Kom ons praat oor die ANC se gruweldadeargieffoto ŉ Deel van die probleem is dat sommige Afrikaners probeer om die geskiedenis in konteks te plaas deur te argumenteer dat hul voorouers foutloos was, óf dat biologiese verskille tussen rasse die beweegrede vir apartheid was – ŉ teorie wat deur H.F. Verwoerd verwerp is. Hierdie benadering is teenproduktief en al wat dit bereik is om halstarrigheid oor die onderwerp te verdiep en potensiële ore te sluit. Buys se artikel is hopelik die begin van ŉ groter debat rondom die hantering van die geskiedenis. AfriForum Jeug dryf vir die afgelope jaar ŉ veldtog om die dubbele standaarde wat tans in Suid-Afrika heers, aan te spreek. Ek het onlangs ook hieroor geskryf en ŉ reeks voorbeelde van hedendaagse dubbele standaarde op universiteite gelys. Jong Afrikaners sê al hoe meer vir mekaar “verbeel jou net as dit andersom was” wanneer ŉ swart mens iets rassisties kwytraak, sonder om ernstige gevolge te ervaar. Aanhitsing op sosiale media is ŉ goeie voorbeeld hiervan. Dit spruit waarskynlik voort uit die feit dat daar ook met dubbele standaarde na die geskiedenis gekyk word. Die Black Sash-leier, Jill Wentzel, het reeds in 1995 in haar boek, The Liberal Slideaway, gekla oor die feit dat liberales nie gebalanseerd na iets soos apartheid kan kyk nie. Sy het hierdie verskynsel beskryf as die “twintig-tot-twee reël”. Dit het kortliks behels dat liberale mense soos sy bewus was van die gruweldade wat deur ANC-aktiviste gepleeg is, maar dat hulle bang was om as rassiste uitgekryt te word indien hulle daarteen standpunt inneem. Gevolglik het mense by wyse van spreke eers 20 stellings oor die wreedheid van apartheid gemaak, voordat twee sinnetjies oor die ANC se gruweldade geuiter kon word. “Dit was soos om ŉ tafelgebed voor ŉ maaltyd te doen,” het Wentzel gesê. Jy kon nie iets negatief oor die ANC sê voordat jy nie eers behoorlik oor die boosheid van apartheid uitgevaar het nie. Buys verwys onder meer na ŉ bewering dat 76 mense tussen 1960 en 1991 in polisie-aanhouding gesterf het. Hoewel hierdie syfer om verskeie redes aanvegbaar is, moet dit steeds veroordeel word. Die syfer moes nul gewees het. Waaroor egter minder gereeld gepraat word, is die feit dat meer as 1 200 mense alleenlik tussen 1984 en 1992 doodgebrand is, byna die helfte van hulle deur die sogenaamde “halssnoer”-metode (necklace method). Die oorgrote meerderheid van hierdie moorde is deur ANC-gesinde aktiviste gepleeg en in teenstelling met wat dikwels beweer word, is daar bewyse dat verskeie senior ANC-leiers hierdie metode van struggle aangehits het. Vandag word mense wat niks met apartheid te doen gehad het nie, voorgehou as “apartheidsfigure” en veroordeel. Terselfdertyd word Andrew Zondo deur die ANC as ŉ held vereer, om maar een omstrede voorbeeld te noem. Zondo het nie veel meer gedoen as om ŉ bom in Amanzimtoti se Wimpy te plant en sodoende vyf onskuldige mense (drie vroue en twee kinders) te vermoor en ongeveer 40 beseer nie. Hector Pieterson, wat op 13-jarige ouderdom tydens die Soweto-opstande doodgeskiet is, is ŉ nasionale simbool. Aan die ander kant is iemand soos Nasie van Eck se naam grootliks verlore. Nasie is op driejarige ouderdom saam met sy ma en sussie vermoor toe hulle bakkie ŉ landmyn naby Messina afgetrap het. Die ANC het verantwoordelikheid vir die moorde aanvaar. Die sogenaamde marteling van ANC-aktiviste deur die apartheidspolisie se Vlakplaaseenheid word oor die wêreld heen betreur en veroordeel. Terselfdertyd hang daar tot vandag toe ŉ wolk van geheimsinnigheid oor die marteling van gevangenes wat in die 1970’s en 1980’s in die ANC se eie kampe gepleeg is. Toe Mandela destyds ŉ kommissie van ondersoek hieroor van stapel wou stuur, het Chris Hani en Jacob Zuma, wat by die kampe betrokke was, hom ernstig vermaan om dit nie te doen nie. Clive Derby Lewis, wat betrokke was by die moord op Hani, die leier van die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party, sit tot vandag toe in die tronk en word herhaaldelik mediese parool geweier. Lewis is deur die Waarheid- en Versoeningskommissie (WVK) amnestie geweier. Aan die ander kant is amnestie byvoorbeeld toegestaan aan Bassie Mkhumbuzi, Gcinikhaya Makoma en Tobela Mlambisa. Hulle was almal betrokke by die massamoord by die St. James Kerk in Kaapstad. Tydens hul WVK-verhoor het hulle getuig dat die Azanian People’s Liberation Army (APLA), waarvan hulle lid was, alle blankes as legitieme teikens beskou het en dat die 11 onskuldige kerkgangers wat deur hulle vermoor is, dus in hul opinie ook politieke teikens was. Hierdie dubbele standaarde word vandag steeds gehandhaaf, gedeeltelik omdat dit steeds in die media as sodanig voorgehou word. ŉ Senior joernalis het AfriForum se standpunt oor Andrew Zondo onlangs as “beledigend” en “ekstremisties” afgemaak. ŉ Afrika-korrespondent by ŉ internasionale mediamaatskappy het telefonies aan my gesê dat daar steeds rede is om ŉ massamoordenaar van onskuldige mense soos Zondo te vereer, “want hy het darem teen apartheid baklei”. Eric Arthur Blair (beter bekend as George Orwell) het gesê die mees doeltreffende manier om ŉ volk uit te wis, is om hul begrip vir die verlede te vernietig. Ons leef tans in ŉ era van algemene misleiding. Hierdie misleiding spruit hoofsaaklik voort uit ŉ wanbegrip van die verlede, waaroor daar nie genoeg gepraat word nie. “In ŉ tyd van algemene misleiding,” het Blair gesê, “kan dit ŉ daad van revolusie word om die waarheid te praat.” Miskien het die tyd aangebreek om die “twintig-tot-twee reël” in die asblik te gooi. Wat hierdie land nodig het, is minder misleiding en meer waarheid, ook oor die geskiedenis.