Die ‘ja, maar’-perspektiefJannie Pelser. Foto: Verskaf. Deur Jannie Pelser Dis nie maklik om ŉ artikel te skryf wat aan almal se verwagtinge voldoen nie, veral nie in ŉ tyd van hoogspanning nie. Daar is altyd die “ja, maar”-perspektief. Dit beteken nie dat sake nie beredeneer kan en moet word nie. Inteendeel. Tog het dié onskuldige uitdrukking soms dodelike potensiaal. Ek wil graag een voorbeeld uit die Bybel neem en daarmee die vernietigende potensiaal van “ja, maar” belig, voor ons na die meerderheid- en minderheidsverslag in Suid-Afrika kyk. Ons is almal bekend met Israel se geskiedenis sedert hulle vir ongeveer 430 jaar slawe was in Egipte. Op die bestemde tyd roep die Here vir Moses om die volk na die beloofde land te begelei. Wat enkele dae moes neem, word ŉ uitputtende en moordende veertig jaar. Op die vooraand van die inbesitname van die beloofde land besluit Moses om twaalf verspieders oor die Jordaan te stuur om die land te verken. Na ŉ paar dae is die spioene terug. Almal is dit eens dat die land alles is wat God gesê het dit sal wees. “Melk en heuning”, metafoor vir oorvloed en merkwaardige potensiaal. Die aanvanklike euforie en opgewondenheid word egter deur “ja, maar” gesmoor. Interessant dat nie minder nie as tien van die spioene hulle daardeur laat manipuleer. Dit trek die belofte van God só skeef, beroof dit só van krag dat niks betekenisvol oorbly nie. Die meerderheidverslag is verdoemend en negatief. “Daar is reuse”, onoorwinlik en dodelik. Josua en Kaleb se verslag word in die wind geslaan. Hulle argument dat God groter is as die reuse maak geen hond haar af nie. Dit neem nie lank vir die hele volk om die meerderheidsverslag te omarm vir die waarheid nie. Die mense praat daaroor, langs die sportveld, by die braaivliesvuur, in die haarsalon, vanaf die kansel. Die koerant se voorblaaie skryf daaroor in vet letters, dis hoofnuus op aand-TV. “Die land is onvriendelik en onherbergsaam, boonop is daar reuse.” Die minderheidsverslag word as ŉ terloopse gedagte genoem. “Ja, maar” oorheers die gesprek. Dit sluk almal in. Dit het almal in die sak. Geloof duik in die hek. Die ryke verlossingsgeskiedenis van die Godsvolk word gerieflikheidshalwe vergeet. Die verlange word groter en groter. Die hunkering oorweldigend. “Terug Egipte toe”, slawerny is beter as hierdie onsekerheid. “Ja, maar” spreek die laaste woord. Sou God, toe Hy Moses opdrag gegee het om die volk na ŉ nuwe toekoms te begelei, nie geweet het dat daar reuse is in Kanaän nie? Sou Hy nie die feit dat die reuse ŉ bedreiging inhou verdiskonteer het nie? Sou Hy nie in aanmerking geneem het dat Sy volk onlangs nog slawe was nie, van oorlogvoering nie veel weet nie, nog nie opgewasse is teen die vestingstede en militêre slaankrag van die volke wat hulle in die beloofde land gaan raakloop nie? Het God dalk gedink “ons sal maar sien as ons daar kom”? Sou God Sy volk die meerderheidsverslag toegee? “Ja, Ek het nóóit gedink aan die reuse nie. Verskoning aangeteken. Draai terug. Die verlede is beter. Die toekoms is bleek. Slawerny is al uitweg.” Dis egter nie hoe die Here reageer nie. Sy teleurstelling is duidelik. Wie het die Rietsee gekloof? Wie het water uit ŉ rots gegee? Wie het manna en kwartels gestuur? Wat van Sinai, die Godsopenbaring wat daar plaasgevind het? Wat van die ervaringe wat die volk reeds gehad het van hoe God ongeloof beoordeel? Dit beïndruk Hom hoegenaamd nie. “Terug woestyn toe.” ŉ Hele geslag sterf uit en ŉ nuwe generasie moet opgroei wat bereid is om God op sy woord te neem. Hulle neem die belofte ernstig op. Hulle kry wat aan hul vaders en moeders beloof is. Die meerderheidsverslag vandag: Suid Afrika is ŉ wonderlike land met uitnemende moontlikhede vir almal wat daarin bly. “Maar” daar is uitdagings veel groter as wat hanteer kan word. “Daar is die Afrika-perspektief, kyk hoe het dit daar gegaan. Daar is die politieke perspektief, 2019 lê voor. Daar is die Malema-perspektief en die jillende jeugdiges wat nie vir hulself kan dink nie. Daar is die ekonomiese perspektief, alles word duurder. Daar is die grondkwessie, ons gaan alles verloor…” Dit vind bykans oral byval. Ons moet eerder omdraai, maar waarheen? Dan is daar die minderheidverslag: God het ons tot hier gebring, het Hy nie? Sal Hy ons nou in die steek laat? Is Sy Woord en beloftes betroubaar, of nie? Is Hy ŉ Waarmaker van Sy Woord, of nie? Is Hy die Wonderwerker, of nie? Gaan ons dit (weer) misloop … die belofte van God? Die belofte wat ons voorouers die onstuimige see laat aandurf het opsoek na ŉ beter toekoms. Die belofte wat hulle oor berge laat trek het. Die belofte dat daar aan die suidpunt van Afrika ŉ toekoms is vir hulle en ander mense se kinders. Daar ís reuse, niemand kan daaroor stry nie. Met God se hulp sal ons oorwin, moontlikhede ontdek, weë verken, oplossings vind, proaktief optree, voorbeeld stel, bid en bly glo. Maar …? Num. 13: Hulle het aan Moses gerapporteer en gesê: “Ons het in die land gekom waarheen u ons gestuur het. Dit loop oor van melk en heuning, en hier is van sy vrugte. Maar die mense wat in die land woon, is sterk, en die stede is versterk en baie groot. Ons het ook die nasate van Enak daar gesien. Ons het daar ook die reuse gesien. Die Enakiete stam van hulle af. Ons was soos sprinkane in ons eie oë, en so was ons ook in hulle oë.” Num. 14: Hulle het toe vir mekaar gesê: “Kom ons kies ‘n leier en gaan terug Egipte toe!”… Nie een van die manne wat my mag en die wonders wat Ek in Egipte en in die woestyn gedoen het, gesien het, sal die land sien nie. Nie een van hulle wat My geminag het, sal die land sien nie.