Ek is 20, ek is Afrikaans en ek is lief vir Suid-Afrika. Te lief om die hasepad te vat en veels te lief om net toe te kyk hoe my taal, hoe inheemse Afrikatale en hoe my land se mense besig is om aan hierdie besoedelde politiek te versmoor. Ek kyk die lewe reguit in die oë en stomgeslaan nugter aan, en ek vertel net wat ek sien.
Daar is egter twee dinge wat groot probleme rondom hierdie mite veroorsaak. Die eerste daarvan is die ironie dat hierdie “wêreldtaal” net aan universiteite in Amerika, Engeland en, dit blyk nou, Suid-Afrika is. Dis klaarblyklik die kolonialisme waarteen op universiteite oor Suid-Afrika heen betoog word. Die werklikheid is dat jy ’n klipgooi van Engeland af jou voete in Frankryk plant, dat die Franse, en Franstalige universiteite, almal meer as 100 trappies hoër op die wêreldranglys lê as ons Britse imperialistiese universiteite.
Vat ’n vinnige vlug oor na Duitsland en die getalle praat vir hulself. Kyk ons na die Ooste, na plekke soos China, waar van die mees kompeterende internasionale handelslande in die wêreld is en waar studente in klasse is waar hulle die werk verstaan, want dis in hul moedertaal. Die probleem, verder, met hierdie argument is dat die Noordwes-Universiteit op die oomblik volhou dat hy ’n multitaalbeleid aanvoer, ’n beleid wat ek ten volle ondersteun en glo die universiteit moet nastreef, maar dan maak dit sy argument oor die “internasionale mark” ongeldig.
Dis tog onnodig om kwaad te word vir mekaar, of vir ’n dosent wat in sy “Engels-vir-selfverdediging” in ’n dominante Engelse klas probeer klasgee nie. Moenie kwaad wees vir die oorfone of die tolke nie. As jy wérklik kwaad vir iemand wil wees – wees kwaad vir ’n korrupte regering, vir munisipaliteite wat geld mors en die mense wat universiteite afbrand. Wees kwaad vir die politiek agter hierdie beleid. Maar om dit op die mense om jou uit te haal help óók nie.
Daar is agter Afrikaans weggekruip om ontsettende onregte te pleeg, nou word ontsettende onregte gepleeg en daar word agter Engels weggekruip. Afrikaans is ’n kind van Afrika, gemaak uit sy klippe en sy stof en selfs al sy baklei. Afrikaans is nie net ’n taal nie – dis om vir vreemdelinge te glimlag en jou bure te nooi vir ’n braai. Dis om te baklei vir dit wat jy moet en te weet wanneer om op te gee. Afrikaans is baie dinge, maar een ding doen Afrikaans nie. Hy gee nooit op nie.
Die geboorte van sy seun het hom tot die besef laat kom: Iets sal moet verander. “Ek het heeltyd gedink ek moet nog oor 20 jaar hier wees vir my seuntjie. Daar is nou ’n mensie wat van my afhanklik is,” verduidelik die sanger Dewald Wasserfall (33).
Toe hy en sy vrou, Anél (31), hul eersteling in Augustus verlede jaar verwelkom, het Dewald nog ’n lywige 110 kg geweeg. Hy het skielik besef hy leef nie gesond genoeg vir sy nuwe verantwoordelikheid nie. Dit was “ ’n massiewe reality check,” sê hy.
Toe hy ’n maand of wat later na ’n video-opname van 2016 se Afrikaans Is Groot-konsert kyk en homself op die verhoog sien, het die sanger van treffers soos Jy Is die Storm finaal besluit: tot hier toe en nie ’n enkele kilogram verder nie.