Deon Meyer (en ander bekendes) se wenke oor skrywer-wees - Solidariteit Wêreld LoopbaanSolidariteit Wêreld Loopbaan
Tuis › Artikels › Deon Meyer (en ander bekendes) se wenke oor skrywer-wees
Às jy goed wil skryf, moet jy lees – so wyd as moontlik en aanhoudend – en dit dan begin doen.
“Die beste raad vir enige aspirant-skrywer is om te lees. Lees so wyd as moontlik, so veel as moontlik , so lank as moontlik, voor jy begin skryf. Lees honderde boeke. Lees veral in die genre waarin jy beoog om te skryf. Lees die wêreld se bestes,” sê Deon Meyer, bekroonde skrywer van Afrikaanse spanningsverhale.
Waarom is dit dan so belangrik? “Want jy moet die leser in jou opvoed en oplei. Jy-die-leser gaan die een wees vir wie jy gaan skryf, wat eerste jou werk gaan beoordeel. Boonop is lees die heel beste manier om te leer oor struktuur, dialoog, karakterisering en al die ander noodsaaklike bestanddele van ’n boek.”
Hy sê dit gaan jou ook ’n baie omvattende skoling gee in wat vir uitgewers en die boekemark aanloklik en aanvaarbaar is. “Ek sien so baie manuskripte waarin mense maande en jare se bloedsweet belê het, waarvoor daar geen mark is nie.”
En daarna is daar ’n onvermydelike tweede deel van die proses. “As jy wil skryf, moet jy gaan sit en dit doen. Elke dag, dan na dag, week na week. Laat jou leuse B.O.S. wees: Boude Op Stoel.”
Sy roetine en idees
As heeltydse skrywer volg Meyer sy eie strawwe advies met sy skryf-roetine. “Wanneer ons tuis is, skryf ek elke dag, van vroegoggend (so sesuur se kant), tot middagete. Sewe dae per week. Ek probeer tussen 500 en ’n 1 000 woorde per dag te doen. Soms sukkel dit maar, ander dae gaan dit klopdisselboom.”
Hy sê hy vermoed alle skrywers is versamelaars van storie-idees. “Ek lees, ek luister, ek dink, ek kyk, ek gesels met mense, ek vra vrae, en deur dit alles kom daar honderde idees. Die groot uitdaging bly om die regte een of twee of drie te kies.”
Daar is baie genot daaraan verbonde om ’n skrywer te wees, sê hy, en dit oortref die minder plesierige dele daarvan by verre. “Die vreugde van ’n gepubliseerde boek in jou hand te kan hou, lesers wat laat weet hulle het dit geniet. Om boekmense op wonderlike plekke regdeur te wêreld te kan ontmoet.
“Om nie vir ’n baas te werk nie, om nie elke oggend in die verkeer op pad werk toe te sit nie. Om my passie te kan uitleef. Om ’n werk te doen wat nie soos werk voel nie.”
Volgens hom is die effense “suur” wat saam met die “soet” kom die verkleining van jou wêreld wanneer jy met ’n boek besig is. “Die boek oorheers jou lewe en net jy weet wat daarin aangaan. Dit sou ’n eensame bestaan gewees het as dit nie vir my vrou, Marianne, was nie.”
Wat ander bekende skrywers sê en doen
John Grisham is ’n prokureur-wat-skrywer-geword-het en bekend is om sy regswese-rillers. Sy skryfroetine en advies stem lynreg ooreen met dié van Meyer.
Hy het in die laat 1980’s elke oggend 05:00 opgestaan om ’n bladsy te skryf ondanks ’n huis vol kinders en ’n besige werk as regspraktisyn. Dit het uiteindelik uitgeloop op sy eerste boek, A Time to Kill, wat eers gepubliseer is nadat 40 uitgewers dit afgekeur het.
Sy tweede boek, The Firm, wat later in ’n rolprent met Tom Cruise as die hooffiguur omskep is, was sy groot deurbraak en het hom in staat gestel om sy werk as prokureur te laat vaar en sy droom na te jaag om voltyds te skryf.
Selfs nadat hy reeds 40 boeke geskryf het, bly hy by sy daaglikse roetine. “Skryf daagliks ’n bladsy. Dis sowat 200 woorde, of 1000 woorde per week. Doen dít vir twee jaar en jy sal ’n verhaal hê wat lank genoeg is. Niks gaan gebeur totdat jy nie ten minste een bladsy elke dag oplewer nie.”
Sedert A Time to Kill skryf Grisham ’n boek elke jaar.
Stephen King, vermaarde skrywer van rillers en gruwelstories, sê daar is niks anders wat hy al ooit wou gedoen het nie. “Ek is gemaak om stories te skryf en ek is mal daaroor om stories te skryf. Dis hoekom ek dit doen.”
Hy sê hy kry sy idees van oral. “Maar waarop dit vir my neerkom, is om een ding te sien, maar in baie gevalle om twee goed te sien en hulle in ’n nuwe en interessante manier saam te voeg. Dan voeg jy die vraag ‘Wat as?’ by. Dít is altyd die kernvraag.”
Nes Meyer en Grisham, het hy moeilike maar ook gerusstellende raad vir aspirant-skrywers: Skryf eerstens vir jouself, skryf elke dag want anders verloor jou ritme, versaak jou vrese en idees oor “goeie”en “swak” skryfwerk, lees en wees jouself.
Soos met alles in die lewe, is daar nie kortpaaie as skrywer nie. Lees, sit jou boude op die stoel en skryf. Les bes, moenie opgee nie.
Glen Leibowitz, 26 June 2017, “This simple writing strategy helped John Grisham sell over 300 million books”, https://www.inc.com/glenn-leibowitz/this-simple-writing-strategy-helped-john-grisham-sell-over-300-million-books.html.
N.A. Turner, 3 September 2018, “12 lessons on writing by Stephen King”, https://medium.com/publishous/12-lessons-on-writing-by-stephen-king-ec7bebcfd26e.
Stephenking.com, 2019, “Writing”, https://www.stephenking.com/faq.html.