Nuuskommentaar: Ons is ’n bakleierige lotjie, onsBetogers maak amok in die weste van Pretoria. Foto: Facebook Volgens die jongste vredesindeks beklee Suid-Afrika ’n beroerde posisie en steek onder meer sleg by sy buurlande, buiten Zimbabwe, af. Boonop verwag Municipal IQ dat die aantal gewelddadige protesoptredes in die land vanjaar ’n nuwe rekordhoogte gaan bereik. Maar is die ore toedruk en volstruispolitiek speel die oplossing? Of gaan daar saamgestaan word om met die werklikheid in die oë skouer aan die wiel te sit om oplossings te vind? Dit sal heelwat Suid-Afrikaners verbaas om te verneem dat die land pas op die jongste vredesindeks (Global Peace Index) sy posisie verbeter het. Weliswaar net met ’n paar plekke van die 133ste plek op die 2015-indeks tot die 126ste plek nou, maar gemeet uit 162 lande is dit nog steeds nie ’n aanprysenswaardige posisie nie. (Meer agtergrond met skakels kan hier gelees word.) Die slegte nuus is egter dat die wêreld as geheel minder vreedsaam geword het, wat beteken dat Suid-Afrika se posisie dalk meer gestabiliseer as verbeter het. Voeg hierby plaaslike vooruitskouings dat Suid-Afrika vanjaar op ’n rekordaantal gewelddadige protesaksies afstuur, en daar is nie te veel ruimte vir agteroorsit en hoop graderingsagentskappe sien die moleste nie raak nie. Maroela Media het dit ook op 12 Mei in ’n nuuskommentaar onder die loep geneem. Die interessantheid is dat die vreedsame lande van die wêreld meer vreedsaam geword het, en dié wat minder vrede ken, nog minder vreedsaam geword het. Altesaam 30 Afrikalande is meer vreedsaam as Suid-Afrika, waaronder die Republiek van Kongo. Suid-Afrika word as die verkragtinghoofsetel van die wêreld beskou, die moordkoers is ver bo die wêreldgemiddeld en die moordkoers onder boere en hul gesinslede, asook die moordkoers onder bruin mans in die Wes-Kaap, ding met mekaar mee om die hoogste moordkoers onder ’n identifiseerbare groep in die wêreld te wees, met die boere wat tans ’n kort kop voorloop. Maar hoe vergelyk Suid-Afrika se 126ste posisie met dié van sy buurlande? Lesotho beklee die 63ste plek, Swaziland die 90ste, Mosambiek die 86ste, Botswana die 28ste, Namibië die 65ste, Angola die 98ste en Zambië die 40ste. Suid-Afrika gesels net saam met Zimbabwe in die 127ste posisie. Suid-Afrika “presteer” dus deur Mugabe se Zimbabwe met een enkele plek te klop. ’n Mens kan sonder veel moeite nog ’n klomp slegte nuus vir die land bywerk, soos die 1,28% waarmee die BBP pas ingekrimp het, en wat deur Netwerk 24 as “ysingwekkend” beskryf word. Die graderingsagentskap Fitch het wel Suid-Afrika se gradering onveranderd net bo rommelstatus behou, maar onheilspellend daarop gewys dat politieke risiko’s toegeneem het. So van die kantlyn af is die SAUK met ’n beduidende sensuuraksie besig, skynbaar om te verhinder dat te veel negatiewe nuus oor Zuma en die ANC oor die luggolwe versprei word. Maar is volstruispolitiek die antwoord op slegte nuus? Volstruispolitiek met nuus veroorsaak byvoorbeeld dat ’n vrou alleen, en sonder pepersproei, in die donker gaan draf. Volstruispolitiek veroorsaak dat ouers hul kinders na universiteite stuur waar die vuurhoutjies al getrek is. Dit is soos om waarskuwing-padpredikante naby skole te verwyder en so leerders se lewe in gevaar te stel. Dit stel die publiek ook bloot aan allerhande kaf wat alarmisties op selfone versprei word, en dat mense paniekerig daarop reageer omdat hulle nie besef hoe heeltemal buite die konteks van die werklikheid dit is nie. Dit is goed en reg dat daar goeie nuus ook moet wees, en daar is baie. Maar onkunde oor die werklikheid daar buite, hetsy deur self-“verdomming” omdat die persoon kopsku vir die werklike nuus is, hetsy deur sensuur soos die SAUK nou die skroewe vasdraai, hou die gevaar in dat bedreigings nie besef word nie, en mense byvoorbeeld vir ’n party gaan stem wat juis daarvoor verantwoordelik is. Iemand wyk dalk uit die land uit, maar gaan woon in onkunde kaplaks bo-op ’n verskuiwingsvlak waar dit net ’n kwessie van tyd is voor ’n groot aardbewing toeslaan. Leserskommentare is soms uitsonderlik waardevol, nie net om misgekykte perspektiewe te stel nie, maar met raad oor hoe om op slegte nuus te reageer. Soms word ou waarhede afgestof, soos eendrag wat mag maak. Daar is beduidende niefatalistiese aksies waarby ’n mens positief kan inskakel, soos die Solidariteit Beweging se “Ons Bou”-aksie. Skouer aan die wiel sit, is ook nog ’n stukkie goeie raad. En so ook Jan Brand se stelling dat alles sal regkom as elkeen sy plig doen.