21 dae voor Eskom bankrot isFoto: Reint Dykema Eskom het 21 dae oor voordat hy bankrot is, het die Mail & Guardian Vrydag berig. Lynne Brown, minister van openbare ondernemings, het die “druk van die maatskappy se likiditeitsposisie” bevestig. “Eskom sal teen die einde van Januarie nie meer geld hê nie,” het sy aan die Mail & Guardian gesê. “Die kwessie moet nog aangeroer word.” Intussen het Eskom Vrydag gesê sy finansiële probleme is deels verantwoordelik vir die kragonderbrekings in die land. “Eskom het finansiële probleme. Ons is tans in gesprek met die regering om ons uit die finansiële verknorsing te red,” het Khulu Phasiwe, woordvoerder van Eskom, gesê. “Ons het verlede jaar aangedui dat ons R50 miljard vir bedryfskwessies benodig om die werk voort te sit.” Phasiwe het gesê die regering het aangedui dat hy Eskom met ŉ kontantinspuiting van R20 miljard sal help, maar dit is nie genoeg nie. Die maatskappy oorweeg ŉ aantal opsies om die res van die geld te bekom wat hy benodig om die werk by die Medupi-, Kusile- en Ingula-kragstasies af te handel. Hy het gesê Eskom het reeds verbande in plaaslike en internasionale markte uitgereik en het ander instansies genader vir befondsing. Europa en die Afrika-ontwikkelingsbank het reeds geld aan Eskom geleen. “Ons benodig die geld om seker te maak dat ons die projekte klaarmaak,” het Phasiwe bygevoeg. Hy voer aan die finansiële probleme is deels verantwoordelik vir die voortslepende beurtkrag. “Ons het geld nodig om onderdele aan te skaf vir instandhouding, maar dit is nie die enigste rede nie. Instandhouding word al van 2010 af uitgestel.” Die netwerk is ook onder erge druk omdat Eskom nie oor nuwe kragopwekkingskapasiteit beskik nie, het Phasiwe bygevoeg. Bestaande kragopwekkers raak onklaar omdat instandhouding uitgestel is en onbeplande kragonderbrekingsplaasvind. Eskom het aangekondig hy pas Vrydag fase 1-beurtkrag toe tussen 11:00 en 22:00. Dit is nog nie duidelik of hy oor die naweek ook beurtkrag gaan toepas nie. Twee kragopwekkers het Woensdag onklaar geraak. Eskom het in daardie stadium gewaarsku dat kragonderbrekings toegepas sal word om seker te maak dat die stelsel nie in sy geheel sal ineenstort nie. Slegs een van die kragopwekkers is intussen herstel. Die eerste eenheid van Medupi sal na verwagting in die eerste kwartaal van 2015 gesinchroniseer word, maar sal na verwagting eers in Junie begin elektrisiteit verskaf. Kusile sal na verwagting in Junie 2016 begin elektrisiteit verskaf. Eskom het op 5 Desember fase 3-beurtkrag toegepas, maar Tshediso Matona, uitvoerende hoof van Eskom, het op 8 Desember ontken Eskom beleef ŉ krisis.