Fiksie Vrydag: Jacques de Viljee se kortverhaal, My laaste aand (in Kaapstad) | Sunday Times Books LIVE
Fiksie Vrydag: Jacques de Viljee se kortverhaal, My laaste aand (in Kaapstad)
Foto’s: Jacques de Viljee, Instagram
Jacques de Viljee is ’n skrywer van Kaapstad. Sy werk is al in New Contrast en op LitNet en Klyntji.com gepubliseer.
My laaste aand (in Kaapstad)
“Dis tog vanselfsprekend: Kill your darlings, my kind.”
“Maar wat bly oor?”
[11:41, 8/28/2018] +27 73 693 2733: En die verlange na die ruik, proe, hoor, voel?
[11:49, 8/28/2018] +27 73 693 2733: Jy kan deurkom.
[11:49, 8/28/2018] +27 73 693 2733: Dis net ek.
[11:49, 8/28/2018] +27 73 693 2733: Naak en eerlik.
[12:11, 8/28/2018] Christine van Vreden: Ek wil omhels. Ek wil vergeet. Ek wil glo.
Daar het net nou te veel twyfel opgeduik. Ek kry dit net nie weggebêre nie.
Ek wil, ek wil
Dus vertrou ek dat ’n tydjie alleen my net weer sal laat besef dat my idees/ persepsie nie altyd so konkreet hoef te wees nie. Dat mens bly mens.
“O Jirre ek moet gaan -” Stamp ’n stoel om, mense wat oor mekaar praat, harde musiek wat krapperig oor die luidsprekers speel, sigaretrook en wierook, vuil kussings en oorvol glase.
What do you think, P?” “Ja, youth culture specialist.” “What do I think? Dude, to be honest I think it’s that brattiness that’s so inherent to punk rock -” “Brattiness?” “What do you call it, a vloermoer? That conscious dissociation with the order, the system, whatever. To break down everything around you, even if you let the walls fall in on yourself. I think that’s why the Afrikaners -” “Afrikaans speakers.” “Vink, fokkit.” “Whatever, man, why they chose punk rock as a medium, rather than something more sophisticated like jazz, which they probably saw as another form of Anglo-imperialism, cultural snobbery or something, you know.”
“And then youth culture. Like counterculture it just needs confusion and alienation to erupt.” “Maar is hulle nie confused nie? I’m on my way to thirty and I’m confused as fuck!” “Maar jy moet onthou, Ludwig, keep in mind that they’re growing up in this time, they’re used to this continuous and constant change.” “But it’s … exponential …” “They’re okay with that. Only what happens in the moment matters. What happens to the moment doesn’t.” “Expendable present.”
“The best, babez! We dyed our hair purple and watched the first Harry Potter movie!” “That. Is incredible!” “I know, right!” “We’re just fucked, man. Confused. And that’s why the alternative scene or whatever you wanna call it, realness, is being shaped by these geniuses in their late twenniez and thirdiez.” “That’s fuckin’ us!” “That is fuckin’ us, dude! Why do you think I enjoy my job so much? These are the people I work with every day!” “It’s a bless!” “Such a bless, bro.”
“Exactly! So I’m making this note in Kitcheners about writing a poem or something about Amelie and Janine meeting at an exhibition in Maboneng, because, I mean, it starts with Janine going up to Amelie and being, like, ‘Stan Smiths are the most comfortable shoes on Earth, am I right, babe? -” “Ja, and we spoke about a psychoman! We both had one! She had this guy they camped with in the Tankwa Karoo and afterwards he called her a desert slut!”
“And I was chatting to this guy on Tinder and I told him I like cello music.” “Yeh.” “And he stops talking to me. Calls me a cello slut.” “What the fuuuucccckkkkk!!!” “And so, as I write the note this guy comes over to us, and he asks for a lighter. And next moment he has two lighters and a match lighting up his cigarette, shakes his head and smiles this gigantic smile. And the ice is broken. Such a …” “Try streaming happiness, you know what I mean?” “Highly Recommended dude, ons moet dit dan doen. Ons het ’n vyf jaar voorsprong.”
Die deurklokkie lui. Iemand se foon lui, dronk huiweroomblik, dan: “Ek sal dit kry.” “Ruann, dude! Lekker. Ons is by Ryno en Amelie se flat, luister musiek, drink joints en rook wyn. Ja … Um, ja, Ludwig, Phumlani, Jacques, Janine, Vink, Sibusiso … Okay cool, nee, geniet Siblings, dude, laat maar weet as jou planne verander.”
“Wie’s dit, Ami?” “Dis Jesus by die interkom.” “Al weer.” “Patrick Stickles, mahn!” “I feel like that about Kendrick Lamar.” “I know, right! Master historian.” “I only talk for myself. Fuck your association.” “Doesn’t tweet. Like Camus.” “Vink!” “King Kunta.” “Ja, die heeltyd. Daar’s hierdie nuwe ding wat hulle uitgedink het, wel jy het seker al daarvan gehoor, waar jy al jou mediese data in ’n masjien kan upload, en hulle basies ’n kloon van jou kan maak wat nooit sal siek raak nie, so nooit kan doodgaan nie. En jou consciousness …” “Jammer dat ek jou in die rede val. Dis weird. Ek was altyd vreesbevange vir die dood, aande wakkergelê. Nou’s dit die idee van onsterflikheid wat my nie kan uitlos nie.” “Ek voel dieselfde, man.” “Ons het vergeet dat doodgaan deel van lewendig wees is.” “Ja ja ja,”
Ludwig staan verwilderd op, klim op sy stoel, wat onder hom wankel. “Almal almal almal! ’n Heildronk. A toast. Here’s …” Lig sy glas. “To dying!”
Almal saam, “To dying!”
“Fok ja, kom hier, Ludwig.” Ryno sluk die laaste van sy wyn af. “Daar’s nog bottels in die kombuis.” “Feminism’s failure to acknowledge that beauty is a value in itself, that even if a woman manages to achieve it for a particular moment, she has contributed something to the culture.” “Presies! Jacques, ek –” “Dude, daar’s nog kots op jou baadjie.” “Thanks. Fok.” “Ja, wanneer die wêreld in 2029 in rook en vlamme opgaan.” “Social media, right, we’re all sitting in the same room trying to talk over each other.” “What I wanna know is: Are we cool enough for you, Phumlani? I mean …” “Maar dis wat dit is: Kanye en Drake. Hulle tap in hierdie self-obsessie, want dis so tekenend van ons tyd.” “Volgens my: Tame Impala wat op daai selfde obsessie intap, die gevoel van vervreemding daarteenoor.” “En Maandagaand Stellenbosch!” “Yes! Dit gaan lóóp!” “Dit gaan hárd loop!”
“Fok Buzzfeed! Popkultuur popkultuur popkultuur popkultuur! Ek kan nie.” Die girts van ’n lighter maak ’n vlam. “Aaah! Smoking joints like cigarettes al weer!” “Dude, sit Swanesang op. Die grafsteen van ons jeug, noudat ons op die onderwerp is.” “Nee, Lugsteuring, iets harder!” “Jy’t nie My Chemical Romance op vinyl nie?” “Bra. Jy’t ’n moerse wanpersepsie van my musieksmaak.”
“Krisjan het. Moet ek dit gaan haal?” “As jy nugter genoeg is om die naald te lig.” “Kom, sit.” “Ek sit bietjie op my voete.”
“Daar’s net hierdie magteloosheid. Dis eintlik erger, jy weet. Al wat oorbly is woorde om te herstel. En ek weet nie of ek woorde diep genoeg het nie.” Hy trek aan sy sigaret.
“As daar iemand is wat het dan is dit jy, my lief.”
“God. Ek kan net hoop en bid.”
“Weird vraag. Onregverdige vraag. Help dit jou nie? Is sy nie die persoon wat die storie van jou pyn aandryf nie?”
“Vink. Dink jy nie dit is waar die raaisel net joune is nie? Dis soos om te vra waaraan dink jy as jy masturbeer? Dis jou weergalmende heelal, jou orgasme op papier.”
“Vreemd. Ja. Wanneer laas? Ek dink … in ’n treinkompartement op pad Bloemfontein toe. Myne ook…”
“En die boek?”
“Goed. Die einde is in sig. Ek oefen vir onderhoude as ek hoog en alleen is.”
“And how is the current political sphere any different to imperialistic missionaries?” “It’s the new entertainment industry.” “Western capitalism in sheep’s clothing.” “And memes are just cultural inside jokes.” “Thanks, Vink.” “It’s true, though.”
“Okay. Ons moet gaan. Come, Sibz.” “Cool, cheers, man. Is julle Uber hier?” “Ons stap sommer. Dis tien minute.”
“Bye, Vinklief. Bye, Sibz.”
“En hoe voel dit om nie meer ’n werk te hê nie?”
“So bevrydend, joh.”
“En môre vlieg jy?”
“Môre vlieg ek.”
“Vriend, ek gaan jou mis.”
“Ek ook, alles; almal; elke aand.”
“Desnieteenstaande. Feite bly feite.”
“Yoh, P, did you see the newest Jean Kleynhans?” “No?” “A white guy and a black girl sitting in bed, Do liberal black girls enjoy social justice more than sex? at the top, the girl busy on her phone, starting a tweet with tfw, and the guy is busy masturbating, moaning JA! JA!, about to come.” “Jesus.” “Going all political and shit, huh?”
“Politics is porn.”
“Ryno, is jy reg om ŉ pa te wees?”
“Waarvan de fok praat jy, bra?!”
“Net ’n vraag.”
“Ek groei weer my baard, so seker ja, ek weet nie. Dis ’n vreemde vraag, vriend.”
“Ek moet ook gaan, dude, baie dankie.” “So nou is dit net ons en die volksverraaier.” “Julle weet dat ek kan Afrikaans verstaan.” “I’m referring to Ludwig, Phumlani.”
“Ag fokof, man!”
“Janee.” Dowwe geklop, gedagtes wat leeg weergalm.
“So jou laaste aand in Kaapstad, nè?”
“My laaste aand in Kaapstad.”
“En ek gaan nie eers fokken stem nie.”
“No Allegiance to the Queen.”
“Dis Ruann wat gebel het, nè? Waar het hy gesê is hy?”
“In Siblings saam met Darius-hulle.”
“Ah, okay, die skate crew.”
“Yes. Die Enlightened Youths.”
[12:15, 8/28/2017] +27 73 693 2733: Ja.
[12:15, 8/28/2017] +27 73 693 2733: Maar ek gaan myself nooit kan vergewe nie
[12:15, 8/28/2017] +27 73 693 2733: die seer wat ek gemaak het
[12:21, 8/28/2017] +27 73 693 2733: dat my dade jou verhoed om by my te wees
[12:21, 8/28/2017] +27 73 693 2733: my verstand kan homself nie begryp nie
[12:23, 8/28/2017] +27 73 693 2733: is hierdie apartwees nie genoeg nie?
[12:23, 8/28/2017] +27 73 693 2733: hoe lank moet ons onsself gysel?
(Hey Ludwig, nou net by die flat gekom. Te moeg om uit te gaan. )
(Dink nou net. Wil net weer sê. Gaan vind wat jy soek. Gaan geniet wat jy vind. My goed kan enige dag verander. Moenie daaran vasklou nie. Ek gaan die fisiese jy mis. Ek het jou oneindig lief. Maar ek gun jou als. Daar is so baie wat wag!)
(Hoop julle klomp kuier lekker! Ek sien jou moreoggend. Liefde e)
’n Maand by die see. Grys druppels teen die vensters. Die reuk van groen heuwels en ’n dynserigheid oor die see. Afgeskilferde rotse, soutsmaak branders. My kinderdae, het jy geweet? Rooi oë en geel vingers. Die stilte van die see, druisende geraas oor die sand. God en liefde en verlange en dood en skuld en pyn en vrees en afsondering. Altyd musiek wat my weer na die mens toe terugtrek.
Vanaand is my laaste aand in Kaapstad. Môre vlieg ek Suid-Korea toe. Ek het deur Wikus (Wynand se vriend) daar werk gekry om Engels te gee.
Daar is seker twee goed wat ek behoort te verduidelik.
Eerstens, hoekom ek gaan: Ek dink, basies, voel ek net al vir lank asof ek nie meer hier is nie. Ek word surround deur mense met probleme en drome soveel anders as myne. Alles wat ek doen is op die internet. Al my werk, ek lees net op die internet. Dit is waar ek flieks kyk en musiek luister. En ja, ons het al hieroor gepraat, en ja, dis seker hoekom ek boeke begin koop het en al my vinyls. Om te voel asof ek hier is. Maar die mense hier … Niemand voel tuis nie en ek kort ’n tuiste.
En dit beantwoord seker tweedens hoekom ek nie vir julle gesê het ek gaan nie. Hoe sê ek dit met ’n straight face? Julle was nog altyd hier en ek was altyd die een wat gesê het Nee, ons moet vir ewig bly.
As hierdie seermaak hoop ek julle kan soortvan verstaan. Ek gaan vir minstens twee jaar nie terugkom nie, maar julle is welkom om enige tyd te kom kuier. En ek sal e-mail en ons kan Skype en ek is nog steeds op ons Whatsapp group.
Ek bel. Dit lui. En lui. En lui.
Die liriekaanhaling in die tweede gedeelte van die kortverhaal kom uit “Oop vir misinterpretasie” deur Fokofpolisiekar.
Die kortverhaal bevat ’n uittreksel vanuit die volgende bron:
Maria Suriano & Clara Lewis (2015) Afrikaners is Plesierig! Voëlvry Music, Anti-apartheid Identities and Rockey Street Nightclubs in Yeoville (Johannesburg), 1980s–90s, African Studies, 74:3, 404-428, DOI: 10.1080/00020184.2015.1004850, asook ’n aanhaling van Camille Paglia.
Tags: Afrikaans, Book Excerpts, Die laaste dae van alleen wees, Fiction, Jacques de Viljee, Kortverhale, Short Stories, South Africa, Sunday Times Books LIVE
« A Q&A with Trade Secrets contributor, Andrew Salomon
Launch: A hat, a kayak & dreams of Dar by Terry Bell (7 November) »