PressReader - Sarie Kos: 2017-09-01 - Van waar, pie­sang­brood?
Van waar, pie­sang­brood?
Sarie Kos - 2017-09-01 - Vinnig & Maklik - Het­ta van De­ven­ter Ter­blan­che – kos­his­to­ri­kus
Daar is min din­ge wat so na “huis” ruik soos die geil geur van vars ge­bak­te pie­sang­brood. Dit is ver­al lek­ker as dit warm uit die oond kom, in duim­dik snye, met ’n kop­pie tee. Dit wat oor­bly, is ewe lek­ker die volgende dag.
El­ke koek en broodjie het ’n fa­mi­lie, van die plat heu­ning-ver­soe­te An­tie­ke E­gip­tie­se “koek­brood” tot die oor­da­dig­ste Pin­te­rest-skep­ping van­dag. Pie­sang­brood is ’n taam­li­ke jon­ge­ling in die koek­fa­mi­lie. Dit het eers ont­wik­kel na­dat koek­so­da in die mid­del 1800’s ont­dek is as rys­mid­del vir gebak, en koel­ver­voer pie­sangs se rak­leef­tyd kon ver­leng so­dat dit land­wyd ver­sprei kon word.
Ons voor­ge­slag­te moes staat­maak op suur­deeg – die na­tuur­li­ke soort, (nie dit wat ons dees­dae in pak­kies koop nie) – om gebak te laat rys. La­ter is lug in­ge­klop en in­ge­vou met ei­ers om spons­koek te vorm, voor­dat pot­as (ka­li­um­kar­bo­naat) en met­ter­tyd koek­so­da ont­dek is as rys­mid­del.
Hoe­wel pie­sangs reeds in die Kaap­se Kom­pan­jies­tui­ne aan­ge­plant is, be­vat die oud­ste Suid-A­fri­kaan­se kook­boe­ke nie baie re­sep­te met pie­sangs nie. Hil­dagon­da Duckitt (1902) noem in haar kook­boek dat pie­sangs s­kaars was, en in Au­gus­tus en Sep­tem­ber in sei­soen is. Sy gee ’n re­sep vir pie­sang­pof­fer­tjies en ’n pie­sang­poe­ding aan en noem dat haar poe­ding­re­sep ’n ko­lo­ni­a­le re­sep uit In­dië was.
Pie­sang­brood het waar­skyn­lik ont­staan in die vroeë 1900’s, toe huis­vroue na vin­ni­ge re­sep­te op soek was en voed­sel­skaars­te ná die Groot De­pres­sie en Wê­reld­oor­loë nie toe­ge­laat het dat ’n krie­sel­tjie kos ver­mors word nie, selfs nie eens pap pie­sangs nie.
My ma se pie­sang­brood was voor­tref­lik ge­maak met brui­ne­ri­ge pap pie­sangs en gewoonlik ge­geur met ’n lek­sel va­niel­je­geur­sel. ’n He­le aan­tal ver­lei­de­li­ke va­ri­a­sies het in­tus­sen ont­wik­kel, by­voor­beeld met neu­te, ge­droog­de vrug­te, sout­ka­ra­mel en graan­soor­te soos ha­wer­mout – iets vir selfs die kies­keu­rig­ste smaak.