Eskom, vasbeslote verwoestings | Vaandel Uitgewers
Eskom het onder groot druk op Vrydag 8 Augustus 2014 hom kontrakueel daartoe verbind om sy werkers vir twee jaar 'n salarisverhoging van 8.5% te betaal. Dit was al manier hoe hy 'n landswye staking kon afweer. In die kontrak is daar ook voorsiening gemaak vir 'n 10-12 persent bonus, asook 'n huissubsudie (toelaag) van R2 000 tot R2 300.
Eskom is bekend daarvoor dat hy hom nog nooit aan 'n kontrak gesteur het nie; die bonus en waarskynlik ook die huistoelaag het reeds in die slag gebly. Neem nou in ag dat die finansiële direkteur, Tsholofelo Molefe, wat verlede maand weens onbekende redes met 'n goue handdruk geskors is, reeds in Februarie erken het dat Eskom nie die nodige fondse sal hê om vanjaar salarisverhogings en bonusse te betaal nie. Kan dit dalk die rede vir sy skorsing wees? Daarna het van die ander topbestuurslede (almal swart) ook in dié rigting geskimp. Dit mag wel wees dat die situasie intussen verander het, maar werkers sal eers einde Julie weet.
Verskeie persone wat by Eskom werk, het intussen ook bevestig dat hulle e-posse gekry het in verband met bonusse en/of salarisverhogings wat dalk nie uitbetaal gaan word nie; sommige meen egter dit raak net die bonusse. Ander reken weer Eskom kan dalk tyd probeer wen en eers einde Julie aankondig hy het nie die geld vir verhogings nie.
Wat die gevolg sal wees, hoef ons seker nie eens te raai nie!
Iemand wat voorgee hy is werksaam by Eskom, het laat weet hy het klaar sy 8% eind-Julie salarisverhoging gekry. Nou toe nou, wonderwerke gebeur seker ook nog.
Kort voordat Patricia de Lille op 30 Mei voor die media haar skokaankondiging gedoen het dat Suid-Afrika dalk binnekort vir minstens twee weke sonder krag sal wees en dat sy haar verplig gevoel het om die publiek daaroor in te lig, het Eskom se topbestuur op 'n geheime vergadering besluit dat kragverbruikers glad nie vooraf gewaarsku sal word wanneer die kragtoevoer landswyd afgesny word nie. Ons het 'n sterk vermoede dat hierdie "landswye afskakeling" al 'n geruime tyd deur die ANC regering beplan word, en hulle maak daarop staat dat almal onder die indruk sal verkeer dis maar net nog 'n beurtkrag en dat dit binne 'n paar uur weer herstel sal wees. Maar die skok sal die verbruiker eers 'n dag of wat later tref wanneer hy besef Eskom se kersie is finaal gesnuit.
'n Blanke kontrakteur wat vroeër komponente aan twee groot kragstasies voorsien het, vermoed dat Praticia de Lille moontlik afgevaardig is om die publiek oor die totale verduistering in te lig sodat Eskom nie later daarvan beskuldig kan word dat hy sy verbruikers ook hiermee "in die duister" gehou het nie. Op die gemelde vergadering moes die topbestuur toe glo ook verneem "Eskom power supply is past the point of no return". M.a.w. 'n algehele ineenstorting van sy netwerk kan nie meer gekeer word nie!
Wel, Patricia het ons gewaarsku!
Maar dis nog lank nie die einde van Eskom se smart en rou tyd nie. Een van Suid-Afrika se grootste verskaffers van ligte en elektroniese toerusting sit al van verlede jaar af met 80 kratte vol spesiaal vervaardigde ligtoerusting vir Medupi-kragstasie; maar hulle weier om af dit te lewer, aangesien Medupi (Eskom) nog nie die rekening vereffen het nie. Net verlede maand is die kontrakteur ewe nonchalant deur Eskom in kennis gestel dat hy nie die geld het om daarvoor te betaal nie. 'n Medupi-werker se reaksie was: "If they can't even pay for their globes, how the hell will they pay my salary?"
Dit wat betref Eskom se geloof in die stukkies papier waarop hy kontrakte teken.
Maar hier in ons liewe ou Reënboogland is dit nie net Eskom wat besig is om in die reuse-slykdam weg te sink nie.
Die balju het op 17 Julie ál die Padongeluksfonds se meubels en rekenaars in die Menlyn-kantore gekonfiskeer. Die werkers moes daarna op die vloer sit en met hulle werk voortgaan. Hulle het seker maar op mekaar se vingers getel hoeveel sente daar nog in die fonds oor is!
Intussen is die myne op hulle beurt fluks besig om te sluit. Siener het mos in sy dag al "gesien" hoe die werkers graaf oor die skouer terugkeer kaias toe. En ons profeet wat nooit 'n koerant gelees het nie, het ook "gesien" hulle vertel ons nie meer wat werklik in die land en res van die wêreld aangaan nie − ons moet dit maar self te wete kom.
Onderstaande brokkies oor die haglike toestand op ons myne, het Sunette Bridges vir ons uitgesnuffel. Dit lees soos 'n Frankenstein-riller.
"Kumba sluit sy myn in Thabazimbi… en 1160 mense word werkloos gelaat… 800 mynwerkers en 360 kontrakteurs.
"Zelda Boshoff skryf: By ons word tans 362 mense retrench − ons is nie die enigste mpy nie − oral vou klein sakenbesighede in Springs −soos jy ry sien jy een dag nog 'n winkel en die volgende dag 'n leë gebou − baie meer Pakistani-winkeltjies wat oopmaak en ook baie meer vuil hoere op die straathoeke in Springs.
"Tina Scholtz: Dit is vreeslik, hier in Witbank, selfde storie
"Braam Nel: Die mynskagte om Boksburg is al jare toe, die Boksburg-meer sal nooit weer wees soos jare terug nie, die staatshospitaal is iets tussen 'n slagpale en 'n ashoop. Nigeriërs het Boksburg-Noord oorgeneem, insluitende die hotel.
"Magriet Reynecke: Odendaalsrus en omliggende goudmyndorpies verval ook in wettelose hole. Munisipaliteite, klinieke, hospitale en vele meer is 'n bewys daarvan.
"Melani Maile: Hier in Vereeniging en Vanderbijl is daar dreigemente dat Mittal sy deure wil sluit, dit gaan die twee dorpe grootliks afekteer. Die vooruitsigte lyk sleg en baie mense kan hul werk verloor agv grootskaalse afdankings Ek kan dit self bevestig
"Ryno van Rensburg: In Port Elizabeth sal ek sê die Motorindustrie, VW, GMSA, FMSA, Continental, Goodyear (doen nog besigheid) dis net so paar, en dan ook die Hawens en so klein bietjie landbou en toerisme.
Elmarie de Vaal Met die lang staking hier in Rustenburg, is die nagevolge daarvan nog steeds enorm!!
"Jaap Kotze: Hier (Lichtenburg) het ons net die landbou. Politieke onsekerhede en 'n baie droë jaar , het dit erg geknou.
"Emmie De Necker Strydom: Optimum Collery op Hendriena-kragstasie sluit ook, so hartseer vir al die mense op Pullenshope, hulle laat die werknemers einde van die maand gaan. Hou net ongeveer 450 oor om Eskom te voorsien van steenkool.
"Louis Hollander: Hier in Steelpoort gaan dit ook so, die staakings van die laaste paar dae maak dat ons klein kontrakteurs swaar kry en so stop die myne als in hulle in.
"Marnie Carelzen: Die goudmyn waar my man werk naby Mafikeng het nou onlangs hul kontrakteurs kennis gegee.
"Felicity-anne de Beer: Phalaborwa ook retrenchments en so moet mens maar kyk waarheen nou.
"Lydia Raath: In Brits is 800 mense afgelê by Hernic.
"Martie van der Nest Highveld Steel is in Witbank; en gerugte doen die rondte dat Highveld Steel, een van die grootste bronne van werkverskaffing ook gaan toemaak, duisende mense gaan daaronder ly.
"Stefan Labuschagne: Kuruman bestaan a.g.v. die myne in die omgewing. Met die baie lae ystererts- en mangaanpryse a.g.v. Shjina en Japan se ekonomiese probleme, maak dat die myne hier baie kontrakteurs laat gaan het. Nou begin hulle die myne se werkers aflê. Hier is huise leeg en te koop in Kuruman soos wat ek nog nooit gesien het nie…" Tot sover Sunette se verslag.
Die ganse wêreld skree ten hemele oor sewe onwettige buitelanders wat in Natal vermoor is, maar daar hang 'n grafstilte oor sewe blanke vroue (wettige landsburgers) wat wreed deur swart barbare verkrag, mishandel en toe ook vermoor is. My ore tuit van die stilte!
Sonder leier, sonder rantsoen, sonder uniform, sonder geweer, sonder ammunisie, sonder kanon, sonder pantserkar, sonder tenk, sonder opleiding − en die Here hoor my − ook sonder gebed, het Ek-sal-dit weer-doen-De Klerk, ons met 'n glimlag en 'n wuif van die hand oorlog toe gestuur en hom na sy Griekse kaftó folia (warm nessie) gehaas. En al wat ons tot nou toe verneem, is doodsberigte oor ons duisende "soldate", oues van dae, vroue, kinders, kleuters, babas en selfs ongebore krygertjies wat daagliks op die slagveld val. Maar tot op hede het ons nog nie 'n enkele beriggie gesien van één vyandelike "impi kryger" wat gesneuwel het nie.