Friday, 07 December 2018 08:25
Kersfeeskosherinneringe: Dít, knoop die ou knol van die Bronnie amper sy tong, is die tema waaroor hy wil hê ek vir die Kersuitgawe moet skryf.
Wie is ek, Vreethans van Heerden, dan nou om te wil staan stry? En ek onthou . . .
’n Langsaam gebakte wildsboud
Foto: Landbou Weekblad
Die Kersdagetes van my kinder- en jeugjare was ‘n oordadige gedoente: ‘n Baie aangename oordadige gedoente. Dis nou nie asof ons dit vreeslik breed gehad het nie, maar op Kersdag het Ma telkens met ‘n feesmaal van formidabele formaat vorendag gekom.
Die langtafel is met nog ‘n aangelapte tafel of twee ekstra lank gemaak. ‘n Goeie twintig of meer gesinslede, familielede en vriende het aangesit. En die Kerstafel het behoorlik gekreun onder die oorlaaide kosskottels.
Hoenderpastei soos Ma dit gemaak het
Ek span my onthouding nou in en dink diep terug aan een bepaalde Kersdag. Dit was in toet se jare toe ek net begin het om my eie skamele potjie in die stad te loop krap. Met die aansitslag by Ma se plattelandse Kerstafel, was die oordaad dadelik duidelik. Soos oorlede oom Fred Engelbrecht dit met sy brei-aksent gestel het: “Gedoriewaar! Hier vreet ek myself vandag behoorlik bevange.”
Uiteraard was daar bykosse in oormaat (die gebakte bruin poeding regverdig byvoorbeeld sy eie storie), maar ek bepaal my by die vleisfees wat daardie Kersfees op daardie langtafel voorgesit is. Gewoonlik het Ma ‘n snit van vark, soos ‘n gammon of boud voorberei, maar dié jaar lê daar ewe aardig ‘n heel, goudbruin-gebraaide speenvarkie, kompleet met appel in die mond en wortel in die dinges, op een vleisskottel.
‘n Kerskalkoen soos ou Cohen s’n
Die kalkoen wat ou Cohen met die konsessiewinkel klokslag voor Kersfees as geskenk vir my pa (‘miester Vên’, het ou Cohen hom genoem) gegee het, lê ewe bruin en ewe groot neffens die appelbekvarkie.
Ek onthou ook ‘n oondgebraaide lendestuk van bees, my ma se heel lekkerste hoenderpastei, beestong met mosterdsous en skaapboud van skaap, nie lam nie. Maar ek onthou veral die wildsboud.
Lendestuk van bees
Ma het in die bosveld grootgeword en baie van ons familie was toe nog bosveldboermense. Die rooibokboud het ná die jagseisoen geduldig in die vrieskas bly lê en wag op sy gloriedag met Kersfees.
Tot en met vandag, kan ek sonder skroom verklaar, het geen smaakliker wild- of dalk enige vleiskos oor my lippe beweeg nie.
In my besit is vandag nog ‘n klein rooi notaboekie waarin my ma allerlei gedagtes, dinge wat gedoen moet word en veral resepte opgeteken het. Ek is bly om te kan berig dat een van daardie resepte dié van haar wildsboud is en, in die gees van die seisoen, deel ek dit met julle. As jy dalk nie ‘n wildsboud het nie, in die Bronnie adverteer slagters wat hulle op wildsvleis toespits . . .
Gebakte bruin poeding
Die resep is in haastige skrif neergepen onder die hofie: “Rooibokboud – Suster.” My tannie Sus was my ma se ousus wat toe nog op die plaas in Limburg se bosveld gebly het. En ek haal die res- van die -ep aan:
* Een mooi, jong rooibokboud.* Twee koppies bruin asyn. * Eetlepel bruin suiker * Een vol teelepel swart peper. * Een vol teelepel fyn gemmer.* 250 g skaapstertvet of spek of varkvet. * Dosyn geskilde knoffelhuisies. * Twee koppies karringmelk. * Kwart koppie woestersous. * Halwe koppie blatjang – Mrs Balls. * Kwart koppie olyfolie. * Twee groot uie in ringe. * Sout en witpeper soos verlang.
Roer die asyn, swartpeper, gemmer, spek of vet en suiker saam in ‘n glasbak en laat staan vir ‘n uur:
Steek met skerp mes gate oral en alkant in boud en steek knoffelhuisie en stukkie spek of vet in elke gat
Meng karringmelk met asynmengsel in glasbak.
Plaas boud in houer wat goed seel en gooi karringmelkmengsel daaroor.
Sit in yskas vir drie of vier dae en draai boud twee keer per dag om.
Haal boud uit mengsel en droog dit goed af.
Stel oond op 140°C en laat boud tot kamertemperatuur terugkeer.
Sit uieringe onder in oondbak en sit boud daarop.
Gooi mengsel van blatjang, woestersous en olyfolie oor boud uit en voeg sout en peper by na smaak.
Met deksel dig op, sit bak in oond en los vir vyf ure.
Stel oond op 230°C, skep sous uit bak oor vleis en bak oop tot mooi bruin in warm oond. En siedaar!
Ek en Metgesel wens julle almal ‘n geseënde en vreetsame Kerstyd toe