Syfers wys Orania is op ’n volhoubare groeipadDie dorp Orania het onlangs hulle 2018-sensus se syfers bekendgemaak. Foto: Verskaf. Deur Frans de Klerk Indien Afrikaners vir hulself ’n volhoubare toekoms aan die suidpunt van Afrika wil bou, sal hulle baie skeppend moet wees. Suid-Afrika is ’n land met groeiende uitdagings en oorlewing vir Afrikaners as kultuurgemeenskap word al hoe moeiliker. Die huidige geslag het die verantwoordelikheid om binne die bestaande werklikhede ’n realistiese plan in werking te stel wat aan mense weer hoop bied. Indien dit nie gedoen word nie, loop Afrikaners die risiko om deur emigrasie en verswelging as kultuurgemeenskap te verdwyn. Vir oorlewing en om as kultuurgemeenskap te gedy, het die Afrikaners van Orania die pad gekies van selfstandige handeling. Orania het aangesluit by ’n groeiende beweging van instellings en mense wat besef dat Afrikaners nie meer van die regering afhanklik moet wees vir hul lot nie, maar binne die ruimte wat die Grondwet bied, beheer oor hul omstandighede moet neem en vooruit beweeg. Met hierdie uitgangspunt voor oë het Orania tot stand gekom as dorp en gemeenskap om as vestigings- en konsentrasiepunt te dien vir Afrikaners wat streef na groter vlakke van selfstandigheid. Die keuse van Orania het die demografiese werklikhede van Suid-Afrika in ag geneem toe daar besluit is dat ’n ontwikkelingspunt in die Noord-Kaap gevestig moet word. Die gevolg hiervan sal wees dat, indien Afrikaners hulle in groter getalle in Orania en omgewing vestig, hulle ’n positiewe impak op die omgewing sal hê en in ’n baie sterker demografiese posisie sal wees. Orania is ook besig om ‘n koshuis vir studente te bou. Foto: Verskaf. Om ’n nuwe dorp en ekonomie tot stand te bring is egter makliker gesê as gedaan en dit verg besonderse deursettingsvermoë en ondernemerskap. Orania het egter nie hiervoor teruggedeins nie en oor die afgelope jare het die dorp stelselmatig ontwikkel en begin groei. Om ’n betroubare maatstaf te kry om Orania se groei te meet het die Dorpsraad van Orania (Dorpsraad) in 2016 besluit om jaarliks ’n sensus te onderneem en sekere sosio-ekonomiese aanwysers te meet om die tempo en volhoubaarheid van Orania se groei te bepaal. Die sensus dien as ’n maatstaf vir die bepaling van Orania se sukses met die Orania Ekonomiese Ontwikkelingsplan van 2016 en bied die nodige inligting aan die Orania-owerheid, -ondernemers en -mense om besluite rakende belegging en vestiging te neem. Die Orania Sensus 2018 is pas bekendgestel (lees die volledige sensus) en bied interessante leesstof. Uit die sensus blyk dit dat Orania waarskynlik een van die snelgroeiendste dorpe in die land is met ’n groei in inwonertal van 10,8 % die afgelope drie jaar tot meer as 1 600 inwoners. Indien slegs Afrikanergetalle in ag geneem word, het Orania gegroei tot die tweede grootste Afrikanergemeenskap in die Pixley ka Seme-distriksmunisipaliteit, met slegs De Aar wat Orania oortref met sy inwonertal van 2 385 Afrikaners. ‘n Lugfoto van Orania. Foto: Verskaf. Die grondslag vir groeiende vestiging in Orania is afhanklik van suksesvolle ekonomiese ontwikkeling. In hierdie verband is die aanwysers positief en veral die volgende staan die afgelope drie jaar uit: As in ag geneem word dat Orania se verhogings in munisipale tariewe in die vergelykbare tydperk ongeveer 6% per jaar was, verteenwoordig die syfers ’n reële groei van 7,3% per jaar in Orania se belastinginkomste. Hierdie gesonde groei versterk die Dorpsraad se vermoë om dienste in stand te hou en uit te brei om in die groeiende vraag na gedienste erwe te voorsien. ’n Aangeleentheid wat in Orania se ekonomiese ontwikkelingsplan aangedui is as ’n belangrike groeisektor waarop daar gefokus moet word en waarin daar belê moet word, is onderwys en opleiding. Dit is verblydend om te sien dat die aantal studente (waarby skoliere ingesluit is) in Orania die afgelope drie jaar met 17,9% per jaar gegroei het. Wat veral belangrik is, is dat Orania nou die naskoolse opleidingsmark betree. ’n Instelling soos Bo-Karoo Opleiding wat fokus op beroeps- en ambagsopleiding het stewige groei getoon. In hierdie verband kan gemeld word dat die bou van ’n koshuis vir naskoolse studente aan die begin van 2020 gereed sal wees om in die groeiende vraag na studenteverblyf te voorsien. Orania volg ’n strategie van gekonsentreerde vestiging. Nie alleen is die uitkoms van hierdie strategie dat Orania ’n veilige omgewing vir sy inwoners skep nie, maar ook dat ’n ekonomie van skaal geskep word. Waar daar ’n ekonomie van skaal teenwoordig is, kan spesialisasie plaasvind en werk geskep word. Werkskepping lei tot vestiging wat weer lei na die vraag vir goedere en dienste. Op hierdie manier kry Orania dit reg om die ekonomiese vermenigvuldiger te versterk wat lei tot die skepping van welvaart. So word daar vir Afrikaners hoop en ’n volhoubare toekoms geskep. Orania het vir die oorlewing van Afrikaners aan die suidpunt van Afrika nie vir ’n konflikmodel gekies nie, maar ’n ontwikkelingsmodel. ’n Model van selfwerksaamheid, selfstandigheid en groeiende selfbeskikking. Die Orania-model van selfstandige ontwikkeling behoort deur die regering en elke gemeenskap in die land aangegryp te word as die enigste volhoubare model vir armoedeverligting en werkskepping. Orania sal sy kundigheid en ervaring deel met enige een wat graag die pad van selfstandigheid wil loop. Orania is nie daar om homself te isoleer nie, maar wil ook ’n bydrae lewer tot die heil en sukses van Suid-Afrika en sy mense. Kinders speel langs die Oranjerivier by Orania. Foto: Verskaf. Orania is nie die eindpunt nie. Wat reeds bereik is, kan sekerlik beskryf word as ’n goeie wegspring. Baie moet nog gedoen word, harde werk lê voor en groot beleggings moet gemaak word. Orania het egter gewys dat met die nodige wilskrag en vindingrykheid ideale ŉ werklikheid kan word. Die taak is nou om Orania uit te bou en te neem van ’n dorp na ’n stad. Om dit reg te kry, sal die reeds groeiende betrokkenheid van baie Afrikaners vermeerder moet word. Shimon Peres, ’n voormalige eerste minister van Israel, skryf in sy biografie: “There is no room for small dreams”. Deur geloof, genade en in die sweet van hul aanskyn het Afrikaners al groot dinge in die geskiedenis reggekry. Ons kan dit weer doen!