Moedig jou kind aan om oor emosies te praat - Jou Gesin | Solidariteit WêreldJou Gesin | Solidariteit Wêreld
Tuis › Artikels › Moedig jou kind aan om oor emosies te praat
Jou kleuter het die vermoë om binne sekondes vanaf ’n gelukkige, liefdevolle klein mensie in ’n skoppende, skreeuende wese te verander wat jy skaars herken as jou eie. Dis emosioneel uitputtend en dikwels ’n reuse verleentheid, veral as dit in die openbaar gebeur. Tog is dit heeltemal normaal.
’n Kleuter se emosies is baie intens, en woede-uitbarstings kom voor vanaf 18 maande tot ongeveer vier jaar. Dis deel van jong kinders se groeiproses, sê Rina de Klerk, ’n Gautengse kenner van emosionele intelligensie.
Alhoewel jou kind ’n hele reeks emosies as reaksie op enige gebeurtenis kan ervaar, het hy nie veel beheer oor hierdie emosies nie. Hy sukkel om te bepaal waarom hy voel wat hy voel terwyl dit ook vir hom moeilik is om te voorspel hoe jy op sy emosionele uitbarsting gaan reageer. Hoe gouer hy die vermoë ontwikkel om sy gevoelens en behoeftes in woorde uit te druk, hoe minder frustrasie sal hy ervaar.
Emosionele bevoegdheid – daardie vermoë om emosies uit te druk, te beheer en die emosies van ander te herken – is ’n belangrike aanduiding van toekoms-sukses by kinders. Dit help hulle om verhoudings met hulle ouers, onderwysers en maats te vorm, stel hulle in staat om hulle emosies te beheer sodat hulle op hulle skoolwerk kan konsentreer en leer hulle om die regte reaksie op die nood van ander te toon. Kinders sonder hierdie vaardighede kan deur maats verwerp word, op skool sukkel, en emosionele en gedragsprobleme ontwikkel.
Hoe ontwikkel emosionele vaardigheid en hoe moedig ek dit by my kind aan?
Sommige aspekte van emosionele bevoegdheid word tot ’n sekere mate deur gene bepaal. Party kinders is net meer sensitief as ander en daarom geneig om meer intense emosionele reaksies te ervaar.
’n Kind met ’n sterk wil en bedrywige en intelligente kinders wat graag verken, sal waarskynlik ook makliker woede-uitbarstings kry as hulle in hul spore gestuit word. Gelukkig is een van die sleutelfaktore wat lei tot emosionele bevoegdheid iets wat jy as ouer tuis kan beoefen – dit is om met jou kind oor sy emosies te praat.
Toegegee, dit kan soms ’n uitdaging wees om oor negatiewe emosies (soos humeurigheid) te praat. Dit help egter jou kind verstaan wat die negatiewe emosies veroorsaak asook hoe om toepaslik daarop te reageer.
As ouers is ons geneig om ons kinders se uitdrukking van positiewe emosies goed te keur, terwyl ons die uitdrukking van negatiewe emosies dikwels afkeur, ignoreer of selfs straf. Dit lei daartoe dat kinders nie weet hoe hulle met negatiewe emosies moet omgaan nie, dat hulle hulleself nie altyd emosioneel kan uitdruk nie, en geneig is om emosionele probleme te ontwikkel.
Moedig jou kind aan om oor negatiewe emosies te praat en help hom verstaan wat die negatiewe emosies veroorsaak, asook hoe om toepaslik daarop te reageer. Negatiewe emosies is net so belangrik soos positiewe emosies, sê Rina. Die goue reël is dat alle gevoelens aanvaarbaar is, maar nie alle gedrag nie.
Veral belangrik vir seuns
Volgens haar is dit steeds nie ongewoon vir mense om te meen dat seuntjies nie mag huil nie. Maar sy beklemtoon dat dit belangrik is dat seuntjies toestemming moet kry om te huil en hulle emosies te wys. Dogters word oor die algemeen meer aangemoedig om uitdrukking te gee aan negatiewe emosies soos hartseer, terwyl seuns se uitdrukking van hartseer dikwels geïgnoreer of afgemaak word as onbelangrik. Seunsmaats ontmoedig die uitdrukking van emosies soos hartseer verder omdat seuns makliker daaroor geterg word as meisies.
Rina se raad is:
Help jou kind om die woorde te vind wat sy emosie benoem, soos: “Voel jy hartseer?”
Help hom om oor sy persepsie te praat en dit te toets: “Hoekom dink jy sy hou nie van jou nie?”
Moedig hom aan om nie op sy aanvanklike gevoelens te reageer nie, maar eers oor die groter geheel na te dink en dan te besluit op die beste optrede.
Laat jou kind eers self oplossings bedink en voeg dan jou idees by. Stel grense vir die oplossing van die probleem gegrond op gesinswaardes. Vra eers: “Wat sal jou beter laat voel as jy hartseer/kwaad/gefrustreerd is?” Doen dan gepaste uitlaatkleppe vir sy gevoelens aan die hand. “Hoekom teken jy nie ’n prentjie van hoe jy voel nie?” of: “Kom ons gaan ry fiets om stoom af te blaas.”
Oefeninge waar kinders aangemoedig word om oor emosies te praat, lei tot veranderinge in die kind se begrip van wanneer om op te tree (soos wanneer om met ander te deel en wanneer iemand hulp nodig het). Praat dus met jou kind oor sy emosies – veral die slegtes. Daardeur help jy hom om sy gevoelens te verwerk en die verskillende emosies in homself en ander te herken.