Internasionale kundiges grom vir SA-regering oor fiasko by Vredefort-koepelDie Vredefort-koepel. Foto: Wikipedia Die VF Plus het Sondag gesê die Vredefort-koepel wat vir Suid-Afrika ŉ erfenis-juweel behoort te wees waarmee duisende besoekers jaarliks na die land gelok word, het nou ŉ internasionale verleentheid geword waar miljoene rande se belastinggeld die afgelope jare vermors is. Dr. Pieter Mulder, leier van die party, het in ŉ verklaring gesê die moontlikheid word selfs genoem dat Unesco, die opvoedkundige, wetenskaplike en kultuur-organisasie van die Verenigde Nasies, sy klassifisering van dié omgewing as wêreld-erfenisgebied kan terugtrek weens die gebrek aan samewerking van die ANC-regering. “Luidens Unesco se webwerf is ŉ sperdatum van 1 Februarie vanjaar aan die regering gestel om sekere vereistes na te kom. Dit is nie gedoen nie,” het Mulder gesê. Die Vredefort-koepel het sowat 2 miljard jaar gelede ontstaan toe ŉ meteoriet met ŉ deursnee van ongeveer 10 km die aarde teen ŉ spoed van sowat 150 000 km/h getref het. Die aarde se oppervlak was toe sowat 17 km hoër as vandag. ŉ Krater van sowat 100 km wyd en veel dieper as 10 km is veroorsaak. Erosie het veroorsaak dat dit intussen feitlik verdwyn het. Dit bly steeds die beste voorbeeld van ŉ reuse-impaktoneel op aarde en is daarom uiters waardevol vir wetenskaplike navorsing. Nadat die VF Plus talle klagte in die verband ontvang het, het Derek Hanekom, minister van toerisme, op skriftelike navraag geantwoord dat ŉ bedrag van R11,7 miljoen bewillig is net vir ŉ besoekersentrum. Die bouwerk is in Augustus 2008 voltooi, maar die gehalte was so swak dat dit nooit in gebruik geneem kon word nie. Minister Hanekom het gesê dit is selfs só swak gebou dat dit lewensgevaarlik sou wees om die gebou binne te gaan. Toergidse van Vredefort en Parys wat die gebied gereeld besoek, sê die gebou en die omliggende paaie is totaal vervalle. Die gebou is glo totaal geplunder deur vandale en haweloses het hul intrek daar geneem. Luidens mediaberigte van destyds is altesaam R18 miljoen bewillig vir die sentrum en om die gebied toeriste-vriendelik te maak met onder meer wandelpaaie en inligtingsborde. Ook daarvan is glo niks te sien nie. Uit gesprekke met kundiges soos dr. Craig Smith, uitvoerende hoof van die Geologiese Vereniging van Suid-Afrika, en volgens die webwerf van Unesco, blyk dit dat Unesco die gebied nog net “gelys” het as wêreld-erfenisgebied. Dit was reeds in 2005. Suid-Afrika moes daarna verskeie stappe volg, soos om die gebied te ontwikkel en om dit deur wetgewing tot ŉ erfenisgebied te proklameer. Eers as hieraan voldoen is, kan Unesco dit tot wêreld-erfenisgebied proklameer. “Unesco self draai geen doekies om in hul skrywes nie en sê dat die teendeel eerder gebeur het en dat die gebied intussen ‘met opset vernietig word’. Van die ander probleme wat Unesco noem is onwettige praktyke, swak of afwesige bestuurstelsels, grondwater-besoedeling, veral van die Vaalrivier, diefstal en vandalisme en ŉ gebrek aan toerismebestuur en -toegang,” het Mulder bygevoeg. Mulder het gesê die regering sal verantwoording moet doen oor die wanbesteding van die geld. “Ons wil weet hoe dit aangewend is. Aan wie het meer as R11 miljoen gegaan vir die swak bouwerk? Waar is die ander miljoene wat vir ander ontwikkelings gebruik moes word? Erger nog, die regering sal aan die publiek van Suid-Afrika moet verduidelik waarom hulle oënskynlik geen waarde heg aan iets so belangrik as ŉ wêreld-erfenisgebied nie. Nadat die R18 miljoen gestroop is, het die ANC se belangstelling in die gebied blykbaar daarmee saam verdwyn,” het hy gesê.