Leon Lemmer: Wat die Engelsman nie wil sien nie, dit sien hy nie – praag.co.za
Leon Lemmer: Wat die Engelsman nie wil sien nie, dit sien hy nie
'n Meer onlangse foto van Robin Renwick (links) waarin hy saam met Julius Malema en die sakeman Bob Hersov verskyn.
Daar is ‘n onfeilbare manier om my kwaad te maak. Tydens die blanke bewind het buitelandse regeringsverteenwoordigers, bv ministers van buitelandse sake en diplomate, hulle dikwels aangematig om in Suid-Afrika se binnelandse beleid in te meng. Wat hulle verlang het, was doodeenvoudig dat die blanke politieke bewind met ‘n swart meerderheidsregering vervang moet word. Dit sou glo geregtigheid daarstel. Dit het hulle glad nie geskeel of swartes bekwaam genoeg is om doeltreffend en korrupsievry te regeer nie. Nog minder was hulle oor die lot van die blankes begaan. Die verval en ellende wat (noodwendig) op die bewindsverandering gevolg het, gaan hulle nie aan nie.
Sedert 1994 kom buitelandse inmenging in die plaaslike regeringsbeleid feitlik nooit voor nie. Rassediskriminasie teen blankes is nie iets wat buitelandse regerings of internasionale instansies soos die Verenigde Nasies hinder nie. ‘n Deurslaggewende feit is dat blanke Suid-Afrikaners teen wil en dank daagliks met die onverkwiklike situasie van swart mag moet saamleef terwyl die eertydse buitelandse inmengers behaaglik in hulle eie lande woon en geen verantwoordelik vir die gevolge van hulle destydse afkeurenswaardige gedrag hoef te aanvaar nie.
Die opskrif van hierdie rubriek is ontleen aan MER (Maria Elizabeth Rothmann, 1875-1975) se stelling oor wat kenmerkend van ‘n “Engelsman”/Brit is: “Wat hy nie wil sien nie, dit sien hy nie” (My beskeie deel, Kaapstad: Tafelberg, 1976, p 22). Hierdie stelling is in uitnemende mate op Renwick van toepassing. Soos hier onder blyk, is dit moeilik om ‘n bedrywiger en lastiger diplomatieke gatvlieg as Renwick voor te stel. My uiteensetting is gebaseer op sy boek, Mission to South Africa: Diary of a revolution (Johannesburg: Jonathan Ball, 2015, 139p; Amazon Kindle $11,39). Hierdie rubriek behoort teen die agtergrond van FW de Klerk se lewensbeskrywing gelees te word. Tydens my bespreking van daardie outobiografie is verskeie kere na Renwick verwys (Praag 23 September).
[* Thatcher wou nie hê dat die Suid-Afrikaanse regering sonder die goedkeuring van die Verenigde Nasies teen Swapo se verbreking van die wapenstilstand optree nie: “If the South Africans took unilateral action, ‘the whole world will be against you – led by me!'” (1318). Die bemoeisieke Renwick wou die Swapo-terroriste soveel moontlik beskerm: “I argued fiercely against air strikes … As I returned to Windhoek, I was told that the UN had accepted the need for action to deal with the incursions and Pik Botha told me the air strikes had been called off. Ground forces and police units were allowed to deploy instead” (1326).]
Daar is ‘n De Klerk-kenmerk wat myns insiens ‘n deurslaggewende rol in sy oorgawe aan swart mag gespeel het: “De Klerk said that he was not security-dominated in his thinking” (1113). “In his first decision as President, he had banned use by the police of the sjambok” (1490); eintlik knuppel. Na sy toespraak in die parlement op 2 Februarie 1990 “virtually all the troops had been withdrawn from the townships” (1711). In sy naïwiteit het De Klerk geen idee gehad van die boosheid van die vyand waarmee hy spoedig onvoorwaardelik onderhandel het nie. Onmiddellik na sy vrylating Mandela “reaffirmed his commitment to the armed struggle … ‘Now is the time to intensify the struggle on all fronts'” (1723). Maar Douglas Hurd, die Britse minister van buitelandse sake (1989-1995) het De Klerk beskryf as “an amazingly brave and wise man” (1893).
Waarop Thatcher deurgaans aangedring het, was “the release of Nelson Mandela, the repeal of all the apartheid laws and independence for Namibia” (123) en “the front-line states should be spared further attacks by the South African armed forces” (412). Renwick het aan Thatcher voorgestel hoe sy die PW Botha-regering kon afdreig: “any major cross-border raids … would make her position intolerable and result in the withdrawal of her support” (500). In 1983 het Thatcher geskryf “that the exclusion of blacks from the political process was ‘a powerful factor in compelling black politicians to seek by violence what is denied to them by the laws under which they live'” (392). Op hierdie manier word terrorisme goedgepraat.
Soms het Thatcher se deuntjie ietwat verander: “She was, she said, against all forms of terrorism, but the ANC was an important factor in South African politics. The question was how to get them to give up violence” (1013). Die ANC was so verknog aan geweld dat hy dit nooit afgesweer het nie. FW de Klerk se “oplossing” was om met hierdie gewelddenaars te onderhandel terwyl hulle terselfdertyd met hulle geweld voortgegaan het, met uiteindelik die katastrofiese resultaat van oorgawe aan swart mag. Ná haar eerste ontmoeting met Mandela het Thatcher gesê: “‘I warmed to him.’ She told Mandela that he would get support from the British government in the negotiations for a new constitution … She concluded that ‘South Africa was lucky to have a man of Mr Mandela’s stature at such a time'” (2142).
Renwick het Suidwes-Afrika besoek toe Suid-Afrikaanse troepe in Angola militêr teen Swapo en (ander) kommunistiese magte bedrywig was. Let op Renwick se bevooroordeelde invalshoek: “I was briefed by a half-mad South African colonel on the battle of the Lomba River … On the struggle against Swapo in Namibia, he took the view that victory was certain — but for the efforts of the enemy within. When I inquired who the enemy within were, he replied: ‘The churches, the trade unions and the teachers'” (1193). Renwick het nie daarvan gehou dat kommunistiese magte deur die Suid-Afrikaanse troepe opgehel word nie. “I asked the South Africans whether they did not think they were in danger of overreaching themselves. Johan Heyns inquired publicly whether it made sense to have men ‘defending South Africa’ two hundred miles inside Angola” (1211). Dus, voorspringaksies moet nie buite Suid-Afrikaanse grondgebied uitgevoer word nie; ons moes wag totdat terroriste ons land binnegedring en verwoesting plaaslik gesaai het. Die onafhanklikwording van Suidwes-Afrika word soos volg deur Renwick beskryf: “Namibia returned to legality” (1301).
Skrywer Leon LemmerGepubliseer op 28 Oktober 2017 Kategorieë Leon Lemmer, Rubrieke
Vorige Vorige artikel: Terwyl hul gesinne tot niet gaan kry doodskis-oortreders oordrewe straf
Volgende Volgende artikel: PRAAG ondersteun #SwartMaandag