MAAR as jy 'n jaar gelede R1000 se wyn gekoop het, alles opgedrink en die bottels ingeruil het, sou jy nou R214 gehad het.
Hoe het die oumense dit nou weer genoem? ’n Gemakshuisie. Is dit nie presies wat die toilet eens op ’n tyd in so baie Afrikaner-huise was nie? ’n Klein oord van gemak, waar jy die natuur sy gang kon laat gang terwyl jy deur ’n ou Reader’s Digest blaai of sommer net staar na die foto van Tafelberg – soos gesien van Bloubergstrand af – op die almanak agter die deur.
Wat het ons dit ook eens genoem? Die troon. Jy het daar op die snoesige troon gesit, met ’n stapeltjie voos tydskrifte langs jou op die vloer en ’n daddy longlegs-spinnekop bokant jou teen die plafon. En nie net oor die troon se sitplek was ’n gehekelde oortreksel nie. Daar was ook een oor sowel die toiletbak- as die spoelbak se deksel.
O, en moenie daardie ekstra toiletrol vergeet wat altyd op die troon gestaan het nie – die reserwerol. Party vrouens het selfs ’n oortreksel vir hierdie reserwerol gehekel. Dit was asof party dit ’n persoonlikheid wou gee, want soms het hulle daardie oortreksel ’n gehekelde gesiggie en sulke slap arms en bene gegee. Soos ’n impakspeler, soos Brok Harris op ’n Saterdag op Nuweland, het die reserwerol daar op die bak gewag.
In party toilette het ook ’n gehekelde houer met vyf of ses bykomende reserwerolle gehang – ’n gerusstellende gesig vir die dag waarop Ma of Ouma dalk besluit om in die kombuis met ’n kerrie te eksperimenteer.
Op ’n manier is dit gepas dat jy die reeks oortreksels dikwels op ’n kerkbasaar kon koop. Dit was asof die kerk ook eens betrokke was by die inrig van die toilet – die Christelik-Nasionale toilet. (Tussen daardie ou tydskrifte was ook altyd ’n ou Kerkbode en Voorligter.)
Min sulke toilette se deur kon sluit, wat soms ’n probleem was – veral wanneer die dowe Oupa met sy kierietjie teen die deur kom kap en nie hoor hoe jy “Besigggg!” gil nie.
Soms was daar ’n styf opgerolde stukkie toiletpapier in die sleutelgat gedruk. Dit het my altyd met effens ander oë na die huismense laat kyk, en laat wonder: Wie is die een wat die ander in die toilet probeer afloer?
Min huise se toilette kan deesdae nie sluit nie. Min toilette het nog ’n lekker gehekelde oortreksel oor die sitplek. Die toilet in die moderne Afrikaner-huis is deesdae minimalisties gedekoreer: ’n toiletrol teen die muur, ’n borsel in die hoek. Dis al.
Die toilet is nou ’n plek om in zen-agtige eenvoud te doen wat jy nie kan vermy nie. Die troon het ’n tregter geword.
Die agent sê aan die Boer: “Meneer, ek soek ’n naamlys van jou werkers en hoeveel jy elkeen van julle betaal.”
“Hy verdien sowat R100 ’n week, maar betaal vir sy eie verblyf. Ek koop darem elke Saterdagaand vir hom ’n bottel Brandewyn sodat hy kan byhou ('cope') met die boerdery. My vrou laat hom ook soms toe om by haar te slaap.”
Die vliegtuig het pas opgestyg. Een manlike passasier sit en byt sy vingernaels en vee heeltyd sweet van sy voorkop af. 'n Lugwaardin sien hom raak en sê: 'Meneer, kan ek vir u iets van die kroeg af kry om u te kalmeer?' Die man knik instemmend terwyl hy vreeslik bewe. Sy kom met 'n drankie en hy sluk dit haastig af. Tien minute later sien die lugwaardin dieselfde man erg bewe en sy naels byt. Sy bring hom nog 'n drankie wat hy ook haastig afsluk. 'n Halfuur
Kallie het met Mike gepraat omdat hy dikwels so dikvellig is. Mike het beloof om te verbeter. Nie lank daarna nie kry Mike dit gereël om by 'n meisie te gaan kuier. 'n Uur later is hy weer terug by Kallie. 'Hoekom is jy so vroeg terug?' wil Kallie weet, 'Was jy weer dikvellig en toe jaag sy jou weg?' 'Nee,' antwoord Mike, 'Ek was juis sensitief. Ons het net 'n rukkie gesit, toe begin sy van die ligte afskakel. Toe weet ek dis nou tyd vir my om te loop.'
Die Belg hoor hy is verplaas na Suid-Afrika en is baie ontsteld daaroor, want hy het gehoor van al die moorde, diefstal en skakings. Toe hy agterkom die ou wat langs hom in die kroeg sit, is 'n Suid-Afrikaner, vra hy hom dadelik uit. 'Nee, man, ou pel,' sê die Suid-Afrikaner, 'Suid-Afrika is 'n lekker plek om te bly. Jy kan
gratis vir jou 'n huis enige plek gaan opslaan, jy hoef nie te kan lees en skryf om matriek te slaag nie, en as jy jou werk verloor sluit jy aan by die ANC en word 'n parlementslid.' 'En,' vra die Belg, 'wat voor werk doe je?' 'O, ek?' sê die Suid-Afrikaner, 'Ek is die rear gunner op 'n broodafleweringswa.'
'N MAN loop in die park waar hy 'n vrou op 'n bank sien sit met 'n hond wat langs haar lê. Hy is baie lief vir honde en wil die hond streel, maar eers vra hy haar: "Mevrou, byt jou hond?"
Die man vryf oor die hond se kop, maar die dier hap sy hand dat die bloed loop. Woedend skree hy vir die vrou: "Ek dog jy sê jou hond byt nie!"
’N SUID-AFRIKAANSE toeris in Groenland wil graag die yswoestyn oorsteek met ’n slee wat deur ’n sterk sleehond getrek word. Hy huur dus ’n hond met ’n slee en die nodige toerusting, maar hy weet nie so reg hoe om die dier aan die loop te kry nie.
Die hond staan ingespan voor die slee en wag, en die Suid-Afrikaner klim op die slee. ''Sjoe,'' sê hy, en die hond begin loop. ’n Entjie verder die yswoestyn in sê die man: ''Sjoe-Ai Me 'Nsig Da Rem'', en die hond laat waai oor die ys.
Skielik sien die man egter ’n reusagtige afgrond voor hom opdoem. En paniek pak hom beet. Hy het vergeet wat hy moet sê om die hond te laat stilstaan. Hy weet dat hy hom saam met die sleehond te pletter gaan val, en hy het nog net tyd vir ’n skietgebedjie. Aan die einde daarvan sê hy: ''Amen'' -- en wonder bo wonder, die sleehond gaan staan botstil. Vlak voor die rand van afgrond steek die dier in sy vier spore vas.
Waarom behoort 'n vrou te begeer om in haar volgende lewe 'n beerwyfie te wees? Wel, as jy 'n beerwyfie is, VERWAG jou maat van jou om knorrig te wees as jy wakker word, om hare op jou bene te hê en om vet aan jou lyf te hê...
Die vliegtuig van die Zimbabwiese lugredery is gereed om van die Harare-lughawe op te styg, maar kom nie sover nie. Die vlieenier laat die beheertoring weet: 'Ons kan nie opstyg nie. Daar lê 'n dooie bok op die einde van die aanloopbaan.' Beheertoring: 'Roger. Ons sal dadelik die caterers laat weet om die bok te kom verwyder.'
Die onderwyseres gee haar graad 5's 'n werkopdrag: Hulle moet hulle ouers vra om hulle 'n storie met 'n les aan die einde daarvan te vertel. Die volgende dag kom die kinders toe terug en begin een vir een hulle stories te vertel. Vinesh sê: 'My pa is 'n hoenderboer en ons het baie broeihenne. Eenkeer het ons die eiers in 'n mandjie op die kar se voorste sitplek gesit om dit mark
Volgende is dit klein Sipho se beurt. 'Ons het nou-die-dag berg toe gestap en toe sien ons 'n muis wat uit sy gaatjie kom.' 'O?', vra die juffrou,
'En wat is die les van die storie?' 'Die berg het 'n muis gebaar, Juffrou!' sê Sipho. 'O, jaaa, dis seker waar,' sê die onderwyseres.
Volgende is dit klein Kosie se beurt. 'Juffrou, my pappie het my vertel van Antie Susanna wat verlede jaar op hulle plaas aangeval is. Toe sy hoor die alarm by die heiningdraad gaan af, toe besef sy hulle gaan die duur bottel brandewyn steel wat sy nou net op die dorp vir oom Koos as 'n present gekoop het. Toe drink sy gou die bottel leeg. Toe vat sy die haelgeweer, patrone en 'n vleismes en wag hulle by die deur in. Toe hulle inkom in die huis, skiet sy vier met die haelgeweer dood, steek twee dood met die kombuismes, en slaan die laaste een katswink met die vuis!' 'Oe, maar dis vreeslike storie!' roep die onderwyseres uit, 'Watter soort van les kry jou pappie uit so 'n aaklige storie?' Kosie antwoord: 'Bly ver weg van Antie Susanna as sy gesuip is!'
KLEIN KOOS moet tydens ’n tekenles op skool ’n hond teken wat besig is om hondebeskuitjies te vreet. Skaars het sy onderwyser hom egter die opdrag gegee, of Klein Koos sit tevrede agteroor en verkondig: ''So ja, ek is klaar.''
Die Koei is n soogdieg. Hy is ook n huisdier. n koei is orrals. n koei het n baie fein reik - jy reik hom oor die jele plaas. Ageran die koei sit die stert. An die een kant van die stert sit die pint van die stert wat die kwas genoem word en an die anner kant sit die koei. Die koei gebruik die kwas om die fleije van haar weg te hou anners val hulle innie melk.Vooran die koei sit die kop. Daar groei die hoorings. Die kop hou ook die bek vas. Tissen die stert en die kop sit die koei.
onner die koei en trek die toutjie. Dan kom die melk. As die gras goed is, is die melk goed. As die gras sleg is is die melk sleg. As die donner-weer in die lug is is diei melk weg. As dit n ou koei is is die melk suur. Dit is baie goekoop om n koei aan te hou want jy gee hom net eenkeer kos, dan kou hy twee maal. Die man van die koei is die os. Dit lyk soos die koei maar daar hang net nie melk aan hom nie. Om os te se is nie n vloekwoord nie.
Die plaaslike regter is 'n vrou wat geen nonsies vat ten opsigte van haar status nie. Eendag verskyn 'n ou dame voor haar as getuie.
'n Dominee moes een Sondag die diens op 'n verafgeleë plattelandse dorpie lei en ry toe reeds Saterdagmiddag deur en gaan by een van die ouderlinge tuis. Sondagoggend toe die gasvrou hom nooi om te kom aansit vir ontbyt bedank hy daarvoor en sê hy sal liefs nie ontbyt nuttig nie, want hy het ondervind dat
Die kroegman se nuuskierigheid raak te veel vir hom, en hy vra vir die 'hoofblondine' waaroor die 51 dae storie gaan.
Sy antwoord hom: "ons vyf het nou net 'n legkaart klaargebou. Op die boks staan 2 tot 4 jaar, maar ons is baie trots op onsself, want ons het hom in net 51 dae klaargebou !"
Hiermee dien ek amptelik my bedanking as volwassene in. Ek het besluit om weer al die verantwoordelikhede van 'n agtjarige te aanvaar. Ek wil McDonald's toe en dink dat dit 'n 4 ster restaurant is. Ek wil weer stokkies oor 'n reën poeletjie laat seil en 'n sypaadjie pak met klippe en aan-aan speel. Ek wil weer dink dat Smarties beter as geld is want jy kan die goed eet. Ek wil op 'n warm somersdag onder 'n groot skaduboom lê en saam met my pellies lê en droom met 'n grassie innie kies. Ek wil weer terugkeer na 'n tyd toe die lewe eenvoudig was , jou kennis beperk was tot kleure, maal- en deel-tafels en Siembamba. Al wat jy geweet het was om gelukkig te wees want jy was salig onbewus van al die dinge wat jou moes ontstel of laat worrie soos vrypuisies byvoorbeeld. Ek wil weer dink dat die lewe goed en regverdig is, en dat almal eerlik en opreg is. Ek wil weerglo dat enigiets moontlik is. Ek wil salig
onbewus wees van die kompleksiteite van die lewe en weer opgewonde raak oor die klein goedjies in die lewe soos gekleurde popcorn. Ek wil weer eenvoudig lewe. Ek soek nie dae wat bestaan uit computers wat crash nie, berge papierwerk, nuus wat depres nie , hoe om meer dae in die maand te hanteer as wat daar geld in die bank is nie, doktersrekeninge, skinder, siektes, en die verlies van geliefdes. Ek wil weer glo in die krag van 'n glimlag, drukkies, 'n vriendelike woord, die Waarheid soos wat dit in die Begin bedoel was, regverdigheid, vrede, drome, die verbeelding, die mens sonder sy maskers en skuins motiewe, en sommer net modderkoekies bak. So . . hier is my tjekboek en my motorsleutels, my kredietkaartrekeninge en sommer die hele kaboedel wat soos grootmens lyk. Ek bedank offisiëel as volwassene. As jy hierdie saak nog verder wil uitpluis of wat ook al jou intensie is, moet jy my eers inhol, want........ ' Touch! Jy kan my nie vaaaang nie!! '
Pasient: So 40 dokter. Dokter: Dink jy jy sal dit kan opstoot na 80 per dag? Pasient (wat gemeen het hy gaan aangespreek word oor sy 40):
Mike was net besig om aan die slaap te raak toe sy vrou hom wakker skud en sê die telefoon lui. As die telefoon so laat lui, sê sy, is dit sekerlik vir hom en nie vir haar nie en sy maak haar oë toe. Mike strompel uit die bed uit. Toe hy weer terugkom, is sy vrou al aan die slaap, maar sy word wakker. 'Dit was toe nie vir my nie', sê Mike. Sy vrou rol uit die bed uit en is al halfpad deur toe,
Ou Rabbi Wolfson is die rabbi in 'n klein dorpie. Hy is besig om sy Sinagogeraad te smeek om 'n nuwe kandelaar vir die sinagoge te koop, maar sonder sukses. Ná 'n uur se mooipraat sit hy maar dikmond. Toe staan die voorsitter van die sinagogeraad op en sê:
Vyf Duitsers in 'n Audi Quattro kom by die Italiaanse grens aan. Die Italiaanse grenswag stop hulle en sê aan hulle dat dit onwettig is om 5 mense in 'n Quattro te laai. 'Wat bedoel jy dat dit onwettig is?', vra die Duitse bestuurder. 'Quattro beteken vier', antwoord die Italiaanse grenswag. Die Duitser is kwaad en verbaas en sê: 'Dit is net die naam van die kar. Jy kan op sy papiere kyk - dit is ontwerp om vyf mense te vervoer!' 'Nee,' sê die Italianer, 'moenie my met daardie een probeer flous nie. Quattro beteken vier, jy het vyf mense in die kar, dus oortree jy die wet.' Die Duitser vra toe dat
die grenswag sy bevelvoerder moet roep, sodat hy eerder met 'n senior persoon kan praat. 'Jammer,' antwoord die grenswag, 'hy kan nie nou kom nie, hy is besig met die twee ouens in die Fiat Uno.'
Daar's twee soorte mense by 'n partytjie, die wat wil ry, en die wat wil bly. En gewoonlik is hulle met mekaar
Die Ma ry met die twee kleintjies (3 en 5) in die kar. Die kinders is onhebbelik en sy raas en raas, maar hulle wil nie luister nie, wat nog van stilsit. Sy strip haarself en trek van die pad af, wiks die twee goed, sit hulle terug in die kar en sê: Nou wil ek nie weer 'n woord hoor nie.
Pieter wys sy seun hoe om die ritsluiter van die sweetpak toe te trek. "Die geheim is," sê hy " . . . is om eers seker te maak dat die hakkie van die een kant mooi in die ander pas!" Sy seuntjie kyk hom met 'n frons aan en vra "Hoekom moet dit 'n geheim wees?"
Met 'n vraagteken op haar voorkop vra die vyfjarige "Toe pappa my saadjie geplant het - was my gesig op die pakkie saadjies?"
Die skoolinspekteur doen inspeksie, nog in die vorige tyd. Die hele skool is in rep-en-roer en al die onderysers is kwaai senuweeagtig. Die inspekteur gaan toe die oggend na sy eerste klas en dis 'n bybelkunde les. Almal spring op en "Môre meneer!" hom en die juffrou hou gespanne verder klas. Die inspekteur vra na 'n rukkie of hy maar 'n vragie kan vra. "Ja," sê die juffrou.
"Mmm ..." sê die hoof, en bedink die situasie. "Meneer hier moet ek wragtag die mannetjie gelyk gee, ek ken sy ouers, hulle maak hulle kinners vreeslik eerlik groot. As die mannetjie sê dis nie hy nie, kan meneer hom maar glo, want dan was dit wragtag nie hy nie!!!"
'n Beroepskeuse is een van die belangrikste besluite wat jy in jou lewe sal maak. Die het 'n enorme impak op jou lewe. Dit bepaal soveel dinge, byvoorbeeld jou inkomste, lewensstyl, geografiese ligging waar jy woon, jou werksomstandighede, dit bepaal dikwels jou sosiale kring, en so meer.
Die keuse van 'n loopbaan is dus nie 'n besluit wat sommer ligweg geneem behoort te word nie. Daar is belangrike faktore wat 'n mens in aanmerking moet neem. Ek bespreek kortliks van hierdie faktore:
· Persoonlikheid. Daar is verskillende soorte persoonlikhede. Neem byvoorbeeld die persoonlikhede van 'n introvert teenoor 'n ekstrovert. Wanneer jy 'n introvertiese en teruggetrokke persoonlikheid het mag die loopbaan van 'n toergids dalk nie inpas by jou geaardheid nie. Daarteenoor sal die beroep van 'n toergids waarskynlik van nature meer geskik wees vir die ekstrovert. Dink maar aan die impak van 'n realisitiese teenoor 'n emosioneel gevoelige geaardheid op 'n persoon se funksionering in 'n bepaalde beroep. En neem 'n onderdanige geaardheid teenoor 'n selfgeldende persoonlikheid, of dalk volgeling teenoor leier. Dit is dus belangrik om te weet of jou persoonlikheid sal inskakel by die aard van 'n sekere beroep. Anders kan jy dalk ongelukkig en gefrustreerd opeindig in jou beroep.
· Belangstelling. In die vroeër kinderjare is kinders se belangstelling tot 'n groot mate fluktuerend. By die ouer kind, gewoonlik rondom agtien jaar, raak die belangstelling relatief meer konstant en kan dit dus doeltreffend by beroepskeuse aangewend word. Dit is belangrik om te weet dat belangstelling nie noodwendig 'n aanduiding van 'n persoon se intellektuele vermoë of aanlegte gee nie. Jy mag dalk oor die belangstelling beskik om 'n mediese dokter te word, maar jou skolastiese punte is te laag hiervoor. 'n Belangrik faktor is om die wêreld van werk te leer ken. Dikwels is die belangstelling in 'n beroepsrigting gegrond op die bekende, terwyl die onbekende van 'n beroep dit inderdaad soms onbemind maak.
· Aanleg. Aanleg verwys na die aangebore sowel as die verworwe potensiële onontwikkelde vermoë om sekere spesifieke vaardighede of bekwaamhede, deur genoegsame opleiding, aan te leer en wat daartoe lei dat 'n persoon op 'n bepaalde gebied presteer (GJ Smit in Psigometrika). Die meting van aanlegte dien as 'n leidraad by die keuse van 'n toepaslike beroepsveld. Daar is egter vele aanlegte wat nie met psigometriese toetsing gemeet word nie, byvoorbeeld handvaardigheid, verbale kommunikasie, kuns- of 'n sportaanleg. Vakprestasie gee gewoonlik reeds 'n goeie aanduiding van sommige aanlegte, byvoorbeeld 'n leerling se prestasie in tale behoort 'n aanduiding van haar verbale aanleg te wees.
· Skolastiese prestasie. 'n Leerling se huidige skolastiese prestasie is reeds 'n goeie aanduiding van toekomstige akademiese prestasie en moontlike beroepsrigtings. Byvoorbeeld 'n leerling wie 'n gemiddeld van 60% die laaste paar jaar behaal, sal dit moeilik vind om keuring vir medies te kry. Hiermee saam is die vakpakket van 'n leerling bepalend vir sekere studie- en beroepsrigtings. Daarom behoort die vakpakket vir 'n leerling met groot sorg saamgestel te word.
· Intellektuele vermoë. Sekere beroepe verg 'n sterker intellektuele vermoë. Hoewel skolastiese prestasie reeds 'n aanduiding hiervan gee, is dit soms nodig om dit psigometries te toets indien daar onsekerheid bestaan of 'n student die mas sal opkom in 'n sekere studierigting. Verstandsvermoë kan dus bepalend wees by die keuse van verdere akademiese studies en by beroepskeuse. Verstandsvermoë is wel 'n belangrike faktor, maar dit is nie die enigste faktor vir sukses nie. So speel harde werk en deursettingsvermoë 'n groot rol om suksesvol in jou beroep te wees.
· Motivering. Ek is van mening hierdie aspek word dikwels onderskat by beroepskeuse. Motivering bepaal tot 'n groot mate 'n student se deursettingsvermoë, werkywer, selfvertroue en om gefokus te bly op doelwitte. Ek het vele kere al gesien hoedat 'n student, wat maar gemiddeld op skool presteer het, met harde werk en pligsgetrouheid groot sukses behaal. Daarteenoor kan gebrekkige motivering 'n intelligente student verhinder om sy of haar potensiaal te bereik.
· Blootstelling is 'n belangrike aspek by beroepskeuse. Wanneer 'n leerling in kontak kom met 'n beroep, sommige kere deur toeval, kan die belangstelling in daardie beroepsveld geprikkel word. Beperkte blootstelling kan 'n kind se kennis en visie verskraal. Daarom is dit nodig om 'n kind reeds van vroeg bloot te stel aan die wêreld van werk deur besoeke, lees, gesprekke en werkskadu. Verbreed jou kind se horisonne, want sodoende stimuleer en verbreed jy haar kennis en visie.
· Realiteit van aanvraag vir 'n beroep. Hierdie is 'n aspek wat in aanmerking geneem behoort te word met 'n beroepskeuse. Daar is sekere tendense in die politiek, ekonomie en tegnologie wat die aanvraag na beroepe bepaal. Die vraag na sommige beroepe mag oorversadig wees, terwyl daar in ander beroepe 'n tekort aanwesig is. Tegnologiese en wetenskaplike vooruitgang bring nuwe beroepe tot stand - hier hoef 'n mens net te dink aan die talle nuwe beroepsrigtings wat onstaan het sedert rekenaars en selfone die lig gesien het. En natuurlik 'n klomp beroepe wat nie meer bestaansreg het nie en uit die mark verdwyn het. Bestudeer dus die neigings en tendense in die wêreld van werk.
Bogenoemde aspekte is belangrik wanneer 'n beroepskeuse oorweeg word. Dit gebeur dat 'n persoon sommer die eerste beste werk kies, dit sy loopbaan maak, en vir jare daarna ongelukkig en gefrustreerd in so 'n beroep staan. Deur ondersoek in te stel na bogenoemde faktore kan 'n meer sinvolle keuse geskied en lei dit na 'n gelukkige en bevredigende loopbaan.