Beurtkrag gaan suikerbedryf miljoene kos(Argieffoto: Tongaat Hulett) Die SA Suikerrietkwekersvereniging is diep bekommerd oor die uitwerking wat beurtkrag op die bedryf kan hê en waarsku dat dit vanjaar tot verliese van sowat R723 miljoen kan lei. Met die bedryfsreus Tongaat Hulett wat in Oktober verlede jaar in sakeredding geplaas is en die gesondheidsbevorderingsheffing (ook bekend as suikertaks) wat die bedryf reeds lamlê, kan verdere finansiële verliese ŉ katastrofiese uitwerking op suikerrietboere en werkers in die bedryf inhou, sê Andrew Russel, voorsitter van die SA Suikerrietkwekersvereniging, “Die vereniging pleit daarom vir korttermynmaatreëls om die impak van beurtkrag op suikerrietprodusente te versag, terwyl langtermynoplossings ondersoek word.” Die vereniging het voorgestel dat die regering en Eskom dit moet oorweeg om beurtkrag tot fase 4 te beperk tydens spitswaterseisoene in gebiede waar suikerriet besproei word. Hy vra ook vir dieselkortings vir produsente wat kragopwekkers gebruik en belastingkortings vir diegene wat in alternatiewe energiebronne belê. Luidens data wat die vereniging ingesamel het, raak beurtkrag sowat 1 135 besproeiingsprodusente, wat meer as 10 000 werkers in diens het. Na raming word 34% van Suid-Afrika se suikerriet in besproeiingsgebiede geproduseer, insluitend Komatipoort en Malelane in Mpumalanga, en Pongola in KwaZulu-Natal. Produsente sal na verwagting vanjaar meer as R189 miljoen se bykomende energiekoste aangaan weens die ontwrigting van besproeiingskedules as gevolg van beurtkrag. “Die meeste besproeiingsprodusente in KwaZulu-Natal en Mpumalanga werk op ŉ Ruraflex-stelsel wat hulle toelaat om ŉ laer tarief te betaal vir bedrywighede tydens tye wanneer die vraag na krag laer is. Die omgekeerde geld egter ook: Produsente betaal ŉ aansienlike hoër tarief om water te pomp tydens spitsaanvraagtye. “Weens beurtkrag is produsente gedwing om te besproei wanneer elektrisiteit beskikbaar is, ongeag die aanvraag. “Benewens die verhoogde koste van energie ondervind produsente ook opbrengsverliese aangesien hulle minder ure se deurlopende energievoorsiening het. Produsente benodig ŉ minimum van ses uur se aaneenlopende energie vir behoorlike besproeiing. As gevolg van die onderbreking van die kragtoevoer, wat besproeiing ontwrig, sal besproeiingsprodusente tot 40% se waterkapasiteit verloor,” sê Russel. Die data toon dat indien beurtkrag tussen fase 4 en 6 voortduur, daar ŉ gevolglike verlies aan opbrengs van meer as R723 miljoen sal wees. Indien die fases tussen 6 en 8 wissel, kan die verlies tot R1,8 miljard toeneem. Enigiets meer as fase 8 kan die bedryf tot R2,4 miljard kos. Volgens Russel berokken die voortdurende beurtkrag ook ander skade. “Onvoldoende besproeiing verlaag nie net die gehalte van suikerriet en veroorsaak opbrengsverliese nie, maar dit sal ook lei tot verhoogde stoelvrektes, wat die lewensduur van die riet aansienlik verkort.” Suikerrietstingels wat in die grond gelaat word, kan suikerriet vir tot tien jaar produseer.