Erg, erger, Survivor: Agter die emosionele skerms
JY LEES NOU Erg, erger, Survivor: Agter die emosionele skerms
Hoe erg kan Survivor nou eintlik wees? ’n Maand op ’n idilliese eiland saam met sexy vroue en gespierde mans, en jy verloor boonop ’n paar kilogram. SARIE gee ’n kykie agter die emosionele skerms.
Dis alles net vir die show op M-Net.
Die sogenaamde honger wat aan hulle knaag as hulle die dag nie iets kon vang om te eet nie, die ongenaakbare son wat hul vel flenters brand en die onheilspellende nagte wat hulle sonder skuiling in die wildernis deurbring, met die wind wat loei en die reën wat neerslaan.
Dis mos nie nodig om so ernstig te wees nie, dink ek. Dis net ’n speletjie. Maar baie van die deelnemers het vergeet daar’s ’n wêreld daarbuite. Al wat vir hulle bestaan, is die grense van die eiland. Hulle voel hulle moet enigiets doen om te oorleef en daar te bly, vertel Lani. Hulle raak vasgevang in hul nuwe omgewing en sommige kan nie glo hoe daar tydens die reeks met hul kop gesmokkel word nie. Wanneer hulle uitgestem word, begin van die deelnemers huil. Baie voel hulle kan niemand vertrou nie en verstaan nie hoe iemand met wie hulle skynbaar goed oor die weg gekom het, hulle in die rug kon steek nie. Van die deelnemers moet selfs ná hul ervaring op die eiland vir sielkundige berading gaan.
Lani vertel stap vir stap wat met die deelnemers se gemoed en lyf gebeur soos die reeks vorder, en Elmarie Claassens, ’n kliniese sielkundige van Johannesburg wat die reeks volg, gee ’n sielkundige blik.
Die deelnemers is vasberade om te wen en elkeen glo hy kan Survivor oorleef. Hulle het ’n vae beeld van hoe dit regtig is – hulle romantiseer die ervaring en weet nie wat vir hulle voorlê nie. Die deelnemers wat nie gewoond is aan ’n kamera wat heeltyd op hulle fokus nie, soos die atlete en komediante, is angstig.
Die deelnemers berei hulself op een van twee maniere voor: Die een groep vas voor die tyd om hul liggaam gewoond te maak aan die min kos wat hulle gaan kry. Die ander groep probeer gewig aansit sodat hul liggaam reserwes het om te gebruik as die kos min is. Garth Collins (Gladiator Granite en Dries in die kykNET-reeks Getroud met rugby) het byvoorbeeld drie hoenders verorber voordat hy eiland toe is!
Die deelnemers praat baie oor kos en oor alles wat hulle mis, soos ’n warm bed. Hulle mis ’n toilet die meeste. Die een stam het ’n long drop gebou met ’n skulpie wat jy gebruik om te wys wanneer jy dit gebruik. Almal is bekommerd oor higiëne en is geïrriteerd omdat hulle nie hul tande kan borsel nie. Ook weens die hitte, reën en die feit dat hulle nie weet wat in die donker om hulle rondkruip wanneer hulle probeer slaap nie. Hulle begin honger raak en bedink planne om kos te kry. Die mans ly fisiek meer as die vroue, omdat hulle meer kos nodig het vir energie.
"Ons het stres nodig om te kan funksioneer, maar te veel stres kan ’n negatiewe uitwerking hê. Elkeen se verdraagsaamheid vir stres verskil, maar die omstandighede op die eiland sal waarskynlik vir die meeste deelnemers tot te veel stres lei. Die gevolg is emosionele uitbarstings, negatiewe gedagtes, konsentrasieprobleme en voortdurende bekommernis. Wanneer die deelnemers nie uitdagings wen nie, voel hulle nie in beheer nie. Deelnemers reageer verskillend hierop en dit lei tot ’n vulkaan van verskeie emosies wat wag om uit te bars. Die deelnemers kan maklik gebeure uit verband ruk omdat hul oorlewing op die spel is. Mense kan baie irrasioneel optree oor iets kleins. Dié wat hulself nie te ernstig opneem nie, ’n sin vir humor het, deursettingsvermoë, ’n positiewe ingesteldheid en goeie menseverhoudings sal goed vaar in al die verskillende fases. Dit help ook as jy ’n buigsame persoonlikheid het en kan aanpas by jou omstandighede."
Teen dag agt op die eiland neem die deelnemers se oorlewingsinstink oor en hulle begin vergeet dis ’n speletjie. Hulle besef dis belangrik om as span saam te werk en sal enigiets doen om te sorg dat hul stam die uitdagings wen. Omdat hulle net mekaar het, put hulle al hul emosionele ondersteuning uit die span. Hulle wil graag “behoort” en probeer dinge doen om die ander spanlede te beïndruk. Die deelnemers reik uit en is op die uitkyk vir mekaar omdat die span nou soos hul familie geword het.
Wanneer iemand in hierdie fase uitgestem word, is hy kwaad. Hy voel verwerp, asof sy “familie” nie van hom hou nie. Hy kan ook nie dié emosies verwerk nie, omdat hy nie die kans kry om met die ander deelnemers te praat nie.
Die deelnemers is minder bewus van hulself en persoonlike ruimte en higiëne is nie meer so belangrik nie. Hulle begin hulself op snaakse plekke krap en druk hul vuil hande in die kos. Dis nou oorlewing van die sterkste. Die stam raak van die mense ontslae wat nie hul kant bring nie. Die deelnemers begin gewig verloor en kry maagaandoenings as hulle skielik te veel kos eet wat hulle met ’n uitdaging wen.
"Omdat die deelnemers op mekaar aangewese is, gebeur groepsvorming vinniger as in die werklike lewe – sommer binne ’n paar dae. Hulle reik uit na mekaar omdat hulle besef hulle kan nie alleen oorleef nie. Hul angs is minder omdat hul basiese behoeftes effens vervul is, maar hul drang na meer kos en veiligheid sal heeltyd daar wees. Dis baie emosioneel as iemand die groep moet verlaat omdat hulle so afhanklik van mekaar is. Aan die ander kant vertrou hulle mekaar nie omdat almal weet dis ’n speletjie en mense sal enigiets doen om te wen."
Teen dag 17 is die “samevoeging” naby – wanneer die oorblywende deelnemers almal in een span gegooi word. Van dan af is dit elkeen vir homself. Hulle voel hulle is al so lank op die eiland, hulle wíl wen. Hulle word vinnig moeg en huil maklik, selfs die mans. Omdat daar nou minder mense op die eiland is, is elkeen se ondersteuningsnetwerk kleiner. Mense begin ook magteloos voel omdat hulle aan ander se besluite uitgelewer is en nie meer op ’n span kan staatmaak nie. Die deelnemers sit nou met ’n dilemma: Hulle het vriende geword en bande gesmee met van die ander, maar besef ook hulle sal moet doen wat nodig is om verder te oorleef (al moet hulle iemand in die rug steek).
Hoewel die deelnemers klaar ’n skuiling gebou het en met minder kos oor die weg kan kom, het die omstandighede steeds ’n groot invloed op hul gemoed. Hulle verloor gewig en bou spiere. Van die deelnemers het al twee kleregroottes gekrimp.
"Die deelnemers wantrou mekaar in hierdie fase. Hulle is verward oor die emosies wat hulle ervaar. Teen hierdie tyd speel die min kos en min slaap ook ’n rol in hul gedrag. Min slaap kan selfs tot psigose lei."
Die laaste vyf deelnemers het ’n oorweldigende begeerte om te wen. Van nou af is dit ’n geestelike speletjie. Iets soos kos is van min belang. Hulle put krag uit hul spiritualiteit en weet die einde is in sig. Dít is hul enigste motivering om uit te hou.
Die deelnemers is liggaamlik swak en party lyk soos konsentrasiekamp-slagoffers. Wanneer hulle nie meer op die eiland is nie en dinge na normaal begin terugkeer, sak ’n doodse moegheid oor hulle neer.
"Natuurlik gaan elkeen wat uitgestem word, ontsteld wees. Hulle het so baie dinge oorwin dat elkeen voel dis sy reg om te wen. Aan die ander kant is hulle verlig alles is verby en trots op hulself oor wat hulle bereik het."
’n Maand ná die opname van Survivor SA
Die deelnemers is terug by die huis en hul liggaam het herstel. Hul swaarkry op die eiland is ’n vae herinnering. Wat nou?
’n Nuwe fase begin: Die land sien nou elke week hoe die celebs dinge doen wat niemand ooit gedink het hulle sal doen nie. Dis nogal ’n penarie, veral omdat hulle ’n openbare profiel het.
"Om deel van Survivor te wees, is ’n traumatiese ondervinding. Simptome van posttraumatiese stres soos woede, skuldgevoelens, selfverwyt, depressie, selfmoordgedagtes, gevoelens van verwerping, eensaamheid en wantroue kan algemeen voorkom. Die deelnemers kan ook nagmerries of fisieke reaksies soos hartkloppings kry as hulle aan die trauma herinner word.
Hulle gaan na alle waarskynlikheid alledaagse dinge soos ’n warm bad, kos en veiligheid én hul vriende en familie meer waardeer."