Bybelskool » Rigters 4 – Debora, die formidabele moeder in Israel
Dit is hoe sy haarself beskryf in die loflied oor die oorwinning wat hulle behaal het: "Die lewe buite die stede het in Israel gekwyn en agteruitgegaan totdat ek, Debora, na vore gekom het, totdat 'n moeder in Israel na vore gekom het." (Rigt 5:7).
Ongeveer 'n eeu te vore in die tyd van Josua het die toenmalige koning Jabin (dit is 'n titel) van Hasor 'n noordelike koalisie met omringende inwoners teen die magte van Israel gevorm. Josua kon daarin slaag om die stad in te neem in die aanvanklike "platvee"-veldtog en sy koning oorwin (Jos 11:1–15).
Israel is dus gekonfronteer met 'n formidabele vyand. Dit was aan die begin van die Yster tydperk in die Midde-Ooste, wat beteken dat die Kanaäniete regtig tegnologies gevorderd was vir die tyd. Hulle kon wapens van yster maak, wat baie beter was as die brons waarvan Israel se wapens gemaak is. Met hulle skaarste aan goeie sterk wapens, laat staan nog ysterwaens, was Israel menslik gesproke nie opgewasse teen Sisera nie.
Debora was 'n formidabele vrou. Haar naam beteken letterlik by (heuningby), en soos 'n koninginby het sy alles beïnvloed rondom haar. Sy was die eerste werkende ma waarvan ons in die Bybel lees.
Sy was die vrou van Lappidot, maar terselfdertyd die bobaas rigter van die Israeliete. Sy was daarby 'n gesogte profetes wat altyd onder 'n palmboom – wat uiteindelik na haar vernoem is, die "Deborapalm" – in die Efraimsberge tussen Rama en Bet-El gesit het om die Israeliete se geskille by te lê. Sy was dus ook 'n gedugte regter.
Hierdie profesie het nie net op haarself as rigter gedui nie, maar ook letterlik op wie Sisera sou doodmaak. Dit is inderdaad 'n vrou wat vir Sisera verslaan het, Jael, 'n Keniet, nageslag van Moses se skoonpa (of swaer) Gobab, en daarom nageslag van Midian, Abraham se een seun by Ketura (lees meer in my bydrae oor Eksodus 2 en Numeri 10).
Daar is egter meer. Uit die lied wat Debora en Barak sing (Rigt 5), wil dit voorkom of daar iets baie ongewoons gebeur het, iets wat hulle groot vrees verklaar. Miskien was daar 'n geweldige wolkbreuk, óf 'n aardbewing by die Kisonspruit, wat 'n groot vloed veroorsaak het óf een of ander kosmiese gebeure. Nietemin, dit het die leër van Sisera onkant gevang, sodat hulle gevlug het.
Sisera vlug en dink nie meer helder nie. Hy aanvaar die uitnodiging van Jael en dink dit sal tot sy voordeel wees. Sy is immers die vrou van Geber wat op 'n goeie voet met koning Jabin verkeer het. Maar Sisera was salig onbewus daarvan dat Geber intussen weggetrek het van sy familie af … Jael se gasvryheid is dus 'n lokval en sy maak korte mette van hom met 'n tentpen deur die slaap.
Sy maak ook nie te veel daarvan nie. So half terloops sê sy vir Barak dat Sisera dood in haar tent lê … 'n magtige kryger oorwin deur 'n vrou. Dié vernedering het die moed van Jabin gebreek en die Israeliete algaande die oorhand laat kry totdat Hasor vernietig is
Feb 28, 2018 at 12:06 | #
Chris jy kan gerus vir ons iets skryf oor die plek van die vrou in die OT. Miskien het jy al. Daar is 'n wydverspreide persepsie dat die vrou in die OT beskou is as 'n minderwaardige wese. Ek sien dit nie so nie.
Mar 2, 2018 at 11:52 | #
Hi Jan. Ja, ek stem saam. Ek het oor Miriam al iets geskryf in Eksodus, ook oor Magla, dogter van Selofgad, en Aksa, dogter van Kaleb, en hier oor Debora. Sal later ook iets plaas oor Simson se ma. Sal oorweeg om al die goed bymekaar te sit op 'n dag. Ek het wel al 'n kort stuk oor vroue in die NT geskryf. Ek was ook redakteur van daardie "delightful"boek vir die Seisoen van Luister: Magla die dogter wat buite die boks gedink het (en 39 ander cool Bybelkarakters) deur Christelle Bekker en Nico Simpson. Dit stel jou bloot aan 20 vroue en 20 mans in die Bybel in 'n lekker bevatlike en toeganklike Bybelstudie. Hier is die inhoudsopgawe: