Ontvange Griekse teks - Wikipedia
Ontvange Griekse teks
Die Ontvange Griekse teks, of Textus Receptus (Latyn vir ontvange of aanvaarde teks) is die naam wat verwerf is deur die opeenvolging van gedrukte Griekse tekste van die Nuwe Testament, wat die vertalingsgrondslae gevorm het vir die oorspronklike Duitse Lutherse Bybel, asook vir die vertaling van die Nuwe Testament na Engels deur William Tyndale, die Koning James-weergawe en meeste ander Nuwe Testamentiese vertalings van die Reformasie-era regdeur Wes- en Sentraal-Europa. Hierdie opeenvolging het ontstaan by die eerste gedrukte Griekse Nuwe Testament om gepubliseer te word, naamlik 'n werk wat in Basel onderneem is deur die Nederlandse Katolieke geleerde en humanis Desiderius Erasmus in 1516, met as grondslag ongeveer ses manuskripte, wat onderling bykans die hele Nuwe Testament bevat het. Die ontbrekende teks is uit die Vulgaat aangevul. Alhoewel hoofsaaklik gebaseer op latere manuskripte van die Bisantynse skrifbewoording, het Erasmus se uitgawe merkbaar verskil van die klassieke teksvorm.
1 Geskiedenis van die Ontvange teks
2 Tekskritiek en die Ontvange teks
3 Ondersteuning vir die Ontvange teks
Geskiedenis van die Ontvange teks[wysig]
Die Nederlandse humanis Erasmus was vir jare werksaam aan twee projekte: 'n ordening van Griekse tekste en 'n vernuwe Latynse Nuwe Testament. In 1512 het hy die nuwe Latynse Nuwe Testament aangepak. Hy het al die Vulgaatmanuskripte versamel wat hy kon vind om 'n kritiese uitgawe saam te stel. Hierna is aan die Latyn geskaaf. Hy het verklaar, "Dit is bloot reg dat Paulus die Romeine in iewat beter Latyn aanspreek." In die vroeëre fases van die projek het hy nooit 'n Griekse teks vermeld nie: "My verstand is so opgewonde by die gedagte aan die regstelling van Hiëronimus se teks, met notas, dat ek vir myself voorkom soos iemand geïnspireer deur 'n sekere god. Ek het sy emendering reeds byna voltooi deur ordening van 'n groot getal antieke manuskripte, en dit verrig ek teen aansienlike persoonlike onkoste."
Terwyl sy doelwitte met die publikasie van 'n vernuwe Latynse vertaling duidelik is, is dit minder begryplik waarom hy die Griekse teks ingesluit het. Alhoewel soms gespekuleer word dat hy die opstel van 'n kritiese Griekse teks beoog het, of die drukdatum van die Complutensiese Veeltalige Bybel wou voorspring, is daar geen getuienis ter stawing nie. 'n Meer klaarblyklike motivering kan aangevoer word: dat hy die Griekse teks ingesluit het om die voortreflikheid van sy Latynse weergawe te eksponeer. Hy skryf, "Daar bly die Nuwe Testament deur my vertaal, met Griekse teenblaaie, en my notas daarop." Hy het die rede vir insluiting van die Griekse teks verder uitgelig in die apologie vir sy werk: "Maar een ding word deur die feite uitgeroep, en dit is klinkklaar, soos hulle sê, selfs vir 'n blinde man, dat dikwels deur die vertaler se lompheid en onbedagsaamheid die Grieks foutief weergegee is; dikwels is die ware en egte strofe gekorrupteer deur belangelose skrifstellers, iets wat ons daagliks sien gebeur, of aangepas deur skrifstellers wat halfgeleerd en half aan die slaap is."
Erasmus se nuwe werk is gepubliseer deur Froben van Basel in 1516, wat dan ook die eerste gepubliseerde Griekse Nuwe Testament verteenwoordig, die Novum Instrumentum omne, diligenter ab Erasmo Rot. Recognitum et Emendatum. Erasmus het die 1, 1rK, 2e, 2ap, 4ap, 7 en 817 gebruik. Die tweede uitgawe het onder die meer vertroude term Testamentum instede van Instrumentum bekend gestaan, en sou uiteindelik 'n hoofbron vir Luther se Duitse vertaling word. In die tweede uitgawe van 1519, het Erasmus ook Minuskel 3 aangewend.
Tipografiese foute, miskien toeskryfbaar aan die haas om die werk te voltooi, het mildelik in die gepubliseerde teks voorgekom. Erasmus het verder nie oor 'n volledige kopie van die boek Openbaring beskik nie, en is gedwing om die laaste ses verse uit die Latynse Vulgaat na Grieks terug te vertaal, ten einde sy uitgawe af te handel. Erasmus het die teks in vele plekke aangepas om met strofes van die Vulgaat ooreen te stem, of met aanhalings van die