Merkers:biblioteke, hennie van deventer, melkbos, merensky, snow goose, widener
OP die trappies tussen die suile van Harvard se indrukwekkende Widenerbiblioteek
Die verwoesting van die Jaggerbiblioteek by Ikeys in die onverklaarbare bergbrand die naweek gryp elke boekeliefhebber aan die hart. In daardie biblioteek het baie mense oor die jare boekejuwele ontdek wat hulle lewenslank geestelik verryk het.
Drie biblioteke beklee in my eie lewe spesiale plekke: dié van Potchefstroom, Tukkies en Harvard. Van elkeen troetel ek herinneringe – nie almal ewe loflik nie.
By Tukkies se Merensybiblioteek het ek een laataand in my derde jaar gaan inbreek. Manie Steyn is saam. Ons het ons lywe klein gemaak en by 'n klein luikvenster ingewurm. Toe is ons, gewapen met flitse, die donker gange in. Die inbraak was nie met kwade bedoelinge nie. Dit was agter 'n boek aan wat skielik kritiek dringend benodig is om 'n taak in Afrikaans III te voltooi. Die volgende oggend was die spertyd.
Het ek die boek gekry en my taak betyds ingedien ? Inderdaad. Gelukkig het ek naastenby geweet waar om te gaan soek. Seker net 'n halfuur of wat die rakke gefynkam . Toe: eureka! Ek en Manie is triomfantlik met die Santa Maria (my 1957 Peugeot 203) terug koshuis toe – missie met welslae voltooi. Moet tog onthou om hom opnuut te bedank as ek hom weer op Krugersdorp bel. In daardie stadium was 'n goeie punt vir daardie taak onontbeerlik om vir die eksamen te kwalifiseer.
Slaan my dood maar ek kan die naam van daardie boek nie onthou nie. Maar wees gerus: hy is wel terugbesorg. Oop en bloot by die sierlike voordeur van die Merensky ingetap en hom op sy plek gaan sit.
Van die Potch-biblioteek is my herinneringe aan boektitels helderder. Noem elke boek in Topsy Smith se Trompiereeks. Ek het hulle in my standerd-vyf-jaar een vir een gaan haal en verslind. Met die fiets gery van ons huis, Du Plooystraat 62, na die biblioteek daar langs die stadsaal waar o.a. die Weense Seunskoor en die Duitse sopraan Erna Sach in die 50's gedenkwaardige konserte gehou het.
In standerd ses het ek Paul Gallico se klassieke werk The Snow Goose daar leer ken. In matriek word die gunsteling toe 'n geliefde voorgeskrewe boek. Dit was 'n inspirasie; ek het selfs 'n gedig oor die hartroerende boekie geskryf. In die eindeksamen kon ek my gedig neerpen in antwoord op die vraag: 'Tell the story of The Snow Goose in your own words.' Onderskeiding gekry vir Engels.
Die indrukwekkendste biblioteek wat ek ooit leer ken het, was die Widener van die tradisieryke Harvard-universiteit in Cambridge, Massachusetts – 'n plek wat jou aan die hart gryp. Op die statige kampus is die rolprent Love Story verfilm met die mooie Ali MacGraw en Ryan O'Neal as verliefde paartjie. Die twee ontmoet mekaar in die manjifieke biblioteek.
Dié boekskatkamer van derduisende titels bevat 'n Gutenberg-Bybel en selfs 'n klompie Afrikaanse boeke. Een is oud-kollega Blaar Grobbelaar en Gerard Ludi se boek oor Bram Fischer (Die verbasende Bram Fischer, Nasionale Boekhandel, 1966). Ons Nieman Fellows van 1976/77 se klasfoto is op die trappies tussen die massiewe suile geneem.
Die foto hang in my studeerkamer. Die Widener sal ek nie vergeet nie – nie sy boeke binne nie en ook nie sy oorheersende teenwoordigheid op 'n skilderagtige kampus nie.