‘Dis hoekom die DA veg vir Afrikaans en ander minderheidstale’[Red] In aanloop tot die nasionale verkiesing op 8 Mei vanjaar gee Maroela Media politieke partye die geleentheid om hul menings oor verskillende kwessies wat kiesers raak op Maroela Media se debatsportaal te lug. Alle politieke partye is welkom om meningstukke vir publikasie voor te lê onderhewig aan die bepalings en voorwaardes van Maroela Media se redaksionele beleid. Prof. Annelie Lotriet. Foto: DA/Flickr.com Deur prof. Annelie Lotriet, ‘n parlementslid van die DA Daar is ’n kommerwekkende tendens wat die afgelope dekade of wat posgevat het: In die een ná die ander staatsdepartement, tersiêre instelling en openbare instansie word Afrikaans en ander inheemse tale al meer op die kantlyn gestoot. Dit raak al moeiliker om in ons voorkeurtaal bedien te word, ’n Afrikaanse skool vir ons kinders te vind of om dokumente in ons moedertaal te lees. Dis duidelik die ANC-regering gee nie om vir Afrikaans of ander minderheidstale soos Xhosa, Zoeloe of Sotho nie. In plaas van om die status van Afrikaans te behou en Afrikatale op te hef, onderdruk die ANC-regering alle tale behalwe Engels. Die feit van die saak is dat ons in ’n veeltalige land woon. Volgens die 2011-sensusuitslae is Zoeloe 11,5 miljoen Suid-Afrikaners se moedertaal (22,7% van die bevolking), 8,1 miljoen praat Xhosa (16%) en 6,8 miljoen (oftewel 13,5% van die bevolking) praat Afrikaans as moedertaal. Slegs 4 miljoen Suid-Afrikaners (9,6%) se huistaal is Engels. Jy sal dit egter nie sê as jy kyk na die oorheersing van Engels nie… Artikel ses van die eerste hoofstuk van die Grondwet is duidelik dat “alle amptelike tale gelykheid van aansien [moet] geniet en billik behandel [moet] word”. Dis ’n prysenswaardige ideaal, maar in die praktyk geskied dit glad nie. Subartikel 3 (b) stipuleer verder dat “munisipaliteite moet die taalgebruike en -voorkeure van hul inwoners in aanmerking neem”. Dis ook iets wat al minder gebeur. Engels oorheers en in stede van die bevordering van inheemse tale, laat die ANC toe dat dit afgetakel word. Hoe gaan ons die ideale van die Grondwet bereik deur Afrikaans se gebruik af te skaf? Nee, ons doen eerder afbreuk aan veeltaligheid deur net Engels te bevorder. Die DA glo onomwonde dat ons nie enige inheemse tale se gebruik moet afskaal ten gunste van Engels nie. As ’n staatsdepartement byvoorbeeld in Engels en Afrikaans kommunikeer, wat gaan dit help om Afrikaans te skrap? Hou eerder Afrikaans en voeg byvoorbeeld Xhosa by. Jy bou nie Afrikatale soos Zoeloe en Xhosa op deur Afrikaans te onderdruk nie. As die DA aan bewind is, sal ons veg om Afrikaans se status te behou én te verbeter. Die reg om jou kind in Afrikaans te laat skoolgaan of om in Afrikaans klas te loop aan ’n universiteit, moet ten alle koste beskerm word. Maar ons sal ook geld bewillig om Afrikatale te bevorder en te laat groei. Kinders moet in Xhosa kan skoolgaan en Zoeloe-sprekers moet met ’n staatsdepartement in hul moedertaal kan kommunikeer. As jy wil sien, hoe veeltaligheid prakties toegepas kan word, kan jy maar net in die gange van DA-kantore loop, of ’n vergadering van DA-parlementslede bywoon. Ons verteenwoordigers kom uit alle agtergronde. Gesprekke vind plaas in Engels, Afrikaans, Zoeloe, Xhosa, ensovoorts. In plaas van om Engels eksklusief te bevorder, verstaan ons die belangrikheid van om in jou moedertaal te kan kommunikeer. Taal is nie bloot ’n kommunikasiemiddel nie; dis deel van ’n mens se identiteit. Ek dink en lewe in Afrikaans en is trots op my taal. Ons kan nie daarvan wegskram dat Afrikaans die taal van die apartheidsregering was nie en dat dit bevoordeel is ten koste van Afrikatale nie. In ’n demokratiese Suid-Afrika erken ons die onregte van die verlede, maar ten spyte daarvan is ons steeds versoen. Dis die ware reënboognasie wat Nelson Mandela in gedagte gehad het. As ’n Afrikaanssprekende Suid-Afrikaner is ek trots op my identiteit, maar besef ook dat ’n Xhosa-sprekende landburger dieselfde moet voel. Ons word inderdaad verenig in ons diversiteit. Dis tyd dat ons sien wat werklik aangaan: Die ANC bevorder Engels, want dis die maklike opsie. Dis baie makliker om net een taal te hê as om werklik veeltaligheid te bevorder. Ek wil nie in ’n eentalige land woon nie; ek wil eerder hê dat ek moet kan tuis voel met my moedertaal wat beskerm word, terwyl my buurman se taalregte ook beskerm word. Die ANC neem nie die taalregte van Afrikaanssprekendes ernstig op nie. Die DA se sentrale boodskap vir die opkomende verskiesings is “een Suid-Afrika vir almal”, nie “een taal vir almal” nie. Dis tyd dat ons ’n boodskap na die regerende party stuur op 8 Mei: Basta met julle verengelsing!