De Gruchy (2004:18) o bolela gore mathata a HIV le AIDS a lebana le tumelo ya Sekhriste ka ditsela tše mmalwa. A hlohla mošomo wa kereke wa semoya le wa gohlokomela, go swana le ge a hlohla a thuto le a bolatedi bja tumelo. A ipiletša gore go dirwe se sengwe le kwelobohloko, dilekane tše difsa le go nyaka go amogela ’balahlwa‘. Eupša mathata a AIDS gape a hlohla kereke maemong a godimo a teori moo a nyakago maikutlo ao a kwagalago a sedumedi. Pocock (2009:122) o bolela gore nepo ya kereke e swanetše go ba go amogela tlhokomelo ya semoya ya bana ba ditšhiwana. O bolela gore dikereke tše ntši di gare ka ebangedi bjaloka thomelo ya go ya go mang le mang gomme tša hlokomologa ditaba tše di nyakago go dirwa se sengwe setšhabeng le kwelobohloko. Sekhriste se swanetše go amogela batho ka moka, setšo, dipolitiki, mekgwa, ekonomi, dihlare le mahlale. Kereke (kudukudu ka Borwa bja Afrika ka Sahara ya ka fasana) e swanetše go amana le dinyakwa tše kgolo tša bana ba ditšhiwana. Go swanetše go ba bjalo ka lebaka la gore ditšhaba tša Bakhriste di beilwe gabotse go fa tlhokomelo ya semoya go bana ba ditšhiwana. Kereke e ba gona ka motseng wo monnyane kudu go fihla ka toropokgolong ye kgolo kudu. Ke mokgatlo o tee wo o ka kgonago go fetoša seabe sa lebaka le letelele sa bolwetši bjo ge e ka dira se sengwe (Pollock2009:32) Ke eng seo se dirago gore kereke e se be le kwelobohloko le go ikgaoganya kudu le dinyakwa tša ditšhiwana le bana bao ba lego kotsing? Sa mathomo, sebopegosa HIV le AIDS se dirile gore kereke e se ke ya amega mathomong ka ge seemo sa diphetetšo tšeo di bakago leuba. HIV ke bolwetši ba maphelo le kalafo fela go feta fao phetetšo ya HIV le AIDS e tšweletša ditaba tša maitshwaro, mekgwa, bong, setšo, thobalano gammogo le semoya. Bjale, Kgokagano ye go kwalago ka yona magareng ga HIV AIDS le mekgwa ye mengwe ya maitshwaro a thobalano a go swana le go se botegele molekane, go gweba ka mmele, go robalana le wa bong bjagago, thobalano ya pele ga lenyalo e ka ba le lengwe la mabaka ao a dirilego gore go tšeye nako ye telele ka tsela ye gore kereke go akaretša dirutegi tša sedumedi go araba leuba la HIV AIDS le diabe tša lona. Lebaka la bobedi le legolo leo le dirago gore kereke e se ke ya araba ka maleba go mathata a Batho bao ba Phelago ka HIV le AIDS (PLWHA) le ditšhiwana ke go hlokega ga maikutlo a sedumedi mabapi le taba ye goba hlogotaba ye. Ka ntle le bogolo bja tshenyo ya leuba le, ge e be e sa thoma, maikutlo a sedumedi le go nagana ka HIV le AIDS go ile gwa swanelwa go thoma mahomong. Maluleke (2003:60) o bolela gore go hlokega mo ga maikutlo a sedumedi mabapi le se keka lebaka la gore thuto ya sedumedi ya setlwaedi sa Bodikela, ga se ya lokišetša baruti ba sedumedi ba ka Afrika letšatši le dilo tše di hlagago ka khontinenteng (Fredericks 2008:5). Dithuto tša ka Pebeleng, bobedi tša ka Testamenteng ya Kgale le ye Mpsha di swanetše go tsenya letsogo ka ntweng kgahlanong le leuba la HIV le AIDS go akaretšwa le go seemo sa Bana ba Ditšhiwana le bao ba lego Kotsing (OVC). Le ge thuto ya ka pebeleng e swanetše go ba nneteng go maikutlo