Umbuso ungebandlulule umuntu ngokungafanele, ngendlela esobala noma ngendlela ecashile, ngesizathu noma ngezizathu ezimbandakanya ukubandlulula ngokobuhlanga, ubulili, ukukhulelwa, isimo somuntu kwezomshado, ubuzwe noma umphakathi umuntu adabuka kuwo, ibala, ubulili umuntu azifanisa noma afaniswa nabo, iminyaka, ukukhubazeka, inkolo, unembeza, inkolelo, isiko, ulimi kanye nokuzalwa.
Ukubandlulula ngesizathu noma ngezizathu ezibalulwe esigatshaneni sesi (3) akufanele ngaphandle uma kuboniswa ukuthi lolo bandlululo lufanele.
Wonke umuntu unesithunzi ngokwemvelo futhi unelungelo lokuthi isithunzi sakhe sihlonishwe futhi sivikelwe.
Wonke umuntu unelungelo lokuphila.
nelokungasetshenziselwa ukufunisela kwezokwelapha noma kwezesayensi ngaphandle kwemvume yakhe ayinikeza lapho esethole ulwazi.
Wonke umuntu unelungelo lokuba nenkululeko kanembeza, eyenkolo, eyokucabanga, eyenkolelo kanye neyombono.
ukuthanyelwa kwayo kumahhala futhi kungaphoqelelwa.
imishado ehlanganiswe ngaphansi kwanoma yiliphi isiko noma ngokohlelo lomthetho wenkolo, noma womuntu noma womdeni; noma
inkululeko yokuthola noma ukudlulisa imininingwane noma imibono;
Wonke umuntu unelungelo lokubuthana nabanye, ukubhikisha, ukuphiketha nokwethula izicelo ezibhaliwe ngokuthula futhi kungahlonyiwe.
nelokungenela ukhetho lwesikhundla sokumela umphakathi, futhi uma sikhethiwe, sithathe leso sikhundla.
Wonke umuntu unelungelo lokuhamba ngenkululeko.
Wonke umuntu unelungelo lokushiya iRiphabhuliki.
Wonke umuntu unelungelo lokungena, lokusala nokuhlala noma kuphi eRiphabhuliki.
Wonke umuntu unelungelo -
lokuphila endaweni engesiyo ingozi empilweni noma kunhlalakahle yakhe; kanye
uma kuyisidingo somphakathi noma kuzozuza umphakathi; futhi
uma kuzoba nesinxephezelo, futhi isikhathi nendlela yokusikhokha okuvunyelwane ngayo ngabathintekayo noma okunqunywe noma okwamukelwe yinkantolo.
Umuntu noma umphakathi owathathelwa impahla ngemuva komhla zi 19 Juni 1913, ngenxa yemithetho noma izinqubo zangaphambilini zobandlululo ngokohlanga, unelungelo njengoba kuhlinzekelwa nguMthetho wePhalamende, lokubuyiselwa leyo mpahla, noma lokuthola usizo olulinganayo.
Wonke umuntu unelungelo lokuthola indlu efanelekile.
27. Ukunakekelwa ngezempilo, ukudla, amanzi, nenhlalakahle
Wonke umuntu unelungelo lokukwazi ukuthi athole -
nenhlalakahle, okumbandakanya, usizo lomphakathi olufanele uma umuntu engakwazi ukuzondla yena kanye nalabo okufanele abondle.
Akukho umuntu okufanele anqatshelwe ukuthola usizo lwezokwelashwa oluphuthumayo.
lokuthola ukudla okunomsoco, indawo yokuhlala, ukusizakala ngokwelashwa okuyisisekelo kanye nokusizakala ngezenhlalakahle;
obeka engcupheni inhlalakahle, imfundo, impilo ngokomzimba noma ngokwengqondo, noma ngokomoya, kwesimilo noma kobudlelwano nomphakathi, kwengane;
lokungasetshenziswa ngqo ekulweni kuhlonyiwe, kanye nelokuvikelwa ngazozonke izikhathi lapho kuliwa kuhlonyiwe.
Kulesi sigaba “ingane” isho umuntu oneminyaka yobudala engaphansi kweyi 18.
lokuthola imfundo eyisisekelo, kuhlanganisa imfundo eyisisekelo yabantu abadala; kanye
nelemfundo eqhubekayo, okufanele ukuthi umbuso ngezinyathelo ezifanele uyenze iqhubeke nokutholakala futhi kufinyeleleke kuyona.
Wonke umuntu unelungelo lokuthola imfundo ngolimi olusemthethweni noma ngolimi aluthandayo ezikhungweni zemfundo zomphakathi lapho imfundo ikwazi ukutholakala ngendlela efanelekile. Ukuze kuqinisekiswe ukuyifinyelela ngempumelelo, ukusetshenziswa kwaleli lungelo, umbuso kufanele uhlolisise yonke imigudu efanele yemfundo, kumbandakanya nezikhungo zemfundo ezifundisa ngolimi olulodwa, kube kuqikelelwa -
ezibhaliswe kumbuso; futhi
nokubumba, bajoyine futhi bagcine izinhlangano zamasiko, zenkolo nezezilimi kanye nezinye izinhlaka zomphakathi wezakhamuzi.
Wonke umuntu unelungelo lokuthola -
Wonke umuntu unelungelo lokuthi noma iyiphi ingxabano engaxazululwa ngokusebenzisa umthetho, inqunywe ngokulalela okungenzeleli yinkantolo yomphakathi noma, lapho kulungile, leyo ngxabano ingaxazululwa yinkundla noma yisithangamu esizimele nesingavuni hlangothi.
ekupheleni kosuku lokuqala lwenkantolo ngemuva kokudlula kwesikhathi esingamahora angama-48, uma ngabe amahora angama-48 edlula ngaphandle kwesikhathi esejwayelekile sokusebenza kwenkantolo, noma ngosuku olungelona olwejwayelekile lokusebenza kwenkantolo;
nelokudedelwa ekuvalelweni uma izidingo zobulungiswa zivuma, kodwa lokho kuncike emibandeleni efanele.
Wonke umuntu ovalelwe, kumbandakanya noma yisiphi isiboshwa esidonsa isigwebo, unelungelo -
lokunikezwa ummeli ngezindleko zombuso, uma ngabe ukunganikezwa ummeli kungabukhinyabeza kakhulu ubulungiswa, futhi aziswe ngaleli lungelo ngokushesha;
lokuba icala liqulwe ngolimi aluzwayo, noma uma lokho kungaphumeleli, athole ithuba lokuthi ukuqulwa kwalo kutolikwe ngalolo limi;
Lapho lesi sigaba sidinga ukuba umuntu aziswe okuthile, lolo lwazi kufanele lowo muntu alunikwe ngolimi aluqondayo.
Isimo esibucayi singamenyezelwa kuphela ngokulandela uMthetho wePhalamende, futhi kuphela uma -
impilo yezwe yesatshelwa ngenxa yempi, ukuphanga, ukuvukela umbuso, yeziphithiphithi, yenhlekelele yemvelo noma yesinye isehlakalo esibucayi emphakathini; futhi
kuye esikhathini esilandelayo; futhi
ukuchithwa kwawo kancane kufanele ngokwesimo esibucayi kuphela; futhi
Isaziso kufanele sishicilelwe kuGazethi kazwelonke kaHulumeni zingakapheli izinsuku ezinhlanu umuntu evalelwe, sisho igama lomuntu nalapho evalelwe khona, sibuye sisho nesimo esibucayi aboshwe ngenxa yaso.
Umuntu ovalelwe kufanele avunyelwe ukuqoka, kanye nokuvakashelwa ngudokotela noma ngasiphi isikhathi esamukelekayo.
Umuntu ovalelwe kufanele avunyelwe ukuqoka, ukuvakashelwa ngummeli noma ngasiphi isikhathi esamukelekayo.
Inkantolo kufanele ibuyekeze ukuvalelwa komuntu ngokushesha okungase kwenzeke, kodwa zingakapheli izinsuku eziyi-10 ngemuva kosuku lokuvalelwa kwakhe, futhi inkantolo kufanele imdedele lowo ovalelwe ngaphandle uma kunesidingo sokuqhubeka nokumvalela ukuze kubuyiselwe isimo soxolo nokuthula.
Umuntu ovalelwe ongadedelwanga ngokwemigomo yesibuyekezo sendimana (e) noma ongadedelwanga ngemuva kokubuyekezwa ngaphansi kwale ndima angenza isicelo enkantolo sokuba kuphinde kubuyekezwe ukuvalelwa kwakhe noma ngasiphi isikhathi ngemuva kwezinsuku eziyi-10 lwenziwe uhlaziyo lwangaphambilini, futhi inkantolo kufanele imdedele umuntu ovalelwe ngaphandle uma kusadingekile ukuba aqhubeke evalelwe ukuze kubuyiselwe uxolo nokuthula.