PressReader - Landbouweekblad: 2017-11-17 - Boer­de­rye en hart­aan­val­le
Boer­de­rye en hart­aan­val­le
Siek­tes en on­ge­val­le meld hul­self dik­wels aan soos ’n dief in die nag – on­wel­kom en on­ver­wags. Ge­volg­lik moet boe­re se­ker maak hul­le en hul ge­sin­ne het ge­noeg ver­se­ke­ring om trau­ma­tie­se tye te pro­beer oor­leef.
Landbouweekblad - 2017-11-17 - Lbw|inhoud - NA­VRAE: E-pos: knel1@old­mu­tu­al.com
Boe­re is so­veel meer as net die men­se wat op lan­de werk en na hul die­re kyk. Boe­re ver­se­ker dat ons kos op ons ta­fels het. Boe­re moet dus se­ker maak hul­le het dek­king vir al­le ge­beu­re – soms baie on­ver­wags. Die mees­te boe­re be­plan vir af­ster­we, maar ge­woon­lik is bit­ter min ge­re­ël in­dien die boer weens ’n hart­aan­val, kan­ker of ’n be­roer­te vir ’n on­voor­sie­ne tyd­perk nie kan werk nie. Hy kab selfs ver­plig wees om sy boer­de­ry­be­dry­wig­he­de te staak. Die pro­bleem is dat ’n ge­vrees­de siek­te nie net die boer raak nie, maar ook sy fa­mi­lie be­ïn­vloed. Dit het ook ge­vol­ge vir die men­se wat vir hom werk, ver­al in­dien hy die boer­de­ry moet staak.
Na­dat ’n boer met ’n ge­vrees­de siek­te ge­di­ag­no­seer is, moet hy soms sy boer­de­ry af­skaal of ’n plaas­voor­man aan­stel. Dit be­hels ge­woon­lik ek­stra uit­ga­wes waar­voor daar nie al­tyd voor­sie­ning ge­maak is nie.
Vol­gens die in­ter­na­si­o­na­le di­a­be­tes­ver­e­ni­ging is on­ge­veer 2,28 mil­joen men­se in Suid-A­fri­ka met di­a­be­tes ge­di­ag­no­seer. Wê­reld­wyd is 500 mil­joen men­se met ti­pe 1-di­a­be­tes ge­di­ag­no­seer. Die fi­nan­si­ë­le ge­vol­ge daar­van is be­sig om e­norm te word. Old Mu­tu­al G­reen­lig­ht se sta­tis­tie­ke vir 2016 wys een uit el­ke se­we men­se kry kan­ker en een uit el­ke drie mans ly aan ’n kar­di­o­vas­ku­lê­re siek­te voor die ou­der­dom van 60.
Be­ant­woord die vol­gen­de vrae in­dien jy weens ’n be­roer­te of hart­aan­val vir ’n tyd­perk nie jou daag­lik­se ta­ke kan ver­rig nie: Het jy ge­noeg in­kom­ste om jou fa­mi­lie se daag­lik­se uit­ga­wes vir ’n on­voor­sie­ne tyd­perk te dek in­dien jy in die hos­pi­taal of bed­lê­end is? Het jy ge­noeg in­kom­ste om te ver­se­ker dat jou kin­ders se skool­geld en u­ni­ver­si­teits­kos­te be­taal kan word? Het jy ge­noeg in­kom­ste/ka­pi­taal om vir te­ra­pie of re­ha­bi­li­ta­sie te be­taal na­dat jou siek­te­fonds uit­ge­put is? Kan jy uit­ga­wes han­teer, soos om die bank te be­taal of om jou vol­gen­de oes op die land te kry of af te haal? Is jy fi­nan­si­eel voor­be­reid in­dien jou ga­de of kind met ’n ge­vrees­de siek­te ge­di­ag­no­seer word? Kan jy die kos­te dek son­der om jou be­staan­de be­leg­gings of af­tree­fonds te ge­bruik? In­dien jy nee ge­ant­woord het op e­ni­ge van dié vrae, sal jy na ’n op­los­sing moet kyk wat jou van die no­di­ge geld sal voor­sien en jou sal by­staan met die on­voor­sie­ne uit­ga­wes in die ge­val van ’n ge­vrees­de siek­te.
Moont­li­ke uit­ga­wes wat aan ge­vrees­de siek­tes ge­kop­pel word, is ge­woon­lik voor­skrif­me­di­sy­ne, rei­son­kos­te na spe­si­a­lis­te, be­han­de­ling, pri­va­te ver­ple­ging en an­der on­kos­te wat moont­lik aan­ge­gaan moet word om jou leef­wy­se te ver­an­der.
Old Mu­tu­al het by­voor­beeld ver­le­de jaar R556 mil­joen uit­be­taal aan ei­se vir ge­vrees­de siek­tes. As ons die eis-sta­tis­tie­ke vir 2016 oor­weeg, is die ge­mid­del­de ou­der­dom waar­op ’n ge­vrees­de siek­te ge­di­ag­no­seer word 52 by mans en 50 by vroue. In dié fa­se van jou le­we is daar ge­woon­lik nog uit­staan­de ver­ban­de en ’n kind of twee op u­ni­ver­si­teit en/of op skool.
Dit is ver­der ook be­lang­rik dat jou ga­de en kin­ders dek­king kry. Sta­tis­tie­ke wys die jong­ste seun aan wie Ou Mu­tu­al ver­le­de jaar ’n eis uit­be­taal het, was maar net 22 jaar oud. ’n Jong dog­ter van 19 het ook ge­ëis.
DIE BES­TE POLIS
Wan­neer jy ge­vrees­de­siek­te­dek­king, by­voor­beeld ’n polis, oor­weeg, moet jy die vol­gen­de vrae aan jou fi­nan­si­ë­le ad­vi­seur vra: Hoe­veel siek­tes word on­der die polis ge­dek? Be­taal die polis 100% uit of net ’n per­sen­ta­sie vol­gens die graad van erns­tig­heid? Is die dek­king le­wens­lank of be­perk tot ’n spe­si­fie­ke ou­der­dom? Kan jy meer as een keer teen die polis eis? Is daar dek­king vir ’n vroeë di­ag­no­se van ’n siek­te? Die polis is ge­woon­lik ’n ka­pi­taal­be­drag wat be­las­ting­vry uit­be­taal.
Maak se­ker dat jy, as boer, dek­king vir e­ni­ge ge­beur­te­nis het so­dat jy en jou gesin nie on­der fi­nan­si­ë­le druk is in die ge­val van ’n di­ag­no­se van ’n ge­vrees­de siek­te nie. Ge­sels met jou fi­nan­si­ë­le ad­vi­seur vir die bes­te raad.
Me. Da­leen Har­ris is ’n re­gad­vi­seur­spe­si­a­lis by Old Mu­tu­al Ma­ke­laars­diens­te in Jo­han­nes­burg.