Februarie | 2022 | Tannie Frannie
VONKK – Voortgesette Ontwikkeling van Nuwe Klassieke Kerkmusiek
27 Sondag Feb 2022
Amper vier jaar gelede het ek hier kom vertel van die VONKK-liedere, 'n inisiatief wat toe al lank reeds op dreef was. Gister kon ek weer so 'n geleentheid bywoon en my verlustig in die strome van seën wat oor die teenwoordiges uitgegiet is.
Deur die loop van die oggend sing ons veertig liedere oor die lewe van Christus en ons geloof, ingedeel in vyf sessies: 1. Advent, Kersfees en Epifanie; 2. Lydenstyd, Palmsondag en Goeie Vrydag; 3. Opstanding; 4. Hemelvaart en die kerk van Christus; 5. Wederkoms en Geloofsbelydenis.
Die orrelis, 'n briljante, gedrewe jongman wat altyd op 'n kompliment antwoord: "Soli Deo gloria", het met sy gebruiklike kreatiwiteit 'n span musikante versamel: viole, fluit, trompet en klavier. Daar is 'n lieflike klein koor en twee soliste, gedirigeer deur een van die digter/komponiste in die VONKK-taakspan. Die predikant van die gemeente, self 'n groot krag in die taakspan, skep 'n gemoedelike atmosfeer en skakel die liedere aaneen met interessante agtergrondinligting. Les bes, is daar die mense, uit verskillende kerktradisies en windrigtings hier versamel: teoloë, predikante, orreliste, musiekleiers, koorlede, gemeentelede – kundiges en leke almal saam. Een van die gemene delers is ons liefde vir musiek – en ons síng!
Daar is melodieë uit die Skandinawiese lande, die Engelse himneskat, Frankryk, Rusland, Portugal, die Keltiese tradisie, klassieke komposisies, en daar is nuutskeppings hier te lande, soms die toonsetting van 'n gedig en soms 'n lied waar die woorde en musiek gelyktydig geskep is. Daar is 'n Latynse himne uit die 7de eeu en 'n lied na aanleiding van 'n gebed deur Augustinus, daar is van die mees antieke liedere wat aan ons bekend is tot by musiek uit die heel moderne tyd.
Die gasheer vertel ons van die "lywige proses" wat 'n VONKK-lied moet deurloop voordat dit in die kerk gesing kan word. Wanneer 'n nuwe lied aan die taakspan (teoloë en musici) voorgelê word, is daar bepaalde vereistes waaraan dit moet voldoen. Die melodie moet bruikbaar wees, oftewel singbaar deur gemeentes. Die teks moet teologies verantwoord wees, poëties en in goeie Afrikaans geskryf. Teks en melodie moet ook saamwerk; daar moet 'n goeie "woord/toon-verhouding" wees. (Een van die liedere word as puik voorbeeld hiervan bestempel, waar die wending in die woorde deur 'n heeltemal ander toonaard beklemtoon word. Toe die samekoms hierdie lied sing, kom daar 'n spontane versoek om dit wéér te kan sing, en vir 'n tweede keer weerklink VONKK 455: Op Golgota.) Daar is ook spesifiek op die volgende kategorieë gekonsentreer, om leemtes in die bestaande Afrikaanse kerkliedereskat te vul: klassiek, kontemporêr, meditatief, multikultureel en kinderliedere. Dit duur twee tot drie jaar voordat 'n nuwe VONKK-lied op die webwerf beskikbaar gestel word vir gemeentes om dit te begin sing.
Kerksang is die gemeente se bydrae tot die erediens, maar dit kom nie sommer vanself nie. Opnuut besef 'n mens die groot verantwoordelikheid van 'n orrelis om, afgesien van tegniese vaardigheid, ook 'n simpatieke begeleier te wees. Dis interessant om die wenke te hoor oor hoe 'n gemeente "nuwelied-fiks" gemaak kan word.
Watter voorreg om sulke passie te beleef: vir die Christelike geloof, vir die kerk, vir musiek, vir Afrikaans!
Ná 'n innige seënbede gaan ons uitmekaar – geïnspireerd en vergeestelik; op wonderlike wyse voorberei op die Lydenstyd wat voorlê…
In die oomblik – 2022(8)
Moeg gesing kom ek gister by die huis. Op die stoofblad rus 'n croissant onder 'n vadoek, met hierdie nota van my liewe skoondogter bo-op:
Hoe bevoorreg is ek!
In die oomblik – 2022(7)
Joshua: Gee my jou foon, asseblief ouma, ek wil vir Dave afneem. (Dave is die Great Dane.)
Ouma: Ek wil nie eintlik hê jy moet 'n foto neem nie, my kamera het nie meer baie plek nie. (Ouma is te stjoepit om weer meer plek te maak.)
Joshua: Oukei, dan sal ek maar vir Muis afneem, sy is kleiner.
Wie kan nou so 'n redenasie weerstaan? Hier is die resultaat:
In die oomblik – 2022(6)
19 Saterdag Feb 2022
In haar gesprekke as inwonende ouma, probeer hierdie knaende ouma haar bes om (met die oog op latere toetse en eksamens) Afrikaanse idiome te gebruik.
(Sy het reeds as ma hierdie toets gedruip, want as sy op dieselfde manier met Laatlam gesels, kry hy so 'n glaserige blik van onbegrip…)
Vanoggend vertel sy vir Joshi: "'n Donkie stamp homself nie tweemaal teen dieselfde klip nie," na aanleiding van die feit dat sy in haar verstrooidheid vergeet het om 'n kraan toe te draai. 🙄
Later hoor sy Joshi mompel: "'n Donkie stamp nie tweemaal teen 'n wortel nie."
Vanoggend op WhatsApp
11 Vrydag Feb 2022
Dag 4 sonder water.
Op ons straatgroep is daar 'n video van drie stadsraadslede – hulle staan in 'n groen wildernis van doringstruike en gras voor 'n onindrukwekkende steen-en-sement-geboutjie. Die segsman, duidelik 'n administrateur in sy wit hemp en swart broek, hande apologeties voor hom saamgevou, noem die naam van die reservoir en word onmiddellik deur die tweede raadslid gekorrigeer, want hy het die verkeerde naam beet. Hierdie raadslid is moerig. Lank en maer staan hy in sy blou jeans en rooi T-hemp, bene wyd geplant en arms gevou, en kla oor "my people" wat al sedert Sondag geen water het nie. (Sondag? Dan is dit vandag Dag 6 vir hulle!) Raadslid nr. 3 het grasie; sy sprak g'n sprook, maar ek vermoed die swart voorwerp waarmee sy teen haar arm tik (seker 'n selfoon?) dui op effense geïrriteerdheid met die ander twee. Twee en 'n half minute van pynlike praterasie en ons is eintlik niks wyser daarna nie. As ek 'n dosent by 'n filmskool was, het ek hierdie video gebruik as voorbeeld van hoe om dit NIE te doen nie.
Op 'n ander groep het iemand 'n video geplaas van 'n jong en gesofistikeerde Suid-Afrikaner wat snedig en bitter spot met 'n minister se Engelse uitspraak. Sy moedelose frustrasie is by kookpunt en ek kan hom nie kwalik neem nie, al is die hele gal-afganery in bedenklike smaak.
Toe is daar twee kiekies van een van die bloggers op ons GoueVrouegroepie, van haar jong seun en sy metgeselletjie na 'n Valentynsokkie. Op die eerste foto is die tweetjies drie jaar oud met die armpies om mekaar; die tweede foto wys hoe hulle gisteraand op pad sokkie toe gelyk het. Sulke gelukkige gesiggies, wat hierdie sentimentele ouma sommer 'n traan laat pink en haar amper weer in romantiese liefde laat glo…
Treurmare oor die tegnologie
03 Donderdag Feb 2022
Hierdie blog is "my terapie vir oudword", daarom sal ek maar moet kom skryf oor my stryd met die tegnologie, net omdat ek 'n paar dekades te vroeg gebore is (BBT = "born before technology").
Party dae voel ek heel trots op myself: ek e-pos links en regs; koop aanlyn op Amazon; WhatsApp dat die spoeg spat; vererg my op Facebook en – les bes – blog net te lekker. Ek kry dit reg om die feit te ignoreer dat ek bang is vir nuwe toeps en dat my hart in my keel sit wanneer ek 'n nuwe webwerf betree. Wanneer Laatlam my onbeskaamd uitlag omdat ek een of ander stjoepit ding oor Adobe Acrobat kwytgeraak het, wend ek my maar na my liewe verdraagsame skoondogter en vra om hulp. 'n Mens moet immers ook nederig bly.
Maar vanoggend is ek diep geskok in myself.
Kersfees 2020 het ek 'n Kindle present gekry en so het my liefhebbende kinders in die VSA 'n groot droom vir my bewaarheid. Sedertdien voel ek sommer ook gewapen teen beurtkrag en slapeloosheid, want nou kan ek in die donker lees.
My biblioteek op hierdie dingetjie sal ek vir niemand wys nie, want dis 'n ongelooflike mengelmoes van soetsappigheid, fantasie en lekker stories (met hier en daar darem 'n ordentlike literêre werk ook – van daais wat mens dae later nog bedruk laat voel). Toe ek nou vanoggend kopskuddend na dié spulletjie sit en kyk, spring daar 'n nuwe item uit wat ek nog nie vantevore raakgesien het nie: "Cuttings".
Lank wonder ek al oor die paragrawe wat uitgelig word in die boeke wat ek lees – daar sal bv. by 'n besonder treffende, onderstreepte brokkie staan: "210 highlights". Maar dan lees ek maar gulsig voort en steur my nie verder daaraan nie. Sou mense hierdie aanhalings wat hulle so met hulle glimpenne "onderstreep" in hulle eie "Cuttings" bêre? Nuuskierig maak ek my eie "Cuttings" oop.
Krisis! Ellende en miserère! Die een na die ander lukrake homp uit die boeke wat ek gelees het staar my in die gesig. Daar is frases, sinne, soms sommer 'n ellelange passasie, maar nie een enkele aanhaling openbaar 'n diep wysheid of verrassende siening nie. Ek het soos 'n sjimpansee met die glimpen-funksie gehandel… Dis dalk tyd dat ek die Kindle-handleiding lees, al waarsku Terry Pratchett teen implemente waarvan die handleiding meer weeg as die implement self.
Die enigste manier waarvan ek weet om die ouderdom hok te slaan, is deur middel van volslae ontkenning. Daarom ontken ek nou hier dat ek 'n BBT is en erken ek beskaamd dat ek net te vrek lui is om YouTube nader te hark en die tegnologie behoorlik te bestudeer.
Photo by @felipepelaquim on Pexels.com
In die oomblik – 2022(5)
01 Dinsdag Feb 2022
Joshua sit aan die anderkant van ouma se lessenaar en ys eet (dis 'n warm aand). Skielik begin hy verskriklik jammer sê – hy het 'n paar druppels yswater teen die agterkant van haar rekenaarskerm laat spat.