US-koshuisstudente gemaan oor AfrikaansUniversiteit Stellenbosch. (Foto: Facebook) Afrikaans by die Universiteit Stellenbosch (US) is blykbaar weer onder skoot nadat Afrikaanssprekende inwoners van minstens twee dameskoshuise tydens verwelkomingsweek aangesê is om slegs Engels met mekaar en besoekende ouers te praat. Dit, selfs al is almal teenwoordig Afrikaans. Die DA en die Afrikaanse Taalraad het Maandag sy ontevredenheid uitgespreek nadat klagtes ontvang is van studente wat sê die maatreël is blykbaar ingestel om progressiwiteit en inklusiwiteit te bevorder. Na wat verneem word, is dit egter nie op anderstaliges van toepassing nie. ’n Afvaardiging van die DA gaan nou Stellenbosch besoek om sy steun aan die betrokke Afrikaanse studente toe te sê en poog om klagtes te konsolideer ten einde ŉ saak by die Menseregtekommissie (MRK) aanhangig te maak. Die Afrikaanse Taalraad het ook ’n gesprek met die universiteit aangevra. Die onafhanklike studenteorganisasie StudentePlein het intussen klagtes namens “geïntimideerde” eerstejaarstudente ingedien. Conrad Steenkamp, uitvoerende hoof van die Afrikaanse Taalraad, het Maandag aan Maroela Media gesê hulle het verlede week ’n klagte van ’n ouer ontvang oor die beweerde “afdwinging van Engels as verpligte omgangstaal” by ’n Stellenbosse dameskoshuis. Die Afrikaanse Taalraad het ondersoek ingestel en kon bevestig dat inwoners van Irene en Minerva tydens verwelkomingsweek aangesê is om slegs Engels te praat. “Hierdie kinders kom pas uit matriek met groot opwinding universiteit toe en dís hul eerste ervaring.” Die raad erken dat taalgebruik in koshuise landswyd ŉ kwessie is, in so ver dit ŉ atmosfeer van insluiting moet skep. “Maar die afdwing van Engelse eentaligheid – veral op hierdie outokratiese manier – is nie die antwoord nie. Dit skend basiese taalkundige en kulturele regte. Dit ontstel en verdeel, veral indien dit blyk dat anderstaliges nie deur die verbod geraak word nie. Dit skep ook vrees vir vergelding en verbittering aan die kant van diegene wat die maatreëls as onredelik beskou.” Universiteit Stellenbosch (Foto: US) Tian Alberts, voorsitter van StudentePlein, sê dié organisasie het namens sy lede ŉ formele klag by die universiteit ingedien aangesien studente nie graag hulself wil blootstel deur self ’n klagte in te dien nie. Die organisasie verteenwoordig studente van agt fakulteite en verskeie koshuise. Die meerderheid van sy lede is eerstejaarstudente. “Dit is belaglik om te verwag dat ’n eerstejaarstudent ’n klag moet indien nadat hulle reeds geïntimideer is.” Volgens Alberts lyk dit boonop of daar selfs meer dameskoshuise is wat hul inwoners aangesê het om slegs Engels tydens verwelkomingsweek te praat. “Dit is [tekenend] van wat in die klasse gebeur. Ons is geskok dat dit nou deurgesyfer het tot in informele kommunikasie.” Martin Viljoen, US-woordvoerder, sê dit is nie die US se beleid dat slegs Engels in koshuise gebruik mag word, of dat studente nie Afrikaans mag praat nie. “Die universiteit neem kennis van die ongelukkigheid en gaan meer inligting oor die saak inwin. Studente word aangemoedig om die klagteprosedure soos uiteengesit in die universiteit se taalbeleid te volg.” Hy sê studenteleiers, ook diegene in koshuise, behoort geloof te word vir hul veerkragtigheid om die uitdaging van gemeenskaplike leefruimtes in geleenthede vir groei en ’n viering van diversiteit te omskep. “Ons studente het nie net verskillende taalvoorkeure nie, maar is ook van verskillende lande afkomstig. Hulle kan nie elkeen se taal vlot praat nie, maar almal kan ten minste Engels verstaan. “Daarom word Engels meesal in koshuise tydens die verwelkomingsperiode gebruik om inklusiwiteit wat betref formele byeenkomste en gespreksgeleenthede te verseker. Dit is in ooreenstemming met die taalbeleid, wat lui dat taal in koshuise en ander leefomgewings op so ŉ wyse gebruik word dat, waar dit redelikerwys uitvoerbaar is, geen belanghebbende uitgesluit word van deelname aan enige formele aktiwiteite in hierdie omgewings nie. As studente enige ander taal binne of buite hul kamers wil praat tydens informele aktiwiteite sonder om iemand uit te sluit, bevorder dit veeltaligheid – iets waarna die taalbeleid streef.” Hy sê die universiteit se taalbeleid beoog om uitvoering te gee aan artikel 29(2) van die Grondwet wat betref taalgebruik in sy akademiese, administratiewe, professionele en sosiale kontekste. “Die beleid beoog om billike toegang tot die US vir alle studente en personeellede uit te brei en om pedagogies verantwoordbare onderrig en leer te fasiliteer.”