Die Engelse oorlog - www.madelieblog1.com
Ons en die Engelse oorlog
Almal wat in die vroëe sestigerjare op `n klein Vrystaatse dorpie groot geword het, sal weet dat die Engelse Oorlog op daardie stadium nog sommer vars in die geheue van die Vrystaters was. Daar was heelwat oorlewendes oor in die gemeenskap wat as penkoppe in die oorlog geveg het, asook bejaardes wat as kind die verskrikking van die konsentrasiekampe deurgemaak het. En met 'n ouma wie se huis afgebrand is, het ons as kinders stories oor die oorlog en kakies soos Lord Kitchener en die Rooivers Bul, Sir Redvers Buller, lettterlik met ons moedersmelk ingekry. Ek vind dit dus baie interessant wanneer raakpunte in ons geskiedenis met dié van die Britte op toer opduik.
So het dit my nogal geruk om in die St Pauls-katedraal `n gedenkteken vir Kitchener raak te loop. Die skip waarop hy gestasioneer was, is gedurende die Eerste Wêreld Oorlog gekelder en hy het verdrink – sy lyk is nooit gevind nie. Laat mens wonder of hy, toe hy so in die donker dieptes afdaal en sy lewe voor hom verby sien flits, darem 'n bietjie skuldig gevoel het?
Verlede jaar weer, in Winchester-katedraal, kom ek op `n gedenkteken vir Sir Redvers Buller, einste die Rooivers Bul, af. Die inskripsie op die marmer sarkofaag lui: A great leader – beloved of his men. Mmm.
Ons ouma was nie 'n katjie wat jy sonder handskoene aangepak het nie, hoor! Nadat haar man in die oorlog oorlede is en haar huis afgebrand is, het sy net besluit dat sy NIE na 'n konsentrasiekamp gestuur gaan word nie, en vir meer as twee jaar in die Oos-Vrystaat se gure weer (winter en somer), met haar kinders rondgevlug voor die kakielinies uit. Sy is nooit gevang nie, en nodeloos om te sê, al haar kinders het die oorlog oorlewe.
EN na die oorlog toe trou sy met 'n Engelsman, weliswaar 'n makgemaakte een wat as Vrystaatse burger aan die kant van die boere geveg het.
En ek is so gelukkig om haar name te dra.
Malie, die katjie wat jy nie sonder handskoene aangepak het nie!
Johanna Frederika, Oupa se eerste vrou wat enkele dae na haar aankoms in Doornbult oorlede is.
Ons oupa, die Engelsman, se eerste vrou is egter in die Doornbult Konsentrasiekamp naby Hopetown oorlede. Hoogswanger is sy met haar kinders op 'n ooptrok gelaai en na die kamp vervoer. Sy is 'n paar dae na haar aankoms in die kamp dood. Hester, haar driejarige dogtertjie is ook later oorlede.
Hoe swaar moes die wesies dit tog nie gehad het sonder hulle ma in so 'n gruwelplek nie?
Ons vier kinders, Susan en ons niggie, Annetjie, het die Doornbultkamp so 'n paar jaar gelede besoek toe ons op 'n tipe pelgrimstog na die Kalahari was om te sien waar ons ma-hulle groot geword het.
(Kliek op hierdie skakel en lees meer oor Doornbult in "Beeld").
Die graffies se nommers is baie dof en daar is geen grafsteentjies nie. Ons het toe besluit om iets aan die saak te doen. Tëels is gekoop, Martie het die name van die oorledenes nagevors, en Annetjie het die tëels geverf en gebak.
Die tëels is klaar geverf, gebak en in 'n muur by Doornbult ingemessel.
Cream jug with red...
Iets interessants het onlangs met my gebeur. Was in 'n Antiekwinkeltjie (eintlik meer "collectables"), toe hierdie ou melkbekertjie my oog vang. Dood gewoon, teen R20.00, maar pragtig met so 'n klassieke vorm.
Toe ek dit optel om te koop, sien ek 'n papertjie binne-in. Duidelik geskryf deur 'n bejaarde persoon wat haar/sy oorloë bietjie deurmekaar het. Sien hier onder.
MAAR, die ou bekertjie beteken nou nog baie meer vir my.
Databasis van van persone wat in konsentrasiekampe opgeneem is - 1999 - 2002
Mrtie Lategan | Reply 04.03.2016 18:32
Jammer dat Madelie vergeet het om te noem dat sy die projek ondersterun het deur die koste van teëls te borg.