Die blote bestaan van ’n grootliks Afrikaanse kampus is vir sekere groepe nie aanvaarbaar nie, ongeag die grondwetlike ruimte wat daarvoor bestaan. Die ANC wil sy beheer oor alle instellings in die land vestig en sien die Puk as ’n probleem wat “getransformeer” moet word. Vir die ANC beteken dit dat die kampus onder beheer van ’n swart, ANC-gesinde rektor moet wees wat sal verseker dat ANC-beleid daar uitgevoer en ANC-politiek onder studente en in die akademie bevorder word. Verder is die minister gaandeweg besig om die staat se gesag oor universiteite te versterk en is die akademiese en institusionele vryheid van die universiteitswese in die geheel in die gedrang. Die probleem is dat baie min Afrikaanse akademici in ’n gedepolitiseerde Afrikaanse wêreld daarvoor toegerus is om hulself teen politieke aktiviste te verweer.
Hoewel lippediens steeds bewys word aan grondwetlike begrippe soos veeltaligheid, moedertaalonderrig en Afrikaans as “deel van ons erfenis”, is die teenoorgestelde werklikheid ooglopend vir almal wat wil sien. In die praktyk is Afrikaans se toekoms as universiteitstaal oral in gevaar. Al doen die Puk soveel moeite om kursusse vir nie-Afrikaanssprekendes toeganklik te maak deur tolkdienste, bly Afrikaans ’n steen des aanstoots vir politieke aktiviste. Onder die dekmantel dat Afrikaans “toegang belemmer”, word Afrikaans by alle histories Afrikaanse universiteite afgeskaal of uitgefaseer. Die probleem is egter nie “toegang” nie, maar ’n bedekte weersin óf in Afrikaanssprekendes óf in universiteite wat ‘n Afrikaanse karakter in plaas van ‘n sogenaamde Suid-Afrikaanse karakter het. Dat die afskaling van Afrikaans aan die ander kant ’n toegangsprobleem vir Afrikaanssprekendes skep, is vir hulle van ondergeskikte belang. Baie Pukke is eintlik “akademiese en kulturele vlugtelinge”, wat vanuit alle dele van die land na Potchefstroom toe gekom het omdat daar hulle nie meer by die ander voormalige Afrikaanse universiteite wil en kan studeer nie. Daarom is hierdie saak nie net ’n Puk-aangeleentheid nie, maar ’n saak wat alle Afrikaanssprekendes in die land raak.
’n Lewendige studentelewe was vir Afrikaanse studente op alle kampusse nog altyd ’n baie belangrike en vanselfsprekende deel van jongmense se universitêre vorming. Die aanname was dat ’n universiteit nie net ’n “akademiese supermark” is waar jy net in ‘n kulturele lugleegte studeer om ’n graad te kry nie, maar waar jy vir die lewe toegerus moet word met ’n wye reeks lewensvaardighede. Daarom is deelname aan die studentelewe gesien as “net soveel werd as ’n ekstra graad”. Die georganiseerde studentelewe – vanaf die akademie, koshuise, sport, kultuur, gemeenskapsdiens en politiek – het ’n belangrike rol hierin gespeel. Politieke aktiviste sien dit egter as die uitlewing van “Afrikaner-kultuur” en van ’n Afrikaanse gemeenskapslewe wat bekamp moet word. Vir hulle is die doel van ’n universiteit beperk tot opleiding en politieke bedrywighede; en koshuise is soos woonstelle. Die aanval op “ontgroening” is, in die breë, ’n rookskerm vir die aanval op die studentelewe in die algemeen. Diegene wat onder die vaandel van ontgroening of oriëntering wanpraktyke pleeg, speel natuurlik in hierdie mense se hand.
Afrikaners word so gereeld in die beskuldigdebank geplaas dat hulle maklik skuldig voel en nie daaraan dink dat hulle aanklaers eerder die rassistiese beweegredes kan hê nie. Dit is egter ’n resep vir ’n ramp as daar een groep is wat graag beskuldig, en daar ’n ander groep is wat maar te maklik die skuld aanvaar. Selfs The Economist het al gewaarsku dat dit al meer aanvaarbaar vir swart politieke leiers in die land word om wit mense as ’n groep te beledig en te verkleineer. Wyle prof. Lawrence Schlemmer het hierdie houding van die ANC treffend soos volg bewoord: