PressReader - Beeld: 2017-07-13 - SA moet ja­loers waak oor reg­bank se on­af­hank­lik­heid
SA moet ja­loers waak oor reg­bank se on­af­hank­lik­heid
Beeld - 2017-07-13 - Kommentaar -
Die laas­te ding wat Suid-A­fri­ka se de­mo­kra­sie in dié broos sta­di­um kan be­kos­tig, is ’n reg­bank wat aar­se­lend en wei­fe­lend uit vrees vir po­li­ti­ci op­tree.
Pres. Ja­cob Zuma se be­wind het by­na al wat staats­in­stel­ling is ver­nie­tig. Hul­le is óf ge­kaap óf kor­rup. Die reg­bank het die laas­te bas­ti­on ge­word wat die ANC en die re­ge­ring aan­spreek­lik kan hou.
Daar­om is dit ver­bly­dend dat hoof­reg­ter Mo­goeng Mo­goeng die aan­ty­gings van Ba­le­ka M­be­te, spea­ker van die par­le­ment, dat se­ke­re reg­ters be­voor­oor­deeld teen die ANC is, be­slis­send ver­werp het.
Die ANC was al se­dert die aan­vang van de­mo­kra­sie on­ge­mak­lik met die rol en on­af­hank­lik­heid van die reg­bank.
In die af­ge­lo­pe twee jaar het die ANC en die re­ge­ring se aan­val­le op die reg­bank in ve­nyn toe­ge­neem na­ma­te hul­le al hoe meer sa­ke in die hof ver­loor het.
Reg­ters is al uit­ge­kryt vir “teen­re­vo­lu­si­o­nêr, an­ti-de­mo­kra­ties en pro-DA”. G­we­de Man­tas­he, se­kre­ta­ris-ge­ne­raal van die ANC, het al so­ver ge­gaan om reg­ters se op­tre­de as ’n “staats­greep” te be­stem­pel.
Dié aan­val­le on­der­myn die op­per­ge­sag van die reg en skep ’n kli­maat waar­in die on­af­hank­lik­heid van die reg­bank aan­ge­tas kan word.
Reg­ters is nie bo kri­tiek ver­he­we nie. Hul­le is men­se en maak fou­te. Dit is hoe­kom daar in die hof­stel­sel voor­sie­ning is vir ap­pèl in­ge­val ’n reg­ter dalk mis­tas.
Die vae be­grip en dik­wels vol­slae on­be­grip van Zuma en van sy kol­le­gas oor wat ’n de­mo­kra­tie­se reg­staat is, is ui­ters on­rus­ba­rend.
Ná meer as twee de­ka­des van de­mo­kra­sie glo Zuma by­voor­beeld steeds dat die ANC kan maak wat hy wil as hy ’n meer­der­heid in ’n ver­kie­sing ge­kry het.
Dit werk nie so in ’n reg­staat nie. Die re­ge­ring se op­tre­de moet in oor­een­stem­ming met die Grond­wet wees. As dit in stryd met die Grond­wet is, is dit die hof se plig om dit uit te wys.
Dit is in el­ke lie­we Suid-A­fri­ka­ner se be­lang dat die reg­stel­sel bo ver­den­king is. Ons moet aan­hou om ja­loers te waak oor sy on­af­hank­lik­heid.