PressReader - Beeld: 2016-05-28 - Bou­plan kan nag­mer­rie word
Bou­plan kan nag­mer­rie word
Beeld - 2016-05-28 - Huisgids - Li­net­te Re­tief
’NOn­wet­ti­ge aan­bou­ing aan ’n ei­en­dom kan die huis­ko­per duur te staan kom, sê C­har­les Haigh, ma­ke­laar/ei­e­naar van RE/MAX E­li­te.
Hy wys daar­op dat die mees­te pro­ble­me ver­my kan word deur om­sig­tig­heid van die ei­en­doms­a­gent, die ver­ko­per en die ko­per.
Haigh waar­sku voor­ne­men­de ko­pers om op die uit­kyk te wees vir aan­bou­ings, ver­bou­ings of toe­voe­gings tot wo­nings en dat hul­le moet aan­dring op ’n af­skrif van die bou­plan­ne van die ei­en­dom.
“’n Goed­ge­keur­de plan sal wys hoe oud die huis is, e­ni­ge moont­li­ke pro­ble­me met bou­ly­ne en of die ver­an­de­rin­ge deur die plaas­li­ke o­wer­heid goed­ge­keur is,” sê Haigh.
“Eien­dom­sko­pers moet daar­op be­dag wees dat plaas­li­ke o­wer­he­de reg­stap­pe sal neem teen die ge­re­gis­treer­de ei­e­naar van die ei­en­dom ten ty­de van die uit­rei­king van die na­ko­mings­ken­nis­ge­wing.”
Ver­suim om aan die ver­eis­tes te vol­doen, kan tot swaar boe­tes lei. Daar is eg­ter ma­nie­re waar­op ko­pers hul­self kan be­skerm.
“Ko­pers kan ’n af­skrif van die goed­ge­keur­de bou­plan­ne as ’n ver­koop­voor­waar­de aan­vra. Dit be­te­ken dat oor­drag nie sal plaas­vind in­dien die plan­ne nie oor­han­dig word nie.
“A­gen­te kan ook meer pro­ak­tief wees en ’n ver­soek vir bou­plan­ne in­sluit wan­neer hul­le die man­daat vir die ei­en­dom aan­vaar. In­dien die ei­e­naar nie ’n af­skrif van die bou­plan­ne het nie, is ’n mag­ti­gings­brief aan die mu­ni­si­pa­li­teit wat die a­gent mag­tig om na­mens die ei­e­naar ’n af­skrif van die plan­ne te be­kom, aan­vaar­baar. Die ge­rin­ge kos­te vir die ver­kry­ging van die af­skrif kan op die duur baie on­ge­luk­kig­heid ver­my.”
Vol­gens Haigh geld die­self­de ba­sie­se re­ëls vir nu­we hui­se. Die plaas­li­ke bou­in­spek­teur sal die be­gin en vol­tooi­ing van die huis goed­keur deur ver­skeie na­ko­ming­ser­ti­fi­ka­te uit te reik, wat be­te­ken ko­pers sal in hier­die op­sig be­skerm wees. “Daar sal by- voor­beeld geen na­ko­ming­ser­ti­fi­kaat vir e­lek­tri­si­teit be­trok­ke wees nie, maar daar sal ’n vol­tooi­ing- en ’n ok­ku­pa­sie­ser­ti­fi­kaat wees. Die raad sal slegs ’n ok­ku­pa­sie­ser­ti­fi­kaat goed­keur wan­neer al die an­der ser­ti­fi­ka­te vir die ei­en­dom uit­ge­reik is.
“Met an­der woor­de, die e­lek­tri­si­teit, wa­ter-, ri­ool- en al­le an­der diens­te sal ge­kop­pel en in wer­ken­de toe­stand wees.”
Hy sê in ge­val­le waar daar aan die huis aan­ge­bou word, is dit be­lang­rik om se­ker te maak dat die bou­er by die Na­ti­o­nal Ho­me­buil­ders Re­gis­tra­ti­on Coun­cil (NHBRC) ge­re­gis­treer is voor­dat die kon­struk­sie be­gin. Die NHBRC is ’n ver­brui­kers­lig­gaam wat ko­pers van nu­we hui­se teen ge­we­ten­lo­se bou­ers be­skerm. Voor­sie­ning moet ge­maak word vir ’n ver­plig­te hef­fing van 1.3% op die kos­te van die bou­kon­trak wat aan die NHBRC be­taal moet word.
Haigh raai voor­ne­men­de ko­pers ten sterk­ste aan om te ver­se­ker dat al­les op skrif ge­stel word. Hul­le kan ook af­skrif­te van al die ser­ti­fi­ka­te aan­vra, as­ook ’n af­skrif van die goed­ge­keur­de plan­ne en die in­skry­wing­ser­ti­fi­kaat. Laas­ge­noem­de be­vat die NHBRC se stan­daard bou­waar­borg wat die ko­per vir vyf jaar be­skerm wat be­tref die in­te­gri­teit van die struk­tuur en slor­di­ge vak­man­skap.
“In­dien ’n huis­ei­e­naar ’n ken­nis­ge­wing van die plaas­li­ke o­wer­heid oor ’n on­wet­ti­ge aan­bou­ing op sy ei­en­dom ont­vang, moet hy ’n bou­te­ke­naar of ar­gi­tek aan­stel om ’n plan van die aan­bou­ing te te­ken en by die o­wer­heid in te dien. Hy moet ook daar­op voor­be­reid wees om ’n groot boe­te te be­taal en/of ’n slo­pings­be­vel vir die on­wet­ti­ge struk­tuur te kry. Jy kan ver­goe­ding van die vo­ri­ge ei­e­naar pro­beer ver­haal vir o­pen­baar­ma­king, of die kos­te ver­deel as niks an­ders werk nie,” sê Haigh.
) Vir meer in­lig­ting oor bou­plan­ne vir aan­bou­ings of oor hui­se in Kaap­stad se sui­de­li­ke voor­ste­de, bel C­har­les Haigh van RE/ MAX E­li­te by 021 762 0222 (Plumste­ad) of 021 713 1585 (To­kai), of be­soek www.re­max.co.za
Fo­to: ISTOCK ID: 59780280
In som­mi­ge ge­val­le kan ’n plaas­li­ke o­wer­heid on­wet­ti­ge struk­tu­re laat sloop.