Nuuskommentaar: Geen entstof teen onbevoegdheidArgieffoto ter illustrasie (Foto: Unsplash) Amper die enigste ding waarvan Suid-Afrikaners seker kan wees in dié onsekere tyd is die regering se onbevoegdheid. Dit is seker die een ding waarop ŉ mens met sekerheid kan staatmaak. Kyk maar net na die span se uiters powere hantering van die pandemie. Nou moes ons 2021 afskop met die regering se verlammende burokratiese gesloer met die verkryging van ŉ entstof wat die einde van die pandemie net nog verder uitstel. Entstowwe is só belangrik juis omdat dit die mees ingrypende manier is om die voortslepende inperkings en ekonomiese skade te stuit. Die ontwikkeling van verskeie Covid-19-entstowwe was nie net ŉ ongelooflike prestasie van die eietydse wêreld nie, maar ook deurslaggewend vir die volledige voortsetting van daardie selfde eietydse wêreld se suksesse. Juis daarom het die hele wêreld in spanning gewag vir die entstowwe om vervaardig te word. Verskeie regerings het in goeie geloof en beplanning reeds in die middel van verlede jaar kontrakte met vervaardigers aangegaan om entstowwe vir hul onderskeie lande te verseker. Reeds op 8 Desember 2020 het die eerste inentings begin en talle lande sal binne die volgende paar maande kudde-immuniteit deur entstowwe kan bereik. Suid-Afrika is egter nie een van dié lande nie. Die regering kan sy agterstand nie eens toeskryf aan ŉ tekort aan finansies nie. Lande soos Belarus, Meksiko en Argentinië, wat dit ook nie baie breed het nie, het óók reeds in Desember begin om hul bevolkings in te ent. Dit blyk dus nie uitsluitlik ŉ saak van finansiële toegang tot entstowwe te wees nie, maar eerder een van bevoegdheid. Ons regering het meer as genoeg tyd gehad om met die geskikte erns te reageer – die spanlede het bloot nie. Ons regering het nie net met voortreflike onbevoegdheid gereageer nie, maar ook aktief verskeie geleenthede van die hand gewys om entstowwe vir Suid-Afrikaners te verseker. Dit het Woensdag aan die lig gekom dat Pfizer, een van die bekendste entstofvervaardigers, verlede jaar maande lank met die regering probeer onderhandel het ten einde Suid-Afrika toegang tot die Pfizer-entstof te bied, maar sonder enige reaksie van die regering se kant. Dié inligting komende van ŉ uitgelekte telefoonoproep met ŉ senior Pfizer-beampte. Ook was die regering verlede jaar baie bang om ooreenkomste met vervaardigers aan te gaan voordat ŉ suksesvolle entstof vervaardig is. Lede het self erken dat hulle om finansiële redes nie die kans wou waag om betalings te maak vir entstowwe wat nog nie van sukses verseker is nie. Dit terwyl hulle meer as bereid was om in die middel van ŉ pandemie weereens miljarde rande op te dok ten einde die Suid-Afrikaanse Lugdiens te red. Hierdie politieke dwaasheid en selfsug is werklik elke keer verbysterend. Die regering dring boonop daarop aan om ŉ monopolie op hierdie entstowwe te hê en sal nie toelaat dat ander instansies of groepe die entstof aanskaf en versprei nie. Dit is dieselfde regering wat nie eens skoolhandboeke behoorlik kan versprei nie. Sodoende spoel sy traagheid oor na miljoene uitgelewerde mense – nou het ons nie eens die opsie om in die regering se leemtes en afwesigheid na onsself om te sien nie. Elke liewe mens in die land behoort woedend vir die regering te wees. Die een ding wat die pandemie ons beslis geleer het, is dat die regering dit deur en deur misbruik het om die diepte en reikwydte van sy invloed te vergroot – selfs ten koste van die welstand en lewe van elke liewe mens in die land. Al wat die regering ken, is sentrale beheer en nuttelose interministeriële taakspanne wat deur korrupte politici gelei word. Dit is eintlik lagwekkend dat David Mabuza nou aangestel is as voorsitter van die komitee wat die vaartbelyning en doeltreffendheid van die entstofprogram moet verseker. David Mabuza was vir alle praktiese doeleindes vir groot dele van verlede jaar afwesig. Die veronderstelde adjunkpresident van die land het vir byna ŉ jaar doodeenvoudig van die politieke landskap verdwyn. Dit is eintlik ŉ grap dat iemand wat só afwesig vir die duur van die pandemie was, nou dié belangrike fase moet lei. Die een ding wat ons ongelukkig weereens leer, is dat daar nie ŉ entstof teen onbevoegdheid is nie. So min as wat Suid-Afrikaners iets van die regering verwag, so dikwels stel hy ŉ mens steeds elke keer teleur. Ongeag die situasie sal ons regering ŉ manier vind om te misluk. Flip Buys, voorsitter van die Solidariteit Beweging, beskryf dit goed deur die regering te vergelyk met ŉ dronk bestuurder op die snelweg. ŉ Mens mag kwaad word vir die bestuurder, maar dit gaan nie die feit verander dat hy ŉ gevaar op die pad is nie. Die antwoord is eerder om die regering sover moontlik te vermy. Dit verander nie die gevaar nie, maar verminder die kanse dat sy roekeloosheid jou gaan benadeel. Dit is ŉ metafoor wat reeds herhaaldelik in ons land vergestalting gevind het. Privaat hospitale, skole, sekuriteit en infrastruktuur wat onderhou word deur gemeenskapsorganisasies spreek hiervan. Eerder as om die regering se gedrag te probeer verander, moet ons onsself toenemend teen sy onbevoegdheid bestand maak. Hiervoor moet egter ruimte geskep word waarbinne dié alternatiewe moontlik kan wees. Dit is belangrik om met hierdie entstowwe ook al die moontlike middele uit te put om vir onsself beweegruimte te skep. Alle betrokke rolspelers moet genadeloos op die regering druk uitoefen om daardie monopolie te keer. Dit gaan nooit van die regering ŉ nugter bestuurder maak nie. Dit gaan ons bloot die alternatiewe ruimte gun om onsself te beveilig.