Julie | 2013 | Slakkelak
Posted on 18 Julie 2013 by Slakkelak
So jaar terug het my ma gevra dat ek asseblief iets oor verlies skryf. Ek was egter nie gereed daarvoor nie, want ek was te verwese oor my eie verlies om buite daardie perspektief te kon skryf. Gister se skrywe oor die diepte van verwesenheid, en twee persone na aan my wat intense verlies ervaar met die verlies van 'n kindjie en 'n eggenoot wat terminaal is met kanker, het my laat besef dat ek nou aan Ma se versoek kan aandag gee. Die meeste soektogte met soekenjins wat op my blog beland het ook betrekking op die onderwerp, en ek hoop dat dit wat ek vir jou gaan sê vir jou vertroosting sal bring. Die skrywe oor verwesenheid gaan ook ingevleg word in hierdie stuk.
Verlies beteken om iets te verloor. Hoe jy reageer oor jou verlies gaan uiteindelik bepaal hoe lank dit gaan neem om daardie verlies te verwerk, wat die lengte van jou rouproses gaan bepaal.
Drie mense kan dieselfde ding verloor, maar elkeen gaan in sy eie uniekheid anders reageer oor die verlies. Een sal net kan skouers skud en ongeërg aangaan met sy lewe. 'n Ander een gaan hartseer wees oor die verlies, vir 'n tyd rou, en dan aangaan. Die laaste een is die een wat teen die grond geslaan word deur dit wat verlore is.
As mens nou daaroor dink, dan het die eerste een se ding wat verlore is, nie werklik saak gemaak vir hom nie en daarom is daar nie werklik 'n impak nie. Die tweede persoon is hartseer, want dit wat verlore is, het wel 'n betekenis gehad in sy lewe gehad, dit sal gemis word maar die verlies word gou verwerk. Die laaste een is die een wat verwese gelaat word deur die verlies, teen die grond, in 'n put waarvan die diepte kan verskil, omdat die verlies 'n baie groot impak het op die persoon se lewe.
Verwese… 'n Kort woord wat swaar gelaai is aan emosie. Verwese. Verslae. Verslaentheid. Hoe verwoord jy die diepte van verwesenheid?
Wanneer jy daar onder in die dieptes is, is dit donker. Dis koud. Dis alleen. Jy weet nie watter kant toe nie.
Die dag na ons huis afgebrand het, het een van my liewe sussies gevra wat ek nodig het, sy is in die winkel. Ek onthou dat my antwoord was dat ek te verwese is om dit te weet, want ek het alles nodig en ek weet nie wat die nodigste is nie. Verwese. Dis wat ek gevoel het. Enkel. Gesnoei tot 'n enkel tak.
Ek het geleer dat ons Vader leertjies het wat kan reik tot in die diepste van diepste putte van verwesenheid. Daardie lere word genoem: geloof, hoop, liefde. Dit kom van Hom af en Hy stuur familie, vriende, kennisse en vreemdes om die lere te help dra. Dit hang van jouself af of jy jou oë gaan oopdwing om die spatseltjies lig te kan sien wat saam met 'n leertjie kom.
'n Mens kan nie die diepte van verwesenheid verwoord nie, want daardie gevoel is 'n allesomvattende gevoel van totale verslaentheid. Dis persoonlik. Dis in die diepte van jou siel. Ek dink egter dat 'n mens die situasie kan verwoord wat gelei het tot daardie gevoel sodat jy dit kan verwerk. Jy kan jou oë oopdwing om die spatsels hoop en liefde te sien. Jy kan jouself oopmaak om dit te ervaar. Elke spatseltjie groei na meer lig totdat jy net op 'n dag besef dat daar weer takkies aan jou groei. Later selfs blare en klein blombloeiseltjies.
Dis waar dat die letsels van 'n intense snoei altyd daar sal wees, maar dit word oorgroei met nuwe bas om die seer weg te vat.
Glo my, daar is lewe na verwesenheid. Daar ís.
Dis so maklik om 'n kokonnetjie om jou te bou wat ander mense heeltemal uitsluit wanneer jy intense verlies ervaar. Dit is waar dat sekere gedagtes en gevoelens te privaat is om met ander mense te deel, en dis goed so. Mens hoef jouself ook nie heeltemal nakend voor ander te los nie. Daarvoor is God daar. Hy ken jou gedagtes en gevoelens sonder dat jy dit vir Hom hoef uit te spel. Maar laat Hom egter toe om mense te gebruik wat jou met 'n sagte, warm donskombers snoesig omvou. Haal uit jou kop onder die kombers, anders is dit 'n kokon en gaan jy die lig mis wat vir jou skyn, want as jy dit nie doen nie gaan jy in 'n dieper put val. Dis die put wat depressie genoem word.
Verwesenheid en depressie is nie vir my dieselfde ding nie. 'n Mens kan depressief wees sonder dat jy verwese is. Dit gaan ook nie oor hoe diep jou put is nie, maar dit maak saak wat jy doen om uit die put te kom. Gryp jy die lig of trek jy die kombers oor jou kop.
Een persoon kan 'n eggenoot verloor, platgeslaan wees daardeur en later weer trou. 'n Ander een kan dieselfde ervaar maar stap alleen die toekoms in. Dit beteken nie dat een van die twee hulle eggenote minder of meer liefgehad het nie. Elkeen doen wat reg is vir sy eie situasie en die geleenthede wat weer op jou pad kom. Een resep bak nooit dieselfde koek nie. Een koek het dalk net te lank gestaan voor dit oond toe is, 'n ander een se meel verskil en 'n ander een het botter en nie margarine, al het die resep gesê smeermiddel. Doen wat reg is vir jóú.
Hoe sien mens dan die lig? 'n Mens maak jou oë oop deur jou seëninge te tel, síén daardie silwerrandjie om 'n donker wolk. Dis 'n keuse wat jy moet maak, en nét jy kan dit maak. Gun jouself die leertjies van lig wat ander vir jou gee. Leer om net te sê: Dankie. Dankie sonder om onmiddellik iets te wil terug gee of terug doen. Net dankie. Later wanneer jy uit jou put is, dan is dit weer die tyd van gee. Gee sonder om iets terug te verwag, anders is dit maar net 'n ruilproses en nie gee nie. Vir my persoonlik was daardie konsep van ontvang baie moeilik om te aanvaar. Dis dalk een lewensles wat ek uit my eie verlies moes leer. Om net dankie te sê. Dis BAIE makliker om te gee as om te ontvang. Mense neem nie altyd jou menswaardigheid in ag wanneer hulle gee nie. Hou jou kop hoog wanneer dit nodig is dat jy net dankie sê, en as jy gee, dink aan die ander persoon se trots.
Wat leer ons uiteindelik uit verlies? Verlies is 'n geleentheid om weer vas te gryp aan God se ankertoue. Dis 'n geleentheid om te bou aan die enigste verhouding wat veronderstel is om saak te maak, wat ons so maklik laat glip. Dis 'n tyd om te bid vir die verwesenes. Moet nooit die krag van gebed onderskat nie, dit is die dikste ankertou met die grootste lig.
Vir elkeen wat verlies ervaar en verwese is, baie sterkte met jou pad. Gryp die leertjies en ankertoue, hoe gouer jy gaan gryp, hoe gouer gaan die put al vlakker word. Moet nooit vergeet dat verlies saamgaan met 'n rouproses nie. Wees bedag op die stappe in die rouproses, sodat jou oë kan oop wees om die leertjies en die lig te kan sien, sodat nuwe bas 'n letsel vorm en nie 'n bose sweer toemaak nie.
Categories: Omgee, Slakgedagtes, Slakverdriet	| Sleutelwoordw: Afskeid,brand,Dankbaarheid,dankie,Geduld,Geloof,God het jou uniek gemaak,Hantering van trauma,hartseer,Hoop,Keuses,krag van gebed,Rouproses,seëninge,verlies,vrede	| 2 Kommentaar
Posted on 17 Julie 2013 by Slakkelak
Verwese… 'n Kort woord wat swaar gelaai is aan emosie. Verwese. Verslae. Verslaentheid.
'n Facebook vriendin vra: "Hoe verwoord jy die diepte van verwese?"
Die dag na ons huis afgebrand het, het een van my liewe sussies gevra wat ek nodig het, sy is in die winkel. Ek onthou dat my antwoord was dat ek te verwese is om dit te weet, want ek het alles nodig. Verwese. Dis wat ek gevoel het. Enkel. Gesnoei tot 'n enkel tak.
Glo my, daar is lewe na verwesenheid. Daar is.
Categories: Omgee, Slakgedagtes	| 7 Kommentaar
Om te skep
Posted on 3 Julie 2013 by Slakkelak
Om te skep is deel van my. Om byna alles wat ek maak weg te gee, is ook deel van my. Dis maar hoe dit is.
Vir jaaaare het ek geglo daar is niks kunssinnig in my nie, nadat my standerd vyf onderwyser met vakkeuses vir die Hoërskool gesê het ek moet tog net nie daaraan dink om eers kuns as vak te oorweeg nie. Dieselfde onderwyser het 'n sprankie hoop in my gevestig deur te sê dat ek eendag 'n joernalis kan word…
Die eerste handwerk artikels wat ek kan onthou wat ek gemaak het was popklere. Ek was nie 'n popspeler nie, maar so af en toe het my ma ter aanmoediging 'n paar uitrustinkies geknip en dan het ek met die hand die dingetjie gemaak.
Die tweede artikel was 'n versierde wasgoedpennetjie wat ek onder leiding van sus Trisa gemaak het een vakansie in standerd vyf toe ek gaan help het met haar kleutertjie. Sy was hoogswanger en moes UNISA-eksamen skryf. Ek was seker maar naderhand ook maar verveeld.
Ousus Drinie wat vreeslik presies werk se houtsneewerk, naaldwerk, kwilts en ander was vir my 'n inspirasie om ook dinge te probeer toe ek ouer word.
Vir jare het ek my en my kinders se klere gemaak. Ek het tot my eie jeans gemaak. Deesdae is ek bietjie lui vir alledaagse klere, en dis nie meer goedkoper as 'n vervaardigde kledingstuk nie. Net vir spesiale geleenthede waar dineerokkies ter sprake is, word my naaimasjien nader getrek. My dogters gee die prentjie, en dan moet ma maak. Veral Marina stel my vernuf op die proef, want haar uitrustings moet uniek wees..
As jong vrou was ek 'n paar keer in die hospitaal met piep, en ek het elke keer die tyd benut en lappe gehekel vir my huis. Daai tyd is jy nog 'n dag voor 'n operasie opgeneem, en jy het daar gebly vir ten minste 'n week of langer indien jou maag nog nie sy behoorlike draaie gemaak het nie. Hoe anders is dit nie nou nie!
Toe FIMO klei in Suid-Afrika uitgekom het, was ek daar om ook op die wa te spring. Dit was in die tyd wat Printer's Trays in die mode was, en ek het die oulikste kreatuurtjies gemaak. Tot verkoop ook. Toe die mode bietjie taan het ek dit agterweë gelos. Polimeerklei is nou weer hoogmode onder handwerkers, veral in die skepping van gemengde media kunsartikels. In dieselfde tyd het ek krale met 'n ander tipe klei gemaak, geverf en verkoop. Vandag kan ek nie dink dat iemand daardie goed sou koop nie, maar mense het. En dit gedra.
Later het ek begin met pottebakkery om bietjie uit die huis te kom en die familie het elke jaar met Kersfees deurgeloop onder my pogings. Ek het vir my 'n wiel gekoop, met die langtermynbeplanning om later ook 'n oond by te koop op die plaas.
Nog voor ons weg is uit Pretoria het ek met loodglas begin nadat my vriendin Christelle my bekend gestel het daaraan, een van die aktiwiteite wat ek vir altyd sal doen. Glas is net iets besonders om mee te werk. Dit voel soms vir my soos sonde om 'n stuk glas in kleiner stukke op te sny. Nou het die familie nuwe geskenke gekry… en my plaaskombuis se kassies wat Roelf self gemaak het van hout op die plaas geoes is, is pragtig versier met vrugte. Ongelukkig het ek nie alles afgeneem nie en is dit nou verlore, behalwe in ons herinnering.
Deel van die pottebakkersoond se langtermyn beplanning was dat ek Glass slumping sou begin, maar helaas daai beplanning is na die maai toe ons huis met alles daarin afgebrand het en ek al my toerusting verloor het. Van my klein potjies wat ek nog gehad het, het oorleef, die glasuursel is natuurlik net nie meer dieselfde nie.
Rakuvuring se onvoorspelbaarheid is vir my 'n uitdaging, my pottebakkerjuffrou het elke jaar 'n Rakudag gehou. Dis iets wat ek weer kan doen, Raku-oonde is nie onbekostigbaar nie. My vriending Evette, 'n kunsonderwyser, het vir my 'n bietjie klei gegee en ek mag dit in haar oond gaan bak. In my kop het ek 'n sekere pot, Raku-gevuur, met insetsels van glas en piouter wat wag om 'n meesterstuk te word. Eendag… daai pot se tyd is nog nie hier nie.
My ma het altyd gebrei. Altyd. Winter- en somersaande is voor die radio en later die TV omgebrei. Om agt kinders toe te kry vir die winter was 'n allemintige taak… een wat sy sonder kla en mor gedoen het. Ekself is nie so lief vir brei nie, maar ek het darem vir my oudste kind babasokkies gebrei en 'n truitjie. Nogal een met kabels… Verlede winter het ek begin om vir elkeen van my sussies 'n serp te brei, maar die projek het begin kleintjies kry en nou het al die groot niggies ook elkeen een, en daar is vrek baie van hulle! Dit was lekker toe ek nou die dag 'n fotogekry om te wys hoe mooi 'n serp by 'n uitrusting pas.
Ek het natuurlik nie die kralemode oorgeslaan nie, dit bly steeds lekker om iets uniek te maak. My gunsteling om te maak is armbande, ek hou van klingels om my hand. Ek is ook gek na ringe en sou net voor ons huis gebrand het begin het met Art Clay Silver. Ek het al die toerusting al bymekaar gehad, ek moes net Pretoria toe ry om die silwerklei te koop. Eendag dalk… mens moet kan aanhou droom oor 'n volgende projek…
Een van die heel, heel lekkerste dinge wat ek nog ooit aangepak het is piouter. Dit, saam met glas en mosaïek, is media wat by my veelsydigheid pas. Die lekker is dat mens dit kan kombineer, jou verbeelding kan vry in die wind gaan dans. My beplanning is om in die Desembervakansie my nuwe kombuiskassies se venstertjies mooi te maak met glas.
Die gene van skep kom van my ma af. Vir jare en jare en jare was sy te besig om haar skeppingsdrang uit te lewe. Sy het as skoolkind baie mooi potloodsketste gemaak. Ek het haar ou skoolbloemlesing gehad wat sy self versier het met potlood en ink. Sy het nie eers geweet ek het dit gehad nie. Vir een of ander rede het sy een dag toe ek nog 'n kind was al haar skoolherinneringe probeer verbrand. Op 'n plaas is mens self verantwoordelik vir vullisverwydering of vernietiging as jy dit so wou noem. Ons klein goed soos papiere is in 'n drom gebrand en ek het op die brandende sertifikate en goed afgekom. Ek het die drom natgegooi en gered wat ek kon en al die jare weggesteek… tot dit tot as gebrand het op my eie plaas soos wat sy bedoel het daarmee moet gebeur.
Toe hulle dorp toe getrek het met 'aftrede' het sy begin lapverf doen. Net hierdie week het sy vir my een gegee vir my nuwe huis. Wat dit merkwaardig maak is dat dit gedoen is na 'n massiewe beroerte 'n paar jaar gelede wat haar verlam aan die regterkant gelaat het. Sy het egter geoefen het totdat sy weer die gebruik van haar hand teruggekry het. Nie honderd persent nie, maar sy kan weer verf, rumatiekhande daarby of nie.
My susters en broer is almal skeppers van iets. Woorde, houtsnee, kwilt, krale, borduurwerk, naaldwerk, mosaiëk, piouter, lapverf, skilder, kruisiesteek, miniatuur geweertjies, lampe met wildshorings en nog meer. Party aktiwiteite het meer as een skepper, maar elke aktiwiteit het 'n meester na wie se werk jy kan opsien.
Na die huis gebrand het, was een van die eerste dinge wat Roelf vir my gesê het om te gaan koop 'n vel piouter en gereedskappies. Die terapie in die maak van iets is onvervangbaar in my lewe en ek kan dit aanbeveel vir enige persoon wat deur 'n trauma gaan. Dit gee jou iets om op te fokus, al wat jy aan moet dink is daardie blommetjie wat jy versigtig moet uitdruk. Dit gee jou hoop wanneer jy die vordering van iets mooi te sien. Dit gee jou weer eiewaarde en 'n doel om te wil aangaan.
Vandag weet ek dat as iets in jou hart geplaas isen jy WIL dit doen, dan KAN jy. Jy moet net die eerste stappie vat.
Netnou gaan ek my eerste stappie vat met waterverf. Ek weet dis 'n moeilike medium, maar dis wat ek wil doen. Olieverf staan my nie aan nie, en ek wil nie akriel doen nie. Ek wil WATERVERF doen.
Categories: Familie, Slakgedagtes, So doen Slakke dit	| 12 Kommentaar
Piouter blommetjies vir my ma se teeblikkies
Posted on 2 Julie 2013 by Slakkelak
iBoké Crafts ... Kobie's Crafts
Daar is so min wat mens vir iemand kan gee wat min plek het. Daarom het ek besluit om vir my ma se 79e verjaardag net iets by te voeg by bestaande items in haar aftree-oord kombuisie.
Wanneer ek aan haar dink, dink ek aan blomme. Sy is baie, baie lief vir blomme en het in moeilike omstandighede 'n lushof vir haarself geskep om in te ontsnap. In bar klipperige grond, teen 'n steil helling, het sy self terrasse gebou met klip. Kruiwa vir kruiwa. Sy het water met emmers aangedra totdat sy leivoortjies gekry het om haar geliefde plante nat te lei.
Plate pronkertjies in skakerings van pienk en pers se geur is vasgelê in my diepste onderbewussyn. Die vrolikste Namakwamadeliefies se geur klou taai aan my vingers vas. Aan die einde van die seisoen het ek altyd vir haar die saadjies geoes, en dit het 'n kenmerkende taai…