Orthodox Christian Initiative for Africa: Oosters-Ortodokse Kerk - Wysheid uit die Nuwe Testament
Die Tollenaar en die Fariseër
Vandag dui die begin van die Triodion aan terwyl ons 'n tyd van voorbereiding vir die Groot Vastyd begin. En vandag se Evangelielesing roep ons op tot nadenke oor ons ware situasie voor God, en die soort bekering wat God in die tyd wat kom van ons verlang.
In hierdie gelykenis van die Tollenaar en die Fariseër gee Jesus Christus ons twee baie verskillende reaksies op God. Die Fariseër het homself 'n regverdige man gereken. Hy dank God daarvoor en wys daarop dat hy nie soos ander sondaars is nie, veral nie soos die Tollenaar, in wie se teenwoordigheid hy gebid het nie. In teenstelling hiermee het die Tollenaar dit nie eens gewaag om sy oë hemelwaarts te wend nie, maar kon hy net oor en oor sê: "O God, ontferm U oor my sondaar." En Jesus sê dan: "Ek sê vir julle, hierdie laaste een het geregverdig na sy huis gegaan eerder as die eerste een; want elkeen wat homself verhoog, sal verneder word, en hy wat homself verneder, sal verhoog word."
Die Fariseër was in baie opsigte 'n regverdige man en moet geprys word daarvoor dat hy God die eer vir sy goeie dade gee. Die dinge wat hy doen is goed. Maar in sy selfversekerdheid is hy blind vir sy eie sondes en sy eie gebrek aan 'n besef dat hy self bekering nodig het, en sien hy homself in plaas daarvan as iemand wat reeds die eindpunt en doel bereik het. Wanneer hy hom met ander vergelyk, sien ons ook sy trots. Hy kort die nederigheid van die Tollenaar wat volkome bewus was van sy eie sonde, en wat nie na ander gekyk het nie, maar hom volkome aan die barmhartigheid van God oorgegee het.
Ons is baie gou om mense wat ons as Fariseërs beskou, te oordeel, en tog het ons almal iets van die Fariseër in ons. Ons verkies om op ons sterkpunte te fokus, en op die swakhede van ander te wys. En tog wys Christus ons daarop dat ons ons net deur in ons eie harte af te daal en te erken wie ons werklik voor God is, kan werp op sy ontferming en sy vergifnis kan ontvang.
Broeders, laat ons nie bid soos die Fariseër nie, want wie homself verhef, sal verneder word. Maar laat ons ons voor God verneder, en soos die vastende Tollenaar roep: O God, ontferm U oor ons sondaars.
Uittreksel uit Evangelion, 'n Bulletin van die Ortodoks-Christelike Geloof, 21 Februarie 2016
Wees my barmhartig, Here!
Vandag is die laaste Sondag voor die begin van die Triodion, en die liturgiese tyd wat ons voorberei vir die Groot Vastyd. En om ons vir hierdie tyd van bekering voor te berei, gee die Kerk ons die verhaal van Christus se ontmoeting met die Kananése vrou.
Hierdie Evangelielesing kan vir ons nogal skokkend voorkom. Toe die Kananése vrou Jesus smeek om haar dogter te genees van besetenheid deur 'n duiwel, het Hy amper kort-af geantwoord en volgehou dat Hy net na die Jode gestuur is en nie na die Kananése, wat die Jode verag het, nie. Tog het die vrou volhard en op die ou end het Jesus nie net haar kind genees nie, maar ook haar groot geloof geprys.
Die Heilige Johannes Chrysostomos sê vir ons dat Jesus Christus geweet het hoe hierdie vrou sou reageer, en dat hy stuikelblokke in haar pad geplaas het ten einde haar te toets. Sy het nie net volhard nie, maar dit ook met groot nederigheid gedoen.
Terwyl ons ons vir die Groot Vastyd begin voorberei, word ons weereens daaraan herinner dat wat God van ons wil hê, 'n nederige hart is. Nederigheid is 'n groot misterie. Ons kan waarskynlik voorbeelde gee van vals nederigheid en die soort skynheiligheid wat mense 'n afkeer in die Christen-geloof gee. Tog is ware nederigheid geweldig magtig en die Woestynvaders leer ons dat dit die een deug is wat die demone nie kan naboots nie.
Die nederigheid wat hierdie vrou getoon het, het haar nie 'n vloerlap gemaak wat maar net alles aanvaar wat aan haar gesê is nie. Sy het groot moed aan die dag gelê deur met haar versoek te volhard en was vasbeslote om, ten spyte van alle stuikelblokke, vol te hou. Dit is trouens juis in die erkenning van hierdie behoefte dat sy bereid was om haarself as die minste van almal te sien, en dit is hierin dat ons haar ware grootheid sien.
Hy wat die liefde bereik, kan nie misluk nie.
Die Heilige Makarios die Grote.
Uittreksel uit Evangelion, 'n Bulletin van die Ortodoks-Christelike Geloof, 14 Februarie 2013
Vandag hoor ons Jesus Christus se leer oor die gelykenis van die talente uit die Evangelie volgens Matthéüs. Jesus vertel van 'n man wat op reis gegaan het. Voor sy vertrek het hy sy eiendom aan sy diensknegte toevertrou. Een van hulle het vyf talente ontvang en het dit gebruik om nog vyf te verdien. 'n Ander een het twee talente ontvang en dit gebruik om nog twee te verdien. Die derde een, aan wie een talent toevertrou is, was egter te bang om iets daarmee te maak en het dit toe maar begrawe. Met die terugkeer van die meester is hy berispe dat hy 'n geleentheid verspil het.
Die Vaders van die Kerk bygryp die man wat die talente uitdeel as Jesus Christus. Hy het verskillende gawes vir ons almal, en Hy vra ons om hierdie gawes op 'n gepaste manier te gebruik ten einde sy werk uit te voer.
Baie van ons vind dit moeilik om die gawes wat ons ontvang het te gebruik omdat ons onsself as nutteloos beskou. Ons kan miskien wonder oor wat ons dan nou het om God te bied. Tog leer die Kerk dat ons almal van onskatbare waarde in die oë van God is, want ons is na sy beeld geskep en Hy het ons van die begin af liefgehad. Daarbenewens roep Hy elkeen van ons by die naam, en dit is ons taak as Christene om te antwoord op wat Hy ons vra om met ons lewens te doen.
Dikwels as mense nie die gawes gebruik wat God hulle gegee het nie, is dit as gevolg van vrees. Dit is nie 'n gebrek aan goeie wil wat hulle daarvan weerhou om op God te reageer nie, maar veelmeer omdat hulle gevangenes van vrees geword het. Ons is miskien geneig om vir hierdie mense jammer te voel en geskok te wees oor hoe streng die gelykenis teenoor hulle is. Ons het almal vrese, maar wanneer ons toelaat dat hulle ons oorheers, neem hulle ons lewens oor, verhoed ons om die mense te wees wat God ons bedoel het om te wees, en lei ons op 'n pad van selfvernietiging. Ons word geroep om ons vrese te konfronteer en, met God se hulp, te oorkom.
Die Here wat die talente uitgedeel het, keer terug om rekenskap te eis, want Hy wat nou geestelike gawes so ryklik skenk, sal by die oordeel ondersoekend vra na wat bereik is; Hy sal in ag neem wat almal ontvang het en dit opweeg teenoor die vermeerdering van sy gawes wat ons terugbring.
Die Heilige Gregorius Dialogos
Uittreksel uit Evangelion, 'n Bulletin van die Ortodoks-Christelike Geloof, 7Februarie 2016
Wees my barmhartig!
Vandag hoor ons die Heilige Lukas se vertelling van die genesing van die blinde bedelaar. Hierdie man het langs die pad gebedel toe Jesus verbykom, en toe hy hoor dat dit Jesus was, het hy uitgeroep: "Jesus, Seun van Dawid, wees my barmhartig!" Hy het dit aangehou roep totdat Jesus gaan staan het en hom gevra het wat hy wou hê. Toe hy sê: "Here, dat ek kan sien" het Jesus geantwoord deur te sê: "Sien; jou geloof het jou gered."
Baie van ons weet wat dit beteken om te bid vir goed wat ons dink ons (en ander) desperaat wil hê of nodig het. Tog lyk dramatiese insidente van genesing soos dié baie ver van ons af. Ja, God genees mense op dramatiese wyse, maar dit is nie altyd ons ervaring nie. Wat moet ons maak van genesingsverhale soos hierdie een?
Ons moet in die eerste plek verstaan dat gebed nie soseer 'n kwessie is van vra vir wat ons wil hê, of selfs dink ons nodig het nie, maar 'n oorgawe van onsself aan die barmhartigheid van God. God verhoor ons gebede, maar nie altyd op maniere wat ons verwag of wil hê nie, want God weet baie beter as wat ons self kan verstaan wat ons nodig het.
In die tweede plek is gebed nie bloot 'n eenmalige versoek wat beantwoord of nie verhoor word nie, maar is die uitdrukking van ons hele lewe en ons diepste verlanges. Ons kan nie vir goed bid en voortgaan asof God nie by ons lewens betrokke is nie. Om tot God uit te roep: "Wees my barmhartig!", is nie iets wat ons maar net met ons lippe sê nie, maar moet die uitdrukking word van ons bewustheid van ons diepe behoefte aan God terwyl ons in die geloof groei. Hoe meer ons onsself werklik leer ken, hoe nederiger word ons en hoe suiwerder word ons gebed.
Die woord was vir hom wat blind was lig, want dit was die woord van Hom wat die Ware Lig is.
Die Heilige Ccyrillus van Alexandrië
Uittreksel uit Evangelion, 'n Bulletin van die Ortodoks-Christelike Geloof, 24 Januarie 2016
Die Kerk keer vandag weer terug na die Evangelielesings volgens Lukas, en ons hoor sy vertelling van hoe Jesus Christus tien melaatses genees het. Tien manne wat aan melaatsheid ly, het Hom kom vra om Hom oor hulle te ontferm, en Hy het hulle aangesê om hulle te gaan toon aan die priesters sodat hul genesing bevestig kon word. Terwyl hulle op pad was, het hulle gevind dat hulle genees is. By die besef daarvan, het een van die melaatses, 'n Samaritaan, na Jesus teruggegaan en Hom bedank. Die ander nege het net op die pad voortgegaan, wat Jesus laat opmerk het dat net een teruggekom het om dankie te sê.
Hierdie voorval herinner ons dat ons al te maklik God se gawes as vanselfsprekend aanvaar, en vergeet om Hom daarvoor te bedank. Om 'n gees van dankbaarheid te kweek, is van wesenlike belang in ons Christelike lewens, want ons moet dikwels bewus word van alles wat God vir ons doen. Ons kan miskien wonder hoe die nege melaatses kon vergeet het om dankie te sê vir hul genesing, en tog, ons nie dankbaar is vir alles wat God in ons alledaagse lewens vir ons doen nie, loop ons die risiko dat ons ook blind sal wees vir sy meer buitengewone handelinge.
Mense dink dikwels aan gebed as hoofsaaklik die vra van goed van God. Terwyl ons sekerlik ons behoeftes en die behoeftes van die wêreld in gebed na God moet bring, begin egte gebed met die erkenning van Wie God is, met die loof van Hom vir Wie Hy is, en die danksegging aan Hom vir alles wat Hy vir ons gedoen het. Want gebed is uiteindelik die kweek van 'n verhouding met God, waar ons leer om nie net op Hom staat te maak vir al ons behoeftes nie, maar ook te besef hoe Hy hierdie behoeftes bevredig en Hom daarvoor dank.
Watter woorde kan God se gawes toereikend beskryf? Hulle is so talryk dat 'n mens dit nie kan tel nie. Hulle is so groot dat, in antwoord daarop, enige een daarvan ons absolute dankbaarheid vra.