Die taamlik drastiese veranderinge aan die voorbladuitleg is binne 'n breër konteks noemenswaardig, aangesien die suksesse van die Daily Sun en Son (eers weekliks en toe ook op daaglikse basis) die perslandskap van Suid-Afrika die afgelope dekade merkbaar verander het (Smith 2012:1-3; Wasserman 2010:1, 24, 27).
Die veranderinge wat hier veral aandag kry, is dié wat sedert 2007 op die Herald se voorblad afspeel. Hoewel volbladfoto's sedert September 2007 gebruik is, word die voorblaaie sedert begin 2007 ondersoek omdat dit 'n aanloop verskaf tot die latere veranderinge. Wat die Herald betref, strek die studie primêr tot en met die einde van Junie 2010, terwyl gemeenskapskoerante wat ook later in 2010 verskyn het, ondersoek is ten einde die laaste van die navorsingsvrae te beantwoord.
Die Herald se tipografie (insluitend die gebruik van foto's) word beskryf en ontleed ten opsigte van grootte, prominensie en styl, terwyl die nuusagenda ondersoek word deur die aard en prominensie van berigte en foto's te beskryf en te ontleed. Daar word dus ondersoek ingestel na die wyse waarop die Herald se redaksie die belangrikste voorbladelemente in die jongste jare aangepas het om 'n groter leserskorps te probeer lok.
Wat die empiriese ondersoek betref, word in die besonder gefokus op die Herald-voorbladstyl van 2010: een wat meer aan 'n sensasionele poniekoerant of tabloid herinner as aan 'n tradisionele gemeenskapskoerant wat aanstoot liefs sou vermy het ten einde aanvaarbaar te wees vir die grootste aantal lesers (Lauterer 2006:332,333; Bradley 1997:30,32). In die lig hiervan word ook gelet op die voorbladtipografie en -nuusagendas van die koerante wat hulle vir 2010 se Sanlam/MDDAtoekennings vir die Plaaslike Media ingeskryf het. Daardeur word gepoog om vas te stel of die neiging tot 'n meer populistiese joernalistiek met sterk sensasionele trekke wydverspreid voorkom.
Uiteraard verg dit 'n waarde-oordeel. Wanneer die woord sensasioneel so gebruik word, sluit dit nie die prominente dekking van gebeure in soos die uitslag van 'n nasionale verkiesing, die dood van 'n land se president of die val van 'n reuse-vliegtuig nie. Hierdie gebeure sal bo-aan die "intensiteitsdimensie"-skaal geplaas word, sodat dagblaaie byna outomaties daaraan groot prominensie sou gee indien dit daardie land se verkiesing, president of vliegtuig was (De Beer 1982:4-6). In uiterste gevalle, soos byvoorbeeld die 9/11-aanvalle op die World Trade Centre in New York, kan dit egter gebeur dat dié nuus internasionaal alle plaaslike nuus oorskadu.
Buiten vir die Herald-redaksie se insig dat vernuwing noodsaaklik is, was bestuursdruk ook 'n moontlike rede vir die veranderinge wat by die Herald plaasgevind het, maar die redakteur ontken dit:
Wanneer 'n koerant soos die Herald 'n taamlik opvallende stylverandering maak, is dit raadsaam om dit te kontekstualiseer en te let op die aanloop. Daarom word hier ondersoek gedoen na die maande wat die groot stylverandering in September 2007 voorafgegaan het.
Die uitgawe van 28.9.2007 verteenwoordig 'n wesenlike verandering, aangesien die Herald vanaf daardie datum (tot einde 2009) byna sonder uitsondering op die voorblad 'n volbladfoto met 'n sterk opskrif publiseer, maar geen teks nie. Die voorblad word sodoende as 'n plakkaat gebruik wat die koerant adverteer - 'n erkende gebruik by poniekoerante (Moen 1989:105). "Prikkels" word tipies op so 'n voorblad gebruik om lesers na binne te lok. Afhangende van die agtergrondkleur op die foto's is wit, rooi of swart opskrifletters gebruik, wat die dramatiese impak van die opskrifte versterk het.
Enkele goeienuusvoorblaaie wissel die slegte nuus soms af: Beijing toe! (oor die atleet Sunet Viljoen wat wel Olimpiese Spele toe gaan, 8.8.2008); Dapper stapper (oor 'n man wat die land plat stap vir liefdadigheid, 15.8.2008); Eloff spring terreur vry (oor die Noordwes-Universiteit se visekanselier wat 'n terreuraanval in Mumbai, Indië, vrygespring het, 5.12.2008); Potch se trots (oor die Straatligkinders, 'n Potchefstroomse rockgroep, 20.3.2009); en 'Ek leef weer' (een van 'n aantal berigte waar berig is oor ongelukslagoffers met wie dit beter gaan, 19.6.2009).
Dit lyk of lesers self soms dink goeie nuus is nie nuus nie. Ons is baie afhanklik van lesers om goeie nuus vir ons deur te gee. Hardenuus kry ons by die polisie en ander nooddienste. Ons moet letterlik soek en vra vir goeie nuus.
Hierdie aanbieding illustreer die sterk menslike dimensie van die Herald uitstekend. Die emosionele word gebalanseer deur die moed van die vrou en die goeie nuus, naamlik dat sy wel gehelp is: 'n slegtenuusberig word sodoende omskep in 'n goeienuusberig.
Ander foto's trek die aandag vanweë die fotograaf (meestal Herman Eloff) se vernuf, die voorbladsubredakteur se deurdagte gebruik daarvan en veral die geheelindruk van die foto saam met die opskrif. So word 'n taamlik prosaïese foto van 'n misdaadtoneel binne 'n winkelsentrum 'n sterk komponent van die voorblad omdat die opskrif in rooi letters (Skote klap) versterk word deur die sperlint (met die woorde "SA Police Service" daarop) wat onderaan die foto behou is, al was die woorde uit fokus (4.7.2008). Die gebruik by die Herald dat die verslaggewer/fotograaf die uitleg met die bladsubredakteur bespreek, het wesenlik bygedra tot die goeie gebruik van die foto's en gepaardgaande opskrifte, meen Stander (2010a). Dit klop met Garcia (1993:21-26) se sogenaamde WED-benadering, wat behels dat skryf, redigering en ontwerp op 'n geïntegreerde wyse uitgevoer word.
In sommige gevalle het die koerant op die randjie beweeg van wat aanvaarbaar sal wees vir sy sensitiewer lesers, soos met 'n foto van 'n lyk wat uit 'n kanaal verwyder word. Die opskrif Gru-vonds in kanaal se geldigheid is bevestig deurdat die lyk se hande duidelik sigbaar is (23.5.2008). 'n Soortgelyke foto is dié van 'n familielid wat onder 'n bedekking na die lyk van 'n vrou loer (Fratsdood, 26.9.2008). Hierdie soort voorblaaie het negatiewe reaksie ontlok. Volgens Stander (2010a) het lesers se besware teen "harde foto's" meestal daaroor gegaan dat hulle nie graag wil hê hulle kinders moet dit sien nie en dat die Herald moet onthou dat hy 'n "gesinskoerant" is: "Ons moes daarvan kennis neem!"
In ander gevalle is gewoon van 'n baie groot gesigfoto gebruik gemaak wat die menslike dimensie beklemtoon het, byvoorbeeld dié van 'n vrou wat vermoedelik weens 'n gaslek gesterf het (Ma sterf gasdood, 20.6.2008), en dié van 'n glimlaggende polisievrou in uniform wat klaarblyklik deur haar man vermoor is (19.9.2008).
Soms het die koerant nie oor 'n sterk genoeg nuusfoto beskik om te gebruik nie, wat aanleiding gee tot ligte misleiding. 'n Dramatiese foto van aspirantbrandweermanne wat 'n onskadelike brand blus (as deel van hul opleiding) is by geleentheid groot op die voorblad gebruik (13.6.2008). Die koerantkoper sou waarskynlik gedink het die dramatiese foto is van 'n werklike brand.
Nog 'n opmerklike stylverandering het met die uitgawe van 30 Oktober 2009 in werking getree. Die volbladfoto's wat tot in daardie stadium op die voorblad gebruik is, het plek gemaak vir verskeie sterk opskrifte en 'n kleiner foto. Oor waarom daar weggedoen is met die sirkulasiegewys suksesvolle grootfotovoorblaaie, sê Stander (2010a):
Die nuwe idees het voortgespruit uit klagtes toe ons die foto's op die voorblad baie groot gebruik het - natuurlik nie as dit "sagte" foto's was nie, maar veral die ongeluksfoto's is partykeer maar erg. Ons moes toe soek vir 'n oplossing om steeds die hardenuusfoto's op die voorblad te gebruik, maar dit effe te versag deur kleiner te gaan. Die ekstra ruimte wat ons só op die voorblad bekom het, het plek gegee vir óf nog 'n foto óf teasers.
Stander sê hy het voorstelle van die bladopmakers gevra en daar het baie goeie idees na vore gekom - "vandaar die huidige resep". Hy voeg nog 'n praktiese rede by waarom afgesien is van die grootfotovoorblaaie, naamlik dat die druk om elke week 'n gehalte-foto te neem wat bruikbaar was, op die (klein) redaksie baie groot was (Stander 2010a).
Daarom is in die plek van die groot foto's opvallende wit-op-swart opskrifte vir die hoofberigte gebruik. Lesers is nou gelok om die koerant te koop met 'n groep opskrifte soos Vuiste klap oor rusie; Seun (14) verkrag in Trimpark; Op die toneel met Dana; Civil claims against car dealers (almal 27.11.2009), en Student ry hom dood teen muur; Boer oorleef aanval; Kapers doen hul voor as polisie; Klagte oor swak diens by hospitaal (almal 23.4 2010). In sommige gevalle leen die veelvoudige opskrifstyl hom daartoe om 'n sterk slegtenuusopskrif met 'n goeienuusopskrif te paar, soos Man gooi hond se oog uit en Nuwe hoop vir Hoëveldpark (19.2.2010).
Opskrifte wat sosiale afkeer verwoord, soos Vuil hof walg (5.2.2010), kan gelees word in die lig van die mening dat die sensasiepers juis dominante waardes ondersteun deur die verbreking daarvan aan die groot klok te hang (vergelyk Grabe, Zhou & Barnett, soos aangehaal deur Wasserman 2010:35). Die meer subjektiewe aard van joernalistiek wat na die sensasiestyl oorhel, kan hier bespeur word: die woord walg word sonder aanhalingstekens gebruik en verteenwoordig daarom eintlik 'n waarde-oordeel deur die koerant self.
Plaaslike politiek is selde op die voorblad, maar wanneer die polisie by 'n stadsraadsvergadering moet ingeryp, haal dit wel die voorblad (22.1.2010). Oor politiek op die voorblad, sê die redakteur:
Die nuusagenda van die Herald blyk dus baie dieselfde te wees as die voorafgaande twee jaar of langer, maar nou hoef die redaksie nie net een sterk berig en/of foto vir die voorblad te kies nie. Die verskeidenheid tref dan ook inderdaad 'n groter leserspubliek: die sirkulasie het sedert die gebruik van multi-opskrifvoorblaaie toegeneem van rondom 8 500 tot 9 000 plus (Stander 2010b). Stander het geen twyfel dat die voorbladontwerp " 'n baie groot (belangrikste) rol die afgelope tyd gespeel het" in die sirkulasiegroei nie. Hy meen nie dat hulle lesers verloor as gevolg van die nuwe voorbladstyl nie: "Inteendeel - ons kry nogal komplimente uit verrassende oorde" (Stander 2010a).
Oor die gebrek aan 'n algehele herontwerp van die binneblaaie, sê Stander dit is nie uitgesluit vir die toekoms nie. Die redakteur sal egter dan moet besluit watter berigte uitgelaat moet word om plek te maak vir groter visuele elemente; of die meer prosaïese gemeenskapskoeranteberigte die gewig van sterk opskrifte sal kan dra; en of die berigte in 'n meer populistiese, selfs sensasionele, styl geskryf sal moet word om die visuele styl te regverdig. Daarmee saam kom die vraag of joernaliste daarvoor opgelei is. In die laaste instansie is daar ook die moontlikheid dat lesers wat dalk die sensasionele voorblaaie verduur ter wille van die meer sobere binneblaaie, afgeskrik sal word deur die navolg van 'n meer konsekwente sensasionele styl. 'n Antwoord daarop sou kon wees om wel meer populisties te raak (derhalwe die gebruik van al die bogenoemde stylelemente wat die lees van 'n koerant makliker en meer prikkelend maak) sonder om in 'n blatant sensasionele joernalistiek te verval of net 'n twyfelagtige klem op die bisarre en skokkende te plaas, ten koste van dit wat lesers tradisioneel in 'n gemeenskapskoerant verwag.
Op 'n makrovlak is Wasserman (2010:47) se waarneming oor die groei in die sensasiepers belangwekkend. Hy skryf: