Wanneer 'n voergewas groei, verander die chemiese samestelling en dus die voedingswaarde van die groenmateriaal. Die belangrikste veranderings is 'n verlaging van die ruproteïeninhoud en 'n toename in die ruveselinhoud. Met die hooimaakprosesse word geprobeer om die voedingstowwe in die groenmateriaal in die hooi te bewaar deur dit vinnig te droog.
Die huidige graderingstandaarde word aangegee in Tabel 1. Hieruit blyk dat die huidige standaarde hoofsaaklik op subjektiewe beoordeling gebaseer is. Dit is bewys dat hierdie stelsel van gradering nie die voedingswaarde van hooi baie noukeurig aandui nie hoewel dit in die algemeen 'n benaderde aanduiding gee. Daar bestaan dus lank reeds 'n behoefte in Suid-Afrika vir meer realistiese graderingstandaarde.
Die eerste vereiste vir 'n betroubare graderingstelsel is 'n geskikte monsteringsapparaat en -tegniek. So 'n apparaat en tegniek is getoets en betroubaar bewys vir die monstering van gebaalde hooi. Die apparaat sien u in Figuur 1.
Die monsteringstegniek bestaan daaruit dat twee boormonsters binne en twee buite die binddrade van 'n baal hooi geneem word (Fig. 2). Wanneer die monsters gemeng word, is die saamgestelde monster verteenwoordigend van die baal. Om 'n verteenwoordigende monster van 'n hele snysel te verkry, hoef slegs 19 bale uit die opbrengs van 'n bepaalde land wat op dieselfde dag gesny is en op dieselfde manier gedroog is, op bogenoemde manier gemonster te word.
Hierdie toets is verder ondersoek vir moontlike gebruik in die gradering van lusernhooi. Die metode is die volgende: Suspendeer 'n bepaalde gewig fyngemaalde hooi in water en bepaal die optiese digtheid van die suspensie nadat dit vir 'n bepaalde tyd teen 'n bepaalde spoed gesentrifugeer is.
Die ondersoek van die betroubaarheid van die turbiditeitstoets het nie dieselfde resultate gegee as die wat die Amerikaanse navorsers met grashooi en gemengde gras - en peulgewashooi gekry het nie. Die toets is dus blykbaar nie geskik vir die evaluering van lusernhooi vir graderingsdoeleindes nie.
Die gesegde ,,'n Koei se melk gaan deur haar keel" is 'n baie treffende beskrywing van die feit dat die vrywillige voerinname van 'n dier sy potensiële produksiepeil bepaal. Die hoeveelheid droë materiaal (DM) wat 'n dier vrywillig inneem in die vorm van 'n sekere voersoort, is 'n goeie aanduiding van die voedingswaarde van die besondere voersoort. Die DM-inname van diere word, onder meer, beïnvloed deur die gewig van die dier, die "smaaklikheid" van die voer en die verteerbaarheid van die voer.
Om die effek van die gewigsverskille van die proefdiere op die vrywillige voerinname uit te skakel, is die gewigte van die proefdiere op 'n standaardgewig - die metaboliese gewig - bereken. In Tabel 3 is die invloed van die groeistadiums en die drogingsmetodes op die vrywillige DM- inname van die hooi deur skape aangetoon.
Uit 'n bestuursoogpunt is dit nie wenslik om lusern altyd in die baie vroeë groeistadiums te sny nie omdat dit die plante en gevolglik ook die stand verswak. Materiaal van die latere groeistadiums is meer onderhewig aan voedingstofverliese gedurende die hooimaakprosesse, hoofsaaklik as gevolg van groter blaarverliese. Dit kan beperk word met beter hooimaakmetodes. Hooi van 'n redelike gehalte kan dus in 'n later groeistadium geproduseer word.
Die ruveselinhoud van lusernhooi kan dus as 'n indeks van die voedingswaarde van lusernhooi dien omdat dit die vrywillige DM-inname deur herkouers beïnvloed; dit die verhouding waarin die vlugtige vetsure in die rumen van herkouers voorkom beïnvloed; die verhoudings van die vlugtige vetsure 'n belangrike invloed uitoefen op die doeltreffendheid van energiebenutting deur die herkouer; en omdat die ruveselinhoud van lusernhooi ook bepaal in watter mate dit geskik is vir gebruik in die rantsoene van nie-herkouers.
Dit is weer in hierdie proewe bewys dat grofgemaalde lusernhooi sonder enige aanvulling nie die geskikste rantsoen is vir die groei en vetmaak van diere nie, waarskynlik weens 'n energietekort en omdat die vetsuurverhoudings in die ruvoer nie gunstig is vir die doeltreffende benutting van energie vir vleis- en vetproduksie nie. Lusernhooi, veral van die knopstadium, kan beskou word as 'n proteïenkonsentraat. Vul dit dus altyd met 'n energieryke voer aan.