Kommentaar – Skud skuld af en herwin trots | Die Vryburger
Die beste oproep namens Afrikaans in 'n baie-baie lang tyd is deur Steve Hofmeyr gedoen met sy uitspraak: "Afrikaans moet die skuldmotief afskud en haar trots herwin."
Hy merk tereg die volgende op oor die relletjies op kampusse en die rol van die staat om die ondergang van Afrikaans te bewerk: "Die voorskriftelike staatsneus-in-ons sake sal Afrikaans weer en weer duur te staan kom".
Hofmeyr skryf in 'n dagbladartikel: "Taal moet oppas vir harakiri" onder meer oor die onguns wat Afrikaans op universiteitskampusse aangedoen word en die brandlustigheid van sommiges aldaar.
Hieroor skryf hy: "Kan vrygeborenes met puisies, 'n vernielsugtige generasie met die grootste matriekuitsakkoers en laagste wiskundepunte ter wêreld, soveel ondervinding in opvoeding, administrasie en spaarsaamheid hê?"
Sy hele betoog is "die taal vra min," maar hy doen oor 'n wye spektrum aan die hand wat wel van praktiese waarde sou wees om Afrikaans te laat oorleef.
Dit is duidelik dat Hofmeyr rondkom en in voeling is met wat om hom aangaan. "Ek kon aanvanklik min Afrikaanssprekendes opspoor wat dit nie eens was met vryheid, anti-rassisme, transformasie, nasiebou, gelykheid, eenheid en bemagtiging nie.
"Maar dit was gou duidelik dat daar nouliks konsensus is oor die definisies daarvan."
Hy verwys op 'n stadium na alles wat sou neerkom op verraad teen jou eie moedertaal. In hierdie opsig spel hy dit uit dat swartes hulle onderskeie Afrika-moedertale op die altaar geplaas het "…vir Rhodes se grootste nalatenskap, naamlik Engels".
En natuurlik is Afrikaans op dieselfde pad weens "Afrikaner-apatie," en ander kwessies.
Eintlik strek dit veel wyer as net die taal, en ook daaraan raak hy deur te verwys na "sosiopolitieke manipulasie" en alles in daardie konteks.
Tereg sou 'n wyer interpretasie aan die volgende gekoppel kan word: "Afrikaans moet die skuldmotief afskud en haar trots herwin."
2 thoughts on "Kommentaar – Skud skuld af en herwin trots"
Willem Fourie May 9, 2016 at 2:35 pm
Hier is 'n verwerking van 'n pleidooi wat ek aan die Rektor van die Universiteit van Stellenbosch gestuur het:
Dit is duidelik dat die protagoniste vir die verengelsing van die US geen kennis van, of begrip vir, die vryheidstryd het wat Afrikaners en hulle voorsate al vir meer as 200 jaar voer teen pogings om hulle te verengels nie.
In hierdie stryd het ons en ons voorouers veel erger dinge beleef as wat enige swart persoon in Suid-Afrika ooit beleef het in die "Freedom Struggle" waarop hulle so roem. Afrikaanse kinders is op skool gehekel en in die hoekie laat staan met 'n bordjie, "Donkey", om die nek omdat hulle durf Afrikaans praat het. Grootmense is werk geweier omdat hulle nie Engels kon praat nie. Die onafhanklike Boere-republieke is in stryd met internasionale reg deur Engelse geldgieriges geännekseer. Om die boere-weerstand te breek het die Engelse en hulle handlangers plaashuise (ongeveer dertigduisend) en gesaaides afgebrand, diere doodgemaak, en meer 110,000 (honderd-en-tienduisend) vrouens, kinders, oumense en siekes asoos meer as 40,000 (veertigduisend) pro-Boere swartmense in konsentrasiekampe gesit waar nagenoeg 30,000 (dertigduisend) van die vrouens, kinders, oumense en siekes en nagenoeg 15,000 (vyftienduisend) swartmense dood is as gevolg van wanvoeding en wanversorging – ongeveer 45,000 (vyf-en-veertigduisend) hulpelose mense dood onder Engelse mishandeling! Dit is baie naby aan 'n totale volksmoord! Veel later, in my leeftyd, moes ek (en vele soos ek) al meermale die smalende opmerking hoor, "I don't speak THAT language". En die "Open Stellenbosch" beweging – wat is hulle oogmerke en werkswyse anders as dit waaraan ons en ons voorouers al vir meer as 200 jaar blootgestel is, en waarteen ons ons al hierdie jare nog verset?
Baie vroom skryf Mohammad Shabandu: "How, for example, is a "black staff corpus" expected to work in an institution where everyday correspondence, including important faculty meetings, is often not available in English? We have to ask whether Stellenbosch has created an enabling environment in which black academics would want to live and work. At present, the answer is categorically no. It is Open Stellenbosch's belief that untransformed, racist institutional culture is the root of the problem of staff diversity" (http://mg.co.za/article/2015-08-27-not-open-says-open-stellenbosch).
Wat is hierdie anders as openlike, arrogante vyandigheid teen Afrikaans? Watse genadige behandeling kan ons verwag van iemand wat so openlik vyandig teenoor Afrikaans is? Iemand wat verwag dat 'n instansie met 'n trotse kultuurtradisie hierdie tradisie moet inboet om aan sy wense en gewoontes voorkeur te gee? Is die arrogante aandrang op Engels-alleen minder rassisties, minder neerhalend, minder afbrekend, bloot omdat dit Engels is? Dit is tyd dat u [die rektor – en ook sportadministrateurs en ander leiers van kultuuraktiwiteite], soos Oxford Universiteit, onwrikbaar standpunt inneem teen hierdie onsalige aanslag op die etos van ons befaamde universiteit. Niks verhinder Shabangu en ander om Afrikaans aan te leer en rustig en tevrede aan die US te kom studeer nie. Dit is US se tradisie wat gerespekteer moet word – nie die fiemies van opportunistiese opskeploerders nie!
Die huidige protagoniste teen Afrikaans verstaan en begryp nie dat ons nie Engels wil wees nie, nie Engels hoef te wees nie. Afrikaans is 'n Europese taal wat op Afrikaanse bodem vorm gekry het [let wel: nie "ontstaan" het nie maar "vorm gekry" het – die tak se ontstaan lê in sy antieke wortel]. As 'n tak van die antieke Germaanse boom is Afrikaans selfs ouer as Engels [Engels is ook 'n Germaanse taal maar nie so suiwer soos Afrikaans nie]. Dit is 'n suiwerder taal as Engels. Dit het dieselfe krag, potensiaal en reg as enige ander Europese taal. Die feit dat dit in enkele dekades kon groei tot 'n wetenskaps- en tegnologiese taal wat homself, soos enige ander Europese taal, op elke gebied kan laat geld, is bewys daarvan. Ons voorouers het geweier om in hart en siel en verstand deur Engels verslaaf te word. Ons, hulle nasate, is vrymense wat net kan bestaan as ons hart en siel en verstand ook vry is. Hiervoor stry ons al vir meer as 200 jaar.
Hierteenoor lyk dit of die protagoniste vir Engels meer fanaties vir Engels is as wat ons Engelse landsburgers in die verlede ooit was. Dit lyk of hulle hart en siel en verstand so deur Engels verbyster en verslaaf is, dat hulle willose lakeie van Engels geword het. Hulle fanatieke aandrang op Engels is so onlogies dat 'n mens dit moeilik vind om dit te verstaan. Immers, waarom sou lede van nie-Engelse volke so fanaties oor Engels voel? Het hulle dan geen selfrespek en waardering vir hulle eie taal en kultuur nie? Is Engels dan soveel beter as hulle eie dat hulle voel hulle kan niks wees en nêrens kom tensy hulle Engels is nie?
Ons, Afrikaners, deel nie hierdie fanatieke bewondering vir, en slaafse onderhorigheid aan, Engels nie. Ons bewonder (en gebruik) Engels vir wat dit werd is, maar so ook enige ander taal wanneer dit die doel pas. Ons mag nie toelaat dat hierdie Engelse lakeie hulle slaafse gees aan ons opdring nie.
As ons trots eers geknak is, is ons bestaan gedoem. En dit, lyk my, is die werklike oogmerk van hierdie hele geskreeu om Engels. "Bulalani abathakathi" – maak dood die towenaars! So het Dingaan aan sy krygers opdrag gegee. 'n jong Zoeloe het een keer vir my vertel dit is wat sy pa hom geleer het wat hulle van ons moet dink. Dink aan die petalje onlangs met Ntokozo Qwabe van die Rhodes Must Fall-beweging toe hy by 'n restaurant in Kaapstad vir die blanke kelnerin op haar betaalstrokie geskryf het, "WE WILL GIVE TIP WHEN YOU RETURN THE LAND". Dink aan Julius Malema se opmerkings oor wit kapitalisme wat vernietig moet word. Dink aan die redes wat Jacob Zuma in sy onlangse toesprake gee waarom swartmense "ANC" moet stem, en wat hy onlangs vir die raad van tradsionele leiers gesê het. Daar is 'n stryd aan die gang – strydig moet ons land se grondwet – om dit wat ons hier tot stand gebring het, te vernietig, om ons reg op eiesoortige bestaan in hierdie land te vernietig, om in die proses ons taal, ons kultuur, ons trots te vernietig.
Ruiter vd Forums May 10, 2016 at 8:18 am
Sou wou sien daar in hierdie verband ( taal die tritagonis ? ) daar eerder na die Afrikaner as protagonis en die bepleiters/voorstanders van ver-Engelsing as antagoniste verwys word.