Hoofstuk 1 » NG Kerk Strand-Noord
Nou het ek gesê waaroor ek graag wil skryf, maar het nie ‘n idee waar om te begin nie. Seker omdat ek moet begin by die begin en dit in ‘n tydperk van my lewe was toe ek nog nie aandag aan sulke dinge gegee het nie. Op drie jarige leeftyd is mens se prioriteite en belangstelling beslis nog nie by gemeente-afstigting en die daarmee gepaardgaande behoeftebepalings en grensvasstellings nie!
Volgens bronne het alles begin by ‘n waardige ou dame se deernis met ander oues van dae en diesulkes wat dit moeilik gevind het om Sondagoggende- en saans by die kerk uit te kom. Veral dié wat redelik ver van die kerk af gewoon het, in die area wat nou bekend staan as Strand Noord.
Die N G Gemeente Strand was nie die eerste gemeente in die destydse Hottentots Holland Kom nie maar het ontstaan in 1904 toe die gemeente Somerset-Wes vir Ds W J Conradie beroep het as medeleraar om die werkkring Somerset-Strand te bedien. Op 22 Augustus 1912 is die gemeente Het Strand gestig met ‘n lidmaattal van 200 en ‘n sieletal van 450. ‘n Kerkgebou is mooi sentraal in die middel van die destydse woongebied opgerig. Die gemeente het eers stadig maar later vinnig gegroei tot ‘n lidmaattal van 1 837 in 1950, en ds O S H Raubenheimer is as medeleraar vir Ds J N W de Jager (wat my gedoop het) beroep.
Sowat 40 jaar na die stigting van die N G Gemeente Het Strand, het uitbreiding in die eertydse klein vissersdorpie “Somerset Strand, beroemd voor zyne aangename en verfrischende lucht en zoms de Zwart Zuid-ooster” (verg. eerw. Andries Dreyer in Geskiedenis van die Ned. Geref. Gemeente, Het Strand) egter veroorsaak dat die kerk nie meer so toeganklik was vir almal nie. Veral vir diegene wat nie eie vervoer gehad het nie, het dit al moeiliker geraak om Sondae by die oggenddiens, en veral ook Sondagaande by die aanddiens en Woensdagaande by die biduur en die kooroefening net daarna, uit te kom. Die nuwe uitbreiding het bekend gestaan as Lochnerhof, en was grotendeels aan die noorde van die oorspronklike sentrale gedeelte van Die Strand.
In 1950 reeds het een van die inwoners van hierdie nuwe uitbreiding, uit deernis vir ander ouer persone, ‘n groot skenkings in trust geplaas om te verseker dat ‘n saalgebou opgerig kon word sodat, hoewel sy self in Birkenheadstraat gewoon het, mense wat nou ver van die kerk af gewoon het, binne maklike bereik van geestelike bediening kon wees. Oumatjie Schwartz se skenkings oor ‘n tydperk, ‘n totaal van £1300, was die begin van ‘n saalboufonds vir die later gestigte N G Kerk Strand-Noord! (Een pond was in 1961 met desimalisering as R2 gereken, en die koopwaarde van geld het oor dekades ongeveer elke 7 jaar gehalveer. Diegene wat wiskundig aangelê is, kan self die sommetjie maak om die waarde van hierdie onbaatsugtige skenking te bepaal.)
Met die snelle groei van die dorp, die daarmee gepaardgaande groei van die gemeente Die Strand en natuurlik ook Oumatjie Schwartz se aandrang op die bou van ‘n plek van aanbidding, asook haar bydraes in trust, het die kerkraad op ‘n kerkraadsvergadering gehou op 23 Januarie 1951 ‘n besluit laat neem om ‘n komissie aan te stel om ondersoek te doen na die moontlikheid van afstigting in die rigting van Lochnerhof, of te wel Strand-Noord. Die kommissie se spesifieke opdrag was om die finansiële implikasies van afstigting ten opsigte van die aankoop van ‘n terrein en die oprig van ‘n kerkgebou te ondersoek en aan die kerkraad terug te rapporteer. Die Finansiële kommissie sou intyds metodes van fondsinsameling vir hierdie doel bespreek. Voortspruitend uit hierdie twee aksies is besluit om die inwoners van die Lochnerhof woonbuurt te pols oor die moontlikheid en wenslikheid van afstigting. Op 4 Maart 1952 word rapporteer dat, uit die 536 lidmate wat in die gebied woon, 97% ten gunste van afstigting was, en slegs 3% of neutraal of daarteen gekant was.
Drie maande later is daar begin met die verkryging van finansiële waarborge uit dieselfde gemeenskap vir die befondsing van die afstigting en daarmee gepaardgaande finansiële implikasies, en het 400 lidmate in die gebied ‘n totaal van £2000 vir die doel gewaarborg!
Op 5 Junie besluit die kerkraad van die gemeente Die Strand om by die Ring van Stellenbosch aansoek te doen om Strand-Noord van die gemeente Die Strand af te stig, word ‘n bruidskat van £7500 aan vaste eiendom en £2500 aan kontant aan die nuwe gemeente aangebied. Die gemeente Strand-Noord word dan ook na goedkeuring op Vrydag 18 Julie 1952 deur die ringskommissie afgestig tot ‘n selfstandige gemeente in die woongebied Lochnerhof, en benoem ds. O S H Raubenheimer van die gemeente Die Strand tot konsulent en die volgende tot kerkraadslede:
Ouderling vir 1 jaar:
G C van Tonder
Ds M W Odendaal
R N Laurie
H A de Wit
Ouderling vir 2 jaar:
P A M Morkel
C D Rossouw
Ds H F Gerryts
Eerw I C Potgieter
S A Louw
Diaken vir 1 jaar:
W F Swart
W J van Wyk
J J Jurgens
J D J Roux
D G Rossouw
A E Rankin
Diaken vir 2 jaar:
F H P Jonck
T J van Niekerk
D J J du Toit (Die skrywer se pa)
C J Pretorius
Op Sondag 2 Augustus 1952 word die kerkraadslede in hul ampte voorgestel.