Syroete - Wikipedia
Syroete: Die roetenetwerk van Chang'an-Tianshan-Korridor*
Die syroetes van Suid-Europa deur Arabië, Somalië, Egipte, Persië, Indië en Java tot by Sjina. Die landroetes is rooi en die seeroetes blou.
Kasakstan, Tadjikistan, Volksrepubliek van Sjina
2014 (38ste Sessie)
Die Syroete was ’n netwerk karavaanroetes deur Sentraal-Asië, waarlangs eeue lank handel gedryf is tussen die Midde-Ooste en die gebiede om die Middellandse See aan die een kant en Sjina en Oos-Asië aan die ander kant. Dit was van die klassieke oudheid tot die laat Middeleeue ’n belangrike verbinding tussen Oos en Wes.
Die eerste persoon wat die naam Syroete (Duits: Seidenstraße) gebruik het, was die Duitse geograaf en ontdekkingsreisiger Ferdinand von Richthofen in 1877.
Die Sentraal-Asiatiese deel van die Syroete is al omstreeks 115 v.C. deur die Han-dinastie gebruik. Die handel oor land het in die Middeleeue afgeneem toe seevervoer belangriker geword het. Die Syroete is in 2014 deur UNESCO as wêrelderfenisgebied gelys.
2 Die ligging van die Syroete
2.1 Sjinese handelsentrums
2.2 Noordelike roete
2.3 Suidelike roete
Handelsware[wysig | wysig bron]
Die Syroete is so genoem omdat sy uit die Ooste, toe ’n kosbare tekstiel en handelsitem, met dié roete langs na die Weste vervoer is. Twee Nestoriaanse monnike het in 552 sywurms in hol kieries na die Bisantynse Ryk gesmokkel en hierna was die vervaardiging van sy nie meer tot die Sjinese beperk nie, maar kon dit ook in die Weste vervaardig word.
Op die roetes kon talle handelsware vervoer word, veral sy, satyn, muskus, robyne, diamante, pêrels, porselein, papier, rabarber, vrugte, perde en buskruit. Terselfdertyd is opvattings, idees, siektes en kultuur met die roetes versprei.
Vanweë die vervoer van ander produkte het dele van die Syroete ook ander name gekry, soos die Wierook- en die Teeroete.
Die ligging van die Syroete[wysig | wysig bron]
Hoewel die naam Syroete soos net een roete klink, het daar deur die loop van die eeue verskeie roetes bestaan en is verskillende roetes terselfdertyd gebruik. Dit wek ook die indruk dat dit ’n lang pad was, maar min reisigers het die hele roete afgelê.
Dit het ontstaan deurdat Sjina en die Midde-Ooste al hoe nader na mekaar toe uitgebrei het. Alexander die Grote het tot diep in Asië deurgedring, en die Romeine tot aan die Eufraat-rivier. Aanvanklik het die Xiongnu-volk in Sjina handel bemoeilik en die Syroete gesluit. Sjinese ontdekkers het waarskynlik wel die roete verken en die Grieks-Bactriese gebiede omstreeks 300 v.C. besoek. ’n Ander Sjinese ontdekker, in diens van generaal Pan Tsau, het glo ook na Persië gereis. Berigte het Sjina bereik oor die groot ryk Ta-tsin (Rome) wat baie ryk en magtig was en graag met Sjina wou handel dryf. Omstreeks 150 n.C. sou ’n klein Romeinse geselskap selfs Annam besoek het met wierook en goud vir die Sjinese keiser. Hierdeur het gereelde handel ontstaan.
Die kontinentale roete vanaf die handelsentrums in Noord-Sjina word verdeel in die noordelike en die suidelike roete. Die noordelike roete het deur die Bulgar-Kiptsjak-sone na Oos-Europa en die Krim-skiereiland geloop, en van daar deur die Swartsee na die Middellandse See.
Die suidelike roete het deur Turkestan-Khorasan en Iran na Mesopotamië geloop en van daar na Antiochië aan die Middellandse See.
Stede op die Syroete is: Antiochië, Damaskus, Bagdad, Isfahan, Merv, Konstantinopel, Balkh, Samarkand, Tasjkent, Kashgar, Ürümqi, Xi'an en Hotan.
Sjinese handelsentrums[wysig | wysig bron]
Vanaf die handelsentrums van Noord-Sjina was daar ’n noordelike en suidelike roete om die Taklamakan-woestyn en die Nuur-meer.