Veranderinge in vel en vag met ouderdom by die merino
Last update: April 4, 2012 10:30:18 AM
J. H. DREYER en J. J. VENTER, Landbounavorsingsinstituut van die Karoostreek, Middelburg, K.P.
Kenmerkend van Merinoskape is die wye variasie in graad van harigheid wat by geboorte in die vag voorkom. Blywende harigheid in die vag van hierdie skape word juis as 'n ongewenste eienskap beskou. Dit is 'n algemene boerderypraktyk om skape eers op 18 maande ouderdom volgens vagvoorkoms vir wolproduksie te keur.
Om die moontlikheid van seleksie op 'n vroeër ouderdom, wat op die vag se voorkoms gebaseer is na te gaan, is vier groepe lammers uitgesoek wat aanmerklik gevarieer het ten opsigte van hul geboortevag. Die vier vagtipes is gebaseer op graad van harigheid, t.w. 'n woltipe, wolhaartipe, haarwoltipe en haartipe. Beide die vag en vel van hierdie tipes is op vasgestelde ouderdomme nagegaan vir verskille in veseltipes, veseldiktes, S/P-verhoudings en follikeldeursneeverhoudings. Op sowel een en twee jaar ouderdom is volledige vagontledings van elke skaap gedoen.
Vanaf drie maande ouderdom is gevind dat onderlinge vagverskille verdwyn sodat die wollerig-gebore skaap nie meer van sy hariggebore kuddemaat te onderskei is nie. Geoordeel aan die ontledings van al die belangrikste vageienskappe by volwassenheid, kon geen betekenisvolle vagverskille tussen die vier tipes aangedui word nie. Daar word vermoed dat dit nie die getal primêre follikels is wat in die vel aanwesig is, wat sal bepaal of die skaap se vag harig sal wees of nie, maar wel die besondere fisiologiese aktiwiteit van die betrokke follikels in 'n gegewe stadium van veselvorming. Die gevolgtrekking is dus dat die huidige wyse van keuring op 18 maande ouderdom soos dit in die praktyk beoefen word, nog steeds die geskikste metode in hierdie stadium blyk te wees.