PressReader - Finweek Afrikaanse Uitgawe: 2017-09-21 - Be­gin­sels: Vind só die puik aan­de­le
Be­gin­sels: Vind só die puik aan­de­le
Hoe vind jy daar­die aan­deel wat op­waarts gaan skiet en sal ver­dub­bel in waar­de? En dan weer ver­dub­bel? En dan selfs wéér sal ver­dub­bel? Simon Bro­wn gee ’n paar wen­ke.
Finweek Afrikaanse Uitgawe - 2017-09-21 - Inhoud - te­rug­voer@fin­week.co.za * Die skry­wer be­sit aan­de­le in Ca­pi­tec, S­hop­ri­te, Fa­mous Brands en Dis­co­ve­ry.
ek het on­langs ge­skryf oor hoe ’n paar groot wen­ners in jou por­te­feul­je die al­ge­me­ne op­brengs wat jy kry be­dui­dend ver­an­der. In dié ar­ti­kel ge­ti­teld “As jy daar­die fan­tas­tie­se aan­deel ge­kry het – moe­nie ver­koop nie” (uit­ga­we van 7 Sep­tem­ber) het ek ge­noem hoe be­lang­rik dit is om vas te kklou aan ’n wen­ner. En dit is moei­li­ker is as wat dit klink. Om ’n aan­deel te koop teen, sê maar, 1 000c en dit dan te sien styg tot 2 000c, 5 000c, R100 en la­ter R500 klink fan­tas­ties. Maar hoe­veel van ons sou ver­koop teen dub­bel of selfs drie­dub­beld die op­brengs en dan die wa­re reus­ag­ti­ge be­we­ging tot R500 mis­loop?
Van­dees­week fo­kus ek op hoe mens te werk moet gaan om sul­ke e­nor­me wen­ners te vind. Dit is be­slis nie mak­lik nie en ook nie ’n pre­sie­se we­ten­skap nie; as dit was, was al­mal ryk. Ons moet hier­die wen­ners i­den­ti­fi­seer wan­neer hul­le po­ten­si­aal het en nie bang wees om in te klim as hul­le reeds be­gin be­weeg het nie. E­ni­ge belegging wat tot tien keer sy aan­vank­li­ke aan­koop­prys ver­dub­bel het, moes eers net een keer ver­dub­bel het. Selfs ’n aan­deel wat reeds een keer in prys ver­dub­bel het, kan steeds tot e­nor­me wins­te lei in­dien dit weer en weer ver­dub­bel.
Die mees­te men­se sal klein­ka­pi­ta­li­sa­sie-ont­wrig­ters soek, maar ek het my be­den­kin­ge oor hier­die stra­te­gie. Klein­ka­pi­ta­li­sa­sie-aan­de­le word met hoë ri­si­ko ge­as­so­si­eer om­dat – en ek is jam­mer om dit te sê – die mees­te mis­luk. Dis waar dat som­mi­ge suk­ses­vol is en ’n baie klein hoe­veel­heid wel on­ge­loof­li­ke groot­ka­pi­ta­li­sa­sie-aan­de­le word, maar bit­ter min is suk­ses­vol. Dit is die moei­te werd om in ag te neem dat el­ke maat­skap­py wat nou ’n dui­send­mil­jard werd is, ook eers R50 mil­jard werd was en voor dit selfs min­der. Moe­nie bang wees vir die gro­ter ka­pi­ta­li­sa­sie­aan­de­le nie.
Om wa­re ont­wrig­ters te vind, pla my ook, want ont­wrig­ting mis­luk ge­woon­lik. Te­sla het tot dus­ver groot din­ge ver­mag, maar die waag­stuk­ke vir die maat­skap­py is gro­ter as ooit.te­sla moet jaar­liks meer mo­tors as ooit van­te­vo­re maak en die ge­ves­tig­de mo­tor­ver­vaar­di­gers be­gin boon­op hul­le eie e­lek­trie­se mo­tors ver­vaar­dig; die me­de­din­ging word dus al hoe ster­ker.
Ek ver­kies in­no­ve­ring bo ont­wrig­ting – klein ver­an­de­rings aan ’n be­staan­de sa­ke­mo­del wat die gang van sa­ke kan ver­an­der. Hier is Ca­pi­tec* die bes­te voor­beeld. Daar is niks nuuts aan bank­we­se nie; dit is al eeue daar, maar ’n paar klein aan­pas­sings het van Ca­pi­tec een van die groot­ste en wins­ge­wend­ste ban­ke in Suid-a­fri­ka ge­maak. Dié in­no­ve­ring was ge­sen­tra­li­seer­de stel­sels wat kos­te dras­ties ver­min­der het. Die bank het ook ge­fo­kus op kli­ën­te se be­hoef­tes be­tref­fen­de die pla­sing van tak­ke en be­dryfsu­re. Laas­ge­noem­de maak Ca­pi­tec ’n lief­ling by sy kli­ën­te en eers­ge­noem­de stel die bank in s­taat om die goed­koop­ste bank­re­ke­nin­ge aan te bied én gro­ter wins te maak as sy me­de­din­gers. Mens moet dus lie­wers na klein ver­an­de­rings aan ’n suk­ses­vol­le sa­ke­mo­del soek wat die wê­reld se ver­skil sal maak. S­hop­ri­te* het dit met sen­tra­le ver­sprei­ding ge­doen, Fa­mous Brands* het dit met ver­ti­ka­le in­te­gra­sie ge­doen en Bid­vest het dit met uit­ste­ken­de ka­pi­taal­toe­wy­sing ge­doen. Nie een van die voor­beel­de be­hels groot ont­wrig­ting nie; eer­der klei­ner ver­an­de­rin­ge wat wins­te laat groei, en die maatskappye ge­help het om hul me­de­din­gers ver­by te steek. Ap­ple het nie die eer­ste slim­foon ge­maak nie. Hy het dit net be­ter ge­doen. Voor­uit­skou­end, is daar ’n paar moont­li­ke in­no­veer­ders om dop te hou. Dis­co­ve­ry* bring klein ver­an­de­rin­ge aan deur sy kli­ën­te ge­son­der te maak en na te spoor hoe­veel hul­le oe­fen. Ge­son­de kli­ën­te eis min­der, wat die maat­skap­py se wins laat groei. A­dapt IT bou spie­re in die groei­ge­bie­de van on­der­wys en fi­nan­sies as­ook o­lie en gas met ge­bruik van die Eoh-aan­koop­mo­del om vin­ni­ger as nor­ma­le or­ga­nie­se op­brengs te groei.
S­tein­hoff (nie­teen­staan­de an­der kwel­lings) is ’n mees­ter met die in­te­gra­sie van die voor­sie­nings­ket­ting en be­sit al­le as­pek­te in die ket­ting van pro­duk­sie tot ver­ko­pe. As­pen het ge­fo­kus op ge­ne­rie­se me­di­sy­ne en wê­reld­han­dels­na­me goed­koop ge­koop om be­kend te stel, ter­wyl Mr Price mo­di­eu­se kle­re goed­koop vir kon­tant ver­koop.
Die laas­te drie voor­beel­de kan dalk ’n paar wenk­broue die hoog­te laat in­skiet as mens na die hui­di­ge aan­deel­prys­ver­to­ning kyk. Maar, soos ek on­langs ge­skryf het, selfs die groot wen­ners sal moei­li­ke tye be­leef en mens moet die maat­skap­py en jou eie oor­deel ver­trou.