JY LEES NOU Dis hoe jy finansieel beplan vir elke fase van jou lewe
Finansiële gemoedsrus is noodsaaklik in onseker tye; stel so doelwitte wat by jou lewensfase pas.
Om jou eerste motor of huis te koop, te trou en jou kinders universiteit toe te stuur is groot oomblikke in jou lewe. En dit kos als geld.
Dit voel dalk oorweldigend om jou finansiële toekoms te beplan, maar dis belangrik om jou geld vir elke fase van jou lewe te bestuur.
Die doelwitte van twintigers wat pas klaar studeer en die werkwêreld betree het, lyk anders as diegene in hul 30's wat met 'n gesin begin en 50-jariges wat aftrede nader.
Dis uiters belangrik om behoorlike finansiële doelwitte te stel, sê Francois Viviers, 'n uitvoerende beampte van bemarking en kommunikasie by Capitec.
"Baie mense is in die versoeking om dinge te vat soos dit kom, maar sonder 'n goeie finansiële plan sal jy waarskynlik geld bestee aan dinge wat nie saak maak nie en belangrike finansiële doelwitte vir verskeie fases van jou lewe misloop."
Watter doelwitte moet jy op sekere ouderdomme bereik om finansiële sekuriteit en sukses moontlik te maak?
Kenners gee wenke oor die lewensiklus van finansiële beplanning.
Baie mense beskou dit as 'n sorgelose tyd met min verantwoordelikhede, maar jy sal op die lange duur baie voordeel trek as jy op dié ouderdom finansiële doelwitte stel.
"In jou 20's word jy tot in die grootmenslewe gestoot, of jy dit nou wil hê of nie," sê Nikki Gajoo, 'n gesertifiseerde finansiële beplanner by Opulentus Wealth in Johannesburg.
"Teen dié tyd het die meeste mense hul tersiêre opvoeding voltooi en met hul loopbaanpad begin. Dis 'n goeie tyd om finansiële doelwitte te stel, en dié doelwitte moet voortdurend hersien word namate jy ouer word."
Open 'n belastingvrye spaarrekening
As jy die maksimum van R2 750 per maand bydra, sal jy binne 15 jaar die leeftydmaksimum, R500 000, bereik, wat mettertyd lekker kan groei. Jy kan daarvan vergeet tot jy aftree. (Let wel: Die minimum bydrae vir 'n belastingvrye spaarrekening is R300 per maand en die maksimum per jaar om vir belastingvrye spaargeld te kwalifiseer is R33 000).
Begin nog 'n spaarrekening
Al dra jy net R50 per maand by, kan dit baie help om jou doelwitte te bereik, of jy nou oorsee wil studeer, reis of 'n motor wil koop. 'n Vastedeposito-spaarrekening is 'n goeie idee, sê Francois. "Dit skakel die versoeking uit om te onttrek, en jy sal hoër rente verdien."
Betaal jou studentelening af
Hoe vroeër jy dit afbetaal, hoe beter – en wat jy aan rente spaar, kan jy elders gebruik.
Topprioriteit vir Millenniërs
Vanjaar is spaar 'n topprioriteit vir Millenniërs, volgens 'n peiling vroeër vanjaar op Twitter deur die bank Capitec.
Hier is 'n uiteen­setting van hul drome vir die toekoms en planne met hul spaargeld.
40%: wil eiendom koop.
22%: wil die wêreld platreis.
21%: wil hul opvoeding verbeter.
17%: wil hul eerste motor koop.
Begin 'n pensioenfonds
"Wanneer jy in jou 20's is, voel aftrede ver weg," sê Nikki. "Maar moenie die waarde van vroeg begin onderskat nie."
As jou werkgewer nie outomaties geld in 'n aftreefonds inbetaal nie, kry 'n aftreeannuïteit. Om van 25 jaar oud R500 per maand weg te sit beteken R5 482 337 as jy op 65 aftree (as jou premie met 6% per jaar verhoog word om met inflasie tred te hou). Hoe meer jy insit, hoe groter is die uitwerking, danksy saamgestelde rente.
Oorweeg 'n mediese skema, hospitaalplan of gapingdekking
"Jong mense onderskat dikwels die waarde hiervan," sê Francois.
Toegang tot dié voordele is belangrik, veral as jy jong kinders het. Strafbepalings kan geld vir mense wat laat aansluit. Maar jy is waarskynlik nog nie in 'n hoë inkomstekerf nie. As jy dus goeie gesondheid geniet, oorweeg 'n hospitaalplan.
IN JOU 30'S
Dis 'n tydperk van potensiële hoë groei in inkomstepotensiaal, maar dit is ook wanneer jy ernstig oor die lewe moet word en jou tot langtermyn- finansiële doelwitte verbind.
Betaal skuld af wat nie eiendomsverwant is nie
Probeer seker maak jy het net jou huislening of motor om af te betaal. Hoe vinniger jy ander skuld delg, hoe gouer kan jy meer geld in 'n spaar- of aftreeplan begin sit.
As jy 'n kind het, oorweeg dit om lewensversekering uit te neem. As jy nie 'n ouer is nie, is dit nie 'n groot prioriteit nie, want jy het nie afhanklikes wat sal swaarkry as iets met jou gebeur nie.
Kry 'n opvoedingspolis of begin 'n opvoedingsfonds
Dis 'n moet as jy 'n kind het en jy hulle eendag wil help as hulle wil studeer. Ondersoek verskeie opsies. "Dit help om jou spaarplanne te verpersoonlik en dit name te gee wat pas by die doelwitte waarvoor jy spaar," sê Francois.
Kry 'n aftreeplan
As jy nog nie aftreebeplanning 'n doelwit gemaak het nie, is nou die tyd om dit 'n prioriteit te maak, sê Nikki. Raadpleeg 'n finansiële beplanner om jou daarmee te help.
Begin 'n noodfonds
Jy weet nooit wanneer iets onverwags dalk gebeur nie. 'n Algemene reël is om die ekwivalent van drie maande se uitgawes eenkant gesit te hê om jou maandelikse rekeninge te dek.
Stel 'n testament op
Dis veral belangrik as jy 'n ouer met minderjarige kinders is.
IN JOU 40'S
Vergader jaarliks met jou finansiële beplanner. Dis nou die tyd wanneer jy dalk van jou groot skuldbedrae sal begin delg.
Moenie toelaat dat dié ekstra geld in jou maandelikse uitgawes geabsorbeer word nie; oorweeg liewer om dit te spaar of belê.
"Huispaaiemente kan nou na ander finansiële doelwitte gekanaliseer word soos om jou kinders se opvoedings- of jou aftreefonds 'n hupstoot te gee," sê Nikki. Jou finansiële beplanner kan jou help besluit hoe om dit die beste te belê.
Hersien jou medieseskema-, hospitaal- en versekeringsplanne. Jou omstandighede is waarskynlik nou heelwat anders as toe jy in jou 20's was – en jou portefeulje moet dit weerspieël.
Hersien jou kind se opvoedingsfonds. Jy moet dit dalk verhoog, veral as tersiêre opvoeding ál vinniger nader kom.
IN JOU 50'S
Dié fase van jou lewe bring leefstylveranderinge mee. "Jy het gewoonlik 'n groter besteebare inkomste omdat kinders minder afhanklik is," sê Nikki.
Oorweeg dit om af te skaal, veral as jou kinders uit die huis is. "Huislenings is dikwels in dié stadium afbetaal en die meeste mense begin dit geniet om taamlik skuldvry te leef," sê Nikki. "Gebruik die ekstra inkomste om tot jou pensioen, spaargeld of beleggings vir die toekoms by te dra."
Hersien jou mediese skema om te sorg jy kry die mees gepaste en bekostigbare dekking vir jou ouderdom en gesondheid.
IN JOU 60's EN LATER
Die meeste mense tree nou af, en 'n nuwe lewensfase begin. "Geldelike doelwitte verander dikwels in hierdie tyd in leefstyldoelwitte," sê Nikki.
Begroot versigtig om te sorg jy leef nie langer as wat jou pensioen hou nie.
Hersien jou mediese skema om seker te maak dit strook met jou gesondheidsbehoeftes. Oorweeg dit dat 'n tyd dalk kan aanbreek wanneer jy of jou maat nie meer alleen kan bly en julself versorg nie. Verswaktesorg en sorg ná mediese prosedures is 'n prioriteit. Dit behoort by jou medieseskemavoordele ingesluit te wees. As jy dit nog nie gedoen het nie, hersien jou mediese skema om dié dekking in te sluit. Oorweeg versekering vir langtermynsorg, wat 'n verswaktesorgvoordeel is wat party mediese skemas bied.