Waar kom die naam ‘Oranjerivier’ vandaan? - Wêreldwyd
deur Alana Bailey | Jan 15, 2019 | Blog
Robert Gordon is in 1743 in Gelderland, Nederland, gebore. Sy vader was van Skotse herkoms, maar ’n toegewyde Nederlandse burger.
As jong man het Gordon by die Skotse regiment in Nederland aangesluit en ook verder in die natuurwetenskappe gestudeer. Van 1773 tot 1774 het hy die Kaap die eerste keer besoek, aan ontdekkingsreise aldaar deelgeneem en met sy terugkeer springbokke vir die Nederlandse koning se versameling diere saamgeneem! In dié tyd het koninklikes graag persoonlike dieretuine aangehou en eksotiese spesies daarvoor bekom.
In 1776 is Gordon as kaptein in die Kaapse garnisoen aangewys. Later sou Gordon aanvoerder van die garnisoen word – ’n groot taak, want by tye het die garnisoen uit tot 3 000 lede bestaan.
Ná sy aankoms aan die Kaap in 1777, het Gordon weer aan ontdekkingsreise in die binneland deelgeneem. In dié jaar het hy die eerste keer die Groot Gariep- of Oranjerivier gesien, en in 1779 na die riviermond gaan soek. Op 17 Augustus 1779 het hy die monding bereik en aan die rivier die naam ‘Oranje’ gegee, ter ere van Prins Willem V van Oranje, die Nederlandse stadhouer.
Gordon word vandag vir sy uitstekende kartografie, sketse, reisbeskrywings, eerste optekeninge van Khoi- en Santale, asook versamelings van fauna en flora onthou. Verder was hy vir die vestiging van die wolbedryf in Suider-Afrika en Australië verantwoordelik met die invoer van merinoskape na beide.
Ná die Britse besetting van die Kaap in 1795 is Gordon valslik van verraad teen Nederland beskuldig. Dit was so vernederend vir hom dat hy op 25 Oktober 1795 selfmoord gepleeg het. Sy vrou en hul vier seuns het hierna die Kaap verlaat en hulle in Switserland – sy vrou se geboorteland – gevestig.
Gordon se huis – “Schoonder Sigt” – staan vandag nog in Oranjezicht, Kaapstad. Met my laaste besoek daaraan was dit bekend as Flower Street Villa, ’n gastehuis.