Irisse in die tuin - indeling en gebruik in ontwerp * Oor plante
Tuin irisse. Waterverf gunstelinge, herleef skilderye deur die impressioniste in die tuin, verbasend in vorm en aard van die plant, wat onmoontlik is om nie van blom te verlief raak nie ... Met die verskeidenheid kan irisse maklik herken word. Aanhangers van hierdie unieke meerjarige blomme versamel honderde en duisende rasse. Van miniatuur en raak bolvormige irisse tot gunstelinge onder ontwerpers van baarde en onpretensieuse Spartane-irisse, Siberiese irisse - almal van hulle is moordenaars, soos dit soms genoem word, spesiaal. In die tuin vind hulle 'n plek in die mengrand en in die blomtuin, in die randsteen en op die grasperk, en selfs op 'n heuwel.
Beskrywing van tuinirisse
Eenvoudige probleme met die indeling van irisse
Irisse in tuinontwerp
Seleksie van vennote vir irisse
Verteenwoordigers van die Irises-familie word nie toevallig as een van die mees uiteenlopende meerjariges in die tuin beskou nie. Dit is unieke plante met 'n bewende, delikate, besondere struktuur- en tekstuurblomme, wat, ondanks verskillende groeivorme, karakters, groottes en blomvoorwaardes, steeds opvallend dieselfde is.
Irisse is natuurlik een van die oudste blomgewasse. Die geskiedenis van hul verbouing en seleksie word geskat op twee millennia, terwyl die irisse nog nooit die tydperk van hul vergetelheid oorleef het nie. Dit is plante wat nie gewild raak nie, waardevol vir landskapsontwerp, maar daarin lê al hul diversiteit en talente.
Die naam Iris klink oral in die wêreld dieselfde. Hierdie geliefde plante kry hul naam terug in die dae van Hippokrates, wat volgens die legende die verskillende skakerings van die plant se kleurpalet met 'n reënboog vergelyk het (uit die antieke Griekse "iris" - "reënboog"), alhoewel jy die naam van irisse kan vereenselwig met die godin Iris, wat die wil van die Olimpiërs inlig. (wat die boodskapper van die gode is).
Die mites oor die stigting van Florence en baie tradisies van die antieke wêreld van Egipte tot Japan hou ook verband met irisse. Ons noem irisse kasatiki, maar die plant se botaniese naam is steeds baie gewilder.
Irisse is glad nie eenvormig in hul kenmerke nie. Die meeste irisse (en hul bekendste variëteite) is wortelstokke met wortelstokke. Hulle is reeds opvallend by die aard van hul groei. Vegetatiewe lote in die vorm van risome, bestaande uit eenjarige bande met trosse blare en bykomende wortels, is op die oppervlak geleë of in die grond gedompel. Dit word gekombineer met generatiewe lote - eenjarige voetstukke.
Spesiale wortelstokke, wat elke jaar die individuele bande vergroot, bepaal beide die eienskappe van versorging en die planttydsoort. Blomknoppe word in die somer in die plant gelê, die kwaliteit daarvan hang af van die aantal blare in die skakel.
Irisse blare is een van die mees herkenbare op blombeddings. Dit is moeilik om nie groen, ondeursigtige "swaarde" in waaiervormige bondels te herken nie. Plat, dubbele ry, aan die voet van die voetstukke gerangskik in 'n waaier, lineêr, xiphoid en hard, met 'n unieke waslaag en 'n ligte kleur. Die blare van die irisse lyk skouspelagtig, streng, helder, staan ​​uit in enige onderneming, maak grafika en struktuur in ensembles. Die stingelblare van irisse is baie skaars, en selfs in spesies waarin mediumgrootte blare op stamme ontwikkel, is hulle opvallend min.
Ondanks die skoonheid van die blare, word irisse veral gewaardeer vir blom. En dit is regtig ongelooflik vir hulle. Enkelblomme of bloeiwyses met klein blomme, waarin die blomme op sy beurt blom, lyk na mekaar. Sterk, dik, taai, stabiele lote word gekroon met eenvoudige groot blomme met 'n struktuur wat moeilik is om nie te herken nie.
Die blomdek is in ses lobbe verdeel - die drie boonste, wat standaarde in irisse genoem word en die drie onderste valle, vorm 'n unieke blom van irisse en verskil van mekaar. Bloeisellobbe groei saam in 'n buis, min of meer uitgespreek in verskillende spesies. Die boonste kroonblare wat na bo draai, is kleiner in grootte, soms verklein; die onderste is groter, horisontaal of afwaarts gebuig, wyd, bewend, en meestal is hulle versier met unieke besonderhede in die vorm van 'n rand, rand of baard, kolle, patrone.
Iris is veral bekend vir baarde wat nie kenmerkend is van alle soorte nie, maar die kenmerk van die plant geword het - dit is stroke sagte, dik spikelets wat langs die sentrale aar geleë is. Dit is op hierdie basis wat irisse in baarde en baardloos verdeel word.
Evalueer die struktuurkenmerke van die stamper slegs na die blom van die blom. Dit is verdeel in drie lobbe, bekroon met kruinvormige uitgroeisels, wat die stigma beskerm teen natmaak en in sommige spesies baie indrukwekkend lyk. Maar die drie-geneste bokse, wat ryp word op die voetstukke, lyk nie baie dekoratief nie; hulle word selde in privaat tuine gestoor om saad te ontvang.
Vir irisse is 'n opvallende broosheid van blomme kenmerkend: by sommige spesies ontvou hulle letterlik een dag. Die unieke sagtheid aan die tekstuur van die blomblare word gekombineer met 'n ongelooflike vermoë om die blomknoppe byna deur toorkuns uit te brei en met dieselfde byna ontwykende verwelking met 'n tekstuurverandering na deurskynend. Iris blomme leef 'n maksimum van vyf dae. As gevolg van die feit dat die plant blomme een vir een oopmaak, van bo na onder, word die hele blomtydperk gestrek.
Die blomperiode van irisse duur die hele eerste helfte van die tuinseisoen. Van Mei tot begin Julie, en vir nuwe laat variëteite - tot in die middel van die somer, hou verskillende spesies en variëteite in 'n unieke waterverfparade.
Bolle irisse vorm, in teenstelling met hul risome-eweknieë, 'n klein bol met veselagtige, buitenste skubbe, draadagtige sterwende wortels en oppervlakkige blare. Enkelblom-stamme is taamlik sterk, gekroon met 'n elegante, tipies vir irisblomme met 'n deursnee van tot 7 cm.
Die ses-delende korolperiaan bestaan ​​uit inwendige lansetvormige, opwaartse gerigte lobbe en ovaalvormige of eiervormige drie uitwendige lobbe - met 'n kort vingernael en 'n lansetvormige lemmetjie-skapula met 'n kamagtige uitsteeksel. Gedisekteerde kolomme en lansvormige ankers lei nie van die skoonheid van die blomme se kleure af nie.
Die kleurskema van irisse is moeilik om te beskryf. Al die fynste nuanses van kleure, van sneeuwit tot ligblou en roomkleurig, blou, lila, lila, pers, pers, donkerrooi, ink, kers, beige, bruin en selfs geel en oranje kleure - u kan onvergeetlike variëteite van irisse vind kleure.
Suiwer gewone kleure onder irisse is 'n seldsaamheid. Vlekke, uitspoelings, strepe, strepe, kontrasterende baarde of besonderhede, rande, vellings, spikkels in twee-, drie- en selfs veelkleurkombinasies, van kontrasterende en helder kombinasies tot subtiele en byna ontwykende skakerings - plante kan nie gekombineer word met die kleur van waterverf halftone nie. En die tekstuur van bewende en sag blare van irisse, asof dit skyn met 'n parmoer, sy-satyn, fluweelsag, beklemtoon net die nuanses.
Irisse bied 'n keuse tussen plante met so verskillende eienskappe dat dit soms moeilik is om hul klassifikasie te verstaan. Almal is vertroud met bebaarde irisse, die besoekskaart van die hele gesin en die belangrikste gunstelinge van alle tuiniers. Maar behalwe hierdie gunstelinge onder die irisse, is daar baie plante wat u miskien nie in die skadu van die belangrikste sterre raaksien nie.
In die botaniese indeling van irisse word meer as 200 plantspesies onderskei. Die aantal variëteite en basters van gebaarde irisse word in tienduisende gemeet. Soos met die meeste meerjarige blommende meerjariges, word die goedkeuring van AIS, die American Iris Society, wat 'n variëteitsregister hou en die belangrikste gesag onder aanhangers van hierdie plant is, as deurslaggewend beskou in die klassifikasie van irisse. Dit was hierdie organisasie wat die belangrikste tuinklassifikasie van risome irisse ontwikkel het.
Die belangrikste verdeling van alle irisse, sowel as die belangrikste debat oor hul klassifikasie, vind plaas volgens die tipe risoom en die vorm van plantgroei. In wêreldtuinering word bolvormige en risoom irisse beskou as twee groepe variëteite van een plant, verwant en met gelyke reg, genoem irisse.
In huishoudelike landskapontwerp is plante voorheen in verskillende genera verdeel en het hulle nog nie tot 'n konsensus gekom nie. Aangesien die meerderheid uie-irisse op die mark Westerse teling is, en die variëteitspalet veral in die Weste uitbrei, verskyn hierdie nie heeltemal irisse in katalogusse met die naam Iris nie, en in die registers word ou generiese name nou slegs as een van die sinonieme van verteenwoordigers van die genus Iris beskou.
Dus was almal herkwalifiseer vir irisse xyfiums (Xiphion), iridodictiums (Iridodictyum) en byna alles Juno (Juno), en dienooreenkomstig alle basterplante wat deur die beste wêreldsentrums daaruit verkry word.
Tuinindeling van risome-irisse is redelik ingewikkeld en word in die praktyk feitlik nooit gebruik nie. Twee verskillende weergawes van die algemene klassifikasie onderskei 15 klasse irisse. Dit is nie moeilik om plante te herken nie, die beginsels van die skeiding daarvan is voor die hand liggend, maar 'n groot aantal bykomende simbole, afkortings, internasionale standaarde en merke maak die ontsyfering van die eienskappe van variëteite 'n baie moeilike taak.
'N Groot indeling van irisse, sowel as die terme waarop die aanhangers van hierdie plante gerig moet word, verdien 'n nouer en afsonderlike oorweging.
'N Vereenvoudigde indeling volgens die belangrikste kriteria laat selfs beginner-tuiniers in verskillende irisse vaar. Plante gewild in landskapsontwerp verteenwoordig slegs twee groepe:
Gebaarde irisse is die beroemdste, luukse blomgroep van soorte met baarde op die onderste blare, waaronder agt klasse irisse onderskei word - retro, dwerg, medium-lank, hoog, ens.
Baardlose irisse is variëteite wat nie 'n donsige hare het nie en baie meer onpretensieus is. Oorweeg afsonderlik binne hierdie groep:
Siberiese irisse - rasse en basters verkry van Siberiese en bloedrooi iris;
Japanese irisse verkry op grond van die xiphoïde iris en wissel in grootte en vorm van die blom;
spuria-irisse - ongelooflike variëteite van irisse met 'n oranje-rooi kleurskema;
daar is ses groepe irisse wat amper nooit in die tuine aangetref word nie, wat bewonder kan word in die versamelings van lojale aanhangers (Evans-irisse, remontans, Stille Oseaan, aryl-irisse en aryl-bruide, Louisiana).
Die botaniese indeling van irisse word vandag nie eers gebruik vir die registrasie van variëteite nie, omdat dit so groot en uiteenlopend is dat slegs ervare spesialiste dit kan navigeer. Hiervolgens word irisse verdeel in subgenera, gedeeltes en onderafdelings (soos die subgenus Iris, Limniris, Xiridion, Krossiris, Tenuifolia, Eremiris, Regelia-gedeeltes, ens.), Gebruik as teenwoordigheid van 'n baard en die kenmerke, oorsprong en droogteverdraagsaamheid, winter gehardheid en winter. baie minder voor die hand liggende eienskappe.
Irisse is klassieke kruidagtige meerjariges van die groep blomplante. Hulle kan nie spog met 'n ongewone duur of 'n oorvloed blom nie. By die meeste spesies bly die blomme hoegenaamd 'n paar dae lank, maar dit verhoed nie dat die irisse absoluut onvervangbaar bly nie. In die geledere van pragtige bloeiende gunstelinge word hulle trots gekrediteer saam met rose, tulpe en pioene. Hierdie plant, waarsonder dit onmoontlik is om byna enige tuin voor te stel.
In werklikheid is alle irisse seisoenale plante. Hulle behou die skoonheid van die blare gedurende die grootste deel van die tuin-seisoen, maar blom bly die hoogtepunt van slegs 'n paar weke, 'n onvergeetlike aanraking en die langverwagte piek van 'n pragtige tuinshow.
Die seisoenaliteit van irisse het hulle tradisioneel gekoppel aan die lente en die oproer van kleure. Delikate, waterverf, helder, raak, oorspronklik, irisse, stel u in staat om spesiale aksente in komposisies in te stel of spesiale palette te skep van die vroeë lente tot die begin van die somerhitte.
Van die eerste irisse, wat slegs effens minderwaardig is as die primroses, tot die hoofparade van knap baardmanne en baie meer beskeie, maar nie minder mooi baardlose spesies nie - in die eerste helfte van die seisoen is dit moeilik om onverskillig te bly teenoor die voorkoms van bloeiende irisse.
Ondanks die feit dat blomme al die aandag van irisse lok, kan die effek van blare op komposisies - 'n moontlike instrument om met visuele effekte te speel - nie geïgnoreer word nie. Die xiphoid-blare van alle irisse lyk streng, netjies en gee ordening aan enige chaos met hul lyne.
Die blare van die irisse toon 'n ongelooflike vermoë om te kontrasteer, selfs met die blare van ander plante. Vir alle bure uit die kategorie grasgewasse en sierbosse is sy een van die mooiste kontrasterende vennote. Die blare van die iris versier die ensembles nie net gedurende die blomperiode nie, maar hul karakter, grafiese, strengheid kan gebruik word om enige dekoratiewe ensembles te skep.
Irisse word om 'n rede waterverf- of prentjieplante genoem. Hulle het Monet en Van Gogh geïnspireer, word beskou as 'n voorbeeld van 'n waterverfpalet van kleure - nie net veelkleurige nie, maar 'onscherpe' oorgange van sagte halftone, unieke skakerings en byna magiese effekte, wat slegs die spesiale tekstuur van die blomblare beklemtoon.
Waterverf van irisse is asof dit geskep word vir 'n natuurlike styl - natuurlike komposisies en pastorale landskappe. Irisse is plante nie net vir 'n landskapstuin of projekte met elemente van nabootsing van die natuur nie. Dit is onontbeerlik vir romanse en nostalgiese style, danksy die blare van xiphoïde wat in grafiese kontemporêre projekte gebruik word, streng gereelde ontwerp. Hulle kan 'n klassieke aanraking word, 'n plegtige element of 'n delikate plek - dit hang alles af van hoe hulle geplant word en hoe hulle die keuse van vennote benader.
Iridaria help om die volle skoonheid van irisse in al hul unieke diversiteit te ontbloot - 'n spesiale soort mono-blomtuin wat ontwerp is om die blomtyd soveel as moontlik te verleng, om 'n harmonieuse versameling soorte en spesies te skep met 'n weldeurdagte of gevarieerde kleurskema.
Iridariums, soos roostuine, benodig spesiale sorg en word meer gereeld in groot tuine aangetref. Dit is 'n vermaak vir aanhangers van irisse, diegene wat 'n plek en tyd vir hul geliefde meerjariges kan toeken. Mini-iridariums en houer-iridaria's is deesdae baie gewild - saamgestel volgens nouer kriteria, komposisies wat makliker is om te versorg.
Irisse is plante waarvan die skoonheid in groepe verbeter word. Hoe meer irisse op een plek geplant word, hoe beter. Hierdie reël is van toepassing op lintwurms en komplekse komposisies. Daar word geglo dat die mees skouspelagtige irisevlekke voorkom met 'n kombinasie van ten minste 15 plante. Maar as ons praat van blombeddings en afslag, word irisse gebruik in groepe van ten minste 5 bosse.
Die gebruik van irisse in die ontwerp van die tuin in die hoogte
Planthoogte is die belangrikste faktor wat die omvang van gebruik van irisse in tuinontwerp bepaal. Irisse met lae en dwerge speel effens verskillende rolle as middelgroot en groot variëteite.
Lae irisse (beide bolvormig en risoomagtig) is sterre wat nie soseer die voorgrond van komposisies as ensembles is nie, met die fokus op dekoratiewe storting van grond-, voor- of grondblombeddings, rotsklippe en alpiene glybane.Hulle kan ook beklemtoon waar lae veervlekke nodig is, maar meestal is hulle die mooiste, omring deur klipskyfies, dekoratiewe deklaag en rotse. Dwerg-irisse skyn in die lente omring deur die grondbedekking en lyk asof dit skatte raak teen die agtergrond van tipiese rotstuinplantegroei.
Gewone medium- en lang irisse word in die ontwerp gebruik:
bloeiende kolle of seisoenale eilandjies;
blombeddings van enige soort en grootte;
massiewe en landskapgroepe;
monogroepe, 'n reeks mini-ringe of kolle op die grasperk (een variëteit of verskeie plante van verskillende variëteite);
as 'n lintwurm, 'n enkele aksent (groot variëteite is goed teen die agtergrond van grasperke of 'plat' gebiede, maar ook naby struike, heinings, op vervelige plekke, geskik om beeldhouwerk te beklemtoon, ens.);
rotstuine en rotstuine in die geselskap van groot rotse.
Irisse is een van die beste plante vir die aanplant van bome en struike, veral plante wat bang is vir tuinmaak in die nabye stamkringe. Die kort risoom, wat nie meeding om hulpbronne met die belangrikste groot plante nie, laat irisse 'n pragtige byvoordeel skep onder hul gunsteling appels of kersies.
Onder die irisse is daar plante wat vleilande liefhet en is geskik vir die ontwerp van nie net verskillende waterliggame nie, maar ook nat beddings of natuurlike filters. Irisse is geel en glad - die onveranderlike sterre aan die kuslyne van damme en strome, 'n bekoorlike toevoeging vir mobiele damme en 'n plant wat die sagtheid van irisse na selfs die ongewoonste plekke vir hierdie kultuur kan bring.
Irisse met hul skilderagtige pastoraliteit en strengheid is terselfdertyd plante wat maklik teen enige agtergrond kan uitstaan. Die funksies van die vereiste groeitoestande word beduidend beperk deur die keuse van vennote, en die perfekte unieke skoonheid van irisse is in 'n gunstige lig ver van elke naburige plant, wat in ag geneem moet word.
Neem 'n aantal belangrike reëls in ag by die keuse van metgeselle vir irisse in die tuin:
Neem altyd rekening met die lae mededingendheid van gebaarde irisse, die risiko van onderdrukking deur kragtige plante met diepliggende en volumineuse wortels, die behoefte om genoeg ruimte te laat vir die vrye ontwikkeling van irisse en om samestellingsveranderings mettertyd te beheer.
As hulle kleurkombinasies kies, vermy hulle die kombinasie van fawn, bleek irisse by enige helder maat - beide ander irisse en ander meerjariges.
Die kontraste in die samestelling van irisse is gebou op 'n spel van ligte en donker skakerings, en nie op 'n kombinasie van ligte en versadigde kleure nie.
Donkerblom irisse word slegs gekombineer met plante met 'n ligte, gevlekte of oorspronklik gekleurde blare.
Ten minste een plant met 'n nie-standaard blaarkleur word altyd in die samestellings bekendgestel: blou, blou, silwer, goud, brons, pers, ens. En voeg edelheid by die tekstuur van groen op dieselfde manier as die blomme van die irisse en hul blare verryk die samestelling as 'n geheel.
As u metgeselle kies vir irisse in die tuin, moet u eerstens klassieke kombinasies oorweeg - met plante wat dieselfde status het as 'n blommende klassieke of nie minder nie as waterverf meerjariges. Papawers, pioene, rose, lupiene is die voor die hand liggende keuse vir die meeste risoom Irises.
Gewoonlik word ten minste een klassieke vennoot in enige ensemble met irisse bekendgestel, en dan word hulle met teksture, kontraste en effekte gespeel, wat die gewenste karakter, vangs en styl van die komposisie skep.
Irisse word dikwels gekombineer met daglelies, asters en delphinium. Bergenia, gevarieerde leërskare, Bisantynse skoonmaakmiddel, melktert, oregano kan ook uitstekende vennote vir irisse wees.
Van die struike sal nie net rose nie, maar ook lila, spireas, bessies, euonymos en kinquoil 'n uitstekende agtergrond vir irisse word. Van die grondbedekkings en kussingsvormige meerjariges is die beste vennote vir irisse saxifrage, periwinkle, Europese hoef en flox. Irisse kan aangevul word met bolle met 'n vroeëre of latere blomperiode om meer stabiele samestellings te skep, insluitend kombinasie met lelies, narcissen en tulpe.
Vir irisse naby watermassa, in skaduwees of in vogtige gebiede, word astilbe, primrose, kaluzhnitsa, swembroek, vergeet-my-nie, leërskare, varings, aquilegia as klassieke vennote beskou.