Nuuskommentaar: Piet Retief – gepolariseer en verpolitiseerBetogers voor die hof in Piet Retief tydens ‘n vorige hofverskyning. (Foto: Tania Heyns) Die gemeenskap van Piet Retief beleef vandag ŉ swaar polisieteenwoordigheid met die beskuldigdes in die sogenaamde Pampoenkraal-saak wat weer in die hof verskyn. In dié stadium doen die beskuldigdes nog net aansoek om borgtog. Vanaf die eerste hofverskyning het die saak met betogings, sommiges gewelddadig, gepaardgegaan. Die ANC-vroueliga en die EFF was van die partye wat die eerste dag al daar was om die slagoffers en hul families te ondersteun. So ook het hul teenwoordigheid die saak van die begin af verpolitiseer. Twee uiteenlopende weergawes van die skietvoorval is deur onderskeidelik die boere en die betogers/plaaswerkers vertel. Daar is selfs nou videomateriaal wat blykbaar die polisie se getuies in die saak verkeerd bewys, deur te toon dat die Coka-broers wel in ŉ struweling met mekaar was. Dit is dié struweling wat na aanleiding van die boere se weergawe tot die skietvoorvalle gelei het. Sodoende is die saak hoegenaamd nog nie beslis nie – daar bestaan baie onsekerheid oor presies wat daardie dag gebeur het en waarom dit gebeur het. In die lig hiervan sou die redelike reaksie wees om vir die feite van die saak te wag voordat ŉ mens ŉ gepolariseerde mening daaroor aanneem. Tog voel die saak reeds gepolariseer en verpolitiseer – gegewe die politiek aan die orde van die dag tel die verpolitisering glad nie in die boere se guns nie. Dié vyf boere word aangekla van moord en aanranding van twee broers in Piet Retief. (Foto: Tania Heyns) Die staat en hoofondersoekbeampte in die saak het verlede week gevra dat die beskuldigdes nie borgtog toegestaan moet word nie ter wille van vrede en orde. Dit is eintlik ŉ versoek om die politiek rakende die gebeure swaarder te laat weeg as geregtigheid – hetsy die beskuldigdes skuldig of onskuldig is. Dit is versoeke soos dié wat jou laat wonder of politiekery die oogmerk van die hofsaak is of geregtigheid. Die saak herinner al hoe meer aan die Coligny-twee en selfs Elana Barkhuizen. Die een ding wat in albei sake gebeur het, is dat die lyne tussen rassepolitiek en geregtigheid so vervaag het dat politiek uiteindelik onder die vaandel van billike prosedures en geregtigheid deurgevoer is – dit ongeag die daadwerklike feit van onskuld in albei gevalle. Dit is moeilik om terug te kyk na daardie sake en te sê dat die onskuldige swart teenoor skuldige wit rassepolitiek nie ŉ deurslaggewende invloed op die aanvanklike uitkomste gehad het nie. In albei sake het die hof van openbare menings vroegtydige, rassepolitieke beslissings ongeag die feite van die saak gemaak. Die hele punt van oorhaastige beslissings komende van dié hof is dat blywende ongeregtigheid teen onskuldige partye gepleeg word – selfs al word hulle uiteindelik regtens onskuldig bevind. Sodoende lei die gepaardgaande rassepolitiek uiteindelik tot onreg, ongeag die waarheid of billike prosedures. Die Piet Retief-saak begin al hoe meer soos dít voel. Die saak is ook nog nie beslis nie – daarom is dit gevaarlik om nou al enige kant toe finale beslissings oor skuld of onskuld te maak. Tog is die saak reeds aan’t verander in ŉ rassistiese wit teenoor onskuldige swart voorval. Daar waar feite onduidelik of afwesig is, word dit in die narratief gevul met aannames dat wit mense altyd weens inherente rassisme skuldig is in rassewisselwerkings. (Foto: Tania Heyns) Dit is nie die eerste of laaste keer dat so iets gaan gebeur nie. Uiteraard gaan die wit partye soms skuldig wees. Soms gaan hulle onskuldig wees. Die punt is egter dat die daadwerklike feite van die saak al hoe minder gaan begin weeg in vergelyking met die politiek daarvan – veral namate die ANC, en EFF, rassepolarisering aanvuur en verdedig in die openbare gesprek. Namate die ANC in sy pligte as regering misluk, gaan hy die vlakke van rassepolitiek en -polarisering aanvuur. Solank die party se kiesers steeds kwaad bly vir wit mense, word die aandag van ANC-mislukkings afgetrek. Verder het die party weens die doelwitte van die Nasionale Demokratiese Rewolusie die regstelsel gevul met kaders wat lojaal aan hul ideologiese doelwitte sal bly. Sommige burokrate sal dit in blote apatiese getrouheid doen. Sommige burokrate sal dit militant toepas in ŉ poging om hul eie politieke loopbane te bevorder. Die feit bly dat daar in die soeke na sogenaamde rassegeregtigheid nog vele onregte gepleeg gaan word. Die ANC is getrou aan sy rasse- Marxistiese idees – hy gee regtig nie vreeslik baie om as onskuldige mense se lewe in die uitvoering hiervan verwoes word nie. Onreg moet daarom as ŉ gegewe aanvaar word. Die ANC vorm ŉ magsblok met al drie bene en vlakke van regering wat met die party se idees en kaders gevul is. Dit gaan daarom byna onmoontlik wees om as individu teen die staat in opstand te kom. Diegene wat as individue die staat se onreg probeer beveg, gaan regtig hulself vasloop teen die regering as allesomvattende magsblok. Die beste antwoord hierop is daarom om met ŉ opponerende magsblok te antwoord. Eerder as individuele optrede, gaan die sukses in die gemeenskap en gemeenskapsinstellings lê. Hoe beter georganiseerd en sterker gemeenskapsinstellings deur en vanuit die gemeenskap word, hoe beter word die kanse om as daadwerklike magsblok teen die regering se onreg op te tree. Indien ons as gemeenskap dié kapasiteit kan uitbou, het ons ŉ ál beter kans om onregte teen te werk. ŉ Mens gaan nooit alles wat sleg is, kan keer nie. Dié feit moet egter nooit tot ŉ tekort aan teenstand lei nie. Die geheim gaan eerder daarin lê om so sterk moontlik teen die regering te staan totdat hy nie meer die ongelooflike monopolie op mag het wat hy tans handhaaf nie.