Ken jy daardie groot werk The Lord of the Rings ? Weet jy enigiets van die skrywer behalwe dat hy sy eerste drie lewensjare in Bloemfontein deurgebring het? Weet jy dat hy die vader van die fantasie-genre genoem word, en dat hy gedurende die Eerste Wereldoorlog loopgraafkoors opgedoen en twee jaar lank gesukkel het om dit af te skud?
Stuur jou vertalings na die Skryfgeheime-skryfskool by hierdie skakel. Daar wag 'n prys heel aan die einde by die Skeure van Verdoemenis. Nuwe plasings, asook voorbeeldvertalings deur Janie, sal gereeld op hierdie blad verskyn. Loer ook na hierdie webwerwe, dan sal die vertalery sommer baie interessanter (en 'n hele ent makliker) wees:
Die Geselskap halt skielik, asof hulle tot dieselfde slotsom gekom het sonder dat ’n woord gesê is. Hulle hoor grieselige geluide in die donkerte om hulle. Dit kan bloot ’n skelmstreek wees van die wind in die barste en groewe van die rotsmuur; tog klink die geluide soos skril krete en wilde lagbuie. Klippe begin teen die kant van die berg aftuimel en suis oor hulle koppe of tref die paadjie met ’n slag digby hulle. Kort-kort hoor hulle ’n dowwe gerammel wanneer ’n tamaaie rotsblok van versteekte hoogtes daar bo na onder rol.
“Ek reken dis die wind,” sê Aragorn. “Maar dit beteken nie dat dit wat jy daar sê nie waar is nie. Daar is talle boosaardige en onvriendelike goed in die wêreld wat min voel vir diegene wat op twee bene stap, en tog is hulle nie in ’n verbond met Sauron nie, maar het hulle eie agendas. Sommige is selfs al langer in hierdie wêreld as hy.”
“Lank terug,” sê Gimli, “toe gerugte oor Sauron nog nie in hierdie lande gehoor is nie, is Karadhras al die Wrede genoem en het ’n slegte naam gehad.”
“Stop waar ons is, of omdraai,” sê Ghandalf. “Dit help nie ons gaan verder nie. As ek reg onthou, verlaat hierdie paadjie die afgrond ’n entjie hoër op en gaan na ’n breë, vlak trog op die bodem van ’n lang, steil helling. Daar sal geen skuilplek teen sneeu of klippe wees nie – ook nie teen iets anders nie.”
Die Geselskap gaan sit so styf teen die rotswand as wat hulle kan. Dit kyk na die suide en is effens uitgehol, wat hulle laat hoop dat dit ’n bietjie beskerming teen die noordewind en die vallende klippe sal bied.
“Die woorde was nie ‘die ondergang van Minas Tirith’ nie,” sê Aragorn. “Maar ondergang en groot dade is inderdaad ter sprake. Want die Swaard wat Gebreek is, is die Swaard van Elendil wat onder hom geknak het toe hy geval het. Dit is deur sy erfgename bewaar toe alle ander erfstukke verlore geraak het, want volgens oorlewering sal dit heel gemaak word wanneer die Ring, Isildur se Vloek, gevind is. Noudat jy die swaard wat jy soek gesien het, wat is jou versoek? Wil jy hê die Huis van Elendil moet terugkeer na die Land van Ghondor?”
Aan Frodo se regterkant sit ’n dwerg wat deftig aangetrek is en belangrik lyk. Sy baard, baie lank en gesplits, is wit, amper so wit soos die sneeuwit materiaal waarvan sy klere gemaak is. Hy dra ’n silwer gordel, en om sy nek hang ’n ketting van silwer en diamante. Frodo hou op eet om na hom te kyk.
“Heeltemal korrek,” antwoord die dwerg, en tel die kussings op, en help Frodo hoflik terug op sy stoel. “En ek vra nie, want ek het alreeds gehoor dat jy ’n familielid en die aangenome erfgenaam van ons beroemde vriend Bilbo is. Ek is verheug dat jy so mooi herstel het.”
“Ek stel voor ons laat dit daar, ten minste vir eers,” sê Frodo beleef. Hy vermoed dat die Ring, selfs in Elrond se huis, nie iets is waaroor ligtelik gepraat word nie, en in elk geval wil hy sy probleme so lank moontlik vergeet. “Ek wil net so graag weet,” voeg hy by, “wat so ’n belangrike dwerg so ver van die Eensame Berg af wegneem?”
“Inderdaad,” sê Glóin, “as dit nie vir die Beorniete was nie, sou dit lankal onmoontlik gewees het om tussen Daalen en Rivendel te reis. Hulle is dapper manne en hou die Hoë Pas en die Karots-drif oop. Maar hulle tolgeld is hoog,” voeg hy met ’n kopskud by, “en soos Beorn van ouds het hulle geen erg aan dwerge nie. Nietemin, hulle is betroubaar, en dit sê baie in hierdie tye.”
Lank sit hulle daar, stil en waaksaam, en amper sonder om asem te haal, met hulle rûe na die houtvuur gedraai. Elkeen staar na die skaduwees wat hulle omring. Niks gebeur nie. Daar is geen geluid of beweging in die nag nie. Frodo roer, hy voel hy moet die stilte verbreek: hy smag daarna om hardop te skreeu.
Op die kim van die valleitjie, aan die kant weg van die heuwel, vóél hulle, eerder as sien, ’n skaduwee wat verrys, een skaduwee of méér as een. Hulle staar stip, en die skaduwees word groter. Gou kan daar geen twyfel wees nie: drie of vier lang swart figure staan daar op die helling en kyk af op hulle. Só swart is hulle dat hulle soos swart gate lyk teen die diep skaduwee agter hulle. Frodo verbeel hom hy hoor ’n gedempte gesis soos van giftige asem en voel ’n dun, snydende koue. Dan kom die gedaantes stadig nader.
Angs oorval vir Pippin en Mannetjies, en hulle val plat op die grond neer. Sam maak homself klein langs Frodo. Frodo is feitlik net so angsbevange soos sy metgeselle, hy ruk asof hy bitterlik koud kry, maar sy angs word verdring deur ’n skielike drang om die Ring aan te sit. Die begeerte om dit te doen word oor hom vaardig en hy kan aan niks anders dink nie. Hy het nie die Grafhoop of Ghandalf se boodskap vergeet nie, maar dis of iets hom noodsaak om alle waarskuwings te ignoreer, en hy smag daarna om in te gee. Nie met die hoop om te ontsnap of enigiets te doen nie, goed of sleg: hy voel bloot dat hy die Ring moet vat en aan sy vinger moet steek. Hy kan nie praat nie. Hy voel aan dat Sam na hom kyk, asof hy weet sy meester worstel met iets, maar hy kan nie na hom kyk nie. Hy maak sy oë toe en worstel ’n ruk, maar weerstand word ondraaglik, en uiteindelik trek hy die kettinkie langsaam uit en glip die Ring aan die voorvinger van sy linkerhand.
Hoewel alles anders nog nes voorheen dof en donker is, raak die gedaantes onmiddellik skrikwekkend helder. Hy kan selfs sien wat onder hulle swart gewade is. Daar is vyf lang figure: twee staan op die rand van die valleitjie, drie is besig om nader te kom. In hulle wit gesigte brand skerp, genadelose oë; onder hulle mantels is lang grys klede; op hulle grys hare rus silwer helms; in hulle uitgeteerde hande is swaarde van staal. Hulle oë val op hom en deurboor hom terwyl hulle op hom afstorm. Wanhopig trek hy sy eie swaard uit, en dit lyk vir hom asof dit rooi flikker, soos ’n fakkel. Twee van die gedaantes halt. Die derde is groter as die res: sy hare is lank en glansend, en op sy helm rus ’n kroon. In sy een hand hou hy ’n lang swaard vas, en in die ander ’n mes; sowel die mes as die hand wat dit vashou, gloei met ’n bleek lig. Hy spring vorentoe en storm op Frodo af.
Hulle land was oorspronklik sonder enige beveiliging in die Ooste, maar aan daardie kant het hulle ’n heining aangebring: die Hoë Heg. Dis baie generasies gelede beplant, en is nou ruig en hoog, want dit word goed versorg. Dit strek die hele ent van die Brandewynbrug, met ’n wye bog wat van die rivier af wegswaai, tot by Hegseinde[Janie1] waar die Wilgervliet[Janie2] uit die Bos in die Brandewyn vloei: aansienlik meer as twintig myl van begin tot einde. Maar dit bied natuurlik nie volkome beskerming nie. Die Bos kruip op talle plekke tot digby die heining. Ná donker hou die Boklanders hulle deure gesluit, en dis ook iets ongewoons in die Graafskap.
Die veerboot beweeg stadig oor die water. Die Bokland-oewer kom nader. Sam is die enigste lid van die geselskap wat nog nooit aan die anderkant van die rivier was nie. Hy ervaar ’n snaakse gevoel terwyl die murmulende water langsaam verbyglip: sy ou lewe lê agter in die newels, donker avonture lê voor. Hy krap sy kop, en koester vir ’n oomblik ’n vlietende wens dat meneer Frodo eerder rustig kon voortgaan om in Slot van Baalens te woon.
Die vier hobbits tree uit die veerboot. Mannetjies bind dit vas, en Pippin is al besig om die ponie met die pad langs boontoe te lei toe Sam (wat terugkyk, asof hy van die Graafskap wil afskeid neem) met ’n skor fluisterstem sê:
Op die oorkantse laaiplek, onder die lampe in die verte, kan hulle ’n figuur net-net uitmaak: dit lyk soos ’n donker swart bondel wat daar agtergebly het. Maar terwyl hulle daarna staar, begin dit beweeg en slinger hierdie kant toe en daardie kant toe, asof dit iets op die grond soek. Dan kruip dit, of beweeg op sy hurke, terug na die donkerte aan die anderkant van die lampe.