Sophia van Taak is deur St. Helena Tourism genooi om te kom kyk, en het ses redes gevind om die eiland te besoek.
Net ’n handjie vol mense het dit as ’n potensiële vakansiebestemming oorweeg – grotendeels omdat dit bykans vyf dae ter see (en nóg vyf dae terug!) geneem het om met die RMS St. Helena soontoe te vaar.
South African Airways is die enigste lugdiens wat nou op ’n Saterdag ’n vlug uit Johannesburg bied. Jy kan nou die oggend hier op ’n vliegtuig klim en teen middagete reeds in Jamestown met ’n roomys sit.
Daar is heelwat kritiek oor St. Helena se peperduur lughawe (dit het die Britte £285 miljoen gekos!) gelewer: Die aanloopbaan lê verkeerde kant toe; die dwarswinde gaan ’n vliegtuig in die see pluk… En ek moet erken: Almal aan boord se palms het maar ’n bietjie gesweet toe ons onder die wolke uitkom en daardie mensgemaakte platform bo-op die vulkaniese berg sien, met die landingstrook wat letterlik van krans tot krans loop.
Die ganse eiland is maar so groot soos ’n halwe Bloemfontein en die sowat 4 500 inwoners ken hom só goed dat jy met vrymoedigheid vir enigeen kan rigting vra.
Hier geld drie verkeersreëls: Jy mag nie vinniger as 50 km/h ry nie; hou links; en toeter om die draaie.
Net soos wat die Boere-krygsgevangenes destyds deur die plaaslike inwoners – op aandrang van goewerneur Sterndale – hartlik ontvang is, word jy met ope arms verwelkom.
Dis vir niemand moeite om ’n ent terug te stoot sodat jy kan verbykom nie. Op straat word jy ook pal gegroet met ’n vrolike “Hiya!” (of in die mans se geval, “Hiya, luv!”).
Dis ’n veilige plek. Die mense traak nie om hul motors te sluit nie. Hulle los soms selfs die sleutel in die aansitter. En jy kan saans in Jamestown se straatjies ronddwaal sonder om oor jou skouer te loer. O ja, en die kruidenierswinkels verkoop meestal Suid-Afrikaanse produkte – ek het selfs Steri Stumpies gedrink!
Die see rondom St. Helena wemel van die tuna, wahoe, paling, swaardvis, barracuda, grootoog en klipkabeljou.
Hoewel ’n mens in een dag onder in Jamestown by die hawe in die son kan bak, ’n halfuur later in die berge ’n buitjie reën aantref en dan met die omry na die westekant toe sommer in digte mis verdwyn, bly dit steeds lekker T-hemp-en-plakkies-temperature.
Dit beteken jy kan heeltyd buite speel en hier’s heelwat opsies: ’n stuk of twintig “Post Box”-dagstappe strek wyd en syd oor die eiland. (Elkeen het ’n posbussie met sy unieke inkstempel in waarmee jy die uitstappie in jou dagboek kan verewig.) St. Helena het nie wilde diere of slange nie, dus kan jy met ’n geruste hart die voetpad vat.
Jy kan ook aanmeld vir ’n see-ekskursie en saam met walvishaaie swem, saam met plaaslike hengelaars lyn natmaak of by die agt skeepswrakke aan die westekant gaan snorkel. Onthou, die plek is subtropies, so die water is warm en die berghange ruig en skaduryk.
Iemand het groot geld belê om Longwood House, waar Napoleon die laaste maar jaar van sy lewe in aanhouding deurgebring het, te bewaar.
Dan is daar nog die Knoll-fort, die Boere-begraafplaas, die kasteel, die museum, Jacob’s Ladder met sy 699 trappe, talle ou kerkies… Jy gaan nooit verveeld wees nie.
Toe ek die eiland die eerste keer vanuit die vliegtuig gewaar, kon ek my nie indink hoe die eerste matrose wat hier voet aan wal waag sit het, moes voel nie. Van ver af sien jy slegs die nors, onherbergsame kranse.
Maar stap van sy soom af in die klowe op, en St. Helena raak een van die mooiste plekke wat ek nog ooit gesien het. Die plantegroei is só groen! Die lug is só blou!
Die landskappe is dramaties, die teksture oorweldigend: onder in Jamestown die verbrokkelende klipgeboue en ou hortjies; diep in die woude bamboesbosse en fyntjiese vlinders… Ek wou álles afneem!
Maar dis juis die afsondering in hierdie gesonde natuurskoon – jy ry ’n hele middag rond sonder om ’n ander siel aan te tref – wat ’n mens laat voel jy’s dalk die eerste regoploper wat hierlangs verken.
’n Week is eintlik te kort om alles van St. Helena te ervaar. ’n Plek het my lanklaas sintuiglik só oorrompel, die aand terug in Johannesburg het ek selfs ’n bietjie gehuil. Dis nou al weke later, en steeds sit my hart 3 000 km noordwes van hier teen ’n berghang ’n nimmereindigende uitsig en bewonder.
* Sophia het as gas van St. Helena Toerisme (sthelenatourism.com) gereis. Lees in die volgende paar uitgawes meer oor haar avonture op die eiland.
Besoek gerus www.wpblood.org.za, bel 0 021 507 6300, SMS ‘Bloed’ na 33507 (R1,50 per SMS) of laai die app af, WP Blood, om uit te vind waar jou naaste bloedskenkkliniek is. Onthou jy kan ’n verskil maak en drie mense se lewe red deur een bloedskenking.