Covid-19: Mag ek weier om terug te keer werk toe?Argieffoto (Foto: Engin Akyurt/Pixabay) ’n Komplekse regsproses ontvou, sou ’n werknemer bloot weier om nie terug te keer werk toe nie uit vrees dat hy of sy die nuwe koronavirus by die werk kan opdoen. Volgens ’n regskenner sal werknemers wat weier om ná die algehele landwye afsondering terug te keer werk toe, redelike regverdiging moet kan toon dat hulle by die betrokke werkplek aan Covid-19 blootgestel gaan word. Dit sal egter baie moeilik of selfs onmoontlik wees om te doen. Kenneth Coster verbonde aan die regsfirma Webber Wentzel waarsku werkgewers terselfdertyd dat wettige bepalings wat werknemers toelaat om aan ’n gevaarlike werksituasie te onttrek binne die konteks van Covid-19 moontlik deur werknemers of vakbonde uitgebuit kan word. Dit is omdat werkgewers verplig sal word om werknemers te vergoed wanneer hulle hul dienste onttrek op grond van die oortuiging dat hulle Covid-19 by die werkplek kan opdoen. Werkgewers kan dus slegs vergoeding staak indien hulle kan bewys dat werknemers in kwade trou opgetree het. Dit sal egter óók baie moeilik of selfs onmoontlik wees om te doen, verduidelik Coster. Hy wys daarop dat die Wet op Gesondheid en Veiligheid in Myne en die Wet op Beroepsgesondheid en Veiligheid werknemers die reg gee om hul dienste aan ’n gevaarlike werkplek te onttrek. Die Wet op Beroepsgesondheid en Veiligheid bepaal wel dat werknemers dit slegs mag doen mits hulle redelike regverdiging kan toon dat hul veiligheid in gedrang is by die betrokke werkplek. “Die wet vereis ook dat werknemers met werkgewers ’n gesprek voer oor die kwessie om die gevaar uit te klaar sodat werk veilig uitgevoer kan word,” verduidelik Coster. Kenneth Coster (Foto: Verskaf) Die Wet op Gesondheid en Veiligheid in Myne gee ook nie die werknemer ’n uitdruklike reg om aan ’n gevaarlike werkplek te onttrek nie, maar vereis dat hy of sy eers die situasie by die werkgewer of gesondheids- en veiligheidsverteenwoordigers aanmeld. “Die eerste probleem met die bestuur van gevaar in die werkplek wat Covid-19 betref, is dat dit onsigbaar is omdat dit ’n mikroskopiese virus is en sommige mense geen simptome toon nie. Die tweede probleem is dat ons weet dit is baie aansteeklik, al weet ons nog relatief min van die virus,” verduidelik Coster. “Na ons mening is dit egter onmoontlik vir werknemers om redelike regverdiging te toon oor hoekom hulle aan die werkplek onttrek as daar nie objektiewe kriteria is nie,” verduidelik Coster. “Slegs as werknemers simptome van die virus aan hul medewerkers toon of positief getoets het vir Covid-19 en die inligting word bekend aan hul medewerkers, kan die medewerkers redelike regverdiging toon om aan die werkplek te onttrek. “Selfs dan kom dit nie noodwendig op redelike regverdiging neer as die werkgewer die toepaslike stappe gedoen het soos die ontsmetting van die werkplek en siftingstoetse vir alle werknemers wat met die besmette werknemers in aanraking gekom het nie,” volgens Coster. Hy doen die volgende aanbevelings aan werkgewers: