Hout en sy eienskappe
Hout bestaan uitare, bome, takkeenblare. Die boom verteenwoordig die hoofmassa hout en verteenwoordig 50 - 90% van sy kubatuur; are en takke vorm 10 - 50% van die massa van die boom.
Die boom het die volgende basiese dele: hart, hart, kambium en bas. Die bas is die buitenste deel van die boom, wat baie van die hart verskil. Tussen die bas en die hart is 'n dun ring, wat nie met die blote oog sigbaar is nie en wat genoem wordkambium. Die kambiumselle skei elke jaar hartselle in die boomstam af, en die baselle aan die buitekant van die boom. Omdat die kambium meer hartselle afskei as die kortekselle, het dit baie meer harte as die korteks.
Die hart is die waardevolste deel van die boom; dit is geleë tussen die hart en die korteks. Die hart is in die middel van die boom geleë. Dit bestaan uit sagte, poreuse weefsel wat baie swak meganiese eienskappe het. As daar harte in die planke, latte of balke is, kry hierdie materiaal mettertyd krake. Daarom is die voorkoms van hart in die materiaal vir baie belangrike elemente nie toegelaat nie.
'N Korrekte idee van 'n boom kan verkry word as dit in drie afdelings waargeneem word:dwars, radiaalenraaklynig.
Dwarsdeursnitis loodreg op die as van die boom,radiale deursnitgaan langs die boom, gaan deur die hart, araaklynigis die een wat langs die boom buite die hart gaan (Fig. 1).
Sl. 1. Drie hoofsnitte van bome: 1 - raaklyn; 2 - radiaal; 3 - dwars
Sirkels kan gesien word aan die dwarsdeursnee van die boom, wat van die middelpunt tot in die periferie toeneem en wat jaarringe genoem word. Elke jaarring bestaan uit 'n binneste en 'n buitenste laag. Die binneste laag word genoemvroeë hout, en eksternlaatboom. Vroeë bome word in die lente en laat in die somer gevorm. Vroeë hout is poreus, dit bestaan uit hol weefsels, water met opgeloste minerale stowwe loop daardeur wat nodig is om die boom te voed. Laat hout bestaan uit selle met dik mure wat meganiese eienskappe het.
Sl. 2. Kernstrale op dwars-, radiale en tangensiële snitte: 1- korteks; 2 - karakters; 3 - jaar; 4 -hart; 5 en 6 - breë kernstrale
Op die radiale gedeelte word die eenjarige lae in die vorm van reguit lengtelyne gesien, op die raaklyn - in die vorm van geboë geboë lyne.
Aan die kruis-, radiale en tangensiële gedeelte, benewens die eenjarige lae, kan hulle ook gesien wordkernstrale(Fig. 2). Aan die dwarsdeursnee het hulle die vorm van smal stroke, op die raaklyn - donker lyne met vernoude punte. Kernstrale word gebruik om water en lug deur die boomstam in die dwarsrigting te lei, asook om reserwe-voedingstowwe op te berg. Die aantal kernstrale in verskillende soorte hout is anders en beloop ongeveer 3000 per 1 cm in denne2, en in spar 143000. In naaldspesies beslaan die kernstrale 3 - 10%, en in bladwisselende bome 9 - 36% van die volume houtmassa.
Kernstrale bestaan uit selle met 'n lae meganiese sterkte, waardeur die broosheid van hout verhoog word.
In sommige soorte bome, bv. in els, berk, wilg, esdoorn, as, wit of bruin kolle kan in dwarsdeursnee gesien word. Hierdie kolle word veroorsaak deur insekte of ryp wat die kambium beseer, en word genoem "murg kolle''. Hierdie kernvlekke verminder die meganiese sterkte van die hout. Alle soorte hout kan in vier groepe verdeel word:
Varende spesies(eikehout, okkerneut, wit akasia, denne, ke dar, lariks, ens.);
Spesies met volwassehart (beuk, linde, spar, spar, gewone Siberiese en Kaukasiese spar, ens.);
Spesie met 'n kern en 'n volwasse hart(gewone as, olm, ens.);
Bakuljave spesies(berk, asp, swart-en-wit els, neusbalk, esdoorn, wilde kastaiingbruin, esdoorn, ens.).
In varende houtsoorte word die donkerder gekleurde sentrale deel genoemdie kern, en 'n deel van die oop kleur -bakulja. In houtagtige spesies met 'n volwasse hart word die sentrale deel van die gedeelte gekenmerk deur 'n kleiner hoeveelheid vog uit die rand. In bome wat groei, word die wit gebruik om water te lei en voedingstowwe op te doen. By sommige boomsoorte kan 'n dubbele wit kol in dwarsdeursnee gesien word. Dit is niks anders as die aanvanklike stadium van houtvrot wat veroorsaak word deur spesiale swamme wat die hout vernietig nie.
Volgens sy meganiese sterkte verskil die proteïen nie van die kern nie, maar is dit swak bestand teen verrotting. Met die groei van die boom, by varende soorte, gaan die wit geleidelik in die kern. In die proses van hierdie oorgang, in die vate in bladwisselende spesies en in die lugpyp in naaldbome, verskyn spesiale groeisels, wat genoem wordteël, en die holtes en skede van die selle is gevul met sellulêre en onttrekkende materiale.
Die liggame vul die hartelemente, wat dit sleg deurlaatbaar maak vir vloeistowwe. Daarom word die hart gebruik vir die maak van vate, houttenks en dies meer. Terselfdertyd is die hart wat thalli bevat baie moeilik om met antiseptiese middels te bevrug. Dit geld ook vir die beukenboom, wat 'n valse kern het, wat veroorsaak word deur die feit dat die boom besmet geraak het met swamme wat dit tydens sy groei vernietig.