You are here: Home » Content » Natuurwetenskappe Graad 5 » Gronderosie
GRONDEROSIEAKTIWITEIT: OM OOR GRONDEROSIE EN GOEIE BOERDERYMETODES TE KAN PRAAT
[LU 1.3; 2.1; 2.2]GronderosieHet jy al ooit op 'n winderige dag langs die see gestap en gevoel hoe sandkorrels teen jou bene waai? Dit gebeur gereeld in die natuur dat die wind gronddeeltjies, maar veral sand, optel en na 'n ander area verplaas.Groepopdrag:Julle benodig: 'n vierkantige houtblokkie, 'n haardroër, growwe en fyn sand, en 'n leë ysbakkie.Plaas 'n hopie sand op die houtblokkie.Plaas die blok en die ysbakkie teenmekaar.Hou die haardroër naby die sand en blaas die sand in die ysbakkie in. Skryf jou waarneming neer.Kom ons pas toe wat jy nou geleer het.Gedurende 'n stofstorm word die fynste gedeeltes sand hoog deur die lug gedryf, terwyl die growwer deeltjies ongeveer 'n meter bokant die grond beweeg. Op hierdie wyse word duine by die see of in 'n woestyn gedurig verskuif. Ongelukkig kan die wind egter op hierdie wyse ook gronderosie veroorsaak. As oorbeweiding plaasvind, plante uitgeroei word of die veld op die verkeerde tyd gebrand word, word die boonste laag grond blootgestel en kan die wind erosie veroorsaak. Water kan nog ernstiger gronderosie veroorsaak as daar byvoorbeeld êrens teen 'n skuinste nie voldoende plante groei nie.Goeie boerderymetodes Beantwoord nou die volgende vrae:1. Hoekom moet natuurlike plantegroei nie sonder meer verwyder word nie?2. Hoekom kan voetpaadjies nadelig vir die veld wees?3. Ervare veeboere hou daarvan om baie kampe te maak en om water na elke kamp aan te lê. (a) Hoekom?(b) Hoe het boere in vroeër jare, toe hulle nog nie materiaal gehad het om kampe te maak nie, die probleem opgelos?4. Kyk na die skets wat wys dat 'n boer wat 'n wingerd, vrugteboord of mielieland op 'n heuwelagtige plaas wil aanlê, die grond op twee maniere kan voorberei. Figure 1Sê watter een van die twee maniere jy sou aanbeveel en verduidelik hoekom.
MemorandumBoerderymetodesErosie, suurstof-/koolstofdioksiedbalans (samestelling van lug, osoonlaag), diere is afhanklik van plante as voedsel, vir beskerming, ens. Plante word doodgetrap, grond word hard, geen humus, as dit baie reën, spoel boonste laag weg, erosie begin. Redes vir kampeVoorkom oorbeweiding op bepaalde plekke, en vorming van voetpaadjies as diere altyd na dieselfde waterbron elders moet loop. Getrek na dele waar nog weiveld en water is.4. Die metode waar die ploegwerk dwars teen die helling gedoen word, aangesien dit verspoeling en erosie voorkom.
« Previous module in collection Waaruit grond bestaan
Next module in collection » Die belangrikheid van water
This work is licensed by Siyavula Uploaders under a Creative Commons Attribution License (CC-BY 3.0), and is an Open Educational Resource. Last edited by Siyavula Uploaders on Mar 28, 2009 5:52 am -0500. Add to a lens