In 1987 is in ’n publikasie van die Universiteit van Pretoria se Departement van Staatsleer oor “Politieke Hervorming in Suid-Afrika” ’n uiteensetting deur my gegee van die verwagte konstitusionele stappe deur die Regering aan die hand van ’n Broederbonddokument van 1986.
In die artikel is onder andere voorspel dat die NP met die ANC sou be­gin onderhandel en die beginsel van ’n Swart regering sou aanvaar, soos drie jaar later in 1990 gebeur het.
Die gedagte is derhalwe dat rassevermenging naas rasseskeiding ’n erkende leefwyse moet wees. Dit skep die voorwaarde vir botsende stelsels en vir ’n geleidelike verdringing van rasseskeiding deur rassevermenging. Dit gaan hier om iets soortgelyks as die Wet van Gresham in die geldwese, naamlik dat slegte geld goeie geld verdring. In die samelewing vereis rasseskeiding sterk dissipline, aansienlike inspanning en strawwe maat­reëls van die owerheid, net soos die handhawing van ’n monetêre stelsel waarin die geldeenheid self waarde het, soos in die geval van goud of silwer. Sodra papiergeld ook as betaalmiddel erken word, verdwyn “die goeie geld” uit sirkulasie.
Aan die ander kant is ’n beleid van rassevermenging ’n “laat-maar- loop-stelsel” wat geen dissipline of inspanning of strawwe maatreëls van die owerheid vereis nie. Weens die menslike aard is die geneigdheid na ’n bestel wat min inspanning en dissipline vereis, en is die natuurlike gang van sake dat die “laat-maar-loop-stelsel” die oorhand kry, veral met behulp van die media, wat dit as navolgenswaardig voorhou, soos sommige media in Suid-Afrika reeds rasgemengde huwelike aanbied.
Die feit dat die Broederbond ingryping in die sosiale orde as ’n voorwaarde vir ingrypende grondwetlike verandering behandel, dui daarop dat daar besef word dat die grondwetlike bestel moet rus op ’n sosiale onderbou wat in ooreenstemming daarmee is.
Die aanvaarding van die moontlikheid van ’n Nieblanke staatspresident impliseer dat hy deur ’n Nieblanke meerderheidstem verkies sal kan word. En in ’n volgende paragraaf word die betoog deurgetrek na die logiese konsekwensie. “ Dit beteken”, wordverklaar, “dat daar nie meer ’n Witverskanste regering kan wees nie. Daar kan egter ook nie ’n Swartverskante, of by voorbeeld ’n Zoeloeverskante, regering wees nie. Die meer- derheid van die regeringslede kan wel Swart wees, maar die stelsel en prosedure moet so werk dat al die groepe effektief kan deelneem en nie deur een groep gedomineer word nie”. (Par. 3.9)
Daar kan geen twyfel aan wees dat hierdie enigsins kriptiese beskrywing die ANC identifiseer as die groepering wat moet voldoen aan “die voorvereiste van die afswering van geweld”. Wat in hierdie paragraaf beskryf word, is die gestandaardiseerde wyse waarop ’n terroriste-organisasie sy eerste vroëe greep na die hefbome van mag maak. Die terroriste-oorlog kan nie deur hom gewen word nie. Dit kan net by die konferensietafel verloor word deur die staat wat aangeval word.
Dat die Broederbond hierdie waarskynlike uiteinde van ANC-deelname aan ’n grondwetlike konferensie insien, moet aanvaar word, anders moet die veronderstelling wees dat die opstellers van die dokument poli­ties oningelig en stompsinnig moet wees, wat seker nie die geval is nie.
Die aanskouingsles van Afrika is dat wanneer daar begin word met magsdeling oor die rassegrense, dit ’n onophoudelike proses word wat sy eie momentum ontwikkel tot die laaste paaiement van magsdeling betaal is in die vorm van magsoordrag.
“In die komende algemene verkiesing wil u party ’n mandaat hê vir mags­deling met die Swartes van Suid-Afrika. U het egter nog geen aanduiding gegee van wat die aard en omvang van die magsdeling sal wees nie. Waar dit so ’n ernstige saak is, is die versuim onrusbarend.
“Dit is veral onrusbarend omdat die Broederbond, waarvan u ’n lid is, in sy onlangse geheime werksdokument met die titel ‘Basiese staatkundige voorwaardes vir die voortbestaan van die Afrikaner’, ’n uiteensetting van magsdeling met Swartes gegee het wat van uiters ingrypende aard is.
“Hieruit is dit duidelik dat hoewel die waarheid nog effe vermom word deur woorde soos ‘in sommige modelle’, die Broederbond hom in die geheim verbind het tot aanvaarding van ’n Swart meerderheidsregering en ’n Swart (of Nieblanke) President.
“Dit is derhalwe onbetwisbaar dat die Broederbond die ANC in ’n nasionale konvensie by die opstelling van ’n nuwe grondwet betrek wil hê. En natuurlik as die ANC ’n grondwet help opstel vir Suid-Afrika, sal die verbod op die ANC opgehef moet word, sal hy sy bedinging uitoefen deur rewolusiegerigte aksies, en sal die Regering as ’n deelnemende party aan so ’n konvensie feitlik verlam wees. Dit is presies waarna die Kommunistiese Party strewe. Uit so ’n konvensie moet ’n regering kom waarin die ANC verteenwoordig sal wees, met sy kommunistiese beheer. Dit is die politieke resep waarmee die Kommuniste hulle magsgreep gewoonlik uitvoer: hulle frontorganisasie (die ANC) moet net eers deel van die regering word.
“U skuld dit aan die kiesers om te verklaar hoe dit moontlik is dat die Broederbond hierdie infame geheime plan vir ’n Swart meerderheidsrege­ring, met die kommunisties-beheerde ANC daarby ingesluit, onder sy lede kan propageer as u en ander belangrike NP-figure wat Broederbondlede is, nie daarmee akkoord gaan nie.
“U staan beskuldig daarvan dat u deur u Broederbondlidmaatskap deel het aan hierdie verraderlike gekonkel agter die rug van die Blanke volk om die ANC deur ’n nuwe grondwetlike proses in die regering te laat deel as voorspel tot ’n noodwendige kommunistiese oorname as eindresultaat.
“Ek wil u vra om aan die kiesers van Suid-Afrika duidelik te sê hoe u u Broederbondlidmaatskap regverdig as u nie hierdie geheime geknoei goedkeur om die Blankes uit te lewer aan ’n proses wat noodwendig sal lei tot ’n toekomstige Swart kommunistiese regering”.
Dit is ’n ongelooflik beteuterde en waarheidontwykende antwoord op ’n brief waarin ’n saak van die grootste politieke belang uitvoerig behandel is, met uiters sterk morele implikasies vir De Klerk en sy kollegas. Die brief het aan hulle die geleentheid gegee om of die Broederbonddokument te repudieer of dit te onderskryf. Dit is wat politieke eerbaarheid vereis het.
Hulle het dus as NP-leiers ’n geheime agenda gehad, en het kiesers mislei oor die ingrypende beleid waartoe hulle verbind was weens hulle Broederbondlidmaatskap.