V: Vrae oor Slenkdalkoors
Ek wil graag weet of Slenkdalkoors net in sekere gebiede voorkom en of dit aansteeklik is? – De Klerk Vermaak E:pos: boervm@webmail.co.za
Deur: De Klerk Vermaak03 April 2018 995 keer gelees
Slenkdalkoors is 'n erge (akute) insekgedraagde (muskiete) virussiekte van skape, bokke en beeste (hoefdiere). Slenkdalkoors hou ook 'n groot gesondheidsgevaar vir die mens in. Die naam "Slenkdalkoors" kom van die Slenkdalgebied in Kenia, waar die siekte die eerste keer beskryf is. Die virus wat Slenkdalkoors veroorsaak, is die eerste keer in 1930 geïsoleer tydens 'n epidemie onder skape in die Slenkdalgebied in Afrika. Tydens die epidemie het die siekte ook mense in daardie gebied aangetas.
'n Tabel toon aan watter diere vatbaar is vir Slendalkoors:
Uiters vatbaar (70 tot 100%)
Hoogs vatbaar (20% tot 70% vrektes)
Skape en kalwers.
Vatbaar (Minder as 10% vrektes)
Beeste, bokke, buffels (Afrika en Asiatiese), mense.
Weerstandig (Nie sigbare besmetting)
Kamele, perde,varke, honde, katte, ape en bobbejane, hase, marmotte.
Aanvanklik word die diere besmet as hulle deur muskiete, wat die virus dra, gebyt word. Hierna word die diere direk besmet deurdat hulle blootgestel word aan geaborteerde fetusse en besmette materiaal.
Sekere maatreëls behoort toegepas te word om Slenkdalkoors te voorkom en te beheer. Die volgende stappe is belangrik:
· Dit is nie prakties moontlik om die vektore (muskiete) van die
Slenkdalkoorsvirus uit te roei of effektief te beheer nie en daarom immunisering van beeste, bokke en skape die enigste praktiese en werkbare beheermaatreël. Die periodes tussen Slenkdalkoors uitbreke is baie lank (jare) en daarom ent die meeste vee-eienaars nie hulle diere nie en is die oorgrote meerderheid vee in Suid-Afrika vatbaar vir Slenkdalkoors. Indien Slenkdalkoors sou voorkom, sal dit baie vining van plaas tot plaas versprei.
· Lewende Slenkdalkoorsentstof. Die lewende entstof wat deur Onderstepoort Biologiese Produkte gemaak word, kan in alle nie-dragtige beeste, skape en bokke gebruik word en gee goeie beskerming in alle vee. Die lewende entstof is goedkoper as die dooie entstof en die dier hoef net eenkeer in sy lewe ingeënt te word. Dit is maklik om die lewende entstof te produseer. Moenie dragtige diere met die lewende entstof inent nie, want 'n klein persentasie aborsies of fetale misvorming kan voorkom.
· Dooie (geïnaktiveerde) Slenkdalkoorsentstof. Dragtige diere/vee kan met die dooie entstof ingeënt word. Die entstof is duur en tydrowend om te produseer en het 'n kort rakleeftyd van 'n jaar. Diere moet jaarliks gedurende die lente met die dooie entstof ingeënt word. Jong diere of diere wat nog nie voorheen met die dooie entstof ingeënt is nie, moet 3 weke na die aanvanklike inenting 'n tweede of skraagdosis inenting kry. Diere ontwikkel eers 'n goeie immuniteit 2-3 maande na inenting. Dit sal verseker dat hulle nie die siekte opdoen nie en so word mense wat met sulke diere werk of noue kontak het, onregstreeks beskerm. Raadpleeg die veearts aangaande immuniseringsprogramme.
· Die dra van beskermende klere wanneer nadoodse ondersoeke gedoen word, is van die uiterste belang. Ontsmet alle apparaat na gebruik wanneer 'n nadoodse ondersoek gedoen is. Karkasse moet verbrand of begrawe word.
· Pasteurisering van melk (hittebehandeling van die melk teen 72ºC vir 15 sekondes) sal die virus daarin vernietig en so die melk vir menslike gebruik veilig maak.
· Die toepassing van goeie insektebeheer (veral muskietbeheer) kan moontlik bydra tot die voorkoming en bestryding van Slenkdalkoors, maar dit is dikwels duur en onprakties.
· Verskuif diere van laagliggende na hoërliggende gebiede en voorkom dat diere by vleie, damme, langs riviere en panne wei waar muskiete baie aktief is.
Geskryf op 31 Julie 2006 deur drs. Jan du Preez, Intervet-MPO Suiwelinstituut, en Faffa Malan van Intervet.