Confetti in die kop: Waarom die reuk afneem met ouderdom - Nuus - 2021
Ondersoek na stamsel: Waarom mense op ouderdom slegter kan ruik
By soogdiere soos mense neem die vermoë om te ruik af met ouderdom. Navorsers het nou ondersoek hoekom dit so is. Die wetenskaplikes het die stamselontwikkeling in die brein van muise met die sogenaamde konfetti-verslaggewers gevolg.
Versteurings van die reuksintuig beïnvloed die lewensgehalte
'N Paar jaar gelede het navorsers uit die VSA verslag gedoen oor hul studie, waarvolgens die neus nie net 10.000 verskillende reuke waarneem nie, maar ook oor 'n triljoen (1.000.000.000.000) reuke. As die olfaktoriese selle nie behoorlik werk nie, word die lewensgehalte aansienlik verminder. Aangesien die reukgevoelensversteurings 'n geweldige beperking in die alledaagse lewe van diegene wat geraak word, beteken. Maar met toenemende ouderdom neem die reuk by mense af, soos by ander soogdiere. 'N Interdissiplinêre navorsingspan van die Helmholtz Zentrum München en die Mainz University Medical Centre het in die vaktydskrif Cell Reports ondersoek hoekom dit die geval is.
Olfaktoriese senuwees is afkomstig van stamselle
By soogdiere is die vorming van senuweeselle (neurogenese) grootliks beperk tot die vroeë kinderjare en kom slegs in 'n paar streke van die voorbrein in volwassenheid voor.
Een so 'n uitsondering is geure senuwees, wat voortspruit uit stamselle oor verskillende intermediêre fases.
"Die produksie van hierdie senuweeselle loop mettertyd op," verduidelik die hoof van die navorsingsgroep by die Institute of Computational Biology (ICB) in die Helmholtz Zentrum München, dr. Carsten Marr, in 'n boodskap.
"Ons wou in die huidige werk duidelik maak hoe dit kom en watter bydrae die stamselle daaraan het," het die wetenskaplike gesê.
Om hierdie vraag te beantwoord, het dr. Marr met die wiskundige Lisa Bast en stamselnavorsers Dr. Filippo Calzolari (vandag by die Instituut vir Fisiologiese Chemie aan die Universiteits Mediese Sentrum Mainz) en prof. Dr. Jovica Ninkovic, 'n interdissiplinêre span kundiges.
"Ons benadering tot die huidige werk werk deur sogenaamde konfetti-verslaggewers by muise: Ons laat individuele stamselle en al hul nageslag - die sogenaamde klone - in 'n spesifieke kleur skyn," verduidelik Dr. Calzolari.
Op hierdie manier kon die navorsers die ontwikkeling van individuele klone volg en dit as verskillende gekleurde kolletjies onderskei, wat die proses sy naam gee.
"In die volgende stap, deur jong en ouer muise te vergelyk, wou ons uitvind watter bydrae individuele stamselle en tussenprodukte lewer tot die neurogenese van die voltooide reukselle," vervolg Calzolari.
Minder selle ontwikkel in die ouderdom tot geurmiddelselle
Die sistematiese evaluering van die beelde is egter vir mense moeilik: die beskikbare data was buitengewoon heterogeen en 'n vergelyking tussen jong en ou breine was moeilik.
Hier kom die kundigheid van Dr. Marr en sy span te dra. U is spesialiste in die kwantifisering van dinamiese dinamika, dus is die vraag: watter en hoeveel selle van 'n groot groep ontwikkel en hoe?
Hiervoor gebruik die wetenskaplikes kunsmatige intelligensie, ontwerp wiskundige modelle en programalgoritmes om die beelddata daarvoor te evalueer.
"Ons het die konfetti-metings vergelyk met verskeie wiskundige modelle van neurogenese," verduidelik Lisa Bast.
"Op hierdie manier kon ons vasstel dat, veral in sekere tussenfases - die sogenaamde transito-versterkende voorouers - die vermoë vir selfvernuwing op ouderdom afneem."
Die ontleding toon ook dat die sogenaamde asimmetriese seldeling in stamselle en hul rusfases by ouer muise toegeneem het.
"Dit beteken dat minder selle op die ouderdom in reukdele ontwikkel en onaktief in die stamselpoel bly, wat veroorsaak dat die produksie stop," sê Jovica Ninkovic.
Volgens die inligting is die werk die eerste waarin wetenskaplikes 'n wiskundige model kon gebruik om die gedrag van senuweestamselle in die lewende brein van die soogdier kwantitatief te ondersoek. (Ad)