Waansin: van allegorie tot fotografiese bewyse - Interessant
Waansin: van allegorie tot fotografiese bewyse
Portret van mal vrou.
Skrywer: REDON Odilon (1840 - 1916)
Afmetings: Hoogte 36 - Breedte 31
Prentverwysing: 00-018633 / RF35822
Die uitvinding van fotografie in 1839 deur Jacques Daguerre (1787-1851) het onder andere beduidende gevolge vir mediese navorsing gehad. Daar moet inderdaad op gelet word dat die psigiatriese fotografie van die XIXe eeu fokus byna uitsluitlik op manifestasies van vroulike 'waansin'. Die vreemdelinge van hierdie tyd beskou die liggaam as 'n 'simptoom' van die siel, as 'n skerm waarop die innerlike konflikte van die mens geprojekteer word. Fotografie is dus 'n waardevolle hulpmiddel om die verskillende "geestelike" siektes te beskryf, benoem en klassifiseer, vir sover die liggaam sy dieptes en intieme voue aan die nuuskierige oog van die lens lewer.
Op estetiese vlak gaan die benadering tot waansin veel verder as die eenvoudige bewyse van die fotografiese cliché om alles wat agter verskynings versteek is, te interpreteer en die onsigbare voor te stel. Aan die einde van die XIXe eeu, ondersoek die simbolistiese stroom - waarop ons Odilon Redon kan verwante - die dieptes van die siel. Hulle kondig op hul eie manier die kuns van XX aane eeu.
Odilon Redon (1840-1916) is een van die meesters van moderne kuns - die surrealiste het dit beweer - en het 'n besonder oorspronklike plek in die kuns van sy tyd beklee. Terwyl sy tydgenote belanggestel het in die verowering van lig en die alchemie van kleure, gebruik hy die enigste hulpbronne van swart en wit. Vanaf 1875, en vir meer as tien jaar, sal die kunstenaar hom toewy aan sy "Noirs", 'n reeks tekeninge gemaak in grafiet of houtskool, waarvan die donker kleure probeer om die chiaroscuro van Rembrandt of die sfumato deur Leonardo da Vinci. Hierdie werk oor chiaroscuro verwys na 'n baie donker periode in die skilder se lewe, na 'n oomblik van intense morele lyding, waarvan die einde baie presies sal saamval met die herontdekking van kleur en die bekendstelling van pastelle in sy werk vanaf vanaf 1890. Sy "Noirs" - tekeninge, houtskool en litografieë - druk nie net die werklikheid gesien nie, maar ook die werklikheid uit, en openbaar 'n onsigbare wêreld wat uit sy drome gebore is.
Die allegorie van Waansin behoort tot hierdie reeks. Dit is 'n portret van 'n ongeslagtelike figuur met 'n uitgeteerde gesig en dra 'n enjinkap met klokke. Die groot, uitdrukkinglose oë verberg 'n geslote, pynlike innerlike wêreld waar die vreemde meeding met die fantastiese. Soos in sy verskillende gevangenisverteenwoordigings, neem Odilon Redon hier die ou tema van die gevangenesiel op. Hierdie waansin wat in die diepte van 'n fiktiewe karakter skuil, word gekoppel aan die bewyse van die momentopname wat Hugh Welch Diamond (1809-1886) geneem het. 'N Pionier van fotografie in Engeland, superintendent van die vrouedepartement by die County Lunatic Asylum in Surrey, het Diamond van 1848 tot 1858 op die film opgeneem en baie van die geestesongesteldes met wie hy daagliks in aanraking gekom het. Sy is een van die 'mal mense' wat hy hier afgeneem het. Sy sit in 'n stoel, haar hande stil op haar skoot gekruis. Die gesig alleen onthul sy andersheid: onder die deurmekaar hare is die somber blik wat die lens regmaak, afwesig, uitdrukkingloos, onverskillig.
Waansin bestaan ​​slegs in 'n gevestigde samelewing en in verband daarmee: dit is 'n feit van die beskawing. Sy word al lank geassosieer met die bonatuurlike kragte - voordelig of kwaad - wat die menslike lotgevalle voorsit: in hierdie sin is sy 'n figuur van die eskatologie, 'n manifestasie van die tragedie van die menslike toestand. As gevolg hiervan fassineer, versteur, skrik waansin: dit lyk asof die gek die sleutels het tot 'n wêreld wat op die grense van lewe en dood geleë is, 'n wêreld wat vreemd is vir gewone mense en wat buite sy begrip is.
Tot die Renaissance is die gek as sodanig gevrees en gerespekteer. In die XVIIe eeu, het die opkoms van die Cartesiese rasionalisme die groot barokke waansin stilgemaak wat eens so teenwoordig was in die werke van Hieronymus Bosch (c. 1453-c. 1516) of van Pieter Bruegel die Ouere (c. 1525-1569): raison et folie s ' radikaal uitsluit.
In die klassieke era is waansin sinoniem met passie, oormaat, fantasie, drome, onredelikheid, skending van reëls en sosiale norme, verheffing van die individu tot nadeel van die groep, van indringing van die lewenskrag en die dimensie van die heilige in die organisasie van die kollektiewe lewe. Die malle leef op die rand van sy groep, versteur dit, daag dit uit of beweer dat hy dit radikaal transformeer.
In die rasionele samelewing van die klassieke eeu het waansin nie meer sy plek nie, en word die uitsluiting in die domein van instellings deur opsluiting bereik: die gek moet geïnterneer word; selfs as 'n mal man van die koning, het hy nie meer sy plek in die samelewing van vrye mense nie. Hy gaan terug na die XVIIIe eeu van hierdie groot breuk tussen rede en onredelikheid gemaak het, waarvan internering slegs die institusionele manifestasie is en wat in ons positivistiese en mediese filantropie oorbly in die vorm van ons huidige psigiatriese hospitale.
Marie-Noëlle DANJOU, Rede en waansin, Parys, L'Harmattan, coll. "Psigoanalise en beskawing", 2001. Michael FOUCAULT, Geskiedenis van waansin in die klassieke era, Parys, Plon, 1961 Jean GILLIBERT, Waansin en skepping, Seyssel, Editions du Champ Vallon, 1990. Jean THUILLIER, Waansin. Geskiedenis en woordeboek, Parys, Robert Laffont, coll. "Boeke", 1996.