You are here: Home » Content » Tegnologie Graad 7 » Die tekstielbedryf
Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.This content is ...In these lensesGETSenPhaseTech Tags7th Afrikaans Course LO1:AS7.1.1 LO2:AS7.2.1 Assignment This module and collection are included inLens: Siyavula: Technology (Gr. 7-9)By: SiyavulaModule Review Status: In ReviewCollection Review Status: In Review
DIE TEKSTIELBEDRYF(a) Die geskiedenis van die tekstielbedryfDie tekstielbedryf het ontstaan toe die mens uitgevind het dat die haarbedekking van sommige diere (bv. die skaap) gebruik kan word sonder om die dier te slag. Daar is toe ‘n manier gevind om hierdie vesels te gebruik en garing daaruit te vervaardig. Die veselagtige aard van sommige plante, soos die vlasplant, het dit moontlik gemaak om gare te spin wat dan tot lap geweef kon word.Vandag word die meeste stowwe gebrei of geweef. Die vesels wat gebruik word, kan natuurlik wees en ook van plante of diere afkomstig wees.Figure 1Wol is afkomstig van skape
Katoen is afkomstig van die katoenplantFigure 3Sy word deur sywurms gespinVesels kan ook sinteties (kunsmatig vervaardig) wees. Sulke tekstiele word van minerale soos steenkool en olie gemaak. Voorbeelde van kunsvesels is nylon, akriel en poliëster. Somtyds word kunsvesels met natuurlike vesels vermeng. Sodoende kry ons byvoorbeeld poliësterkatoen.
Kyk hoeveel kledingstukke jy kan vind wat aandui dat daar poliësterkatoen gebruik is in die vervaardiging van die materiaal.Table 1
(a) Die kwaliteite van veselsDie lengte, digtheid, sterkte, fynheid en elastisiteit van die vesel, asook die vesel se weerstand teen chemikalieë en vogtigheid, sal bepaal watter kwaliteite die tekstiel wat daarvan vervaardig word, sal hê. Sodoende bepaal die eienskappe van die verskillende tipes vesel die eienskappe van die stowwe wat daarvan gemaak word. Die manier waarop die vesels gebrei of geweef word, speel ook ‘n rol, daarom behoort enige kledingstuk altyd ‘n etiket te dra waarop die tekstiel wat gebruik is, omskryf word, sowel as hoe die kledingstuk versorg / gewas behoort te word.Bestudeer die volgende voorbeelde van sulke etikette en bespreek dit in groepverband:Figure 5(a) Navorsing oor die verskillende kledingstowwe
Bestudeer die etikette van drie kledingstukke en voltooi die volgende tabel:Table 3
Tekstuur van materiaal
Massa van materiaal
Rekbaarheid van materiaal
Omdat verskillende soorte materiale verskillende eienskappe het, kies mense verskillende soorte tekstiele vir spesifieke gebruike. Sagte stowwe word gewoonlik gebruik vir die maak van kledingstukke wat teen die lyf gedra word, terwyl warm truie en baadjies weer ander stowwe vereis.Die volgende tabel som die eienskappe van verskillende vesels op en dui ook aan hoe artikels wat van hierdie vesels gemaak is, versorg behoort te word.Table 4
Koel.Kan vog absorbeer.Min rekbaar.Kreukel maklik.Baie ontvlambaar.Sag/grof afhangende van weefproses.
Masjien of hand / Lou-warm.Spoel deeglik uit.Hang op of tol.Gekleurde katoen bleik in son.Stryk met warm yster.Wit kan gebleik word.
Hou hitte in.Rekbaar.Swak indien nat.Kan krimp.
Kreukel moeilik.Droogskoon / Handwas.Droog in skadu / Lê plat neer vir droog.Vermy stryk/anders koel yster.
Sterk.Absorbeer nie vog nie.Maklik droog.Kreukeltraag.Krimp of rek nie. (Lycra is ‘n uitsondering)Smelt by hoë temperature.
Warm was met masjien of hand.Hang op of tol.Stryk nie nodig.
Gebruik nou die inligting wat jy tot dusver versamel het en kies ‘n geskikte stof vir:‘n skoolhemp ‘n badhanddoek winterbaadjie seuns langbroek Die eienskappe van stowwe:Volg die volgende stappe en teken al jou waarnemings op ‘n tabel aan.a) Duursaamheid:Kies drie verskillende soorte stowwe waarvan jy redelik seker is oor die vesel wat gebruik is tydens die vervaardigingsproses daarvan.Span die stuk kledingstof oor die bokant van ‘n fles of blikkie en hou dit stewig in posisie met behulp van ‘n rekkie. Neem ‘n klip en vryf dit egalig oor die stof totdat daar ‘n gaatjie verskyn. Vergelyk nou die sterkte van die verskillende vesels. Ontvlambaarheid:Neem dieselfde drie stukke kledingstowwe en hou dit naby aan ‘n vlam. Wat neem jy waar?a) Vogabsorbering:Plaas die stukkies kledingstof in water en kyk watter een absorbeer die water die maklikste.Plaas nou die nat kledingstowwe buite en kyk watter een word die gouste droog.Table 5
verwerking:2.1 kennis en begrip toon van strukture.
« Previous module in collection Waarom dra mense verskillende kledingstukke?
Next module in collection » Die maak van 'n kledingstuk
This work is licensed by Siyavula Uploaders under a Creative Commons Attribution License (CC-BY 3.0), and is an Open Educational Resource. Last edited by Siyavula Uploaders on Jun 9, 2009 7:53 am -0500. Add to a lens