KU VULAVULA Mudyondzi u kota ku vulavula hi vutitshembi na hi ndlela leyi pfunaka eku vulavuleni eka tindhawu to hambana-hambana. Hi swi tiva hi loko mudyondzi a: Hlamula swivutiso hi ku kongoma (xik. Vito ra wena u mani U na malembe mangani)? Dyondzo ya tinyeleti (kusukela eka Xigriki: αστρονομία ) i sayensi leyi lavisisaka hi ta tinyeleti ta tilo na swilo leswinge matilweni. Yi tirhisa Tinhlayo, Ntivo-Ntumbuluko na Ntivo-Mirhi leswaku yi hlamusela xihlovo xa tinyeleti leti na na matumbuluxelo ya kona. 4. Unga hleketa leswaku a vo fanela ku hlamba va ambala hi ku hantlisa vat a nkhubyeni, kambe a swi vanga tano, un’wana ni un’wana a veke xivangelo. Ku fikile movha wa "Jeep" wa vahloti laha a ku ri ni Vantima vambirhi ni Valungu vambirhi va ri ni swibamu. Va hatle va tsema tintambhu ni ku susa lapi leri a va ri gandlile enon'wini. Hambileswi se hi hundzeke nhlayo leyi a yi pakanisiwile ya maphorisa ya 152 000 lama thoriwaka eka Vukorhokeri bya Maphorisa ya Afrika Dzonga, na hambileswi hi koteke ku antswisa nongonoko wa vuleteri, hi amukela mhaka ya leswaku nkhumbo wa leswi a wu si ringanela ku va vanhu hinkwavo va titwa va sirhelelekile no hlayiseka. Hambileswi hi koteke ku hunguta tindhawu ta vugevenga, mpimo wo hunguteka hi lembe hi mayelana na swiyimo swo tanihi vukhamba, ku hlasela na vudlayi wa ha ri ehansi ka 7-10% leyi hi yi pakaniseke. Na swona ku xanisiwa ka vavasati na vana ka ha ya emahlweni hi ndlela yo kala yi nga amukeleki.