Hier is die 10 mees bedreigde dierspesies in SA(Argieffoto) Wanneer daar oor bedreigde diere in Suid-Afrika gepraat word, dink jy miskien dadelik aan iets soos die ietermagog of renosters, maar daar is verskeie ander diere, voëls en selfs amfibieë waarvan jy dalk nie eens bewus is nie. Suid-Afrika is nog altyd geseënd met ŉ wye verskeidenheid van dierspesies en pronk al jare as een van die 20 toplande vir sy biodiversiteit. Die deurlopende eksponensiële groei onder die menslike bevolking en ons toenemende vraag na grond, kos en water kan die prentjie egter vinnig verander. Talle spesies in ons pragtige land word daagliks weens menslike selfsug bedreig. Willie Labuschagne, voormalige direkteur van die Johannesburg Dieretuin, uitvoerende direkteur van die Nasionale Dieretuin in Pretoria en ook president van die World Association of Zoos and Aquaria, is al 50 jaar by verskeie bewaringsorganisasies betrokke en het met Maroela Media oor die tien mees bedreigde spesies in Suid-Afrika gesels. Volgens Labuschagne is die Wêreldbewaringsunie (International Union for the Conservation of Nature of IUCN) die enigste gesaghebbende organisasie wat die waarde van ŉ dierspesie kan bepaal. “Hoewel die swartrenoster as hoogs bedreig deur die IUCN geklassifiseer is, verskyn sy naam nie onder die tien mees bedreigde spesies van Suid-Afrika nie,” sê Labuschagne. Die IUCN het ŉ lys geskep waarin hulle melding maak van die mees bedreigde spesies van oor die wêreld. Die rooilys wat in 1964 gestig is, is die wêreld se mees omvattende inventaris van die globale bewaringstatus van biologiese spesies. Hier is die unie se tien mees bedreigde dierspesies in Suid-Afrika (sien infografika). “Hierdie spesies moet daagliks talle mensgemaakte bedreigings trotseer vir hul voortbestaan,” sê Labuschagne. “Die mens se teenwoordigheid in verhouding teenoor alle ander lewende organismes op aarde is klein, maar het ŉ vernietigende uitwerking op ons omgewing en grens aan ŉ ramp van ondenkbare gevolge.” Die grootste bedreigings vir dié dierspesies is die agteruitgang van hul habitat en verlies weens stropery en jag. Byna al die oorsake wat hierdie spesies tot uitsterwing stoot, is mensverwant. As hoofdrywers van diere-uitwissing, is dit ons verantwoordelikheid om hul uitsterwe te voorkom. “Daar was in ŉ stadium agt subspesies van die swartrenoster in die wêreld, maar vyf van hierdie subspesies het reeds uitgesterf. Die ander drie word in nasionale parke in Namibië, KwaZulu-Natal en Tanzanië bewaar.” Die volgende insetsel bevat vyf diere wat eg aan Suid-Afrika is, maar reeds uitgesterf het: Labuschagne sê die toekoms lyk tans nog donker. “Talle wetenskaplike navorsingsaksies dui daarop dat die aarde slegs 10 miljard mense kan onderhou, waarvan ons vanjaar reeds die agtmiljardmerk verbygesteek het. Laasgenoemde feit is absoluut kommerwekkend.” Labuschagne se eerste boek, The soul of a lion, reflections on a life lived with animals, is vroeër vanjaar gepubliseer. Hy vertel onder meer van sy indrukwekkende 50 jaar ondervinding met verskeie dierspesies. Enige natuurliefhebber sal Labuschagne se humoristiese wyshede en beskrywings baie geniet. Willie Labuschagne met sy eerste boek The Soul of a Lion (Foto: Janice du Plessis/Maroela Media) Labuschagne haal die volgende uittreksel aan uit sy boek: “Dit is onmoontlik om te weet hoeveel spesies die wêreld bewoon, maar sommige kenners beweer dat die getal by ongeveer 100 miljoen uitkom, waarvan slegs 1,5 miljoen van hierdie spesies ontdek en beskryf is. Dit is ook ŉ feit dat die meeste uitsterwes plaasvind onder spesies wat ons nie eens ontdek het nie, en dus nooit aan ons bekend sal wees nie. Daar word beraam dat ongeveer 150 spesies in die wêreld elke dag uitsterf. Dit is meestal mikro-organismes en ongewerwelde diere, waaronder insekte. Die IUCN berig oor 50 bekende spesies wat net in 2020 uitgesterf het.” Ten slotte laat bogenoemde feite ons met die volgende kwelvraag: leef die mensdom in gemak voort of fokus ons nou op ons mede-aardbewoners se voortbestaan? The soul of a lion is by al die bekende boekwinkels beskikbaar.