PressReader - Beeld: 2017-05-20 - Só werk be­reg­ting van ge­skil
Só werk be­reg­ting van ge­skil
Beeld - 2017-05-20 - Huisgids -
Ek bly in ’n deel­ti­tel­ske­ma. Ek het ’n ge­skil met die trus­tees van die ske­ma. Wat is my reg­te met spe­si­fie­ke ver­wy­sing na die Wet op Ge­meen­skap­ske­mas? Die Wet op Ge­meen­skap­ske­mas, be­ter be­kend as die Com­mu­ni­ty S­che­mes Om­bud Ser­vi­ce Act of die CSOS-wet, het op 7 Ok­to­ber 2016 in wer­king ge­tree en is van toe­pas­sing by so­ge­naam­de ge­meen­skap­ske­mas wat die vol­gen­de in­sluit: ) Deel­ti­tel­ske­mas; ) Huis­ei­e­naars­ver­e­nin­gings; ) Aan­de­le­blok­ske­mas; ) Be­hui­sing­ske­mas vir af­ge­tre­de per­so­ne; en ) Be­hui­sings­ko­ö­pe­ra­tie­we.
Die wet maak voor­sie­ning vir ’n ge­meen­skap­ske­ma-om­buds­diens met me­ga­nis­mes vir die be­sleg­ting van ge­skil­le in hier­die soort ske­mas.
Art. 38 van die wet be­paal dat e­ni­ge per­soon of par­ty wat deel het aan of we­sen­lik ge­raak word deur ’n dis­puut in ’n ske­ma daar­op ge­reg­tig is om die ge­skil na die om­buds­man vir ge­meen­skap­ske­mas te ver­wys vir be­sleg­ting.
Een van die doel­stel­lings van die wet is om ’n meer kos­te­doel­tref­fen­de al­ter­na­tief vir li­ti­ga­sie – en ’n meer doel­tref­fen­de, vin­ni­ge en ver­brui­kers­vrien­de­li­ke pro­ses – te bied.
In­dien ’n ge­meen­skap­ske­ma in­ter­ne ge­skil­me­ga­nis­mes het, moet hier­die me­ga­nis­mes eers uit­ge­put word voor­dat ’n saak na die om­buds­man vir ge­meen­skap­ske­mas ver­wys kan word. In­dien daar nie ’n in­ter­ne me­ga­nis­me be­staan nie, kan die om­buds­man di­rek ge­na­der word. ’n Kla­er het ook wel steeds die op­sie om hof toe te gaan.
Aan­soe­ke by die om­buds­man kan per­soon­lik by e­ni­ge streeks­kan­toor ge­maak word, of per e-pos, faks of pos, as­ook op die om­buds­man se web­werf. Laas­ge­noem­de moet op ’n voor­ge­skre­we vorm vol­tooi word.
Die vol­gen­de soor­te klag­tes kan na die om­buds­man ver­wys word: ) Fi­nan­si­ë­le aan­ge­leent­he­de; ) Be­stuurs­aan­ge­leent­he­de; ) Ver­ga­de­rings; ) Be­stuurs­a­gent­diens­te; ) Ge­meen­skap­li­ke en pri­va­te a­re­as; en ) Al­ge­me­ne of an­der sa­ke.
So­dra die aan­soek deur die om­buds­man ont­vang is, word dit ge­ë­va­lu­eer om die gel­dig­heid daar­van te be­paal. In­dien die aan­soek gel­dig is en die moont­lik­heid van ’n vriend­skap­li­ke op­los­sing be­staan, word dit ver­wys vir be­mid­de­ling.
Be­mid­de­ling is ’n pro­ses waar­ty­dens die par­tye deur ’n on­af­hank­li­ke be­mid­de­laar ge­help word om ’n we­der­syd­se op­los­sing te vind.
Hier­die aan­soe­ke word ge­klas­si­fi­seer as ’n “in­for­me­le” ge­skil vir vin­ni­ge te­le­fo­nie­se ver­soe­ning, of ’n “for­me­le ge­skil” wat ver­wys word vir ’n be­mid­de­lings­ver­hoor.
In­dien die ge­skil nie deur be­mid­de­ling op­ge­los kan word nie, word die saak vir be­reg­ting ver­wys. Dit is ’n pro­ses waar­ty­dens ’n on­af­hank­li­ke be­reg­ter ’n be­slis­sing maak wat bin­dend is vir al­bei par­tye.
Sa­ke wat ver­wys word vir be­reg­ting word vol­le­dig on­der­soek voor daar ’n be­slis­sing deur die be­reg­ter ge­maak word. Hier­die on­der­soek­pro­ses sluit die vol­gen­de in: ) Ver­soek vir ad­di­si­o­ne­le in­lig­ting en/of do­ku­men­ta­sie; ) Ver­soek vir ver­kla­rings of be­ë­dig­de ver­kla­rings; ) Ont­le­ding van fo­to­gra­fie­se be­wy­se; ) Die hou van in­spek­sies ter plaat­se oor­een­koms­tig art. 51 van die wet; en ) Die na­gaan en oor­we­ging van al­le re­le­van­te en toe­pas­li­ke wet­ge­wing en an­der voor­skrif­te
By die ver­hoor neem die be­reg­ter al­le ge­tui­e­nis in ag en maak ’n be­slis­sing wat bin­dend is vir die par­tye in die ge­skil. Hier­die be­vel van die be­reg­ter is af­dwing­baar in die land­dros- of hoog­ge­regs­hof, af­han­gend van die kwan­tum of aard van regs­hulp wat ver­leen word. ’n Per­soon wat on­te­vre­de is met die be­reg­ter se be­vel kan s­legs ap­pèl aan­te­ken op ’n regs­grond­slag of toe­pas­li­ke regs­be­gin­sels. ) Vir in­lig­ting kon­tak die hoof­kan­toor van die om­buds­man vir ge­meen­skap­ske­mas, ook die Gau­teng­streeks­kan­toor by (+27 10) 593 0533, faks (+27 10) 590 6154 of e­pos in­fo@csos.org.za, of csos.org.za.
Be­mid­de­ling is ’n pro­ses waar­ty­dens die par­tye deur ’n on­af­hank­li­ke be­mid­de­laar ge­help word om ’n we­der­syd­se op­los­sing te vind. In­dien die ge­skil nie deur be­mid­de­ling op­ge­los kan word nie, word die saak vir be­reg­ting ver­wys.