Beeld in Onderwys: Kreatiewe Skryf-kompetisie se wenners aangekondig - Afrikaans.com
Beeld in Onderwys:
Kreatiewe Skryf-kompetisie se wenners aangekondig
Meer as 1 000 leerders het vanjaar aan Beeld in Onderwys se Kreatiewe Skryf-kompetisie deelgeneem. Die kompetisie is vir hoër- en laerskoolleerders in Beeld se verspreidingsgebied aangebied en Afrikaans.com was ‘n borg.
“Met ’n kompetisie soos dié kan leerders hulself in Afrikaans uitdruk en daardeur bly die taal lewendig in hul gedagtes, hart en mond.” – Ingrid Erlank, inhoudsbestuurder, Afrikaans.com
Leerders kon ’n wye verskeidenheid van werk, poësie en verhalende, beskrywende, argumenterende en literêre opstelle inskryf. Daar is in drie afdelings meegeding – Afrikaans Huistaal vir hoërskole en laerskole en ’n afdeling vir Afrikaans Eerste AddisioneleTaal in hoërskole. Leerders in die topdrie plekke en hul onderwyser het ook kontantpryse gewen.
Die toppresteerder in elke kategorie en hul onderwyser het R3 000 gewen, dié in die tweede plek R2 000 en dié in die derde plek R1 000. Elize Engelbrecht, hoof van Beeld in Onderwys, sê die kompetisie gee leerders die geleentheid om hul skryftalent teen dié van ander op te weeg. Afrikaans-onderwysers wat ure aan hul leerlinge se kreatiewe skryfwerk moet nasien en leiding en afronding gee, kry ook erkenning.
“Met skryf kan jy jou emosies blootlê en die taal lewend hou.” – Karmen Wiid, wenner: Afrikaans Huistaal
Karmen Wiid, ’n gr. 12-leerder aan die Hoërskool Menlopark en wenner van die Kreatiewe Skryf-kompetisie in Afrikaans Huistaal, sê dié kompetisie het haar uitgedaag om dieper in haar eie hart te delf en kreatiewer te wees. “Die kompetisie gee jong aspirantskrywers ’n platform waarop hulle kreatief kan wees. Dit was vir my ongelooflik om iets van niks te skep.” Karmen, wat gereeld skryf, sê sy gaan letterkunde studeer.
“Lees help jou om deur die lewe te navigeer.” – Lanya Lourens, tweede plek: Afrikaans Huistaal
Lanya Lourens van die Hoërskool Bastion wat tweede in die kompetisie was, sê dit is asemrowend hoe skrywers met woorde kan speel en dit op papier neerlê. “Vir my is skryf uiting om neer te pen wat ek voel en ervaar. Ek dink daar moet meer geskryf word oor onderwerpe wat ’n impak op jong mense het soos om ’n geliefde te verloor, wanneer jou ouers skei en jou eerste liefdesteleurstelling. “Dit gaan nie altyd net oor gelukkige eindes nie, maar oor werklike uitdagings wat jong mense in die gesig staar.
Gerhardt Olivier van die Helpmekaar Kollege deel die derde plek met Marco Botha van die Hoërskool Centurion. Hy het oor ’n tweede kans geskryf. “My doel was om ander te inspireer om ’n tweede kans aan te gryp en die beste daarvan te maak.” Sy droom is om eendag ’n aktuariële wetenskaplike te word sodat hy darem nog tyd kan hê om kreatief te kan skryf. “Ek geniet dit om te skryf en sal nooit ophou nie.”
Marco Botha se stuk speel in die toekoms af. “Ek het oor my matriekafskeid geskryf en hoe ek dink dit gaan afspeel. Ek was in die kol met ’n paar van die gebeurtenisse.” Sy stuk was meer humoristies en iets anders. “My Afrikaans-onderwyser het my so te sê gedwing om in te skryf omdat sy geglo het dit is goed geskryf en iets anders. Ek sal nou nie sê ek is ’n skrywer nie, maar dit het my laat goed voel oor myself dat iemand anders dink ek het die talent.
“Ek is lief vir skryf. Jy kan enige tyd iets skryf en uiting gee oor hoe jy voel.” – Donaé Fanoe, wenner: Afrikaans Eerste Addisionele Taal
Donaé Fanoe van die Hoërskool Middelburg sê sy was verbaas toe sy ingelig is sy is ’n finalis. Dié Engelssprekende matrikulant is die wenner in die kategorie Afrikaans Eerste Addisionele Taal. “Niemand in ons huis praat Afrikaans nie. Ek ken net die basiese Afrikaanse woorde, maar dit help darem dat ek ’n Afrikaanse kêrel het. Donaé sê sulke kompetisies gee leerders die geleentheid om hulself uit te druk.
Haar stuk gaan oor ’n vintagemotor. “Soos ons almal deur die lewe gaan, raak ons oud en breek.”
Pedran Wessels, ’n gr. 10-leerder aan Pretoria Boys High, sê die skryfgogga het hom gebyt toe sy pa hom in gr. 5 na ’n ATKV-skryfskool geneem het. “Wanneer jy skryf, kyk jy anders na onderwerpe en alledaagse interessante onderwerpe wat jy ervaar. Dit is ook lekker om die taal aan te leer. Wat ek ook geleer het, is dat jy nie struktuur of reëls hoef te volg nie.” Pedran sê skryf is vir hom ook ’n uitlaatklep.
“Wanneer ek wil ontspan, skryf ek en ek kan oor enigiets skryf. Dit is ook maklik om oor my emosies te skryf.”
Boipelo Sekete, ’n gr. 12-leerder aan die Hoërskool Ferdinand Postma, sê dit is haar onderwyser wat haar aangemoedig het om in te skryf. Boipelo het derde in die kategorie Afrikaans Eerste Addisionele Taal gekom. Haar skryfstuk gaan oor om ’n verskil te maak. “Ek wil ’n mediese dokter word en ’n verskil in ons samelewing maak. Ek sien waarmee ons sukkel en wil ’n positiewe bydrae lewer. Ek wil positiewe veranderinge in die wêreld sien.”
So skryf hulle …
En net só het ons avontuur tot stilstand gekom. Só onverwags en só vinnig. Hulle het gesê hulle kan haar nie regmaak nie. Ek het gevoel hoe my hart in twee skeur. Haar ligte het nie meer my lewe laat skyn nie.
Daardie laaste koue wintersnag was die moordenaar vasberade. Die koue winterson het gesak oor die donker strate en bome het naak en skaam rondgestaan. Die skool was vaak ná ’n dag van eksamenskryf. Die strate van die stad was stil en op soek na ’n welverdiende nagrus. Die skemering het sy boosheid gebring.
Dokter Sekete wil ek graag genoem word. Só kan ek ’n verskil maak. Só kan ek my kennis gebruik om mense te genees. Só kan ek lewe om diegene wat naby dood omdraai gee. Só kan ek mense ’n tweede kans gee om die hoofstukkevan hul lewens verder te kan skryf.
Dan is daar ook die ouers van die meisie. In my verbeelding sien ek hoe haar ma my gryp by die deur en teen haar boesem vasdruk en so diep in my oë kyk asof sy haar toekomstige kleinkinders daar soek. Om nie eers te praat om vir honderde foto’s te poseer nie! Op die balkon, by die trappe, langs die swembad, saam met die hond.
Snaaks, hoe nader die dood, hoe groter die begeerte om te lewe. En al hierdie mense wat so op treine klim bestem vir vreemde plekke, vlug of is opsoek. Dit is net liggame wat anderkant uitklim, want jou hart lê daar by alles wat jy agter los.
My suidoostewind. My suidoostewind wat my blare eens liggies geritsel het. My suidoostewind wat eens sag met my gepraat het. My suidoostewind wat eens my siel se vlam kon aansteek . . . Hy het ’n ander rigting gedraai . . . Hy het my net daar gelos in herfs en weggewaai.
Bedrieg. Dit is hoe die Kunstenaar moes gevoel het. Gevul met smart toe Hy Sy kunswerk uit Sy koninkryk moes verstoot. In Sy eensaamheid het Hy Sy koninkryk verlaat en ’n tweede kunswerk geskep. Op Sy skilderdoek, die aarde, het Hy met weemoed Sy ou kunswerk as ’n traan saam met die oseane neergestort.
Vanjaar se beoordelaars was dit eens dat die werk bo verwagting goed was en dat kompetisies soos die broodnodige platforms is om kreatiwiteit en die taal te bevorder.
Anthea Pretorius, skrywer en projekbestuurder van publikasies van die Universiteit van Pretoria: “Afrikaans is ’n heerlike en uitdrukkingsvolle taal. Solank ons Afrikaans praat en droom, in Afrikaans stry en baklei, solank ons in Afrikaans skep en skryf en natuurlik in Afrikaans liefhet, sal die taal nooit sterf nie.”
Annabel Allers, skrywer van Kupido.com en ’n Ou soos jy en multimediastudent: “Ek het nog nooit skryfwerk op so ‘n groot skaal teëgekom nie, wat nog lees en punte gee. Ek dink daar was regtig uitstekende werk en ek hoop dié kompetisie het ‘n nuwe golf van jong skrywers wakker gemaak.”
Naomi von Branden, Afrikaanse vakonderwyser, departementshoof en voormalige vakadviseur
en eksaminatrise by die Gautengse onderwysdepartement vir Afrikaans, ATKV-taalbestuurder:
“Die onderwerpe was heel van pas. ’n Mens kon die emosie en egtheid in sommige van die stukke voel.”
Lee Badenhorst, Afrikaanse vakonderwyser, voormalige vakadviseur, eksaminatrise en moderator vir Afrikaans by die Gautengse onderwysdepartement: “Dit was regtig ’n heerlike ervaring om die inskrywings te lees. Ek het net weer besef hoe baie uiters talentvolle jong mense ons het. Daar was uitstekende opstelle. Die inhoud was in die algemeen van uitstaande gehalte. Leerlinge het interessante onderwerpe gekies en van treffende titels gebruik gemaak. In die huistaal-opstelle was die taalversorging deurgaans goed.”
Top leerders Afrikaans Huistaal
Karmen Wiid van die Hoërskool Menlopark
Lanya Lourens van die Hoërskool Bastion
Marco Botha van die Hoërskool Centurion
Gerhardt Olivier van die Helpmekaar Kollege
Dylan Lee van die Afrikaanse Hoër Seunskool
Nicke Storm van die Hoërskool Monument
Jonathan Rijnen van die Hoërskool Garsfontein
Leane von Wielligh van die Hoërskool Ermelo
Mari Grobbelaar van die Hoërskool Pretoria-Noord
Zanica Janse van Vuuren van die Hoërskool Wagpos
Elzaan Geldenhuys van die Hoërskool Erasmus
Mieke Hoffmann van die Hoërskool Ferdinand Postma
Megan Brits van die Hoërskool Frikkie Meyer
Talita Botha van die Hoër Tegniese Skool Witbank
Bianca Wolmarans van die Hoërskool Middelburg
Janco Viljoen van die Hoërskool Oosterland
Chane van Heerden van die Hoërskool Rustenburg
Marelize Snyman van die Bergsig Akademie
Haniah Bahnsen van die Hoërskool Driehoek
Lane Rossouw van die Hoërskool Jim Fouché
Karli Smith van die Midstream College
Frans van der Merwe van die Hoërskool Schoonspruit
Jana Dreeckmeier van die Hoërskool Waterkloof
Emile Brand van die Hoërskool Brandwag
Carla de Bruyn van die Hoërskool Overkruin
Christinet Zaal van die Hoërskool Pionier
Franco Greyling van die Hoërskool Richardsbaai
Carel Cilliers van die Hoërskool Vrede
Leah Cuyler van die Hoërskool Die Wilgers
Jaden van der Merwe van die Hoërskool Goudveld
Ane Nel van die Afrikaanse Hoër Meisieskool
Top leerders Afrikaans Eerste Addisionele Taal
Donaé Fanoe van die Hoërskool Middelburg
Pedran Wessels van Pretoria Boys High
Boipelo Sekete van die Hoërskool Ferdinand Postma
Puseletsoe Monotoe van Krugersdorp High
Deon Buys van Krugersdorp High
Nadine Steyn van die Hoërskool Mooikloof Maragon
Rache Ramalaine van die Hoërskool Eldoradopark
Nuha Alli van Germiston High
Ntuthuko Hlatshwayo van Germiston High
Lebogang Makauza van die HTS Potchefstroom
Tiffany October van die HTS Potchefstroom
Yasmeen Kahn van Boksburg High
Roxanne Lombard van Parktown Girls
Top leerders – Laerskole
Heidi Goosen van die Laerskool Muldersdrif
Jaco du Plessis van die Laerskool Schweizer-Reneke
Talita Wilkens van die Laerskool Garsfontein
Jean-Mari du Preez van die Laerskool Witpoort
Melindie Burger van die Laerskool Anton van Wouw
Hildegard Schraader van die Laerskool Bryanston
Stephan Grobler van Curro Hazeldean
Nina Prinsloo van Curro Nelspruit
Claire van Vuuren van die Laerskool Impala
Ingrid Goodchild van die Laerskool Westwood
Dit was vir Afrikaans.com ’n voorreg om ’n kompetisie van die kaliber te borg en ons wens elke deelnemer en uiteindelike wenners geluk met hulle prestasies.
Onthou: Kreatiwiteit laat jou anders kyk na die alledaagse – dit is nie waarna jy kyk wat saak maak nie, maar wat jy daarin sien. Kreatiwiteit wag nie vir daardie perfekte oomblik nie – gryp dus elke oomblik aan, dink uit die boks en moet nooit ophou skep nie. “Kreatiwiteit is intelligensie wat pret het …”