JY LEES NOU Aanpasbaarheid, vrugbaarheid gee deurslag vir Senepol-Elitekoei
Die Senepol- elitekoei, VL 100016, en haar jongste kalf, 'n bulletjie. FOTO'S: VERSKAF.
Vlotvlei-Senepols van mnr. Theuns Vlotman van Brandfort het vanjaar sy eerste Elitekoei van die Senepolras opgelewer, maar Vlotman het reeds sowat 15 jaar gelede met die ras begin boer. Hy het eers as skoolhoof van die Hoërskool Akademia op Brandfort deeltyds geboer, maar sedert sy aftrede wy hy ál sy aandag aan die beeste.
Hy is trots op Vlotvlei VL 100016, wat hy bykans 11 jaar gelede op die plaas geteel het. "Die prestasie van die koei is baie nou gekoppel aan haar aanpasbaarheid, anders sou sy nie hierdie goeie indekssyfers kon behaal nie. Hierdie koei is ook die toonbeeld van vroulikheid en dus die soort dier waarna ons streef."
Die Elitekoei is deel van sy kudde se opteelprogram vanuit die rooi Angus en is as aanhangsel A by SA Stamboek aangeteken. Sy is 50% Senepol en 50% Angus.
Sy was 36 maande oud met die geboorte van haar eerste kalf, waarna sy jaarliks gekalf het. Haar agtste kalf, sowat drie maande oud, loop tans saam met haar en sy is vermoedelik weer dragtig. Van haar dogters is steeds in die kudde.
VL 100016 handhaaf 'n tussenkalfperiode van 371 dae.
Die weiding op die plaas bestaan uit rant- en vlakteveld, spruite en vleie. Die grasbedekking is 90% soetgras, met rooigras (Themeda triandra) as die dominante bedekking. Vlotman sê die grassamestelling is baie smaaklik en hy laat dit oordeelkundig bewei.
Hy gebruik 'n aanpasbare beweidingstelsel wat onder meer hoëdrukbeweiding insluit waar dit prakties moontlik is, met die doel om meer diere per hektaar aan te hou. "Dit lewer dan outomaties 'n hoër inkomste per hektaar," sê hy.
Hy probeer ook om minstens een derde van die beskikbare weiding 'n volle groei-seisoen te laat rus. "Ons lekprogram vir die koeikuddes behels 'n fosfaatlek vir die somer en 'n ureumgebaseerde proteïenlek vir die winter."
Met hierdie stelsel presteer die diere baie goed. "Ons selekteer streng vir vrugbaarheid en groei, en diere wat nie jaarliks kalf nie, word uitgeskot. Met ons paringstelsel word verse reeds op 15 maande aan die bul blootgestel," sê Vlotman.
"Só identifiseer ons vrugbare, vroegryp vroulike diere. Verse wat nie op 15 maande dragtig raak nie, word weer op 24-28 maande aan die bul blootgestel. Diere wat dan nie vat nie, word uitgeskot."
Vlotvlei-Senepols is deel van die Grasveld-Senepolgroep van drie telers wat daarna streef om winsgewend op die Sentraal-Vrystaat se natuurlike weiding te boer. "Die nageslag van die teelmateriaal wat onder ons bestuur presteer, word aan die kommersiële telers beskikbaar gestel," sê Vlotman.
Die Grasveld-telers verkoop hul bulle jaarliks op die nasionale veiling van die Senepol-beestelersgenootskap, wat vanjaar vir Augustus by Circle C, Verkeerdevlei, beoog word. Vlotman beoog om sowat agt bulle op die veiling aan te bied.
Die Senepolras word nog in Suid-Afrika gevestig nadat enkele beeste van 2003 tot 2005 ingevoer is, waarna die meeste telers met opteelprogramme begin het. Daar is tans sowat 33 telers landwyd. Volgens Vlotman word goeie vordering met die teel en die gehalte van die diere gemaak.