Net ‘skimpe’, daarom kan Gordhan nie optreePravin Gordhan, minister van openbare ondernemings, het teruggekap na André de Ruyter se bewerings. (Foto: GCIS/Twitter) Pravin Gordhan, minister van openbare ondernemings, was inderdaad die minister met wie uittredende Eskom-hoof André de Ruyter vroeër vergader het en onder wie se aandag hy bewerings van hoëvlakpolitici se betrokkenheid by korrupsie binne Eskom, gebring het. “Ja, hy het oor sekere mense gemaak, maar dit is presies wat dit was: skimpe,” het Gordhan in ŉ onderhoud met Newzroom Africa se Govan Whittles gesê. “Ons het al korrupsie en die betrokkenheid van verskeie mense in een of ander vorm daarby bespreek, maar nie noodwendig name genoem nie. “Ons kan nie staatmaak op gerugte, agterdog of selfs wat ŉ sekere publikasie intelligensie noem nie. Daar is ŉ verskil tussen dít en bewyse. As mnr. De Ruyter bewyse het, moet hy die inisiatief neem en doen wat wetlik van hom vereis word – en dit is om die bewyse aan wetstoepassingsowerhede te gee. “Moenie van my verwag om op grond van een of ander verstandhouding of moontlike agterdog oor sekere mense nou te kom sê wie dit is nie. Ek wil nie van naamskending of so iets aangekla word nie. Ek het nie bewyse nie. Ek het die bewering.” Gordhan het gereageer ná De Ruyter se opspraakwekkende bewerings in ŉ TV-onderhoud met eNCA waar hy gesinspeel het dat sommige ANC-lede nou by die plundering van Eskom betrokke is. Luidens berigte word twee kabinetslede glo nou hiermee verbind. Die afgelope paar dae het selfs meer inligting oor vier misdaadkartelle in Mpumalanga wat glo verantwoordelik is vir grootskaalse korrupsie by Eskom se kragsentrales in die provinsie, aan die lig gekom. ŉ Sogenaamde “gebiedsheerser”, met die hulp van ŉ gevreesde moordbende en selfs ŉ hooggeplaaste polisielid, verseker glo die beskerming van die kartellede, het Daily Maverick berig. De Ruyter het in sy onderhoud ook na sindikate binne Eskom verwys. Weet Gordhan van dié vier spesifieke kartelle? “Nee. Ek is bewus van die feit dat daar korrupsie is. Ons is almal daarvan bewus; die hele land,” sê Gordhan. Hy het verwys na onder meer korruptering van instellings soos Eskom, Transnet, die inkomstediens en selfs wetstoepassingsagentskappe tydens die staatskapingstyd en sê dié kwessies is by die Zondo-kommissie hanteer. Volgens die minister is meer as ŉ duisend dossiere – teen dié tyd dalk selfs al meer – al by die polisie aangelê en “moet dit alles ondersoek word”. Verskeie inhegtenisnemings is ook al gedoen en minstens drie steenkoolwerwe, waar goeie gehalte steenkool met swakker steenkool omgeruil of selfs met klippe gemeng word om skade aan te rig, is al gesluit. ‘Beweerde’ vergiftiging André de Ruyter. (Argieffoto: Eskom) In antwoord op ŉ vraag oor waarom hy na De Ruyter se “sogenaamde” vergiftiging verwys, sê Gordhan hy het nog nie die toksikologie-verslae onder oë gehad nie hy dink “die raad het ook nie”. “Ek moet dit op rekord plaas dat ek, nadat ek van die sianiedvergiftiging bewus geword het, saam met ŉ kollega die moeite gedoen het om [De Ruyter] en sy familie te besoek wat in daardie stadium sowat twee uur vanaf Kaapstad in die Wes-Kaap was. Dit was ŉ uitdrukking van solidariteit weens die aanslag op sy lewe.” De Ruyter het verlede jaar, om en by die tyd van sy bedanking, sianiedvergiftiging opgedoen nadat ŉ konkoksie daarvan glo in sy oggendkoffie ingeroer is. Hy het vroeër gesê daar was nog weinig vordering met die polisie se ondersoek na die poging tot moord op hom en dat die twee polisiebeamptes wat sy verklaring afgeneem het, sianiedvergiftiging met sinus verwar het. Gordhan ontken ook dat hy en De Ruyter ŉ uitval gehad het. “Ek het so onlangs as verlede week met hom gepraat, voor sy TV-onderhoud waartydens hy ideologiese uitsprake en allerhande soort aanvalle op sekere mense gedoen het.” Hoekom dink hy het De Ruyter die bewerings op TV gemaak? “Ek weet nie. Hy is duidelik omgekrap en kwaad oor iets,” het Gordhan gesê. Volgens die minister was dit De Ruyter se werk om op die verbetering van die bestaande Eskom-aanleg se prestasie te fokus, om die billike oorgang na hernieubare energie en die ontbondeling van Eskom te hanteer. Wanneer Suid-Afrikaners egter “gil en skreeu, en verstaanbaar kwaad is oor beurtkrag”, moet die uitvoerende hoof van Eskom iets daaromtrent doen. Gordhan ‘bevestig’ De Ruyter se bewerings Herman Mashaba, president van ActionSA, sê Gordhan se opmerkings stem ooreen met die bewerings wat De Ruyter gemaak het. “Dit wys voorts dat min. Gordhan sy eweknieë teen bewerings van korrupsie sal beskerm en eerder die skuld op fluitjieblasers soos De Ruyter pak.” Mashaba sê ook dit is goed bekend dat fluitjieblasers se klagte by die polisie “nêrens heengaan nie” en dat dié mense eerder self geteiken word. “Dit is ook algemeen bekend dat De Ruyter en Eskom verskeie voorvalle aangemeld het waarvan die ondersoeke steeds nie afgehandel is nie.” Dit bevestig ook ActionSA se mening dat die ANC ŉ “misdaadsindikaat is wat bestaan om sy eie lede te verryk”. “Dit organisasie sal alles in sy vermoë doen om sy eie lede te beskerm, eerder as om ernstige bewerings van korrupsie, soos ons met Phala Phala gesien het, te ondersoek,” sê Mashaba.