Beya Black Metis - T-strap Sandal | Tanya Heath Paris
Beya Black Metis
Other colors available Velvet Salmon Issue 1, 2015 Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe - Volume 12,
Die Suiderkruisfonds as moreelbouer in die Suid-Afrikaanse samelewing tydens die Grensoorlog, 1968-1990 : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 12, pp 1 –32 (2015)
In 1968 het die Suiderkruisfonds, onder leiding van Elizabeth Albrecht, tot stand gekom. Hierdie organisasie is deur lede van die wit burgerlike samelewing gestig en het voorsorg vir die welsyn van die Suid-Afrikaanse gewapende magte getref. In samewerking met die Suid-Afrikaanse Weermag het die Suiderkruisfonds in die basiese behoeftes van die soldate voorsien en deur middel van sy ondersteuning aan die troepe gepoog om as moreelbouer te dien. Hierdie artikel bespreek die stigting van die Suiderkruisfonds teen die agtergrond van die sogenaamde Grensoorlog (1966-1989), asook soortgelyke organisasies in Suid-Afrika se militêre geskiedenis. Deur &apos;n noukeurige ontleding van die beeld van die Suiderkruisfonds in die media, asook oudsoldate se herinneringe van die bystand wat die organisasie gelewer het, word die impak van die Suiderkruisfonds op beide die samelewing en die Suid-Afrikaanse magte bepaal ten opsigte van die begrippe militarisering en mobilisering. Hierdie artikel voer aan dat die Suiderkruisfonds sowel die impak van die dienspligstelsel op die burgerlike samelewing as die militêre samelewing versag het, samewerking en &apos;n eenheidsgevoel geskep het en, laastens, as moreelbouer gedien het.
The Southern Cross Fund as moral builder in the South African society during the Border War, 1968-1990
The Mozambique Soldiers&apos; Fund was established under the leadership of Elizabeth Albrecht in 1968. Albrecht was motivated by the presence of the Portuguese military forces operating in South Africa&apos;s neighbouring states. While providing humanitarian support for the Portuguese, the organisation quickly became aware of the presence of South African troops. Within months of creation, the fund changed its name to the Southern Cross Fund and extended its services to providing aid, supplies and comforts for the South African Defence Force (SADF). The organisation consisted mostly of white members of the civil society, and in cooperation with the SADF, the Southern Cross Fund served the basic needs of the soldiers involved in conflict in Mozambique and Angola and of troops later deployed in the violent townships within South Africa. The duration of the support from the Southern Cross Fund equals the duration of the deployment of South African soldiers, therefore attesting to the SADF&apos;s dependence on civilian mobilisation. Through its support of the troops the organisation also strived to serve as a morale builder. This secondary role surpassed the immediate environment of the military base and penetrated the civilian sphere, thus indirectly supporting the militarisation of a large part of the white South African population.
Darem meer as moffies? Stereotipering in die voorstelling van homoseksueles en homoseksualiteit in die Afrikaanse jeugliteratuur : geesteswetenskappe
Jente Rhebergen and
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 12, pp 33 –67 (2015)
In hierdie artikel word daar op vergelykende wyse aangetoon watter stereotipes in die voorstelling van homoseksueles en homoseksualiteit in die Afrikaanse jeugliteratuur onderskei kan word, asook hoe hierdie stereotipes deur middel van kognitief-narratologiese prosesse bydra om heteronormatiwiteit te bevraagteken, óf die bevraagtekening daarvan juis teen te werk.
Akademiese diskoers en die skep van &apos;n akademiese ruimte as voedingsbodem in Marius Crous se digbundel Vol draadwerk : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 12, pp 68 –88 (2015)
&apos;n Arabiese Lente in eietydse Suid-Afrika? : geesteswetenskappe
Wynand Greffrath and
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 12, pp 89 –105 (2015)
Van doekvoet na eendvoet : die vertaling van Afrikaanse romans in Frans : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 12, pp 106 –130 (2015)
Deur die eeue heen is en word vertalings van vertalings, of abbavertalings, gedoen, hoewel hierdie praktyk ongewens is en vertalers afgeraai word om vertalings te vertaal. Abbavertaling word meestal deur vertaalkenners geïgnoreer, tot so &apos;n mate dat daar nie eens &apos;n eenduidige term bestaan om daarna te verwys nie. Die ongewildheid van hierdie praktyk spruit hoofsaaklik uit die feit dat vertalings as flou weergawes van &apos;n bronteks geag word, en &apos;n vertaling van &apos;n vertaling is dug nog flouer. Verdere besware is dat foute van vertaling na vertaling oorgedra word, en dat &apos;n abbavertaler &apos;n bronteks moet vertaal wat reeds deur &apos;n ander vertaler geïnterpreteer en aangepas is vir &apos;n ander doelpubliek. Tog word abbavertalings steeds gedoen en &apos;n bestudeering van die Franse vertalings van Suid-Afrikaanse romans toon dat die meerderheid Afrikaanse romans uit hulle Engelse vertalings in Frans vertaal word. Hierdie artikel is &apos;n ontleding van die verskynsel van abbavertaling en bied &apos;n kort oorsig oor die vertaling van Afrikaanse romans in Frans. Ten slotte word alternatiewe oorweeg om Afrikaanse romans in Frans te laat vertaal.
From padded feet to duck feet : the translation of Afrikaans novels into French
A piggyback translation is a translation of a translation. It means that the source text of a translation is a translation itself. Sometimes there is more than one intermediate text involved in the process, for example a Chinese translation of Hans Christian Andersen&apos;s fairy tales were done from the Japanese translation of the English translation of the German translation of the Danish text.
Since the dawn of translation translators have been doing piggyback translations, yet this practice is very unpopular - translators don&apos;t want to do it and scholars seem to ignore it, so much so that only rarely mentioned in encyclopaedias or journals devoted to translation and there does not exist a single, uniform term to refer to it. During my research I have come across indirect translation, relay translation, retranslation, intermediate translation, mediated translation, second-hand translation, chain translation, double translation and eclectic translation. None of these terms seems to be ideal because some of them can also refer to other translation practices while others are rather obscure and are not used very often. In this abstract I will use the term piggyback translation. It is the English version of the Afrikaans term I used during my doctoral research, namely "abbavertaling" (thus adding yet another term to the terminology pool).
&apos;n Alledaagse andersheid : &apos;n ondersoek na Lauren Beukes se Zoo City as voorbeeld van heterotopiese literatuur : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 12, pp 131 –151 (2015)
In hierdie artikel gebruik ek Foucault se begrip heterotopie as &apos;n instrument om die verskil tussen literatuur wat op &apos;n narratiewe vlak kompleks is en literatuur wat &apos;n dieperliggende kompleksiteit openbaar, te ondersoek. Wertlen (2011:16) sê in &apos;n resensie oor Lauren Beukes se Zoo City (2010): "Beukes clearly illustrates &apos;the liberated imagination&apos; that the acclaimed academic, Gerald Gaylard, argues can lay the foundations for the resolution of many a complex and sensitive post-colonial tribulation Africa must wrest with." In haar resensie oor Beukes se roman The shining girls (2013) vra Corrigall (2013:18) of die roman nie bloot &apos;n rondskuif van die (oppervlakkige) oppervlak van die narratief is nie. Sy voer aan dat die argitektuur van die vertelling in die geval van The shining girls deur geen "grand ideas" onderlê word nie. Verder sê sy dat dit &apos;n fout sou wees om narratiewe kompleksiteit aan kompleksiteit self gelyk te stel. Na aanleiding van Corrigall se bedenkinge oor The shining girls wil ek vra of Zoo City wel &apos;n manifestasie van Gaylard se "bevryde verbeelding" is en as sodanig daarin slaag om die kompleksiteite van ons samelewing "oop te skryf" en of dit eerder - soos Corrigall (2013:18) sê - &apos;n "cop-out" is; "[alleviating] the need to negotiate the sometimes irreconcilable socio-political issues of our times". In die lig van &apos;n ontleding van Zoo City as heterotopiese roman maak ek &apos;n gevolgtrekking oor die ideologiese argitektuur van die roman en gee &apos;n antwoord op die vraag of Beukes se spekulatiewe fiksie in die geval van Zoo City net nog &apos;n ontvlugtingsopsie is.
Merely imaginative or daringly different? An investigation of Lauren Beukes&apos;s Zoo City as an example of heterotopian literature
In this article the question is asked whether Lauren Beukes&apos;s Zoo City (2010) manifests the "liberated imagination" that Gerald Gaylard refers to - an imagination that "can lay the foundations for the resolution of many a complex and sensitive post-colonial tribulation" (Wertlen 2011:16) - or whether it takes an easier route in the way that it deals with the complex socio-political issues of the South African context. In order to answer this question I use Foucault&apos;s concept of heterotopia, as well as some useful interpretations and applications of the concept within literary studies, as a framework to analyse the novel.
Die oorlogsherinneringe van P.H. Roux : verontskuldiging of &apos;n juiste verklaring van die oorgawe in Julie 1900? : geesteswetenskappe
Jaco De Bruin and
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 12, pp 152 –179 (2015)
Die oorgawe van hoofkommandant Marthinus Prinsloo en meer as 4 000 burgers gedurende die Anglo-Boereoorlog (Suid-Afrikaanse Oorlog) in die Brandwaterkom aan die einde van Julie 1900 het oënskynlik die Vrystaat as vegtende party uitgeskakel, en was tegelyk ook &apos;n groot terugslag vir die Boere se oorlogspoging in die algemeen. Die feit dat die Boere onder twyfelagtige omstandighede oorgegee het, en boonop sonder om enigsins weerstand te bied, het tot veel twis en komplotteorieë aanleiding gegee. En dan was daar ook nog ds. Paul Hendrik Roux se naïewe skakeling met die Britte nadat Prinsloo reeds sy bereidwilligheid verklaar het om oor te gee. In die ondersoek waarop hierdie artikel gebaseer is, word die oorlogsherinneringe van een van die hoofkarakters in die drama wat in die Brandwaterkom ontvou het, naamlik dié van ds. Roux, ontleed, in &apos;n poging om meer lig te werp op wat presies in Julie 1900 in die Oos-Vrystaat gebeur het. Die aanloop tot die oorgawe word bespreek, soos ook die nuwe strategie wat deur die Boere aanvaar is; die dilemma waarin Roux hom bevind het; sy verhouding met Prinsloo; die vraag na wie presies in bevel van die Boeremagte in die Brandwaterkom was; die omstrede krygsraadvergaderings; Prinsloo se onderhandelinge met die Britte; asook die uiteindelike Boere-oorgawe. Dié studie herbevestig die waarde van herinneringe en ander outobiografiese dokumente vir die rekonstruksie en verstaan van die verlede, maar beklemtoon ook hoe belangrik dit is dat sodanige dokumente met groot omsigtigheid, en dus ook baie krities, hanteer moet word. Die inligting wat in hierdie tipe bronne bevat word, moet - so ver as wat dit moontlik is - geverifieer en met inligting in argivale en ander bronne vergelyk word, soos wat dan ook in hierdie studie gedoen is.
Spel en die spelende mens in Die sneeuslaper (Marlene van Niekerk), Klimtol (Etienne van Heerden) en Wolf, Wolf (Eben Venter) : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 12, pp 180 –205 (2015)
Die doel van hierdie artikel is om aspekte van spel as artistieke aktiwiteit in die hede (dit wil sê binne &apos;n bepaalde periode en sosiale kontekste) te verken, asook die wyse waarop die spelbeginsel en die spelende mens in die literatuur manifesteer. Die fokus is op spesifieke gekose onlangse Afrikaanse literêre tekste, naamlik Die sneeuslaper (2009) van Marlene van Niekerk, asook Etienne van Heerden se Klimtol (2013) en Eben Venter se Wolf, Wolf (2013), want ten spyte van ooglopende verskille is spel en die spelende mens &apos;n definitiewe gemene deler. Die artikel bied eerstens &apos;n oorsig oor enkele opvattings en filosofiese redenasies ten opsigte van die denkbeeld van spel met betrekking tot die kunswerk / literêre teks in die algemeen, en poog terselfdertyd om &apos;n paar kenmerke van spel toe te lig. Tweedens word die spelbeginsel in die genoemde literêre tekste ondersoek en gekontekstualiseer, terwyl insgelyks aandag geskenk word aan die kunsteoretiese opvattings wat met spel verband hou van die betrokke skrywer. Benewens die poëtikale speletjies word daar in die onderskeie tekste ook sosiale, politieke en psigologiese speletjies gespeel. Daar word voorts aangetoon dat die spelende mens in die tekste wat verken is, telkens verband hou met die idee van relasionaliteit, hetsy in positiewe of negatiewe verband. Die implikasies van die spelbeginsel vir die leser word ook in die ondersoek betrek, want die spelbeginsel het terselfdertyd betrekking op die verhouding teks-leser en dwing vir die leser leserbetrokkenheid af juis vanweë die erns van die spel.
Die Kaapse kerk en die Boereoorlog : godsdienswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 12, pp 206 –225 (2015)
Wat was die houding van die Kaapse kerk en sy leiers jeens die Boereoorlog (Anglo-Boereoorlog/Suid-Afrikaanse Oorlog)? In hierdie artikel word probeer om vier punte te illustreer na aanleiding van die redeneringe van die Kaapse kerkleiers soos dit gerapporteer was in die belangrikste kerkblaaie van daardie tyd, naamlik De Kerkbode (die amptelike blad van die Kaapse kerk) en die Gereformeerd Maandblad (die teologiese blad van die Kerk). Die punte wat ondersoek word, is: (1) die solidariteit van die Kaapse kerk met die Boererepublieke en die maniere waarop aan hierdie solidariteit uiting gegee is; (2) die bestryding van die "rassehaat" tussen Afrikaners en Engelse wat vir die Kaapse kerkleiers verreweg die mees skadelike gevolg van die oorlog was; (3) die lojaliteit van die Kaapse kerk aan koningin Victoria en aan die Britse Ryk; en (4) die verskil in die manier waarop respektiewelik die Republikeinse leiers en die leiers van die Kaapse kerk die Vrede van Vereeniging in 1902 beleef het.
Versoening in aksie : enkele gedagtes oor die Brief aan Filemon en ons nadenke oor versoening : godsdienswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 12, pp 226 –239 (2015)
In hierdie artikel word die volgende vraag aan die orde gestel: Kan Christelike brondokumente &apos;n sinvolle bydrae tot die soeke na versoening in Suid-Afrika lewer? Die artikel betoog dat dit wel die geval is, maar dat dit slegs moontlik is as belangrike voorwaardes nagekom word. As fokuspunt vir hierdie besinning word Paulus se Brief aan Filemon gebruik. Die werkswyse wat gevolg word, is om hierdie brief te vergelyk met &apos;n brief wat Plinius die Jongere aan Sabinianus oor sy vryman geskryf het. Die onderliggende hipotese is dat daar, in terme van die saak van versoening, &apos;n vergelykbare retoriese situasie tussen hierdie twee briewe is en dat hulle dus met mekaar vergelyk kan word om vas te stel watter verskil Christelike waardes kan maak as dit by versoening kom. Die vergelyking tussen die twee briewe bring aan die lig dat daar opvallende verskille is - veral die feit dat die nuwe geestelike verwantskap wat tussen mense (ook eienaars en slawe) tot stand kom op grond van hulle deelhê aan Christus, so &apos;n belangrike rol in Paulus se brief speel, terwyl Plinius die Jongere maar doodgewoon die bestaande gesagstrukture in sy brief sanksioneer. Daaruit kan &apos;n mens die afleiding maak dat die Christendom &apos;n perspektief op die transendente na versoeningsgesprekke bring wat verrykende én verreikende implikasies inhou. In die res van die artikel word aangevoer dat daar egter belangrike voorwaardes is waaraan daar voldoen moet word alvorens die Christelike brondokumente wel so &apos;n positiewe rol binne die soeke na versoening kan speel, soos die Wirkungsgeschichte van die Filemonbrief op &apos;n pragtige manier illustreer. Die twee voorwaardes is, eerstens, dat &apos;n mens bereid moet wees om krities na jou eie verstaan en gebruik van die Christelike brondokumente te kyk; en, tweedens, dat &apos;n mens &apos;n openheid vir nuwere hermeneutiese insigte moet hê. Eersgenoemde word geïllustreer deur voorbeelde te gee van die interpretasie van die Filemonbrief in die era van die Kerkvaders, asook van gebeure in die 19de eeu, toe die Filemonbrief &apos;n belangrike rol gespeel het in die kerklike gesprekke oor die moontlike vrystelling van slawe al dan nie. Laasgenoemde word geïllustreer deur voorbeelde van die postkoloniale en feministiese uitleg van die brief te gee.
Reconciliation in action : some thoughts on the Letter to Philemon and our reflection on reconciliation
In this article the following issue is addressed: Can Biblical documents make a valid contribution to attempts to achieve reconciliation in South Africa? It is argued that this can indeed be the case, but that it will be possible only if certain important conditions are met. This argument is developed in two steps: In the first step Paul&apos;s attempt to reconcile Philemon and his slave in the Letter to Philemon is compared with the attempt of Pliny the Younger to reconcile Sabinianus and his freed man in Pliny&apos;s letter to Sabinianus. In order to do so, the background of Paul&apos;s Letter to Philemon is first discussed and then it is pointed out that the most important notion on which Paul&apos;s attempts at reconciliation in this letter is based is the notion of "fictive kinship", according to which one&apos;s membership of the Christian spiritual family has important implications for one&apos;s daily life. In this particular instance it implied that Philemon had to receive Onesimus as "more than a slave, as a beloved brother" (v. 16). This is then followed by a discussion of the Letter of Pliny the Younger to Sabinianus. The letter is translated into Afrikaans and some major rhetorical strategies in the letter are highlighted. It is argued that the most important difference between Pliny&apos;s letter and Paul&apos;s is the absence of any notion of fictive kinship in Pliny&apos;s letter. All that Pliny tries to do, is to re-establish the socio-economic relationship between Sabinianus and his freed man, and in such a way that the existing hierarchical relationship remains intact. From the comparison of the rhetorical strategies in the two letters it is then deduced that Paul&apos;s letter to Philemon reveals that Christianity has a particular view of transcendence and the implications it has for social relationships that may be utilised in a fruitful way in attempts at reconciliation in South Africa.
Die integrasie van musiek en stories as &apos;n effektiewe benadering tot die ontwikkeling van fonologiese bewuswording vir Afrikaanssprekende graad 1-leerders : opvoedkunde
Melanie Moen and
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 12, pp 240 –266 (2015)
Volgens internasionale en nasionale statistiek word leesgeletterdheidsvaardighede wêreldwyd as &apos;n probleem beskou. In Suid-Afrika neem dit kritieke afmetings aan waar leerders in die grondslagfase ernstige probleme ten opsigte van lees toon. &apos;n Studie wat in 2002 deur die Wes-Kaapse Onderwysdepartement (2006:1) onderneem is ten opsigte van geletterdheid en syfervaardigheid het getoon dat graad 3-leerders twee tot drie jaar swakker as hulle chronologiese leesouderdom vaar. In 2011 toon die TIMMS- en PIRLS-verslag (Howie, Van Staden, Tshele, Dowse en Zimmerman 2012) dat Suid-Afrika se graad 4- en 5-leerders die 330ste plek op die PIRLS-skaal behaal het en dat dit laer as die internasionale maatstaf van die PIRLS is. Die lae vlakke van leesvaardighede het dus dringend aandag nodig.
Vonnisbespreking : is die Moslemhuwelik nou &apos;n erkende huwelik?
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 12, pp 267 –290 (2015)
Liezel Wildenboer and
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 12, pp 291 –317 (2015)
Daar was geen amptelike hofverslae in die Zuid-Afrikaansche Republiek (ZAR) voor 1877 nie. Hierdie bydrae gee &apos;n rare blik op &apos;n regsdispuut wat uit die vroeë 1870&apos;s dateer. Die feite van die dispuut is afgelei uit verwante argivale bronne, aangesien die oorspronklike hofdokumentasie nie gevind kon word nie. Pretorius het &apos;n eis ingestel teen Dietrich op grond van &apos;n skuldbewys. Dietrich het daarop die uitstaande bedrag in papiergeld betaal. Weens die destydse depresiasie van die papiergeld, het Pretorius egter aangedring op betaling in klinkende munt. Dietrich het appèl aangeteken teen die vereiste betaalmiddel en verskeie regeringsbeamptes by die dispuut betrek. Ten einde die konteks van die dispuut te verstaan, word &apos;n kort beskrywing van die ekonomiese omstandighede van die ZAR gegee met spesifieke klem op die verskeie uitgiftes van papiergeld. Daarna word die feite van die dispuut chronologies uiteengesit en die betrokkenheid van die regeringsamptenare verduidelik. Die bydrae kyk in die besonder na drie knelpunte wat uit die dispuut na vore gekom het, naamlik die onafhanklikheid van die regbank, die destydse regsposisie ten aansien van die betaling van skuld in &apos;n sekere betaalmiddel, en die relevansie van sekere gemeneregbronverwysings waarop die verweerder gesteun het.
Pretorius v Dietrich 1872 : hard cash or paper money?
Ever since establishing its independence, the South African Republic (ZAR) had been plagued by financial difficulties. From 1866 the British pound sterling was accepted as the country&apos;s currency, and due to the lack of its own coinage, between 1865 and 1870 the ZAR issued paper money, initially as a temporary measure - it would later be replaced by coins. The accumulation of debt and repeated issuing of printed money led to the devaluation of this currency and it was no longer readily accepted as payment. It was within this context that the dispute between Pretorius and Dietrich took place. This article focuses on a number of issues that arose from a court action brought against Johann Moritz Dietrich by Willem Francois Pretorius in the Rustenburg Magistrate&apos;s Court in 1871.
Die uitlegsverbreding van die gemeenregtelike vereistes vir locus standi in iudicio in publiekregtelike en eiebelang grondwetlike aksies : &apos;n noodwendige ontwikkeling deur die Suid-Afrikaanse howe : regte
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 12, pp 318 –332 (2015)
Die instelling van &apos;n grondwetlike staatsbestel in Suid-Afrika het verreikende gevolge gehad - onder meer vir die siviele prosesreg - veral met artikel 38 van die Grondwet wat &apos;n gelyste klas persone en "&apos;n vereniging wat in die belang van sy lede optree" in staat stel "om &apos;n bevoegde hof te nader en aan te voer dat daar op &apos;n reg in die handves van regte inbreuk gemaak is of dat so &apos;n inbreukmaking dreig" ten einde só gepaste regshulp te bekom. Tog word weinig aandag daaraan geskenk of gewone Suid-Afrikaanse burgers altyd oor die middele beskik om hul regte ingevolge artikel 38 af te dwing, en - selfs al slaag hul aksies, veral teen &apos;n staatsliggaam - of die vereiste regsverligting ooit sal realiseer.
Verbreking van die psigologiese kontrak tussen werknemer en werkgewer, en gedingsvatbare persoonlikheidskrenking : regte
Annette Snyman and
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 12, pp 333 –361 (2015)
Afgesien van die formele, skriftelike dienskontrak tussen werkgewers en werknemers, bestaan daar ook &apos;n stel ongeskrewe wedersydse verwagtinge tussen hierdie partye: sogenaamde psigologiese kontrak. Een van die hoofkenmerke van dié kontrak is die individu se oortuiging dat die ooreenkoms wedersyds is, dit wil sê dat &apos;n gemeenskaplike verstandhouding albei die partye tot &apos;n bepaalde handelswyse van gee en neem verbind. Die psigologiese kontrak word verbreek deur middel van die werknemer se ervaring dat daar nie aan die verwagtinge voldoen word nie, wat weer tot negatiewe emosionele reaksies aanleiding kan gee. Die verbreking van die psigologiese kontrak kan dus &apos;n negatiewe invloed op die diensverhouding uitoefen, maar meer nog, dit kan &apos;n ernstige uitwerking op die betrokke werknemers se persoonlikheid hê. Die werkgewer se gedrag kan inderdaad gedingsvatbare psigiese letsels (soos stres, depressie en sintuiglike gevoelskrenking), vernedering (eerskending), laster (skending van die goeie naam) en &apos;n skending van privaatheid en identiteit tot gevolg hê. Ten einde gedingsvatbaar te wees, moet die persoonlikheidskrenking aan al die vereistes van die interdik, die actio iniuriarum of die aksie weens pyn en lyding, voldoen. Veral die onregmatigheidsvereiste, wat aan die hand van die boni mores- (regsoortuiging van die gemeenskap-) maatstaf beoordeel moet word, speel hier &apos;n belangrike rol. In hierdie verband is die verbreking van die psigologiese kontrak nie per se deliktueel onregmatig nie, maar kan dit as &apos;n faktor by die onregmatigheidsbeoordeling in ag geneem word. Solatium word as vergoeding ook toegeken vir persoonlikheidskrenking weens &apos;n onbillike arbeidspraktyk wat in beginsel nie verskil van die genoegdoening vir persoonlikheidskrenking ingevolge die iniuria-reg nie. Die vereistes vir hierdie twee skuldoorsake is nietemin nie dieselfde nie.
Vonnisbespreking : korrek beslis binne die raamwerk van wesenlik irrelevante reg
Lourens v Speaker of the National Assembly 2015 1 SA 618 (EqC) : regte
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 12, pp 362 –372 (2015)
Decided correctly within the parameters of essentially irrelevant law
In Lourens v Speaker of the National Assembly 2015 1 SA 618 (EqC) the court held that the practice not to publish all national legislation in all eleven official languages is not constitutionally offensive, more specifically that it does not constitute unfair discrimination incompatible with section 9 of the Constitution and the relevant provisions of the Promotion of Equality and Prevention of Unfair Discrimination Act 4 of 2000. The court accepted in favour of the applicant that the practice not to publish all legislation in all official languages constitutes discrimination on the basis of language, but found the evidence tendered on behalf of the first respondent convincing enough to rebut the presumption of unfairness (of the discrimination) and therefore it is not unconstitutional.
Aantekeninge oor regsaspekte van ouervervreemdingsindroom in Suid-Afrika : regte
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 12, pp 373 –386 (2015)
Vonnisbespreking : statutêre aandeelhouersbeskerming : die geregtelike beoordeling van onderdrukkende en onredelik benadelende direksiebesluite
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 12, pp 387 –397 (2015)