Afrikaanse aktrise woedend oor naakfoto in koerantTinarie van Wyk-Loots. Foto: Maroela Media. Die Afrikaanse aktrise Tinarie van Wyk Loots is woedend nadat ’n naakfoto van haar sonder haar toestemming in Krit, die Klein Karoo Nasionale Kunstefees (KKNK) se feeskoerant, gepubliseer is. Dié koerant het tydens die fees vroeër vandeesmaand in Oudtshoorn verskyn. Dié naakfoto’s ter sprake kom uit tonele in die verhoogproduksie Die koninkryk van diere – ŉ vertaling van die Duitse verhoogproduksie Das Reich der Tiere deur Roland Schimmelpfennig. Van Wyk Loots het aan Maroela Media gesê die veronderstelling was dat geen naakfoto’s van die akteurs op die verhoog geneem word nie. Sy sê foto’s van dié tonele was van die begin af verbied. Sy sê dié foto’s wat gepubliseer is buite die konteks waarin dit plaasgevind het, “het die teenoorgestelde effek van die oorspronklike rede” waarom naaktonele in die verhoogproduksie gebruik is. Dit is ook onder meer die bewoording van Krit se advertensie-plakkaat – “Kyk wie is kaal in die stort!” – wat haar ontstel. “Dit doen skade aan die waardigheid van die geheel. Dit gaan oor ’n beginsel. Met hierdie tipe gesindheid teenoor naaktheid – vir sensasionele waarde – versterk ons die stigma verder in ’n gemeenskap waar ons steeds worstel met stellings soos ‘haar rokkie is kort, so sy is seker bereidwillig’, of ‘jy is kaal op ’n verhoog, dus gee jy nie om om so blootgestel te word in die openbaar nie’,” sê sy. Die aktrise sê sy is veral ongelukkig oor die gebruik van die foto’s omdat dit gaan oor die beskerming van die akteurs – veral “tydens weerlose oomblikke op die verhoog”. “Kunstenaars het reeds so min beheer oor hoe hul beeld daarbuite sonder hulle toestemming gebruik word, veral in die uitvoerende kunste. Dit is vir my ’n ontstellende neiging dat publikasies so vrylik foto’s gebruik vir hul eie doeleindes, sonder toestemming. “Kuns se verspreiding behoort gekontroleer te word deur die kunstenaar, en die bewaarders van kuns, om die kuns, die kunstenaar en die publiek te beskerm. Dit is tog sensitief van aard vir dié wat dit beoefen, en dié wat daaraan blootgestel word. ’n Blokkie [om te bedek] herstel nie waardigheid nie. Daar is ’n verskil tussen ’n karakter wat haar borste ontbloot, of naak is, en ’n foto van ’n akteur of aktrise in ’n koerant. Diegene wat dit sien gebeur op die verhoog verstaan wat die omstandighede is, en die lesers nie.” Sy sê talle se opmerkings dat sy al voorheen naak in die media verskyn het, onder meer op die voorblad van Taalgenoot en tydens Aardklop op Potchefstroom, en dus nie deur dié foto gepla behoort te wees nie, is onvanpas. “Wanneer jy toestemming gee vir so iets, kan jy die eindresultaat beheer. Op daardie verhoog was ek ŉ karakter, maar op die voorblad is ek Tinarie. Dit kom vir my net uiters goedkoop en onsmaakvol voor, en het die fees vir my op ’n slegte noot laat eindig. Sekerlik is dit die stukke op ons verhoë wat mense behoort te ontroer, en nie akteurs se naaktheid nie?” Intussen het Danie Keet, Krit-redakteur, aan Maroela Media gesê dié koerant se bedoeling was nie om sensasioneel te wees nie. Keet sê ŉ kommunikasie-gaping het eindelik dié petalje veroorsaak. “Krit het geen ooreenkoms met die kunstenaars nie. Ons het wel ŉ mondelinge ooreenkoms met organiseerders gehad dat ons wel mag foto’s neem, solank dit nie direk van voor is nie. Dit het egter vinnig ná publikasie geblyk dat daar êrens ŉ groot misverstand plaasgevind het.” Keet sê dié foto is gekies omdat dit baie van haar naaktheid verbloem. “Ons invalshoek was om die belangrike vraag te vra of naaktheid werklik nodig is om ŉ storie eg en waar te vertel, en daarom het ons toe dié foto gebruik. Dit het glad nie oor sensasie gegaan nie, inteendeel – ons het glad nie die storm verwag nie.” Van Wyk Loots sê egter dit is nie die gesprek oor die relevansie van naaktheid wat ontstel nie, maar eerder die manier wat dit aangepak is – onder meer met die bewoording van die plakkaat “Kyk wie is kaal in die stort!” – wat sensasioneel voorkom. Hy sê hy en Van Wyk Loots was intussen in gesprek.