In die huidige era, waarin narsisme op sosiale media aanvaarbaar geword het, is individue wat hulself beywer vir die teendeel, ’n rare vonds. SIEP (Siel In Elke Persoon) staan met een voet in die vuur van wat op die Kaapse Vlaktes aangaan en met die ander voet op ’n oop stuk grond waar die mens (met die somtotaal van sy gebrokenheid) homself weer kan leer ken en aanvaar – sonder oordeel. En dit doen hy met Afrikaans en ’n ongekende insig in die stand van sake in ons land – met spesifieke verwysing na die jeug in sy omgewing.
Jy kan hom ’n kletsrymer noem, ’n hip-hop-kunstenaar en ’n rapper. Op sy mees onlangse album, SIEP, klets hy en ’n heelparty ander kunstenaars op die maat van musiek. Maar: daar is ’n noodkreet tussen die frekwensies wat maak dat hy ’n ander titel behoort te dra. Brandalarm of Kunsprofeet – albei sal deug. Luister mooi na sy agtien songs en iewers gaan die sirenes jou oordromme laat bars en jou vooropgestelde idees van swaarkry, hongersnood, die definiëring van ras, tronkstraf en nog vele ander by die venster uitsmyt.
Sy hele album kan gesien, gelees en geluister word as ’n epiese gedig oor sy ervaringswêreld, stories wat sy vriende vir hom vertel het en die realiteite van bendegeweld en laaities wat geen heenkome het nie. Die lirieke binne elke snit is gegiet in kort frases wat die boustene van die geheelbeeld vorm, en die oorhoofse tematiek vloei naatloos deur sy oeuvre. Die musiek se vibe is telkens kontrasterend met die boodskap. Die beat is gemoedelik en die jazzy akkoorde laat jou ontspan, maar met die genoemde vuishou in die subteks. In “Hoe” takel hy die verwantskap tussen die dood en wat dit is om ’n “Cape Coloured” te wees.
Die Amerikaanse hip-hop-kunstenaar KRS-One word beskou as dié kenner op die gebied van die geskiedenis van die genre waarin hy werk. In ’n lesing oor hierdie onderwerp verduidelik hy dat hip-hop uit vier elemente bestaan: die MC (master of ceremonies), B-boy (breakdancing), graffiti en die DJ (disc jockey). Al vier die “spesialiteite” was teenwoordig in die nuwe tipe leefstyl/kunsvorm wat in die 1970’s ontstaan het. KRS-One beweer dat die Burgerregte-beweging ’n rol gespeel het in die arm buurte van die VSA.
SIEP verduidelik dat die rede waarom hip-hop (met die vier elemente) ook so ’n beduidende rol in die armer gemeenskappe van Suid-Afrika posgevat het, is nie bloot ’n kwessie van ’n aangenome kultuurbeweging van oor die Atlantiese Oseaan nie. “Hulle was slawe [die voorvaders van swart Amerikaners] en wat op bote soontoe geneem is. Die drom kom ook uit Afrika. Hulle het gesing en gedans om die vure. Dis die B-boy element. Dans en musiek is nie separate nie.”
KRS-One noem verder vier beginsels waarop hip-hop berus: vrede, liefde, gemeensaamheid en om verantwoordelik pret te hê. SIEP vertel van sy ervaringe mbt die hip-hop-beginsels wat tans ontbreek in sy omgewing. “Hier by ons reën dit bullets, dit reën lood. Die polisie is orals en hulle het ’n quota van ouens wat hulle moet vang. Baie van die ouens saam met wie ons uithang was al in die tronk. Ek het eenkeer by ’n yard gesit en net ’n bier saam met die manne gedrink. Toe kom die army en ons hardloop na ’n ander yard toe. Op die ou einde vang hulle ons en vat ons tronk toe vir die aand. Vir wat?”
SIEP se ding is musiek. Taal is die voertuig en jong manne wat verlore raak in die maalkolk van ’n gebroke samelewing is die eindbestemming waar hy ’n verskil wil maak. Hy het begin met ’n inisiatief genaamd Park Jams waar die outjies kan kom deelneem aan die wonderwêreld van lirieke en ritmes. Op hierdie manier kan hulle ontslae raak van opgeboude woede weens afwesige ouers en die gebrek aan ordentlike skoolopvoeding. “Jy kan education enige plek kry. Dit hang eintlik van jouself af. En daai elements van hip-hop, dis hoe mens jou denke oopmaak. It’s all free and improvised. Jy kan jou gedagte laat gaan. Knowledge of the self deur te B-boy, MC en graffiti en al daai. As gevolg van daai elements kon ons onsself educate.”