Grond by Silver Lakes, Boschkop in Pta ‘beset’ – SakeligaEen van die persele in die ooste van Pretoria waar grond die afgelope ruk beset is. (Foto: Sakeliga) Die organisasie Sakeliga sê grond is sedert die begin van vanjaar onwettig by Silver Lakes en Boschkop in die Tshwane-metrogebied beset en waarsku mense om waaksaam te wees teen dié soort optrede. “Die afgelope week het groepies grondbesetters, wat sê hulle is van die EFF, probeer om grond van ontwikkelaars noordoos van Pretoria te beset. Grondbesetters het op verskeie terreine by Silver Lakes en Boschkop toegeslaan en ‘erwe’ op die eiendomme probeer skoonmaak. Hulle noem hierdie toekomstige nedersettings selfs ‘Winnie Mandela View’, met blykbaar minstens drie uitbreidings daarvan,” het Piet le Roux, uitvoerende hoof van Sakeliga, gesê. Hy sê die polisie se optrede en regstappe het die proses tot dusver grootliks gestuit. Taktiek om grond te beset Sakeliga sê dit blyk dat grondbesetters verkenningsprosedures volg om onbewaakte grond te identifiseer voordat hulle permanente strukture begin oprig. Grondbesetters doen oënskynlik eers dié verkenningswerk om die reaksie van eienaars en wetstoepassers te toets. “Die grondbesetters identifiseer dan ŉ eiendom, begin om plante en materiaal te verwyder en volg dit op met die uitlê van persele vir besetting. As eienaars of wetstoepassingsowerhede reageer, beweeg hulle na ŉ ander gebied, totdat hulle reken dat ŉ gebrek aan onmiddellike reaksie vir hulle tyd sal bied om permanente strukture op te rig.” Die organisasie sê die grondbesetters beweeg vinnig. “In hierdie geval kon grondbesetters die swaar reën in die gebied vermy deur pad te gee en oor etlike dae herhaaldelik na besette eiendom terug te keer. Hulle hou waarskynlik ook boumateriaal op hierdie alternatiewe persele gereed, wat hulle gebruik slegs wanneer hulle tevrede is met die gebrek aan reaksie van ŉ eienaar of wetstoepassers.” Waaksaamheid Le Roux sê groot waaksaamheid is nodig om grondbesettings te voorkom. “Hier aan die begin van 2020 word dit al hoe belangriker vir ontwikkelaars, boere en ander grondeienaars om hul eiendomme fyn dop te hou. As grondbesetters eers permanente strukture opgerig en hulle op ŉ stuk grond gevestig het, word dit geweldig ingewikkeld en duur om hulle daar weg te kry,” waarsku hy. Hy stel voor dat eienaars hul grond deurlopend monitor en sê onwettige besettings het eindelik ŉ uitwerking op die hele gemeenskap. Sakeliga se aansoek by Konstitusionele Hof Le Roux sê Sakeliga gaan volgende week aansoek doen om as amicus curiae (vriend van die hof) toegelaat te word in die EFF se saak in die Konstitusionele Hof teen die direkteur van openbare vervolging (DOV) en die minister van justisie en staatkundige ontwikkeling. Die saak handel oor die strafregtelikheid al dan nie van aansporing tot grondbesetting en die omvang van die misdryf van oortreding. Sakeliga sal die DOV en minister steun in hul betoog dat artikel 18(2) van die Wet op Oproerige Byeenkomste nie net grondwetlik is nie, maar ook van groot belang vir die handhawing van wet en orde. Sakeliga sal ook argumenteer teen die EFF se aansoek vir verklarende regshulp rakende die Wet op Oortreding. “Ons meen dat Julius Malema en die EFF die vryheid wil kry om mense tot grondbesetting aan te spoor en regsoptrede teen grondbesetting geweldig ingewikkeld en duur te maak. Hulle wil iets wat in wese misdadige optrede is, wettig laat verklaar onder die sluier van spraak-, bewegings- en politieke vryheid,” sê Le Roux. “Die poging om die toepassing van die Wet op Oortreding lam te lê, is klaarblyklik daarop gemik om privaat eiendomsregte te verydel en grondbesetting te steun.” Die saak word na verwagting volgende maand aangehoor.