Radebe: ‘Geen geheime’ oor Suid-Soedan-olieonderhandelingsJeff Radebe, minister van energie, tydens die mediakonferensie. (Foto: Twitter via @Energy_ZA) Jeff Radebe, minister van energie, het Donderdag gesê daar is geen geheimhouding oor onderhandelings tussen Suid-Afrika en Suid-Soedan rakende die aankoop van olie nie. Radebe het na die Sunday Times gekap en gesê feitlik alles wat die koerant oor die onderhandelings met Suid-Soedan berig het, is foutief. Maroela Media het vroeër berig Radebe het vandag ŉ mediakonferensie in Pretoria gehou om die bewerings in die Sunday Times se beriggewing te weerlê. Die Sunday Times het Sondag op sy voorblad berig dat Radebe betrokke is by geheime onderhandelings met Suid-Soedan vir Suid-Afrika om olie van daar af in te voer, dat alles nie pluis is met die projek nie, dat regulasies nie gevolg is nie, dat dit Radebe in die pekel kan laat beland, dat R20 miljoen reeds op die projek uitgegee is en dat die uiteindelike koste vir Suid-Afrika R1 miljard kan beloop. Radebe het gesê die beriggewing is onwaar. Hy het aangevoer Suid-Afrika is deurentyd op soek na nuwe en finansieel voordeliger ooreenkomste om olie in te voer, aangesien die land van invoer afhanklik is vir olie. Hy het uitgewys dat daar geen geheimhouding in dié verband is nie. Hy het trouens in September in die parlement aangekondig dat Suid-Afrika met onderhandelings begin het met spesifiek Suid-Soedan, Ekwatoriaal-Guinee, Angola en Nigerië om goedkoper olie te probeer kry sodat die plaaslike petrolprys kan daal. Jeff Radebe, minister van energie, en die res van die paneel tydens die mediakonferensie. (Foto: Twitter via @Energy_ZA) Die doelwit uit ŉ Suid-Afrikaanse perspektief is voorts om ŉ langtermynprys met Suid-Soedan te probeer onderhandel sodat die Suid-Afrikaanse petrolprys meer stabiel en voorspelbaar kan wees. Radebe het voorts uitgewys dat sulke onderhandelings baie gekompliseerd, gespesialiseerd en streng gereguleerd is – spesifiek om duur foute te vermy. Onder meer vereis die regulasies dat die departement van energie te alle tye die presidensie, die nasionale tesourie, die departement van internasionale samewerking en die Sentrale Energiefonds op die hoogte hou van vordering, hulle raadpleeg en in konsensus met hulle optree. Radebe sê dit is nog deurgaans presies volgens die regulasies gedoen – alles te alle tye formeel en skriftelik. Hoe daar iets nie pluis kan wees nie, en waar die bewyse van beweerde geheimhouding is, is dus vir hom duister. Suid-Afrika het trouens in die openbaar ŉ formele ministeriële ooreenkoms oor die kwessie met Suid-Soedan onderteken. Dit sou onmoontlik kon gebeur sonder die inset, kennis en onderskrywing van die presidensie en die departement van internasionale betrekkinge. Volgens Radebe is een van die maniere waarop Suid-Afrika ŉ goedkoper olieprys met Suid-Soedan wil onderhandel, dat Suid-Afrika kan aanbied om ŉ bykomende oliepypleiding vir Suid-Soedan te help bou. Tans moet Suid-Soedan, wat nie ŉ kuslyn het nie, al sy olie uitvoer deur ŉ enkele pypleiding wat loop deur die land se buurstaat, Soedan, met wie Suid-Soedan ŉ plofbare verhouding het. Volgens Radebe is die enigste manier waarop R1 miljard ter sprake kan kom miskien as so ŉ projek se koste ingevoeg word, maar om dit te opper is tans uiters misleidend, want daar is geen aanduiding van wie almal by die finansiering betrokke kan raak nie. As voorbeeld is drie van Suid-Afrika se hegste internasionale politieke bondgenote, te wete Indië, Rusland en China, reeds betrokke by hulp en advies aan Suid-Soedan betreffende die meer doeltreffende bestuur van die land se oliebedryf. Jeff Radebe, minister van energie, en die res van die paneel tydens die mediakonferensie. (Foto: Twitter via @Energy_ZA) Radebe het uitgewys dat Suid-Afrika ŉ baie goeie kans het om wel ŉ voordelige ooreenkoms vir goedkoper olie met Suid-Soedan te sluit danksy Suid-Afrika se spesiale en spesifiek hegte verhouding met die olieryke Suid-Soedan. Suid-Soedan het naamlik eers in 2011 ŉ eie staat geword, onafhanklik van Soedan. Suid-Afrika het ŉ groot rol gespeel om Suid-Soedan se topleiers in die staatsdiens op te lei, om die land se televisie- en radiodiens te vestig en algemene raad aan die land te gee, met oudpres. Thabo Mbeki wat jare lank ná sy uittrede semi-permanent daar gevestig was. Toe pres. Cyril Ramaphosa nog adjunkpresident was, het hy die rol oorgeneem en tans is adj.pres. David Mabuza spesifiek daarmee belas. Radebe het ook uitgewys dat alle koste in verband met die projek presies volgens regulasie en met die spesifieke instemming van die nasionale tesourie aangegaan word. Die algehele koste, waaronder die betaling van ses deskundiges, reis en verblyf in Suid-Soedan, ander personeelkoste van die projek en alle ander bedrae wat uitgegee is, beloop volgens Radebe tans altesaam sowat R2,2 miljoen – nie R20 miljoen soos die Sunday Times berig het nie.