Kan die mensdom by omgewingsveranderinge aanpas?Argieffoto Die Wes-Kaap beleef sy derde agtereenvolgende lae reënvaljaar en plek-plek lyk dit regtig nie goed nie. Kaapstad moes baie streng waterbeperkings instel, maar tot dusver sukkel die stad om die inwoners by die daaglikse maksimum te hou. Verskeie Wes-Kaapse politici, insluitend die burgemeester van Kaapstad, Patricia de Lille, dui aan dat Kaapstad nou in die greep van klimaatsverandering verkeer, en ook dat Kaapstad se bevolking te vinnig toegeneem het sodat die stad sy beplanning drasties moes aanpas. Heelwat van Kaapstad se waterbronne, soos die Bergrivierdam wat met tonnels met die Theewaterkloofdam verbind is, word met landbou gedeel. Grootskaalse werksverliese staar die provinsie in die gesig as die stad, al is dit afgeskaal, aanhou water gebruik, maar die sluise word op landbou toegetrek. Landbou in die Wes-Kaap is ook ’n belangrike verdiener van buitelandse valuta, en as boorde nou hervestig moet word, gaan dit selfs met goeie neerslag ’n paar jaar neem om weer in volle produksie te kom. Volgens vroeëre berigte sou Kaapstad teen die einde van Julie water uit reuse- ondergrondse waterdraende sandsteenruimtes begin onttrek. Voorts het De Lille aangedui dat daar reeds suiweraars aangeskaf is om die aansienlike hoeveelheid water uit 35 fonteine op Tafelberg drinkbaar te kry. Twee mobiele ontsoutingstoestelle sal volgens beplanning in Desember begin drinkwater lewer, terwyl Eskom ook so ’n aanleg by Koeberg beplan. Die skeiding van grys water vir sommige doeleindes word ook beplan. Die Wes-Kaap is egter nie al gebied in die land wat deur geprojekteerde klimaatsveranderings geraak word, of nog geraak kan word nie. Maar die mens sit ook nie stil nie. Danksy geneties gemodifiseerde mielies het die land vanjaar ’n rekordoes, al is die oppervlak wat beplant is kleiner as met die vorige rekord. Geharder veestapels word ook geteel. Argeologiese opgrawings toon egter ook dat die mens, of dan sommige gemeenskappe, by klimaatsveranderings kon aanpas. ’n Internasionale studie het byvoorbeeld pas bevind dat die mense van die Middelsteentydperk by Howiesonspoort in vandag se Oos-Kaap, tydens ’n droë tydperk onder meer die pyl en boog ontwerp het. Die Vikings van Groenland en Amerika, of Vinland soos hulle dit genoem het, het nie aangepas toe ’n klein ystydperk aangebreek het nie, en die oorlewendes moes uiteindelik hul nedersettings ’n duisend jaar gelede ontruim. Net hier en daar is nog spore van hierdie vroeë kolonisasie van die nuwe wêreld. Hul volksgenote in Ysland het egter gediversifiseer en aangepas, en het as gemeenskap bly voortbestaan. Talle ander voorbeelde kan verskaf word oor hoe aangepas is, of ondergegaan is waar nie aangepas is nie. Terwyl die Wes-Kaapse regering skynbaar vas oortuig is klimaatsverandering het reeds ingetree, wys die kosmo-klimatoloog Kobus Olckers daarop dat die son nou ’n son-minimum ingaan. Dit veroorsaak weer die soort kouer tydperke soos wat die Vikings uit Amerika en Groenland gedryf het. Ongelooflik baie aspekte moet dus in gedagte gehou word wanneer vir die toekoms beplan word, en dit is nie altyd moontlik nie. Maar dit is beter om soos die vyf wyse maagde voorbereid te wees.