Wat maak die keurders? - B L O O T S
Hier is 'n meester se siening van die verhouding tussen digter en gedig, en die proses en gevare. Dit het baie implikasies vir die bygeloof dat 'n bundel eenheid van vorm of tema moet besit.
In a way, I suppose, I think of poems as a sort of animal. They have their own life, like animals, by which I mean that they seem quite separate from any person, even from their author, and nothing can be added to them or taken away without maiming and perhaps even killing them. And they have a certain wisdom. They know something special ... something perhaps which we are very curious to learn. Maybe my concern has been to capture not animals particularly and not poems, but simply things which have a vivid life of their own, outside mine ... The special kind of excitement, the slightly mesmerized and quite involuntary concentration with which you make out the stirrings of a new poem in your mind, then the outline, the mass and colour and clean final form of it, the unique living reality of it in the midst of the general lifeless-ness, all that is too familiar to mistake. This is hunting and the poem is a new species of creature, a new specimen of the life outside your own. I have now told you very briefly what I believe
(Hughes, Poetry in the Making, p 15).
The lady’s third song
When you and my true lover meet
And he plays tunes between your feet,
Speak no evil of the soul,
Nor think that body is the whole,
For I that am his daylight lady
Know worse evil of the body;
But in honour split his love
Till either neither have enough,
That I may hear if we should kiss
A contrapuntal serpent hiss,
You, should hand explore a thigh,
All the labouring heavens sigh.
1. Watter metafisika kom voor, of historisiteit? Wat is die argument?
2. Watter elemente regverdig die beskrywing "song", of is dit omdat dit so genoem word?
3. Wat is die effek van die distigons?
4. Wat is 'n "contrapuntal serpent"?
5. Kan jy dit goed in Afrikaans vertaal?
Die volgende is die kern van 'n verslag oor 'n bundel by 'n uitgewer.
Tematies handel die teks in Titel, soos ook digter X se vorige bundel, met 'n liefdesgeskiedenis, Outobiografiese gegewens is boustene en (privaat) liefdesgesprekke word hetsy verbeel of gerekonstrueer –sommige uit 'n agternaperspektief (ná afloop van die verhouding, ná die afsterf van die geliefde). Voorbeelde van ooreenstemmende tematiese gegewens in die letterkunde is legio. Een hiervan waarna moontlik verwys kan word, is Ted Hughes se Birthday Letters. Die vraag waarvoor leser, digter en uitgewer te staan kom, is: verkoop Hughes se teks omdat dit biografiese gegewens bevat van die verhouding tussen hom en Sylvia Plath, omdat dit hul verhouding verwoord, óf omdat dit poësie is wat die ingeligte en toegewyde poësieleser interesseer en uitdaag?
'n Onomstootlik belangrike vraag, vir enige uitgewer, bly immers steeds: wie gaan die gedigte in hierdie bundle só graag wil lees, dat hulle dit gaan koop. En baie bundels vol daarvan. Die antwoord op hierdie vraag is vir my, wat hierdie bundel van digter X betref, duister. Ja, ek kan my voorstel dat daar mense is wat moontlik geïnteresseerd sal wees as gevolg van ooreenstemmende ervarings, of omdat hulle met die gevoelswêreld van erotiek, verlies, verlate, dood en dies meer wat uit die gedigte spreek, kan identifiseer. Maar of die bundel in staat is om lesers te trek op grond van die gedigte wat dit bied, die uitdagende poëtiese vaardigheid wat daaruit spreek, die onontbeerlike formulering, beelding, styl en dies meer waarmee dit telkens ondergrawe of verras, daarvan is ek tans nog nie heeltemal oortuig nie. En is dit nie 'n essensie (hoe ontglippend die aard daarvan, hoe onvaspenbaar opinies daaroor en definisies daarvan, ook al is en mag wees) wat 'n voorwaarde vir publikasie behoort te wees nie?
Titel bevat die soort teks wat ek my goed kan voorstel dat daar wel uitgewers sal wees wat dit wil publiseer, wel sekere groepe lesers sal wees wat, sê maar 'n tuispublikasie daarvan, sal wil lees. Of dit 'n boek is wat u uitgewery wil uitgee, bly u besluit. Of dit op hierdie stadium, en met die gedigte wat tans daarin aangebied word, 'n boek is waarsonder die: Afrikaanse poësie nie kan klaarkom nie, is 'n kwessie van opinie. Indien die manuskrip gepubliseer word, behoort dit egter myns insiens wel grondig hersien te word.
1. Wat is die grondslae van hierdie kritiek?
2. Is dit geldig?
3. Hoe word Birthday Letters betrek?
4. Watter voorstelling kry ons van die Afrikaanse poësie?
5. Is daar so iets?
6. Wat word oor sekere uitgewers gesê, en sekere lesers?
7. Is dit weersprekend of elitisties?
8. Wat beteken "baie bundels vol daarvan"?