Blik - World Encyclopedia - Ek wil alles weet - 2020
tin (chemiese simbool Sn, atoom nommer 50) is 'n silwerige, smeebare metaal wat nie maklik in die lug geoksideer word nie en teen weerstand teen korrosie is. Dit word hoofsaaklik verkry uit die minerale kassiteriet, waarin dit as 'n oksied voorkom.
Hierdie metaal is 'n belangrike komponent van baie legerings, waaronder brons, piouter, klokmetaal en soldeersel. Daarbenewens word dit gebruik om voorwerpe van staal, lood en sink te bedek om korrosie te voorkom. As die mees resonante metaal word tin gebruik in die vervaardiging van orrelpype. Die plat oppervlak van raamglas kan gemaak word deur gesmelte glas op gesmelte tin te dryf. Glas kan ook 'n elektries geleidende deklaag kry deur dit met sekere bliksoute te spuit. Blik (II) -chloried word as 'n mordant (kleurstofherstelmiddel) in die calico-drukproses gebruik, en 'n niobium-tinverbinding word in drade vir supergeleidende magnete gebruik.
Blik (Angelsaksies tin, Latyn stannum) word in ongeveer 35 lande regoor die wêreld ontgin. Byna elke kontinent het 'n belangrike land vir mynbou. Hierdie metaal is 'n relatiewe skaars element met 'n oorvloed in die aardkors van ongeveer twee dele per miljoen, in vergelyking met 94 dele per miljoen vir sink, 63 dele per miljoen vir koper, en 12 dele per miljoen vir lood. Die meeste van die wêreld se blikkies word geproduseer uit plaasafsettings; ten minste die helfte kom uit Suidoos-Asië. Tasmanië huisves 'n paar belangrike afsettings van historiese belang, die belangrikste is Mount Bischoff en Renison Bell.
Die enigste mineraal van kommersiële belang as 'n bron van tin is kassiteriet (SnO2). Blik word geproduseer deur die erts met steenkool in 'n reverberatory oond te verminder. Boonop word klein hoeveelhede blik herwin uit komplekse sulfiede soos stanniet, silindriet, franckeiet, kanfieldiet en teeliet. Sekondêre (skroot) blik is ook 'n belangrike bron van die metaal.
Die alchemiese simbool vir tin
Blikkies is een van die vroegste metale wat bekend is en is vanaf die oudheid as 'n bestanddeel van brons gebruik. Gegewe die verhardende effek daarvan op koper, is tin al in 3500 B.C.E in brons implemente gebruik. Daar word vermoed dat tinmynbou in die klassieke tyd in Cornwall en Devon (veral Dartmoor) begin het, en 'n bloeiende blikhandel ontwikkel met beskawings in die Middellandse See. Die suiwer metaal is egter eers in ongeveer 600 B.C.E. gebruik. Die laaste Cornish-tinmyn, in South Crofty naby Camborne, is in 1998 gesluit, wat vierduisend jaar mynbou in Cornwall beëindig het. Die tradisie is dat Josef van Arimathea 'n blikhandelaar was en dat hy sy neef Jesus saam met hom na Cornwall gebring het op sommige van sy reise.
Die woord "tin" is in baie Germaanse en Keltiese tale bekend. Die Amerikaanse erfenis woordeboek bespiegel dat die woord geleen is uit 'n pre-Indo-Europese taal.
In moderne tye word die woord "blik" dikwels (onbehoorlik) gebruik as 'n generiese frase vir enige silwerkleurige metaal wat in dun velle kom. Die meeste alledaagse voorwerpe wat gewoonlik blikkies genoem word, soos aluminiumfoelie, drankblikkies en blikkies, is eintlik van staal of aluminium, hoewel blikkies 'n dun laag tin het om roes te belemmer. Net so word sogenaamde "blikspeelgoed" meestal van staal vervaardig en mag 'n dun laag tin bevat of nie om roes te belemmer nie.
Blikk is in groep 14 (voormalige groep 4A) van die periodieke tabel, tussen germanium en lood. Boonop lê dit in periode 5, tussen indium en antimoon. Dit staan ​​soms bekend as 'n 'swak metaal', 'n naam wat gegee word aan metale wat kom na die oorgangsmetale in die periodieke tabel.
Hierdie silwerkleurige metaal is smeebaar, smeebaar en uiters kristallyn. As 'n blikkie gebuig word, word 'n vreemde geknettergeluid, bekend as die "blikskrik", veroorsaak deur die kristalbreuk. Die metaal is bestand teen korrosie van gedistilleerde water, seewater en sagte kraanwater, maar dit kan deur sterk sure, alkalië en suur soute aangeval word. Dit dien as 'n katalisator wanneer suurstof in die oplossing is en help om die chemiese aanval te versnel.
As tin in die teenwoordigheid van lug verhit word, vorm tin die dioksied (SnO2). Die dioksied is op sy beurt veelsuur en vorm stannaat (SnO3-2) soute met basiese oksiede. Blik kan baie gepoleer word en word gebruik as 'n beskermende laag vir ander metale om korrosie of chemiese werking te voorkom. Hierdie metaal kombineer direk met chloor en suurstof en verplaas waterstof uit verdunde sure. Dit is smeebaar by gewone temperature, maar is bros as dit verhit word.
Blik word 'n supergeleier onder 3,72 Kelvin (K). In werklikheid was tin een van die eerste supergeleiers wat bestudeer is. Die Meissner-effek, een van die kenmerkende eienskappe van supergeleiers, is eers in supergeleidende tinkristalle ontdek. 'N Supergeleidende magneet wat slegs 'n paar kilogram weeg, kan magnetiese velde vervaardig wat vergelykbaar is met 'n konvensionele elektromagneet wat ton weeg.
Blikk het tien stabiele isotope (wat in die blokkie gelys word), wat dit die element maak met die grootste aantal stabiele isotope. Baie addisionele, onstabiele isotope is bekend.
Vaste tin het twee allotrope by normale druk. By lae temperature bestaan ​​dit soos grys of alfa-tin, wat 'n kubieke kristalstruktuur het, soortgelyk aan dié van silikon en germanium. As dit bo 13,2 ° C verhit word, verander dit in wit of beta-tin, wat metaalagtig is en 'n tetragonale struktuur het. As dit afgekoel word, keer dit stadig terug na die grys vorm, 'n verskynsel wat genoem word blikkieplaag of blikkiesiekte. Hierdie transformasie word egter beïnvloed deur onsuiwerhede soos aluminium en sink en kan voorkom word deur die byvoeging van antimoon of bismut.
Blik (II) chloried, of tannochloried (SnCl2): Dit is 'n wit, kristallyne vaste stof wat 'n stabiele dihidraat vorm. Dit kan in minder as die eie massa water oplos sonder die oënskynlike ontbinding, maar aangesien die oplossing verdun word, vind hidrolise plaas om 'n onoplosbare basiese sout te vorm. Daarom moet soutsuur bygevoeg word om tin (II) chloride as 'n duidelike oplossing te hou. 'N Oplossing van hierdie chloried wat 'n bietjie soutsuur bevat, word gebruik vir die platering van staal om blikkies te maak. Dit word ook algemeen gebruik as 'n verkleiningsmiddel, soos vir die versiering van spieëls, waar silwer metaal op glas neergesit word. Daarbenewens word dit as katalisator gebruik in die vervaardiging van die plastiese polimeerzuur (PLA).
Blik (IV) chloried, blik tetrarachloried, of stannichloried (SnCl4): By kamertemperatuur is dit 'n kleurlose vloeistof wat geweldig met water reageer en uiters korrosief is vir die vel. As dit met lug in aanraking kom, gee dit erg irriterende dampe van waterstofchloried vry. Dit vorm 'n wit pentahydraat, voorheen bekend as botter van blikkie as gevolg van die konsekwentheid daarvan. Dit is in die Eerste Wêreldoorlog as 'n chemiese wapen gebruik. Dit word ook in die glashouerbedryf gebruik vir die vervaardiging van 'n eksterne deklaag wat tin (IV) -oksied bevat, wat die glas verhard. Dit is 'n beginmateriaal vir organotienverbindings.
Stanniensuur of stanniese hidroksied (Sn (OH)4): Dit verwys na gehidreerde tindioksied (SnO2). Ondanks die naam stanninsuur, is hierdie verbinding amfoteries; dit kan optree as 'n suur en as 'n basis. Dit los byvoorbeeld in basis op om die stannaatioon, Sn (OH), te vorm62-, wat dan stannaatverbindings kan vorm. In sterk suur toestande, Sn (OH)4 stel die tin (IV) ioon vry, Sn4+. Stanniensuur is 'n swak oksideermiddel. Gekombineer met 'n goeie reduseermiddel, kan dit tinnous hidroksied, Sn (OH) vorm2, maar dit is net so geneig om metaal tin te vorm.
Tributyltienoksied (TBTO) of bis (tri-N-butyltin) oksied (C24H54OSN2): Hierdie liggeel vloeistof is 'n organotienverbinding wat hoofsaaklik as 'n biocide (swamdoder en weekdoder) gebruik word, veral as 'n houtkonserveringsmiddel. Dit is 'n kragtige velirritasie. Tributyltienverbindings is eenmalig gebruik as mariene teenbio-veroudering. Kommer oor die toksisiteit van hierdie verbindings (sommige verslae beskryf die biologiese effekte op die seelewe in 'n konsentrasie van 1 nanogram per liter) het gelei tot 'n wêreldwye verbod deur die Internasionale Seeregistrasieorganisasie. Dit word nou as 'n ernstige mariene besoedeling beskou.
Blik bind maklik aan sekere metale, veral yster, en word gebruik om staal, lood of sink te bedek om korrosie te voorkom. Blikkende staalhouers word algemeen gebruik vir voedselbewaring, en dit vorm 'n groot deel van die mark vir metaal tin. Amerikaners noem hierdie houers 'blikkiesblikke' of 'blikkies', en diegene wat Brits Engels praat, noem hulle 'blikkies'.
Sommige belangrike bliklegerings is: brons, klokmetaal, Babbitt-metaal, gietlegering, piouter, fosforbrons, sagte soldeersel en witmetaal.
Die belangrikste sout blikkie is tin (II) chloride (stannous chloride), wat as 'n reduseermiddel en as 'n mengsel in die calico-drukproses gebruik word.
Elektries geleidende bedekkings word vervaardig wanneer tinsoute op glas gespuit word. Hierdie bedekkings word in paneelbeligting en in die vervaardiging van rypvrye voorruit gebruik.
Vensterglas word meestal gemaak deur gesmelte glas bo-op gesmelte tin (dryf dryfglas) te skep om 'n plat oppervlak te vorm. Dit word die 'Pilkington-proses' genoem.
Blikk is een van die twee fundamentele elemente (die ander is lood) wat sedert die Renaissance gebruik is vir die vervaardiging van orrelpype. Die verhouding tussen die twee metale kan verskil, maar die mees algemene mengsel is 50:50. Die hoeveelheid blikkie in die pyp bepaal die toon van die pyp, en die tin is die mees resonant van alle metale. As die blik / loodlegering afkoel, koel die lood effens vinniger af en maak dit 'n gevlekte of gevlekte effek, en daarom word die legering as gevlekte metaal genoem.
Blikkies word ook in verkopers gebruik om pype of elektriese stroombane te verbind, om legerings, glasvervaardiging en 'n wye verskeidenheid tinchemiese toepassings te gebruik. Die gebruik van suiwer tin of tin gelegeer met ander metale in hierdie toepassings plaas die gebruik van loodbevattende legerings vinnig om die probleem van toksisiteit deur lood te voorkom.
Blikfolie was eens 'n algemene verpakkingsmateriaal vir voedsel en dwelmmiddels. Dit is in die vroeë twintigste eeu vervang deur die gebruik van aluminiumfoelie, wat nog steeds algemeen genoem word blikfoelie. Daarom word die slang-term "tinnie" of "tinny" gebruik vir 'n klein kleinhandelpakket met 'n middel soos cannabis of 'n blik bier.
'N Niobium-tinverbinding (Nb3Sn) word kommersieel gebruik as drade vir supergeleidende magnete, vanweë die materiaal se hoë kritieke temperatuur (18 K) en kritiese magnetiese veld (25 tesla).
Biologiese effekte van organiese tinverbindings
Die klein hoeveelheid blikkies wat in geblikte kos voorkom, is nie skadelik vir mense nie. Sekere organiese tinverbindings, soos triorganotiene, is giftig en word as industriële swamdoders en bakteriemiddels gebruik.
Cotton, F. Albert, en Geoffrey Wilkinson. 1980. Gevorderde anorganiese chemie, 4de uitg. New York: Wiley. ISBN 0471027758.
Chang, Raymond. 2006. chemie, 9de uitg. New York: McGraw-Hill Wetenskap / Ingenieurswese / Wiskunde. ISBN 0073221031.
Greenwood, N. N., en A. Earnshaw. 1998. Chemie van die elemente, 2de uitg. Burlington, MA: Butterworth-Heinemann, Elsevier Science. ISBN 0750633654. Aanlyn weergawe hier beskikbaar. 16 Julie 2007 herwin.