Weer op die been ná robot help met knievervangingDr. Mark van der Kaag (Foto: Verskaf) ’n Wes-Kaapse vrou is weer aan die fietstrap in die gimnasium nadat ’n robotiese arm vroeër vanjaar hand bygesit het tydens haar gedeeltelike knievervanging. Melanie van Heerden is die eerste pasiënt in die Wes-Kaap om ’n operasie te ondergaan waartydens ’n robotiese arm ingespan is om die chirurg by te staan. Van Heerden se spoedige herstel word nou gedeeltelik toegeskryf aan dié gevorderde opsie wat in die stadium net by een hospitaal in die Wes-Kaap – die Netcare Blaauwberg-hospitaal in Kaapstad – aan pasiënte gebied word. Dit is hier waar die ortopediese chirurg dr. Mark van der Kaag in Maart vanjaar Van Heerden se gedeeltelike knievervanging met behulp van die Mako SmartRobotics- chirurgiese stelsel uitgevoer het. Van Heerden, ŉ ywerige drawwer, vertel dat sy die dag na haar operasie reeds met die hulp van ’n fisioterapeut kon opstaan en teen die derde dag reeds begin trappe klim het. Van Heerden het boonop slegs twee weke krukke gebruik na haar gedeeltelike knievervanging. Van der Kaag verduidelik dat die robotiese chirurgiese stelsel in wese bykomende veiligheidsmaatreëls bied om te verseker dat die chirurg slegs binne die bepaalde afmetings wat vir optimale akkuraatheid benodig word, werk. “Ek is te alle tye ten volle in beheer van hierdie hoogs gesofistikeerde instrument, aangesien die robot se sagteware‑ en hardeware-elemente slegs werk soos gelei deur die chirurg deur die voorafbepaalde driedimensionele chirurgiese plan.” Van der Kaag verduidelik voorts dat die stelsel drie sleutelkomponente kombineer, naamlik 3D CT-skandering-gebaseerde beplanning, AccuStop-tegnologie en insiggewende data-analise. Melanie van Heerden trap weer fiets sewe maande ná haar gedeeltelike knievervanging. (Foto: Verskaf) “Een van die voordele van hierdie benadering is dat die omliggende sagte weefsel en been behoue ​​bly aangesien die stelsel snye beperk tot slegs die spesifieke afmetings wat nodig is om die prostetiese gewrigsinplantings te plaas en te belyn om by die pasiënt se individuele anatomie te pas.” Van der Kaag verduidelik dat dit nie in Van Heerden se geval nodig was om die hele kniegewrig te vervang nie, en daar is besluit op ’n gedeeltelike knievervanging. Die operasie kon vooraf haarfyn beplan word op grond van die gedetailleerde data van haar CT-skandering. Van der Kaag het dus in die teater die virtuele 3D-knie- en chirurgiese plan in lyn met Van Heerden se werklike knie gebring. Dít het die grense bepaal waarbinne hy moes werk. Vandaar verskaf die robotarmstelsel gedetailleerde visuele, ouditiewe en tasbare terugvoer om die chirurg te help om die beskadigde gedeelte van die been te verwyder, en om die ingeplante prostetiese kniegewrig akkuraat te posisioneer. “Hoe akkurater die ingeplante gewrig pas, hoe gemakliker en stabieler sal die knie waarskynlik wees,” verduidelik hy. Vinnig weer op die been Ander voordele van die robotiese chirurgiese stelsel is minder pyn ná die operasie en ’n korter hersteltydperk. Van der Kaag meen dit is dus die ideale opsie vir diegene “wat hul daaglikse lewe so gou moontlik wil hervat”. “Die vermoë om die prostetiese knie akkurater te posisioneer, gee dikwels ’n natuurliker gevoel aan die knie en laat pasiënte toe om terug te keer na die meeste van die aktiwiteite wat hulle voorheen geniet het.” Van Heerden getuig hiervan. Sy vertel dat sy voor sy knieprobleme opgedoen het, ’n ywerige drawwer was wat aan die Twee Oseane sowel as verskeie halfmarathons deelgeneem het. “Nou, sewe maande ná my gedeeltelike knievervanging, ry ek fiets by die gimnasium en stap ek al langer afstande.” Jacques du Plessis, besturende direkteur van Netcare se hospitaalafdeling, sê die hospitaalgroep het onlangs hierdie gevorderde opsie vir pasiënte wat knievervangings benodig in die Wes-Kaap bekendgestel nadat ’n vraag na Mako-robotarmondersteunde chirurgie by die Netcare Linksfield-hospitaal in Johannesburg opgemerk is. Dié Gautengse hospitaal gebruik die stelsel sedert 2019.