Matteus 2 – God stel sy herderleier, Jesus, bekend en beskerm Hom – Bybelskool
Written by Chris van Wyk on Jan 20, 2014 . Posted in Matteus.
Matteus vervolg die geboorte verhaal van Jesus deur te fokus op die reaksies van 'n wye reeks mense op God se bekendstelling van sy herderleier, Jesus, in vervulling van die OT beloftes. Die hele hoofstuk kom uit sy eie versameling van Jesusverhale. Die verhale van die volkstelling en die geboorte in die krip, met die herders wat die eerste menslike getuies daarvan word, word weer net in Lukas gevind.
Die reaksies op Jesus sluit in die eerste plek verteenwoordigers van die nasies in (sterrekenners) en in die tweede plek verteenwoordigers van die Joodse volk (koning Herodes, die hele Jerusalem, die leierpriesters en skrifkenners). Die nasies bewys aan Hom eer en bring vir Hom geskenke. Die volk is egter ontsteld oor die nuus en Herodes só briesend dat hy 'n tragiese kindermoord pleeg in 'n poging om Jesus uit die weg te ruim.
Let op na 'n paar uitstaande kenmerke van Jesus se verhaal:
Die sterrekenners ervaar 'n onbeskryflike groot vreugde (2:10), kniel voor Hom neer, bewys aan Hom eer en gee vir Hom geskenke uit hulle skatte (2:11-12) – en Jesus is nog maar net 'n paar dae oud!;
God is regdeur betrokke in die bekendstelling (2:2 – ster) en beskerming van Jesus (2:12 – goddelike waarskuwing in 'n droom; 2:13,19 – engel van die Here verskyn aan Josef in 'n droom en gee opdragte; 2:22 – goddelike boodskap in 'n droom);
Ons weet min van hierdie sterrekykers af, of soos die Nuwe Afrikaanse Proefvertaling dit vertaal: "sterrekenners". In die oorlewering van die geskiedenis het hulle name gekry, Caspar, Melchior and Balthazar, maar daar is geen historiese getuienis wat dit bevestig nie. Dit is nie eers seker of hulle wel drie mans was nie. Dit is afgelei uit die drie geskenke wat hulle aan die voete van Jesus neergelê het. Sommige noem hulle ook konings op voetspoor van Jes. 60:3: "Nasies kom na jou lig toe en konings na die glans van die nuwe dag wat vir jou aangebreek het."
Terloops, ons weet nie baie van die ster af nie. Dit kon 'n supernova of 'n samekoms van 'n paar planete of doodgewoon 'n natuurwonder gewees het. En hoe hulle die ster se pad bereken het en toe gevolg het – dit weet ons ook nie. Die feit is dat die sterrekenners daardeur gelei is tot by 'n ontmoeting met Jesus. Die nasies kom dus eerste tot insig oor Jesus, nie die Jode nie, behalwe die klompie mense vergader rondom Josef en Maria.
Let ook op dat Herodes nie die vraag van die sterrekenners bestry nie. Trouens, dis ironies dat Herodes self verwys na die geboorte van "die Christus", d.i. die Messias (Christus is die Griekse vertaling van die Hebreeuse woord Messias). Hiermee word hy die eerste persoon in hierdie evangelie (behalwe Matteus self) wat na Jesus as die Christus verwys.
Die feite was doodgewoon dat Herodes nie eers 'n ware Jood was nie. Hy was van Edomitiese ('n Idumeër uit die nageslag van Esau) en Arabiese afkoms en is deur die Romeine as Koning aangestel, nie deur die Jode nie. Sy posisie was dus altyd in die weegskaal en kon net deur geweld in standgehou word.
God tree steeds beslissend op met die groeiende bedreiging van Herodes en laat Josef met die Kind en sy moeder na Egipte vertrek. Let op dat Jesus vóór sy ma genoem word, 'n aanduiding van die voorrang van dié Kind. Toe die tyd ryp is, laat God Josef weer terugtrek, en dien dié trek sommer tegelykertyd ook as vervulling van die belofte in Hosea 11:1.
Jesus word 'n Nasarener – 2:19-23
God lei hulle uit Egipte na 'n veiliger plek in die land Israel, na die klein dorpie Nasaret. Die dorpie in Galilea is ná die dood van Herodes onafhanklik van Juda deur Antipas ("Herodes" genoem in Matt 14:1-12), 'n ander seun van Herodes, geregeer.
Wat Matteus hier doen met die woord Nasarener, is waarskynlik om iets oor Jesus te sê aan die hand van 'n woordspeling tussen die dorpie se naam Nasaret en die Hebreeuse woord neser wat loot of takkie beteken. In Jes. 11:1 word die woord neser gebruik in 'n Messiaanse betekenis: "'n Takkie sal uitspruit uit die stomp van Isai, 'n loot uit sy wortels sal vrugte dra …" En daarby word gevoeg: "Die Gees van die Here sal op hom rus …". In die NT word die vervulling hiervan direk op Jesus betrek (vgl. ook Jes. 53:2).
Die term "Nasarener" het hier dus waarskynlik die dubbele betekenis dat dit ironies op Nasaret sinspeel – 'n plek waarvan niemand iets goed verwag het nie – en op 'n dieper vlak sinspeel op die Messias, die takkie van Isai, dié Een op wie die Gees van die Here sal rus, wat verandering bring vanaf 'n plek waar niemand dit verwag nie, en wat die Verlosser van die wêreld is.
Nasaret was immers 'n onbenullige dorpie van skaars 480 inwoners genestel in die heuwels van Galilea. Dit was skaars ses km van Seporis, 'n groeiende Hellenistiese stad, die hoofstad van Galilea. Dit is egter van dié plek wat die Messias kom – die Nasarener – sê Matteus.