Studenteleierskap | mnr.muller
Tag Archives: Studenteleierskap
Deel van ’n groter sisteem
Posted on April 15, 2012 by mnr.muller
Sodra jy as ’n studenteleier verkies word, is dit belangrik om te besef dat jy deel vorm ’n groter sisteem – ’n komplekse stelsel waarin daar baie rolspelers is. Dit help om te verstaan waarvan jy en jou huiskomitee deel vorm en wat die grotere doele is van universiteite en opvoeding, veral in ’n ontwikkelende land.
Voor jy as HK-lid verkies is, het jy waarskynlik weinig hieroor nagedink. Jou invloedsfeer was beperk tot jou vriendekring en klasmaats wat tot ’n groot mate oombliksmense is: ouens vir wie jy vinnig kan sms as jou sosiale planne verander.
Maar sodra jy deel van ’n grotere sisteem vorm, help dit om kennis te neem van strominge van geld, tyd, denke en energie wat alreeds met groot moeite deur die universiteitsbestuur in spesifieke rigtings gekanaliseer word. Jy moet “die tekens van die tye” kan lees – en jouself met bestaande inisiatiewe probeer belyn.
’n Universiteit is opsigself ’n komplekse organisasie: daar is wysgeërs wat hulle rol só verstaan, as die draers van kennis; akademici streef ’n sekere wetenskaplike ideaal na, maar probeer tog om hulle navorsing so relevant as moontlik te hou; die ondersteunende personeel help dat studente kan registreer, beurse ontvang, in koshuise bly, dat vraestelle afgerol word: die verskillende afdelings by ’n universiteit se doel is om die verrigtinge te stroomlyn en so koste-effektief as moontlik ’n stel dienste aan die personeel en studente te lewer – ’n ge-oliede masjien, met burokratiese prosesse; omdat die universiteit op die voorpunt van kennis is, is daar ook geldmaak-eenhede aan die instelling waar nuwe idees ontgin word vir geld en waar innovasie en ekonomiese spelreëls van toepassing is; inderwaarheid is ’n universiteit wat vir baie van ons as ’n lomp, stadige, statiese organisasie voorkom, konstant besig om te verander en te vernuwe: soms op grond van navorsingsontwikkeling, soms ter wille van koste-effektiwiteit of dienslewering – lees gerus Barnett (2011) se Being a University.
Sodra jy tot ’n studenteleiersposisie verkies word, is jy deel van dié organisasie. Jy kan nie bloot geld uit jou beursie haal en iets aankoop nie; jy moet drie kwotasies kry en ’n rekwisisienommer aanvra. Vir party nuutverkose HK-lede is dié rompslomp net een te veel, maar daar is ook groot voordele aan al die mannekrag en hulpbronne wat beskikbaar is – mits jy nie heeltyd onstrategies, man-alleen stroomop probeer swem nie.
In dié verband dink ek dit kan werklik help om jou rol te verstaan binne die huiskomitee, jou koshuis en die universiteit as leerinstellings (learning organisations), waar jy sistemies oor sake dink, jouself oopstel om nuwe vaardighede aan te leer, jou bestaande denkraamwerke krities bevraagteken, meewerk aan ’n gedeelde visie en gesamentlike leer as HK en koshuis nastreef – lees gerus Senge (1990) se seminale werk The Fifth Discipline – The Art & Practice of The Learning Organisation.
Om jou koshuisleierskapstruktuur as ’n leerinstelling te beskou, vermoed ek, beïnvloed beslis die wyse waarop jy sukses definiëer en die kriteria wat jy gebruik om jou portefeuljes mee te evalueer.
Filed under Studenteleierskap and tagged HK, huiskomitee, Studenteleierskap, webgids |	Lewer kommentaar
Studenteleierskap: ’n HK-webgids
Posted on April 14, 2012 by mnr.muller
In die vroeë 2000’s het ek die idee gekry van ’n HK webgids: ’n wiki- of website vir huiskomitees en studenteleiers om hulle kennis te deel van portefeuljebestuur en algemene leierskap binne ’n studente-opset.
In daardie tyd het my ervaring in ’n koshuis-huiskomitee my daartoe gelei om ’n omvattende onderprim-verslag saam te stel waarin ek ’n oorsig kon gee van al die HK-portefeuljes wat toe in my spesifieke koshuis bestaan het. Ek het vir drie agtereenvolgende termyne in die koshuis se huiskomitee gedien en het begin wonder hoe ’n mens kan weet wanneer een termyn “beter” as ’n vorige een was. Moes jy Karnaval (JOOL) gewen het? Moes jy ’n groter formele dans gereel het as die vorige jaar? Of ’n aanbouïng laat doen het aan die koshuis: geld ingesamel het vir ’n kuierkroeg of plaveisel gelê het onder die bome? Meet jy jou koshuis aan die akademiese sukses van die inwoners of aan hulle deelname, ondersteuning en/of prestasie op die sportveld?
Die verslag wat ek geskryf het, was toegespits slegs op my enkele koshuis se portefeuljes, maar terwyl ek dit geskryf het, het ek besef die inligting se reikwydte wyer kon wees – en dat my verstaan van wat “goeie praktyk” in my koshuis was, deur ander koshuise (ook van ander kampusse) se verslae verryk sou kon word. Ja, nie alle inligting sal van toepassing wees op almal nie: geskikte venues vir ’n formele dans sal afhang van die getal inwoners in jou koshuis, maar idees vir versierings, temas, die program van die aand en ’n standaard t.o.v. stylvolheid sou oral van hulp kon wees … selfs op ’n ander kampus elders in die land.
Nouja, dit is tien jaar later. Op ’n CD het ek darem my onderprim-verslag herontdek, maar sover het geen HK webgids die lig gesien nie. Ek het ’n paar studenteleiers ná my aangepor om in dié rigting te probeer dink, maar soos dit met my ook was, was die termyne te kort en ná die tyd is jou fut ook maar uit.
So, vandag loods ek uiteindelik dié projek. Nie op die mees perfekte platform nie, maar nietemin – ’n blog waar studenteleiers my dalk kan raakgoogle en bydra tot die gesprek. Ek het alreeds sowat 40 inskrywings gemaak oor studenteleierskap in die breë, maar nog nie sistematies deur elke HK-portefeulje gepraat nie. Hiermee probeer ek nie sê dat ek al die antwoorde het nie, maar dalk kan ons sáám ’n basisteks skep vir verdere gidse/handleidings/wiki’s om te volg.
Hoe reël jy ’n “suksesvolle” funksie? Watter kriterira gebruik jy om “sukses” of “gehalte” te meet? Hoe help jy jou studente-omgewing om te transformeer tot ’n gesonde demokratiese gemeenskap? Hoe delegeer jy werk en hoe leer jy om jou tyd effektief te bestuur? Hoe kan jy voorkom om bloot ’n portefeuljebestuurder te wees en waarlik leiding neem onder studente?
Kom ons pak sáám hierdie vrae aan!
Filed under Studenteleierskap and tagged gids, HK, huiskomitee, onderprim-verslag, Studenteleierskap, webgids |	8 Kommentaar
leierskap, innovasie en gras
Posted on Januarie 31, 2012 by mnr.muller
Tydens ontbyt met ’n kollega gesels ons oor innovasie – ’n woord en daad wat ’n rukkie terug meer in vogue was as tans. “Geleidelike innovasie is maklik,” sê hy, “maar om radikaal te innoveer, glad nie.”
’n Mens kan prosesse yk en verfyn, stroomlyn en gladder olie – maar om radikaal te vernuwe en heeltemal weg te breek van dít wat die norm was, is besonder uitdagend, veral by ’n groot plek waar verskillende afdelings afhanklik is van mekaar.
Hy gebruik ’n goeie voorbeeld van radikale innovasie en vertel van ’n grassnyerfabriek wat jaar in en jaar uit beter grassnyers maak: die lemme raak skerper en elektrisiteitsgebruik effektiewer; die handvatsels duursamer en die beskikbare modelle meer gedifferensiëerd. Geleidelik innoveer hulle dus en word jaar-op-jaar beter, soos wat ’n goeie onderneming betaam.
Maar radikale vernuwing by ’n grassnyfabriek is ’n game changer: dit is as hulle gras begin kweek wat nooit lank word nie; nooit gesny hoef te word nie en vanself kort bly.
(Daar is sekerlik ’n paar ander moontlikhede ook wat kan lei tot relatief drastiese vlakke van vernuwing: nuwe ligter, goedkoper, meer duursame materiaal om grassnyers mee te maak, tegnologie wat die vervaardigingsproses ingrypend verander, of bv. outonome grassnyrobotte wat sonder mense die gras self sny, maar sy voorbeeld van ’n kortgrasvariëteit is nogals kragtig – dit verander die spelreëls vir ’n hele sakesektor.)
Eerstens is dit nie maklik vir ’n organisasie om voortdurend die grondbeginsels van sy bestaan te bevraagteken en krities daaroor te dink nie. Tweedens is dit nie maklik om lateraal te dink en bewus te wees van ontwikkelinge elders waarby jou organisasie kan baatvind nie. En derdens is dit nie maklik om vir werknemers te verduidelik dat hulle tipe werk drasties kan verander nie: mense hou van sekerheid; hulle is creatures of habit wat swaar kou aan verandering – moontlike posbenaminge en -veranderinge hou heelwat onsekerheid in.
Ten opsigte van ontwikkeling en bestuur is dit makliker om geleidelik beter sisteme en prosesse te ontwikkel, eerder as om radikale innovasie te implementeer … maar dis die ingrypende vernuwings wat die grootste impak maak op wie ons is en wat ons doen.
In die studenteleierskapskonteks sukkel ons ook met vernuwing.
Tans is dit weer die verwelkomingstydperk op ons tradisionele kampusse. Nuweling-eerstejaarstudente word deur derde- en vierdejaarstudente wat as leiers in hulle omgewings aangewys is, ontvang en op kampus rondgelei.
Herhaaldelik in gesprekke met studenteleiers hoor ’n mens van tradisies en praktyke wat “weggeneem” word; ’n mens hoor die versugting van verlies, omdat eerstejaars nie meer gedoop of ingelyf word nie. Oral sien jy nog seniors met baarde wat in diep stemme in ’n streng stemtoon met die nuweling-eerstejaarstudente praat; jy sien nuweling-eerstejaarstudenet wat in rye staan en attent luister en geesliedjies sing. Jarre wat nie op die gras mag stap nie “as ’n teken van respek”.
Tot ’n groot mate leef ons gelyktydig in twee wêrelde: in die wêreld waar die kortgrasvariëteit reeds geplant is, maar ons steeds mense oplei om grassnyers te vervaardig. Ons lewe in ’n demokratiese, oop en kritiese bestel, maar verwag nog steeds gehoorsame, onkritiese navolgers wat luister na seniorstudente. Suid-Afrika het radikaal verander, maar ons sukkel nog steeds twintig jaar later.
Filed under Studenteleierskap and tagged gras, innovasie, Studenteleierskap |	1 Kommentaar
Om “pa te staan” en die wanpersepsies van studenteleierskap
Posted on Augustus 3, 2010 by mnr.muller
Ek vermoed leerders en studente het meestal ‘n wanpersepsie van volwasse leierskap.
Dis nie hulle skuld nie; inteendeel, dis noodwendig die geval, omdat hulle slegs omring word deur spesifieke tipe gesagsfigure (ouers en onderwyers) waarop hulle grootmens-gedrag modelleer.
Maar ouers en onderwysers vervul spesifieke gesagsrolle in die samelewing: hulle lê die reëls en struktuur neer en vervul ‘n koesterende rol teenoor kinders wat óf soetjies inval by die reëls óf op kreatiewe wyses dit buig/breek.
In ‘n volwasse en demokratiese leierskapsopset, voel ek, moet ‘n mens probeer wegbeweeg van ongelyke magsverhoudinge waar een party die ouer-rol probeer vervul, en die ander gereduseer word tot kinderlinge.
Volwassenes onderhandel met mekaar; luister mekaar uit en dwing nie soseer reëls op mekaar af nie.
Volgens die transaksionele analise teorieë beweeg ‘n mens konstant tussen verskillende ego-state: soms tree jy soos ‘n ouer op; soms speel jy soos ‘n kind, en ander kere onderhandel jy soos ‘n grootmens. Daar is nie soseer “slegte” state nie, maar jy loop wel die gevaar om (tesame met diegene rondom jou) in sekere gedragsgroewe te verval, soos verklaar kan word deur dié verskillende rolle, wat dan almal se gedrag bepaal.
‘n Tipiese voorbeeld van bogenoemde is huiskomiteelede wat hulleself dikwels in ‘n “ouer”-rol inplaas – en gevolglik eerstejaars (ook dikwels hulleself) in die “kinder”-rolle.
Sodanige verhoudings werk goed en is besonder volhoubaar: die een teer van die ander af, HK-lede beweeg tussen die rol van omgee- en tugtende ouer, en die eerstejaars vind hulle weg tussen een van twee rolle, dié van luisterende, wetsgehoorsame (hulpelose) kinders, of dié van morrende rebellie/verset teen die heerskappy.
Solank as wat die HK die reëls neerlê, sal daar huislede wees wat dit volg én huislede wat dit breek. Saam-saam voed hulle mekaar se rolverwagtinge.
Bogenoemde spel kan tereg heel plesierig wees as ál die partye besef dat hierdie rolle slegs speel-speel ingeneem word; as eerstejaars hulleself as volwassenes beskou en die kinderrol inneem as tydelike en ironiese spel met mede-volwassenes wat vir die pret as “ouer/onderwysers” optree: ‘n parodie op die magshiërargieë van die samelewing.
Probleme kom egter in as:
‘n HK-lid nie hierdie spel verstaan nie, en hom/haarself ernstig in die gesagsrol inleef,
‘n Eerstejaar nie hierdie spel verstaan nie, en eerlikwaar hom/haarself laat hiet en gebied,
‘n HK-lid of eerstejaar eerlikwaar probeer om ‘n onderhandelende volwassene-rol te vervul in ‘n opset waar die verwagtinge en rolspel-verdeling anders uitgelê is.
Alhoewel heelwat nuweling-eerstejaars universiteitskampusse betree met ‘n besef van dié ironie – omdat hulle alreeds vooraf gemaklik is in hulle volwassenheid (en hulleself as gelykes sien t.o.v. hulle ouer vriende, broers en susters) én hierdie ouer-kind spelreëls van ‘n oriënteringstydperk verstaan – is daar ook vele wat totaal oorbluf word deur dié teenstrydighede en geensins verstaan watse magspel aan die gang is nie.
En, omdat ons selde eksplisiet dink oor dié rolle wat ons vertolk – en in sommige gevalle dié spel te lank aanhou speel, sonder die verwagte denouement wat alles netjies oplos – verval ons in ‘n gekkeklug wat onvolhoubare verwagtinge vir alle partye skep.
Filed under Studenteleierskap and tagged mag, Ouer Volwassene Kind, Parent Adult Child, Studenteleierskap, transactional analysis, Transaksionele Analise, verwelkoming |	8 Kommentaar