Tydens die 69ste Algemene Kerkvergadering van die NHKA in 2010 het u as uittredende moderator daarop gewys dat NHKA 'n kwantumsprong geneem het. Dit is 'n 'groot woord', as't ware. Wat het u hiermee bedoel?
T.F.J. Dreyer: Ek dink Johann Beukes gee aan my krediet wat ek nie verdien nie, maar in sy tipering van my teologie, verwoord hy wel wat ek graag sou wou wees. Van Oosterzee as 'ireniese teoloog' het op my lewe 'n bepaalde stempel afgedruk. Tydens die woelinge in die Hervormde Kerk in Nederland van sy tyd, wou Van Oosterzee hom nooit verbind tot 'n bepaalde groepering nie. Sy leuse wat ook op sy grafsteen gegraveer is, was: mihi nomen Christianus est, mihi cognomen reformatus est [Christen is my naam; hervormer is my bynaam]. Dit het my altyd laat besef dat jou keuses primêr bepaal moet word deur die feit dat jy 'n Christen is en nie deur die feit dat jy 'n Hervormer is nie. Natuurlik is ek trots en dankbaar dat ek 'n Hervormer is en juis in hierdie Kerk met al haar foute en gebreke 'n geestelike tuiste het. Ek sou my moeilik in 'n ander spiritualiteit kon tuis voel.
Ek dink dat 'n Hervormde spiritualiteit gegrond is in die drieslag van die Reformasie: sola Scriptura, sola gratia en sola fidei. Vir my beteken dit dat die Skrif ons oerbron is waarna ons altyd sal terugvra. Hierdie 'terugvra' kan nooit finaal stol in geykte proposisies nie. Dit plaas jou altyd in die ongemaklike posisie om weer en weer hermeneuties met die Bybel in ons situasie om te gaan. Dit maak jou nederig en beskeie in jou uitsprake oor God. Dit skep, binne bepaalde kontoere, die ruimte en begrip vir verskillende teologiese aksente en nuanses. Dit bevry jou van enige sweem van verdienstelikheid in jou geloofslewe. Dit laat jou telkens in verwondering oor die genade en liefde van God. Dit kom tot uiting in 'n liturgie in die erediens en die lewe van elke dag wat gekenmerk word deur eerbied en ontsag vir God, 'n gewydheid, gedissiplineerdheid en 'n lewe wat gekoester word in die teenwoordigheid van God.
Die Hervormde Kerk se krisis is dat die tyd en omstandighede waarin ons onsself bevind, ons dwing tot nuwe denke en aanpassings. Ons Hervormde spiritualiteit skep die ruimte daarvoor, maar het ons die moed? Die 69ste Algemene Kerkvergadering het tog aangetoon dat dit besig is om te gebeur. Die besluit oor apartheid was in my oë inderdaad 'n kwantumsprong. Vir iemand wat in die Hervormde Kerk gebore en getoë is, wat vir veertig jaar in die bediening naby die hartklop van die Kerk geleef en gewerk het, was dit eintlik ondenkbaar dat die Kerk met sy nou verbondenheid (soms verstrengeldheid) met die Afrikaner se geskiedenis, kultuur en politiek, die besluit sou neem. Dit was inderdaad 'n kwantumsprong.
In 2006 het Theuns Dreyer 'n belangrike artikel geskryf oor die 'akkommodering en bestuur van diversiteit in gemeenteverband' (Dreyer 2006:1291-1308). Sy aanname is dat diversiteit 'n gegewe is wat nie negatief waardeer hoef te word nie, dat postmoderniteit nie slegs 'n idee is nie maar wyd manifesteer, dat voorkeure met persoonlikheidstipes gepaardgaan, en dat eenheid nie die teenpool van diversiteit is nie. In 2008 skryf Dreyer 'n artikel oor die moraliteit, huwelik en seksualiteit (Dreyer 2008:483-495). Hy wys daarop dat huweliksvorme in die eerste plek nie 'n instelling van God is nie en dat dit veranderend is en tog is seksuele intimiteit nie slegs 'n kultureel-sosiale aangeleentheid nie (Dreyer 2008:494). 'n Dekade vroeër het hy reeds die term 'volwasse vennootskaphuwelik' gebruik (Dreyer 1997:1264). Nog bykans twee dekades verder terug skryf Dreyer in sy boek Poimeniek:
Dan stel hy in die vorm van vrae 'n aantal sake waaroor die NHKA 'opnuut, in ons konteks, die Bybel sal moet interpreteer en vertolk'. Volgens Theuns Dreyer (2011) is dit in:
Die Bybel sê intimiteit is 'n gawe van God wat ons in die verhouding tussen man en vrou moet koester, maar hoe gee ons gestalte daaraan in 'n samelewing waar egskeiding en saamwoon aan die orde van die dag is?
Ons aanvaar dat die vorm van die huwelik soos ons dit in ons westerse samelewing ken, deur God ingestel is. Wat ons in die Bybel vind, is egter nie 'n voorgeskrewe uiterlike vorm van die huwelik nie, maar duidelike uitsprake oor die vereistes van 'n intieme verhouding tussen man en vrou. Hoe ongemaklik die vraag ook al is, sal die kerk weer opnuut moet besin oor die mees effektiewe uiterlike vorm van die huwelik in ons tyd. Daarmee saam kan die kerk nie langer swyg oor die verhoudings van homoseksuele mense nie. Op grond van die waardes van die Evangelie kan ons nie teen homoseksuele mense diskrimineer nie, maar tegelyk kan ons nie anders as om die ideaal van die heteroseksuele huwelik uit te bou nie.