Kabinetsbesluit oor standbeelde veroordeelDie Paul Kruger-standbeeld op Kerkplein in Pretoria is vroeër vanjaar beskadig. (Foto: Verskaf) Die regering se voorneme om standbeelde uit die apartheid- en koloniale era te verskuif na sogenaamde temaparke, het basies ten doel dat Suid-Afrika se openbare ruimtes ŉ geskiedenis uitbeeld wat deur die regering goedgekeur is. Die DA het gesê hy veroordeel ten sterkste die besluit van die kabinet om sy steun te verleen aan ŉ omvattende oudit van alle standbeelde, simbole en monumente en om van hulle dan te verskuif na “kulturele nasiebou-parke”. Veronica van Dyk, DA-woordvoerder vir sport, kuns en kultuur, het gesê haar party sal ŉ skrywe aan die voorsitter van die portefeuljekomitee vir sport, kuns en kultuur rig om te vra dat die taakmag wat vir die aanbeveling verantwoordelik was voor die komitee kom verskyn sodat hulle besluitnemingsproses onder kruisverhoor geplaas kan word. “Hierdie besluit van die ANC-regering het basies ten doel om openbare ruimtes in Suid-Afrika te ‘ontsmet’ en te verseker dat dit ŉ geskiedenis uitbeeld wat deur die regering goedgekeur is, en soortgelyk slegs hulde bring aan helde wat deur die regering goedgekeur word.” Die verwydering van standbeelde en monumente wat nie by dié amptelike geskiedenis inpas nie, laat die ANC toe om beheer uit te oefen oor die konteks waarin hierdie standbeelde en monumente aan toekomstige generasies voorgelê word. “Dit het tot gevolg dat die stemme van die gemeenskappe vir wie hierdie standbeelde – en hul gepaardgaande stories – belangrik is, stilgemaak word, en ontken aan hulle ŉ plek in die nuwe Suid-Afrika.” Anders as wat die kabinet in die verband beweer, dra hierdie besluit nié by tot nasiebou nie, sê Van Dyk. “Inteendeel verdeel dit ons samelewing nog verder. Enige besluit om ŉ standbeeld of monument te verwyder (en ook die besluit oor wat daarna daarmee gebeur) moet op individuele meriete beoordeel word, verkieslik op gemeenskapsvlak, en slegs na ŉ proses waar wyd met die publiek gekonsulteer is.” Die DA beskou die verwydering van standbeelde en monumente in ŉ baie ernstige lig. “Dit skep ernstige twyfel oor die ANC se bedoelinge wanneer dit kom by nasiebou. Hierdie kabinetsbesluit het dit duidelik gemaak dat die ANC-regering nie glo dat Suid-Afrika aan almal wat hier woon behoort nie, en dat sommige gemeenskappe ŉ groter ‘reg’ as ander het.” Minister Nathi Mthethwa. (Foto: Kopano Tlape/GCIS) Die Afrikanerbond het gesê die voorstel om standbeelde en monumente te verskuif, is net nog ŉ bewys van Nathi Mthethwa, minister van sport, kuns en kultuur, se onvermoë om die diversiteit en geskiedenis van die land te verstaan en dit toon ook sy onkunde oor die Suid-Afrikaanse Grondwet. “Die ongeregtighede van die verlede en van apartheid is ŉ werklikheid. Dit kan deur niemand ontken of verdoesel word nie,” het Jan Bosman, hoofsekretaris van die Afrikanerbond, gesê. “Die verlede mag egter niemand van sy of haar grondwetlike regte ontneem nie. Indien daar nie respek vir die geskiedenis is nie, sal ŉ ander generasie in die toekoms ook nie respek of agting hê vir die hede nie.” Die organisasie ToekomsVonk meen dat daar meer afstootlike onderwerpe is wat dringende aandag moet geniet as ŉ standbeeld uit die verlede. “Die standbeelde en monumente verteenwoordig en simboliseer groei en vooruitgang van Suid-Afrika oor die jare heen. Sonder hierdie persone, insidente en gebeurtenisse wat in ŉ standbeeld, monument of gedenkplaat verewig is, sou Suid-Afrika nie die status bereik het as ŉ onafhanklike en progressiewe land nie.”