January | 2016 | Bo-Karoo
Posted on January 19, 2016 by Leonette Smit
Soos wat die nuwe skoolkwartaal aanbreek, verskyn Andrew (name is verander om identiteit te verbloem) weer klokslag by die voordeur. Die hele Desember het ek hom nie gesien nie. Hy was blykbaar in Carnarvon vir die skoolvakansie en verseker my hy het Graad 1 geslaag.
"Het Doeminie nie vi my ietsie om te eet'ie, of 'n vyfrandjie vi bietjie meel?" Hy's so klein soos een van my kleinseuns en ek vind dit bitter moeilik om hom weg te stuur sonder iets. Maar ek weet dis waarom hy elke dag weer terugkeer.
"Hoekom is jy nie in die skool nie?" Dis 11uur. Die tweede dag van die nuwe kwartaal.
"Ek was byrie skool. Ma' ons'et vroeg uitgekom."
Gedagtig aan sy oorspronklike storie dat sy pa en ma op 'n plaas werk en dat die mense in die woonbuurt wat na hom moet kyk, gedurig gesuip lê, het ek en Johan al die maatskaplike werkster probeer opspoor om raad te vra. Maar helaas…
"Kom ons laai hom in die bakkie en vat hom na sy huis toe, dat ons kan sien onder watter omstandighede bly hy" is Johan se voorstel.
Johan doen die aanvoorwerk: "Vat ons na jou huis toe."
"Nee, Doeminie, my pagoed en magoed is albei afgedood."
"By wie bly jy dan?"
"By my se oupa en ouma."
"Nou vat ons soontoe."
Terwyl Johan die bakkie uit die garage trek, gryp ek gou 'n halwe piesangbrood uit die vrieskas. Kan dit nie oor my hart kry om die kind sonder iets te laat gaan nie.
"Hier op, Doeminee." "Jy meen, links?" "Hier af, Doeminie." "Regs, sê jy?" En so ry ons kruis en dwars deur die woonbuurt. Op paaie waar ons alreeds vroeër oor is.
Skielik stop hy ons. 'Hie'so Doeminee." Hy wys na 'n modderhuisie waarvan die plankdeure dig gesluit is. "Lyk my hulle het geloep." Hy spring uit en gaan ruk aan die deure. "Nee, hulle issie mee hierie."
Die buurvrou staan nuuskierig nader. Ons groet net op 'n afstand, maar ek knoop nie 'n geselsie aan nie. Andrew vat die pad met sy halwe piesangbrood en gaan sit agter 'n hoop stene om te eet. Ons vat maar weer die pad huis toe. Skaars weggetrek of 'n man wat van vooraf aankom, wys ons moet stop. "Dis my huis daai. Wie soek julle?" Ons verduidelik dat Andrew gesê het dis waar hý bly.
"Nee, Andrew se ma bly da' naby die Volle Evangelie. Dis my huis daai."
Ek stap weer terug na Andrew toe. Die buurvrou het als gestaan en uitluister. "Dis Andrew daai. Sy magoed is Fiena Boon, bly da' by sy oupa en ouma" en sy wys in die rigting van die Volle Evangeliekerk. "Hy moet nog in die skool wees. Onse kjenners is nog'ie uit nie."
"Klim, Andrew, wys nou vir ons die regte huis waar jy bly." Hy klim. Klou sy broodjie styf vas. Wys die regte pad. Ons stop voor nommer 382.
Sy ma maak die agterdeur oop. Sy't 'n vadoek in die hand. "Kan ek help, Doeminie?" Sy weet blykbaar wie ons is, al het ons nog nooit ontmoet nie.
Ons verduidelik dat ons gekom het om te sien waar Andrew bly en of hy versorg word, want hy kom vra elke dag kos.
"Ek's juis besig om ietsie te maak, Doeminie, ek was net nog heeloggend doenig hie' innie huis. Ma' ons het dittie breed nie. Skuld so baie vir Lewis Stores. Maar hie ís kos, Doeminie." (Ek moet nog iemand ontmoet wat nié vir Lewis Stores iets skuld nie…)
"Hoekom is hy nie in die skool nie? Hy sê hy was skool toe maar hulle het vroeg uitgekom." Die oupa staan ook nuuskierig nader. "Môre Doeminie." Almal in die woonbuurt, lyk dit my, weet wie ons is.
"Nee sien, die onderwyser het hom blou-oog geslaat gister. Ek wil nog skool toe om mettie hoof te ga' praat." Die stories klop nie.
Met dié kom die ouma om die huis geskuifel met 'n loopraampie. Met een oogopslag kyk sy my deur – my skoengrootte, my rokgrootte, seker ook my borsmaat… Sy steek haar hand na my toe uit en ons groet. "Het Mevrou dan nie vir my 'n ou paar skoene nie…?"