Het jou voertuig ‘siel’? | News24
Het jou voertuig ‘siel’?
Eenvoudig en basies ... maar met ‘siel.’ Foto: JOHAN PRETORIUS
ELKE nou en dan beleef elke mens ‘n geleentheid waar hy of sy skielik jonger voel, deur ‘n golf nostalgie uit die verlede getref word en tergelykertyd ‘n lewenswaarheid herontdek. Dit het voorverlede Sondag met die uwe gebeur tydens die Seepkiskar-wedrenne op die renbaan van Dezzi Gutzeit.
Talle deelnemers het ooglopend baie moeite gedoen het met die ontwerpe van hul seepkiskarre, oftewel kaskarre. Die goed-ontwerpte karre, mooi en met gesofistikeerde remstelsels, was die vinnigste en meesal eerste oor die wenstreep. Mooi om na te kyk en te bewonder, maar sonder iets baie belangrik. Iemand wat ‘n ou motor het sal presies weet wat dit beteken.
Die uwe het ‘n Volkswagen Kewer uit die middel-sestigs, en hoewel die ontwerp stok-oud en die motortjie bloot ‘n basiese vervoermiddel is, hoef jy net die sleutel te draai. Wanneer daardie plat viersilinder-enjintjie begin luier, begin iets met jou praat. Sy “siel”. Ry met hom op die lang pad terwyl almal by jou verby vlieg en die kragbron gelukkig in sy stert sing, met die klein voorvenstertjie oop na agter gedraai as “lugreëling”, en die petrolwyser heen en weer saam swaai met die petrol in die tenk, dan voel jy die ‘siel’ soos ‘n spook by jou. Iets wat nog nooit met my in ‘n moderne BMW, Mercedes of wat ookal gebeur het nie.
By die outydse kaskarre was dit Saterdag dieselfde. Die nostalgie het my oorval want dit was presies hoe ons die karre as kinders gebou het. Met “siel”.‘n Houtkas op ‘n lang stuk hout, met ‘n korter stuk aan die voorkant vasgebout en growwe stukke tou om mee te stuur. Klein wielietjies, want destyds was fietswiele feitlik onbekombaar en in elk geval te duur.
Hierdie wieletjies en hul aste was meesal afkomstig van ou kinderwaentjies, en indien jou eie kinderwaentjie nie meer bestaan het nie of nog te bruikbaar was, het jy op die ashope rondgesnuffel vir ou kinderwaentjie-wiele. Kaskarwiele was destyds hul gewig in goud werd, en al het jy verskillende soorte wiele gehad, het dit nie saak gemaak nie, solank die voorste twee wiele en die agterste twee dieselfde grootte was. Ons het wiele uitgeruil totdat jy so na aan die ideaal as moontlik gekom het. Remme? Net sissies het remme probeer aanbring.
Ons het die afdraendes uitgesoek waar jy aan die einde skielik links of regs gedraai het en teen ‘n skuinste tot stilstand geruk is. Dikwels het ‘n wiel afgeval omdat die stopspyker teen die wasser aan die einde van die as nie ver genoeg omgebuig was nie, en moes ma bloeiende elmboë met Dettol dokter.
Saterdag was my ondersteuning en oë op hierdie basiese kaskarre. Van hulle is ooglopend deur die jong bestuurder en/of ‘n ouer self gebou sonder om baie geld op ingenieursvernuf of gesofistikeerde onderdele te bestee. Soos in die ou dae. Geeneen van hulle was eerste oor die wenstreep nie, maar soos met my Kewer, het dit nie saak gemaak nie. Want hulle het “siel” gehad.