Zoeloe-koning eis waarborge van Ramaphosa oor grondhervormingZoeloe-koning Goodwill Zwelithini (Foto: ANA) Grond wat aan die Zoeloe-nasie behoort sal nie deur die nasionale regering onteien word nie, het die Zoeloe-koning Goodwill Zwelithini Sondag aan duisende persone gesê wat die jaarlikse Shakadag-vieringe in Durban bygewoon het. Tydens sy jaarlikse toespraak het Zwelithini geëis dat pres. Cyril Ramaphosa hom weer moet besoek en waarborge moet gee dat die Ingonyama Trust nie geteiken sal word deur die land se grondhervormingsprogram nie. Ramaphosa het die koning in Junie besoek en het opslae gemaak toe hy voor die koning gekniel het in sy amptelike paleis in Nongoma in die noorde van KwaZulu-Natal. Ramaphosa het later verduidelik hy het slegs gebuk om vir die koning ŉ boek oor beeste te wys. Zwelithini het sy mening duidelik gemaak oor die landswye debat of die Grondwet verander moet word om dit vir die staat maklik te maak om grond sonder vergoeding te onteien. Sy woede spruit uit aanbevelings in ŉ verslag genaamd “High level panel on the assessment of key legislation and the acceleration of fundamental change”, onder leiding van voormalige president Kgalema Motlanthe en wat verlede jaar in November vrygestel is. Volgens die verslag is die Ingonyama Trust waarskynlik ongrondwetlik en die bestaan daarvan moet hersien word in enige grondhervormingsdebat. Die verslag het ook bevraagteken waarom die trust slegs ŉ paar dienste verskaf aan diegene wat die grond beset, en tog ontvang die trust meer as R96 miljoen uit huurgeld. Die trust besit ongeveer 29.67% van hoofsaaklik plattelandse grond in KwaZulu-Natal, ŉ gebied van 94 361 km². Alhoewel Zwelithini die enigste trustee van die grond is, is dit opgedeel in verskillende stamme onder toesig van tradisionele leiers. Hy het die gehoor by die Moses Mabhida-stadion in isiZulu toegespreek en gesê Ramaphosa “moet na KwaZulu-Natal toe kom met iets in swart-op-wit om alle Zoeloes te verseker dat daar nie aan hulle grond geraak sal word nie”. Die Shakadag-vieringe was vir 24 September geskeduleer, maar is uitgetel toe Zwelithini se seun, Butho Zulu, skielik gesterf het.