Wat is die funksie van die Reserwebank? - Jy en die RegJy en die Reg
Tuis › Artikels › Wat is die funksie van die Reserwebank?
Wat is die funksie van die Reserwebank?
In die saak South African Reserve Bank v Public Protector and Others (43769/17)  ZAGPPHC 443 is die vraag gevra: Wat is die funksie van die sentrale bank? Die saak het gehandel oor ’n dringende aansoek wat die Suid-Afrikaanse Reserwebank gebring het ten einde twee aanbevelings van die Openbare Beskermer (OB) ter syde te laat stel.
Die bevele is uitgevaardig op 19 Julie 2017 in ’n verslag wat die OB opgestel en openbaar gemaak het. Daarin is onder andere ’n aanbeveling gemaak dat die portefeulje komitee van Justisie en Korrektiewe Dienste in reses moes gaan om artikel 224 van die Grondwet, wat handel oor die Reserwebank, te wysig.
Kragtens die aanbeveling was die OB se opdrag dat die Grondwet gewysig moet word ten einde die primêre funksie van die Reserwebank te wysig van: “die beskerming van die waarde van die Suid-Afrikaanse geldeenheid” na: “die bevordering van ekonomiese groei in die Republiek”.
Die aansoek van die Reserwebank het grootliks gewentel rondom hierdie aanbeveling, waar gevra word dat die hele doel en funksie van die Reserwebank in die Grondwet moet verander. Die Reserwebank het baie deskundige getuienis gelei, wat onder meer getuig het dat dit wêreldwyd die rol van die sentrale bank is om die plaaslike geldeenheid te beskerm. Sou die wysiging toegelaat word , sou dit die Suid-Afrikaanse ekonomie onkompeterend met die buiteland maak en baie negatiewe gevolge inhou vir die land, vir die Reserwebank en veral vir ons geldeenheid.
Die hof het die saak behoorlik oorweeg en het beslis dat die aanbeveling van die OB onwettig was. Sy het onwettig opgetree deur ’n ondersoek te doen oor die funksie van die Reserwebank en aanbevelings aan die Parlement te maak om die Grondwet te wysig. Dit is nie haar taak nie en mag/kan nie deur die OB gedoen word nie. Sy het dus haar mandaat oorskry.
Die OB se aanbeveling dat die Grondwet gewysig moet word om die Reserwebank se primêre funksie te wysig val heeltemal buite die magte wat kragtens artikel 82 van die Grondwet aan die OB verleen word. Die OB is gebonde aan die magte wat die Grondwet aan haar verleen.
Die OB se aanbevelings aan die Parlement is dus ook ter syde gestel, met ’n kostebevel teen haar.