ANC vertraag ondersoek teen openbare beskermerBusisiwe Mkhwebane, openbare beskermer (Foto: ANA) Die ANC-meerderheid op die parlement se portefeuljekomitee oor justisie en grondwetlike ontwikkeling het Woensdag ŉ poging van die opposisie om ŉ ondersoek te doen na die geskiktheid van die openbare beskermer, adv. Busisiwe Mkhabane, suksesvol vertraag. Dit was van die begin van die sitting af duidelik dat die ANC langtand was om enige optrede teen Mkhwebane te neem, met die komitee se voorsitter, dr. Mathole Motshekga, wat sy ontevredenheid daarmee duidelik laat blyk het in ŉ aanvangstoespraak van sowat tien minute. Die DA-hoofsweep, John Steenhuisen, het die aansoek dat Mkhwabane se geskiktheid vir haar pos deur die parlement ondersoek word, ingedien. Hy het dit gegrond op twee afsonderlike hofbevindings teen haar in die Noord-Gautengse hooggeregshof. Die hof het bevind dat Mkhwabane haar magte erg oorskry het toe sy bevind het die Grondwet moet verander word betreffend die Reserwebank, dat sy ŉ swak begrip van die reg geopenbaar het, dat sy die onafhanklikheid van haar amp in die gedrang gebring het, dat sy irrasioneel en ongrondwetlik opgetree het, dat sy prosedureel onregverdig en onwettig opgetree het en dat haar gedrag verkeerd was. In ŉ hoogs ongewone stap het die hof ook ŉ kostebevel teen Mkhwebane persoonlik ingestel. Op grond hiervan het Steenhuisen gevra dat Mkhwebane se geskiktheid vir haar pos deur die parlement opgeweeg word, soos deur die Grondwet bepaal. Hierin is hy in die komitee ondersteun deur die DA, EFF, ACDP en VF Plus, maar ANC-lede was uiters onwillig. Motshekga het gesê baie mense dink soms regters maak foute, maar hulle lê nie elke keer ŉ klagte nie. In reaksie het Steenhuisen uitgewys dat dit wel dikwels gebeur dat klagtes teen regters gelê word, maar dat dit uiteraard by die regterlike dienskommissie gebeur, wat die aanstelling van regters hanteer. ŉ Klagte teen die hoof van ŉ artikel 9-instelling soos die openbare beskermer moet egter deur die parlement aangehoor word, want die parlement het haar aangestel. Die voorbeelde is dus nie vergelykbaar nie, aldus Steenhuisen. Die ANC het aangevoer dat Mkhwebane geappelleer het teen die bevindings teen haar, maar Steenhuisen het uitgewys dat haar appel slegs op die kostebevel teen haar van toepassing is; nie teen die res van die bevindings nie. Al die lede van die komitee het vervolgens gemeen dat Mkhwebane die geleentheid moet kry om haar saak te stel voordat die komitee kan besluit of ŉ ondersoek gedoen moet word. Toe die opposisie egter probeer om ŉ sperdatum vir Mkhwebane se verduideliking daar te stel het die ANC by monde van Motshekga viervoet vasgeskop. Die gebrek aan ŉ sperdatum het adv. Glynnis Breytenbach, DA-LP, laat opmerk dat dit suksesvol vertraag is en waarskynlik nooit gaan plaasvind nie. Die komitee is op dié ontevrede noot uiteen.