Steeds geen beslissing in soveelste Israelse verkiesing | Maroela Media
Foto: (AP Photo/Ariel Schalit)
Dit was op 23 Maart die vierde algemene verkiesing in Israel in twee jaar. Die land het intussen Italië vervang as die spreekwoordelike voorbeeld van regerings wat nie hulle termyn voltooi nie, en van ingewikkelde, onstabiele en kortstondige koalisies. Dit is ook nie 'n uitgemaakte saak dat hierdie verkiesing beter as die voriges gaan wees nie, want die kampe in Israel staan vas en skommelings vind gewoonlik net binne die regse en linkse blok plaas. Selfs binne die twee onversoenbare blokke is geweldige verskille. Die regse blok bevat as grootste party Benjamin Netanyahu se sentrum-regse Likud Party ("vereniging") en verskeie godsdienstige partye. Nie almal binne die regse blok aanvaar ook Netanyahu as die natuurlike leier nie. Aan die linkerkant is die spektrum nog wyer, van die sentristiese tot verlinkse partye asook die party wat die Arabiese minderheid verteenwoordig. Eintlik is die linkse blok eerder 'n anti-Netanyahu-blok en bevat ook nasionalistiese en liberale partye.
Netanyahu regeer Israel sedert 2009 ononderbroke, en het reeds in die laat 1990's die eerste keer die pos van eerste minister beklee. Hy is in Israel dit wat Trump in die VSA was en is: mense is óf mal oor hom óf haat hom. Hy het besliste suksesse om te wys: Onder sy bewind voer Israel tans 'n suksesvolle inentingsveldtog teen die Covid-19-virus, wat die land amper weer laat terugkeer na 'n toestand van normaliteit. Sy ekonomiese beleid was nog altyd suksesvol en hy het Israel ook veiliger gemaak. Verder was Netanyahu ook deel van sy bondgenoot Trump se suksesvolle poging om vrede te sluit tussen Israel en verskeie Arabiese state. Daar hang egter 'n korrupsiesaak bo Netanyahu se kop, en talle mense is ook gewoon moeg vir hom en soek 'n nuwe gesig en 'n nuwe begin.
In die verkiesing is nie een duidelike wenner nie, maar beslis 'n duidelike verloorder: Benny Gantz, wat met die vorige verkiesing die groot hoop aan die linkerkant was en mense kon saamsnoer en met sy party Blou-Wit (verwysende na die kleure van Israel se vlag) wat feitlik gelykop geëindig het met Likud. Omdat die twee partye ewe sterk was en geen koalisies aan die linker- of regterkant kon vorm nie, het hulle die ongewone stap gedoen om 'n koalisie met gelyke magsdeling te vorm. Die leiers sou mekaar as eerste ministers na twee jaar afwissel. Netanyahu was slim genoeg om die eerste helfte van die termyn te vat en, so word beweer, die ooreenkoms te verbreek en nuwe verkiesings af te dwing sodat hy 'n kans staan om weer sonder Gantz te regeer.
Of Netanyahu se plan uitgewerk het, is nog onseker. Sy regse blok het slegs 52 setels uit 120. Likud self het 30 setels, wat dit nog steeds die grootste party in die land maak, al het hulle verloor teenoor die vorige keer. Drie godsdienstige partye het onderskeidelik nege, sewe en ses setels. Die linkse blok, of eerder die anti-Netanyahu-blok, het 57 setels, maar is nog meer versplinter en ideologies uiteenlopend as die regse blok. Hulle het ook geen natuurlike leier nie, maar Yair Lapid, 'n voormalige televisieaanbieder en leier van die liberale party Yesh Atid ("daar is 'n toekoms") met 17 setels verteenwoordig die grootste party in dié blok.
Dan is daar twee partye wat hulle nog nie verbind het nie en wat beslissend kan word vir die rigting waarheen die skaal sal neig: Yamina van Naftali Bennet met sewe setels is eerder regs (en hulle naam beteken ook juis "na regs"), maar sekulêr en Bennet se verhoudinge met sy eertydse bondgenoot Netanyahu is nie van die beste nie. Nogtans behoort hy eerder deel te neem aan 'n regse koalisie. Dan is daar nog die Verenigde Arabiese Lys van Mansour Abbas met vier setels. Hulle hoort eerder tuis aan die linkerkant, maar kan met 'n aansienlike toegewing deur Netanyahu oorgehaal word om hom te steun. Of die streng godsdienstige Joodse partye dit egter sal aanvaar, is die ander vraag. Ook Lapid poog om bondgenote bymekaar te maak vir 'n koalisie. Ook 'n vyfde verkiesing is 'n moontlikheid.