Nuuskommentaar: Om beleggers onder die alie te skopDie onlangse ontwrigting van ŉ Liewe Heksie-opvoering tydens die Vrystaatse Kunstefees. Foto: Facebook Terwyl radikale vakbonde gereeld aandring op maatreëls wat potensiële buitelandse beleggers die horries gee en die regering self lomp sake vir buitelandse beleggers moeilik maak, is die internasionale perspektief hierop klaarblyklik die teenoorgestelde. In ŉ interessante meningsartikel in die Christian Science Monitor word verskeie voorbeelde wêreldwyd genoem en bespreek waar lande behoorlik die rooi tapyt vir buitelandse beleggers uitrol. Van Mexiko wat “blokke” oliekonsessies in die see aan buitelandse maatskappye toestaan en so aan die staatsmonopolie wegvreet, tot China wat “sones” skep waar buitelandse maatskappye hul fabrieke kan oprig, vry van China se eie beperkende maatreëls. Die verwagtinge van buitelandse beleggings is meer as net die skep van meer welvaart as wat die land op eie houtjie kan vermag – daar is verwagtinge dat die beleggers met innoverende idees sal kom om korrupsie te help hokslaan, dat die lande aan doeltreffender bestuurspraktyke blootgestel sal word en vele meer. Dit lyk asof die teenoorgestelde in Suid-Afrika gebeur. Baie van die poste wat van Suid-Afrika se grootste werkverskaffers skep, is in die buiteland omdat dié voorste firmas heelwat van hul sakebedrywighede weens die regering se smorende beleid, soos SEB-teikens, na die buiteland verskuif. Trouens, daar is analiste wat meen dat die smooreffek van SEB en soortgelyke maatreëls groot firmas sal dwing om dit te ignoreer en as hulle daaroor opgeskroef word, hulle hul op die howe sal beroep om die grondwetlikheid daarvan te toets. Kommer is in die onlangse verlede uit verskeie oorde uitgespreek oor die skynbaar groeiende invloed van die SAKP op regeringsbeleid. Trouens, die meeste ekonomies-verwante portefeuljes in die kabinet word deur kommuniste beklee. Die probleme sny egter dieper, veral waar die regering se beheptheid met politieke beheer oor instansies soos Eskom, daartoe lei dat gehalte-leierskap dikwels ver tekort skiet. Kaderontplooiing bly amptelike regeringsbeleid en die land betaal ŉ baie duur prys daarvoor. Baie onlangs nog is berig dat Suid-Afrika die gevaar loop om deels, of selfs in geheel, uit die nuwe Agoa-wetgewing van die VSA uitgesluit te word. Hierdie wetgewing gee ongekende handelsvoordele aan Afrikalande wat sake met die VSA doen. Sodra een probleem uitgestryk is, duik ŉ volgende egter op. Ernstige beleggers sal egter wyer kyk na toestande in ŉ land voordat hulle besluit om te belê. Infrastruktuur en veiligheid is twee aspekte wat hoog op die agenda is en Eskom se gespook is nie juis bevorderlik vir ŉ beleggersklimaat nie. Die onlangse ontwrigting van ŉ Liewe Heksie-opvoering tydens die Vrystaatse Kunstefees, juis toe die gifappeltjies op die verhoog moes verskyn, is maar ŉ terloopse voorbeeld van hoe die land steen vir steen gesloop word. (Haai oe, as Lavinia nie so vergeetagtig was nie en sy haar towerwoorde kon onthou, kon sy die molesmakers in muise verander het en Matewis die kat op hulle gesit het). Beleggers stel eenvoudig nie belang daarin om te belê in ŉ skip waarvan die bemanning besig is om die boom ter see uit te kap nie. Nie met ŉ kaptein wat self kyk wat hy as skroot uit die skip kan win, terwyl dit eintlik nog heel seewaardig behoort te wees nie. Onlangs het oud-minister Roelf Meyer in ŉ koerantonderhoud verklaar dat Suid-Afrika nie ŉ mislukte staat is nie (en dat hy steeds die ANC steun). Maar uit die lesersreaksie blyk dit dat baie mense swaar daaraan sluk. Tegnies is Suid-Afrika waarskynlik nie ŉ mislukte staat nie, maar gegewe die rigting waarin internasionale indikatore en indekse met die land onderweg is, lyk dit baie na ŉ mislukkende staat. Danksy politici.