Versindaba Michelangelo Archives : Versindaba
Andries Bezuidenhout. Titaan
Gisteraand klaar gelees aan Karel Schoeman se Titaan, oor die lewe van Michelangelo. Ek hou baie daarvan. Schoeman doen wat min mense hom kan nadoen en dit is om iemand se binnewêreld met groot historiese gebeure (en dit sluit verskuiwings in handel, asook veranderings in die tydsgees in) te verbind. Sosioloë mog dalk na die spanning tussen agentskap ('agency') en struktuur ('structure') verwys en geograwe na spanning tussen plek en skaal. As romanskrywer en historikus val Schoeman nie vas in hierdie opposisies nie, sy vertellings is besonder soepel. Dalk is daar dinge wat die vorm van die roman kan doen wat geskiedskrywing nie voor opgewasse is nie. Dalk gaan dit oor verbeelding.
Een aspek van die boek het my ontstel. Die feit dat denke en kultuur nie altyd in samelewings verruim nie. In 'n stadium, seker weens een of ander tipe morele paniek oor dinge soos korrupsie en geweld, word mense baie konserwatief. Dan verf hulle klere oor Michelangelo se naakfigure in die Sixtynse Kapel.
Titaan herinner 'n mens aan die feit dat vryheid soms deur elites uitgeleef kan word, terwyl gewone mense weens die werklikheid van daaglikse sloer slegs daarvan kan droom. Dis natuurlik waar populisme inkom en hoe elites dan weer die geïsoleerde enklawes van vryheid verloor.
Ek wonder of dit nie besig is om in Suid-Afrika te gebeur nie – dat die individuele regte wat ons deesdae as vanselfsprekend aanvaar nie dalk weer weggeneem gaan word nie. Ek skat die reg van gays en lesbiërs om te trou is 'n barometer vir elkeen se persoonlike vryheid (op formele vlak ten minste, ek weet die samelewing is heel homofobies).