Afvlerkvoëls by AnnMaree Barry - Baca secara Online
oleh AnnMaree Barry
258 halaman4 jam
Penerbit: Malherbe UitgewersDirilis: Jul 22, 2018ISBN: 0463269977Format: book
Die vervolgdes: Ware verhale van gelowiges se lyding en hoop
Agter die skerms: Seks en dwelms in TV-land
Outeur AnnMaree Barry:
Omslagontwerp: Malherbe Uitgewers
Geset in Times New Roman 12pt
Kopiereg ©AnnMaree Barry
Vir Stroebel en Boots Nel, Stefan en Lourika Le Roes, Kobus Pretorius op Mamré, Gert (sr) en Susan Lerm op Sondaarspoort en elke Suid-Afrikaanse boer, want elke dag is Swart Maandag
Mamma ek gaan die hek oopdruk! kom die klein stemmetjie van die agtersitplek af. Yolandi Basson draai om en gee die afstandbeheer van die plaashek vir haar vyfjarige seuntjie aan. Die blou ogies verbly wanneer die sleutels in die klein handjies klingel. Die ogies die pure konsentrasie terwyl die vingertjie die knoppie soek. Yolandi neem Altus se hand en speel met die trouring aan sy vinger. Haar geduldige blondekop reus. Groot en geduldig.
Die elektroniese hek van die plaas gaan stadig oop, maar net tot in die helfte. Dan gaan die hek weer toe. Oop. Toe. Dewald! raas Yolandi oor haar skouer. Daar kom 'n teleurgestelde suggie van agter af en dan gaan die hek weer oop. Altus druk Yolandi se hand en glimlag skelm vir haar. As Dewald sy sin kry sal die hek oop en toe gaan totdat die batterye van die afstandbeheer pap is. Pappa ek gaan die motorhuis se deur oopmaak. Sonder om te wag vir 'n antwoord gaan die agterdeur van die motor oop. Die blonde haartjies verskyn buite by haar venster en gaan dan by die motorhuis se deur staan. Haar groot seun. Volgende jaar moet hy graad R toe gaan. Haar hart breek nou al. Vir vier jaar was dit meestal net sy en hy in en om die huis. Middae teen twaalfuur is die klein skooltjie uit en sy kan hom gaan haal en dan het sy hom vir haarself. Vandag is haar grootman ses jaar oud met die wêreld se wysheid en gruwelik soos kan kom. Yolandi wil uit die motor klim om saam met Dewald buite die motorhuis te staan terwyl Altus die motor intrek.
Nee Mamma, gaan julle binne deur. Ek is 'n groot seun. Ek gaan alleen vir Mamma op die stoep gaan wag. Yolandi wil eers vir Dewald raas, maar gee toe. Dit sal nie skade doen om die kind vir een keer te laat begaan nie. In elk geval sal sy en Altus binne 'n paar minute binne die huis en by die voordeur wees. Yolande kyk oor haar skouer hoe Dewald verdwyn met die sak van die garage deur. Dan verskyn die gruwelike gesiggie weer en Yolandi en Altus roep saam kliphard na hul seun: Dewald! Hy giggel ondeund. Dan stadig sak die deur totdat Altus en Yolandi in die donker sit. Ons sal haastig moet begin werk aan 'n boetie of 'n sussie. Die mannetjie word 'n handvol. Altus lig sy vrou se hand op en soen haar op die vingers. Dan al teen haar arm op tot teen haar nek. Die gesoenery word dan so hartstogtelik dat beide van hulle vergeet om uit die motor te klim. Dewald roep iewers van buite en Altus klim uit en maak die deur vir sy vrou oop. Dan buk hy sodat sy op sy rug kan klim en loop met haar so die huis in en in die gang af. Die reuk van die plaas sit in sy hare. Yolandi trek haar longe vol van die aroma, dit ruik na huis, na Stokkiesdraai.
Buite die voordeur kan sy Dewald se stem hoor en iets aan die manier hoe hy na haar roep maak haar ongemaklik. Sy wys vir Altus om haar in die sitkamer neer te sit. Hy gaan sit haar by die deur neer en verdwyn dan weer in die huis in om die ligte aan te skakel. Yolande se vingers sukkel met die deur se slot en wanneer sy uiteindelik die deur oopswaai gaan haar hand onmiddellik na haar mond wanneer sy haar seuntjie aan die anderkant sien.
Agter Dewald staan 'n figuur heeltemal geklee in swart. Die gesig is versteek agter 'n swart balaklava wat net die oë sigbaar laat. Instinktief begin Yolandi retireer. Altus! Haar mond roep vanself na haar man, haar stem gevul met paniek. Altus! Dié kom met lang hale die gang afgestap.
Wat gaan aan? nog voordat Yolandi haar man kan antwoord kom die stem van buite af: Maak oop die donnerse security gate. 'n Woede wil in Yolandi opvlam, maar sy kyk in Dewald se bang ogies en sukkel die sleutel in die sleutelgat in. Haar hande bewe so dat sy dit beswaarlik regkry. Aan elke kant van Dewald en die man agter hom staan nog twee mans. Hul gesigte is ook bedek, maar dit is net die ou agter Dewald wat 'n vuurwapen het. Daar word nie nog gewag vir die deur om oop te gaan nie. Die een met die vuurwapen kom ingebars. Dit gee Dewald genoeg kans om uit sy greep weg te kom en in sy Ma se arms te val. Kort op sy hakke volg die ander twee en hulle staan half doelloos rond. Dis duidelik dat die een met die vuurwapen aan stuur van sake is.
Ek soek kontant. Waar is djulle klys? Die leier verskuif sy fokus van Yolandi en Dewald af na Altus toe. Hy boender Altus in die gang af en beduie wild met die vuurwapen dat hy na die kluis soek. Die ander twee loop stoot-stoot met Yolandi en Dewald agterna. Yolandi probeer Dewald half sleepdra, want sy kom agter dat die twee mans met messe bewapen is. Voor die kluis in die kamer gaan Altus staan.
Vi wat staan en kyk djy? vra Altus se bewaker ongeduldig. Maak oop die fokken ding. Altus begin sy kop beslis skud. Yolandi weet die rede hoekom. Daar is nie baie kontant in die kluis nie, maar wel Altus se vuurwapens. Die ou staan nader aan Altus en slaan hom met die pistool se agterkant oor die kop. Die yster kloof haar man se kop oop en die bloed begin onmiddellik deur die wond syfer. Altus se hand vlieg na sy kop toe. Die man lig weer sy hand op en mik na Altus se kop. Yolandi spring vorentoe en gryp die man se hand. Altus is haar alles. Sy sien nie kans om haar man so te sien seerkry nie. Hoe vinniger die mense kry wat hulle wil hê hoe beter sal dit vir almal wees.
Yolandi haal die sleutel uit die bedkassie uit en gee dit vir die man aan. Dié gryp dit uit haar hand en stoot haar weer agteruit. Die sleutel word in die kluis gedruk en die man lyk verlig wanneer die kluis oopdraai. Yolandi besef dat Altus ook wag vir die deur om oop te swaai. In die kluis is 'n wapen wat hy altyd gelaai hou. Sy staal haarself vooruit en druk Dewald teen haar vas. Die kluis swaai oop. Die man is so opgewonde wanneer hy die stekkie kontant en vuurwapens sien dat hy sy pistool bo op die kluis neersit. Asof hy sy geluk nie kan glo nie staar hy die inhoud van die kluis aan. Dit gee Altus net die geleentheid wat hy soek. Hy duik vorentoe en gooi die man van balans af. 'n Hewige skermutseling vind op die grond plaas. Soveel so dat Yolandi nie kan bybly met wie bo en wie onder is nie. Langs haar besluit die ander twee nog of hulle betrokke moet raak. Dit gee Altus genoeg tyd om sy aanvaller weg te stoot en kluis toe te beur. Met sy linkerhand, sy werkshand gryp Altus die pistool uit die kluis, sonder om eers te kyk waar hy vat. Wanneer Altus die pistool uit die kluis haal besef die ander twee dat hulle hul makker moet help. Al wat Altus moet doen is net die pistool oorhaal. Die ander twee gryp elkeen 'n arm van Altus vas. Hul voorloper kry sy pistool raakgevat op die kluis. Hy rig sy pistool op Altus wie hard begin stoei met die twee mans langs hom.
Wat die twee nie ingedagte hou nie is dat haar man beeskalwers ronddra. Dus kry hy hul uiteindelik afgeskud. Sy vuurwapen dadelik reg vir korrel. Twee skote klink in die kamer op wat skielik beknop voel. Voor haar gryp die voorloper na sy heup. Die bloed syfer deur die swart van sy broek. Altus kon dit net-net regkry om die man te kwes. Met afgryse kyk Yolandi hoe haar man op die grond neersak. Hy hou sy bors vas en sy hand probeer verbete die bloed keer wat daaruit stroom. Almal is vir 'n oomblik geruk. Geruk tot algehele stilstand. So stil dat dit vir Yolandi klink asof die tyd gaan stilstaan het.
Dan: Hardloop Yolandi! Altus se hande skiet op na die man voor hom se voete. Daar is nog genoeg krag in Altus om die man van balans af te trek. Yolandi ek sê hardloop! Asof daar 'n knoppie gedruk word gryp Yolandi Dewald en begin hardloop. Agter haar hoor sy 'n skoot klap. Daar is 'n brandpyn in haar arm. Nog skote klap agter haar. Sy wil haarself om te glo dat dit Altus is wat op 'n manier by sy pistool kon uitkom.
Haar man is 'n sagmoedige reus. 'n Kolos van 'n man met stil blou oë. Hande wat vir niks verkeerd staan nie. Hy het die barheid uit Stokkiesdraai kom boer. Dit 'n plek kom maak waar troppe troppe rooi beeste rondwei. Altus is beseer, so al kon hy ook al drie die manne plattrek het sy nog steeds die hulp nodig van die ambulans. Die polisie. Enige een wat kan help. Naby die oop voordeur sien sy die handradio waarmee al die plaasboere verbind is. Nooit gedink dat sy dit kan nodig kry nie. Die ding was vir haar meer 'n ergernis, want iewers in die nag sal een of ander boer besluit om 'n radio-toets te doen. Sy skuif Dewald se gewig 'n bietjie sodat sy die radio met haar linkerhand raakgevat kry.
Daar is 'n dowwe klop klop van swaar skoene op die houtvloer agter haar. Yolandi kyk nie om nie. Sy hardloop by die trappies af en oor die grasperk voor die deur. Verby die oop stoor waar die trekkers en plaasbakkies staan. Naby die kamp waar hulle dragtige koeie en pasgebore kalwers aanhou kyk sy verbouereerd die nag in. Aan haar linkerkant is die rivier en die groot rietbos. Daar sal sy maklik kan wegraak. Dit is 'n helder maanlig aand en die paddas en ander naggoggas maak amok in die ylwordende rivierloop. Daar naby is ook die huise van Silas Kilembe en Mikal Kapesa twee Malawiërs wie elke jaar 'n paar weke voor en na kalftyd vir Altus kom uithelp. Elke jaar het hulle getrou uit die niet verskyn. Elke jaar weer so verdwyn. Yolandi dink daaraan om by hulle te gaan aanklop vir hulp, maar onthou dat Altus hulle vroeër in die dorp gaan aflaai het. Iewers daar sou hulle kennisse gaan naloop. Hierdie tyd van die jaar het almal maar iemand nodig. Regs van haar lê die grootpad. Die groot elektroniese hek van die plaas is toe en sy probeer dink of Dewald die sleutel teruggegee het.
Dewald, het jy nog steeds die hek se sleutel? Geen geluid nie. Net die gejaag van haar asem en aan weerskante van haar die geritsel van beeste. Dewald? Yolandi skud haar kind. Sy haal haar arm van hom af weg en besef dat sy gewond is. Haar welstand is nou die laaste ding waaraan sy belangstel. Dit kan weer gesond word. Sy skud Dewald weer en sit hom dan op die grond neer om te kyk of hy gewond is. Daar is 'n bloedkol op sy regtersy waar sy hom vasgehou het. Eers wil sy bly raak. Die bloed is dalk haar eie. Dan maak sy haar oë skrefies. Die koeël is dwarsdeur haar arm. By Dewald se sy in. Links agter hom steek sy haar hand in. Dit kom papnat na haar toe terug. Sy skud haar kop in die maanlig in ongeloof. Nee, Here, net nie dit nie. Nie haar kind nie. Dewald se lewelose lippe bevestig wat sy nie wil weet nie. Haar kind is dood.
Agter haar knars die grys. Sy weet dat dit die moordenaar van haar man en kind is wie agter haar staan. Altus is dood. Dit weet sy ook nou. Hy sou nie die man laat loop het nie. Altus sou vir Stokkiesdraai baklei tot die dood toe. Die pistool word oorgehaal. Yolandi was nog nooit so dankbaar om 'n geluid te hoor nie. Dit beteken dat God haar genadig gaan wees. Sy kan vanaand net hier sterf saam met haar man en kind. Dis nie nodig vir haar om te lewe sonder hulle nie. Wanneer die doodskoot nie kom nie draai sy haar stadig om. As hy wil hê dat sy soos 'n hond moet doodgaan sal sy hom nie die voorreg gee nie. Sy laat vir oulaas haar oë oor haar kind se gesiggie gly en draai haar stadig om. Sonder die moeite om haar hande in die lug om te steek. Dit is nie asof dit nou enige iets gaan verander nie.
Een honderd en tagtig grade later lig sy haar oë op en kyk hom waterpas in die oë. Hy het nie eens die ruggraat om 'n sterwende vrou in die oë te kyk sonder 'n stuk lap wat sy gesig wegsteek nie. Die ander twee staan ook braaf. Dapper van kan wegkruip agter hul leier se eie valse bravade. Wat is tog braaf daaraan om mense so aan te val. Onverhoeds. In die donker. Gesigte bedek. In 'n groep en met 'n pistool. Daar kan tog niks braafs daarin wees nie. Sy het geen agting vir dié mans voor haar nie. Haar oë verklap wat sy voel. Daarvan is sy seker. Kyk virrie tief. Ek is biesag om haar vrek te maak en sy dink nog stieds sy is beter as ekke. Behalwe vir die kwaad in sy stem kan Yolandi baie duidelik die Bolandse aksent uitmaak. Dit lyk vir 'n paar sekondes asof hulle nie weet wat om met haar te maak nie en die drie staan en kyk haar net. Dan staan die leier nader en trek Yolandi aan haar hare na hom toe. Van haar hare word uit die wortel geruk, en sy kan die klapgeluid daarvan tussen haar ore hoor. Sy verwag dat dit seer moet maak, maar die pyn in haar hart is te veel om enige iets anders te voel. Hy trek haar tot by sy gesig. Die reuk van drank hang swaar aan sy asem. Ek gaan eers 'n bietjie fun met djou hê. You know, wie kan dan nou nie dankie sê vir so 'n mooi mies? Yolandi probeer in sy oë kyk, maar hy hou haar hare te styf vas.
Sy weet dat die man nou van verkragting praat, maar hy moet klaarkry wat hy wil doen. Sy wil rus. Hy vat met sy ander hand onder haar rok deur. Steek sy hand binne-in haar broekie. Dan haal hy sy hand weer uit en ruik daaraan. Daar is niks wat kom by die reik van skoon poes. Hy kyk vol bravade om na die ander twee. Hulle lag asof hy die grootste grap vertel. Een steek 'n sigaret op en neem 'n paar trekke en hou dit vir die ander een uit. So word dit dan beurtelings gerook. Djy sal moet klaarmaak. Dis ver hie op hystoe. Die twee wie eenkant staan lyk vir Yolandi soos iets uit 'n strokiesprent. Die korte is die spraaksame een van die twee. Die lange staan en knik net sy kop instemmend. Naai dit gani lank wies nie ouens. Dan skiet ek haar netsoe soos ek daai boer daar binne geskiet het. Sy hand in haar hare kan sy verdra. Selfs sy vuil hand oor haar muis kan sy verdra. Haar hart weier egter om te verdra dat hy met sy vuil bek van haar Altus praat. Yolandi spuug in sy gesig. So hard dat sy seker is haar spuug iewers in sy vel moes ingegaan het. Die man klap haar so vinnig met sy ander hand deur die gesig dat sy half verbaas staan. Klap, op die een wang. Met die agterkant van sy hand, klap! Op die ander een.
Dit maak haar net vasberade en sy gryp sy kop met albei haar hande en byt waar sy plek kry op sy gesig so hard as wat sy kan. Sy byt tot wanneer haar tande insink, tot wanneer sy bloed proe. Die gelag agter hom is stil, Lange en Korte staan met opgehoue asem. Selfs die twee agter hom weet dat sy die duiwel in hul leier wakker gemaak het. Hy rig die oorgehaalde wapen op haar. In die maanlig kan sy sien dat hy atleties gebou is. Moes seker goed gewees het in sport op skool. Soveel talent vermors. Kaboem! Die beeste hier langs haar in hul kampe kom agter iets skort. Die geluid pas nie in by hoe hul aande verloop nie. Ongeduldige hoewe trap op die dor grond. 'n Helse pyn skiet in haar regterbeen af en Yolandi besef dat die man haar wraggies in haar been geskiet het.
Here neem asseblief my na U toe. Die gebed klink vir haar oor-kinderlik. Sal die Here nou na so 'n eenvoudige gebed luister? Sy hoop so. Die Onse Vader is nou te lank. Dewald lê 'n paar sentimeters van haar af. Sy skuif agteruit tot daar waar sy haar kind se denimbroek se pyp vasgevat kry. Die stukkie materiaal gryp sy vas of dit vir haar redding kan bring. Die man kom op haar afgeloop en maak sy broek se band los. Hy laat sy broek sak tot oor sy knieë. In die maanlig kan Yolandi hom sien. Sy gesig en sy voël meen besigheid. Hy sak op haar neer en sy is verbaas omdat hy so skoon ruik. Het boewe dan tyd om te bad? Hoekom sal iets so ligsinnig haar nou op dié oomblik opval. Die groot hand skuif haar somerrokkie op. Die goudgeel rokkie waaroor Altus so mal is. Was. Hy het altyd gesê dat sy hom aan 'n groot sonneblom laat dink. Hoe lank nog voor die son opkom?
Yolandi voel die hardheid van die broek se band tussen haar bene. Sy staal haarself vir wat kom. Die een hand grawe homself vas in Dewald se broek. Die ander een se vingers dolwe in Stokkiesdraai se grond in. Wat de donner doen jy? Yolandi draai haar kop sodat sy na die Korte en die Lange kan kyk. Dalk het die Lange sy stem gevind en besluit om iets te sê. Beide die Korte en die Lange staan nog steeds geplant waar hul vroeër was. 'n Sigaret se kool alweer van kant tot kant soos 'n tennisbal. Nee, die stem kom van êrens anders. Yolandi, nou vol durf, skuif onder die Leier uit, wie self ook 'n bietjie wind uit sy seile minder het. Die Leier val-vroetel tot op sy voete. Dit gee Yolandi kans om regop agter haar knieë te gaan sit. Haar redder is dit nie. Net nog een van die skurke met 'n wegsteekding oor die kop. Yolandi se moed sak. Verder as haar skoene, diep tot binne die barre grond in. Die Leier is nou op sy voete, volstoom reg om te baklei. Het ek nie fokken vir djou gesê djy moet doer byte in die kar wag nie ha? Dit moet dan hul drywer wees dink Yolandi. Oral om haar kry die Karoo warm, maar sy sit en bewe. So kwaai dat sy haar bene styf teen haar moet vasdruk.
Die Leier swaai sy gelaaide pistool wild op en af. Dit haal egter nie die Drywer van stryk af nie. Hyself is baie groter in statuur as die Leier en hy lyk eerder na Altus se pasmaat in liggaamsbou. Ek het nie opgesign vir die kak nie. Die Drywer kom tot langs Yolandi gestap. Die oë die hele tyd op die Leier. Wanneer hy langs Yolandi kom gaan sy blik na waar Dewald roerloos lê. Jy het my belowe niemand gaan seerkry nie. Die Korte en die Lange lyk asof hulle so pas besef het die impak van dit waaraan hulle deel het. Die Leier is egter onverskrokke. Nou hoekom het djy nie saamgekô nie ha? Daai boer het baklei en ek moes die ding vrekmaak! Yolandi wens dat die twee kan klaar stry. Sy kan haar been nie voel nie en hoe gouer hulle kan besluit hoe sy moet doodgaan hoe beter.
En dié? Die Drywer wys soos 'n waansinnige na Dewald. Dié is 'n fokken kind! Die Drywer klap met sy een hand op sy bo-been. Dit maak 'n geluid wat vreemd klink vir die geleentheid. Vinnig skiet die Leier se hand op en 'n klapgeluid volg. Yolandi wag vir die Drywer om inmekaar te sak, maar hy is rats vir sy grootheid en beweeg vinnig vorentoe. Die pistool gryp hy van die Leier af soos 'n stokkielekker by 'n stout kind. Die hand met die pistool lig op en kom te lande teen die Leier se kop. Die Leier gryp sy kop vas en dit lyk asof hy die Drywer wil aanvat. Twee harde vuishoue in die maag laat hom egter van enige verdere planne afsien. Die Lange en die Korte se aanhoudende rokery is vir 'n oomblik vergete. Die Drywer stap na Dewald toe, gaan op sy een knie afsak en neem Dewald se slap armpie in sy hand. Yolandi wil eers vir hom skree om haar kind af te los. Tog is daar iets in die manier hoe die man haar kind se hand neem. Hy voel na die pols en skud sy kop swaarmoedig heen en weer. Vir Yolandi voel die bevestiging van haar kind se dood of sy die tyding vir die eerste keer kry. 'n Sagte ween breek oor haar lippe los. Sy laat haar kop tussen haar bene sak. Die grys rondom haar begin kraak. Tel op dié etter laat ons hier weg kom. Die grys kraak weer onder talle voetstappe. Daar is 'n gekreun en 'n geswets soos wat die Lange en die Korte die Leier ophelp. Hulle stry die hele pad oor wie nou eintlik die grootste gedeelte van die Leier dra. Vir 'n wyle raak dit stil rondom haar nadat die voetstappe wegsterf.
Voetstappe kom dan weer in haar rigting. 'n Hand neem haar hand en druk 'n botteltjie daarin. Dit is 'n bottel gewone water en sy maak die botteltjie met bewende hande oop en sluk dors daaraan. 'n Alles oorweldigende dors pak haar beet en sy haal dit eers weer weg nadat sy die helfte daarvan opgedrink het. Weer stil. Dan druk die hand 'n harde voorwerp in haar hand. Yolandi kyk nie op nie, maar klem vas aan dit wat in haar hand gesit word. Sy kan voel dat dit die handradio is. Die grys begin weer onder die skoene knars.
'n Entjie weg van haar halt die geknars: Ek is baie jammer. Yolandi bly met haar kop op haar knieë sit. Is daar 'n egtheid in die stem? Kan dié wilde diere voel? Die geknars maak plek vir die oop en toeklap van motordeure. Sy wag tot wanneer die motor se gedreun in die nag stil raak. Die radio se geluid klink vir haar oorverdowend hard. Voel asof sy die klank op een of ander manier moet demp. Enige iemand, kom in asseblief. Dit is Yolandi. Yolandi Basson. Yolandi druk die radio teen haar mond. Stilte. Dan: Yolandi, dis Danie Strydom hier. Stuur oor. Oom Danie is seker al bykans honderd jaar oud. In die meeste gevalle het hy tot almal se verveling die radio toetse gedoen om te kyk of almal se radios goed opvang. Nou is daardie irriterende stem die mooiste en beste ding wat Yolandi kan hoor. Oom, dis Yolandi, oom ons is aangeval op ons plaas. Stokkiesdraai. My man en kind oom... Die woorde wil net nie kom om te sê dat Altus en Dewald dood is nie.
Ek kom my kind. Ons is nou daar. Verligting spoel oor Yolandi. Kruip-kruip beweeg sy tot sy Dewald langs haar voel. Agter haar is die radio alleen besig om al wat 'n plaasboer is op te kommandeer. Hier en daar antwoord die jonger boere op oom Danie se opdragte. Yolandi sit haar kop op die klippers langs haar kind neer. Die koue is besig om die oorhand oor hom te kry, maar sy gaan lê bakkie