Loer Toer | Reisjoernaal oor Hier, asook Daar | Page 2
Karl Marx en Monaco se roelettafels
Côte d’Azur June 5, 2018 Comments: 2
Minder as ‘n jaar voor sy dood in Maart, 1883, besoek die kranklike Karl Marx die Franse Riviera. En sy besoek kon dalk die kranksinnige Friederich Nietszche inspireer het om in die kusdorpie van Eze, anderkant Monaco, sy Also Sprach Zarathustra tussen 1883 en 1885 te skryf. Marx was seker te siek om meer as briewe aan familie en vriende te skryf, briewe wat blykbaar selde in biografieë van hom genoem word, soos sy liefdesverse.
Karl Marx in 1882
EZE, skildery deur Winston Churchill
Marx het in Hotel de Russie in Monaco gebly en moes ‘n dokter raadpleeg, die arts van Charles III wat Monaco die voorkoms wat dit vandag het, bewerkstellig. Marx het die relatiewe nuwe casino, ontwerp voor 1860 deur Gustav Eiffel, ook besoek.
Casino-voorportaal – my ontwetlike foto
Hier volg fragmente uit briewe aan sy dogter Eleanor:
Die ekonomiese basis van Monaco … is die casino. As dit more gesluit word, sal Monaco na Europa beweeg. Ek hou nie van die speelkamers nie … ‘n jong Russiese dame (die vrou van ‘n Russiese diplomaat en agent wat by die Hotel de Russie woon) wen 100 frank en verloor 6000 … Soms het sulke mense nie eers geld vir die terugreis nie …
In ‘n tweede brief …
Vir (‘n fooi van) 600 frank, onthul (die roelettafelbaas) vir jou die geheime van die wetenskap: hoe jy met ‘n 1000 frank ‘n miljoen kan inpalm. Die slagoffers van hierdie vangstellings is nie min nie. Die mederheid spelers glo dat daar wel ‘n wetenskap van kansvat is … ‘n Mens sou dink dat jy voor die inwoners van ‘n malhuis staan …
Hy het darem die natuurskoon van die Riviera ook waardeer, wat in sy briewe voorkom. Minder as ‘n jaar later is hy dood, een van die invloedrykste denkers in die geskiedenis.
Artikel deur André Peyrégne, in NOUS Nice-Matin Junie, 2018 (My vertalings)
Karl Marx 1882 – Wikipedia
Casino binne, buite – my foto’s
EZE – eggo’s in eggo’s 26.6.2014
LA BELLE OTERO o la la 7.7.2017
IRONIE IN DIE GESKIEDENIS
Côte d’Azur, Frankryk June 2, 2018 Leave a comment
Die sade van die Christengeloof in Frankryk kon wel deur Paulus self gesaai gewees het. Daar is ‘n legende dat hy Antipolis (vandag Antibes) besoek het. Ek voel steeds die druk om ‘n verhaal oor die ontdekking, in ‘n verskuilde grot, van Die Brief aan die Inwoners van Antipolis te skryf. Ons praat van twee duisend jaar gelede. Twee honderd en vyftig jaar ná Paulus, het die Kruis sentraal in die geloof en kultuur van dié gebiede, later Frankryk, geword. Dit geld ook seker vir Europa. Verbeeld jou dan my verbasing en die ironiese respons toe ek die volgende beeld op ‘n toiletreiniger sien.
Daar sal moontlik diegene wees wat hierdeur geïnspireer word — die Kruis word oral gevind. Ek huiwer. Watter ander motief kon daar gewees het? ‘n Interessante bespreking … Dalk verleen die Maltees vorm van hierdie kruis ‘n leidraad.
Richard, die Leeuhart, befaamde kruisvaarder, wat die Engelse leër op die Derde Kruistog deur die Midde-Ooste gelei het, Ciprus ingeneem het en Guy de Lusignan op die troon gestel het, om maar een ding te noem, en wie se naam as held in Europa sal voortleef … Hier is die naam weer, ‘n advertensie vir camembert en coulommier — Doux et Crémeux — wat « frabiqué en Normandie » word.
Ek wonder wat hyself hieroor sou gesê het. Die doux en crémeux pas nie juis nie die beeld van die skrouende, swaardswaaiend kryger nie. Ja, die camembert is tog bietjie sterker, maar nog steeds nie toepaslik nie.
Dan, Garibaldi … In Nice, is daar ‘n Place Garibaldi met ‘n standbeeld van die man omring met Piedmontiese argitektuur. Hy is hier gebore, toe Nice en Savoie deel van Italië was. Dié twee streke het in 1860 Frans geword, ná onderhandeling met Italië en as gevolg van die Franse bystand met die verdrywing van die Oostenrykse besetters in die Italiaanse Skiereiland. Vir een of ander rede dink ek aan Ché Guevara as ek aan Garibaldi dink. Tussen alles wat hy gedoen het, het hy die oorname van Nissa la Belle, sy geboorte stad, en die Savoie, gehaat, en wou hartstogtelik dié twee streke met die verenigde Italië inlyf. Hy het gesterf sonder dat hierdie passie verwesenlik is. Die Franse swaai hom lof toe, hulle wat destyds oorweldigend gestem het om Frans te wees, eerder as Italiaans.
Die droefheid in die beeld se gelaat vertel die storie. Die duif op sy kop is nie permanent nie.
John Julius Norwich: The Middle Sea (Vintage Books, 2007)
POST-MODERNE ARGITEKTUUR : beelde uit beelde
Côte d’Azur May 17, 2018 Leave a comment
Die eerste in ‘n reeks van twee
Die Côte d ‘Azur is ‘n ryke oes van post-moderne argitektuur. Enersyds, poog ek om die geboue te dokumenteer; andersyds, gebruik ek die beelde om ander beelde te maak. Ek deel hiervan.
Spada-gebou, Promenade des Anglais, Nice
Hierdie gebou is in L’Arenas op die buitewyke van Nice, ‘n plek toegewy aan post-moderne argitektuur. Ek noem dit die “Gat in die Muur”. Die grafiek volg.
Nog ‘n gebou in L’Arenas, ‘n beeld wat ek in ‘n ongemaklike droom sou verwag. Die grafiek wat volg, is die refleksie in ‘n venster.
Die Salle de Spectacles, dws die moderne teater, in Antibes, is deur die ou Fort Carré inspireer. Die grafieke volg.
Hierdie grafiek is ‘n foto wat ek op sy sy getiep het. Die horisontale muurtekstuur van die lg. beeld lyk nou soos trappe.
My foto’s en grafieke
POST-MODERNE ARGITEKTUUR: enkele juwele
Die tweede in ‘n reeks van twee
Argitektuur is bewoonde beeldhouwerk – Constantin Brancusi
Die Asiese Kunsmuseum is in Park Phoenix , Nice. Dit is ‘n meesterstuk van minimaalistiese ontwerp, met omliggende reflekterende waterpoele en behuis merkwaardige kuns uit die verre Ooste.
L’Arenas is ‘n gebied verwyder van die ou deel van Nice, toegewy aan post-moderne argitektuur.
Fondation Maeght , naby St Paul de Vence, noord van Nice, is ‘n merkwaardige galery wat in 1961 deur ‘n Kataloniese argitek ontwerp is. Dit is op ‘n bergrif gebou met asemrowende uitsigte.
Die Casino in Juan Les Pins, die kusdorp langs Antibes, is deel van die Garden Beach hotel.
Die Museum van Moderne en Kontemporêre Kuns in Nice word onder die “Fifty Unusual Buildings” op die internet gereken. Binne, word die lig wat deur die vreemde vensters straal amper deel van die kunswerke.
Van die mees treffende ontwerpe is vir my die Marina Baie des Anges wat in 1961 opgerig is. Die woonstelblok wat ek hier insluit, is een van drie. Die geboue self en die verhouding tussen hulle stel organies voor die styg en val van die see.
Loer ook, na verwante poste:
2013 28.8 Salle de Spectacle
6.12 Marina Baai van Engele
DRIE BEELDE – wat hulle vir my is
Côte d’Azur May 14, 2018 Leave a comment
Die Modernisme het die Westerse kultuur binne veertig jaar transformeer. Ek offer enkele voorbeelde hiervan uit die beeldhouwerk wat in dié tyd gedoen is.
Die “Ovale” van Henry Moore staan in ‘n pragtige park as openbare kuns. Tradisioneel is openbare kuns of polities of kultureel. Dié werk dui nie ‘n politikus of ‘n literêre figuur aan nie. Dit is bloot vorm, ‘n vernuwing in die geskiedenis van openbare kuns. Vir my wek dit die gevoel van ‘n akkoord. Die werk vloei. Die een deel is ‘n weerklank van die ander; die ander loop die een vooruit. ‘n Wisselwerkende verhouding. Die simmetrie, organies in vorm, loop deur die natuur anderkant uit.
In hierdie werk, beeld Constantin Brancusi ‘n kern uit, ‘n oorspronklike vorm. Hy verlos my van die verweefdheid van dinge, reik terug na wat oer is, reik vorentoe na ‘n eteriese ideaal. Hy stroop alles tot ‘n eenvoud, naak en elegant. Dit laat my ook dink aan Moore se stelling, dat as jy moderne beeldhouwerk wil verstaan, hou ‘n rivierklip in jou hand.
Barbara Hepworth werk met abstraksie, ‘n sentrale kenmerk van die Modernisme. Tog voel ek op ‘n manier dat hierdie beelde verwysend is – ‘n samekoms van wesens. Die gloed van die beligting verenig hulle, sterk individualistiese figure. Die geronde marmer straal ‘n warmte, ‘n simpatie. Deur hulle, ‘n sweem van ‘n droom, ‘n bewustheid van ander wêrelde.
Beelde – dié bronne van hierdie drie beelde is verloor.
Die foto is myne.
My “Slapende kop”, na Brancusi
“KAFEE TERRAS, SAANS” 1888
Frankryk May 4, 2018 Leave a comment
“Die nag is meer gewek en ryker aan kleur as die dag” – Vincent van Gogh, brief aan sy broer Theo
Ek het nog net afdrukke van dié skildery gesien. Skrywers sê veel daaroor. Na “Sterrenag” is dié werk van sy gewildste. Ek deel gedagtes.
Dié beeld, meer as die res van sy werk, lê bloot ‘n polariteit in Van Gogh se lewe — daar is die warmte, die verwelkoming, van die kafee wat gloei. Twee mense beweeg daarna en dit is seker waar Van Gogh sy alleenheid en depressie verdryf het. Hy het meer as een van dié plekke geskilder.
Buite die kafee is die straat se geboue dreigend donker, meer as ‘n simbool vir Van Gogh se eie donkerte. Tog, sien ons die aanvang van die “Sterrenag”, die goudring sterre bo die donkerte.
Om te dink dat ek, as ‘n mindere skeppende, veel meer herkenning geniet as wat hy, die vader van die moderne skilderkuns, in sy leeftyd geniet het … Ek ontdek onlangs dat Vincent se tweede naam was Willem.
Bron en beeld
Webwerf: Vincent van Gogh : Paintings, Drawings, Quotes and Biography
Verwys Don McLean “Starry Starry Night” op You-Tube.
“Hulle’t nie geluister …”
‘N LES UIT DIE GESKIEDENIS
Côte d’Azur, Frankryk April 27, 2018 Comments: 2
Ek het nog altyd lesse uit die geskiedenis geleer en ek deel iets wat ek in Michael Nelson se The French Riviera A History gelees het: Jy moet altyd teruggee wat jy geleen het. Ek haal uit die teks aan.
“Die Franse Revolusie sou nooit in Nice volstrek gewees het nie sonder ‘n valbyl. Dié het in 20ste November, 1793, aangekom om die behoeftes van die Alpes-Maritimes te voorsien. Die probleem was dat daar was niemand om teregstestel nie. Dus het Nice aan die begin van Desembermaand die valbyl aan Grasse geleen. Dié stad was toe nog in die Var. Hulle het dertig burgers tereggestel.
“Dit sluit in ses priesters, tien werkers, vier amptenare, vyf ‘bourgeois’, ‘n prokureur, ‘n besigheidsman, ‘n oujongnooi en ‘n non. Grasse het die valbyl toe die 20ste Januarie aan Nice terugbesorg, toe hulle hulle eie valbyl bekom. Die Nice werksmense het eers geweier om die masjien op te rig, maar dit is uiteindelik op Place d’Egalité, nou Place du Palais de Justice, opgerig. Dit is nooit gebruik nie.”
Dus, was daar geen rede om die naam van Place d’Egalité te vervang met Place du Decapité. Wat vir my oorbly van dié storie is : Gee altyd dit wat jy leen, terug. Maak net seker dat dit weer skoon is, vee daai oppervlak af.
My vertaling uit Michael Nelson: The French Riviera A History (Matador 2017)
“Alpes-Maritime” – die kontrei
“Grasse” – die stad ongv. 80 kms noord-wes van Nice
“Var” – die provinsie wat Grasse in was