PressReader - Beeld: 2016-05-11 - ‘Nie net die e­li­te is daar­op ge­reg­tig’
‘Nie net die e­li­te is daar­op ge­reg­tig’
‘Daar ís geld vir ’n stel­sel vir al­mal’
Beeld - 2016-05-11 - Nuus - P­hil­da Es­sop
So­wat 80% van Suid-A­fri­ka se me­die­se spe­si­a­lis­te is be­skik­baar vir ’n hand­jie­vol van die “e­li­te” met me­die­se fond­se, ter­wyl die oor­bly­wen­de 20% na die be­hoef­tes van die res van die na­sie moet om­sien.
Dié si­tu­a­sie moet drin­gend ver­an­der en daar­om is die re­ge­ring daar­toe ver­bind om u­ni­ver­se­le ge­sond­heids­dek­king vir al­le Suid-A­fri­ka­ners deur mid­del van die Na­si­o­na­le Ge­sond­heids­ver­se­ke­ring (NGV) te ver­se­ker, het dr. Aa­ron Mot­so­a­le­di, mi­nis­ter van ge­sond­heid, gis­ter ge­sê.
“Hoe reg­ver­dig ons ’n ge­sond­heid­stel­sel waar 16% van die be­vol­king, in we­se die room van die na­sie, hul hulp­bron­ne saam­voeg in hul eie hoe­kie weg van die mas­sa om­dat me­die­se fond­se net vir die e­li­te is?”
Hy en LP’s wat hul­self “ver­teen­woor­di­gers en ne­de­ri­ge die­naars van die men­se” noem, tel on­der dié e­li­te. Hy het ook ge­vra hoe hul­le dit reg­ver­dig dat hul­le voor­deel trek uit baie duur me­die­se fond­se wat net vir hul­le be­doel is. Die­self­de geld al­le be­roeps­men­se, soos on­der­wy­sers, dok­ters, ver­pleeg­sters, po­li­sie­be­amp­tes, in­ge­ni­eurs, re­ken­mees­ters en an­der in die pri­va­te sek­tor.
“Ons kan dié on­vol­hou­ba­re po­si­sie ver­der ver­de­dig met flou re­de­na­sies wat be­weer dat daar ’n paar be­las­ting­be­ta­lers in die land is en ge­rief­lik ver­geet dat ar­mes daag­liks swaar be­las word deur be­las­ting op toe­ge­voeg­de waar­de. Ons wil u­ni­ver­se­le dek­king hê – ons wil die NGV hê wat ons sal dwing om geld saam te gooi vir al­le SuidA­fri­ka­ners en ‘al­le’ be­te­ken ‘al­le’, nie net ’n ge­ko­se paar nie,” het hy ge­sê.
Dr. Wil­mot Ja­mes, DA-LP, het in die de­bat oor Mot­so­a­le­di se toe­spraak ge­sê die NGV “wil al­les vir al­le men­se wees” en al­ter­na­tie­we voor­stel­le vir die NGV ge­doen. U­ni­ver­se­le toe­gang tot ge­sond­heid kan vol­gens hom bin­ne ’n jaar be­reik word as die staat die mid­de­le­toets, wat vir o­pen­ba­re hos­pi­taal­kos­te ge­bruik word, af­skaf, me­die­se­fonds­kre­die­te koop en ’n u­ni­ver­se­le sub­si­die vir al­mal in­stel.”
Ja­mes het ook voor­ge­stel dat die mi­nis­ter ’n ma-en-kind-sorg­fonds, so­wel as ’n na­si­o­na­le nood­sorg­fonds, skep.
Mot­so­a­le­di het ná sy toe­spraak op ’n me­di­a­kon­fe­ren­sie ge­sê daar is geld vir die NGV be­skik­baar. ’n Voor­beeld wat hy op­ge­haal het, is dat die staat so­wat R20 mil­jard aan sub­si­dies vir me­die­se fond­se soos Par­med, Pol­med en Gems be­stee. “Ons wil daar­die geld vir die NGV hê.”
Die mi­nis­ter het ook ge­sê 1 900, of­te­wel 60% van kli­nie­ke, het reeds be­gin om die nu­we stel­sel vir me­di­sy­ne­voor­raad te ge­bruik waar­vol­gens die hoof­kan­toor in P­re­to­ria deur mid­del van ’n app oor ’n te­kort aan ent­stow­we, an­ti­re­tro­vi­ra­le mid­dels en me­di­sy­ne vir tu­ber­ku­lo­se in­ge­lig kan word.