1. Ten eerste sal nie een van die groot politieke partye daarvan hou nie, want hulle wil elke taal "op skrif" akkommodeer (om soveel stemme moontlik in te palm). Ek het voorheen vir jou genoem dat Suid-Afrikaners te gesentraliseerd dink. Sedert die Unie van Suid-Afrika was dit al so. Mak soos lammetjies. Dis 'n erfstuk van die Nederlandse bewind, oorgespoel in die ewe sentralistiese Britse bewind, oorgespoel in die Nasionale Bewind, oorgespoel in die ANC-bewind, ad infinitum. Elkeen wil soos 'n keisertjie oor sy rykie uitkyk. Ek dink lankal regionaal en internasionaal en steun Federalisme ten volle. Verder is Afrikaanssprekendes nie soos Quebecane of selfs die Bondskansellier (Oud)-Merkel wat summier in Kaapstad geweier het om Engels te praat nie: Die ou girl het net met Zille in Duits gepraat en met die Duitse media: die tolk en vertalers moes behoorlik bontstaan. Jou Quebecaan gee nie 'n bloue moer om wat in die res van Kanada gebeur nie - dit is sy lappie taalgrond en dis dit. En miskien 'n TV-uitsending uit Frankryk.
2. Ten tweede is die Kaap rou Engels, gevolg deur Xhosa, gevolg deur Afrikaans. Afrikaans is hoofsaaklik die taal van die periferie (waar ek bly). In die Wes-Kaap is die DA se beleid dat die drie hooftale eerbiedig moet word. In die werklikheid sien ons net die name pryk op die munisipale mure. Of dit nou die ANC of DA is - die de facto-taal bly hoofsaaklik Engels.
3. Ten derde: wat die universiteite betref, haal ek uit Dan Roodt se artikel aan wat volgens hom 'n landswye tendens is. Dit het in die American Renaissance verskyn. Ek skryf bondig sy mening:
Maar Engels is ook 'n medium vir ander wat ook nie Afrikaans kan praat nie. Terwyl die Engelses meestal Afrikaans in hul klasse leer (uit plig of plesier), leer die tweedetaal-Engelssprekendes dikwels nie Afrikaans op skool nie. Die onderrigtaal op die Afrikaanse universiteite wissel voortdurend tussen Afrikaans en Engels. Daar is al tolk-opsies aangebied, maar dit word as "diskriminerend" beskou, veral as 'n Afrikaanse student 'n vraag in Afrikaans vra.
En steeds word daar niks aan die "standaarde" (waarop die Europese universiteite spoeg), die eintlike probleem, by die Suid-Afrikaanse universiteite gedoen nie. Dit gaan alles net oor die getalle.
Toe ek deur Michael Lambert se voorsittersrede blaai, was ek stom van verbasing toe ek die volgende lees oor die Latynklasse wat so klein is aan 'n Nigeriese universiteit, maar tog aan die lewe bly. Waarom Latyn aanhaal - want dit is in die 1980's in Suid-Afrika as ewe "Eurosentries", "eksklusief" en "elitisties" beskou: besoek Latynonderrig.