30Ka le hlahlamang Moshe a re ho setjhaba: “Le entse sebe se seholo. Jwale ke tla nyolohela ho Morena; mohlomong ke tla le etsetsa tefelo ya sebe sa lona.” Mathomong Seisemane go ya go Sesotho sa Leboa mean
Phetolelo ya mean ka go Sesotho sa Leboa ▪ Sesotho sa Leboa: Lebadi la roma
▪ Sesotho sa Leboa O tla lula u etsa joalo, automaticky. Ha e le hantle, ha e le hantle, ha u tsebe hore na u ka etsa'ng ho feta moo. Dikgorotsheko di ikemetše ka botšona gomme di ikarabela go Molaotheo le go molao, woo di swanetšego go o diriša ka ntle le kgethollo le go se tšhabe selo, go emela sepitša goba lehufa.
Ga go motho goba setho sa mmušo seo se swanetšego go šunya nko modirong wa dikgorotsheko.
Kgorotsheko efe goba efe yeo e hlomilwego goba ye e amogelwago ke Molao wa Palamente, go akaretša kgoro ye nngwe le ye nngwe ya maemo a go swana le a Kgorokgolo ya Afrika Borwa goba Dikgorotsheko tša bo Mmaseterata.
Taba yeo e lego pele ga Kgorotsheko ya Molaotheo e swanetše go theeletšwa ke bonyane bja baahlodi ba seswai.
morero ofe goba ofe, ge Kgorotsheko ya Molaotheo e nea matšatši bakeng sa go dira boipiletšo ka lebaka la gore morero wo o tšweletša ngangišano ya molao wa bohlokwa bja setšhaba ka kakaretšo woo o tla akanywago ke Kgorotshekelo, gape
e ka tšea sephetho sa mafelelo moo e nago le bolaodi gona
Kgorotsheko ya Molaotheo e tšea sephetho sa mafelelo mabapi le ge eba Molao wa Palamente, Molao wa profense goba maitshwaro a Mopresidente a Molaotheong, gomme e swanetše go tiišetša taelo ya taelo ya mabapi le go se loke yeo e filwego ke Kgorokgolo ya Tsheko ya Boipiletšo, Kgorokgolo ya Afrika Borwa goba kgoro ye nngwe le ye nngwe ya maemo a go swana le a tšona, pele taelo yeo e ka ba le maatla a itšego.
Kgorokgolo ya Tsheko ya Boipiletšo e na le Mopresidente, Motlatšamopresidente le palo ya baahlodi ba boipiletšo bao ba laolwago go ya ka Molao wa Palamente.
Taba yeo e lego pele ga Kgorokgolo ya Tsheko ya Boipiletšo e swanetše go ahlolwa ke palo ya baahlodi yeo e laolwago go ya ka Molao wa Palamente.
169. Kgorokgolo ya Afrika Borwa
taba efe goba efe ya molaotheo ka ntle le taba yeo-
Kgorotsheko ya Molaotheo e dumetše to theeletša thwii go ya ka karolo ya 167(6)(a); goba
taba efe goba efe yeo e sego ya fetišetšwa go kgorotsheko e nngwe ke Molao wa Palamente.
Kgorokgolo ya Afrika Borwa e na le Makala ao a laelwago ke Molao wa Palamente, mme Molao o swanetše go phethagaletša-
le na le Mopresidente wa Moahlodi
le ka ba le Mopresidente wa Moahlodi o tee goba ba bantši; gape
le na le palo ya baahlodi yeo e laelwago go ya ka tlhakamolao ya bosetšhaba.
Dikgorotshekelo ka moka ntle le tše hlalošitšwego go dikarolo tša 168 le 169 di ka tšea sephetho ka taba ye nngwe le ye nngwe yeo e laolwago ke Molao wa Palamente, eupša kgorotsheko ya maemo a ka fase ga a Kgorokgolo ya Afrika Borwa ga se ya swanela go dira dinyakišišo goba go tšea sephetho ka ga go ba molaotheong ga molao wo mongwe le wo mongwe goba maitshwaro a Mopresidente.
Dikgorotsheko ka moka di šoma go ya ka molao wa naga, gomme melawana le ditshepedišo tša tšona di swanetše go hlagišwa ka molaong wa naga.
e swanetše go bega gore molao wo mongwe le wo mongwe goba maitshwaro a a sa sepelelanego le Molaotheo ga a šome ka lebaka la go se be tshepedišong ga wona; ebile
e ka dira taelo ye nngwe le ye nngwe ye e lokilego le ya maswanedi, go akaretšwa -
taelo ye e fokotšago khuetšo ya go lebelela morago ya pego ya go se be tshepedišong; le
Motho mang le mang goba setho se sengwe le se sengwe sa mmušo seo se nago le kgahlego ye e lekanego, se ka dira boipiletšo, goba sa kgopela thwii go Kgorotsheko ya Molaotheo go tiišetša goba go fapanya taelo ya taba ya gose sepelelane le molaotheo ke kgorotsheko go ya ka karolwana ye.
Kgorotsheko ya Molaotheo, Kgorokgolo ya Tsheko ya Boipiletšo le Kgorokgolo ye nngwe le ye nngwe e na le maatla ao a abetšwego a go šireletša le go laola ditshepetšo tša tšona, le go hlabolla molaokakaretšo, di lebeletše kudu kgahlego ya toka.
Mosadi goba monna yo mongwe le yo mongwe yo a nago le tshwanelo a loketše le go swanela, a ka thwalwa go ba mohlankedi wa toka. Motho ofe goba ofe yo a tla thwalwago Kgorongtsheko ya Molaotheo o swanetše go ba gape moagi wa Afrika Borwa.
Mopresidente a ka thwala baahlodi go tšwa lenaneong leo, gomme o swanetše go tsebiša Khomišene ya Tirelo ya Toka, ka mabaka, gore go reng ge maina a mangwe a sa amogelege gomme go sa na le dikgoba tšeo di sa swanetšego go tlatšwa.
Khomišene ya Tirelo ya Toka e swanetše go oketša lenaneo ka maina a bonkgetheng ba bangwe gomme Mopresidente o swanetše go tlatša dikgala tše di šetšego go tšwa lenaneong leo la koketšo.
Mopresidente o swanetše go kgetha baahlodi ba dikgorotsheko ka moka ka keletšo ya Khomišene ya Tirelo ya Toka.
Bahlankedi ba bangwe ba semolao ba swanetše go kgethwa go ya ka Molao wa Palamente woo o swanetšego go netefatša gore kgetho, tlhatlošo, tšhutišo goba go raka ga, goba go tšeelwa magato a kgalemo kahlolong, le bahlankedi ba ba tša toka go dirwa ka ntle le mogau goba lehloyo.
Pele ga ge bahlankedi ba ka thoma go dira mešomo ya bona, ba swanetše go ikana goba go itlama go ya ka Šetulo ya 2, gore ba tla thekga le go šireletša Molaotheo.
Mopresidente a ka thwala mosadi goba monna go šoma bjalo ka Motlatšamoahlodimogolo goba wa Kgorotsheko ya Molaotheo ge go na le segoba dikantorong dife goba dife tša tšeo goba motho yo swerego kantorong ye a se gona. Go thwalwa go swanetše go dirwa ka tumelelo ya leloko la Kabinete leo le nago le maikarabelo a tirišo ya molao yo a šomišanago mmogo le Moahlodimogolo, mme thwalo bjalo ka Motlatšamoahlodimogolo e swanetše go dirwa go tšwa go dikgoba tša baahlodi bao ba bego ba thwetšwe Kgorotshekong ya Molaotheo go ya ka karolo ya 174 (4).
Leloko la Kabinete leo le nago le maikarabelo a tiragatšo ya molao o swanetše go thwala baahlodi ba motšwaoswere go ya dikgorotshekong tše dingwe ka morago ga go rerišana le moahlodi wa godimo wa kgorotsheko moo moahlodi wa motšwaoswere a tlilego go šoma gona.
Moahlodi wa Kgorotsheko ya Molaotheo o kgethwa go šoma mo mengwageng e sa mpshafatšwego ye 12 eupša o swanetše go rola modiro ge a na le mengwaga ye 70, go eya ka gore ke efe e tlago pele, ka ntle le ge Molao wa Palamente o katološa pakatiro ya Mahlodi wa Kgorotsheko ya Molaotheo.
Khomišene ya Ditirelo tša Toka e ka hwetša gore go na le se se mo šitišago, o tloga a palelwa ke modiro wa gagwe, goba ge a bonwa molato ka ga maitshwaro a sa lokago; gomme
Mopresidente, ka keletšo ya Khomišene ya Ditirelo tša Toka, a ka no kgaotša nakwana mošomo wa moahlodi yoo a sa nyakišišwago go ya ka karolwana ya (1).
Go na le Khomišene ya Ditirelo tša Toka, yeo e bopilwego ke-
[Temana ya (b) e tšeetšwe legato ke karolwana ya 16 (a) ya Molaophetošwa wa Botshela wa Molaotheo wa 2001.]
morutiši o tee wa Molao yo a kgethilwego ke barutiši ba molao go tšwa diyunibesithing tša Afrika Borwa;
batho ba bane bao ba kgethilwego ke Mopresidente bjalo ka ge e le hlogo ya khuduthamaga ya setšhaba, ka morago ga therišano le baetapele ba diphathi ka moka tšeo di lego Kopanong ya Maloko a Palamente ka Moka; le
ge go sekasekwa merero yeo e amanago le Lekala la Kgorokgolo ya Afrika Borwa, Moahlodimopresidente wa Lekala le Tonakgolo goba mohlatlolani yo a kgethilwego ke yo mongwe le yo mongwe wa bona.
Khomišene ya Ditirelo tša Toka e na le maatla le mešomo yeo e efilwego Molaotheong le go molaotlhaka wa naga.
Khomišene ya Tirelo tša Toka e ka eletša mmušo wa setšhaba ka ga morero wo mongwe le wo mongwe wo o amanago le toka goba tshepedišo ya toka; eupša ge e sekaseka morero wo mongwe ka ntle le kgetho ya moahlodi, e swanetše go dula ka ntle le maloko ao a kgethilwego go ya ka karolwana ya (1)(h) le (i).
Khomišene ya Ditirelo tša Toka e ka rera thulaganyo ya yona, eupša diphetho tša Khomišene di swanetše go thekgwa ke bontši bja maloko a yona.
Bolaodi bja botšhotšhisi bo na le maatla a go tliša ditatofatšo tša melato ya bosenyi legatong la naga, le go dira mediro ye e nyakegago yeo e sepelelanago le go tšea magato ditatofatšong tša bosenyi.
o swanetše go ntšha ditaelo tša maikemišetšo tše di swanetšego go šetšwa tshepedišong ya tshekišo;
a ka lekodišiša sephetho sa go sekiša goba go se sekiše, ka morago ga go rerišana le Molaodi wa Botšhotšhisi bja Setšhaba yo a amegago le ka morago ga ge a amogetše boipiletšo mo nakong ye e beilwego ke Molaodi wa Setšhaba wa Bolaodi bja Setšhaba bja Botšhotšhisi, go tšwa go bao ba latelago:
Motho yo mongwe le yo mongwe goba bao ba amegago bao Molaodi wa Setšhaba a bonago ba swanetše.
Ditaba ka moka tšeo di sepelelanago le bolaodi bja botšhotšhisi di swanetše go laolwa ke molao wa naga.
180. Ditaba tše dingwe tšeo di amago taolo ya toka
Molao wa naga o ka no rulaganyetša taba ye nngwe le ye nngwe yeo e amanago le taolo ya toka yeo go sa bolelwego ka yona ka mo Molaotheong, go akaretšwa-
go kgatha tema ga batho ka ntle le bahlankedi ba toka go tšea diphetho ka kgorong ya tsheko.