PressReader - Beeld: 2017-05-22 - SA ver­loor sy ver­moë om mee te ding
SA ver­loor sy ver­moë om mee te ding
Beeld - 2017-05-22 - Kommentaar -
Die de­par­te­ment van han­del en ny­wer­heid se aan­spo­rings­pro­gram vir mo­tor­ver­vaar­di­gers was in ’n sta­di­um een van die suk­ses­ver­ha­le van die re­ge­ring en het juis in­ter­na­si­o­na­le mo­tor­han­dels­mer­ke, soos BMW, Volks­wa­gen, Mer­ce­desBenz, Nis­san, Toyo­ta en Ge­ne­ral Mo­tors, ge­lok om el­ke nou en dan nog ’n paar mil­joen rand te be­lê in hul plaas­li­ke mo­tor­fa­brie­ke.
On­danks ’n stram ar­beids­mark het dié in­ter­na­si­o­na­le reu­se dit aan­trek­lik ge­vind om Suid-A­fri­ka die ba­sis te maak vir die ver­vaar­di­ging van se­ke­re van hul mo­del­le vir uit­voer na an­der stre­ke.
Hul­le het ook graag mo­del­le van oor­see in­ge­voer so­dat Suid-A­fri­ka­ners se­ker van die groot­ste keu­ses het as dit by wie­le kom.
To­ta­le mo­tor­ver­ko­pe in Suid-A­fri­ka het ge­volg­lik ’n top­punt be­reik tus­sen 2006 en 2007 voor­dat die in­ter­na­si­o­na­le geld­kri­sis en re­ses­sie van 2008 en 2009 ’n in­sin­king ver­oor­saak het.
Daar­na het dit fluks her­stel, maar ver­ko­pe het die af­ge­lo­pe jaar of twee weer skerp ge­daal, hoof­saak­lik weens ’n swak­ker e­ko­no­mie, wat huis­hou­dings en maat­skap­pye met min­der be­stee­ba­re in­kom­ste ge­laat het om op luuk­ses, soos ’n nu­we mo­tor, te be­stee.
Ge­ne­ral Mo­tors sê sy be­sluit om nie meer C­hev­ro­let-mo­tors in Port Elizabeth te ver­vaar­dig nie is om­dat hy el­ders be­ter waar­de vir geld kan kry – geen pluim­pie vir die land as be­leg­gings­be­stem­ming nie. Vir Port Elizabeth wat wil naam maak as ’n ny­wer­heids- en uit­voer­stad, is dit nog ’n gro­ter slag.
In 1986 was dit ook ’n slag toe Ge­ne­ral Mo­tors weens a­part­heidsank­sies hom aan Suid-A­fri­ka ont­trek het. Ho­pe­lik kan I­su­zu Suid-A­fri­ka met goeie sa­ke­ver­nuf die im­pak op werk­ver­lie­se ver­sag.
Hoe­wel Ge­ne­ral Mo­tors ont­ken sy be­sluit is deur plaas­li­ke e­ko­no­mie­se of po­li­tie­ke ge­beu­re be­ïn­vloed, moet ’n mens oog­klap­pe hê om mis te kyk hoe Suid-A­fri­ka on­der pres. Ja­cob Zu­ma sy ver­moë om in­ter­na­si­o­naal mee te ding ver­loor.
Suid-A­fri­kaan­se maat­skap­pye fo­kus lank­al meer van hul be­leg­gings na oor­se­se tei­kens en in­ter­na­si­o­na­le myn­groe­pe raak ont­slae van hul Suid-A­fri­kaan­se ba­tes.
Dit is ’n ten­dens wat sal voort­duur tot­dat die re­ge­ring ’n sa­ke­vrien­de­li­ker om­ge­wing skep en daar lei­er­skap is wat ver­staan hoe ’n oop e­ko­no­mie suk­ses­vol kan funk­si­o­neer.