100 jr - Bondsraad gedenkblad Pages 1 - 36 - Text Version | FlipHTML5
Home Explore 100 jr - Bondsraad gedenkblad
100 jr - Bondsraad gedenkblad
Published by janbosman, 2018-07-18 02:44:56
Description: 100 jr - Bondsraad gedenkblad
BONDSRAAD 2018 7-8 Junie 2018 PAARL Vryheid binne ŉ regverdige bestelDIE AFRIKANERBOND GEDENKBLAD 1
VOORSITTER VAN DIE Dit is my voorreg om die voorsitterNASIONALE RAAD van die Nasionale Raad te wees in die jaar waarin die Afrikanerbond enDie tema vir die 2018 Bondsraad en ons voorgestelde visie is heel gepas sy voorganger sy eeufees vier. Die“Vryheid binne ŉ regverdige bestel”. As Afrikaners in Suid-Afrika ervaar meeste mense verdien ŉ rustigheid inons vandag nie die vryheid waarop ons gehoop het nie en is die bestel die mylpaal van ŉ 100 lewensjare. Virwaartoe ons onsself al sedert 1990 verbind het ook nie regverdig nie. ŉ organisasie soos die AfrikanerbondLaat ons egter onmiddellik ook die tema kwalifiseer deur te sê dat beteken dit egter om met trotsvryheid net so van toepassing moet wees op alle Suid-Afrikaners en dat terug te kyk, maar dan weer opnuutdie regverdige bestel ook een moet wees vir alle Suid-Afrikaners. onversteurd voort te gaan met sy aktiwiteite in belang van die‘n Wysgeer het eendag opgemerk dat” hulle wat nie die geskiedenis Afrikaner.bestudeer nie, gedoem is om dit te herhaal, maar hulle wat wel die Mag elke lid tydens die Bondsraadgeskiedenis ken dikwels gedoem is om hulpeloos toe te kyk hoe ander diep bewus wees van die groot werkdit herhaal” Ons moet daarop bedag wees. wat reeds gedoen is deur soveel lede wat voor ons daar was. Mag ons inVandag, net soos in 1918, is daar ŉ mate van ontnugtering en was die tyd ook weet dat ons afhanklikdaar soos blyk in die voorwoord van A N Pelzer se boek Die Afrikaner bly van die genade van God en-Broederbond nog nie n sintese tussen die bevolkingsgroepe in Suid dat ook soos soveel voor ons dieAfrika nie. Ons ervaar op ‘n daaglikse basis dikwels dieselfde frustrasie erekode in gedagte sal hou “Om teen ongemak wat ons broers 100 jaar gelede ervaar het. Dit is met dien - nie om gedien te word nie.waardering en met groot bewondering dat ons uit die Nuus dagboek Om te gee - nie om te ontvang nie.”van Frikkie Wallis slegs verneem dat op 5 Junie 1918 “Die AfrikanerBroederbond word deur ŉ groep jong Afrikaners in Johannesburg gestig Wees Sterkas ŉ vertroulike kulturele organisasie”. Hoe het hierdie organisasie nie ŉreuse rol gespeel in hoe die geskiedenis van hierdie land ontvou het nie. Jaco Schoeman Voorsitter van die Nasionale RaadDeur die geskiedenis wys prof Ernst Stals dit ook in sy omvangrykeopgetekende geskiedenis uit, dat Johannesburg nie net die plek vanstigting nie, maar ook die administratiewe setel van die Afrikanerbondwas. Heel tereg was dit strategies gepas omdat Johannesburg ookgesien is as die nywerheid en ekonomiese hoofstad van Suid-Afrika. Kandit toevallig wees? Nie as die geskiedenis van die Afrikaner saamgeleesword met die geskiedenis van Johannesburg en uiteindelik die van Suid-Afrika nie. Dit moet ons nooit uit die oog verloor nie.Die bemagtiging van die Afrikaner in ons voorafgaande geskiedenisvan honderd jaar is onlosmaaklik deel van Suid-Afrika en hetons rede om terug te kyk na die afgelope eeu slegs met diepedankbaarheid en genade. Vandag is die lotsbestemming van dieAfrikaner ineengestrengel met die van Suid-Afrika. Die Afrikaner kan nielosgemaak word nie en die Afrikaner kan ook nie sy heil elders gaansoek nie.Op die vooraand van Republiekwording op 24 November 1960 en op 31Mei 1961 alreeds in die gees van die lede het die pas verkose voorsittervan die Afrikaner-Broederbond dr. P J Meyer verklaar: “ Die Afrikaner-Broederbond is die Afrikanervolk op trek na sy eindbestemming.”Vandag, 100 jaar later, is ons steeds op trek na die Afrikaner seeindbestemming en daarom het die Afrikanerbond selfs ŉ groter endringender taak om nou te vervul. 3
1918 - 2018 STIGTERSLEDEFormele foto van die stigterslede (Name en orde nie bekend) Voorlopige bestuur van die Afrikaner-Broederbond 1918: Agter: LJJ Botha, CJ van Zyl, HW van der Merwe en DHC du Plessis (Sekretaris) Voor: G Schoombie, GFK Schiel, HJ Klopper (voorsitter) M Otto (vise-voorsitter) en GJ Steyn. Inlas: Links Ds JF Naudè (president) Regs HBL Klopper Die huis van DHC du Plessis in Marathonstraat 32, Malvern, Johannesburg, waar die eerste vergadering op 5 Junie 1918 plaasgevind het en deur 14 jong manne bygewoon is. Getekende foto: Stigters van die Afrikaner-Broederbond: mnre Henning Klopper (Voorsitter), DHC du Plessis (Sekretaris) en HW van der Merwe Die koppie rondom Malvern in Johannesburg waar intense gesprekke in 1918 gehou is oor die stigting van ŉ organisasie4
UIT DIE ARGIEWE(Oorspronklike dokumente word by Die Eike geberg)Die grondwet van die Afrikanerbond (Gedrukte kopie in 1920) Een van die eerste besprekingsdokumente uit ŉ reeks van drieŉ Pamflet van ŉ boekkompetisie Die voorblad (Pierneef) en inhoud van ŉ dinee ŉ Verjaarsdagkaartjie wat in 1940 aan lede gestuur is uit 1921 in 1929. Pierneef het ook ŉ heildronk ingestel tydens die dinee. 5
1918 - 2018DIE BETEKENIS VAN DIE EMBLEEM VAN DIE AFRIKANERBONDGebaseer op die eenvoud van die oorspronklike Broederbond logo, tog meer modern en verteenwoordigend van die huidige eeu. Die sirkel, driehoek en band is steeds die hoofsimbole. Die driehoek simboliseer die afhanklikheid van God en onderlinge sterkte. Die driehoek is op ‘n sirkel geplaas, wat eenheid of gemeenskap aandui. Die sye van die driehoek word gebind met ‘n band (wat die seshoekige vorm binne die driehoek is) as teken van die noue verbintenis van broerskap – samehorigheid. Die ovaal is bygevoeg by die oorspronklike logo en verteenwoordig deursigtigheid, perspektief en dimensie. DIE AFRIKANERBOND SE LEUSE: WEES STERKDie Afrikanerbond is gegrondves in die geloof dat neem wat Ek met ‘n eed aan hulle voorvadersdie Bybel die Woord van die Drie-enige God is en beloof het.”dat dit van rigtinggewende betekenis vir die helelewe is. 1933 - Psalm 27:14 – “Wag op die Here! Wees sterk en laat jou hart sterk wees! Ja, wag op die HERE!”Ook die Afrikanerbond se leuse – “Wees Sterk”kan na die Bybel teruggevoer word. Volgens 1983 - Psalm 27:14 – “Vertrou op die Here! Weesdie omvattende “Geskiedenis van die Afrikaner sterk en hou goeie moed! Ja, vertrou op die Here!”Broederbond * 1918-1994” deur prof ELP Stalsverwys die leuse na verskeie Bybeltekste. Ons 1933 - Jesaja 35:4 – “Sê aan die wat vervaard isverwys graag na die Bybeltekste soos wat dit in die van hart: Wees sterk, wees nie bevrees nie! Kyk, julle1933 sowel as die 1983 vertalings geskryf is: God kom met wraak, met goddelike vergelding; Hy self sal kom en julle verlos.”1933 - Deuteronomium 31:6 – “Wees sterk en volmoed; wees nie bevrees en word nie verskrik vir 1983 - Jesaja 35:4 – “Sê vir dié wat moed verloorhulle nie; want dit is die HERE jou God wat saam het: “Wees sterk, moenie bang wees nie, julle God ismet jou trek; Hy sal jou nie begewe of verlaat nie.” hier, Hy kom om wraak te neem, om julle vyande te straf; God kom julle red!”1983 - Deuteronomium 31:6 – “Hou moed en weesdapper! Moenie bang wees nie, moenie vir hulle 1933 - Daniël 10:19 – “Wees nie bevrees nie,skrik nie, want die Here julle God gaan saam met geliefde man, wees nie besorg nie, wees sterk, jajulle. Hy sal julle nie in die steek laat nie, julle nie sterk! En terwyl hy met my spreek, het ek moedalleen laat nie.” gevat en gesê: My heer kan maar spreek, want u het my versterk.”1933 - Josua 1:6 – “Wees sterk en vol moed; wantjy sal hierdie volk die land laat erwe wat Ek hulle 1983 - Daniël 10:19 – “Hy het vir my gesê: “Moenievaders met ’n eed beloof het om aan hulle te gee. bang wees nie, jy vir wie God liefhet! Dit sal goed gaan met jou. Wees sterk! Wees sterk!” Terwyl hy1983 - Josua 1:6 – “Wees sterk, wees vasberade, met my praat, het ek weer sterk gevoel en gesê: “Uwant jy moet hierdie volk die land in besit laat kan maar praat, want U het vir my krag gegee.” 1918 tot 1990 1940’s briefhoof 1990-2008 Sedert 20086
                                                                                                              7
1918 - 2018                                      8
PROVINSIALE GELUKWENSEDie Afrikanerbond en sy ‘N HONDERD JAAR – ‘N EEU VAN GENADElede van die Vrystaat wensdie hele Afrikanerbond en Deurspek met GOD se goedheid, grootheid en genade.sy lede in die Republiekvan Suid-Afrika en in Uit armoede, vernedering en verlies gely, het Afrikanermanne opgestaandie buiteland baie geluk en met moed en kundigheid hul volk gelei.met die Eeufees van dieAfrikanerbond. Daar is opgebou, moedgehou, uitgehou, aangehou, kopgehou, koersgehou en ‘n toekoms probeer bou. Bo dit alles en in dit alles op dieDie Afrikanerbond kan WOORD en almag van GOD vertrou.oor die eeu terugkyk metgroot trots op wat die Geslagte Afrikaners het gekom en gegaan, deur verandering, vernuwingAfrikanerbond tot stand en vooruitgang, het broeders saamgestaan.gebring het en Afrikanersbemagtig het om van Suid Wat ‘n voorreg om op ‘n ryke en suksesvolle 100 jaar terug te kyk; sonderAfrika `n beter plek te maak . mannemoed, nugtere denke en kundigheid, sou ons niks bereik het nie.Afrikaners is ook besiel met Ons kyk TERUG op ‘n pad vol ryke seën en ‘n mooi geskiedenis aan onsvasberadenheid ,selfrespek, verleen.positiewe eiewaarde, moeden hoop. Ons kyk OP na BO in diepe afhanklikheid diep bewus van ons kleinheid maar van GOD se almagtigheid.Die Afrikanerbond wordook sterkte toegewens vir Ons kyk VORENTOE en ons bly glo ons sal meer hoogtes bereik in diedie toekoms. Ten spyte volgende 100 jaar, met genade van BO.van die groot verliesewat die Afrikaner in die Suid-Afrikaners, Afrikaners, Broers, Vrouens - ons wil julle salueer, virdemokratisering van Suid saamstaan, saambou, saamdink en die onbekende toekoms in marsjeer.Afrika gely het word geglodat die organisasie sy Vir ons leiers, lede, landsburgers, Afrikaners en Suid-Afrikaners –haal onswerk moet voortsit en die die hoed af vir opoffering, keuses, geloof en ‘n strewe vol onblusbareChristelike lewenskarakter moed.behou in die soeke naoplossings en `n omgewing Ons bid vir die toekoms – nou aan ons onbekend maar aan onsskep waarbinne die Almagtige VADER oorbekend.Afrikaner die geleentheidhet vir herstel, konsolidasie Mag ons vorentoe gaan met inspirasie, entoesiasme, kundigheid en moed.en uitbouing. Daarmee Met geloof, hoop en liefde in GOD wag daar ‘n toekoms – sinvol en goed.saam ook sal waak teendiskriminasie, marginalisering Op ons knieë bid ons, HEER, vir almal wat in ons land regeer.en armoede van dieAfrikaner. Seën ons HERE GOD, seën Suid-AfrikaAFRIKANERBOND: Seën ook die Afrikanerbond wat DV die volgende 100 jaar nog U vaandelVRYSTAAT mag dra. BAIE GELUK! AFRIKANERBOND: MPUMALANGA 9
1918 - 2018 PROVINSIALE GELUKWENSE Ons, lede van die Afrikanerbond van Gauteng- Eerstens. Die lede in en om Johannesburg, wat Noord, wens graag die Afrikanerbond, en by tans die gebied Gauteng-Suid vorm, en waar die implikasie die Afrikaner Broederbond, baie geluk Afrikanerbond presies ’n eeu gelede wortel geskiet met die herdenking van die eeufeesjaar. en sy eerste afdelings gestig het, is besonder trots op die bydrae wat ons Bond oor ’n eeu gelewer het. Ons Ons, wat bevoorreg was om ‘n gedeelte van die dink veral aan hoe die lede, soos suurdeeg deur die eeu aktiewe lede te kon wees kan getuig van hele Suid-Afrikaanse samelewing, die belange van die leierskap wat sedert die stigting beskikbaar die Afrikaanse gemeenskap bevorder het en die hele en bereid was om ongelooflike groot uitdagings land tot groot hoogtes gelei het. aan te durf en telkens deel te wees van die rigtinggewing en oplossing van die ekonomiese, Tweedens. Ons is beïndruk dat van die mees politieke, kulturele en maatskaplike vraagstukke. toonaangewende leiers op elke terrein – sosiaal en Ons eer die lede van hierdie trotse organisasie ekonomies, kerklik en in sport, polities en kultureel wat voor ons meegewerk aan die bevordering van – lede van ons Bond was. Onder hulle tel van ons die ideale wat vandag nog vir ons belangrik is, invloedrykste digters soos NP van Wyk Louw. terwyl ons werk aan ‘n beter Suid-Afrika vir almal wat hier woon. Ons is trots om in Pretoria te woon Derdens. Ons is ewe-eens beïndruk dat die Bond waar bakens soos die Voortrekkermonument, ’n bydrae kon maak om instellings te skep waarin Uniegebou, Universiteit van Pretoria, WNNR, Afrikaners hulle ideale kon uitleef, so uiteenlopend Kumba (Yskor), die SANW-hoofkantoor, Nersa, soos Volkskas (tans Absa) en die FAK. Denel, ABSA [Volkskas-gebou], lewende voorbeelde van vervulde drome, gesetel is. Vierdens. Ons is veral beïndruk met die veerkrag van die Afrikanerbond wat oor talle skerp rotse kon klim Ons vertrou dat die Afrikanerbond as organisasie, en steeds kon koers hou om die belange van die soos verteenwoordig deur die lede, aan die Afrikaanse gemeenskap te dien. einde van hierdie eeufeesjaar ‘n inspirerende nalatenskap sal oorhandig aan ‘n volgende Verlede, hede en toekoms. Lede van Gauteng- generasie wat met aktiewe deelname nuwe lede Suid wens die Afrikanerbond van harte geluk met sal inspireer om werk wat nog nie afgehandel is sy honderdste verjaardag! Voorts dra die gebied nie en nuwe uitdagings met ywer aan te pak en sy opregte groete oor aan almal wat in Junie kreatief op te los. 2018 in die Paarl die eeufeesbondsraad bywoon! Terselfdertyd wens ons die Afrikanerbond ’n blink Ons is diep bewus van die kompleksiteit van toekoms toe – in voortsetting van sy toegewyde die uitdagings en pak die uitdaging aan met diens aan ons volk! die versekering van Job 28 dat God die pad sal aandui na die wysheid wat vereis gaan word, AFRIKANERBOND: maar ook “dat om die Here te dien, dit is wysheid”. GAUTENG-SUID Mag die strewe na ‘n Christen-demokrasie vir Suid-Afrika verwesenlik word. Wees Sterk. AFRIKANERBOND: GAUTENG-NOORD10
PROVINSIALE GELUKWENSEHiermee ‘n mosie van gelukwensing Dit is vir die lede van AB-lede van Noordwes wensaan die Afrikanerbond en al sy lede, die Afrikanerbond die Afrikanerbond geluk met syaktief en erelede, vanaf elke lid in die van die Noord-Kaap 100-jarige bestaan.streek Oos-Kaap. Die Afrikanerbond aangenaam en ‘n voorregvier vanjaar sy 100-jarige bestaan en om die Afrikanerbond as Ons was bevoorreg om deel tewat ‘n mylpaal is dit nie. organisasie geluk te wens kon wees van die organisasie, met die Eeufeesjaar. Ons en om te kon meewerk aan dieDie Afrikanerbond het oorleef deur was bevoorreg om slegs bevordering van die ideale vanveranderings in regerings en tye van ‘n gedeelte van die pas die Afrikanerbond.ontwikkeling in die afgelope honderd afgelope 100 jaar deel tejaar in Suid-Afrika. Sy invloed en krag kon wees van die trotse Die Afrikanerbond het oor diehet gewissel met tye en moes aanpas organisasie. Soveel lede het eeu heen Afrikaners moed enby ‘n veranderende Suid-Afrika, maar voor ons meegewerk aan die hoop gegee.nooit het dié organisasie sy waarde bevordering van die idealeen invloed verloor nie. wat vandag nog vir ons Ons bring graag hulde aan belangrik is. Ons bring graag die lede wat ons organisasieSuid-Afrika sal armer wees sonder hulde aan die lede wat voor gestig, uitgebou en gedradie Afrikanerbond en mag elke lid ons die spitwerk gedoen het. het; gevestig op Christelikehierdie besef ter harte neem en Ons eer hulle nagedagtenis. waardes, Afrikaners bemagtigdie verantwoordelikheid aangryp. het, en van Suid Afrika ‘n beterGeluk aan elke lid wat deel is van Mag die Afrikanerbond plek gemaak het. Ons eer hullehierdie unieke, noodsaaklike en as organisasie, die lede nagedagteniswonderlike organisasie. Sterkte aan in die algemeen en alalle betrokkenes wat aan die stuur ons strukture en besture Die Afrikanerbond wordstaan van die organisering van die hierdie eeufeesjaar weer hiermee alle sterkte toegewens,Bondsraad en verjaarsdagvieringe. geïnspireer word deur ons en ons Skepper en Onderhouer stigtingsdoelwitte omdat ons se steun vir die toekomsMag die Afrikanerbond van krag weet die werk nog nie klaar is toegebid.tot krag gaan met sy Godgeroepe nie, die uitdagings meer wordtaak om te streef na Vryheid in en ons taak groter. AFRIKANERBOND:Verbondenheid vir elke Afrikaner LIMPOPOen ‘n beter toekoms vir alle Suid- Mag ons lede veral inspirasieAfrikaners. Mag elke lid ook sy/haar vind uit Josua 1:9 “Ek self geevolle afhanklikheid van God verklaar jou die opdrag. Wees sterk,en in Sy Woord en Liefde sy dagtaak wees vasberade. Moenie skrikaanpak. Weer eens geluk aan die nie, moenie bang wees nie,Afrikanerbond en alle voorspoed vir want Ek, die Here jou God, isdie volgende 100 jaar! by jou oral waar jy gaan.”AFRIKANERBOND: Wees SterkOOS-KAAP AFRIKANERBOND: NOORD-KAAP 11
1918 - 2018 PROVINSIALE GELUKWENSE Die AB lede van Limpopo wens die Die AB lede van die Wes-Kaap wens die Afrikanerbond Afrikanerbond baie geluk met sy 100 jarige en sy lede in die R.S.A en in die buiteland baie geluk bestaan – ‘n eeu waarop ons trots kan wees en met sy 100 jarige bestaan. net op kan voortbou. Ons kan met groot trots terugkyk na wat die Die Afrikaner en die Afrikanerbond se Afrikanerbond oor die afgelope 100 jaar tot stand geskiedenis getuig van menige mylpale. Mylpale gebring het; Afrikaners bemagtig het en om van Suid waarin Suid Afrika en sy ekonomie uitgebou is Afrika ‘n beter plek te maak. tot ‘n beter plek en die Afrikaner bemagtig is. Afrikaners is besiel met vasberadenheid, selfrespek, Die Afrikaner, as ‘n karaktervaste en positiewe eiewaarde, moed en hoop. Godvresende volk, het baie opgeoffer tot Suid Afrika se ontwikkeling en bewaring. Die Afrikanerbond word ook sterkte toegewens met die pad vorentoe. Die proses van demokratisering en die Die Afrikanerbond word sterkte toegewens vestiging van Christelike waardes is nog nie voltooi nie. vir die toekoms; om insig te openbaar om die Die organisasie moet sy werk met onvermoeide ywer organisasie en die Afrikaner vorentoe te neem voortsit in die soeke na oplossings op alle terreine en ‘n in ‘n multi-kulturele gemeenskap van Suid Afrika omgewing skep waarbinne die Afrikaner homself kan en die wêreld; om ‘n verskil te maak met ons herstel, konsolideer en uitbou. Daar moet gewaak word Christelike karakter in die soeke na oplossings teen diskriminasie, marginalisering en armoede. en geleenthede waar ons as Afrikaners ‘n bydrae kan lewer tot die uitbouing van ons AFRIKANERBOND: potensiaal as Afrikaners en ons land Suid Afrika. WES-KAAP AFRIKANERBOND: NOORDWES12
‘N EEU VAN DIENS EN GENADE (1918-2018)GROETEBOODSKAPPE VAN DIE LEDE VANDIE NASIONALE RAAD Veels geluk liewe As lid van die Afrikanerbond, omdat Nasionale Raad en jy verjaar ... lid van die afdeling Di Patriot is dit vir my Eenhonderd jaar is in ŉ ŉ besondere voorreg oogwink verby. Dankie om die Bondsraad te dat jy die Afrikaner verwelkom in Paarl. Vir hand styf vas geklem ons is dit ŉ eer dat die het toe ons gekniel, Afrikanerbond se 100- gekruip, geloop en jaar vieringe in Paarl gehardloop het. Deur kan plaasvind. loutering, swaarkry, oorlog, dikwels in die Die geskiedenis van voorste linies in elke die dorp wil dit hê dat dag se strewe en veg die fiskaal Abraham vir vryheid was jy Gabbema in 1657langsaan vir advies, agter vir steun en voor as leier en afgekom het op die reuse granietrotse in die Paarlbaanbreker na beter Godsbegrip. Na hierdie eeu staan omgewing en dit “Diamandt ende Peerlebergh” genoemons danksy jou geestelik fiks, blakend gesond, vindingryk heten as volk emosioneel volwasse om vir die volgende 100jaar in ons vaderland, Suid Afrika, die Afrikaner te dien by Net soos Paarl mettertyd ontwikkel het in die diamantuitnemendheid, welwetende dat God regeer. van die Wes-Kaap, so het die Afrikanerbond ook sedert 1918 die Afrikaner geslyp en geskuur om ŉ spogkarakterDankie dat ek ook ŉ sitplekkie kon kry en elke dag kon te ontwikkel. Dit is die uiterlike, maar ook die innerlikeaansit om die tafel van die huis vir die Afrikaner, waar simboliek is daar. Die Afrikaner is net soos ŉ diamant ‘nvriendskap, diensbaarheid, broederskap en integriteit in edelgesteente van suiwer gekristalliseerde koolstof watoormaat op my bord was om van te neem soveel as wat nog steeds die leierelement van minerale is en een vanek wou en kon. die hardste stowwe wat aan die mens bekend is. Dit alles is nog steeds kenmerkend van die Afrikaner en dieSommer met die wegspring vir die volgende skof steek Afrikanerbond se rol hierin moet bevestig word.ons dapper die hand uit en wil diep grawe na die wysheiden insig en mannemoed wat ons nog altyd mildelik van ‘n Groeteboodskap het een van twee motiewe. Eerstensdie Here ontvang en in die Afrikanerbond ingeëts is. om verwelkomend van aard te wees en dit doen onsDankie Afrikanerbond en ....mag die Here jou seën en nog graag aan almal wat die Bondsraad bywoon en veral diehonderde jare spaar. nuwe en jonger lede en tweedens om ŉ afskeidswoord te wees. Ons dink daarom ook aan almal wat voor ons lidJaco Schoeman (Voorsitter) - was van die organisasie en ŉ enorme bydrae gelewer hetLid van die Nasionale Raad: Oos-Kaap tot die ontwikkeling van die Afrikaner. My opregte gelukwense aan die Afrikanerbond in die eeufeesjaar. Mag die organisasie en sy lede van krag tot krag gaan in die komende jare. Wees Sterk. Andries Domburg Ondervoorsitter van die Nasionale Raad Lid van die Nasionale Raad (Wes-Kaap) 13
1918 - 2018 GROETEBOODSKAPPE VAN DIE LEDE VAN DIE NASIONALE RAAD Om ‘n honderd Langs hierdie weg wil ek Ek wens met trots die jaar te vier, is graag die Afrikanerbond Afrikanerbond baie geluk beskore vir min gelukwens met sy 100ste met die herdenking van 100 organisasies. verjaarsdag. Dit is vir my ŉ jaar sedert ‘n klein bende voorreg om vir meer as 40 aan die einde van die Eerste Dankie aan hulle jaar lid te wees. Wêreldoorlog besluit het om wat die nood saam te staan om die swaarkry van die Afrikaner Dat die Afrikanerbond oor en wreedheid van die tyd aan raakgesien het die jare heen nooit afgewyk te durf deur die bevordering en besluit het om het van sy beginsels nie, dat van Christelike beginsels, ‘n daadwerklik op ons standpunte oor sake eg Suid-Afrikaanse kuns en te tree. En dit was steeds van kennis geneem kultuur, en die ekonomiese hulle toewyding word. bemagtiging van Afrikaners. en besef dat niks Die Botha Kommissie het goeds vermag Sterkte vir die volgende reeds in 1964 gekonstateer kan word uit eie krag nie, wat hul voortgestu 100 jaar en mag die dat die prestasies van die AB het. Gevestig in dié wete, het hulle dan die AB Afrikanerbond steeds indrukwekkend is, dat dit oor gegrondves in die wete dat dit die Bybel, die relevant wees. van die knapste deskundiges Woord van God-drie-enig is, wat rigtinggewend op verskeie gebiede beskik is vir die hele lewe. Willem Rossouw en die bevordering van goeie Voorsitter van die Finansies verhoudinge tussen verskillende Ons kyk vanjaar terug oor ‘n mooi verlede met en Oudit Komitee rassegroeperings in die land prestasie en foute. Laat ons die volgende eeu Lid van die Nasionale beklemtoon. baan op wat goed was in die verlede. Raad: Wes-Kaap Ons deel hierdie mylpaal met Mag ons as AB ons met groter erns toewy aan oud-president Nelson Mandela die Woord van God, sodat ons met wysheid wat in 1993 die Nobelprys vir wat ons in Christus vind, die uitdagings van ons vrede gedeel het met oud- mooi land die hoof kan bied. Ons bely saam met president FW De Klerk. Paulus dat ons tot alles in staat is, deur Christus wat ons krag gee. Phillip Nel Lid van die Nasionale Raad: Met dit in gedagte, sien ek uit na wat Hy deur Gauteng-Noord. ons gaan vermag die volgende eeu. Hartlik geluk AFRIKANERBOND met die honderd jaar. Meyer de Jager (Lid van die Dagbestuur) Lid van die Nasionale Raad (Mpumalanga)14
GROETEBOODSKAPPE VAN DIE LEDE VANDIE NASIONALE RAAD “WANT wie zich een toekomst In die hart van volke scheppen wil, mag het verledene so verskillend soos niet uit het oog verliezen. Sjinese en Russe, Daarom: zoekt in het verledene Franse en Duitsers, al het goede en schoone, dat Jode en Dene het daarin te ontdekken valt, vormt nasionalistiese daarna uw ideaal en beproeft bewegings deur voor de toekomst dat ideaal te eeue wortel geskiet verwezenlijken.” so lui ‘n gedeelte om selfbeskikking te van president Kruger se onsterflike bevorder. boodskap aan sy volk in 1904. In die negentiende Veertien jaar later word die en twintigste eeu het Afrikaner Broederbond gestig om daar in suider-Afrikadie selfstandigheidstrewe as toekomsideaal na te streef en te ‘n soortgelyke kragtige beweging in die gelederebevorder. ontwikkel van hulle wat Afrikaans praat. Binne hierdie beweging het jongmanne aan die Rand inAfrikanerbondlede, my opregte wens is dat die eeufeesjaar en 1918 ‘n lewenskragtige boom geplant. Die landwyevieringe ons almal sal help om nader aan die verlede van ons takke van hierdie boom sou kort voor lank dieeie organisasie en voorgeslag te kom,….. want daar is geen Afrikaanse gemeenskap uit armoede en onmagdaeraad vir die wat hul verlede met ‘n onverskillige handgebaar help bevry en bydra dat die Afrikaner homself metverontagsaam nie! selfvertroue op elke gebied sal uitleef.Jare 1918-2018: Die laaste honderd jaar was opreg uitdagend. Dankie Afrikanerbond – vir wat jy vanjaar reeds ‘nSuid-Afrika het op politieke en op elke terrein sy grootste eeu lank vir ons volk en land doen!transformasie (1994) tot nog toe ondergaan en was dieorganisasie se lede deurentyd aktief besig om in soms Louis du Plessisonmoontlike tye te poog om ‘n beter toekoms te help bou. Lid van die Nasionale Raad: Gauteng-SuidJubeljaar: Met dankbaarheid kan ons terugkyk en getuig dat Hiermee my groeteHy in beheer was en is en dat Hy die Afrikanerbond met insig en en beste wense aanintegriteit gelei en gerig het in goeie en minder goeie tye… vir die Afrikanerbond100 jaar in diens van die Afrikaner. Aan Hom al die lof en eer. en elke lid ten tye van ons 100-jarigeToekoms: Van die Afrikanerbond moet altyd gesê kan word dat bestaans-herdenking.hy konserwatief, maar tegelykertyd ook progressief is. Die AB Dit was ‘n voorregmoet vashou aan die oue en tog ook vooruitstrewe na die nuwe, om deel te kon weessaam met sy lede en alle Afrikaners. van ‘n organisasie wat Afrikaners helpOns wens vir jou, Afrikanerbond, is dat jy steeds die bemagtig het, en vanfakkeldraer sal wees vir ons taal, geskiedenis, kultuur en Suid Afrika ‘n beterselfstandigheidstrewe plek gemaak het!Feeswense : My feeswense is dat almal hierdie grootse Ek dra graag die Afrikanerbond aan ons Hemelsegeleentheid sal geniet en hande sal vat om die organisasie nog Vader op.sterker te maak en sal voortbou op die fondamente wat deurstoere en godvrugtige geslagte heg en stewig gele is. Dat ons Braam Pietersesal uitstrek na “die dinge wat voor is”(Filip.3:14) HARTLIK GELUK Lid van die Nasionale Raad: NoordwesAFRIKANERBOND! ….. Jy laat ‘n blywende indruk op die wat joupad kruis. WEES STERK!Dries Wiese, Lid van die Nasionale Raad: Noord-Kaap 15
1918 - 2018 GROETEBOODSKAPPE VAN DIE LEDE VAN DIE NASIONALE RAAD As lid van die Nasionale Dit is met dankbaarheid en trots Hiermee my Raad vir Limpopo wens dat ek die AB gelukwens met ‘n hartstogtelike ek die Afrikanerbond baie honderd jaar van toegewyde diens gelukwensing geluk met sy 100-jarige aan Suid-Afrika in die algemeen aan die bestaan. Hoe trots kan elke en die Afrikaner in die besonder. Afrikaner- lid wees om deel daarvan Sy onvermoeide ywer was van bond in te wees. deurslaggewende belang vir die sy 100ste skepping en uitbouing van die bestaansjaar. Mag die Afrikanerbond sy Afrikaner se kultuur. Dit is grondslag gestand doen om voorwaar die Afrikaner te dien tot eer Langs die pad is daar weliswaar vir my ‘n van ons Drie-enige God. foute gemaak, maar die Bond ongeëwe- was volwasse genoeg om op naarde Mag elke lid sy netwerk- verantwoordelike wyse die voorreg en skakel uitleef en werklikheid vierkantig in die oë eer om deel te wees van hierdie invloedryke, STERK WEES om Die te kyk. Hy was met onverskrokke standvastige organisasie sonder gelyke. Afrikanerbond uit te bou vir eerlikheid daartoe in staat om die Afrikaner en ons land met soepelheid aan te pas by Die invloed van die Afrikanerbond en sy Suid Afrika veranderde omstandighede. voorganger die Afrikaner Broederbond oor Daardeur het hy ‘n wesenlike bydrae die afgelope 100 jaar is onmeetbaar. Dit is Paul Vorster gelewer tot die skepping van ‘n ‘n eeu se diensbaarheid en gee, mense wat Lid van die Nasionale Suid-Afrika waarin die oppergesag hul lewe gewy het aan ‘n beter toekoms Raad: Limpopo van die reg seëvier. in Suid-Afrika. Mag die Afrikanerbond van krag tot krag gaan en die volgende eeu My bede is dat die Christelike binnestap met sy kop omhoog met die wete en demokratiese dryfvere wat dat die lande geploeg moet word. Daar lê die Bond geïnspireer het, deur uitdagende tye voor vir hierdie organisasie nageslagte verder uitgebou sal en sy lede, huidige en toekomstige lede. word. Uitdagings was nog nooit te groot vir die Afrikanerbond nie; indien dit so was, het ons Johan Mostert nie vanjaar feesgevier nie! Gekoöpteerde lid van die Nasionale Raad Baie geluk aan die Afrikanerbond en sy lede, laat elke lid met trots en ywer sy/haar taak in Suid-Afrika verrig in totale afhanklikheid van ons Almagtige Hemelse Vader. Ons loof en prys ons Here vir 100 jaar se leiding en seën. Sonder Hom is ons niks. Ek kan nie wag om ‘n glasie te klink by die Bondsraad saam met my mede Broers op hierdie wonderlike organisasie nie! Lank lewe die Afrikanerbond. Gavin Ludick Gekoöpteerde lid van die Nasionale Raad16
GROETEBOODSKAPPE VANOUD-VOORSITTERS My terugblik oor die Dit is ‘n besondere afgelope drie dekades voorreg en ‘n geseënde begin by die groot geleentheid om die uitdaging toe ons Afrikaner-Broederbond/ deurdringend moes Afrikanerbond met sy besin oor watter 100e bestaansjaar op 5 grondwetlike voorwaardes Junie geluk te wens. noodsaaklik was vir die voortbestaan van die Dit is in die lewe van ‘n Afrikaner in ‘n onbekende individu ‘n luisterryke “Nuwe Suid-Afrika”. Die geleentheid, maar grondwetlike voorwaardes in die bestaan van wat ons gesamentlik ‘n organisasie, met gestel het, en deur die akkolades soos die vangrondwetgewende vergadering aanvaar is, het die die Afrikanerbond, grenspadkaart vir ons nuwe reis geword. dit aan die heroïese omdat dit nie net die geskiedenis van ‘n enkele familie insluit nie, maar vir 100 jaar dieVan al die uitdagings, bly die grondwetlike ideaal om orentbring en groei van die kern van die Afrikaanse volk“te verenig in ons verskeidenheid” steeds die grootste. met hom saamdra.As vertrekpunt het die AB die goue formule waarin diesamehang tussen die eie en nasionale belang erken In tye van diepe verdeeldheid – Samesmelting, die 2eword, en die regverdige balansering daarvan gesoek Wêreldoorlog, Verraad gedurende die vyftiger jare,word, aanvaar. Al te gou het die negering van die politieke wegbrekery in 1969 (Hertzog) en weer met die“verskeidenheid” onder druk van “eenheid ten alle koste” optredes van oud-voorsitters in die 1980s (AP Treurnichtdie onbevange toepassing daarvan bemoeilik. en Carel Boshoff) het die Afrikaner stewig by sy beginsels bly staan en kan ons hom gelukwens met die skep vanDie gevolg was onvermydelik, maar ook vanselfsprekend. kalmer waters.Die “strewe en verbondenheid na ‘n bestel waarinAfrikanervryheid volledig en inklusief ontsluit kan Baie dankie en geluk dat u oor 100 jaar daarin geslaagword” het uit ons diepste wese na vore gekom. Die het om geslagte van denkende en gebalanseerde leiersdenkraamwerk waarbinne ons deurlopend die morele te skool in die behoeftes van die SA samelewing. Mensehoë grond kan beset, is die aanvaarding en bevordering wat op elke terrein van die lewe ‘n nuttige diens aan syvan die Christen-Demokrasie. mede-landsburgers kon lewer – Die AB kan tereg bedank word vir die leerskool wat dit vir duisende “leiers” groot enMy gebed vir die Afrikanerbond, sy lede en sy leiers is dat klein was.ons onder die leiding van die Heilige Gees, die krag vanons geloof in Christus en die genade van ons Hemelse Die Afrikaner-Broederbond is in 1918 gestig om dieVader, altyd die moed van ons oortuiging sal hê. verarmde en verkleineerde Afrikaanssprekendes ekonomies en kultureel op te hef – Baie geluk! Jy het inPieter Vorster jou primêre doel geslaag. Kop omhoog die volgende 100Lid van die Nasionale Raad: Vrystaat jaar tegemoet!![Voorsitter: 2010-2014] Prof Piérre Theron [Voorsitter 2007 – 2010] 17
1918 - 2018 GROETEBOODSKAPPE VAN OUD-VOORSITTERS Dit was die Eeu van die Afrikaner. Vele stryde is gestry, en baie daarvan is gewen: die taalstryd; die stryd teen die koloniale juk; die stryd teen armoede en agtergeblewenheid; die stryd teen verkleinering en gebrek aan selfvertroue; die militêre stryd teen kommunistiese terrorisme as deel van die koue oorlog; die stryd (met onsself) om afstand te doen van politieke mag. Daar was helde en teenhelde, veldhere en voetsoldate, miljoenêrs en armlastiges, bouers en brekers, staatsmanne en manteldraaiers, geloofshelde en ketters, intellektuele en ploeteraars, kunstenaars en kleinburgerlikes, tegnoloë, tegnici, wetenskaplikes, boere, opvoeders, ekonome, juriste, medici, almal Afrikaners. Ons het intiem deel gehad aan die grondige politieke omwenteling van die vroeë 90’s. Ons het met oop oë die nuwe era ingegaan met die verwagting dat ons wens erken sou word om geregtigheid te dien en om die bates van die Eeu van die Afrikaner met medeburgers te deel. Aan hierdie verwagting is nog nie voldoen nie, maar baie van ons bates is nog daar: intellektuele, tegnologiese, kulturele, godsdienstige, taalkundige, ekonomiese bates. Kan die volgende eeu die eeu word waarin die Afrikaner opnuut mede-Afrikane begelei om van ons land ’n vesting te maak vir waarheid en geregtigheid? Daarvoor sal ons sterk moet bly. Prof Francois Venter [Voorsitter: 2000-2004} Die Nasionale Raad tydens ‘n uitgebreide stategiese gesprek by Die Eike in 201718
GROETEBOODSKAPPE VAN HUIDIGE ENVORIGE UITVOERENDE HOOFDE Ek het onlangs in die vroeë herfs Dit is vir my ŉ besondere eer en voorreg om deur Malvern in die Suidooste ŉ groeteboodskap aan die 2018 Bondsraad van Johannesburg gery op die te stuur. My wense is dat die geskiedkundige spore van die stigters van die Bondsraad ŉ besondere mylpaal en Afrikaner-Broederbond. Die hoogtepunt in die geskiedenis van die hoekhuis van Danie Du Plessis, Afrikanerbond sal wees. Ek persoonlik is baie ŉ spoorwegwerker en eerste opgewonde oor die strategiese riglyne vir sekretaris van die Afrikaner die jare vorentoe wat reeds met die afgelope Broederbond by Marathonstraat 32, provinsiale byeenkomste goedgekeur is. waar die 14 jong manne op 5 Junie 1918 byeen gekom het, staan nog Ek is deeglik bewus van die kreatiwiteit, net so. Malvern is ingedruk tussen energie nuwe denke en verantwoordelikheid die spoorlyne aan die suide en die wat by die lede teenwoordig aanwesig en koppies rondom Malvern maar die opgesluit is. U moet hierdie krag ontsluit teromgewing is erg verwaarloos. Dit is in die einste koppies tussen die formulering van die Afrikanerbond se roldroë grasse en kosmosse waar die jong manne wat die Afrikaner- en bydrae om nie net Afrikanerwees in dieBroederbond gestig het, gaan stap het en hulle gedagtes georden komplekse Suid-Afrika met oortuiging tehet vir die visie van ŉ toekomstige organisasie. verseker en met trots te leef nie, maar om Suid-Afrika ook te help werk.Vandag is ek die derde generasie Bosman wat lid is van dieorganisasie wat oor ŉ 100 jaar sy invloed laat strek het, veel Dit is my diepste oortuiging dat onsverder as die koppies van Malvern. Die omstandighede van my toekoms as Afrikaners in Suid-Afrika enoupa en naamgenoot wat met ŉ lidnommer van in die 700’s en internasionaal net bepaal sal word deurmet ŉ aandpak sy Broederbond vergaderings bygewoon het, die ons as Afrikaners. Ons moet die uitdaginggewigtigheid en verantwoordelikheid van die veranderde Suid-Afrika met oortuiging aanvaar en ons strewes metin die 1980’s waarvan my pa en naamgenoot deel was, tot die alle saakmakende rolspelers, nasionaal enmeer informele omstandighede en doelwitte van die Afrikanerbond internasionaal onderhandel en vasmaak.vandag, is nie veel verskillend nie. Wees SterkIn 2018 is dit my voorreg om die hoofsekretaris van die Afrikanerbondte wees. Ek bring graag hulde aan die sewe voltydse uitvoerende Dr Boet Schoemanamptenare wat die organisasie voor my gedien het en die talle Uitvoerende Direkteur [1995-2000]personeel wat die administrasie van die Afrikaner-Broederbond enlater die Afrikanerbond behartig het. Die masjien loop nou reeds vir100 jaar glad danksy hulle.Nadat ek by die Afrikanerbond begin het, het oom Naudé Botha(Hoofsekretaris: 1964-1993) my gereeld besoek en geskakel met goeieadvies en altyd verneem na die welstand van die “organisasie”. Hy hetgesê dat die organisasie nie van lede leiers maak nie, maar van leierslede. In my wedervaringe die laaste paar jaar het ek werklik besefwat die karakter van ons lede is en dat een en elkeen ŉ leier is en datdaardie leierskap net so in diens staan van Afrikaners. Ek is bevoorregom deel van so ŉ organisasie te wees. Mag die eeufeesjaar een weeswaarin ons die verlede respekteer en gebruik as fondament vir onstoekoms in Suid-Afrika.Jan Bosman: Hoofsekretaris 19
1918 - 2018 CHRISTIAAN DE WET FONDS Vir ‘n organisasie om sy 100-jarige bestaan te vier beteken dat daar oor die verloop van tyd verskeie persone was wat die organisasie se belange ondersteun op die gebied waar hulle ‘n besonderse bydrae kon lewer. Een so ‘n groep mense het besef dat ‘n gesonde Afrikanerbond slegs sy doelwitte kan bereik indien die organisasie oor voldoende hulpbronne beskik. Die Afrikanerbond kon nog altyd staatmaak op die kennis en ondervinding van die mees gewaardeerde persone in die Afrikaner gemeenskap. Die organisasie het egter terselfdertyd die behoefte aan gesonde finansiële beplanning gehad. In Oktober 1947 het J.J. Bosman van Volkskas met die idee vir die stigting van ’n reserwefonds gekom. Vir die doel is die C R de Wet Fonds in 1950 gestig om te verseker dat die Afrikanerbond ook toegang tot finansiële hulpbronne het om hulle taak te kan verrig. Saam met die Afrikanerbond het die CR de Wet Fonds ook oor die jare verskeie hoogtepunte en uitdagings beleef. Dit was egter met die vaste geloof en vertroue van wat die toekoms inhou, wat ons telkens gerig gehou het op die volgende doelwitte. Dit is dus vir my ‘n voorreg om namens die huidige direksie van die CR de Wet Fonds die Afrikanerbond geluk te wens met die besonderse mylpaal wat die Afrikanerbond in hulle bestaan kan vier. Ons sien met afwagting uit na die toekoms en die rol wat die CR de Wet Fonds kan speel om die Afrikanerbond te ondersteun in die belangrike taak wat hulle in hierdie uitdagende tydsgewrig vir hulle self uitgestippel het Sampie Pienaar Voorsitter: Christiaan de Wet Fonds Direksie Die Dagbestuur van die Nasionale Raad tydens ‘n beplanningsgesprek in Kimberley in 2018. Van links na regs: Andries Domburg, Jaco Schoeman en Meyer de Jager.20
GROETEBOODSKAPPE VAN ORGANISASIES Simmentalerstraat 70 Malmesbury 7300 Tel 022 482 4244 Faks 0867 295825 mentorvennoot@mweb.co.za Reg nr 2012/082050/08 Mentorvennoot is ‘n vrywillige sambreelnetwerk van gevestigde landwye netwerke van ‘n aantal lede- sowel as medewerkende organisasies wat insluit: Afrikanerbond, AfriForum, Afrikaanse Handelsinstituut, ATKV, Dameskring, FEDSAS, Helpende Hand, SA Akademie, SAOU en Voortrekkers. Dit maak bronne en geleenthede beskikbaar aan entrepreneurs en potensiële entrepreneurs om hulle in staat te stel om ‘n besigheid te begin met ‘n groter waarskynlikheid op sukses Mentorvennoot is gestig om professionele mentors aan entrepreneurs beskikbaar te maak sodat meer van die nuwe besighede en werkgeleenthede wat in Suid-Afrika geskep word op die langer termyn kan oorleef. Ons gee graag erkenning aan die Afrikanerbond uit wie se geledere die behoefte geïdentifiseer is en wie se lede in die Wes-Kaap onvermoeid by die projek betrokke was. Die Afrikanerbond word erken as stigterslid en ook as ‘n geregistreerde lid van Mentorvennoot. Ons wil ook graag van die geleentheid gebruik om ons dank te betuig vir die volgehoue steun van die Afrikanerbond en lede wat gereelde aanmoediging, praktiese en morele steun bygedra het. Daar kan geen twyfel wees dat indien dit nie vir hierdie steun en die milde finansiële middele was wat oor meer as vyf jaar daarmee saam gegaan het nie, Mentorvennoot nie vandag sou bestaan het nie. Ons wens die Afrikanerbond graag geluk met die viering van die Eeufeesjaar en bedank ons die Afrikanerbond vir die visie om Mentorvennoot saam met ander te stig en betrokke te bly. Ons sien uit na ons betrokkenheid in die volgende eeu. Andries Domburg Voorsitter: Mentorvennoot 21
1918 - 2018 GROETEBOODSKAPPE VAN ORGANISASIES GROETEBOODSKAP VAN DIE GROETEBOODSKAP AFRIKAANSE TAALRAAD AAN VAN DIE INSTITUUT VAN DIE AFRIKANERBOND MET HUL RASSEVERHOUDINGE (IRR) 100STE BESTAANSJAAR IN 2018 Namens die Instituut van Rasseverhoudinge (IRR) Afrikaans is een van die inheemse tale in Suid-Afrika wil ek julle graag geluk wens met die viering van die wat waarskynlik deur die mees diverse groepe Suid- Afrikanerbond se Eeufees. Ons wens julle voortgesette Afrikaners gepraat, gebruik en verstaan word. voorspoed van u organisasie toe. Daarom was dit ŉ belangrike gebeurtenis, vanjaar 10 Die Afrikanerbond het bewys dat dit nie net optree in jaar gelede, dat uiteenlopende Afrikaanse organisasies die belang van die Afrikaner gemeenskap nie, maar ook en ander belanghebbendes die Afrikaanse Taalraad tot in die belang van die breër Suid-Afrikaanse samelewing. stand gebring het. Julle toewyding aan die Afrikaner se belange word weerspieël in jul strewe om die gemeenskap te Die Afrikanerbond is een van die stigterslede van die Afrikaanse Taalraad en is steeds ŉ belangrike vennoot bemagtig deur kennis weer te gee oor huidige, relevante ten opsigte van die bekendstelling en ontginning van kwessies; om gebruik te maak van die kundigheid van Afrikaans tot voordeel van die diverse sprekers daarvan. jul lede om oplossings te bied; om betrokke te raak by enige politieke gebeurtenis wat ‘n direkte impak op Die Afrikaanse Taalraad is van mening dat die die gemeenskap het; asook om ‘n meer moderne en veeltaligheid van die Suid-Afrikaanse samelewing ten inklusiewe Afrikaner identiteit te bemoedig. volle ontwikkel en ontgin moet word tot voordeel van die land as ŉ geheel maar ook ten behoewe van die Terselfdertyd het die Afrikanerbond getoon dat dit in die onderskeie taalsprekers. Daarom dat spesiale klem belang van die breër Suid-Afrikaanse samelewing optree geplaas word op moedertaalonderwys en -opleiding. deur te erken dat die belange van Afrikaners verweef is met die van mede-Suid-Afrikaners; dat magsmisbruik en Die Afrikaanse Taalraad wens die Afrikanerbond geluk korrupsie nie geduld moet word nie; en deur betrokke te met hul 100ste bestaansjaar en bedank hulle vir hul raak met regeringsstrukture om insig, idees en oplossings te deel oor hoe om die lewens van alle Suid-Afrikaners te volgehoue steun en aktiewe deelname om die Afrikaanse Taalraad se doelwitte te bereik. verbeter. Japie Gouws Mag ek julle weer gelukwens en mag julle ‘n wonderlike Voorsitter Afrikaanse Taalraad feesviering hê. Mag God die Afrikanerbond seën asook julle reis om Suid-Afrika ‘n beter plek te maak. Dr Frans Cronje Hoof Uitvoerende beampte22
GROETEBOODSKAPPE VAN ORGANISASIES VREESLOOS VROU Datum: 23 April 2018 Beste Jan en lede van die Afrikanerbond Baie dankie vir die voorreg om saam met u hierdie Eeufeesherdenking te mag vier!! Dankie ook vir die voorreg om namens my organisasie, Die Dameskring, ‘n groeteboodskap te mag bring. Die Dameskring en die AB stap die kultuurpad vir meer as 50 jaar. Ons het soveel van die AB geleer en was verryk deur die kundigheid wat met lede van Die Dameskring gedeel was. Ons het steeds ‘n verantwoordelikheid as kultuurvennote om mekaar te versterk in die strewe daarna om ons taal en kultuur te laat voortleef. Mag ons toegerus word vir die uitdaging. Mag dit waaroor u, en al die lede van die AB droom in ‘n tyd soos nou, vir u glashelder uitstaan. Mag u versterk word om te volhard in dit waarin u glo en mag die AB, ondanks die opdraende pad, groter en sterker anderkant uitkom. Ons wens vir u ‘n suksesvolle Eeufeesberaad. Mag elke besluit wat geneem word tot die bewerkstelling van ‘n gesonde en vooruitstrewende eensgesindheid onder alle Afrikaners wees. Mag die AB se strewe steeds bly om die liefde vir die mooiste taal, die ryke tradisies en geskiedenis van die Afrikanervolk by volksgenote te kweek. Die AB het inderdaad ‘n reuse taak. 23
1918 - 2018GROETEBOODSKAPPE VAN ORGANISASIES Eeufeesgroeteboodskap aan die Afrikanerbond Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns (SAAWK) wens die Afrikanerbond (AB) van harte geluk met dié organisasie se eerste eeufees en hoop dat die AB in die toekoms steeds die oorspronklike doelwitte, waaronder die liefde vir Afrikaans en die bevordering van 'n eg Suid-Afrikaanse kuns en kultuur, sal uitbou. Afrikaanse kunstenaars is in die verlede deur die AB ondersteun en geleenthede is vir hulle geskep. Die SA Akademie het in 1909 tot stand gekom met onder meer as strewe om Afrikaans as wetenskaptaal te vestig. Daarom ondersteun die SAAWK graag die doelstelling van die AB om die gebruik van Afrikaans op alle vlakke in die onderwys te verseker. In die 100 jaar van die bestaan van die AB is talle hoogtepunte bereik, soos veral in die ideaal om vir Afrikaans 'n vastrapplek in Johannesburg te verseker. Die grootskaalse verstedeliking wat op die die Anglo-Boereoorlog (1899-1902) en die wêreldwye depressie in die 1930's gevolg het, het tot vervreemding van die Afrikaner in die stad gelei. Die AB was instrumenteel om Afrikaans te bevorder deur die vestiging van Afrikaanse laer- en hoërskole en die destydse Goudstadse Onderwyskollege en die Randse Afrikaanse Universiteit. Die krag van onderwysers en ouers wat deur die AB aangemoedig is om Afrikaans te bevorder, was van deurslaggewende waarde. Die SAAWK gee erkenning aan die AB vir die rol wat die organisasie gespeel het en steeds speel, om die toekoms van Afrikaans as taal te help verseker. Talle akademici en toekomstige leiers het met behulp van AB-beurse hoë kwalifikasies bekom. Mag u leuse Wees Sterk ook vir die toekoms van Afrikaans 'n oproep wees. DR. DIONē PRINSLOO HOOF- UITVOERENDE BEAMPTE24
GROETEBOODSKAPPE VAN ORGANISASIES Posbus 9339 Huttenhoogte 2956 Tel: 034 325 9093 Faksimilee: 086 772 0090 Sel: 072 621 8129 E-Pos: johanroos53@gmail.com31 Maart 2018Die A3f1rikManaearbrot n2d018MnrD. Jaien BAofsrmikaannerbondHoofMsenkrre.tJaarins BosmanHoofsekretaris GROETEBOODSKAPNamGenRsOdiEe TRaEpBpoOrtOryDerbSeKwAegPing (RRB) is dit vir my ‘n eer en voorreg om die Afrikanerbond (AB) geluk te wensmetNdiaemheerndesndkiinegRvaanpphuolrletreyeeurfebeeswjaearg.iDnigt i(sRveRrBse)keisr ‘dnitbevsiornmdeyre‘nmyelepraaelnomvotoerbreergeikomen deeien waarop dieAB mAeftrriekgatnroetrsbkoannwde(eAs.B) geluk te wens met die herdenking van hulle eeufeesjaar. Dit isDie vRReBrswekilevran‘ndbieesgoelneednetrheeimd gyelbprauaikl ommaakteombeuretiekbeendaeneknviwr adaierogrpoodtiebyAdrBaemweatt ruegortgraontissaksieanoor dieafgewlopeees1.00 jaar in ons pragtige land, maar veral aan die Afrikaner, gelewer het. Persoonlik ys ek om te dink datiwnadaierDnoindesieRvadRneBdstaygwdssioeluvAgaferniwkadeneieesrhgBeertlo!eeeDdnieetrhbrooelnivddanngiedeibeirnAudBiaksaarmldaiaeltaysdktogoremmreasgupteigtkeetetbeyeredwvaoannrdkdvivierisvryodrbiigyedergeareeou, vooatnnbtasyftaddairenavehroewet ganstitee,tye tuotoerngmanetisnaosui.eDoitowrodrdieoparfeggewloapared1ee0r0. jaar in ons pragtige land, maar veral aan die Afrikaner, gelewer het. Persoonlik ys ek om te dink dat indien die destydse Afrikaner BroederbondBdoaieelnsgsoeiterueirgikgnitneedwdmiaeeeaevtrsodulhgiBeeeontsn!dtdeoDsr1rima0ea0darjo.agaltMrivgvaaeognrtedydnieetioevbeeAabrnaeBawddseiaeevlgirv.aoultry‘indgoegneeveeruergseopenetlktisktteeaeearrnvwahroienrtgdnwvieeier,swseyanbamrydaogrnadseiev, vaAnafrndikaaafgnedribeondVrievnrdoeleigkseteRtaypeptoorttreynermgroeettenou. Dit word opreg waardeer.PJorheamBsniadaiRegenotdsotiseerAktferimkaent eurbBoonnddsdroaealdg.eMrigaginddieiebveoralgaednvdier u ‘n onvergeetlike ervaring wees en 100 jaar vorentoe beweeg.Vriendelike RapportryergroeteJohan RoosPresident J. Roos (President), B. Frey (Vise-President), D. Eichstadt (Sekretaris) C. Muller (Wes-Kaap), S. de Jager (Oos-Kaap), H. Willemse (Natal), D Odendaal (Vrystaat) C. Roets (Gauteng/Mpumalanga) D.Fensham (Noord-Wes/Limpopo) 27
1918 - 2018GROETEBOODSKAPPE VAN ORGANISASIES 14 Mei 2018 Di1e4AMfreiik2a0n1e8rbond InsDaiekeA:fGrikraoneetrebboonoddskap aan die Afrikanerbond in Eeufeesjaar Kom ons skIenpsawkee:eGr rŉoetoteebkooomdss!kap aan die Afrikanerbond in Eeufeesjaar Die ontstaansgeskiedenis van die AB is ŉ duidelike bewys van die skeppende energie waarmee Afrikaners ná die Anglo-Boereoorlog weer opgestaan het. HreieKekrodsmiAeofknriusklatsunkreeeprliewnsoetenerdllŉienrtgnoseekmoopemrkssu!klatuprehleet, gestalte gekry in die oprigting van ŉ hele ekonomiese, opvoedkundige, politieke, maatskaplike, godsdienstige en ander gebiede. Ja, dit was die bittereinders wat in Ddiiee oonotsrltoaagnosgnesskvireydheeniisd vvaenrddeiediAgBheist,ŉmdauaidredlikitewbaeswydsiev“annudwiee bskeegpipnennedres”ewneartgie uitwdaiaermaesevaAnfridkaienevres rsnkárodeieideAnagalor-dBeoeerneodoirelogsmwaeretrvaopngdesietakaon nhseetn. trHaiesrideikeamkupltuereolens vryohndeeidrnewmeeerrskoappgheebt ogueshtaeltte. gekry in die oprigting van ŉ hele reeks Afrikanerinstellings op In khuileturrdeilee,oepksotnaoamniepsreo,seospvhoeetdkduiendAigBe,ŉpdoleitiuerksel,agmgaeawtsekanpdlieker,olgogdessdpieenesltidgeeuerndiaender orggeabnieisdeer.iJnag, dviat wnadsideielebiiettresreoinpdeerlskewagteinbideiedo, odrelougrodnisevlreyihdeiindgvetredendeigemhetm, meatatradllitewas vadniedi“enugwreoobtesgteinnkeurlst”uuwrapt reuisttadsieieassenvadneduiredvieerskkoröoerdidienearainrdge veann ddieie sAmfrairktavnaenr dsiee sukkosnessevnotrllaesimekoamdepernoisnesrvirnyghsepidrowjeeekr.opgebou het. Ons voorouers was nie supermense nie maar gewone mense wat in ongewone omInshtaienrddieigohpesdtaeanbpuroitseensgheewt doienAeBpŉredsetuarssilaegsgbeewhenadael rhoel gt.eDspieeeflodueuter dwieaotrginanhisieerridngievan prodiseelesiegresmopaealkkeisg,ewbioedrd, doeourrhdieeelersiddineguter dneieemprmeesttatasllieesvawnadtiebgerhooatastleisk.ultuurprestasies Dienodneguer ldoieokfloiköerdionperbinlogevianvadniesAkferikpapneenr dseeskuuklsteusrveolleleemnoedregrineisienrinugitseprrsojmeko. eilike omstandighede in die eerste twintig jaar ná die Anglo-Boereoorlog staan in steOrnksteveonosrtoeulelirnsgwmaes t ndiiee ksuuplteurrmeelensveerlnaiemmmainagr ngáew1o9n9e4. mDeiensgeevwoalgt einhieornvgaenwone wheaotsmsvsoetavrnreedriigvkhreeeneddem.bdAufigtreieknragaenawekornsdehapetrtehsgutralloseoieltsalinbkedshuuaiiattlgdheeiett.reoDkpieehfnoebuttaeernweatlateilwnleehoieonrndvtieetrrpevrako.sneSgsobgmaermmeaigake kuilst,uwreolred oboartheeserssodoesurudnieivperressittaesitieesewnatdbieehhaoalëirs.funksies van Afrikaans het verlore geraak. Daarom is die uitdaging vir die hedendaagse Afrikaner om die omDsietaongdeiglohoeflidkee otpebslokeeipvawnasakerpinpeAnfdreikkaunlteurresleoeonkebrgliyewineunidtervsrmy,oveeiliikliegoemnstvaonodirgshpeodedinig in dSieuiedeerrs-teAftwriiknatigkjaanarvnoáodritebAensgtaloa-Bno, ewreaonotrldogitsitsaadnieinvostoerrkwtaeaenrdsteellwinagamrveot dlgieeknusltournesle asvgerelammemeinngsknaáp1ŉ99v4o. lDhoieugbeavroelgbeyhdierarveansawlaksavnerlerewikeerndto. tAdfriikeawneerslsyhnetvgaronodtliikes lauint ddie enoapel nsbyamreelenwsee.onttrek. Sommige het so vervreemd geraak dat hulle landuit getrek het en talle28
GROETEBOODSKAPPE VAN ORGANISASIES Die sleutel hiertoe is om ŉ volle kultuurlewe vir ons gemeenskap moontlik te maak deur die oprigting van sterk Afrikanerinstellings; nie om onsself af te sonder nie maar om ons in staat te stel om as gelyke en volle burgers deel van die toekoms te wees. Die karakter van ŉ volk kom na vore uit sy hantering van terugslae. Dit is goed om trots te wees op wat u voorouers en die AB-stigters bereik het, maar elke geslag neem verantwoordelikheid vir sy eie tyd. Dit is nou ons geslag se beurt om te doen wat gedoen moet word; om die geslag te word waarop ons kleinkinders trots sal wees. ŉ Volk is net een geslag diep en net een geslag wat nie sy verantwoordelikheid nakom nie kan ŉ klein volkie op ŉ groot vasteland se einde beteken. Dit beteken beslis nie dat ons moet probeer om na die verlede toe terug te keer nie. Paul Kruger het immers nie gesê: “Neem die beste uit die verlede en behou dit nie”. Sy woorde was dat ons die beste uit die verlede moet neem en die toekoms daarmee moet bou. Daarom is dit nou hierdie geslag se taak om deur skeppende vernuwing, gegrond op beproefde waardes, aan ŉ toekoms vir ons volk en die land te bou. Ek vertrou dat die AB hierdie uitdaging sal aangryp, net soos die destydse stigters van die organisasie dit in oneindig moeiliker omstandighede as vandag gedoen het. Die toekoms word bepaal deur wat ons vandag doen en regkry. U leuse: “Wees sterk” is vandag nog net so toepaslik. Kom, laat ons die hand aan die ploeg slaan en vir ons kinders ŉ toekoms skep. Die verlede gaan nie terugkom nie, die hede gaan nie verdwyn nie en die toekoms laat nie op hom wag nie. Flip Buys Voorsitter: Solidariteit Beweging 29
1918 - 2018GROETEBOODSKAPPE VAN ORGANISASIES 2012801/085-0/52-207 VIR AANDAG: HOOFSEKRETARIS AFRIKANERBOND 2018-05-07 IVnIsRaAkAe:NGDARGO: EHTOOEFBSOEKOREDTSAKRIAS PAFEReIKuAfNeeEsRhBeOrNdDenking GINeaSgAtKeEm: GenROeeErTBEBoOsmOaDnSKAP EEUFEESHERDENKING Die Voortrekkers wens die Afrikanerbond van harte geluk met u Eeufeesherdenking. Die Afrikanerbond lewer sedert 1918 ’n onskatbare bydrae om Afrikanerkultuur en -tradisies in beskerming teVnIReeAmA.NSDoAoGs i:nH1O9O1F8S, EstKaRaErTgAeRwIeSldAiFgReIuKiAtdNaEgRinBgOsNADfrikaners vandag in die gesig. Polarisasie onder Suid- mAGIfNeertaiSkdgAatiKeneEemm:rsGea,rnRrgeaOiesnEgraTeBlEdiosBreseOmrwiOnaeDgn- SvtrKaanAnPosfnEoEsrUmtaFaaEslEieeSn,HskEwuRalDtrutEuNernK, ImwNiiGtskraesnsnisimnge,vpanoloitnieskeerefenneiskoennohmisiteosreieosnesgeekheeruheevidertleiessamise vDaine dVioeosrttrrueikkkeelrbslowkekneswdaiet Aorfrgiaknanisearsbieosnddiveahnohoafrmteogeetlubkiemd.eStouoEseduifeeAesfhriekradneenrkbinogn.d word Die Voortrekkers nie sommer moedeloos en negatief oor die landsomstandighede nie. Behalwe vir die feit dat ons as CbDrGhiûereiaAsogtfetmreinkematenmeebneroebtueog,rnenldBouolowesfwmeeegnarenhlseeoedoneptrhtne1ad9ed1iw8e a’tntoteookneoskkmoamstbksaymrkeo, bboynedtterlaikkeehnoemddeieAkfbraoinkgaoennnetorskeluumlittdueeunrreneanuliw-tteeriathedoivsriiierssooninnnsbedewasakaretrivsmenrinukgewne mtDeoieenteVweomoor.rdtSr.oeokskeinrs1w91e8n,s staar geweldige uitdagings Afrikaners vandag in die gesig. Polarisasie onder Suid- die Afrikanerbond van harte geluk met u Eeufeesherdenking. DAiferiVkaonoerrtsr,erkaksegresdhreewt oeo- tkrannosofoitrimnamsieo,esiwlikaertteyne dwaitarravsasniswmeeg,gpeodlietiienkseoemn evkiroonnoms kieinsedeornsskekoeerrhseaiadntetesadmuei tinsvmotDiaeeedein.keitneAodAdemosiifeeenrksmistbkumwt.aerltauilnSuekrioegkugkoreigrebnsglilboanieinllnngmoigsd.ke1eDvklr9eeeaiin1nwnew8gseokh,avrpaustapsbtlnoealrewradeogrnleenaereggsnwttseite1sowavan9naases1lnsivle8dedahsni’aagnidrteekidoreAuduinlghftiisrtuehokdiuekobaardafteg,benlmimenaengorgriigsekesekiitbneAnnbyngfdeidrnteeiirksidr’nanas.AegnSogfoevornrarmoiossknosbaAvtodneafvnilerenaesirkdnrAkeaaagifnrnngrrfiteiedkwkirnnaeskoinrtsudseoeliertrwetdnuboagoueehtelknrii’sskondeithmgnoww.er-soieiPtbdersrosaaednletdnaeDiirlgesiiii,ekesisemah.eVssOebaoiiuenymaoerdobrvtrodneeraniesdreélkkseieelkrrbeesreweSmdrisusseetiirnedg- onmAiefraisksoadmnieemnrses,brraamrsegoeleeddireeerloswoiens- oternnasnnlsaefnogrdamteieanfsikeoo,onsrwtidnaieretneltanvnewdrsiatonrmtawsstsoaiosnmrddeieg,lhipekodeleibtiuenrkigeee.erBsnetehekawolwneoeesm,vaiierkstdeieioefnifnseeidtkieedrahgteemiodnetseensaasskmaep dVinbCvmiorheaoûonrenneirststsdtordteeieAmienekdfeskrtmotieemrkeraubnaserionkgtbeueeignenr,ledbaknolalloiuoninnsowksedkfkreteeeuiarngnaswgoe.lhrlaeveogntaeaononnkprtiuoghnsnlaaeatssnuddiiuetesiaerawvasttilaeiroeetekdsntkoiodeokeeimeusoktlnohestudrmok;ueoysdrrkfms,i,mttmobeauooeilsltnenekettiseklnbinegkginnheeageiddnard.ignoeeSnvoDbkdaoaoinsenigneodVonnoinoeonstoeAsserlmfutrCrrfiideethkeknearkiinnrsseeetnreaersulnbliiwtokoheoeneiitsrdghetdeoowvlerroiokiiresoraoosfddenneeDsnngsiedeeewahwnVaaeaorauutroiesdbvrveenteerrslueerk.wlgkeDiegkneiseienrissg Dmnieioeebtseowtemokrmedn.eisr vmanoe’ndekluolotus uernorngeagnaistaiesfieosoorosddieielaAnfdriskoamnsetrabnodnidghweodrednnieie. gBeemheaelwt aeanvirdideie feit dat ons as koCrhtrtiesrtmenyenmvoeotrgdeelloeowf aetndhieoooprgnaanidsiaestieoevkirosmysinkydkiv, ibdeuteelkeelneddeie, obfosgeelfnsodeime gdeemreeaelnitsekiatep,vtior eovnosedganairei.s nuwe BDblyirewûVeeonoodmretrtbeeektbkeoekrues,nhniesutwwoeoorgkdenloeooeoknittnihnieemdgeoesewkilaeiktpetootfyeegkeodmmaaesremvtaoanoannwtegligrkogheoedtdepeirnkesasotnamosinevtsisrnlouiniets.eBknilnyndwueewrnsedkheooebreissteoakanennetieswdwauotirvndeierk. en gsAlemeslgooksoeugftletlwueskeuoferr.gpdDe.wmitaebneennteesekkraepn’nwokmeueltvtuaounnrusoirdtga’natndAiusfraiidskiaeelnidekireekriinondeheperirnsegnosntvesevbresertlamaannogëraihnksedtteeortkmoaendktioedmioesnbesanietgenteliissk.veOatmne sien en vanuit vdaiéndreadgeseis die tdtoyDAiodneseintsekwoksoVbumikmoaltksoausterrbaulhtinerrnegeldgeiekdiggmkvgtheaeienernesvdgne.ehhrsDeu’wkntlialeeeopproooklwpkeslibiwenktreio.eeetonwnoisgtevnsiatsnvoadamerdankotiogheAmhiiefleisrrkdibdkeeeiaeetnnylbedeieertdkleeinangveagdertievrnb’ragnsneieosgwlnrdAeosfegorbngitekeadlvdanaeneearigarrnrknnsiiktanowsdhmtoeeaorrvtsrdoidrweweokaleniotkrsmhk’nkesoiinbwdmdaetensderieeisnie,skl.tiomkoOeeeamrkabsoryadmdaioérnsnabrseteeedlebedleedwusiietdsenrediueier. DooamnntaiwesiLdkaikenenlgisnnbgearrvealneiehruslilneolneswleanndsveanarkdoingthineednet nveierannetwt o’norgdreoliokte bvuerrgaenrtswtoeowrdeeelsi,kahketiidefninied,iemgaeamr eoennsskbaepste toekomsbelegging. Die opbrengs van hierdie belegging is Afrikanerkinders wat ’n wesenlike bydrae lewer om as diensbare leiers in ons land en kontinent verantwoordelike burgers te wees, aktief in die gemeenskap POSBUS 12015 0Q1U2E1ENHSWooOfOlDeier 0P1O2S-B3U2S9 162001115 Hoofleier Danie Langner, Hoofsekretaris Corlia Botha, 0Q8U6 E6E1N3S9W91O3OD Adjunkhoofleiers: Jan van Heerden, Karin Stoffberg, h0k1v2o1ort@iafrica.com Johan Laubscher, Elizma Smith w0w12w-.h3o2u9k6o0e1rs1.co.za Hoofleier Danie Langner, Hoofsekretaris Corlia Botha, 0PV0hw1IIE8Lkw8LRv66IowNE6oRE.1hrEI3tAoF@u9STk9iaoR1feA3rirAcsaT.c.c9oo0.zm1a Adjunkhoofleiers: Jan van Heerden, Karin Stoffberg, Johan Laubscher, Elizma Smith PIERNEEFSTRAAT 901 VILLIERIA 018630
GROETEBOODSKAPPE VAN ORGANISASIES GROETEBOODSKAP VAN DIE NOORDELIKE HELPMEKAARSTUDIEFONDS (NHSF) Bykans ‘n jaar voordat die Broederbond gestig is, het die Helpmekaarfonds in 1917 sy hoogtepunt bereik. ‘n Gebeurtenis waardeur daar onomwonde geïllustreer is, deur die afbetaling van al die Rebelleskuld en die voortgesette gebruik van die restant as leningshulp aan student om te studeer, dat die Afrikaanse gemeenskap ‘n kultuur het van verantwoordelikheidsaanvaarding in plaas van toe-eiening of “entitlement”. Die geskiedenis van die Broederbond getuig ook van hierdie ingesteldheid. Namens die NHS Fonds baie geluk met die eeufeesviering. Dr Frits Kok Besturende Direkteur 31
1918 - 2018 UIT DIE VERLEDE WORD ONS TOEKOMS GERIG Uittreksels uit ‘n Transkripsie van ‘n onderhoud met Prof Pieter De Lange op 24 Oktober 2013. Oud-voorsitter [1983-1993] Op ‘n vraag oor Broerskap: Oor die primêre doelwit en funksie van die Afrikanerbond Onderlinge vertroue is in die hart van die saak. Ek kon in Is om die Afrikaner, wat in die stad die AB goed sê wat ek nêrens in die moderne en veranderende anders kon sê nie. Goed aan die wêreld moet oorleef en presteer, liberale kant. Goed waarmee ek te begelei sodat hy ‘n byderwetse van regeringsleiers en van AB Afrikaner in die moderne wêreld leiers – ek praat nou van die dae kan wees. Wat was die toestand toe ek ‘n gewone lid was – kon gewees in 1918? Weet julle hoe sê wat ek nêrens anders kon was die Afrikaner besig om te sê nie. Onderlinge vertroue. Ek verengels en te versleg? Dis het die vertroue gehad dat ek ongelooflik. Ek ken daardie openhartig kan praat met hierdie geskiedenis nou bietjie van mense hier om my. En hulle gaan ervaring wat ek gehad het van nie my Afrikanerskap as gevolg die Afrikaner net na die tweede daarvan in twyfel trek nie. Dat Vryheidsoorlog tot-en-met die jy saam met die ouens hier by Depressie. jou ‘n saak dien groter as blote eie belang. Die saak wat jy dien Oor die onderhandelde skikking is genuanseerd en die gewig lê telkemale op ander plekke soos die geskiedenis sy verloop neem. Maar Laat ek sê wat my standpunt in die hart van die saak dien jy ‘n saak groter as jou was. Die AB het, wat betref sy taak, afgehandel. Die blote eie belang. onderhandelinge gaan begin. Ons was op pad na ‘n onderhandelde skikking. En daar het die AB se taak, Oor die beïnvloedingsrol van die Afrikanerbond wat dit betref, opgehou. Verder was dit ‘n politieke aangeleentheid. Dit was nie ons taak om by die Ek moet hierdie tema ‘n bietjie verder voer. Ek wil politieke aangeleentheid in te gryp nie. sommer ‘n duisend myl verder gaan. Kom ons neem staatkundige voortbestaan. Die UR werk vir maande Oor die veranderinge wat in 1990 aangekondig is aan dit. Hy gaan uit na elke afdeling toe. Elke afdeling bespreek dit. Dit is leiers – nie al die leiers Ek was nie verras daardeur nie. Die inhoud nie – maar van die leiers van die plaaslike omgewing. natuurlik was vir my totaal nuut, wat hy (FW De Of dit nou in die stad is of op die platteland. Wat Klerk) als gesê het. Maar dat dit sou gebeur dat doen elkeen van daardie ouens? Hulle bespreek dit hy so ‘n aankondiging sou moes maak, was vir my weer met ander mense. Van daardie mense sit op onvermydelik. (By ‘n geleentheid ten tyde van die organisasies of is lede van organisasies – of van die aankondigings). Ek en FW stap toe langs mekaar en bestuur of net gewone lede. Hulle bespreek dit. Die hy sê vir my, “Pieter, as dit nie vir die AB was nie en vermeningvuldigingseffek is enorm. die werk wat hy gedoen het nie, die afdelings moes ‘n uitkringende effek hê, was daardie toespraak nie moontlik nie.” Hoe ek voel oor die aankondigings wat plaasgevind het. Dat dit noodsaaklik was en dat dit eintlik ‘n heldedaad in baie opsigte is dat dit gebeur het.32
DIE AFRIKANERBOND: EEUFEESJAAR – 2018 OORKONDE ONTVANGERS 7 JUNIE 2018Professor Hermann Giliomee Dave Steward Wat ‘n buitengewone bydrae Vir sy deurlopende bydrae op gelewer het met die omvangryke die grondwetlike terrein in die geskiedskrywing van Afrikaners. daarstelling en bevordering van demokrasie in Suid-Afrika. Carel Trichardt Dr Carel StanderWat ‘n buitengewone en lewenslange Wat ŉ merkwaardige bydrae gelewer bydrae gelewer het op kulturele het met die finansiële bestuur van gebied en vir sy uitlewing van Afrikaans. die Afrikanerbond en sy breë bydrae op kulturele gebied. 33
1918 - 2018 VOORSITTERS SEKRETARIS/ HOOFSEKRETARIS AFRIKANER BROEDERBOND (1918-1992) (1925-1995) AFRIKANERBOND UITVOERENDE (1992-2018) DIREKTEUR (1995-2010) Datum Naam 1918–1924 HJ Klopper (Henning) (HOOFSEKRETARIS) 1924–1925 Dr W Nicol (William) 2010 - 1925–1928 Ds JH Greijbe 1928–1930 JW Potgieter AFRIKANER BROEDERBOND 1930–1932 Prof LJ Du Plessis (1918-1992) 1932–1938 Prof JC van Rooy (Joon) 1938–1942 Dr NJN Diederichs (Nic) AFRIKANERBOND 1942–1952 Prof JC van Rooy (Joon) (1992-2018) 1952–1960 Prof HB Thom 1960–1972 Dr PJ Meyer (Piet) Datum Naam 1972–1974 Dr AP Treurnicht (Andries) 1922–1925 LJ Erasmus 1974–1980 Dr G.v.N. Viljoen (Gerrit) 1925–1952 IM Lombard (Ivan) 1980–1983 Prof CWH. Boshoff (Carel) 1952–1962 JP van der Spuy (Johan) 1983–1993 Prof JP de Lange (Pieter) 1962–1964 Dr PGJ Koornhof (Piet) 1993–2000 TL de Beer (Tom) 1964–1993 TJN Botha (Naudé) 2000–2004 Prof F Venter (Francois) 1995–2000 Dr JH Schoeman (Boet) 2004–2007 DS van Garderen (Deon) 2000–2006 Dr JPC Mostert (Kobus) 2007–2010 Prof (PF) Theron (Piérre) 2007– JPG Bosman (Jan) 2010–2014 PJ Vorster (Pieter) 2014– JG Schoeman (Jaco)34