Versindaba » Blog Archive » Carina van der Walt. Roetes
Thursday, September 10th, 2015 | Artikels, essays, e.a..
8 Kommentare op “Carina van der Walt. Roetes”
Drie prente, ‘n “streep” woorde, my nekhare rys toe ek by die einde kom! ‘n Groot gebeurtenis, sag en vinnig maar raak en roerend vertel. Mens sou nie van “padmakermiere” mog praat nie, maar oe, dit sou volgens my ‘n vreeslike mooi vergelyking kon wees as mens hierdie stukkie van Marais ken.
Om een stukkie te kies:
“Met die minste tekens van huiwering stap elke mier voort op die strooi met sy reusevrag. Somtyds slaan hy om, maar hy klou aan die brug met al sy pootjies vas en gaan oor, en altyd bring hy sy vrag in veiligheid en haas hom voort na die nes asof niks gebeur het nie.”
Baie mooi, Carina.
NS. Ek het lanklaas iets van Marais gelees, en ek wonder toe nou net (lees daar enige onderwysers hier op Versindaba?): Kry kinders darem êrens iets substansieel van Marais te lese voor hulle hul matriekopstelle skryf? Indien nie, is dit ‘n vreeslikheid! Hemel, om die natuur so pragtig eenvoudig raak en reguit te beskryf – wat meer wil mens hê van ‘n matriekopstel?!
@ Carina, ek het die vertelling roerend gevind. Daar is sekerlik so baie verhale wat nog geboekstaaf gaan/moet word deur hierdie vlugtelinge self, veral hulle wat vir oorlog en verwoesting moet vlug, alles moet agterlaat en die onsekere toekoms ingaan. Veral word die kinders geweldig getraumatiseer hierdeur. Marais se mierstorie is baie interessant!
@ Maria, ja, ek dink die hoërskole moet Versindaba in hulle kurrikulum laat opneem!
September 11th, 2015 at 8:32 am
“Facebook refugees” – ek het die volgende CNN artikel interessant gevind: http://edition.cnn.com/2015/09/10/europe/migrant-facebook-refugees/index.html
“When their boat ran into trouble at sea, al Beni said he and his friends called the Greek coast guard on their cell phone.
We have all of their numbers. We have GPS in our cell phones. We send them in WhatsApp and they come and save us,” he explained, referring to the popular phone messaging app.”
“Everything we need,” al Beni said, was being shared on Facebook, Twitter, WhatsApp and Viber.
The teenager said he was trying to get to Germany to continue his university studies, since the war had made higher education impossible in Syria. His brother was already there, having recently made the same journey with the help of smugglers.”
September 11th, 2015 at 9:49 am
@ Maria en Marlise: waarom “sou (Mens) nie van padmakermiere mog praat nie”, Maria? Ek vermoed matrikulante se kennis van Eugene Marais is beperk tot sy gedig “Winternag”. “Die siel van die mier” (1934) gee egter soveel interessante inligting oor (nie net miere nie, maar ook ander diere) byvoorbeeld die springbokkie se terrein die toktokkie se ‘menslike gedrag’ dat dit werklik oorweeg behoort te word. In elk geval sal dit lei tot ‘n herwaardering van die droeër dele van ons landskap. Ek verbaas my eintlik glad nie daaroor dat die enigste Belgiese Nobelpryswenner vir Letterkunde, Maurice Materlinck, daarvan verdink word dat hy plagiaat gepleeg het met Marais se voorpublikasies vir hierdie werk in sy eie “La vie des termites” uit 1926 nie.
September 11th, 2015 at 5:41 pm
Carina, politiese korrektheid het my gepootjie – ek was benoud om mense met miere te vergelyk. Ek sou dit seker ook meer volledig kon gestel het as “vergelyking vir die huidige migrasiefenomeen”. Die mier is egter ook ‘n metafoor vir hardwerkendheid, so die veelseggende “swart padmakermiere” het my ingehaal!
Ek merk tans aan 350 eerstejaar onderwysstudente se “English for academic purposes” opstelle hier in die Noordweste (Mahikeng) van die land (wat in drie weke afgehandel moet word!) en ek kan maar nie ophou dink aan die kwaliteit van lees- en skryfonderrig wat kinders op skool kry nie. Hopelik maak ek die studente bewus van die deurslaggewendheid van gehalte taalonderrig met die punte en kommentaar wat ek hulle gee – ek merk streng en preek baie (lg. sal ingekort moet word – ek begin uit tyd uit hardloop) – ek jil net jeeltyd “quality is the keyword!”.
Die een onderwerp is moedertaalonderrig. Skaarsheid aan bronne vir die Afrikatale is skynbaar ‘n groot faktor rakende die lewensvatbaarheid van moedertaalonderrig. (Dit is ‘n argumentatiewe opstel – hulle moes daarvoor of daarteen argumenteer.) Ek probeer troos deur voor te stel dat solank die moedertaal uitstekend en inspirerend aangebied word, is daar nie net hoop vir die oorlewing van hierdie sterk identiteitsbestandeel nie (argument vir die behoud daarvan), maar kan die gaping in beskikbaarheid van bronne juis ook aangespreek word.
“One school, one library!” (?!) is ‘n ander (idealistiese?) kreet wat ek gereeld gooi. (Die skooltjie waarby ek in Suid-Korea was se biblioteek is in die tweede jaar opgedateer, met hout leesstaandertjies de lot. Die biblioteek was, soos die skool, regdeur die jaar oop. As hulle dit kan doen, hoekom nie ons nie. )
September 12th, 2015 at 12:24 pm
@ Maria: slaan my om met ‘n tarentaalveer! Daardie tipe kontekstuele taalgevoeligheid is ek besig om te verloor, hoewel ek werklik dink Marais het niks anders bedoel as die konkrete miere nie. Ek ontdek elke dag opnuut wat die impak is van ‘n mens se omgewingsfaktore op sy eie gedrag en leeshouding.
September 12th, 2015 at 3:56 pm
Carina, natuurlik het Marais net die konkrete miere bedoel. Jou skrywe hier het Marais se “swart padmakermiere” vir my in ‘n metafoor vir die migrante verander – die “[p]arallelle tipe gedragspatroon” met aan die een kant die “twee beweegredes vir vlug: oorlog en armoede” en die reaksies daarop, en aan die ander kant die twee soorte gedrag wat die miere openbaar n.a.v. aan watter kant van die waterslootjie hulle hulle bevind. … As mens ‘n weg in ‘n soort kruisweg verander, dan “veroorsaak dit die grootste verbystering onder die padlopers” … ‘n teks is volgens Derrida in Che cos’è la poesia? (“What is poetry?”) ‘n soort kruisweg … jy word gedwing om par coeur/”by heart” te gaan … “a single trek with several tracks” … “someone writes you, of you, on you” … “What does the distress, STRESS itself, want? STRICTU SENSU, to put on guard. Whence the prophecy: translate me, watch, keep me for awhile yet, get going, save yourself, let’s get off the autoroute.” … Die krimpvarkie (hérisson) besig om die snelweg te kruis, rol ditself in ‘n bolletjie en wys sy penne die oomblik as hy die gevaar hoor naderkom … wat kan dommer as dit wees? Dit gaan die verstand mos te bowe … “You must celebrate, you have to commemorate amnesia, savagery, even the stupidity of the “by heart”: the hérisson. […] No poem without an accident, no poem that does not open itself like a wound, but no poem that is not also just as wounding. […] of you, from you, I want to learn by heart. […] when this ageless blind thing hears but does not see death coming.” Dis moeilik, maar ek onderbreek die erg onderbreekte aanhaling nou eers hier.
Styl is ‘n ander naam vir bruggie, “die onbelade mier is bang om hom op die brug te waag; die belade mier loop oor met ’n vrag wat die passasie honderd maal moeiliker maak. … “
Baie dankie vir “kofferkind”, Carina. Aangrypend.