Ek is ’n Suid-Afrikaner. Ek is Afrikaans. Ek is ’n man. En nee, ek is nie jammer oor een van voorgenoemde nie. In dié volgorde lê die grein van my bestaan: Die erns van my omgee val van links na regs in die vlakke van my etnisiteit.
In ’n tyd van beskuldiging en vinger wys, staan ek en my medebroers in die spervuur. Ons lewe in ’n tyd waar dit verkeerd is om ’n man te wees, verkeerd is om trots te wees op jou taal en verkeerd is om wit te wees. Gesegdes soos: “Wees ’n man” en “Staan jou man” word afgeskiet en teengestaan in ons “brose” samelewing omdat dit as onsensitief en onderdrukkend beskou word.
Die dae van houtkap, jou baard laat groei, rugby en vasbyt is vir die voëls. “Tradisionele” manlike eienskappe en “tradisionele” familieleefwyse word een ná die ander verwaarloos en op getrap in die konglomerasie van dubbele standaarde. Jong seuns (soos ek) word grootgemaak met ’n skooltas en ’n skuldlas van die hele wêreld se probleme. Gooi dit af! Mans was lank genoeg die slaansakke vir die ontlaai van blaam en woede vir wêreldprobleme wat eintlik meer komplekse wortels het as geslag!
In my blootgestelde en kwesbare generasie is dit nie ongehoord vir tieners om uitermatig ontvanklik te wees vir ideologiese sienings nie. Wêreldberoemde kunstenaars, sportsterre en akteurs produseer video’s in hul kapitalistiese sitkamers oor hoe hulle te na gekom en onderdruk is deur die teenoorgestelde ras of geslag wat, volgens my mening, omstrede is. Die slagofferkaart word weer en weer op die tafel gegooi en word desnieteenstaande aanvaar deur ’n beïnvloedbare tiener of student. Siya Kolisi kniel met ’n gebalde vuis in die lug teen ongelyke geleenthede en onderdrukking van swartmense in ’n land waar nasionale sportspanne onderworpe is aan 50% rassekwotas wat uitsluitlik ’n sekere gedeelte van die bevolking bevoordeel.
In ’n land waar klein besighede nie deur die regering tydens inperking ondersteun was nie, is hierdie oneffektiewe en omstrede benadering ekonomies nie vatbaar nie, bloot omdat hulle nie voldoen aan swart ekonomiese bemagtiging (SEB)-vereistes nie.
Wie is die onderdrukte hier? Siya? Hy wat met ’n skoolbeurs, geborgde rugbystewels en ’n kwotastelsel in sy guns die hoogste louere behaal het? Of die 19-jarige seun met ’n droom, wat nie vir sy land mag rugby speel nie omdat hy aan die verkeerde Suid-Afrikaanse etniese groep behoort? Ek maak my stelling nie as aanvallende nie. Siya se geval is net ’n vanselfsprekende voorbeeld.