Die probleem is dat tegnologiese kommunikasie op ’n ander emosionele vlak lê as kontak-kommunikasie. Veral as tegnologiese kommunikasie nie opgevolg of ondersteun word deur kontak-kommunikasie nie. Dis nou as jy vir jou vrou ’n baie romantiese SMS gestuur het, maar as julle mekaar sien, jy geensins by die stemming van jou SMS aansluit of erken dat daar so ’n SMS was nie.
Woordkeuses kan weer die hoorder of nader uitnooi of afstoot. Woorde soos “nooit” en “altyd” en “nee” en “maar” is struikelwoorde – jy moet eers daar oorkom om weer aan te gaan. Jy kan bloot met die keuse van ’n woord jou hoorder “shame” of verkleineer of blameer. Byvoorbeeld: “Kan jy nie net die moeite gedoen het en vir ons gebel het om te sê waar jy jou bevind nie!” Teenoor. “Dis vir my baie lekker as jy bel, want dan weet ek waar jy is.” Jy kan selfs dieselfde sin gebruik en net die struikelwoorde uithaal bv. . “Jy kon die moeite doen en vir ons gebel het om te sê waar jy is!” Al klaar beter en minder beskuldigend of bedreigend.
Formulerende luister is weer ’n luister met die een oor. Terwyl jy luister is jy eintlik besig om ’n antwoord te formuleer. Jy is besig om jou woorde agtermekaar te kry om, sodra die persoon ophou praat, gereed te wees met ’n antwoord.
Daarom is dit goed om vir jouself sekere vaardighede in te oefen en gebruike aan te leer. Alles om die persoon met wie jy kommunikeer die gevoel te gee jy luister intensioneel. Een so ’n vaardigheid is om jou gespreksgenoot te eggo.
Eggo klink vir jou baie kunsmatig en geforseerd en daarom oneg. Die teendeel is egter waar vir jou gespreksgenoot. Hy/sy beleef dat jy regtig omgee en luister.
Eggo forseer jou om by die persoon te bly en om seker te maak jy het reg gehoor. Dit gee jou gespreksgenoot ook kans om te hoor wat hy/sy gesê het en daarom om te herformuleer indien nodig. Inkort dit kommunikeer dat jy begrip het. Jy kan daarom selfs goed eggo waarmee jy nie saamstem nie, want eggo is nie ’n waardeoordeel nie. As jou naskoolse kind by die huis kom en sê: “Ek is nou so ontsteld en kan ’n bottel brandewyn uitdrink!” kan jy dit eggo sonder om te oordeel. Jy kan sê: “Klink vir my jy is so kwaad jy kan sommer aan die drink gaan.” Jou seun sal voel my pa/ma hoor my en sal dan heel waarskynlik sê wat hom so ontstel. As jou reaksie was: “Nee, kind, daar is baie beter maniere om ’n mens se woede te hanteer as om aan die drink te gaan.” Was sy reaksie seker: “Ja, Ma whatever!” en het jy nooit gehoor wat hom so ontstel het nie.
Kommunikasie maak van iemand jou vriend of vyand! ’n Ouer vertel nou die dag dat hy na die kursus ’n verkeerskonstabel wat hom vir spoed afgetrek het, ge-eggo het. Die atmosfeer het so verander dat die konstabel hom net met ’n waarskuwing weggestuur het en duidelik in ’n beter bui was.
Nog ‘n ouer vertel dat hy moes leer om op te hou om televisie te kyk – dit selfs af te skakel, om met volle aandag na sy kind te luister. Interessant genoeg word probleme nou gouer opgelos en los sy kind dikwels sy eie probleme op voordat hy ‘n woord sê. Bloot die feit dat sy ouer met onverdeelde aandag luister, help hom om self oplossings te vind. Hy bieg dat dit voorheen dikwels gebeur het dat hy later nie mooi kon onthou wat Jannie vertel of gevra het nie. Hy verstaan nou dat dit nie onmoontlik is om gelyktydig aan die televisieprogram en sy kind aandag te gee. Hy bieg ook dat hy nie altyd gedink het wat sy kind sê is so danig belangrik nie. Nou verstaan hy dat, al is dit nie vir hom belangrik dat Jannie se maatjie vandag by die skool lelik met hom was nie, is dit vir Jannie baie belangrik. Pay doen nou sy bes om met sy lyf, oë, ore en hart te luister.
‘n Ma vertel dat sy moes leer om oogkontak te maak. Voorheen het sy dikwels voortgegaan met kos maak, en terwyl sy met een oor na haar kind geluister het, het sy ook gekonsentreer op wat nog in die kospot moes kom. Grietjie het dan haar storie tot vervelens toe oor en oor vertel, omdat sy die gevoel gehad het dat haar ma nie werklik hoor nie. Nou skakel sy die stoof af, kyk vir Grietjie in die oë en luister met volle aandag. As dit nie moontlik is nie, belowe sy dat sy sal luister sodra die pot aan die kook is. Sy sorg dat sy dit nie vergeet nie.
Die oomblik as ons besef dis ’n wedersydse verantwoordelikheid raak die las van ouerskap baie ligter en kan ons deelnemend wees.
Ek leer so baie van my kinders en dis so ’n voorreg. Ek moes net hulle amptelik die toestemming gee om vir my ook te help. Dan moet ek heeltyd werk aan my ego om dit te vat. Ek dink alle ouers moet dit probeer want dan eers kan ons die wysheid van Jesus ontvang as Hy ’n kind neem en tussen die Dissipels laat staan en vir hulle sê: “Word soos ’n kind om die koninkryk te beërwe.” Joël het jare terug dit ook gesê en Petrus het dit bevestig met sy eerste preek in Hand 2 dat die kinders en jongmense as Profete sal optree.
Kinders wat baie positiewe aandag van hulle ouers kry is minder geneig om te boelie. Aan die ander kant is kinders wat voel dat hulle ouers nie vir hulle lief is nie, omdat hulle nie tyd saam met hulle deurbring nie meer geneig om te boelie. Begroot vir genoeg tyd saam met jou kind.
Teen die tyd dat ouers vasstel dat hulle kind ‘n slagoffer van afknouery is, is die kind se weerstand gewoonlik baie laag. Wees beskikbaar. Maak dit duidelik dat hy of sy enige tyd na jou toe kan kom as hulle voel hulle kan dit nie verduur nie. Bring baie tyd saam met jou kind deur en doen dinge saam wat vir die kind aangeneem is.
Moedig vriendskappe aan. Nooi moontlike maats, maak dit vir hulle aangenaam en help jou kind om weer omring te wees deur goeie vriende.
Help jou kind om assertief te wees sonder om te daal tot die vlak van die boelie. Kyk die boelie in die oë en sê iets soos: “Ek gee nie om wat jy sê nie. Ek het beter dinge om te doen as om daarna te luister”.
2. Luister eers empaties en met volle aandag na jou kind voordat jy, saam met hom, die probleem probeer oplos. Plaas jouself in sy of haar skoene en probeer verstaan waarom hy weier om die speelgoed op te tel en waarom sy weier om verskoning te vra. Op dié manier dra jy die boodskap oor dat jy waarde heg aan jou kind se siening en dat jy sy of haar redes respekteer. ‘n Mens kan nogal verras wees as jy by die rede “agter” jou kind se gedrag uitkom. Dit het geblyk dat die dogtertjie wat geweier het om verskoning te vra van mening was dat sy sou jok as sy verskoning vra. Sy was nie jammer oor haar gedrag nie, want haar boetie het haar dikwels getreiter en sy was bly dat sy ook ‘n slag met hom kon afreken!
Hoewel dit soms moeilik is om by jou kind se motiewe vir die ongewenste gedrag uit te kom, weet ouers wat die POSPAR-KURSUS voltooi het dat dit help as jy eggo. Begin deur met ‘n belangstellende stemtoon alles wat die kind sê te herhaal:
Dan bevestig/ “validate” die ouer: “Ek kan verstaan dat jy dit nie wil optel as jy netnou weer wil speel nie. Kom ons maak ‘n plan. Sal dit help as ek vir jou ‘n doos gee om dit in te pak, want ek is bang as dit hier bly lê trap iemand dit stukkend. As jy ‘n ander plan het, kan ons dit bespreek.”
Met die laaste respons bekragtig / “validate” die ouer. By implikasie sê sy dat die kind ‘n punt het en dat sy dit respekteer (selfs al dink sy anders daaroor). Vervolgens gee sy ‘n rede waarom dit belangrik is om die speelgoed op te tel. Sy doen ook ‘n moontlike oplossing aan die hand en luister indien hy ‘n alternatief aanbied. So maak hulle saam ‘n plan om die saak op te los. Beide trek voordeel uit so ‘n oplossing- die ma, omdat die speelgoed opgetel word en die seuntjie omdat sy beswaar in ag geneem is en die speelgoed moontlik op ‘n plek is waar hy dit makliker in die hande kan kry.
Ek vertrou dat die wenke sal help om die klein rakkers se weerstandigheid te beheer. Dit sal gaaf wees as ouers kommentaar lewer en ook hulle wenke vir ons stuur.
Doen saam met jou kind dié dinge wat hy of sy graag wil doen (dit sal nie altyd die aktiwiteit wees waarvoor jy lus is nie). Dit kan wees om saam wegkruipertjie of Monopoly te speel. Dalk wil hy gaan fietsry of wil sy ‘n musiekkonsert bywoon. Kinders floreer op ouers se aandag en as daar twee ouers is, benodig hulle beide se tyd en aandag.
As ouers empaties luister; met oë, ore en hart, help dit hulle om begrip te ontwikkel vir hul kinders se gevoelens en ervarings. Dit is vir die kind makliker om te vertel wat haar kwel wanneer die ouer die aktiwiteit waarmee hy besig is staak en regtig luister. Ouers wat met volle aandag luister dra sy twee boodskappe oor: “Jy is belangrik genoeg” en “ek gee om”. ‘n Kind se grootste behoefte is nie dat sy ouer vir hom moet raad gee nie, maar dat sy ouer sal hoor wat hy sê.
Ouers se bespiegelinge en uitsprake oor die aangeleentheid sal ‘n blywende indruk op hulle kinders maak. Afhangende van wat hulle sê, sal hulle bydra tot die skep van óf ‘n versoenende óf ‘n haatdraende gesindheid in hulle gesinne. Die gesindheid wat geskep word sal ook soos suurdeeg verder versprei, want elke gesin beïnvloed ook ander mense en gesinne. Wat ‘n ontsaglike verantwoordelikheid het ouers.
Trek weer jou skouers op tot by jou ore terwyl jy jou asem diep intrek en in hou; buig die skouers agtertoe totdat dit voel asof jou blaaie aan mekaar raak. Sug jou asem uit en laat jou skouers slap val. Jy sal aangenaam rustig en ontspanne voel en die nare brandpyn in jou nek en skouers sal mettertyd verdwyn.
•Klem jou vingers ineen en plaas jou geklemde hande agter jou nek. Hou jou kop regop en trek jou ken in. Trek jou asem diep in en hou dit so. Beur teen jou hande, so hard as wat jy kan, vir ‘n paar tellings en laat skiet terwyl jy terselfdertyd jou asem uit sug. Herhaal 10-keer.