Het jy die vers gedurende sy vormingsproses aan iemand gewys en of mee bespreek? Is daar iemand (of instansies) wat jy as “klankbord” gebruik terwyl jy aan ’n vers werk?
Nee, in die opsig is ek soos ŉ hermeet wat in sy berghut sit en lank wag om uit te spring. Ek wys vir niemand nie, ek is immer sku vir ŉ klankbord as ek nog besig is om aan ŉ gedig te werk. Merendeels omdat ek ook onseker is, en nog te na aan die gedig voel. Ek soek eers na afstand van die betrokke gedig. En soms duur dit maande lank voordat ek tevrede voel daarmee, met die onderskeie weergawes, of al dan nie.
Ek is nie seker nie. Albei miskien. Daar is nie vir my iets soos klinkklare feite in enige gedig nie. Die gedig is ‘n taalkonstruk met ‘n gefiksionaliseerde werklikheid. Dié afdelingstitel sleursange, wat ’n eie woordskepping is, dui reeds op die liedagtige of sangerigheid van die verse, en in hierdie gedig gaan dit ook oor die beswering van dinge wat die liefde kan bedreig en ‘bedrieg’. Dis net ŉ idee/perspektief [of cliché] wat na vore gekom het, iets om die veelkantige begrip ‘liefde’ weer te probeer belig en op ander maniere te ontgin. Fiktief miskien omdat dit niks met myself te make gehad het toe ek dit geskryf het nie. Die stem in die gedig is eerder iets soos ŉ sjamaan, die wysgeer, die gewete. Dinge wat genoem word soos tarentaalvere, ’n juwelekissie, die molle wat wortels vreet is weer wel deel van my eie ervaringswêreld en vorm ŉ alledaagse of bekende werklikheid [en nie noodwendig vir ‘n leser nie]. En ja, in my slaapkamer hang vir jare al ŉ geliefde skildery van ŉ lammetjie met ŉ seer poot wat voor ŉ koolstoof staan… wat ek van ŉ student gekry het toe ek by die dept. Beeldende Kunste werksaam was. Sy was ‘n plaaskind en het vertel van die lammetjie wat hulle voor die koolstoof tuisgemaak het en hoe sy die prentjie vasgevang het in ‘n skildery. Die skilder se naam? Ek weet nie. En ek kan dit helaas nie uitmaak op die skildery nie!
Ek het na die skildery gekyk, asof ek dit weer van vooraf ervaar. Die weerloosheid van die lam voor die vuur [liefde, wat kan brand as jy te naby kom] waar hy ‘n hittetjie soek om hom mee te verwarm het my verbeelding weer aangegryp en ek het dit o.a. gebruik as ŉ metafoor vir die liefde. Maar hierdie besonderhede is mos irrelevant vir die gedig op sigself. Dis maar net bietjie persoonlike agtergrond…
Ek het die inspirasie uit ŉ boek gevind, soos reeds genoem. Sonder die lees van “Technicians of the Sacred” sou hierdie vers en die ander in die reeks nooit ontstaan het nie. En ja, die skildery van die lammetjie het ook ŉ rol gespeel en was seker die aanvanklike impuls.
Nee wat, nie eintlik nie. Maybe die metafore oor tarentale, die molle, die honde wat in asblikke vroetel, ens. Maar dit tref jy mos ook in ander dele van hierdie kontinent aan.
‘n Literêre tradisie word deur Viljoen (2009:1), op grond van haar navorsing oor bestaande definisies daarvan, omskryf as “‘n versamelterm vir al die konvensies, vorme, literêre tegnieke en uitdrukkingswyses wat ‘n skrywer erf van die verlede”. ‘n Tradisie impliseer dat daar diachronies, oftewel oor tyd heen, gekyk word. ‘n Individuele skrywer se interaksie met die verlede en ouer skrywers asook sy/haar reaksie op bestaande skrywes kan dus binne die kader van ‘n tradisie ondersoek word. Hiernaas skep die konstruk van ‘n literêre tradisie die ruimte waarbinne ‘n skrywer se verruiming van die bestaande en die vind van ‘n eie plek binne die tradisie beskou kan word.
Tydens hulle teoretiese besinning oor die konsep van die vroulike literêre tradisie munt die feministiese kritiek die term gynocritics, wat soos volg deur die grondlegger daarvan, Elaine Showalter, beskryf word: