Verdudelik asb of ons uit liggaam, siel en gees bestaan?
Vraag: Verdudelik asb vir my of ons uit liggaam, siel en gees bestaan? Of is die siel en liggaam dalk dieselfde betekenis as "mens"? Ek wil ook weet of die gees gedeelte is waar God se gees in ons werk en of ons gees of siel as ons doodgaan na Christus toe gaan? Baie dankie en seën!
Antwoord: Kom ons begin by wat die Bybel sê oor die skepping van die mens. Ons lees daarvan in Genesis 2:7: “Die Here God het toe die mens gevorm uit die stof van die aarde en lewensasem in sy neus geblaas, sodat die mens ‘n lewende wese (letterlik: “lewende siel”) geword het”.
• Die mens is ‘n eenheidswese. Toe hy/sy gemaak is, is hulle tegelykertyd liggaam en siel gemaak. Dus van konsepsie af (toe die eiersel en saadsel aan mekaar gebind het), is die mens liggaam en siel. In hierdie fetus is alles opgesluit wat die mens in geheel uiteindelik sal wees.
Ook uit Ps.139:13 is dit duidelik dat die mens ‘n eenheidswese van konsepsie af is: “U het my gevorm, my aanmekaar geweef in die skoot van my moeder”. Die Here het nie ‘n liggaam gemaak en op ‘n latere stadium (na geboorte) aan hom/haar ‘n siel gegee, maar van die begin het Hy “my” (dus, as ‘n “iemand”, nie ‘n “iets” nie) gemaak.
• Die Bybel maak nie ‘n skerp skeiding tussen liggaam en siel, asof liggaam en siel twee “dele” is waaruit die mens bestaan, nie. Maar bedoel telkens die mens in geheel, as lewende wese. Selfs wanneer na die mens verwys word in sy “liggaamlikheid” word die hele mens bedoel. (vgl. 1 Kor.6:13: “’n Mens se liggaam is nie bedoel vir seksuele losbandigheid nie”; en Rom.12:1 (letterlik): “dat julle jul liggame stel as lewende en heilige offers”.
Net so ook praat die Bybel van “siel”. Vgl. Joh.10:11: “die goeie Herder lê sy lewe (letterlik: sy siel) af vir sy skape”. Jesus het tog as volledige Mens aan die kruis gesterf. En, in Hd.20:10 (letterlik vertaal): “want sy siel is in hom” (“hy lewe”, volgens 1983-vertaling).
Dus, verwysing na die liggaam en/of siel is eintlik ‘n verwysing na die mens as geheel (soos wat jy dit in jou vraag self raaksien).
• Al hierdie Skrifgedeeltes bloot om aan te toon dat dit nie voldoende (en volledig) is om te sê: ‘n mens het ‘n siel; of is ‘n siel nie. Net so ook: dat ‘n mens nie ‘n liggaam het of ‘n liggaam is nie. As ons bv. sou sê: ‘n mens het ‘n siel, word die afstand tussen die “ek” (soos ek as mens geskape is) en die siel te groot – asof ek kan lewe sonder my siel. En as ons sou sê: ek is my siel, laat dit die mens opgaan in sy siel-wees, terwyl hy/sy ook nog ‘n liggaam is en liggaam het.
• Die verste wat ons behoort te gaan is om te sê die mense lewe, en die lewe van die mens is sy lewe as liggaam en siel. Dus, slegs ‘n onderskeiding van die buitekant en binnekant, die waarneembare en nie-waarneembare. Liggaam en siel is eerder in-mekaar as wat dit naas mekaar bestaan.
• Nog ‘n onderskeiding wat die Bybel ten opsigte van die mens maak (waarna jy vra), is “gees”. “Mag God... julle volkome aan Hom toegewyd maak en julle geheel en al, na gees, siel en liggaam, so bewaar...” (1 Tes.5:23).
“Gees” wys egter ook nie op ‘n derde (ge)deel(te) van die mens nie, maar gee ‘n beskrywing van die wyse waarop die mens (as liggaam en siel) bestaan. Dit wys op die totale geestelike (religieuse) lewensinrigting en –ingesteldheid van die mens wat hom deur God se Heilige Gees laat lei, of nie laat lei nie. Die Bybel ken net één mens, en dit is die totale mens wat in sy totaliteit van God afhanklik is – of hy/sy daarvan (in die geloof) bewus is, of in ongeloof Hom verwerp.
Die gees van die mens is dus inderdaad die “ruimte” (nie soseer die “gedeelte” nie), maar die “werksveld” (by gebrek aan ‘n beter woord”) waar die Heilige Gees in die mens werk. Lees gerus 1 Korintiërs 2:10-12:
10Aan ons dan het God dit deur die Gees bekend gemaak, want die Gees deursoek alle dinge, ook die diepste geheimenisse van God. 11Watter mens ken die verborge dinge van ’n mens behalwe die gees van die mens wat in hom is? So ook ken niemand die verborge dinge van God nie, behalwe die Gees van God. 12Die Gees wat ons ontvang het, is nie die gees van die wêreld nie, maar die Gees wat van God kom. So weet ons wat God ons uit genade geskenk het.
Die argument is soos volg: net soos wat die gees van ‘n mens die intiemste/ verborge dinge (geestelike “bestaanswyse”) van die mens ken, net so ken slegs God se Gees die “diepste geheimenisse van God”, dws. wie/hoe Hy is en wat Hy doen. Hierdie Gees van God woon in elke gelowige en openbaar die diepste geheimenisse van God (verlossing deur Jesus Christus se kruisiging) in die mens se gees, dws. in die diepste religieuse bestaan van die mens.
• Hierdie eenheid (van liggaam en siel) word verbreek slegs by die dood, as gevolg van die skeiding van liggaam en siel. Die siel word onmiddellik deur God geoordeel en verkeer in die “doderyk” – vir gelowiges is dit by God in die (voorlopige) hemelse saligheid (wat die “finale” bestaanswyse van die gees van die mens is (Pred.12:7). Vir die ongelowiges is dit in die (voorlopige) helse smart (Luk.16:22-23). Met Jesus se wederkoms sal al die grafte oopgaan en die liggame opstaan en weer met die siel herenig word (Fil.3:20-21; 1 Tes.4:16-17). Hoe dit presies gaan gebeur, is die Bybel nie duidelik oor nie. Dit bly ‘n goddelike misterie, wat ek met verwagting en vreugde afwag.