Literatuur - Geskiedenis Podcasts - 2022
Literatuur (uit die Latyn Littera beteken 'letters' en verwys na 'n kennismaking met die geskrewe woord) is die geskrewe werk van 'n spesifieke kultuur, subkultuur, godsdiens, filosofie of die bestudering van sodanige geskrewe werk wat in poësie of in prosa kan verskyn. Literatuur, in die weste, het sy oorsprong in die suidelike Mesopotamië -streek Sumer (ongeveer 3200) in die stad Uruk en floreer in Egipte, later in Griekeland (die geskrewe woord is daar van die Feniciërs ingevoer) en daarvandaan na Rome . Skryf het blykbaar onafhanklik in China ontstaan ​​uit waarsêery en ook onafhanklik in Meso -Amerika en elders.
Die eerste skrywer van letterkunde ter wêreld, by die naam bekend, was die hoëpriesteres van Ur, Enheduanna (2285-2250 vC) wat lofsange geskryf het ter lof van die Sumeriese godin Inanna. Baie van die vroeë literatuur uit Mesopotamië handel oor die aktiwiteite van die gode, maar mettertyd word mense as die hoofkarakters in gedigte soos Enmerkar en die Here van Aratta en Lugalbanda en Mount Hurrum (ongeveer 2600-2000 v.C.). Vir die doeleindes van studie is literatuur vandag verdeel in die kategorieë fiksie of nie-fiksie, maar dit is dikwels arbitrêre besluite as antieke literatuur, soos verstaan ​​deur diegene wat die verhale neergeskryf het, sowel as diegene wat dit vooraf of voorheen gesing of gesing het. -geletterdheid, is nie op dieselfde manier verstaan ​​as in die hedendaagse tyd nie.
Die waarheid in die letterkunde
Homerus se stygende odes oor die grootsheid van die Griekse vloot wat na Troje of Odysseus se reis oor die wyndonker see vaar, was vir luisteraars net so werklik as sy beskrywings van die tovenares Circe, die siklops Polyphemus of die Sirenes. Die verhale wat vandag as 'n mite beskou word, is destyds as waar en heilig beskou, aangesien enige van die geskrifte in die Joods-Christelike Bybel of die Moslem-Koran vir gelowiges is. Benamings soos fiksie en nie-fiksie is redelik onlangse etikette wat op geskrewe werke toegepas word. Die antieke verstand het besef dat die waarheid dikwels vasgevang kan word deur 'n fabel oor 'n jakkals en 'n paar onbereikbare druiwe. Die moderne besorgdheid oor die waarheid van 'n verhaal sou niemand daaroor gehad het wat na een van Aesop se verhale luister nie; wat belangrik was, was wat die verhaal wou oordra.
Een van die vroegste literêre werke is die Sumeriese/Babiloniese epos van Gilgamesj uit ongeveer. 2150 vC.
Tog is daar 'n waarde geplaas op akkuraatheid by die opname van werklike gebeure (soos antieke kritiek op die geskiedskrywer Herodotus se gebeure toon). Vroeë literêre werke was gewoonlik didakties en het 'n onderliggende (of dikwels openlike) godsdienstige doel, soos in die Sumeriese Enuma Elish van 1120 vC of die Teogonie van die Griekse skrywer Hesiodos van die 8ste eeu v.G.J.
Een van die vroegste literêre werke is die Sumeriese/Babiloniese Epos van Gilgamesj van c. 2150 vC wat handel oor temas van heldhaftigheid, trots, nasionaliteit, vriendskap, teleurstelling, dood en die soeke na die ewige lewe. Of dit wat in die verhaal van Gilgamesh gebeur het, 'werklik' gebeur het, was nie belangrik vir die skrywer en die luisteraar nie. Wat belangrik was, was wat die gehoor uit die verhaal kon wegneem.
Die beste voorbeeld hiervan is 'n genre wat bekend staan ​​as Mesopotamiese Naru -letterkunde, waarin historiese figure in fiktiewe plotte voorkom. Die bekendste werke uit hierdie genre sluit in Die vloek van Agade en Die Legende van Cutha, albei met die groot Akkadiese koning Naram-Sin (r. 2261-2224 vC), kleinseun van Sargon van Akkad (r. 2334-2279 vC, vader van Enheduanna). Beide hierdie werke laat Naram-Sin optree op 'n manier wat weerspreek word deur fisiese bewyse en ander, meer feitelike, geskrifte. Die doel van Naru Literature was egter nie om te vertel wat 'werklik' gebeur het nie, maar om 'n morele, kulturele en godsdienstige punt te beklemtoon.
Voorbeelde van antieke letterkunde
Die Piramide -tekste van Egipte, wat ook as literatuur beskou word, vertel van die reis van die siel na die hiernamaals op die gebied van riet, en hierdie werke het, in teenstelling met die Mesopotamiese Naru -letterkunde, die onderwerp as waarheid voorgehou. Die Egiptiese godsdienstige kultuur was gebaseer op die werklikheid van 'n hiernamaals en die rol wat die gode gespeel het op 'n ewige reis, waarvan die lewe op aarde slegs een deel was. Homerus Ilias vertel van die beroemde oorlog van tien jaar tussen die Grieke en die Trojane terwyl sy Odyssee vertel van die groot held Odysseus se reis terug huis toe na die oorlog na sy geliefde vrou, Penelope van Ithaca, en dit, soos die ander genoemde werke, versterk kulturele waardes sonder om besorg te wees oor wat al dan nie met die oorlog met Troje gebeur het.
Die verhaal word in die Bybelse vertel Boek van Exodus (1446 v.G.J.) word vandag deur baie beskou as historiese waarheid, maar oorspronklik kon dit bedoel gewees het as 'n bevryding van slawerny in geestelike sin, soos dit geskryf is om die aanbidders van Yahweh te bemagtig, hulle aan te moedig om die versoekings van die inheemse volke te weerstaan van Kanaän, en het die gehoor se persepsie van hulself as 'n uitverkore volk van 'n almagtige god verhoog.
Die Hooglied (ongeveer 950 v.G.J.) uit die Hebreeuse geskrif van die Tanakh, verewig die passievolle liefde tussen 'n man en 'n vrou (geïnterpreteer deur Christene, baie later, as die verhouding tussen Christus en die kerk, hoewel geen sodanige interpretasie deur die oorspronklike ondersteun word nie) teks) en die heilige aspek van so 'n verhouding. Die Indiese epos Mahabharata (ongeveer 800-400 v.C.) hou verband met die geboorte van 'n nasie terwyl die Ramayana (ongeveer 200 v.G.J.) vertel die verhaal van die groot Rama se redding van sy ontvoerde vrou Sita uit die bose Ravna. Die werke wat in die Assiriese koning Asurbanipal se biblioteek (647-627 v.C.) gevind word, teken die heldedade van die gode, godinne en die stryd en triomfe van heldhaftige konings van antieke Mesopotamië aan, soos Enmerkar, Lugalbanda en Gilgamesh. Geleerde Samuel Noah Kramer wys daarop dat die vroeë Sumeriese werke - en inderdaad die Sumeriese kultuur as geheel - op baie vlakke in die moderne tyd resoneer en veral in die literatuur duidelik blyk. Kramer skryf:
Dit blyk nog steeds in 'n Mosaïese wet en 'n Solomoniese spreekwoord, in die trane van Job en 'n klaaglied in Jerusalem, in die hartseer verhaal van die sterwende mensegod, in 'n Hesiodiese kosmogonie en 'n Hindoe-mite, in 'n aesopiese fabel en 'n Euklidiese stelling, in 'n sterreteken en 'n heraldiese ontwerp. (5)
Oorspronklikheid in antieke letterkunde
Die meeste vroeë werke is geskryf in die poëtiese meter wat die skrywer oor tyd gehoor het en dus die datering van stukke soos die Enuma Elish of die Odyssee is moeilik omdat dit uiteindelik baie jare na hul mondelinge komposisie skriftelik opgeneem is. Die groot waarde wat hedendaagse lesers en kritici heg aan 'oorspronklikheid' in die letterkunde, was vir ou mense onbekend. Die idee van 'n verbeeldingswerk van 'n individu met 'n mate van respek sou nooit by iemand in die antieke wêreld opgeval het nie. Verhale was hervertellings van die prestasies van groot helde, van die gode, die godinne of die skepping, soos in Hesiodos en Homeros.
Die respek vir wat vandag 'nie-fiksie' genoem sou word, was so groot dat Geoffrey van Monmouth (1100-1155 CE) sy beroemde aanspraak maak Geskiedenis van die Kings of Briton (wat hy grotendeels opgemaak het) was eintlik 'n vertaling uit 'n vroeëre teks wat hy 'ontdek' het en Sir Thomas Malory (1405-1471 CE) wat bekend was as die skrywer van die Morte D'Arthur, ontken enige oorspronklike bydraes tot die werk wat hy van vorige skrywers saamgestel het, alhoewel dit vandag duidelik is dat hy baie bygevoeg het tot die bronmateriaal waaruit hy put.
Hierdie literêre tradisie om 'n oorspronklike werk toe te skryf aan vroeër, skynbaar gesaghebbende, bronne word beroemd in die evangelies van die Christelike Nuwe Testament geïllustreer deurdat die evangelies van Matteus, Markus, Lukas en Johannes, wat deur baie gelowiges as ooggetuie beskou word, verslae oor die bediening van Jesus, is baie later geskryf deur onbekende skrywers wat name gekies het wat verband hou met die vroeë kerk.
Literatuur omvat vorme soos poësie, drama, prosa, folklore, epiese verhale, persoonlike vertelling, poësie, geskiedenis, biografie, satire, filosofiese dialoë, essays, legendes en mites, onder andere. Plato's DialoëAlhoewel dit nie die eerste was wat filosofiese temas met dramatiese vorm gekombineer het nie, was dit die eerstes wat drama laat werk het om filosofiese ondersoek. Latere skrywers gebruik hierdie vroeëre werke vir inspirasie (soos Virgil gedoen het in die samestelling van syne Aeneis, gebaseer op Homeros Ilias en Odysseetussen 30-18 v.G.J.) en hierdie tradisie van leen duur tot in die tyd van Shakespeare (1564-1616 CE) en duur voort tot vandag toe.