Jou kleuter se taalontwikkeling: skermtyd vs persoonlike interaksie - Jou Gesin | Solidariteit WêreldJou Gesin | Solidariteit Wêreld
Tuis › Artikels › Jou kleuter se taalontwikkeling: skermtyd vs persoonlike interaksie
Jou kleuter se taalontwikkeling: skermtyd vs persoonlike interaksie
Taalontwikkeling is ’n belangrike en noodsaaklike mylpaal in elke kind se lewe. Maar weet jy wat die beste manier is om hulle taalvaardighede optimaal te ontwikkel? Baie ouers dink dat skermtyd die ideale manier is vir kinders om taal aan te leer en hulle terselfdertyd besig te hou.
Wat is skermtyd? Dis die hoeveelheid tyd wat jou kind voor ’n televisie, rekenaar, videospeletjie of DVD, of met ’n slimfoon of tablet in die hand deurbring. Verskeie studies het bevind dat te veel skermtyd taalontwikkeling negatief beïnvloed. Kinders leer veel later eers praat en behoorlik kommunikeer en ondervind gedurende hul skoolloopbaan ook taalprobleme, aandagspanprobleme, korttermyngeheueprobleme en leesprobleme.
Jy mag dalk sê: “Maar skermtyd is tog so ’n gerieflike manier om die kleingoed besig te hou. Dit troos hom wanneer hy ongelukkig is, vul ledige ure wanneer hy verveeld is en maak hom rustig wanneer hy hiperaktief is. En watter nadele kan dit hê as hy na programme in sy moedertaal kyk, of opvoedkundige speletjies speel?”
Kinders leer die beste om te praat en te kommunikeer deur interaksie met ander mense. Elke minuut voor die skerm is tyd wat hy op ’n sinvolle manier met ’n volwassene kon interreageer. Dis moontlik om aan die hand van ’n TV-program, ’n speletjie, of ’n video-lessie te leer tel en voorwerpe te benoem; sy woordeskat kan uitbrei of hy kan selfs leer lees. Maar hy leer steeds nie om met ander persone te interreageer nie.
Hoeveel is te veel? Die Amerikaanse Akademie vir Pediatrie ontmoedig skermtyd tot en met die ouderdom van twee jaar. In plaas daarvan word interaktiewe spel aangemoedig. Hul aanbeveling vir kinders tussen twee en vyf jaar is niks meer as een uur skermtyd per dag nie. Hul gee ook die volgende riglyne in hierdie verband:
Kies programme van ’n hoë opvoedkundige gehalte.
Kyk saam met jou kind en gebruik dit as ’n geleentheid om kommunikasie aan te moedig. Bring byvoorbeeld dit wat jul op die skerm sien in verband met alledaagse ervarings.
Beperk skermtyd tot een vertrek – verkieslik nie in die slaapkamer nie en ook weg van die etenstafel.
Moenie toelaat dat skermtyd inbreuk maak op slaaptyd, fisieke aktiwiteite en ander dinge wat noodsaaklik is vir sy algehele welstand nie.
Die aanleer van taalvaardighede deur persoonlike interaksie is wanneer jy tyd saam met hom bestee, waartydens hy op ’n formele en informele manier taal aanleer en hoe om sinvol te kommunikeer.
Die doelwit is om skermtyd te vervang met gehaltetyd saam met jou of ’n ander volwassene.
Gesels in volsinne met jou kind oor elke ding wat julle sien of doen. Vra vrae en moedig hom aan om in volsinne te reageer in plaas van net een-woord-antwoorde gee.
Kyk hom in die oë wanneer jy met hom praat en praat duidelik.
Skakel alle agtergrondgeluide soos die televisie of radio uit.
Herhaal woorde en frases op ’n speelse manier. Dit bied baie geleenthede aan hom om te hoor, te verstaan en na te boots.
Begin met ’n sin en laat jou kind dit voltooi.
Maak doelbewuste foute (nie taalfoute nie) en wag om te sien of hy jou korrigeer (bv. “Ek eet met ’n vurk” terwyl jy ’n lepel in jou hand vashou).
Sing saam liedjies en sê rympies.
Wanneer julle ry of stap, gesels oor dit wat julle sien.
Lees, lees, lees. Begin met kartonboekies met prentjies en sê wat dit is. Moedig hom aan om die woorde na te sê. Lees stories vir ouer kinders.
Volg leidrade op. As hy belangstelling in ’n spesifieke prentjie soos ’n motor toon, praat oor al die dele van die motor, die kleur daarvan, die geluide wat dit maak.
Speel bord- en enige ander speletjies wat kommunikasie aanmoedig.
Maak ’n video-opname van dit wat hy sê of sing en laat hom daarna luister.
Moet nóóit lag vir die manier waarop hy iets sê of hom daaroor kritiseer nie. Help hom net reg deur die woord/sin te herhaal, met die korrekte uitspraak.
Moedig hom aan met komplimente en ’n positiewe reaksie op elke nuwe woord, korrekte uitspraak en volsin wat hy sê.
Maak ‘wagkaartjies’ met oefeninge daarop vir wanneer jul saam iewers moet wag en jy hom moet besig hou. Vir ouderdomspesifieke voorbeelde, raadpleeg:
Speech and Language Kids. https://www.speechandlanguagekids.com/screen-time-and-language-development/
Speech and Language Kids. .https://www.speechandlanguagekids.com/waiting-cards/
The Hanen Centre. http://www.hanen.org/helpful-info/articles/ipad-equals-dont-talk.aspx