Klink ’n glasie melk op die boer | News24
Klink ’n glasie melk op die boer
Grasslands Agriculture stigter en eienaar Trevor Elliot (middel) is deur die Kouga Besigheidsforum (KBF) as die Sakeleier van die Jaar vir 2017 aangewys. Sy gedugte span, Thinus Visser, Reinhardt Steyn, Christo Joubert, Sharon Delport, en Martin de Bruin, staan bankvas agter hom. Foto:MONIQUE BASSON
TSITSIKAMMA pioniermelkboer Trevor Elliot, wat meer as ’n dekade gelede ’n suksesvolle projek vir swart ekonomiese bemagtig-ing tot stand gebring het, is deur die Kouga Besigheidsforum (KBF) as die Sakeleier van die Jaar vir 2017 aangewys.Die jaarlikse Sakeleier-dinee het op 29 Maart by St Francis Links plaasgevind. Toonaangewende besigheidseienaars en gemeenskapleiers van regoor die Kouga het die glansryke geleentheid bygewoon.Brand Pretorius van Johannesburg was die spreker.Elliot, stigter en eienaar van Grasslands Agriculture wat in 1967 op die been gebring is, is een van die grootste, individuele melkboere in die Suidelike Halfrond. Die onderneming spog tans met 230 werknemers. Hy het al in 2000 besef die bemagtiging van sy werkers is die regte ding om te doen. Dit het meegebring dat die werkers uiters lojaal teenoor Grasslands is. Dit was ook Elliot se beskeie bydrae om stabiliteit in die landbou te help verseker. Wat die projek so suksesvol maak, is dat dit al die elemente bevat wat kenners nodig is om ’n swart ekonomiese bemagtigingsprojek (SEB-projek) se sukses te verseker. Dit sluit aspekte soos wedersydse finansiële voordele, mentorskap, vertroue en opleiding in.“Die toekenning is ’n groot eer,” sê Elliot.Hy skryf sy sukses toe aan goeie kwalifikasies en lees.Wat behels sy toekomsplanne? “Om die beste melkboere moontlik te wees en om die lewe van al die werknemers te verbeter.”
Sakemodel - Geskoei op melkdeelskema
Volgens Elliot is die SEB-modelprojek gebaseer op die Nieu-Seelandse melkdeelskema wat langer as 130 jaar daar toegepas en deur wetgewing gereguleer word.Die sakeverhouding is die tussen die werkgewer (werkerstrust) en die onafhanklike kontrakteur (Grasslands Agriculture). Die plaaseienaar (die Grasslands-ontwikkelings-trust) verskaf die grond en permanente infrastruktuur, soos die besproeiingstoerusting en die melkstal, terwyl Grasslands Agriculture (deelmelker) die lewende hawe, verskuifbare toerusting, werktuie, bestuursvaardighede en werkers verskaf.Die inkomste uit die melk en voerkoste word op ’n 50-50-grondslag tussen die twee partye verdeel.Lopende uitgawes wat verband hou met die deelmelker se verantwoordelikheid, soos lone, brandstof, elektrisiteit, dieregesondheid en die instandhouding van bedryfsbates, is vir die rekening van die deelmelker. Die grondeienaar (werkerstrust) is verantwoordelik vir die koste wat met die infra-struktuur en permanente weiding (saad en bemesting) verband hou. Daar is ook sekere gedeelde koste in die ooreenkoms gedefinieer, soos voer wat aangekoop word. Die verhouding en verde-ling tussen inkomste en uitgawe word deur die melkdeelooreenkoms gereguleer. Dit verseker dat albei partye ’n soortgelyke opbrengs op hul onderskeie kapitaalbeleggings kry.Aangesien die deelmelker ook die bevoordeeldes van die trust in diens neem, beteken dit dat die werkers – naas ’n maandelikse salaris – ook as grondeienaars in die wins van hul gedeelte van die onderneming ’n aandeel het. Sien bladsy 3 vir meer inligting.