'n Jaar van onrus — Google Arts & Culture
Reg Lancaster se foto's van die onluste in Parys en die Praagse Lente
DEUR GETTY IMAGES
1968 was 'n jaar van politieke onrus en maatskaplike verandering, daar was wêreldwye proteste vir burgerlike vryhede en betogings teen die Viëtnamese oorlog. Dit was teen die agtergrond van hierdie wêreldwye stryd vir politieke demokrasie en persoonlike vryheid dat die onluste in Parys en die Praagse Lente plaasgevind het.
Albei gebeure is gedek deur 'n Fleet Street-fotograaf, Reg Lancaster, van die Daily Express, wat destyds in Parys gebaseer was.
In Frankryk was dit die studentebevolking wat die status quo uitgedaag en teen die establishment uitgevaar het, en ontnugterde werkers het later by hulle aangesluit. In Mei het 'n aantal studentestakings by verskeie universiteite in Parys uitgebreek, en die eskalerende konflik het in die strate geëindig.
Reg se foto's dokumenteer die onluste terwyl dit gebeur, en die spanning tussen opstandige protesteerders en onluspolisie is tasbaar.
Reg het vier en veertig jaar lank vir die Daily Express gewerk. Die Express het in sy fleur die grootste span persfotograwe gehad wat buitelandse opdragte dwarsoor die wêreld gedek het. Reg was 'n veelsydige fotograaf wat foto's geneem het van enigiets van sport tot beroemde persone, maar altyd met dieselfde skerp aandag aan detail.
Uitdrukkingsvolle gesigte van onluspolisie wat gereed maak om die skare met traangas te bestook.
Onluspuin en missiele lê gesaai oor die pad.
Links, 14 Mei. 'n Plofbare situasie terwyl 'n waaksame skare teenoor die polisie gereed lyk vir konfrontasie.
'n Fotograaf met sy kamera verander van posisie. Op die straat lê 'n skoen wat in die haas verlore geraak het. Onder in die regterhoek van die foto hardloop 'n betoger na ons toe met iets wat soos 'n baksteen lyk in sy hand. Die lug is dynserig van traangas.
Betogers haak by mekaar in as 'n vertoning van solidariteit.
Polisie maak gereed om studente te konfronteer in die 5e administratiewe distrik.
Medici en polisie dra 'n gewonde man.
Links, die onluste raak gewelddadig en sommige betogers lê op die grond. Persfotograwe wat in die aksie vasgevang is, skuil in 'n deuringang terwyl nog een die polisie afneem terwyl hulle vorentoe storm met knuppels omhoog.
Die bebloede gesig van 'n beseerde persoon wat deur 'n ander student gehelp word, terwyl die groep agter hulle hulle hande op hulle koppe hou.
Polisie skuil agter hulle onlusskilde ter voorbereiding vir die volgende botsing.
Studente haak by mekaar in tydens 'n dooie punt met die polisie; 'n aantal betogers kan gesien word wat helms dra ter beskerming.
'n Polisieman en 'n fotograaf soek skuiling, albei gewapen vir hulle onderskeie rolle.
Foto's wat van agter die polisielinie geneem is, bied 'n interessante perspektief.
'n Enkele polisieman gooi 'n traangashouer in 'n poging om die skare uiteen te jaag.
Onluspolisie storm vorentoe om betogers uit die strate te verdryf.
Parysenaars hervat hulle daaglikse bedrywighede en klouter oor rommel in die strate ná die studente-onluste.
In Augustus van dieselfde jaar was Reg in Tsjeggo-Slowakye om die krisis in Praag te fotografeer.
Die Praagse Lente is die term wat gebruik word om die kort tydperk te beskryf toe die gewilde leier van die Kommunistiese Party, Alexander Dubcek, probeer het om 'n program van hervorming in te stel en sensuur te verslap.
Ondanks pogings om die Sowjet-leierskorps gerus te stel dat Tsjeggo-Slowakye geensins beoog om hom aan die Warskouverdrag te onttrek nie, het die Sowjetunie die beweging na 'n meer liberale benadering tot regering as 'n bedreiging beskou en is daar besluit dat gewapende ingryping nodig is.
Links, 27 Augustus. Studente op die Wenceslasplein, Praag, met 'n banier waarop die naam van Tsjeggo-Slowakye se hoofsekretaris, Alexander Dubcek, verskyn.
Regs, 'n roerende foto van 'n betraande skare met blomme wat in Praag byeenkom om die Russiese invallers te konfronteer.
Russiese T 55-tenks in die strate van Praag terwyl die Sowjets die mag oorneem in Tsjeggo-Slowakye.
Studente kyk na 'n tenk.
Twee kinders speel op 'n geparkeerde tenk.
Ontspanne troepe rus op hulle jeeps en tenks, maar hulle bly waaksaam.
Soldate sluit by betogers aan. Die nabyopname van die soldaat se gesigsuitdrukking bied 'n vlak van visuele intiemheid wat in ander foto's in hierdie stel herhaal word.
Studente verbrand Russiese koerante as 'n daad van vreedsame uitdaging.
Die mense van Praag verrig hulle dagtaak met 'n tenk onheilspellend op die agtergrond.
'n Groep luister aandagtig na die radio met die hoop om die jongste nuus oor die inval te hoor.
'n Woedende Tsjeggiese jeugdige val 'n Sowjettenk aan.
Studente versprei ondergrondse literatuur op die Wenceslasplein uit protes teen die Sowjetbesetting van hulle land.
By die begrafnis van een van die slagoffers van die gevegte. 'n Treurende vrou is die middelpunt van hierdie sombere, donker foto, en die bleek vertroostende hand op haar skouer verleen verdere patos.