’n Helikopter kan ’n land voorberei vir ’n plantasie deur dit te bespuit om ontslae te raak van indringerplante wat nadelig vir die bome kan wees wat daar geplant gaan word.
Wanneer die bome eers geplant is, moet bosbouers maar gedurig siektes en peste in die plantasies bestry. Dit word gewoonlik gedoen deur die natuurlike vyande van die peste in te voer of deur ou, swak bome te verwyder waar die swamme en insekte kan gedy. Partykeer het bosbouers egter geen keuse as om gifstowwe te gebruik nie.
In die Suid-Afrikaanse bosbedryf word ’n hele klompie miljoene kubieke meter hout tans jaarliks uit plantasies geoes. Die oesmetodes wissel in verskillende wêrelddele afhangende van die soort bome en hul grootte, die terrein waar hulle groei en hoe hul hout benut gaan word.
Terloops, wanneer so ’n denneboom afgesaag is, is dit interessant om na die groeiringe te kyk. Daar is afwisselende lae van lentehout (wat in die begin van die groeityd gevorm is) en somerhout (van later gedurende die groeityd). Die ruimte tussen die ringe dui die groei in ’n spesifieke seisoen aan en die getal ringe die ouderdom van die boom.
LINKS BO en REGS BO: In die verlede is bome dikwels met byle afgekap. Vandag word sterk meganiese sae in die reël gebruik.
Die val van die boom word beheer deur dit op ’n sekere manier te saag. Om groot bome of dié in bergagtige gebiede te vel, word ’n wigvormige snee eers aan dieselfde kant van die boom gemaak waar dit moet val. Dan word ’n snee aan die ander kant van die stam ietwat bokant die wigvormige een gemaak, waarna die boom afgesaag word.
Nadat die boom gevel is, word die takke verwyder sodat dit makliker vervoer kan word. Spesiaal ontwerpte trekkers sleep die onttakte stamme in smal paadjies weg sonder om die bome te beskadig wat langsaan staan.
Tydens die drogingsproses word die oormaat vog só verwyder dat die hout so min moontlik benadeel word. Dit moet gedroog word tot op ’n punt waar die voginhoud en die omringende lugvogtigheid mekaar balanseer. Nadat die hout gedroog is, word dit dikwels met preserveermiddels behandel om dit teen swamme en insekte te beskerm.
Nie alle houtstompe wat by ’n saagmeul aankom, is bestem vir die saagmeulproses nie. Party kan na die aanleg vir die vervaardiging van laaghout gestuur word waar fineer van die stompe geskil word. Dié word dan gedroog, gegom en tot laaghout of ander samegestelde bordprodukte saamgepers.
En behalwe dat hout baie gebruike in sy natuurlike vorm het, word dit verwerk tot duisende produkte soos plastiekstowwe, papier, karton, fotografiese film, sellofaan en rayon.
Voordat hout papier kan word, moet die sellulosevesels daaruit gewin word deur die verwydering van lignien—’n bestanddeel wat hulle aanmekaar hou. Dié word by ’n pulpmeul gedoen.
Die pulp wat uit die wasaanleg kom, is bruin en word net so vir bruin papier of die maak van bord gebruik of chemies gebleik vir wit papier.
Die bruin of gebleikte wit pulp wat by só ’n meul aankom, word saam met afvalpapier wat vir herwinning behandel is in ’n massiewe masjien gevoer.
Die pulp, behandelde afvalpapier en bymiddels vloei deur siwwe wat onsuiwerhede uitkeer. Die vesels vloei uit die stofkas op ’n voerband van draadmaas. Die water word deur die maas gedreineer.
’n Veselryke mat vorm op die maas en dié word dan gepers en gedroog. Die oppervlak word voorts geplaneer en verder afgewerk deurdat die papierweb deur ’n kalander gevoer word.
Daarna word dit op ’n yslike tol gedraai. Die gehalte van die papieroppervlak kan nog verder verhoog word met die aanwending van ’n sekere bedekking. Dan kry die papier ’n glansafwerking—die superkalanderproses.
Groototters skuil gedurende die dag in digte riete. Dié waterdiere is op hul aktiefste rondom sonopkoms en sononder wanneer hulle jag en speel. Dit wéét Diana nou, ’n anderhalf jaar nadat sy aangesluit het by ’n groep vrywilligers wat vir Kaapse Natuurbewaring help om ’n navorsingsprojek voort te sit wat bydra tot die bewaring van die Tuinroete se groototters.
Dit gee haar kans om eerstehands deel te wees van ’n bewaringsprojek. “ ’n Mens se werk lewer resultate op en is nie net deel van ’n langtermyn wetenskaplike projek nie,” glo sy. En natuurlik is daar nog die byvoordele om bietjie voëls te kyk terwyl jy op soek is na ’n otter-sein!
Die vrywilligers wat data insamel oor die otters se verspreiding, sosiale patrone en dieet, wissel van afgetredenes, ’n student wat eintlik navorsing doen oor skilpaaie, ’n avontuursportgids tot organiseerders van ’n plaaslike buitelugmark.
“Weens beperkte fondse is die apparaat maar basies, maar dit help ten minste om te weet waar die otters rondbeweeg,” sê Diana, wat soos die ander vrywilligers opleiding ontvang het in die gebruik daarvan.
As hulle nie rondom die meer hul datalyste aanvul wanneer hulle enige spore of tekens van lêplekke sien nie, waak hulle geduldig in ’n batteryaangedrewe bootjie op Groenvlei in die hoop op ’n sein of miskien ’n swemmende otter. Petrolaangedrewe vaartuie word nie op dié sensitiewe watermassa, wat geen uitloop na die see het nie, toegelaat nie.
Een van die otters is onlangs dood aangetref. Daarby kan die huidige projek net vir nog sowat ’n jaar voortduur, aangesien die battery in die oorblywende otter se seintoestel dan pap behoort te raak.
Hopelik sal nog ’n otter binnekort langs die Goukammarivier gemerk word, maar dit is nie sommer so ’n maklike taak nie. Dis fyn beplanning om vanghokke, personeel en veeartse bymekaar te kry – en ook om ’n otter te oortuig om gevang te word!
Die navorsing sal hopelik klinkklare bewys lewer van ’n ekologiese korridor tussen Groenvlei en Ruigtevlei (ook bekend as Swartvlei), wat deur wildsoorte soos bosbokke en otters gebruik word as ’n migrasieroete. Hierdie “korridor” kruis die N2.
“Gemeet aan die getal diere wat gereeld hier doodgery word, het die bestaande pad reeds ’n groot invloed op die dierepopulasie,” verduidelik Hiseman. “Otters is net ’n deeltjie van hierdie statistiek.” Bewaringslui wil motiveer vir die verskaffing van duikweë onderdeur die snelweg indien planne voortgaan om dié gedeelte van die N2 tot vier verkeersbane te verbreed.
Vir Diana sou die oprigting van waarskuwingsborde oor die ekologies sensitiewe gebied langs die N2, reeds ’n oorwinning wees. “Dan kan motoriste hul spoed daarby aanpas.”
Tot dan, as jy weer vroegoggend die pad tussen Sedgefield en Knysna aandurf, kyk bietjie rond of jy nie Groenvlei se otter-tellers sien nie. En lig jou hoed vir hulle.