Kanaalreis inspirasie agter Annelie Botes se boek“Janna!” roep ek boontoe. “Kom drink by my tee, dan vertel ek jou van ŉ plan wat ek uitgedink het.” Só skryf Annelie Botes in haar nuutste boek, Kammaland, oor die wintersdag in Junie 2017 toe sy haar man, Chris, oorreed het om saam met haar die kanale van Engeland met ŉ boot in te vaar. Min het sy toe geweet dat hierdie einste gedagte maande later ook ŉ bron van inspirasie sou wees. “Toe man, ek sal Raaiselkind se fliekgeld bylas,” het Annelie daardie dag gemaan, totdat haar Janna in volle vaart begin het om die moontlikheid na ŉ kanaalreis te ondersoek. Weinig mense sou die waagmoed gehad het om spaargeld op ŉ oorsese reis te verkwis, maar vir die Botes-egpaar is avonture veel beter as weelde en aardse besittings. “Ons het nooit gedink dat ons régtig op so ŉ toer sal gaan nie,” erken sy. Danksy ŉ meevaller kon hulle ŉ kanaalboot vir minder as die helfte van die normale prys privaat by ŉ vrou huur. Drie maande later vaar hulle toe in afsondering die verre vreemde in. Die kanaalboot waarin Annelie en haar man, Chris, vir een-en-negentig dae gereis het (Foto: Verskaf) Alhoewel hulle in die winter gereis het, het die titel van Botes se nuutste boek hoegenaamd niks met sneeuwit sprokiestonele te make nie: “Toe ons daar was, het die woord ‘kammaland’ nooit in my kop opgekom nie. Eers toe ek die boek geskryf het, het ek daaraan gedink”. Op die vraag oor wat die titel vir háár beteken, antwoord Botes soos volg: “Kammaland beteken speel-speel. Dit is ŉ fantasieland wat nie regtig bestaan nie. Ons was regtig op die reis, maar nadat ons terug gekom het, het ons baie dae gevoel asof ons nie werklik daar was nie,” en sy voeg by: “Die kans is goed dat ek my lesers in ŉ ander era gaan plaas.” Ten tyde van die reis was Botes, tussendeur die oop- en toemaak van sluise, skoonmaak van die boot en kosmaak, boonop nog besig om Kainsmerk, ŉ versameling van haar stories wat vantevore in tydskrifte verskyn het, te skryf. Die gedagte om hulle kanaalreis van meet af aan te dokumenteer was geensins deel van die beplanning nie. Annelie maak ‘n sluis oop in haar pajamas (Foto: Verskaf) “Toe my uitgewer my begin pes vir ŉ boek, was ek glad nie gereed daarvoor nie,” vertel Botes. Alhoewel sy nie emosioneel gereed was om die reis te herleef nie, was sy tóg voorbereid: “Ek skryf in Kammaland van ŉ dagboek wat ek gehou het, maar ek het nie. Die kaartspeelboek waarin ons telling gehou het, was my naaste aan ŉ dagboek. Maar toe het Chris my gehelp dat ons al die strokies en whatsapps en e-posse kon deurgaan om te kyk presies waar ons wanneer gereis het.” Botes vertel dat sy daagliks notas in dié kaartspeelboek gemaak het. Oor gebeure, tonele en oomblikke wat hulle saam beleef het. Op hierdie manier kon Botes agterna die hele reis chronologies orden om sodoende hul storie op papier neer te lê. “Die skryf van die boek het maklik gekom, maar emosioneel het ek baie swaar gekry, want dit was asof ek weer op die reis was” erken Botes. Sy verduidelik dat die laaste helfte van hul reis vir haar uitsonderlik swaar was: “Ek het besef dat ons nou omgedraai het. Ons is nou op pad huis toe. Terug na ŉ plek van onstabiliteit”. Een van die sluise wat Annelie en haar man, Chris, tydens hul reis oopgemaak het (Foto: Verskaf) Ondanks die emosionele uitdaging wat Botes ervaar het, het sy hulle reis in ŉ boek omskep wat lesers ook sal meevoer na die kammaland wat húlle ervaar het. Die kreatiewe wyse waarmee Botes alledaagse voorwerpe beskryf, getuig daarvan dat sy haar woorde goed deurdink. Sy skryf op een plek byvoorbeeld dat dit “stokmannetjiekoud” is, in plaas daarvan om bloot na yskoud te verwys. “Soms tik ek die woord, maar dan merk ek dit in kleur. Dan weet ek om ŉ ander woord uit te dink. Soms vat dit weke voordat die regte beskrywing na vore kom,” verduidelik Botes oor haar proses om op ŉ nuwe manier na die alledaagse te verwys. Deurgaans is die storie ŉ eerlike vertelling van gebeure – selfs Botes en haar man se troetelname vir mekaar. Dit laat ŉ mens wonder of hierdie gegewe moontlik grens aan té veel ontbloting van haar persoonlike lewe. Maar Botes vertel openhartig dat sy haarself oor ŉ tydperk van ongeveer 15 jaar se rubriekskrywes alreeds aan die publiek bekendgestel het en dat hierdie deel van haar storie net nog ŉ doodgewone vertelling van persoonlike gebeure is.