Me Ruschda O’Shea is skoolhoof by Tafelsig Sekondêre Skool in Tafelsig in die Wes-Kaap en sy sê die volgende: “Ons het twee briljante onderwysers wat Afrikaans Huistaal by die skool onderrig. Die afgelope paar jaar was daar ‘n konstante verbetering en ons resultate word al hoe beter. Ek glo ons het die regte besluit geneem om te sê dat Afrikaanse moedertaalonderrig by ons skool nie sal wegval nie. Soveel van ons skool se kinders praat Afrikaans by die huis en ons kan in die klas sien hoeveel beter leerders vaar indien hulle in hul moedertaal onderrig word.”
Wanneer jy dus die besluit moet neem oor die skool waarin jy jou kind gaan plaas, onthou die volgende:
Jou kind se kanse vir sukses op skool, en later in die lewe, is groter indien hy of sy vir ten minste die eerste vier jaar in die huistaal onderrig word.
Kinders kommunikeer baie makliker in hul huis- of moedertaal. Sodoende is dit vir die kind baie makliker om aan klasgesprekke en besprekings deel te neem, of vrae te vra.
In ’n artikel in Baba & Kleuter sê die skrywer dat meertaligheid lankal nie meer ’n luukse in Suid-Afrika is nie, maar ’n moet. Maar op watter tydstip moet jou kind ’n nuwe taal aanleer?
“Gelyke tweetaligheid vind plaas wanneer ’n kind onder sewe jaar op spontane wyse twee moedertale gelyktydig aanleer. Opeenvolgende tweetaligheid geskied wanneer ’n tweede taal van omtrent 10 jaar oud af geleer word (soms ’n bietjie vroeër en soms later).”
Daar is egter gevalle waar eentaligheid aanbeveel word. Dit is wanneer ’n kind dalk leerprobleme het, soos disleksie, want dit kan die kind se lees- en skryfvermoë knou. So ook kan dowe kinders verwar word met ’n tweede taal.
In ’n artikel op Maroela Media skryf Susan dat die beginsels van ’n tweede taal aanleer dieselfde is as wanneer ’n eerste taal aangeleer word, naamlik behoorlike begrip en die vermoë om die taal te kan praat, lees en skryf.
Susan beveel ook aan dat ‘n mens voldoende blootgestel word aan die taal, m.a.w. geleenthede om die taal te hoor. Sy sê deur die kind te laat luister na opnames of stories in daardie taal (opnames moenie langer as 10 minute wees nie), is ’n goeie praktiese manier om die kind bloot te stel en moet daagliks vir ten minste ’n uur lank vir jou kind gespeel word – selfs net op die agtergrond. Hou vir ten minste ses weke vol en vervang dan die opname en doen dieselfde, weer vir ten minste ses weke.
Kim van Reizig skryf op Huisgenoot.com dat daar nie ’n presiese tyd is waarop blootstelling moet begin nie, maar dit blyk tog dat die beste tyd vir ’n kind om ’n tweede taal aan te leer tussen geboorte en ses- tot agtjarige ouderdom is, veral as ’n mens die breinontwikkeling in ag neem (aldus dr. Ronald van Toorn, ’n Kaapstadse neuroloog). Tog is heelwat kenners dit eens dat die kind die eerste drie of vier jaar net sy moedertaal leer om verwarring te voorkom.
Prof. Elizabeth Pretorius, direkteur van die eenheid vir akademiese geletterdheidsnavorsing van Unisa se Departement Linguistiek word soos volg in die artikel aangehaal: ” Kinders wat ’n tweede taal informeel aanleer sal dit in alledaagse gesprekke kan gebruik. Dié soort taalvaardigheid word basiese interpersoonlike kommunikasievaardighede (BIKV) genoem. Kinders kan in ’n kort tyd – een tot drie jaar – ’n taamlik hoë BIKV-vlak bereik.” Sy voel egter dat dit beter is dat ’n tweede taal in ’n formele situasie aangeleer word, want dit lei tot kognitiewe akademiese taalvaardigheid (KATV) – en neem vyf tot sewe jaar om op te bou in ’n tweede taal mits die kind blootgestel is aan gehalte-onderrig met die klem op lees en skryf in die tweede taal. “Tweetaligheid moet beplan word om te pas by elke kind se ontwikkelingsbehoefte,” sê prof. Pretorius. Sy sê ook dat dit nie ideaal is om jou kind van die begin af in Engels te laat skoolgaan nie, maar liewer na ’n Engelse kleuterskool te stuur sodat hy/sy die tweede taal in ’n informele omgewing deur interaksie leer.