Japannees (de facto)1
• Verdrag van San Francisco
11 Februarie 660 v.C.2
377 944 km2 (62ste)
145 925 myl2
126 695 683 (10de)
128 056 026
337,1 / km2 (36ste)
873,1 / myl2
$4 729 miljard (4de)
$37 135 (21ste)
$5 007 miljard (3de)
$39 321 (23ste)
0,912 (10de) – baie hoog
37,6(76ste) – medium
1. Jokohama is die grootste ingelyfde stad.
2. Volgens legende is Japan op die dag gestig deur Keiser Jimmu, eerste keiser van Japan; dit word as hoofsaaklik simbolies beskou.
Japan (Japannees: 日本 Nihon of Nippon; amptelik 日本国 Nippon-koku (hulp·inligting) of Nihon-koku) is 'n eilandnasie in Oos-Asië. Dit is geleë tussen die Stille Oseaan en die See van Japan, oos van die Koreaanse skiereiland, Sjina, en Rusland en strek van die See van Ochotsk in die noorde tot by die Oos-Sjinese See in die suide. Die karakters waaruit Japan se naam bestaan beteken "son-oorspong" wat aanleiding gee tot die naam "Die Land van die Opkomende Son," en wat verwys na Japan se oostelike posisie relatief tot die Asiatiese vasteland.
Japan bestaan uit meer as 3 000 eilande, die grootstes daarvan, van Suid na Noord is Kioesjioe, Sjikokoe, Honsjoe, die grootste eiland, en Hokkaido wat saam 97% van die land se grondoppervlak beslaan. Die meeste van die eilande is bergagtig, baie vulkanies; Japan se hoogste bergpiek, die berg Foedji, is byvoorbeeld 'n vulkaan. Japan het met ongeveer 128 miljoen mense die wêreld se tiende grootste bevolking. Die Groot-Tokio Gebied, wat die hoofstad Tokio en verskeie omliggende prefekture insluit, is die grootste metropolitaanse gebied ter wêreld met meer as 30 miljoen inwoners.
Nagtelike uitsig oor Tokio met die Reënboogbrug in die voorgrond
Argeologiese navorsing dui daarop dat die eilande van Japan so vroeg as die Jong-paleolitikum tydperk deur mense bewoon is. Die eerste geskrewe verwysing na Japan begin met vlugtige verwysings in Sjinese geskiedkundige tekste van ongeveer die 1ste eeu n.C. Invloede van buite gevolg deur lang tydperke van isolasie is kenmerkend van Japan se geskiedenis. Sedert die aanvaarding van sy grondwet in 1947 handhaaf Japan 'n unitêre grondwetlike monargie met 'n keiser en 'n verkose parlement, die Kokkai.
Japan is 'n reuse ekonomiese moondheid en was nog met die eerste kwartaal van 2010 die wêreld se tweede grootste ekonomie, volgens nominale Bruto Binnelandse Produk, totdat dit deur Sjina ingehaal is. Japan is 'n lid van die Verenigde Nasies, G8, G4 en ESASOG, met die wêreld se vyfde grootste verdedigingsbegroting. Dit is ook die vierde grootste uitvoerder ter wêreld en die sesde grootste invoerder asook 'n wêreld leier in tegnologie en masjinerie.
In Japannees is die land se naam 日本 Nihon of Nippon ? , amptelik 日本国 Nippon-koku (hulp·inligting) of Nihon-koku. Voor Japan verhoudinge met Sjina gehad het, het dit bekendgestaan as Wa (倭) of Yamato (大和).Die Japannese naam Nippon word gebruik vir meeste amptelike doeleindes, insluitende geld, posseëls, en internasionale sportbyeenkomste. Nihon is ook 'n gewilde term in Japan. Die naam "Japan" is afgelei uit die Sjinese weergawe van die naam. Die vroeë Mandaryns-Sjinese woord vir Japan is opgeteken deur Marco Polo as Cipangu. In Afrikaans word die land eenvoudig "Japan" genoem. Die amptelike Japannese titel is Nihon-koku (日本国), letterlik "Staat van Japan."
'n Middel-Jōmon-periode houer (3000 tot 2000 v.C.).
Die eerste tekens van menslike vestiging in die Japanse Argipel het verskyn met 'n Paleolitiese kultuur in ongeveer 30 000 v.C, gevolg van ongeveer 14 000 v.C. deur die Jōmon-tydperk, 'n Mesolitiese tot Neolitiese halfgesete jagter-versamelaar kultuur van kuilwonings en 'n rudimentêre vorm van landbou. Versierde klei-houers uit die tydperk, baie keer met gevlegte patrone, is van die oudste oorblywende voorbeelde van pottebakkery ter wêreld.
Die Yayoi-periode, wat in omtrent die 3de eeu v.C. begin het, het nuwe gebruike ingevoer, soos nat-rysverbouing, yster- en bronsvervaardiging en 'n nuwe pottebakkerystyl, ingevoer deur handelaars uit Sjina of Korea. Met die ontwikkeling van die Yayoi-kultuur het 'n hoofsaaklik landbougemeenskap in Japan ontwikkel.
Die Japannese verskyn vir die eerste keer in geskrewe geskiedenis in Sjina se Boek van Han. Volgens die Sjinese Kronieke van die Drie Koninkryke was die naam van die magtigste koninkryk op die Japanse Argipel gedurende die 3de eeu "Yamataikoku". Asuka-kyō en Fujiwara-kyō het gedien as hoofstede van die Yamatostaat.
Japan is vir die eerste keer aan Boeddhisme bekendgestel uit Baekje op die Koreaanse Skiereiland, maar die ontwikkeling van Japannese Boeddhisme en Boeddhistiese beelde is hoofsaaklik deur Sjina beïnvloed. Ondank vroeë weerstand is Boeddhisme deur die heersende klas aangemoedig en dit het uiteindelik in die Asuka-tydperk inslag gevind.
Die Nara-tydperk van die 8ste eeu het die opkoms van die eerste sterk sentrale Japannese staat aangedui wat gesentreer was om die keiserlike hof in die stad Heijō-kyō, of die hedendaagse Nara. Benewens die volgehoue aanneming van Sjinese administratiewe gebruike, word die Nara-tydperk gekenmerk deur die verskyning van ontluikende geskrewe letterkunde met die voltooiing van die massiewe kronieke Kojiki (712) en Nihonshoki (720). Nara was egter nie die eerste hoofstad in Japan nie.
In 784 het die Keiser Kammu die hoofstad vlugtig vir tien jaar van Nara na Nagaokakyō geskuif voor dit na Heian-kyō (die hedendaagse Kioto) geskuif is in 794, waar dit vir meer as 'n millennium gebly het. Dit het die begin van die Heian-tydperk aangedui, waartydens 'n bepaalde inheemse Japannese kultuur verskyn het wat welbekend is vir sy kuns, poësie en letterkunde.
Japan se feudale era is gekenmerk deur die opkoms van 'n heersende klas soldate, die samoerai. In 1185, na die omverwerping van die mededingende Taira clan, is Minamoto no Joritomo aangestel as Sjogoen en het hy 'n magsbasis in Kamakura gevestig. Ná Joritomo se dood het dit uitgewerk dat die Hōjō clan as regente van die sjogoens regeer het. Zen Boeddhisme is in die Kamakura periode (1185–1333) uit Sjina ingevoer waarna dit gewild geword het onder die samoerai-klas. Die Kamakura sjogoenaat het in 1274 en 1281 daarin geslaag om die Mongoolse invalle af te weer, bygestaan deur 'n storm wat die Japannese as 'n kamikaze, of "Goddelike Wind" geïnterpreteer het. Die Kamakura sjogoenaat is uiteindelik deur keiser Go-Daigo afgeset, wat weer spoedig daarna in 1336 deur Ashikaga Takauji verslaan is. Die Ashikaga sjogoenaat wat daarop gevolg het kon nie daarin slaag om die feudale oorlogshere (daimyo) onder bedwang te bring nie, en burgeroorlog (die Ōnin Oorlog) het in 1467 uitgebreek wat 'n eeu-lange Sengoku-tydperk ingelui het.
Een van Japan se Rooiseëlskepe (1634), wat vir handel oral in Asië gebruik is.
Oda Nobunaga het talle ander daimyo verower deur Europese vuurwapens en ander tegnologie te gebruik en het byna daarin geslaag om die nasie te verenig voor hy in 1582 vermoor is. Toyotomi Hideyoshi het Nobunaga opgevolg en die nasie in 1590 verenig. Hideyoshi het Korea twee keer binne geval, maar na verskeie nederlae deur Koreaanse en Ming Sjinese magte en Hideyoshi se dood, is Japannese troepe in 1598 onttrek.
Die 1945 Atoombomaanval op Nagasaki.
Na Hideyoshi se dood het Tokugawa Ieyasu sy posisie as regent vir Hideyoshi se seun, Toyotomi Hideyori, gebruik om politieke beheer en militêre ondersteuning te bewerkstellig. Toe oorlog openlik uitgebreek het, het hy verskeie mededingende clans in die Slag van Sekigahara in 1600 verslaan. Ieyasu is in 1603 as sjogoen aangestel en het die Tokugawa sjogoenaat by Edo (moderne Tokio) gevestig. Die Tokugawa sjogoenaat het 'n verskeidenheid maatstawwe soos Buke sjohatto in plek gestel om die outnome daimio te beheer. In 1639 het die sjogoenaat die isolasionistiese sakoku ("geslote land") beleid aangeneem, wat gestrek het oor die twee en 'n half eeue van tenger politiese eenheid wat bekendstaan as die Edo-tydperk. Die studie van Westerse wetenskap, wat as rangaku bekend staan, het in die tydperk voortgeduur deur kontak met die Nederlandse enklave by Dejima in Nagasaki. Die Edo-tydperk het ook aanleiding gegee tot kokugaku, of letterlik "nasionale studies", die studie van Japan deur die Japannese self.
Samoerai van die Satsuma-clan gedurende die Bosjinoorlog, circa 1867.
Op 31 Maart 1854 het Kommodoor Matthew Perry en die "Swartskepe" van die Verenigde State Vloot die opening van Japan tot die buite wêreld afgedwing met die Konvensie van Kanagawa. Soortgelyke verdrae wat daarop gevolg het met die Westerse lande in die laat Tokugawa sjogoenaat het Japan in 'n ekonomiese en politiese krisis gedompel. Die oorvloed van die prerogatief en die bedanking van die sjogoenaat gelei tot die Bosjin-oorlog en die vestiging van 'n gesentraliseerde staat onder die naam van die Keiser (Meiji Restorasie). Met die aanneming van Westerse politiese, geregtelike en militêre instellings het die Kabinet die Geheime Raad ingestel, die Meiji-Grondwet ingevoer en die Ryksdag van Japan gevestig. Die Meiji Restorasie het die Ryk van Japan in 'n geïndustrialiseerde wêreldmoondheid omskep wat 'n reeks militêre konflikte van stapel gestuur het om die nasie se invloedsfeer uit te brei. Na oorwinnings in die eerste Sjinees-Japannese oorlog (1894–1895) en die Russies-Japannese Oorlog (1904–1905), het Japan beheer van Taiwan, Korea, en die suidelike helfte van Sakhalin bewerkstellig.
Die vroeë 20ste eeu het 'n kort tydperk van "Taisho demokrasie" gesien wat oorskadu is deur die opkoms van Japanse ekspansionisme en militarisasie. Die Eerste Wêreldoorlog het Japan, wat by die seëvierende Geallieerdes aangesluit het, toegelaat om sy invloed en territoriale besittings uit te brei. Japan het sy ekspansionistiese beleid voortgesit deur Mantsjoerye in 1931 in te val. As gevolg van internasionale veroordeling van die besetting het Japan twee jaar later uit die Volkebond bedank. In 1936 het Japan die Anti-Kominternpakt met Duitsland se Nasionaal-Sosialistiese regering gesluit en in 1941 by die Spilmoondhede aangesluit.
In 1937 het Japan ander dele van Sjina ingeval wat gelei het tot die Tweede Sjinees-Japannese Oorlog (1937–1945), waarna die VSA 'n olieboikot teen Japan ingestel het. Op 7 Desember 1941 het Japan die Amerikaanse vlootbasis in Pearl Harbor aangeval en oorlog teen die VSA, die Verenigde Koninkryk en Nederland verklaar. Die optrede het Japan in die Tweede Wêreldoorlog betrek. Na die atoombomaanvalle op Hiroshima en Nagasaki in 1945, te same met die Sowejetunie se aansluiting by die oorlog teen die land, het Japan ingestem tot 'n onvoorwaardelike oorgawe op 15 Augustus. Die oorlog het Japan miljoene lewens gekos en groot dele van die land se nywerhede en infrastruktuur in puin gelaat. Die Internasionale Militêre Tribunaal van die Verre-Ooste is byeen geroep deur die Geallieerdes van die Tweede Wêreldoorlog (op 3 Mei 1946) om Japannese leiers vir oorlogsmisdade soos die Bloedbad van Nanking te vervolg.
In 1947 het Japan 'n nuwe pasifistiese grondwet aanvaar wat klem lê op liberaal-demokratiese beginsels. Die Geallieerde besetting is in 1952 met die Verdrag van San Francisco beëindig en Japan is in 1956 lidmaatskap van die Verenigde Nasies toegeken. Japan het later skouspelagtige ekonomiese groei behaal om die tweede grootste ekonomie ter wêreld te word met 'n jaarlikse groeikoers wat vir vier dekades gemiddeld 10% was. Dit het eers in die middel-1990's tot 'n einde gekom toe Japan 'n groot resessies beleef het. Positiewe groei in die vroeë 21ste eeu dui op 'n geleidelike herstel in die groei.
Die Nasionale Ryksdaggebou in Nagatachō, Tokio.
Japan is 'n grondwetlike monargie waar die mag van die keiser baie beperk is. As 'n seremoniële figurant word hy deur die grondwet gedefinieer as "die simbool van die staat en van die eenheid van die volk". Mag word hoofsaaklik gehou deur die Eerste Minister van Japan en ander verkose lede van die kokkai (Ryksdag van Japan), terwyl soewereiniteit gesetel is in die mense van Japan. Die Keiser tree in effek by diplomatieke geleenthede op as die staatshoof. Akihito is die huidige Keiser van Japan. Naruhito, Kroonprins van Japan is sy aangewese opvolger.
Japan se wetgewende orgaan is die Kokkai of Nasionale Ryksdag, 'n tweekamer parlement. Die Ryksdag bestaan uit die Shūgiin of Huis van Verteenwoordigers en die parlement se laerhuis, met 480 setels, wat verkies word deur algemene verkiesings elke vier jaar of wanneer dit ontbind word, en die Sangiin of hoërhuis met 242 setels, wie se algemeenverkose lede 'n ses jaar termyn dien. Daar is algemenestemreg vir volwassenes oor 20-jaar, met 'n geheime stem vir alle verkose ampte. Die liberaal-konserwatiewe Liberaal-Demokratiese Party (LDP) was tussen 1955 en 2009 in bewind, behalwe vir 'n kortstondige koalisieregering wat in 1993 deur opposisie partye gevorm is. In die algemene verkiesing, wat op 30 Augustus 2009 gehou is, het die sentrum-linkse Demokratiese Party van Japan 'n historiese oorwinning behaal.
Die Eerste Minister van Japan is die regeringshoof. Die posisie word aangestel deur die Keiser van Japan ná aanwysing deur die Ryksdag van uit sy geledere en moet die vertroue van die Huis van Verteenwoordigers behou om sy amp te hou. Die Eerste Minister is die hoof van die Kabinet (die letterlike vertaling van sy Japannese titel is "Eerste Minister van die Kabinet") en stel die Ministers, waarvan die meerderheid Ryksdaglede moet wees, aan en dank hulle af. Taro Aso dien tans as Eerste Minister van Japan.
Die Japannese Reg, wat histories deur Sjinese reg beïnvloed is, het in die Edo-periode onafhanklik ontwikkel deur tekste soos Kujikata Osadamegaki. Sedert die laat 19de eeu is die regstelsel egter grootliks op die siviele reg van Europa gegrond, veral dié van Frankryk en Duitsland. In 1896 het die Japannese regering byvoorbeeld 'n burgerlike wetboek saamgestel gegrond op die Duitse model. Met na-Tweede Wêreldoorlogse aanpassing, bly die wetboek steeds in hedendaagse Japan in plek. Wettereg vind sy oorsprong in Japan se wetgewer, die Nasionale Ryksdag van Japan, met outomatiese goedkeuring deur die Keiser. Die huidige grondwet vereis dat die Keiser wetgewing wat deur die Ryksdag aanvaar word uitvaardig, sonder dat hy spesifiek die mag het om die aanvaarding van wetgewing teë te staan. Japan se howe word in vier basiese vlakke verdeel: die Hooggeregshof en drie vlakke van laerhowe. Die hoofdeel van Japannese wettereg is 'n versameling wat bekend staan as die roppō of "Ses kodes".
Buitelandse betrekkinge en verdedigingsbeleid[wysig]
Matrose aanboord die JMSDF opleidingsvaartuig JDS Kashima.
Japans se nasionale belang word in sy buitelandse beleid weerspieël. Die belangrikste hiervan is Japan se vermoë om vrede en sekuriteit te handhaaf, tweedens om die vryhandelstelsel te ondersteun, derdens om vryheid, demokrasie en menseregte te beskerm en vierdens om mens tot mens interaksie en ontwikkeling van menslike hulpbronne te ondersteun in gebiede soos die akademie, kultuur en opvoeding. Die land se huidige beleid plaas ook klem op 'n groter betrokkenheid by wêreld aangeleenthede.
Japan handhaaf tradisioneel noue ekonomiese en militêre bande met die land se sleutelbondgenoot, die VSA, en die VSA-Japan sekuriteit alliansie dien as die hoeksteen van die land se buitelandse beleid. Japan, wat sedert 1956 'n lid van die Verenigde Nasies is, het as nie-permanente lid van die Veiligheidsraad reeds vir altesaam 18 jaar as verkose lid gedien, mees onlangs in 2005–2006. Japan is ook 'n lid van die G4-nasies wat hulle vir permanente lidmaatskap van die Veligheidsraad beywer. As 'n lid van die G8, ESASOG, die "VSAN Plus Drie" en 'n lid van die Oos-Asië Vergadering, neem Japan aktief aan internasionale aangeleenthede deel. Dit is ook die tweede grootste skenker van amptelike ontwikkelingshulpverlening en het in 2004 VSA$8,86 biljoen geskenk. Japan het nie-vegtende troepe aan die Irak-oorlog bygedra, maar het sedertdien sy troepe onttrek uit Irak.
Afrika is histories die minste belangrike wêreldstreek vir Japan. Japan het min historiese ondervinding met Afrika en beperkte ekonomiese belang wat hoofsaaklik gefokus is op rou-materiaalbronne. Japan se grootste handelsvennoot in Afrika is Suid-Afrika. As gevolg van sanksies teen Suid-Afrika deur die VSA en ander lande het Japan in die 1980's as Suid-Afrika se grootste handelsvennoot ontwikkel. Dit het Japan internasionale in 'n onbenydenswaardige posisie geplaas wat gelei het tot die afgradering van diplomatiese en ekonomiese betrekkinge met Suid-Afrika. Met die einde van Apartheid en die normalisering van internasionale betrekking het Japan se spesiale rol in Suid-Afrika na 1994 geëindig. Vandag is Japan se buitelandse beleid teenoor Afrika daarop gevestig om demokrasie en gesonde regering te vestig ter wille van wêreldstabiliteit en vooruitgang. Hulpverlening aan die kontinent is nie gemik op korttermyn opbrengste nie, maar word eerder gesien as deel van internasionale pogings om orde te handhaaf.
Japan is betrokke by verskeie gebiedsgeskille met sy buurlande: met Rusland oor die Suid-Kurileilande, met Suid-Korea oor die Liancourtrotse, met die Volksrepubliek van Sjina en Taiwan oor die Senkaku-eilande en die EES oor Okinotorishima. Japan is ook in 'n voortslepende geskil met Noord-Korea betrokke oor die land se ontvoering van Japannese burgers en kern- en missielprogram.
Japan se militêre magte word beperk deur Artikel 9 van die Japannese Grondwet, wat Japan se reg om oorlog te verklaar of militêre mag te gebruik om internasionale geskille te besleg op sê. Daar word egter 'n debat gevoer oor die moontlik wysiging van die grondwet, wat deur die Amerikaanse besettingsowerheid opgestel is na die Tweede Wêreldoorlog, om die grondwet deur 'n referendum aan te pas. Japan se weermag word deur die Ministerie van Verdediging bestuur en bestaan hoofsaaklik uit die Japan Land-selfverdedigingsmag, die Japan Maritieme Selfverdedigingsmag en die Japan Lug-selfverdedigingsmag. Die magte is onlangs in vredebewaring hoedanigheid operasies en in die ontplooiing van Japannese troepe in Irak gebruik, wat die eerste oorsese gebruik van die