Lumumba se enkele goue tand word begrawePatrice Lumumba (Foto: Harry Pot (ANEFO) – verklein van GaHetNa (Nationaal Archief NL) via Wikimedia Commons) Patrice Lumumba, ŉ bevrydingsheld van die Demokratiese Republiek van die Kongo, se goue tand word Donderdag tydens ŉ seremonie begrawe. Dié enkele tand is al wat oor is van die jong nasionalis wat in Januarie 1961 in die ouderdom van 35 vermoor is, net maande ná hy Kongo se eerste post-koloniale eerste minister geword het. ŉ Kis met die stukkie oorskot word in ŉ mausoleum in Kinshasa bewaar in ŉ seremonie wat deur pres. Felix Tshisekedi gelei is. Dit vind plaas tydens die land se 62ste herdenking. Die mausoleum, met ŉ groot standbeeld van Lumumba, is in die hoofstraat van die hoofstad geleë. Lumumba was op die voorpunt van pan-Afrikaanse leiers wat kolonialisme in die laat 1950’s tot ŉ einde gebring het. Hy het in 1958 bekendheid verwerf met ŉ politieke party, die Kongolese Nasionale Beweging (MNC). Die party het onafhanklikheid en ŉ sekulêre Kongolese staat bepleit. Sy party het in Mei 1960 die nasionale verkiesing gewen, net ŉ maand voor onafhanklikheid van België bekom is. Hy was die eerste wettig verkose premier van die Demokratiese Republiek van die Kongo. Hy het Belgiese owerhede geskok met ŉ toespraak op onafhanklikheidsdag – wat deur koning Baudouin bygewoon is – toe hy die uittredende koloniale meesters van rassisme en “vernederende slawerny” beskuldig het. Binne drie maande is sy regering deur middel van ŉ staatsgreep omvergewerp. Hy is in Januarie 1961 aan die owerhede oorgegee en is doodgeskiet. Sy oorskot is in suur opgelos, maar ŉ Belgiese polisiebeampte wat by die sluipmoordaanval betrokke was, het een van sy tande as ŉ trofee gehou. Sy familie het jare lank volgehou met hul pleidooi en België het uiteindelik op 20 Junie die tand teruggegee – ná ŉ besoek om versoening deur Baudouin se opvolger, koning Philippe. Die oorskot is na Lumumba se tuisdorp Sankuru geneem. Vyf voormalige eerste ministers het ŉ nagwaak bygewoon saam met die huidige hoof van die regering, Jean-Michel Sama Lukonde. “Patrice Lumumba is ŉ simbool van nasionale eenheid. Hy oorskry politieke verskille,” het Evariste Mabi, ŉ premier in die 1980’s onder Lumumba se aartsvyand, diktator Mobutu Sese Seko. “Hy vergestalt die mense se suksesvolle stryd om vryheid.”