Ditsem Nuus - Augustusmaand … en NALN
Geskryf deur Otto Liebenberg, Direkteur van NALN, Bloemfontein
Na 139 jaar is dit gepas om 'n bestekopname van Afrikaans te maak.
Niks is núút nie. Op 13 Augustus 1975, as een van die gassprekers by 'n glansdinee as deel van die Vrystaatse Taalfees wat in daardie jaar o.l.v. NALN georganiseer is, het Etienne Leroux gesê: "Die Afrikaanse taal word, geregverdig of nie, in terme van politieke protes as instrument gebruik. Die blote bestaan van die taal word verdag gemaak as synde die taal van die onderdrukker. 'n Mens speel nie só met jou moedertaal nie."
Dit was nog vóór 1976 en alles wat sedertdien gebeur het…
Maar die Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum (NALN) was tóé al daar om as "geheue van die Afrikaanse letterkunde, musiek en toneel" te dien, sodat toekomstige geslagte hulself en hul verlede sal kan navors en herontdek en dat hulle die eb en vloed van hierdie kosbare taal se woordkuns kan peil en waardeer.
Vandag bestaan hierdie kultuurgemeenskap verspreid oor die aardbol heen - 'n realiteit wat nuwe eise stel, maar ook opwindende moontlikhede bied aan dié instelling wat as kollektiewe geheue moet dien.
20 jaar ná wat doemprofete as "die einde" voorspel het, gaan dit met NALN relatief goed. Die instelling het glansjare beleef, by tye deur diep waters gegaan, baie poste en kundigheid verloor, selfs aanslae uit 'vriendelike' oorde getrotseer. In die proses het níks in sy versamelings wat oor dekades opgebou is, verlore gegaan nie.
Die begroting dek wel net die allernoodsaaklikste, maar steeds befonds die Vrystaatse Provinsiale Departement Sport, Kuns, Kultuur en Ontspanning en is daar sedert 1994 na raming meer as R100 miljoen staatsgeld aan NALN en sy historiese gebou gespandeer.
Die tyd is nou ryp vir 'n konkrete samewerking tussen staat en NALN se Afrikaanse kultuurgemeenskap: Die staat voorsien die basiese en die burgery voeg daaraan toe om verdere ideale te verwesenlik.
Daarvoor is die Vriende van NALN-vereniging verlede jaar deur 'n loodskomitee geheraktiveer en word dit vandeesmaand op Saterdag, 16 Augustus, opnuut gekonstitueer om as gemeenskapsarm ter ondersteuning van NALN te funksioneer.
Elke gebruiker en liefhebber van Afrikaans en sy letterkunde, musiek en toneel se betrokkenheid word hiervoor gevra: Word 'n lid, laat u skool, gemeente, vereniging, leeskring, ens. lid word; help borg projekte, help werf donateurs; bied u dienste as vrywilliger aan, asb.
Die jaar 2015 - 140 jaar na die stigting van die GRA - kan en moet die begin van 'n nuwe positiewe era in die bestaan van NALN word. Mag die herlewing van die Vriende van NALN net so 'n invloedryke gebeurtenis wees!