Die eerste huis wat in Cullinan gebou is, staan vandag nog in sy oorspronklike baadjie in Oaklaan 101. Dié huis, bekend as die McHardy Huismuseum, is in 1903 vir die eerste algemene bestuurder van die Premier Diamantmyn, William McHardy, sy vrou en sewe kinders gebou. In Julie 2012 het ons hulle verhaal vertel.
In die laat 1870’s het skrywer Henry Rider Haggard twee akkers aan die “bokant van Pretoria” gekoop en voorspel dat die grond binnekort baie werd sou wees. Met die tyd van die Britse okkupasie in die Engelse Oorlog het Henry en sy vriend, Arthur Cochrane, daar vir hulle ’n sinkdakhuisie, bestaande uit twee kamers en ’n kombuis, gebou wat hulle spottenderwys ‘The Palatial’ gedoop het.
Dit het later uitgekom dat Henry ’n buite-egtelike babadogtertjie in Kerkstraat se begraafplaas agtergelaat het toe hy uit Pretoria weg is. Sy minnares was ‘n getroude vrou, Johanna Catharina Ford, ’n nooi Lehmkuhl.
Die huis spog met sy oorspronklike sinkplate en ‘Oregon pine’ vloere, plafonne en prentlysies. Die vloere is nog in ’n goeie toestand, maar weens lekkasies het die plafonne plek-plek begin meegee. Die oorspronklike vuurherd het verdwyn.
Die lief en leed van die Barnards wat dié Victoriaanse herehuis gebou het, is uitgegriffel in die plaasbegraafplasie se grafstene. As dié herehuis kon praat, sou hy vertel van die Barnard-seuns wat in die Engelse Oorlog gesneuwel het, een van hulle in die slag van Donkerhoek, en van dié wat in die 1914 rebellie dood is. Hy sou vertel van die Groot Griep wat die familie so genadeloos getref het, van die Terblanche en Van der Merwes waarmee hulle getrou het, en van die Besters wat die plaas later vir dekades besit het.
Die huis staan op Waterlake Farm, ‘n ontwikkeling van 300 ha groot met reekse dammetjies en ’n dam van 20 ha wat Theuns Bester van 1983 tot 1985 gebou het. Theuns het die plaas in die middel sestigerjare by ’n Dr Wynn gekoop. Teen daardie tyd het die Victoriaanse plaasopstal reeds leeg gestaan en is dit die spookhuis genoem.
Toe die Bester-broers in 1993 bankrot gespeel het, is die plaas op ’n veiling aan Sinovich Investments verkoop. Dié groep het die plaas verskeie kere verkoop, maar die koop het telkens deur die mat geval tot ’n Amerikaner, Eugene Delaney Jackson, wat sy Afrika-wortels kom opdiep het, die plaas in 1997 gekoop het. Hy het die plaas tot 2005 besit toe die ontwikkelaars van Waterlake Farm die plaas bekom het.
Haar boodskap aan mense wat vuurwerke afskiet is: “Raak ontslae van hierdie gevaarlike gemors. Dit sal nie net goed wees vir die diere en die omgewing nie, maar ook vir jou eie gesondheid.”
Hy is veral gekant teen die geraas wat klappers veroorsaak en hy sien geen nut of rede vir die gebruik van sogenaamde bomklappers nie. Dit het ‘n baie negatiewe uitwerking op diere in die gebied waar mense dit gebruik, sê Dawie. Hy het geen probleem met vuurwerke wat nie raas nie, solank mense dit verantwoordelik gebruik.
Johan Burke sê sy mening sal nie regtig publiseerbaar wees tensy hy selfsensorskap toepas nie. Hy voel so sterk gekant teen vuurwerke dat hy hoop “die gespuis wat die goed verkoop of afskiet moet gevang word en aan hulle tone opgehang word”.