Die herstel van Eskom gaan Suid-Afrika se elektrisiteitskrisis nie oplosDeur Kevin Mileham (Argieffoto) Die aanvang van fase 6-beurtkrag op 7 Desember – vir die tweede keer in minder as 6 maande – was as gevolg van rekordhoë onbeplande onderbrekings in Eskom se opwekkingsvloot. Die realiteit is, Eskom se vloot is op sy laaste bene – met die uitsondering van Medupi en Kusile (wat nie eens optimaal funksioneer nie). Nege van Eskom se 14 steenkoolaanlegte moet teen 2034 uit diens gestel word, en soos hulle ouer word, sal onderhoudskwessies waarskynlik vererger. Selfs die Koeberg-kernkragsentrale is 40 jaar oud, en aan die einde van sy operasionele leeftyd. ŉ Lewensverlengingsprojek is tans aan die gang, wat nog 20 jaar diens sal byvoeg, maar dit is afhanklik daarvan dat ŉ nuwe bedryfslisensie voor Julie 2024 uitgereik word, wanneer die huidige lisensie verval. Soos sake tans staan, is Koeberg agter skedule en die waarskynlikheid dat dit toegestaan ​​sal word, lyk al hoe meer onwaarskynlik. Die lewensverlengingsprojek vereis ook dat elk van Koeberg se twee opwekkingseenhede vir tot 180 dae op ŉ slag van lyn af geneem word, wat die opwekkingskapasiteit met 930 MW per eenheid verminder en die waarskynlikheid van hoër stadiums van beurtkrag verder verhoog. ŉ Verdere komplikasie is dat Eskom se geld vir diesel om sy gasturbinespitsaanlegte aan te vul, opraak. Hierdie aanlegte word intensief ingespan om die impak van beurtkrag te versag, in plaas daarvan om net te funksioneer wanneer die vraag hoog is. Die persentasie van Eskom-geïnstalleerde kapasiteit wat werklik krag opwek – het van ŉ hoogtepunt van 86% net 12 jaar gelede tot sowat 58% tans gedaal. Die eenvoudige feit is: Eskom is nie die oplossing vir Suid-Afrika se elektrisiteitskrisis nie – dit is eerder die primêre oorsaak daarvan! Om die ligte op ŉ volgehoue ​​basis aan te hou, sonder die konstante onvoorspelbare onderbrekings van beurtkrag wanneer een of ander Eskom-opwekkingseenheid misluk, moet ons ons afhanklikheid van die staatsbeheerde entiteit verminder, en bykomende kapasiteit buite Eskom bou. Ongelukkig wil die ANC ons laat glo dat regeringsbeheer van elektrisiteitsopwekking noodsaaklik is vir die ekonomiese en maatskaplike welstand van die land. Dit het goed vir hulle uitgewerk, nie waar nie? Een van die sleutelprestasie-aanwysers waaraan die departement van energie gemeet word, is die aantal nuwe huishoudings wat geëlektrifiseer is. Wat veral eienaardig hieraan is, is dat dit in isolasie gemeet word aan die hoeveelheid elektrisiteit wat opgewek word. In elke jaarverslag spog die departement met die sowat 140 000 nuwe huishoudings wat die afgelope jaar verbind is. Maar soos gewoonlik in Suid-Afrika, span ons die kar voor die perde in – soos om nuwe huishoudings aan rioolhoofleidings te koppel voor die opgradering van die suiweringsaanleg om verhoogde invloei te hanteer. Dit is waar ons ons denke moet verander. Ons prioriteit as ŉ land, op die oomblik, moet wees om soveel generasie – van watter bron ook al – by die netwerk te voeg. Ja, ander ingrypings is nodig – soos om ons netwerkinfrastruktuur op te gradeer, die rompslomp in ons regulatoriese omgewing te verminder en te verseker dat munisipaliteite hul rekeninge betaal – maar die bou van genoeg opwekkingsvermoë om aan ons daaglikse vraag te voldoen is die enigste manier om ons ekonomie te red. Kevin Mileham (Foto: Facebook) Soos vroeër aangedui, nuwe generasie sal nie van binne Eskom kom nie. Behalwe dat hulle klaaglik onbevoeg is (dink aan Medupi en Kusile!), het André de Ruyter, uitvoerende hoof van Eskom, en Jan Oberholzer, bedryfshoof, erken dat die entiteit nie die finansiële hulpbronne het om dit te bou nie. Die staat ook nie wat dit betref nie. Wat beteken dat ons na onafhanklike kragprodusente (IPP’s) moet kyk. Gevolglik moet daar ŉ fundamentele denkwyseverandering by die departement van energie plaasvind: naamlik dat steenkool- en kernkragbouwerk van die tafel is, ten minste vir die afsienbare toekoms. Daar is ŉ aantal redes hiervoor: Eerstens is daar geen aptyt onder finansiële instellings, of die onafhanklike kragprodusente self, om steenkool- of kernkragsentrales te finansier en te bou nie. Die bewustheid van klimaatsverandering en die terugslag van gemeenskappe wat deur sulke tegnologieë geraak word, maak hulle onaantreklike beleggings. Die tweede kwessie is een van tyd: Medupi en Kusile (nog onvoltooid) het 14 jaar geneem om te bou, hoewel hulle geskeduleer was om sewe jaar te neem. Kernaanlegte neem selfs langer. Suid-Afrika kan net nie bekostig om te wag dat sulke bouprojekte voltooi word nie – nie terwyl wind-, son- en gasopwekking baie vinniger aanlyn gebring kan word nie. Die derde kwessie is dié van korrupsie: die ANC-regering lek gulsig sy lippe af in afwagting van nuwe steenkool- en kernkrag-mega-bouwerk. Daar is absoluut geen kans dat ŉ regering wat deur die ANC bestuur word, kernkrag- of steenkoolbou buite regeringsbeheer sal toelaat nie. Afgesien van die feit dat Suid-Afrika dit nie kan bekostig nie, kan die ANC nie bekostig om daardie geleentheid om te plunder te laat verbygaan nie. (Foto: Kopano Tlape/GCIS) Om beurtkrag te beëindig, moet ons dapper stappe neem. Ons moet kleinskaalse ingebedde opwekking aanmoedig, soos sonkrag op die dak vir huise en besighede. Die DA het voorgestel dat dit gedoen word deur ŉ belastingkorting van tot R75 000. Maar daar is ander stappe wat op ŉ regulatoriese vlak geneem kan en moet word om dit makliker te maak vir hierdie installasies om plaas te vind. Ons moet ontslae raak van die beperkings op munisipaliteite om krag van onafhanklike kragprodusente te koop, of om hul eie op groot skaal op te wek. En, belangriker, ons moet die bouprogramme van ons onafhanklike kragprodusente opskerp. Ons moet dit makliker maak vir hulle om sake in Suid-Afrika te doen, en hulle voorsien van aansporings, hulpbronne en redes om in ons land te belê. Ons kan nie bekostig om struikelblokke (soos lokalisering of BBSEB-vereistes) in hul pad te plaas as ons ons ekonomie wil red nie. Daar is lig aan die einde van die tonnel – as die regering uit die pad sal kom en toelaat dat praktiese en realistiese oplossings geïmplementeer word. Dit is nie nou die tyd vir ideologie of “groot regering”-denke nie. Ons is in ŉ tyd van krisis, en die oplossings is byderhand. Hulle het net politieke wil nodig om geïmplementeer te word.