Herfs en COVID-19 is ons leermeesters – Getuienisaksie
Herfs en COVID-19 is ons leermeesters
Dit is herfs in die suidelike halfrond. Die grond lê besaai met veelkleurige blare. Die blandwisselende bome en struike is besig om kaal te raak. Die Amerikaners noem hierdie seisoen "the fall", omdat so baie bome en struike in herfs hul blare afgooi.
Ons werf lê besaai met blare – witkaree-, witstinkhoud-, chinese esdoring, granaat-, perske- en akkerblare. Al die blare is in die lente van 2019 gebore. Hul fotosintesetaak is afgehandel. Hulle het lewe bemiddel. Die bome gaan nou in rus in. Die tyd het gekom vir die blare om te sterf. Op die grond en dood bly hul in diens van die lewe. Hulle het steeds nut en waarde. Hulle verskaf 'n bed van bedekking wat die grond klam hou en die wortels van die bome teen koue beskerm. En met die tyd sal hulle komposteer tot materiaal wat die grond vrugbaar maak. En die einste grond sal dan weer vir die boom kos voorsien vir die volgende herfs se nuwe groei.
Niks in die natuur gaan tot niet nie. En niks is nutteloos nie. Alles staan in diens van die lewe. En aardse lewe het 'n siklus – die siklus van lewe-dood-lewe-dood-lewe. Daar is 'n patroon. En die seisoene vertoon die patroon. Lente is die seisoen van nuwe lewe en somer die seisoen van vrugdra en die aangee van die lewe. En herfs is die seisoen van afsterwe (val) en winter die seisoen van rus en voorbereiding vir nuwe lewe. En die meeste vorme van lewe in die natuur vertoon dieselfde seisoene. Sommige vorme se lewensduur is baie kort en ander s'n weer besonder lank. Die patroon van lewe-dood-lewe-dood-lewe is universeel vir alle lewe op aarde.
COVID-19 se koms val vir ons in die suidelike halfrond saam met herfs – die seisoen van afsterwe. COVID-19 herinner ons as mense daaraan dat ons deel uitmaak van die patroon van lewe-dood-lewe-dood-lewe- … Die dood was natuurlik nog altyd by ons, maar dié virus dring die waarheid van die dood aan ons op. Ons hou nie hiervan nie. Die dood maak ons angstig en bang. Vir ons bedreig die dood die lewe. Vir ons is die dood gelyk aan die einde van lewe. Deel van ons sondigheid sit dalk juis daarin dat ons 'n absolute onvermoë het om die dood te integreer en ons daarmee te versoen. So asof ons nie kan verstaan dat die dood in diens staan van die lewe nie. Dit wys hoe uit sinkronisasie ons is met die natuur waarvan ons wesentlik deel is. Die seisoene wat elke jaar herhaal, vertel die verhaal van die lewe – oor en oor en oor. En in dié verhaal is die dood ingesluit. Nie as 'n vyand nie, maar as dienskneg van die lewe. Dit is die waarheid van alle lewe wat verganklik is, naamlik dat dit sterf ook en dat hulle stof na die aarde terugkeer. Nie nutteloos nie, maar as kompos vir die lewe.
Omdat ons so verskriklik sukkel om met die dood vrede te maak, sukkel ons ook om regtig te lewe. Dit is onmoontlik om die ewige lewe te ken en toe te eien sonder om met die dood vrede te maak. Mense wat weier om hul eie dood te integreer en toe te eien kan nie die ewige lewe ontvang nie, want hulle hande is nie leeg nie.
God het mens geword in Jesus van Nasaret, nie om ons van die dood te red nie, maar om ons van ons vrees vir die dood te red. Hy het nie die dood verwyder of tot niet gemaak nie, Hy het, soos Paulus sê, die dood se angel getrek (2 Kor 15:55). Vir homo sapiens het God die dood weer in perspektief gebring. Hy is nie die groot pretbederwer en oorwinnaar oor die lewe nie. Inteendeel, hy staan eintlik in diens van die lewe. Hy is die poort na 'n nuwe lewe. Jesus se lewe bevestig die aardse patroon en sy opstanding die waarheid dat in hierdie patroon die lewe altyd die laaste sê het. Daarom dat Jesus vir Sy volgelinge sê: "Wie sy/haar lewe wil behou, sal dit verloor." Dit is die paradoks van ons verlossing: Wie aan die lewe wil vasklou, sal dit verloor. Wie die dood kan integreer en eien, sal leer wat dit beteken om te lewe.
Die mediese wetenskap het die afgelope eeue hulle daarop toegelê om die lewe te beskerm en ons van die dood te red. En hoe suksesvol was hulle nie! Homo sapiens-getalle getuig daarvan. Die mediese wetenskap kon egter nog nooit daarin slaag om die dood te vernietig nie. En COVID-19 is 'n duidelike boodskap dat hulle dit ook nooit sal regkry nie. Die mediese wetenskap se doel behoort te wees om lewe te beskerm en te ondersteun – met die oog op kwaliteit lewe EN 'n waardige en goed voorbereide dood.
COVID-19 bied aan die mediese wetenskap en die teologie 'n gulde geleentheid om opnuut te kyk na hul verhouding. Saam behoort hulle die mens te help om die dans van die lewe te bemeester – die dans van lewe en dood. Ons behoort nie nou net in aller naarstigtelikheid te soek na 'n teenmiddel vir COVID-19 nie; ons behoort ook in alle erns en met toewyding aandag te gee aan die uitdaging van hoe om met die dood vrede te maak en hoe om voorbereid en gereed te wees vir die dood.
Ons het nou veral twee leermeesters uit die natuur: herfs en COVID-19.
Soos wat die COVID-19-infeksies in ons land en veral in die Wes-Kaap styg en die bedreiging van die virus al nader aan jou persoonlik kruip, ondersoek jou eie hart vir jou vrees vir die dood en jou onvermoë om met die dood vrede te maak. Spandeer soveel tyd as moontlik buite in die natuur om te luister na die boodskap van herfs. Neem die vallende blare waar en gee jouself saam met die blare – en Jesus Christus – oor aan die dans van die lewe. En vra Hom om jou te help met jou vrees vir die dood.
NS: Terwyl ek besig was om hierdie bydrae te skryf, het ons die tyding ontvang dat suster, dominee en kollega Mary-Anne Plaatjies-van Huffel oorlede is.