BRANDPUNT: Conrad Brand kyk met nostalgie na dié Suid-Afrikaanse tradisie.
Daar's altyd so 'n bietje elektrisiteit in die lug as daar van braai gepraat word, maar veral as mens jou hande op 'n lekker Kaapse snoek kan lê en kan snoekbraai in Engeland.
Wel, ons gunsteling SA winkel het weer snoek ingekry en die beloftes van maande gelede moes toe nagekom word. Die Somer is verby en voor die jaar sy knak maak, moes ons 'n blink lyfie oor die kole gooi. Ek kan myself nie as 'n kenner van snoekbraai uitgee nie, daarvoor is ek te jonk en te lank weg van my Weskus wortels, maar 'n groentjie is ek ook nie. Daar's mos boeppens Ooms wat baie meer as ek weet, hulle staan elke naweek kaalvoet voor die kole en draai bekwaam daai vissie. Draai, hoor ek jou vra! Ja, die Weskus manier van snoekbraai is op 'n oop vuur en 'n toe-klap rooster. Jy draai en smeer tot hy goud-bruin is, dan is hy reg vir die tafel, wyn en Sandveld patats. Maar wag laat ek van voor begin en vertel soos ek geleer is…
Daar is nie 'n beter snoek as 'n vars snoek nie en hy moet sommer van die begin af reg verwerk word anders is by bederf. Sy nek moet onmiddelik ordentlik gebreek word, sodat hy kan bloei, dan moet jy hom uitskud sodat jy van al die aas in sy maag onstlae kan raak en hy moet sommer daar gevlek, geskrop en gesout word .
Jou voorbereiding vir die braai sluit die volgende in:
1) Spoel die snoek af onder koue lopende water.
2) Volgende moet jy hom droog kry deur hom of te hang in 'n koel plek met 'n ligte trekie oor hom, of sout hom as hy nie gesout was nie (die sout sal die vog uit die snoek trek, maar onthou om dit weer af te skud, anders breek jy jou tande) of droog hom met handdoekpapier deur hom so te druk druk.
3) Nou moet jy die doepa maak, die tweede belangrikste ding as dit by snoekbraai kom. Gebruik 'n potjie op die vuur of op die stoof en smelt botter met 'n bietjie appelkoosjêm, dis al, niks meer nie. As jy kwaad is vir jou medemens kan jy so 'n paar knoffelhuisies daarin kap, maar wees versigtig dat jy nie die snoek se natuurlike smaak oordonder nie. Sommige mense gooi ook suurlemoensap in, maar ek verkies om dit saam met die snoek te bedien. So kan hul self besluit hoeveel byt hy moet hê.
4) Werk so 'n klein bietjie fynpeper in sy vleis.
Daar is eintlik net twee metodes, die res is snoek gaarmaak en nie braai nie.
1) Op 'n oop vuur met 'n toe-klap rooster. Jou kole moet medium wees, want jy wil nie die snoek brand nie. Draai hom gereeld en met die draai smeer jy mildelik die doepa aan beide kante, hou so aan tot hy goud-bruin is en sodra jy 'n vuurhoutjie regdeur die vis kan druk, is hy reg. As hy vlok kan jy hom maar afhaal. Die belangrikste ding van snoekbraai is om te weet wanneer hy moet afkom. Ek hoor jy sê, "Dis mos nie 'n tjop nie!". Wel doen hom eenkeer soos ons hom aan die Weskus doen, dan sal jy verstaan waarom jy hom draai.
2) Op 'n Weber kan jy nie met 'n toe-klap rooster werk nie, so hierdie metode is die een wat ons Satrerdag gebruik het. Maak vir jou 'n Foelie bootjie en plaas jou snoek vel eerste daarop neer. Jou kole kan nou 'n bietje warmer wees, want die foelie sal sy vel beskerm. Smeer jou snoek lekker met sy sousie en dan los jy hom uit! Moet asb nie die bootjie toevou nie, so stoom jy 'n vis, dis nie braai nie. Smeer gereeld met jou sousie en sodra die vis borreltjies maak, is hy gaar.
Nou kan jy gaan aansit met 'n lekker glasie wyn en toekyk hoe die mens vuisslaan agter daai pensstukkie aan.
Die beste manier om te leer snoekbraai is om dit self te doen, die ander is om langs 'n vuur saam met 'n kaalvoet mens te staan, aangee