Versindaba » Blog Archive Bester Meyer. Die Taal van die Waarheid : Versindaba
Wednesday, April 27th, 2022 | Artikels, essays, e.a..
9 Kommentare op "Bester Meyer. Die Taal van die Waarheid"
Kobus Erlank :
April 27th, 2022 at 14:16
Bester, die rede hoekom 'n facebook digter nie 'n digter is nie, is dieselfde rede hoekom 'n backyard mechanic nie 'n ingenieur is nie.
Die "Taal van Tale" … hoe ontvang mens dit?
April 27th, 2022 at 15:58
Bester, ek sluit aan by Kobus hierbo. Daar is plek in die samelewing vir die meganikus én vir die ingenieur. Netso is daar op die Internet plek vir facebookdigters/-vertalers én vir professionele digters/vertalers. Versindaba is, so ver my kennis strek, die enigste ruimte op die Internet wat eksklusief vir professionele Afrikaanse digters daar is. Ons definieer professionele digters as persone wat die "kwalifikasie" verwerf het om hulleself digters te noem – dit is mense wat al 'n solo-bundel by 'n gerespekteerde uitgewer gepubliseer het. Daarom word gedigte/vertalings wat op Versindaba verskyn, gemeet aan professionele standaarde, dié van aanvaarde literêre teorieë. Die vertaalteorie wat jy voorstel, is op hierdie stadium nie vir my duidelik genoeg dat ek (byvoorbeeld) enige vertaling objektief aan die hand daarvan sou kon beoordeel nie. Soos dit die geval is met enige wetenskaplike terrein (soos Vertaalkunde) moet praktisyns ten minste oor sekere standaarde ooreenstem ten einde 'n produk te kan beoordeel. Daniel het in sy "Credo" enkele duidelike riglyne gestel waaraan hy as vertaler van Nederlandse poësie sy werk meet. Reëls soos dié word wêreldwyd gevolg wanneer literêre kritici literêre vertalings beoordeel. Hulle kan op enkele punte van mekaar verskil, maar ongelukkig is die "reëls" redelik geyk en word dit algemeen as standaard binne die praktyk aanvaar. Vertalers wat ander reëls navolg, sal dus vanselfsprekend nie gunstig deur hierdie kritici ontvang word nie. Enige produsent sal maar sy produk op dié mark sit waar dit in aanvraag is. Versindaba is 'n plek waar kritici ander maatstawwe aanlê as op facebook – nie omdat ons snobisties is nie, maar bloot omdat ons 'n ander "mark" bedien.
April 27th, 2022 at 16:30
Ek het die voorafgaande debat asook die laaste twee meningstukke gevolg en was huiwerig om deel te neem aangesien ek die insigte van Daniel Hugo en Joan Hambidge hoog ag as gesaghebbendes oor vertaalpraktyk en literêre teorie onderskeidelik.
Hulle insette is vir my uiters relevant omdat vertaling 'n soort olifant in die vertrek geraak het waar enige persoon vandag aanlynhulpbronne of bestaande Engelse vertalings kan gebruik en homself dan kan voordoen as 'n begaafde linguis met 'n fyn aanvoeling vir die nuanses en tradisies van Aramees; Mandaryn; Frans; Yslands; die Slawiese tale; ensovoort. Dit alles terwyl hy in 'n buitekamer in Boksburg of Brackenfell by 'n tante bly en matriek op sy nerwe deurgeskraap het. Ek probeer jou nie hierdeur verdagmaak nie, ek probeer slegs verwoord waarom gesaghebbendes vertaalwerk mag bevraagteken en leiding probeer verskaf.
Trouens Bester, ek sou as ek jy was, meer respek betoon het teenoor die tradisie van poësie en die algemeen aanvaarde praktyke daarin, en probeer leer het uit die insette wat hulle gegee het. Dit is hoe die kanonieke tradisie oor geslagte lewendig bly en waarom poësie 'n literêre veld is en nie 'n populêre aktiwiteit is wat amateurs op lukrake wyse beoefen nie. Dit is juis die waarde van 'n platform soos Versindaba om hierdie voorreg moontlik te maak.
Jy eien jouself die reg toe om te vertaal soos wat jy wil, maar dan moet jy konsekwent wees en ook die raad van gesaghebbendes aanvaar want hulle oefen ook hulle reg uit. Ek het min respek vir mense wat weier om te leer uit ervaring en bly karring aan 'n eiewyse beskouing wat gegrond is op lukrake verwysings na willekeurige bronne wat op 'n wollerige manier as absolute gesag opgedis word. So byvoorbeeld dink ek nie die aktivering van Derrida se beskouing oor die relevansie van vertaling bewys jou argument, óf die teenargument nie.
Ek moedig jou sterk aan om uit die polemiek met Daniel te leer.
Ek vind jou skryfstyl en stelwyses in die vorige debatte eienaardig, veral ten opsigte van jou beheer oor hoofletters en parenteses. Hoofletters byvoorbeeld, word in Afrikaans gereserveer vir die begin van nuwe sinne; eie- en plekname; asook enige ander woorde of begrippe waaraan 'n verhewe of heilige status gekoppel word. Ek merk byvoorbeeld geredelik verwysings in jou gesprekvoering na "Taal" in die middel van sinne, en lei daaruit af dat jy dus van 'n soort heilige of metafisiese medium praat; of dat jy 'n soort goddelike inspirasie as rede tot vertaalwerk aanvoer; anders is dit bloot spelfoute. Ek vind dit ietwat oordrewe en selfs verwaand dat jy jouself hier aanmeld as 'n gesalfde wat as heilige geleier dien.
Maar meer nog, dit skep ook 'n wantroue by my in die vertalings wat jy aanbied.
Laastens, aangesien jy 'n essay van my hier noem, die kern van die essay was die transdissiplinariteit wat deur Einstein en Tagore ontgin is. My bedoeling was nooit om as 'n vertaler in die poësiegemeenskap te paradeer nie. Ek het nie, soos jy dit noem, enige heilige roeping gevoel om dit te doen nie en was ook nie 'n medium vir 'n hoër entiteit wat deur my gepraat het nie. Ek glo bloot nie daaraan nie. Ek het immers my vertaling gekwalifiseer deur my beskouing dat Tagore se lesings belangrike poëtiese kwaliteite bevat wat nog min in Afrikaans ontgin is. Dit is dus hoogstens bedoel om digters te prikkel in die digterlike gebruik van wetenskaptaal. Miskien moet ons ook verstaan dat Tagore 'n filosoof en digter was en dat die titel "The Religion of Man" eerder op 'n fenomenologiese uiteensetting as 'n religieuse manuskrip dui.
April 27th, 2022 at 16:32
Bester, dit lyk uit jou aanhalings hierbo asof Walter Benjamin die mite van 'n gemeenskaplike, suiwer oertaal aanhang. Die "pure language" wat verlore gegaan het toe die taalverwarring tydens die bou van die Babelse Toring losgebars het. Dit is 'n mooi verhaal, maar het met die historiese werklikheid en die praktyk van vertaling absoluut niks te doen nie. 'n Vertaler moet juis die taaluniekheid (d.w.s. die nie-gemeenskaplike) van die brontaalgedig in die doeltaalgedig probeer benader. Die vertaler wil nie die taalverskeidenheid in die wereld nivelleer nie. Hy/sy het juis die grootste bewondering daarvoor.
April 27th, 2022 at 19:07
Baie dankie vir die perspektiewe. Ek leer wél baie daaruit. Ek het dit van die begin af gesê. Ek probeer nie voorgee dat ek beter weet as veral Daniel Hugo of Joan Hambidge of enigeen wat die blad gebruik nie. Of dat ek die gesalfde van enige soort heiligheid is nie. Soos wat ek uit Derrida se opstel kon aflei gebruik Benjamin: ("die reine Sprache" en "Sprache der Wahrheit") en daarom die gebruik van die hoofletter.
Kobus, ek dink dit hang van elke persoon sélf af of hy/sy daarmee in aanraking kom. Vir my gaan dit gepaard met 'n gevoel van 'herkenning' asof ek die gedig al voorheen gehoor/gelees het. En dan ook asof dit eerder die stiltes tussen die lyne van die teks is wat iets magies-mooi -dalk goddelik-kom oordra. Die gevoel wat ek gekry toe ek die eerste keer Darwiesj se gedigte in Engels gelees het. Toe ek geluister het na 'n voorlesing van Ryan Pedro se gedigte by die Tuin van die Digters. Dis moeilik om te verduidelik.
April 27th, 2022 at 19:56
Bester, ek sien jy het Regte geswot. Gaan hulle jou in die hof ook toelaat om die wette te interpreteer deur magiese inspirasie of dink jy vertaling is nie so 'n ermstige vakgebied as Regte nie, 'n plek vir profete en dromers en psycics?
April 28th, 2022 at 07:11
Daar is 'n verskil tussen vertaalfilosofie (Derrida, et al.) en vertaalpraktyk. Derrida is 'n verleidelike stem. Hy verwys egter na ander kwessies nes Walter Benjamin.
Daniel Hugo het gelyk. Om 'n gedig te vertaal, moet jy let op die klanksisteem om dit van een taal na 'n ander te transporteer. Jy moet ook kyk na die toon, die sintaksis, metriese patrone, rym, sintaksis, beeldspraak en watter vorm die digter gebruik (sonnet, kwatryn, ens.) Hierom plaas uitgewers die oorspronklike teks langs die vertaalde teks sodat die leser kan vergelyk. Dikwels is daar bv. woorde in Afrikaans wat jy nie in Engels vind nie. Hoe nou gemaak? Of andersom. In 'n vertaling van een van my gedigte "In die tuin van Emily Dickinson" het Douglas Reid Skinner 'n oplossing gevind vir blomname en Latynse name gebruik. Hieroor het ek 'n lesing by 'n internasionale kongres gegee oor vertaling. My vertaling het verskil van Douglas s'n.
Ons soek dus altyd die eerste teks (soos wat Helize van Vuuren o.a. doen) en dan die vertaling. By Hugo die Nederlandse teks links en dan die Afrikaanse een.
Daar is wel digters wat goed uit Engels na Afrikaans vertaal: De Lange se Auden en Ginsberg vertalings. Want dit is kragtige vertalings wat 'n nuwe taalsisteem soek en al die kwessies aanraak hierbo vermeld.
Natuurlik is elke vertaling 'n interpretasie en verklap dit iets van die vertaler se denkwyse. Maar google translate is net die eerste stap. Hierna moet jy die gedig-as-gedig vertaal.
April 28th, 2022 at 12:41
Bester, vergewe my dat dit mag oorkom asof ek in beuselagtighede verval, maar miskien sal hierdie inset 'n groot misverstand vir jou opklaar:
In Duits word alle selfstandige naamwoorde altyd met hoofletters geskryf. Dit dui geen verhewe kwaliteit aan nie en is bloot grammatika. Wanneer dit na Afrikaans vertaal word, geld Afrikaanse spelreëls.