June | 2015 | Loer Toer
Côte d’Azur, Frankryk June 26, 2015 1 Comment
Ek moet bely dat my belangstelling in die Cocteau Museum in Menton eerder argitektonies as artistiek was. Ek het nog altyd van die speelse gees in Cocteau se werk gehou, hoewel hy nie in dieselfde mate as die ander moderne kunstenaars tot my gespreek het nie.
My besoek aan die museum het my sienswyse verander. Wat interessant is van die museum is dat dit die grootste versameling van enige kunstenaar se werk bevat wat ek nog gesien het.
Die museum – weswaarts
‘n Cocteau-museum in Menton is reeds vroeër in ‘n fort uit die sewentiende eeu tot stand gebring en stal steeds ‘n hele klomp van Cocteau se werke uit. Die gebou self, opgerig in die dae toe die kasteel in Kaapstad gebou is, vertoon ‘n ruwe elegansie.
Die eerste Cocteau-museum in Menton
Die nuwe museum wat in 2011 geopen is, ontwerp deur Rudy Ricciotti, ‘n Franse argitek, vang die besoeker se aandag soos min museums op die Côte d’Azur vas. Die naaswit vorms, elkeen verskillend, wat die museum huisves, is al op verskeie maniere beskryf: “‘n stel gevaarlike tande… ” Of: “voorarms van marmer wat die hemel stut…” En: “ puntige swart pilare wat lui soos spinnekoppote oor die gebou gestrek lê.”
Hoe ook al, dit was vir my fassinerend om foto’s van hierdie vorms te neem – op ‘n afstand, asook van nader beskou.
Ricciotti beweer dat sy museumontwerp deur Cocteau se werk ingegee is. “Hier dien swart en wit nie meer as kleure nie,” sê hy, ter motivering van sy ontwerp. “Hulle skep ‘n wisselwerking van struktuur-magte wat beide die kunstenaar se werk op doek en papier en sy persoonlikheid oproep, vlakke van lig en skadu …”
Ek moet weer bely: Ek was nie juis met Cocteau se werk vertroud nie. Daarom was die versameling van sy werk vir my ‘n openbaring. Byna die hele versameling het behoort aan ‘n Amerikaanse versamelaar, Sèverin Wunderman, wat dit alles aan die museum geskenk het.
Wat mens veral van die versameling tref, is die ongelooflike diversiteit: skilderye, grafiese werk, tapisserieë, mosaïeke, beeldhouwerk, keramiekwerk. . . Voorts het Cocteau teaterkostuums ontwerp, rolprente gemaak en verhoogstukke en poësie geskryf.
Les Amoureaux, 1948
In die proses het hy uitmuntende werk gelewer. Sy selfportrettekeninge was beslis vir my die hoogtepunt van die besoek: ‘n reeks genaamd Le Mystère de Jean l’Oiseleur. Drie-en-dertig van dié briljante tekeninge is in die museum te sien. Elkeen spreek van wroeging en foltering eerder as vreugde en geluk. Mens moet natuurlik in gedagte hou dat Cocteau ‘n opiumslaaf was. ‘n Onderskrif soos Je garde mon ange (ek hou my engel) laat mens wonder, maar met Cocteau kan die onderskrif op enigiets slaan. Met hom kyk mens altyd na ‘n mystère. Niks is eenvoudig nie.
Sy seksueel-ekspliete tekeninge, gevolg deur sensitiewe tonele uit Christus se lewe, stem mens tot nadenke. Die laaste een wat kort voor sy dood in 1963 gedoen is, is ‘n Ecce Homo, waarin Christus se gesig nogal baie aan Cocteau s’n herinner. Ricciotti sê tereg : “Cocteau se kuns is ‘n enigmatiese self-mitologie, versterk deur kontraste.”
In sy sterftejaar 1963, dié Ecco Homo
Cocteau het ook ‘n obsessie met klassieke vorme gehad en dit is interessant dat baie van sy mansfigure op een of ander wyse op sy minnaar, Jean Marais, die Franse akteur, trek.
Die naam van ‘n klein bundel gedigte in ‘n glaskabinet het my oog getref : Le Cap de Bonne Espérance. Duister, eksperimentele poémes wat handel oor ‘n metaforiese Roland Garros, die Franse vlieënier wat in 1918 dood is. Een van die gedigte lui min of meer só in Afrikaans:
Die vlieënier, omskrywer van die
Met groot wit rookboë
Gaan voort, sodat die wind,
Onsigbaar van onder
Nie sy sein uitwis nie.
Ek meen dit leer ons,
Hoe om te skryf.
Menton, 17 Junie 2015
Bronne: Wikipedia; internet