God is getrou deur al die geslagte heen
Geslagsregisters kan erg vervelige goed wees. Dis mos net name en name. Soms met datums daarby. As jy jou kinders wil verveel, lees dan vir hulle lang geslagsregisters.
Geslagsregisters het egter ook 'n nuttige en belangrike doel. Dit vertel ons iets van ons herkoms. Waar ons vandaan kom. Watter vormings invloede op ons ingewerk het. Dit gee so 'n bondige oorsig oor ons verlede.
Geslagsregister speel nogal 'n belangrike rol in die Ou Testament. Daar is nie net heelwat geslagsregisters in die Ou Testament nie, maar hulle kom op strategies belangrike plekke voor. Daarom moet ons 'n slaggie vra: waarom is daar geslagsregister in die Bybel? Wat is die betekenis hiervan vir ons? En miskien nog belangriker: Wat sê die geslagsregister in verband met die Here?
Hoe lyk die geslagsregister in Genesis 5?
1 Adam was 130 toe Set gebore is, leef daarna nog 800 jaar en sterf op 930.
2 Set was 105 toe Enos gebore is, leef daarna nog 807 jaar en sterf op 912.
3 Enos was 90 toe Kenan gebore is, leef daarna nog 815 jaar en sterf op 905.
4 Kenan was70 toe Mahalel gebore is, leef daarna nog 840 jaar en sterf op 910.
5 Mahalel was 65 toe Jered gebore is, leef daarna nog 830 jaar en sterf op 895.
6 Jered was 162 toe Henog gebore is, leef daarna nog 800 jaar en sterf op 962.
7 Henog was 65 toe Metusalag gebore is, leef daarna nog 300 jaar en sterf op 365.
8 Metusalag was 187 Lameg toe gebore is, leef daarna nog 782 jaar en sterf op 969.
9 Lameg was182 toe Noag gebore is, leef daarna nog 595 jaar en sterf op 777.
10 Noag was 500 toe Sem, Gam en Jafet gebore is.
Elke keer kry ons die naam van die pa, hoe oud hy was toe sy seun gebore is, hoe lank hy na die geboorte van sy seun geleef het en hoe oud hy was toe hy gesterf het. Dit is 'n strak vorm. Net by enkele geleenthede word iets hier bygevoeg. Die feit dat ons hier slegs tien name het, dui daarop dat die doel hiervan was om die geslagsregister makliker te onthou. Mens het mos tien vingers en so kan jy dit op jou vingers aftel. Die doel is nie om 'n volledige lys te gee nie, maar om 'n onthoubare lys aan te bied. Die lys moes die leser in elk geval herinner aan die lang geslagte voor jou. Soveel as jy kan onthou, soveel geslagte was daar tussen Adam en Noag. Daar het 'n baie lang tyd tussen hierdie twee verloop. Die hoë ouderdomme beklemtoon hierdie feit. Saam word hier rekenskap gegee van agt duisend een honderd vyf en twintig jaar. En dis dan net tot die volgende verhaal begin. Dis 'n verskriklike lang tyd. Met 'n enkele geslagslys word eeue in die geskiedenis van die mensdom geskets. Ons moet met versigtigheid hierdie getalle hanteer. Die jaartelling in daardie tyd was anders as vandag. Ons weet nie eens of ons hier met 'n son- of maankalender te doen het nie. Bowendien word hier vertel van die oertyd en rekordhouding het toe nog nie bestaan nie. Die skrywer wil net beklemtoon dat dit baie lank gelede oor 'n baie lang tyd gebeur het.
In enkele gevalle word van die strakke patroon afgewyk en iets besonders gesê. In vers 22 lees ons dat Henog naby God geleef het. Dit word in vers 24 herhaal en dan word daar bygevoeg dat hy nie meer daar was nie, want God het hom na Hom toe geneem. Dit is opvallend dat Henog juis die sewende plek in die geslagsregister inneem. Dis mos die volmaakte getal. Net as mens moedeloos wil word oor al die name, word hierdie brokkie belangrike inligting gegee. Nou is dit opvallend dat Henog se lewe die korste van almal was. Hy het net 365 jaar geleef teen die meer as 900 jaar van die meeste van die ander. In die Ou-Testamentiese tyd is 'n lang lewe gesien as teken van die seën van die Here. As iemand vroeg gesterf het, is daar gemeen dat dit as gevolg van 'n sondige lewe was. Miskien is dit die rede dat dit hier beklemtoon word dat Henog naby God geleef het. Mens moet nooit dink dat as iemand vroeg of onverwags of onnatuurlik sterf, dit ongeloof reflekteer nie. Die teendeel kan ook waar wees. Hier blyk dit dat daar 'n besondere verhouding tussen die Here en Henog was. Hy is deur God na Hom geneem. God het hom, wat so na aan God geleef het, op vroeë ouderdom kom haal.
'n Tweede opmerking vind ons in vers 29 waar Lameg na die geboorte van Noag sê: "hierdie seun sal ons opbeur in die harde werk met ons hande en in ons swaarkry op die grond wat deur die Here vervloek is". Dis die motivering van die naam Noag, wat rus beteken. Helaas, was daar nie rus in Noag se tyd nie. Van die opbeuring het nie veel gekom nie. Miskien sê dit vir ons iets oor die droom van elke pa, dat sy seun vir hom 'n inspirasie sal wees en dat hy hoop dat daar meer rus sal kom en die gesukkel minder sal word.
Dit is baie belangrik dat ons sal vra: waar kom die geslagsregister voor? Hierdie register kom tussen die Kain en die vloedverhaal voor. Die Kainverhaal herinner ons daaraan dat dit lyk asof die skeppingsopdrag van die Here nie 'n werklikheid gaan word nie. Die Here gee die opdrag dat die mens moet vermeerder, maar Kain slaan sy broer dood. In plaas van vermeerder, verminder hulle. Gaan die mens deur sy sonde die mensdom uitdelg en die opdrag van die Here te gronde laat gaan? Dis dan dat ons hierdie geslagsregister kry. Die sonde vernietig nie God se plan nie. God se genade is groter as die sonde van die mens. God gaan voort met sy heilsplan, ten spyte van die sonde van die mens. God se genade is groot. Hy bly in beheer. Hy is getrou, al is mens ontrou.
Dit vind ons telkens. Die geslagsregister kom telkens voor as dit lyk of die sonde die heilsgeskiedenis tot 'n einde bring. Soos hier en na die vloed en na die ballingskap. Maar telkens kon sê die geslagslyste: Nee. God se genade triomfeer. God bly getrou deur al die eeue. God bly getrou, al is die mens ontrou. Dit is 'n boodskap van hoop – al kom dit vir ons in so 'n vervelige vorm. So het die boodskap gekom toe Israel na die ballingskap sonder hoop was en van voor af moes begin: onthou, van die begin af was die Here getrou deur al die geslagte. Skep dan moed en werk. God is hier en is in beheer.
In Genesis 5:1 lees ons dat die Here Adam gemaak het as beeld van Homself. Net daarna lees ons dat Set die beeld van Adam was. Soos Adam na die beeld van God gemaak was, was Set die beeld van Adam. So word die beeld van God dan voortgedra van pa na seun. Die geslagslyste bied nie net troos en hoop nie, maar beklemtoon ook ons verantwoordelikheid. Ons kinders moet nie net ons beeld nie, maar die beeld van God voortdra.