Groot geleenthede vir menslike verbruik van sojabone | Landbou
Sojabone. Foto: Johan Norval
Op 'n voedselberaad van die Verenigde Nasies wat binnekort gehou word, gaan aanbeveel word dat minder diereprodukte deel van mense se dieet moet vorm.
Op 'n voedselberaad van die Verenigde Nasies wat binnekort gehou word, gaan aanbeveel word dat minder diereprodukte deel van mense se dieet moet vorm. Dit bied 'n unieke geleentheid om sojaboonprodukte by verbruikers te bevorder, het prof. Hettie Schönfeldt van die fakulteit natuur- en landbouwetenskappe aan die Universteit van Pretoria gesê op 'n simposium oor sojabone vir menslike verbruik.
Sy het gesê daar sal egter belê moet word in navorsing en ontwikkeling sodat moderne tegnologie ingespan kan word om dít wat aan die verbruiker gebied word, te verbeter. Verbruikers moet ook bewus gemaak word van die voordele en dit moet aanloklik wees vir diegene wat let op die voedsaamheid, asook diegene wat hul sente omdraai.
Kenners op die seminaar was dit eens dat daar by baie verbruikers nog 'n siening is dat sojabone kos vir diere is en nie regtig geskik is vir menslike verbruik nie.
Schönfeldt het gesê dit is 'n verspeelde geleentheid as verbruikers nie ingelig word oor die verbruik van sojabone nie en as die gebruik daarvan in voedselprodukte weggesteek word. Dit is nou die ideale geleentheid om proteïene van verskeie bronne aan te beveel. Produkte wat sojabone bevat, kom in bykans elke winkelrak van 'n supermark voor.
Sy het gesê die ideale inname van droëbone of sojabone word geraam op 'n porsie per dag (10 kg per capita per jaar), terwyl die werklik inname tans minder as 2 kg per jaar is. Daar is dus baie groeipotensiaal daarvoor in Suid-Afrika. In die skoolvoedingsprogramme word sowat 9 miljoen kinders vyf dae 'n week gevoed en soja word gereeld in die vorm van maalvleis saam met pap en groente bedien.
Studie oor verbruikers se onkunde
Oor verbruikers se onkunde oor die gebruike van soja het Schönfeldt verwys na 'n studie wat gedoen is onder verbruikers in die hoërinkomstegroepe, tussen die ouderdom van 25 en 65. 'n Reeks produkte wat kerse, vissmeer, sjokoladesmeer, skyfies, ontbytkosse, melkpoeier, soppoeier, wors en maalvleis is voorgehou en net 27% het geweet soja kan in al die produkte voorkom.
Op 'n vraag oor hoe dikwels hulle soja eet, het 17% gesê nooit, 54% net soms en 10% daagliks. Meer as die helfte van die verbruikers het gesê hulle sal soja eet as daar maklike en smaaklike resepte daarvoor beskikbaar was en 11% het gesê hulle sal nie oortuig kan word om soja te eet nie.
Prof. LJ Grobler, 'n professor in meganiese ingenieurswese aan die Noordwes-Universiteit en 'n kenner van die verwerkingsproses van sojabone, het gesê die persepsie van sojabone het jare terug 'n knou gekry toe die eerste pogings wat soos maalvleis gelyk het, aaklig gesmaak het. "Baie sojaprodukte in die buiteland is feitlik gereed vir eet. Dit moet water geweek word of het min voorbereiding nodig. Ons moet die verwerking plaaslik tot by die finale produk neem en dit is waar die geleenthede lê."
Hy het gesê in hierdie stadium word hierdie plantgebaseerde vleisvervangende produkte ingevoer en ten duurste verkoop. As die koste van die grondstowwe en die verwerking in ag geneem word, behoort hierdie produkte net 60% van die prys van normale vleis te kos en nie andersom nie.
Prof. Wilna Oldewage-Theron, professor in voedingswetenskap aan die tegniese Universiteit van Texas in Amerika, het daarop gewys dat sojabone 38% proteïen en 18% olie bevat. Sy sê sojabone bevat meer kilogramme proteïen per hektaar as enige ander gewas. Sojaboonproduksie is 17 keer doeltreffender as enige ander bron van proteïen en gebruik ook die minste water.