Post-Covid-19: Dinge wat jy móét doen wanneer jy weer gesond is - WelstandWelstand
Tuis / Advies / Post-Covid-19: Dinge wat jy móét doen wanneer jy weer gesond is
Die Covid-19-pandemie woed steeds in die meerderheid lande ter wêreld. Teen 20 Julie 2021 het die sterftesyfer op 4 096 422 gestaan terwyl daar 190 939 839 gevalle regoor die wêreld aangemeld is van mense wat die virus opgedoen het.
Meer as 'n jaar sedert die pandemie ontstaan het weet ons egter reeds dat die sukses van die entstowwe verband hou met Covid-19-infeksies en -sterftes. Daar is 'n duidelike afname in sterftes in lande wat goeie entstofprogramme geïmplementeer het teenoor lande wat dit tot dusver nie kon vermag nie.
Dokters en medici van byna elke land ter wêreld is tans daagliks besig om meer oor die koronavirus te leer en al word studies op grootskaal aangepak, is daar egter steeds geen duidelike antwoord op die langtermyn-implikasies van Covid-19 nie.
Hoe lyk die herstel van 'n ligte, matige of ernstige Covid-19 diagnose?
Volgens die Nasionale Instituut vir Oordraagbare Siektes (NICD) geld die volgende ervarings van mense wat met Covid-19 gediagnoseer is:
Ligte Covid-19-siekte: Ongeveer 80% van die mense wat met Covid-19 besmet is, is heeltemal asimptomaties (het geen simptome nie) of sal ligte simptome hê. Iemand met ligte simptome moet binne 'n week tot tien dae herstel. As jy 'n ligte siekte ervaar, kan jy verwag dat die herstelproses soortgelyk sal wees aan dié van ander ernstige respiratoriese virusinfeksies soos griep. Raadpleeg egter jou dokter in die verband.
Matige Covid-19-siekte: In hierdie vorm van Covid-19 ervaar mense meer akute of kommerwekkende simptome, wat 'n besoek aan 'n ongevalle afdeling van 'n hospitaal of selfs opname in die hospitaal regverdig. Die herstelproses is langer as diegene met ligter simptome, en 'n mens kan 'n langdurige (enkele weke lange) ervaring van moegheid, hoes en kortasem verwag, asook ander simptome (wat van persoon tot persoon kan verskil). Raadpleeg egter jou dokter in dié verband, wat jou unieke omstandighede ken en daarvolgens kan werk.
Ernstige Covid-19-siekte: Hierdie vorm van Covid-19 kan veroorsaak dat iemand in 'n intensiewe sorgeenheid (ISE) beland en moontlik aan 'n ventilator gekoppel moet word. Dit sal dan van 'n paar weke tot maande duur om te herstel, want dit kan tyd neem voordat die geaffekteerde gedeeltes van jou liggaam weer op volle sterkte is. As jou longe byvoorbeeld aangetas is, sal die hoeveelheid tyd wat nodig is om na normale funksie terug te keer, afhang van die hoeveelheid krag wat iemand verloor het en hoeveel skade aan hulle longe aangerig is. Covid-19 kan verskeie stelsel en areas van 'n mens se liggaam beïnvloed. Elke pasiënt se omstandighede verskil egter en daarom moet jy deur 'n dokter behandel word.
Vir miljoene mense wat reeds van Covid-19 herstel het, het die virus 'n blywende en ook lewensveranderende uitwerking op hul gesondheid, wat hulle vermoë om 'n normale lewe te hervat drasties beïnvloed. Daar is baie mense wat reeds van Covid-19 herstel het, wat ligte tot drastiese nagevolge van die virus het. Hierdie toestand wat langsame-Covid genoem word bevat 'n lys van simptome wat by toenemend meer mense opgemerk word.
Langsame-Covid is 'n reeks simptome wat weke of maande kan duur nadat 'n persoon met die virus wat Covid-19 veroorsaak besmet is, of wat weke na infeksie nog kan voorkom. Langsame-Covid kan met almal gebeur wat Covid-19 gehad het, selfs al was die siekte lig of as daar geen simptome was nie.
Dit sluit ligte simptome soos moegheid, om uit asem te wees, "brein mis" en pynlike gewrigte in. Dit sluit ook ernstiger simptome soos nierversaking, die verswakking van die longe asook verskillende implikasies op die hart in.
Ander gevolge sluit ook neurologiese toestande en geestesgesondheidskwessies soos depressie in. Studies toon dat Covid-19-infeksie ook die breinselle en senuweestelsel kan aanval. Die volle uitwerking sal egter eers op 'n latere stadium aangedui kan word omdat studies tans nog aan die gang is.
Wetenskaplikes beskryf dat hulle werk op 'n ongekende gebied terwyl hulle probeer om 'n toestand te definieer wat miljoene mense regoor die wêreld kan beïnvloed, hulle lewensgehalte drasties verminder én die druk op gesondheidsorgstelsels verhoog.
Die volgende simptome is ook by pasiënte wat met langsame-Covid sukkel opgemerk:
Probleme om te dink of te konsentreer ("brein mis")
Verlies aan reuk of smaak
Duiseligheid wanneer hulle staan
Hart wat vinnig klop (hartkloppings)
Moeilike asemhaling of kortasem
Gewrig- of spierpyn
Indien jy met Covid-19 gediagnoseer is en reeds herstel het, maar simptome toon (selfs simptome wat nie hierbo genoem word nie) wat moontlik met langsame-Covid te doen het, wil Solidariteit jou raadpleeg om jou dokter te besoek sodat dit vasgestel en gemonitor kan word.
Versorg jouself op hierdie maniere nadat jy van Covid-19 herstel het:
Jy kan nie nadat jy sopas herstel het verwag om dadelik terug te keer na die lewe wat jy voorheen gelei het nie. Neem jou tyd om na jou ou roetine terug te keer. Begin geleidelik om aan jou ou aktiwiteite deel te neem.
Geheue-oefeninge of legkaarte
Baie mense weet reeds dat hulle na hul fisiese welstand moet omsien na afloop van Covid-19, maar vergeet dat hulle brein net so belangrik is en dat dit ook ten volle moet funksioneer. Om jou brein te oefen kan pret wees en hoef nie uitmergelend te wees nie. Bou 'n legkaart, speel speletjies soos Suduko. Dit sorg dat jou brein aan die gang kom, óf bly terwyl die res van jou lyf herstel.
Let op waarskuwingstekens en simptome
Al het jy van Covid-19 herstel, is dit nou belangrik om op te let vir enige ongewone simptome soos knaende hoofpyne, of wanneer jou asemhaling nie na wense is nie. Stel dadelik jou dokter in kennis wanneer jy vreemde simptome opmerk sodat dit gemonitor kan word.
Jy is nie immuun teen Covid-19 nie
Wanneer jy sopas van Covid-19 herstel het is dit waarskynlik normaal dat jy soos 'n superheld voel. Jy het wel vir 'n kort rukkie immuniteit teen Covid-19 bereik, maar jy moet onthou dat dit nie vir ewig gaan hou nie. Hou dus aan om jou masker te dra en om sover as moontlik openbare plekke te vermy. Sosiale afstand moet ook steeds in ag geneem word. Dit is steeds moontlik om sonder jou wete op 'n manier die virus aan ander oor te dra en jy wil nie die oorsaak van iemand anders se swaarkry wees nie.
Hersien jou medikasie indien nodig
Indien jy chroniese medikasie gebruik (soos bv. vir jou bloeddruk, suiker ens.) is dit wys om jou simptome noukeurig te monitor. Die dosis van jou medikasie kan dan vinnig deur jou dokter aangepas word indien dit nodig sou wees.
Spaar jou energie
Hoewel jy moontlik reeds baie beter voel, is jy steeds op die herstelpad. Dit beteken jy moet steeds jou take prioritiseer. Indien jy voel dat jy nodig het om te rus, is dit wys om dit wel te doen. Jy kan altyd later weer jou werk inhaal, maar om onnodig jouself te druk is ongesond en kan moontlik ander gevolge inhou. Jou gesondheid is jou eerste prioriteit.
Vra vir hulp – 'n helpende hand is altyd welkom
Daar is niks daarmee fout om vir hulp te vra nie. Die werklikhede van Covid-19 is oorweldigend en onvoorspelbaar. Indien jy nie kans sien om kruideniersware te gaan koop nie, vra 'n familielid of vriend. Daar is mense wat vir jou omgee en wat graag jou las ligter wil maak. Laat hulle toe! Eendag kan jy die guns weer vir hulle doen.
Dit is belangrik dat ons almal ons eie ervaring deel. Ons moet nou meer as ooit oor dinge praat. Praat wanneer dit goed gaan én wanneer dit sleg gaan. Families, vriende en gemeenskappe het mekaar nodig sodat ons saam aan die ander kant uitkom – hoe en wanneer dit ook al mag wees. Indien jy van iemand weet wat nie 'n ondersteuningsnetwerk het nie, raak by hulle ook betrokke.