Ramaphosa verdedig nuwe minister, ramptoestandPres. Cyril Ramaphosa lewer Donderdag repliek op sy staatsrede. (Foto: GCIS) Die nuwe minister van elektrisiteit – wat steeds nie aangewys is nie – sal volle verantwoordelikheid aanvaar vir die bestuur van die regering se reaksie op die energiekrisis. Pres. Cyril Ramaphosa het Donderdagmiddag in die repliek op sy staatsrede gesê die spesiale minister in die presidensie sal die dryfveer wees van alle optrede deur die Nasionale Energiekrisiskomitee om as ŉ saak van dringendheid ŉ einde aan beurtkrag te maak. “Sommige het aangevoer dat die aanstelling van die minister verwarring en fragmentasie gaan veroorsaak en dat dit ook kan lei tot twis onder ministers wat verantwoordelik is vir Eskom en energie. “Dit is nie die geval nie,” het Ramaphosa voet by stuk gehou. “Die minister van elektrisiteit sal dagin en daguit slegs konsentreer om die beurtkragkrisis te pak, asook saam met die bestuur en raad van Eskom werk. Die minister sal die Nasionale Energiekrisiskomitee lei en in die gees van samewerkende regering met alle ander departemente saamwerk.” Volgens die president sal die aanstelling verseker daar is ŉ minister wie se uitsluitlike werk dit is om beurtkrag te beëindig en wat saam met alle ander ministers, departemente en instellings sal werk om dit gedoen te kry. “Dit vereis die onverdeelde aandag van ŉ politieke hoof wat nie sy tyd en energie moet verdeel tussen verskillende belangrike verantwoordelikhede nie.” Ramaphosa sê die minister van minerale hulpbronne en energie hanteer sake soos energiebeleid en die herstrukturering van die regering sal só gedoen word dat entiteite onder die bestuur van die regte departemente val. Die minister van openbare ondernemings sal op sy beurt voortgaan met die herstrukturering van Eskom en ander staatsbeheerde ondernemings (SBO’s). “Ons het nie nog ŉ plan nodig nie. Ons moet die inwerkingstelling van die plan wat ons reeds het, versnel,” sê hy. Ramaphosa sê Suid-Afrikaners is veerkragtig en hoopvol en dat daar wél rede tot hoop is, maar dat mense “op hoop alleen nie kan oorleef nie”. Kritiek op ramptoestand Die president se aankondiging van ŉ ramptoestand om die kragkrisis te pak het tot hewige kritiek – en reeds verskeie hofsake om dit te betwis – aanleiding gegee. Ramaphosa het Donderdag na dié kritici gekap. “Verskeie sprekers in dié debat het aangevoer dat die nasionale ramptoestand onnodig is, of dat dit gaan toelaat dat die stelsel misbruik word. “Dit sluit in sommige leiers van die opposisie, soos die premier van die Wes-Kaap [Alan Winde], wat so onlangs soos verlede maand nog briewe aan my geskryf en mediakonferensies gehou het waarin gevra word dat ŉ ramptoestand afgekondig word. “Die agbare [Cilliers] Brink het die Wet op Rampbestuur gister ŉ ‘gevaarlike wapen in die hande van onbevoegde ministers’ genoem. “Dit is dieselfde wet wat ons beslissende, doeltreffende en behendige reaksie op opeenvolgende vlae van Covid-19-infeksies moontlik gemaak het.” Ramaphosa sê dieselfde wetgewing is gebruik om talle lewens te red en selfs groter lyding te verhoed. Hy sê dit gaan gebruik word om die maatskaplike en ekonomiese uitwerking van beurtkrag te verminder. Dit gaan ook gebruik word om onnodige burokratiese rompslomp, wat keer dat nog kapasiteit vinnig by die netwerk gevoeg word, uit die weg te ruim. Verskeie organisasies, waaronder Solidariteit, die DA en die drukgroep Outa, het aangedui dat hulle die geldigheid van die ramptoestand in die hof gaan beveg. Een van die redes hiervoor is omdat bestaande wetgewing reeds voorsiening maak vir al die planne wat die regering deur die ramptoestand in werking wil stel. Die president het in sy toespraak ook gesê daar moet weggedoen word met die idee dat steenkool nie langer deel van Suid-Afrika se energietoekoms gaan vorm nie. “Steenkoolaangedrewe kragsentrales lewer 80% van ons energie en sal dus voortgaan om die meeste van ons basislading in die toekoms te lewer.” Suid-Afrika bly verbind tot ŉ energiemengsel wat steenkool, hernubare energie, kernkrag en batteryberging insluit.