Print View: Seeboontjie – reisiger van die oseaan Vic Viviers
Seeboontjie – reisiger van die oseaan
Ek glo daar is min mense wat nie daarvan hou om op die strand te stap nie.
Sommige mense hou van die sand se lekker gevoel onder jou kaalvoete, vernaamlik die sensasie as die water daaroor spoel en jou tone wegraak onder die sand en skuim. Ander hou weer daarvan om op die rotse te loop, selfs kaalvoet. Party mense raak skoon liries en skryf gedigte hieroor.
Dan is daar ook die groep waaronder ek val – die strandlopers – wat die hoogwater se uitskot op die strand fynkam vir interessante goeters – skulpies, stukkies tou, spoelklippies, spoelglas, dryfhout, seeboontjies, ensovoorts.
Goed, sê jy, jy ken van skulpies en klippies, maar seeboontjies?
Wat daarvan as ek jou sê dat seeboontjies 'n gesogte item in enige skulpversamelaar se versameling is?
So, sal jy 'n seeboontjie uitken as jy een sien?
Seeboontjies is groot sterk boontjiesade wat op groot dele van die wêreld se strande uitspoel. Meeste hiervan ontstaan in die tropiese reënwoude, waar hierdie rankplante langs riviere as 'n klimop in die bome groei. Met reuse peule, wat tot twee meter lank kan word, laat dit mens onwillekeurig aan die verhaal van ‘Jannie en die Boontjierank’ dink. Die ryp peule val af en sommige beland in die rivier, waar dit later in stukke opbreek en dan seewaarts spoel.
So vat 'n enkele boontjie die pad op 'n reis van duisende kilometers met seestrome oor die oseaan tot waar dit op ‘n strand uitspoel.
Dit is meestal die [bruin] boontjies [Entada rheedii – Snuffbox] wat op Suid-Afrikaanse strande uitspoel. Ander wêrelddele het soortgelyke boontjies. 'n Baie mooi blougrys boontjie is die [Caesalpinia bonduc – Nickernut] wat van die Karibiese eilande af kom – dit word ook 'n seepêrel genoem.
Die boontjiesade is baie hard en is gesog onder skulpversamelaars, wat dit mooi blink poleer. Dit is ook gewild vir die maak van juweliersware, vernaamlik hangertjies en halssnoere. Vroeër jare is die [Snuffbox] boontjie middeldeur gesaag en die binnekant skoongemaak. Dis dan in 'n ornamentele snuifdosie [vandaar die bynaam] of fotohouer verander.
Ek was nou die dag besonder gelukkig om beide van hierdie boontjies sommer naby mekaar op te tel. Ek het die bruine skoongemaak – want dis gewoonlik vol kalk – maar het dit nie gepoleer nie. Die seepêrel was steeds mooi blink. [Sien foto]
Hoe wonderlik om te dink dat hierdie reisigers van die oseaan oor duisende kilometers op die water dryf tot daar waar die strandloper se oog dit optel ...
So, volgende keer as jy op die strand loop, hou die oge oop!
Vic Viviers 24 Januarie 2015
My optelgoed op die strand by Kleinkrantz, naby Wildernis:
Entada rheedii – Snuffbox [Groot bruin]
Caesalpinia bonduc – Nickernut [Blougrys]
Identifikasiekaart met foto’s en beskrywings [uit die bronne hieronder].
Die Internet in die algemeen