131 Was Jesus aangestel oor die werke van God se hande? Hebreërs 2:7 | Bybelverskille
← 130 Die Poliglot van Ximines (1522)
132 Nuwe Manuskripte in Athene ontdek. →
Die ander Afrikaanse vertalings stem ooreen met Die Bybel, ‘n Direkte Vertaling: “U het Hom vir ‘n kort rukkie minder as engele gemaak; en Hom met heerlikheid en eer gekroon.”
Ons gebruik drie kriteria om so objektief moontlik ‘n antwoord te vind. Eerste kyk ons na die manuskripte tot ons beskikking.
Let op die tabel waar die verskillende manuskripte in hulle jaar van ontstaan aangedui word:
Variasie Uitgelaat: ”…en hom oor die werke van u hande aangestel.
301-400 Vatikanus Chrysostomos* Sinaïtikus Vulgaat, Bohairies, Fayjummies
401-500 Aleksandrinus, Efraemi, Bezae Oud Latyn, Siries, Armeens, Etiopies Euthalius, Theodoret
601-700 Siries Siries
701-800 Atous-Laurae 2 Oud Latyn
801-900 Moskuensis, Angelicus, Leesbundels Porfirianus, Unsiale manuskrip 0121, Leesbundels 4 Oud Latyn Sedilius-Scotus
901-1600 6 Minuskuls Ps-Oekumenius Theophylact 16 Minuskuls, 3 Oud Latyn
Volgens die manuskripte tot ons beskikking is die United Bible Societies self onseker oor hulle keuse vir die variasie sonder hierdie sinsnede. (C: “…there is a considerable degree of doubt…”) Hierdie bewoording is aangehaal uit die Septuagint, die Griekse vertaling wat algemeen in gebruik was in die tyd toe die Nuwe Testament ontstaan het.
Ons oudste Griekse getuie, Papirus 46 (± 200 n.C.) asook kodeks Vatikanus (± 350) is die enigste Griekse manuskripte tot die jaar 800 wat sonder hierdie sinsnede is. Daar is ook net een antieke vertaling. Daarteenoor word hierdie sinsnede ondersteun deur vyf Griekse manuskripte asook elf antieke vertalings. Hou in gedagte dat elke antieke vertaling ‘n aanduiding is dat daar in daardie tyd en op die plek waar die vertaling gemaak is, ‘n Griekse manuskrip moes wees wat daardie variasie ondersteun het. Hierdie elf Vertlings het ook ‘n wye geografiese verspreiding vanaf Egipte, Etiopië, Sirië en Rusland tot in Rome en Europa.
Op grond van die manuskripte tot ons beskikking verskil ek van die opstellers van die UBS – teks. Ek aanvaar eerder die variasie met hierdie sinsnede in as die oorspronklike outografie.
Ons tweede maatstaf is om te probeer bepaal hoe die variasie kon ontstaan het.
Indien die oorspronklike outografie sonder die sinsnede was, moes iemand die sinsnede “… en hom oor die werke van u hande aangestel“ bygevoeg het. Dit kon baie maklik as ‘n bewustelike “regstelling” vanuit die Septuagint gedoen gewees het, of as ‘n toevallige invoeging vanuit ‘n kantaantekening in die bronmasnuskrip waar iemand die “regstelling” in die kantlyn gedoen het. Dit kon net so wel ‘n regstelling vanuit die geheue wees. Kopieerders het eerder iets bygevoeg om te verseker dat niks verlore gaan nie.
Indien die oorspronklike outografie egter hierdie sinsnede bevat het, moes iemand die woorde “… en hom oor die werke van u hande aangestel“ uitgehaal het. Vanuit die teks is daar geen aanduibare rede waarom ‘n kopieerder dit sou doen nie. ‘n Verandering vanuit die langer weergawe na die korter weergawe is gevolglik baie onwaarskynlik.
Volgens die interne gegewens wil dit nou weer voorkom asof die weergawe sonder die sinsnede eerder die oorspronklike sou verteenwoordig.
Ons derde hulpmiddel is ‘n ondersoek na die konteks en moontlik ander merkers.
Die Nuwe Testamentiese geskrifte is in Grieks geskryf. Hebreeuse manuskripte is meestal in die sinagoges weggesluit en kopieë in privaatbesit was uiters skaars. Afskrifte van die Griekse vertaling van die Ou Testament, die Septuagint, het egter nie hierdie “verhewe” status gehad nie, en was daarom baie meer algemeen in gebruik en in privaat besit. Aanhalings uit die Ou Testament is daarom feitlik altyd vanuit die Septuagint gedoen. Die skrywer van Hebreërs het baie versigtig en akkuraat aanhalings uit die Septuagint gedoen. Dit is onwaarskynlik dat hy hier ‘n fout sou maak.
Paulus interpreteer Psalm 8 Messiaans in 1 Korintiërs 15:27, Efesiërs 1:22, en in Filippense 3:21. So doen die skrywer van Hebreërs ook hier. Die sinsnede van ons ondersoek is ‘n integrale deel van Psalm 8. Dit gee geensins ‘n probleem met die benutting of aanwending daarvan in ‘n Messiaanse funksie nie. Gevolglik is dit ondenkbaar dat die skrywer hierdie sinsnede doelbewus uit sy aanhaling sou verwyder.
Volgens die intrinsieke kriteria verteenwoordig die variasie met hierdie sinsnede in, eerder die oorspronklike outografie.
Met twee van die drie kriteria ten gunste van die langer aanhaling met die sinsnede in, is ek oortuig dat dit eerder die oorspronklike outografie sou verteenwoordig.
This entry was posted in Antieke Vertalings, Eksterne Maatstawwe (Gegewens), Evaluering: maatstawwe, Interne Kriteria, Intrinsieke kriteria. Bookmark the permalink.