Vat nog ŉ draai op Bapsfontein
In 1963 is hierdie besondere foto geneem en 52 jaar later stap ek in September by ŉ geskiedkundige kroegie in en herken die vrou op die foto, skryf DE WET POTGIETER. Hoe kon ek haar gesig vergeet? Haar man was immers die redakteur wat dit in 1975 gewaag het om te kyk of ek ŉ verslaggewer kan word. Twee veterane uit die dae van Die Vaderland, die bobaasdraaiboekskrywer, Paul C. Venter, en die internasionaal-erkende fotograaf, Wessel Oosthuizen, het haar dadelik herken en die kat uit die sak gelaat in Nuuskantoor-News Desk. Darem nie heeltemal nie want Wessel het gesê dit is Lettie Greyling en dit was haar nooiensvan en nie haar skryfnaam nie, maar haar noemnaam van ouds. Die van julle wat nie weet waaroor dit gaan nie, gaan lees gerus die eerste plasing op Facebook hierso: https://www.facebook.com/de.potgieter/posts/10152947385351792 Sedertdien het ek en oud-redakteur HARALD PAKENDORF teruggegaan na die kroegie om die goeie verlede te gaan opdiep.
Ek het in September vanjaar ŉ Sweedse televisiespan met ŉ omstrede ondersoek in Suid-Afrika gehelp toe ek ná jare weer saam met hulle in Bapsfontein beland het. Die Engelse praat van serendipity en hierdie is nou ’n goeie voorbeeld hiervan. Die laaste keer wat ek in die ou spookdorpie was, word breedvoerig in my jongste boek, Grusaam in die hoofstuk oor Ferdi Barnard, bespreek. ’n Boek wat nou in Oktober vrygestel is.
Die Swede was op soek na agterstraatklinieke wat in die laat tagtigs en aan die begin van die 1990’s deur ŉ sinistere karakter in agtergeblewe woongebiede bedryf is en een hiervan was blykbaar in Bapsfontein gewees.
Voor ons die pad vat maak ek ŉ paar oproepe om uit te vind of daar nog iets oor is in die dorpie wat gevaar staan om in sinkgate te verdwyn. “Nee man, daar gaan niks meer aan nie. Net ’n klomp plakkers wat die plek oorgeneem het en shacks oral,” is aan my vertel, maar die Swede wou tog daar gaan rondkyk en ons ry toe maar soontoe.
Groot was my verbasing toe ons daar aankom en ek sien iemand is besig om die ou Bapsfontein Hotel oor te verf. Daardie geskiedkundige hotel waar kunstenaars soos Eddie Eckstein en die Bats, Billy Forest en Gene Rockwell naweke vol sale gelok het, staan soos ŉ oase in die barre oorblyfsels van die vervalle ou dorpie.
Die eerste een wat my oog gevang het was die foto van ’n klomp vroue wat daar vir die fotograaf poseer. Heel moontlik ’n span beoordelaars saam met die baie bekende eienaar van die Bapsfontein, Frans Hattingh, in sy kenmerkende wit hemp en flenniebroek. Dit was eintlik die elegante jong vrou tweede van regs wat my oog gevang het. Ek ken haar en al was dit ŉ foto van 52 jaar gelede- toe ek maar in Standerd 3 was- het ek geweet dit is Aletta Pakendorf- Harald se vrou.
Ná baie kopkrap en nadat Harald weer saam met my ŉ ondersoek ter plaatse gaan doen het, het hy en Aletta tot die slotsom gekom die foto is aan die einde van 1962 of aan die begin van 1963, kort voor hul troue, geneem.
In my soeke na meer inligting oor die Bapsfontein Hotel van toeka, kom ek toe af op ŉ lekker artikel wat nog ŉ oudkollega van ons en deesdae die redakteur/uitgewer van Die Bronberger- “Bronnie”, Gerhard Kleijn se vrou, Angie, oor dié pretdorp van ouds geskryf het. //www.bronberger.co.za/
I do know it’s been nearly 26 years since this ugly curtain was drawn, but still there is some odd nostalgia to venture behind it, observe the interesting languages, food and diversity, discover the great cities and cringe at the stomach-turning history. Once you’ve seen Auschwitz, realized the terror of the communist cold war on the East European people, the modern day slavery inflicted on nations such as Hungary and slept in the Plitvička where, as recently as 20 years ago, the Serbs and Croats were still fighting a fierce civil war, you realize that the human race is evil, really evil. Expat South African DE WET HERSELMAN and his family spent their European summer holiday exploring the other side of Europe.