Die AWB is besig om 'n comeback te maak
Die AWB is besig om ‘n comeback te maak
The comeback of Eugene Terre'Blanche's AWB (Afrikaner-Weerstand-Beweging) is one of two types of racism in South Africa — and not the most worrying, writes Koos Kombuis
Verlede week het ek geskryf oor die twee Suid-Afrika’s waar ons vandag in woon. Intussen het ek die verrassende nuus gehoor dat die ou gevreesde AWB (Afrikaner-Weerstand-Beweging) besig is om ‘n comeback te maak.
Dis natuurlik maklik om die AWB af te maak as ‘n grap. Met hulle wilde baarde is hulle so herkenbaar soos selfmoord-bomaanvallers in Afghanistan.
Regoor die Westerse wêreld het mense ‘n gekarikaturiseerde image van right-wingers. In Amerika is die gevreesde wit conehead-uniforms van die Ku Klux Klan ‘n bekende simbool. In Brittanje is dit die punks en skinheads en die jong aktiviste van die BNP wat nou en dan nuusberiugte haal. Die meeste van ons voel dieselfde oor hulle soos oor sokker hooligans.
Daar is egter reeds geruime tyd ‘n meer subtiele vorm van wit rassisme aan die groei. Dit is die rassisme, nie van boosaards wat skuil agter baarde of gewere of plakkate nie, maar die rassisme van gewone, intelligente opgevoede mense, mense met moderne waardes, mense wat grootgeword het in die era van verdraagsaamheid en liberalisme. Telkens wanneer die individuele waardes van hierdie mense bots met die groepswaardes van, sê maar, Moslemse immigrante in Europa of die toy-toyende brigades van die SAKP, is daar ‘n nuwe soort friksie. Die friksie word veroorsaak deur wedersydse onbegrip.
Hoewel ek baie meer empatie met hierdie “nuwe rassisme” het as met die ou soort – immers deel hierdie mense baie van die waardes waarin ek glo, en is hulle weersin in kulture wat hulle nie verstaan nie, tot ‘n groot mate reaktief – bevat dit die kiem van iets wat op die ou end selfs gevaarliker as die woede van die bebaarde fundamentaliste kan word. Daar is ‘n geweldige dun lyn tussen konstruktiewe kritiek en kompromielose konfrontasie. Om te vorder vanaf die beskaafde beredeneerdheid van ‘n Pim Fortuyn tot die bitsige befoeterdheid van ‘n Theo van Gogh verg slegs ‘n paar klein treetjies na waansin.
Dit was met ‘n groeiende gevoel van kommer dat ek destyds die geleidelike metamorfose van Dave Bullard se Sunday Times-rubrieke gelees het. Nadat Bullard in sy huis aangerand en verwond is deur ‘n swartman, het sy rubrieke – gewoonlik gebalanseerd en skertsig – stadig maar seker al meer kwetsend geword. Op die ou end kon mens nie meer onderskei tussen kritiek teen ANC-beleid en onsubtiele tirades teen alle swartmense nie. Een dag het Bullard die hoender se hol te ver geruk, en is hy afgedank; die tragiese verlies van ‘n briljante rubriekskrywer.
Hierdie soort rassisme – die kulturele elitisme van ingeligte mense – is iets wat enigiemand kan oorkom. Dit gebeur met goeie mense, mense wat koerant lees en hul huishulpte goed behandel, mense wat nooit as te nimmer die dade van die Waterkloof Vier sal goedpraat of droom om aan te sluit by ‘n Boerekommando nie. Uiteindelik is hul grootste sonde slegs die verbale sonde van veralgemening. Maar wanneer daar genoeg sulke mense in ‘n samelewing is, wanneer die onvergenoegdheid en negatiwiteit ‘n sekere persentasie van die bevolking betrek het, is die kruitvat eindelik gereed om te ontplof as die fanatici die vlammetjie te naby hou
Ek worry oor sulke mense. Ek worry oor my land. Ek worry oor myself.
Lees nog ‘n rubriek hier.