Minister van Finansies en Onderwys
1ste Leier van die Volksraad
Jan Frederik Hendrik (Jannie) Hofmeyr (Kaapstad, 20 Maart 1894 – Pretoria, 3 Desember 1948) was ’n Suid-Afrikaanse geleerde en politikus. Hoewel hy beskou is as te verlig vir sy tyd, was die algemene opvatting dat genl. Jan Smuts hom uitgesoek het om hom op te volg as leier van die Verenigde Party.
Herkoms en kleuterjare[wysig | wysig bron]
Hennie Hofmeyr is in die Groote Kerk gedoop, maar hy ontvang sy godsdienstige onderrig in die Baptistekerk en gevolglik in Engels. Sy moeder het haar tot die Baptiste gewend toe die predikant van die Groote Kerk haar tydens Hennie se vroeë en ernstige siekte nie die praktiese hulp gebied het wat sy verwag het nie. Dit was juis in die Baptistekerk wat sy moeder besef het dat hy buitengewoon begaafd was. Hy was maar net 5 jaar oud toe sy agterkom dat hy vlot Engels kon lees. Hy kon ook Hollands lees toe hy die Groote Kerk met sy ouma besoek het. By die Sondagskool van die Baptistekerk het hy almal beïndruk deur niks wat hy geleer het, te vergeet nie. Eendag het ’n gereelde kerkganger hom na ’n kerkdiens gevra waaroor die dominee gepreek het. Tot sy verbasing het Hennie omtrent die hele preek woord vir woord herhaal. Sy ma het Hennie geleer dat God nie onderkei tussen ryk en arm of wit en swart nie want voor hom was almal gelyk.
Skool en universiteit[wysig | wysig bron]
SACS (1902–1906)[wysig | wysig bron]
Die J.H. Hofmeyr-gedenksaal en -biblioteek is deur oudleerders van SACS by die skool opgerig.
Suid-Afrikaanse Kollege (1907–1911)[wysig | wysig bron]
Oxford (1913–1916)[wysig | wysig bron]
Die fasade van Balliol College aan Broad Street, Oxford.
Akademikus (1916–1924)[wysig | wysig bron]
Hofmeyr en sy skoolvriend T.J. Haarhoff het Two studies in ancient imperialism geskryf (1921).
Administrateur (1924–1929)[wysig | wysig bron]
Lid van die Volksraad en Kabinet (1929–1939)[wysig | wysig bron]
Jan Hofmeyr en sy moeder, Deborah, op die trap van die Parlementsgebou in Kaapstad in 1938, die jaar waarin hy die kiesafdeling Johannesburg-Noord met ’n meerderheid van 3 334 gewen het.
In November 1938 het hy kanselier van die Universiteit van die Witwatersrand geword en in Maart van die volgende jaar het hy by geleentheid van sy inhuldiging een van sy grootste redes gehou, waarin hy die vryheid van meningsuiting, demokrasie en die mens se reg om te ontwikkel, verdedig het. Die grootste konflik in die wêreld was dié tussen demokrasie en eiemagtigheid. In daardie konflik moes elke universiteit wat sy sout werd was, kant kies vir demokrasie. Hy was bewus van die swakhede van demokrasie, maar die grootste vooruitgang van die mensdom het nie van dissipline gekom nie – dit was deur die werking van ’n vrye gees. Die vryheid om te kritiseer was die eerste wesenlike element in demokratiese vryheid. Daar was diegene wat, met die absolute sekerheid van hul eie korrektheid, gekrenk voel omdat iemand ’n ander mening huldig. Wanneer dit gebeur skryf hulle dit nie toe aan intellektuele oortuiging nie, maar pak die skuld op een of ander morele laakbaarheid. Daarom sien mens ook aanvalle op die vryheid van die pers selfs in demokratiese lande. Die tweede groot vryheid was om te ontwikkel. Blanke Suid-Afrikaners sien hulself as voogde van anderskleuriges. Hulle moet nie terug deins op die dag waarop hul beskermlinge groot geword het nie, want dit sou onchristelik wees. Vir die studente het hy ’n finale woord gehad. Hulle moes gereed maak om te veg vir hul vryheid. Die aggressiewe en eksklusiewe Afrikanersentimente waaraan drie maande tevore by die hoeksteenlegging van die Voortrekkermonument uiting gegee is, het hom verontrus, want hy het gevoel dat die Afrikaner – wat gegrief gevoel het oor sy minderwaardige posisie – te sterk gereageer het.[verwysing benodig] As gevolg van sy energieke verset teen die Wet op Asiate (Grond en Handel in Transvaal) van 1939 het Hofmeyr uit die koukus van die Verenigde Party bedank, maar hy het in die Volksraad as ’n onafhanklike ondersteuner van die Verenigde Party gebly. Die naderende oorlog het dit ongeleë gemaak om ’n nuwe party te stig, maar hy is ook beïnvloed deur sy eie bedeesdheid, belemmerde ontwikkeling en huiwerigheid om Smuts teen te gaan.[verwysing benodig]
Op 1 September 1939 het Hitler Poland binnegeval.
Tweede Wêreldoorlog (1939–1945)[wysig | wysig bron]
Smuts Kabinet 1939. Hofmeyr links voor.
Hofmeyr en Smuts tydens die oorlog.
Ná die Wêreldoorlog (1945–1948)[wysig | wysig bron]
Nadraai van 1948-verkiesing[wysig | wysig bron]
Liberale opvattings[wysig | wysig bron]
Skryfwerk en eerbewyse[wysig | wysig bron]
Tom MacDonald: Jan Hofmeyr, Heir to Smuts. A biography. London, Hurst & Blackett, 1943
Alan Paton: Hofmeyr. Oxford, 1964. [Abridged version: South African tragedy. The life and times of Jan Hofmeyr (New York, 1965)]
J.P. Cope: Jan H. Hofmeyr. South Africa. London, 1931. (2nd rev. edition: London, Benn, 1952)
Richard Steyn: Jan Smuts, Unafraid of Greatness, Jonathan Ball Publishers, Johannesburg, 2015, ISBN 978-1-86842-694-2.
Jan Hofmeyr, Visionary Genius, http://www.zar.co.za/hofmeyr.htm
Family pages, Lessons from Jan Hendrik Hofmeyr, by Dr Roos Muller, http://www.blog.wicht.co.za/2011/11/lessons-from-jan-hendrik-hofmeyr.html
Jannie Hofmeyr (kategorie)
↑ Alan Paton, South African Tragedy, The Life and Times of Jan Hofmeyr, verkort deur Dudley C. Lunt, Charles Scribner’s Sons, New York, p. 3
↑ 4,0 4,1 Paton, supra, p. 51
↑ Paton,supra, p. 3 skryf dat hy "quiet and unassuming" was.
↑ Paton, supra, p. 3
↑ 8,0 8,1 8,2 8,3 Paton, supra, p. 4.
↑ Paton, supra, p. 6
↑ 11,0 11,1 11,2 11,3 Paton, supra, p. 7.
↑ Paton, supra, p. 9.
↑ 13,0 13,1 Paton, supra, p. 8.
↑ Paton, supra, p. 10.
↑ 15,0 15,1 Paton, supra, p. 11.
↑ Paton,supra, p.11. Een van die professore het sy ma gevra dat hy langbroek moes dra, maar sy het geweier.
↑ Paton, supra, p. 12.
↑ Paton, supra, p. 15.
↑ 21,0 21,1 Paton, supra, p. 17.
↑ Paton, supra, p. 24.
↑ Paton, supra, p. 19.
↑ Paton, supra, p. 14
↑ Paton, supra, p. 35.
↑ Paton, supra, p. 40.
↑ Paton, supra, p. 31.
↑ Paton, supra, p. 26.
↑ Paton, supra, p. 28.
↑ Paton, supra, p. 33
↑ Paton, supra, pp. 26 et 30
↑ Paton, supra, p. 27
↑ Paton, supra, p. 36.
↑ Paton, supra, p. 38.
↑ Paton, supra, p. 41.
↑ Paton, supra, p. 42.
↑ Paton, supra, p. 43.
↑ Paton, supra, p. 32.
↑ 40,0 40,1 Paton, supra, p. 46.
↑ 41,0 41,1 Paton, supra, p. 48
↑ Paton, supra, p. 49
↑ Paton, supra, p. 54
↑ Paton, supra, p. 56.
↑ Paton, supra, p. 57
↑ Paton, supra, p. 58 et ff.
↑ Paton, supra, p. 61.
↑ Paton, supra, p. 69.
↑ Paton, supra, p. 72.
↑ Paton, supra, p. 74-5.
↑ Paton, supra, p. 80.
↑ 52,0 52,1 Paton, supra, p. 83.
↑ Paton, supra, p. 85.
↑ Paton, supra, p. 86.
↑ Paton, supra, p. 86-8.
↑ Paton, supra, p. 101.
↑ Paton, supra, p. 102.
↑ 58,0 58,1 Paton, supra, p. 106.
↑ Paton, supra, p. 108-9.
↑ Paton, supra, p. 111.
↑ Paton, supra, p. 114
↑ 63,0 63,1 63,2 Paton, supra, p. 117.
↑ Paton, supra, p. 120.
↑ Paton, supra, p. 128-9.
↑ Paton, supra, p. 133. Die skrywer gebruik hierdie woorde vir die titel van sy boek.
↑ Paton, supra, p. 146
↑ Paton, supra, p. 150.
↑ Paton, supra, p. 152.
↑ Paton, supra, p. 154.
↑ Paton, supra, p. 158.
↑ Paton, supra, p. 169.
↑ (en) Steyn, Richard (2015). Jan Smuts, Unafraid of Greatness. Johannesburg: Jonathan Ball Uitgewers. p. 127. ↑ Paton, supra, p. 170.
↑ Paton, supra, p. 171.
↑ Paton, supra, p. 175.
↑ Paton, supra, p. 176
↑ Paton, supra, p. 177.
↑ Paton, supra, p. 178.
↑ Paton, supra, p. 188.
↑ 81,0 81,1 Paton, supra, p. 189.
↑ Paton, supra, p. 195.
↑ Paton, supra, p. 219.
↑ Paton, supra, p. 222.
↑ Paton, supra, p. 222-3.
↑ Paton, supra, p. 229.
↑ Paton, supra, p. 229-30
↑ Paton, supra, p. 230-33
↑ Paton, supra, p. 239
↑ Paton, supra, p. 242.
↑ Paton, supra, p. 249-50
↑ Paton, supra, p. 254.
↑ Paton, supra, 256-7
↑ Paton, supra, p. 261.
↑ Paton, supra, p. 263.
↑ Paton, supra, p. 262-3.
↑ Paton, supra, p. 262.
↑ Paton, supra, p. 266.
↑ Paton, supra, p. 291.
↑ Paton, supra, p. 292.
↑ Paton, supra, p. 296.
↑ Paton, supra, p. 304.
↑ Paton, supra, p. 313.
↑ Paton, supra, p. 322.
↑ Paton, supra, p. 329.
↑ Paton, supra, p. 335.
↑ Paton, supra, p. 336.
↑ Paton, supra, p. 341.
↑ Paton, supra, p. 343.
↑ Paton, supra, p. 359.
↑ Paton, supra, p. 362.
↑ Paton, supra, p. 399.
↑ Paton, supra, p. 404.
↑ Paton, supra, p. 406-410
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Jannie_Hofmeyr&oldid=1519074"	Kategorieë: Artikels met stellings wat verwysings ontbreekSuid-Afrikaanse ministers van finansiesSuid-Afrikaanse ministers van onderwysVerenigde PartyVersteekte kategorie: Pages using ISBN magic links	Navigasie-keuseskerm
EnglishFrançaisItalianoNederlands	Wysig skakels	Die bladsy is laas op 21 Desember 2016 om 18:56 bygewerk.