In die Eerste Wêreldoorlog is trekkers eers net gebruik om die swaar kanonne oor die slagveld te verskuif. Dit was slegs ’n kwessie van tyd voordat die beginsel van die trekker en die beginsel van die pantsermotor saamgesmelt sou word. En daaruit sou die oorlogstenk ontstaan.
Hierdie samevoeging van twee belangrike soorte voertuie het later in die Eerste Wêreldoorlog gevolg en dit was omdat die oorlogsomstandighede dit noodsaaklik gemaak het. Ons het reeds vertel hoe die leërs in hierdie oorlog mekaar in loopgrawe vasgelê het, dat geweldige artillerie-bombardemente die grond so stukkend en vol diep gate geskiet het dat dit vir geen meganiese voertuie moontlik was om oor daardie terrein te ry nie. Daar moes ’n wapen gekry word om hierdie stilstand aan die oorlogsfronte te beëindig.
Die wapen wat toe gevind is, was die oorlogstenk. Die koms van die tenk het 'n nuwe tydperk in oorlogvoering ingelui.
Die tenk, ’n gevaarte wat onkeerbaar voortkruip, is ná baie proefnemings in Brittanje ontwerp en is onverwags in die stryd geslinger. Dit het ook baie daartoe bygedra om die Eerste Wêreldoorlog tot ’n einde te bring.
Teenoor die tenks wat later in die Tweede Wêreldoorlog gebruik is, het hierdie eerste tenks bra koddig gelyk. Hulle was effens langwerpig, en die ruspervormige kruipbande het tot reg bo-oor die romp van die vaartuig gestrek.
Die tenks met die twee kanonnetjies was tien meter lank, nie eens twee meter hoog nie en het sowat 25 metrieke ton geweeg. Hulle het ’n bemanning van agt gehad. Hulle kon oor ’n muur van ’n meter hoog kruip en bo-oor 'n loopgraaf gaan wat nagenoeg drie meter wyd was. In April 1917 is die Mark 1 opgevolg deur die Mark 4 wat nog swaarder gepantser was en oor ’n groter afstand kon optree, maar wat voorts ongeveer dieselfde as sy voorganger was.
DIS 26 Februarie 1915. Die toneel: loopgrawe êrens in Frankryk. Die Franse soldate daarin is nie bedag op die ontsettende vuurdoop wat vandag op hulle wag nie. Maar klokslag om twaalfuur spuit twaalf straalpype vanuit die Duitse kant ’n moordende vuur op die Franse loopgrawe oor ’n breedte van 700 meter. Paniek en chaos! Die eerste vlammewerperaanval van die Eerste Wêreldoorlog is ’n werklikheid.
IN 1903 het die twee broers Wright die wêreld verbaas met hul eerste vlug in ’n masjien wat van die grond af opgestyg en ’n tyd lank in die lug gebly het. Mense het egter nog ’n hele paar jaar skepties teenoor die vliegmasjien gestaan, maar die Eerste Wêreldoorlog het die ontwikkeling van vliegtuie genoodsaak -- iets wat in vredestyd miskien baie langer sou geduur het.
Al was die vliegtuie van hierdie oorlog maar koddige en lamlendige masjiene wat nie besonder vinnig was nie, het hulle hul waarde terdeë bewys met die nuttige inligting wat hulle oor die troepebewegings van die vyand kon terugbring.
Maar toe die vegtendes besef dat die vliegtuie dikwels baie waardevolle inligting insamel en dus ’n nuttige oorlogswapen word, is die eerste pogings aangewend om hulle te verdryf. Eers is gepoog om die vliegtuie met gewere en ligte kanonnetjies van die grond af neer te skiet. Dit was in daardie tyd nogal af en toe suksesvol, want die vliegtuie was maar stadig en kon maklik beskadig word.
Dit was die tyd van die eerste baasvlieëniers, helde wat hulle op ’n besondere wyse onderskei het. Jeugdiges van selfs sewentien, agttien, negentien jaar het hulle in die vliegkuns bekwaam en wondere in die tingerige luggevaartes verrig. Die waagmoed, durf en vernuf word steeds onthou van ’n Mick Mannock, Ball, Von Richthofen, Rickenbacker, Immelmann, McCudden en die Suid-Afrikaner Beauchamp-Proctor wat feitlik elke onderskeiding verwerf het wat daardie tyd vir dapperheid in die lug toegeken is. Von Richthofen en Mannock het in hierdie oorlog elkeen meer as sewentig vliegtuie afgeskiet.
Die era van die "ridders" was heeltemal anders as in die Tweede Wêreldoorlog toe die individuele vegvlieënier op die agtergrond geskuif is, omdat hy deel uitgemaak het van ’n hele groep vegvliegtuie -- die eskaders -- wat gesamentlik moes optree.
Dis ook interessant om die verskillende vliegtuie van die Eerste Wêreldoorlog -- die sogenaamde Fokkers, Britstols, Camels, Spads en Albatrosse -- met die gesofistikeerde vegters van die Tweede Wêreldoorlog te vergelyk, wat nog te sê die superblitse wat vandag deur die hemelruim klief.
Maar vliegtuie is nie net in die Eerste Wêreldoorlog vir die eerste keer teen mekaar ingespan nie, dog ook vir die gooi van bomme. In 1914, toe reeds besef is dat dit nuttig kan wees om ’n bom uit die lug op stellings van die vyand neer te gooi, het die Britse admiraliteit opdrag gegee dat 'n bomwerper vervaardig word. Hierdie vliegtuig is ontwerp om ses bomme met 'n gewig van 45 kg elk te dra en ’n snelheid van omtrent 115 km/h te haal.
Hierdie lugskip is gestuur om bomme op fabrieke en verbindingslinies te gaan gooi, maar hy was nie baie doeltreffend nie. Met die verbetering van die masjiengewere en die lugdoelkanonne is baie van hierdie lugskepe vernietig. In die Tweede Wêreldoorlog is hierdie soort lugmonster nooit eens gebruik nie, want hy sou ’n baie kort lewe gehad het teen die moderner wapens wat teen vliegtuie gebruik is.