"uhlatshwayo uyena owenza isenzo esamenza wadatshulwa, waxoshwa negama lakhe lakhishwa olibeni (lineage) lomndenini wakwankosi. wabaleka wabe eshintsha igama lakhe waba uhlatshwayo. "emva kokugcwalisa isibopho sami ebandleni isikhathi eside nokho, ngabona ukuthi abanye abaholi bebandla babesebancane kakhulu futhi omunye wabo wayekade engumngani wami, nokwangenza ngangakhululeki. ngacabanga ngathi: asikho ezikhundleni zenu zasezweni esiphakeme njengesami, kodwa izikhundla zenu zasebandleni ziphakeme ukudlula esami. uma nikwazi ukuba ngabaholi abafanelekile, kusho ukuthi--ke kimina kuthe xaxa! ngakho ngasebenza kanzima ngizama lokhu; ngavuka ekuseni ngehora lesihlanu njalo ekuseni ukuze ngifunde izwi likankulunkulu, futhi ngizihlelele imigomo yami—ngilalela okungenani izintshumayelo zamahora amabili kanye nokuhlanganyela ngokungena empilweni, ngifunda amaculo amathathu njalo ngeviki, futhi ngifunda wonke amaculo ezwi likankulunkulu. ngasebenza ngokuzikhandla okukhulu nakakhulu ekwenzeni umsebenzi wami ebandleni. inqobo nje uma kwakuyinto engingaba namandla okuyenza ebandleni, ngangiphuthuma ngiyenze kungakhathalekile ukuthi yayinzima noma ikhathaza kangakanani. ngakolunye uhlangothi, ngangiqhosha ngamakhono nokwazi kwami phambi kwabanye odade nabafowethu, ngabukela phansi indlela abaholi bebandla ababexhumana ngayo nebandla noma ngigxeke ngokunganakekile indlela ababeqhamukela ngayo izinto noma bebhekana nezinkinga ngayo. ngakho, ngaqhubeka ngaya phambili, ngihluleka ukuzakhela igama, nginethemba lokuthola isikhundla esicacile ebandleni ngokushesha. ngonyaka ka--2011, ekugcineni ngakhethwa ukuba ngibe umholi webandla njengalokho ngangilindele. ngajabula kakhulu futhi ngazilungiselela ukwenza izinto ngendlela ezoba nomehluko futhi ngifeze izinto eziningi ukuze abantu bahlabeke umxhwele. kodwa--ke, umkami wangikhumbuza izikhathi eziningi ukuthi ngangingakufanele ukuhola abanye abantu futhi wancoma ukuba ngisule esikhundleni. ngangingenayo enye indlela ngaphandle kokusula kodwa ngaphakamisa ukuba kukhethwe udadewethu othile njengomholi. kodwa--ke ngangingakaxoli enhliziyweni yami. emva kwesikhathi esingengakanani, ngathola ukuthi umholi wayenokusilela okuthize endleleni ayebhekana ngayo nezinkinga, izintshisekelo zami zaphinde zalunguza. ngaphakamisa ngokungacacile ukuba athwale leso son obese esula, nokwakuzonginikeza ithuba lokuba ngikhethwe okhethweni olulandelayo. kodwa--ke, odade nabafowethu abathile ababekuzwile lokhu bangihlaziya, basho ukuthi nganginobuqili futhi nginezintshisekelo kakhulu, nginjalo nje ngohlezi ngifuna ukulawula ibandla, ngakho bangixosha esikhundleni sami sobuholi beqembu. angikwazanga neze ukukwamukela lokhu. phela mina ngangiwumuntu onamakhono kabi; kwakungenzeka kanjani ukuthi ngingafaneleki ukuba umholi weqembu! esikhathini sezinyanga eziningi, ngangingenelisekile neze enhliziyweni yami futhi ngangingeneme ngabodadewethu nabafowethu, ngakho angikhulumanga kangako emihlanganweni. umoya wami wawugcwele ubumnyama futhi ngingakwazi ukuthola unkulunkulu. phakathi kwalobu buhlungu, ngacela unkulunkulu ukuba angikhiphe ebumnyameni. ngelinye ilanga, ngafunda amazwi kankulunkulu, “namuhla, ngokubonwe umuntu, isinyathelo ngasinye somsebenzi kankulunkulu sibuyela emuva ekudalweni komuntu, futhi isinyathelo ngasinye awusoze wasicabanga ngobuhlakani bomuntu, futhi kungaphezulu kwalokho akulindele. unkulunkulu unikeka konke okudingwa umuntu, futhi ngazo zonke izindlela akuzwani nombono womuntu…. ngokuphindela emuva emibonweni yakho, uyakwazi ukwamukela okwenziwa unkulunkulu, futhi kungale ndlela kuphela lapho ungaqeda khona inkohlakalo yenu.” (“yilabo abazi unkulunkulu kuphela abangafakaza” kwethi izwi livela lisenyameni). “uma ningathobi njengamanje, ekugcineni nizoqalekiswa—nizobe senijabula--ke? aniyinaki indlela yokuphila kodwa nigxila esimweni senu nasemagameni; impilo yakho injani? … awugxili ekulandeleni ukuguqulwa komuntu kanye nokungena phakathi; uhlala ugxila kulokho kulangazelela okukhulu, nasezintweni ezithiye uthando lwakho lukankulunkulu futhi ezikunqanda ekusondeleni kuye. ingabe lezo zinto zingakwazi ukukuguqula? zingakwazi ukukuletha embusweni?” (“kungani ungazimisele ukuba isiqhathaniso?” kwethi izwi livela lisenyameni). amazwi kankulunkulu ayenjengenkemba ingena enhliziyweni yami, enza mina enginokuhlubuka ngazizwa nginamahloni futhi ngiphoxekile. kwaze kwaba yilapho lapho ngabona khona ukuthi zonke izinto ezazenzeke kimina kamuva nje, yize noma kungekona engangikufuna, kwakungachazi ukuthi abantu babengiphethe kanzima nje. kodwa kunalokho, babeyisahlulelo nje esivela kunkulunkulu, kanye nensindiso yakhe eyayifike ngesikhathi esifanele kimina. umsebenzi kankulunkulu ngaleso sikhathi kwakufanele uguqule imicabango yabantu emidala nezindlela zokubuka izinto, ubasindise ethonyeni likasathane, futhi ukuze bazuze iqiniso nempilo evela kunkulunkulu ukuba baphile impilo eqhakazile. angizange ngithathe indlela okuyiyo futhi ngilangazelele ukuthola iqiniso njengempilo yami, kodwa ngalangazelela isikhundla nodumo, futhi ngaze ngadlala amaqhinga ngacebo namacebo, okungahlukile emizamweni yokuba yisikhulu nomuntu obalulekile. ingabe lokhu kwakungaphambene nomsebenzi kanye nentando kankulunkulu yokusindisa umuntu? pho ngangizothola kanjani iqiniso futhi ngiphile impilo elungile uma ngisaqhubeka nokulandela lezi? uma ngangingabuyelanga emuva, kwakungeke kungilimaze kungenze ngibe ngobhekwe yisijeziso esivela kunkulunkulu lapho ephothula umsebenzi wakhe? ngenxa yalabo ababengizungezile, unkulunkulu wangithena izinhlangothi ezithile waqondana nami “ngokungenamusa,” wangiphuca isikhundla sami, wahliphiza amathemba nezifiso zami wase ecekela phansi izintshisekelo zami kanye nezifiso ukuze ngigweme ukuba ngithathe indlela engalungile, ukuba ngilungise imibono yami yokwakufanele ngikulandele. ngase ngiqonda ukulunga nesimo sikankulunkulu esingcwele, nokuthi zinhloso zami, okwakungikhuthaza, ngisho nanomcabango nesenzo ngasinye kwakungaphansi kweso likankulunkulu. unkulunkulu wafeza usindiso lwami ngesikhathi esifanayo nangenkathi ekhombisa ubukhosi bakhe. emva kokubona umusa wensindiso kankulunkulu, angibange ngisazivumela ukuba ngizifake ekulahlekelweni yisikhundla, futhi ngaba namandla okulandelela iqiniso. unkulunkulu wangithanda kakhulu kangangokuba wazama ukungisindisa, ngakho--ke ngangingeke ngikwazi ukumdumaza. kwakufanele ngilalele izinhlelo zikankulunkulu, futhi noma ngabe ngangingumholi noma umuntukazana nje, kufanele ngilandelele iqiniso futhi ngigcwalise izibopho zami njengokunakho.