleiers soos Josua, boere soos Job en Amos, konings soos Salomo, vissers soos Petrus, wetgeleerdes soos Paulus, 'n dokter soos Lukas, 'n kroegman soos Nehemia (hy was die koning se skinker), 'n musikant soos Dawid, 'n premier soos Daniel en vele meer.