Die Kerkpad: September 2001 Lotery en die algemene sinodale kommissie (ASK)
LOTERY EN DIE ALGEMENE SINODALE KOMMISSIE (ASK)
WAARHEEN IS DIE NG KERK MET SY LIDMATE OP PAD?
- PROF RM BRITZ - TEOLOGIESE FAKULTEIT UOVS - BLOEMFONTEIN -
Baie lidmate het die besluit van die ASK in verband met die deelname aan die staatslotery nie goed ontvang nie. Ons kerkleiding het hulle teleurgestel. Selfs hulle vertroue geskok. Veral die gemeentes waar predikante reeds die deelname aan die staatslotery in die prediking en huisbesoek oortuigend en uit die Bybel afgewys het. Hulle staan nou verle�. Die NG Kerk het toe al die tyd 'n ander standpunt. Ons kan hierdie saak dus nie sonder meer daar laat nie.
Vergeleke by die studiestukke en besluite van byvoorbeeld die Algemene Sinodes van 1994 en 1998 steek die oppervlakkige (en byna ligsinnige) verklaring van die ASK sleg af. Dit is op eens ook duidelik dat die Algemene Sinodes en die ASK verskillende uitgangspunte aangel� het om die saak te beoordeel. Die Algemene Sinodes het vanuit die Skrif gewerk. Die ASK neem sy vertrekpunt vanuit die situasie. Daarom kom die Kommissie en die Sinodes tot verskillende gevolgtrekkings. Omdat die ASK vanuit die situasie gedink het, het hy ook nagelaat om dit wat fundamenteel verkeerd is aan 'n staatslotery vir die nasie �n die regering uit te wys. Hierbenewens het die belangrike saak dat Christene onberispelik moet lewe en altyd 'n voorbeeld moet stel, ook in die slag gebly. Dit spreek dus vanself waarom vele lidmate hierdie besluit sien as net nog 'n houding dat die NG Kerk besig is om sy gereformeerde belydenisgrondslag en Skrifbeskouing te verlaat. Dit lyk of hy inderdaad 'n handomkeer maak. Hy word stadig maar seker 'n ander kerk. Die ASK-besluit het hierdie innerlike vervreemding verder gevoer. Toegegee, daar is diegene wat die besluit omhels. Dit bevestig egter dat die NG Kerk inderdaad besig is om in uiteenlopende rigtings koers te kies.
Hierbenewens is baie predikante en kerk-rade verras. en selfs verontwaardig daaroor dat die ASK as 'n kommissie blykbaar sy bevoegdheid oorskry het deur die staande sinodale besluite oor lotery en dobbelarye ter syde te stel. In die gereformeerde kerkordelike oortuiging het 'n sinodale kommissie tog nie ho�r gesag as 'n sinode nie. In die onderhawige geval lyk dit dus asof die ASK hom nie aan die aanvaarde gereformeerde benadering gehou het nie. In alle eerlikheid moet ges� word dat dit nie heeltemal die ASK se skuld is nie. Volgens sy reglement het hy volmag om oor nuwe en spoedeisende sake besluite te neem. Hy het ook die reg om self te oordeel wat nuut en spoedeisend is. Daarby het die Algemene Sinode van 1998 die Kerkorde in hierdie verband op 'n kardinale punt gewysig. Besluite van vergaderinge of hulle gevolmagtigde kommissies is bindend en moet gehoorsaam word (vgl Kerkorde, Art 23). Hiervolgens kan die ASK besluit dat staatslotery 'n spoedeisende en nuwe saak is. En, kan hy inderdaad nuwe bindende besluite in hierdie verband neem. Die probleem l� dus prim�r by die ongereformeerde wysiging van die Kerkorde. Daarmee speel ons Kerkorde in die hand van hi�rargie waarin die ASK die hoogste gesag is en waarin hy letterlik oor alles wat hy meen spoedeisend en nuut is, bindende besluite kan neem. Hy sou byvoorbeeld ook bindende besluite kon neem oor homoseksualiteit en voorhuwelikse geslagsgemeenskap. Beide sake word immers toenemende dringende kwessies in die NG Kerk.
Die gewysigde Kerkorde het dus eintlik die ASK gehelp om oor lotery 'n nuwe besluit te neem. Tewens, dit is ook die rede waarom die ASK 'n gewysigde Ondertekeningsformulier (Legitimasieverklaring) goedgekeur het, sonder dat dit deur 'n enkele kerkraad, ring of sinode getoets is. En, dit is ook die rede waarom die ASK die navraag oor die NG Kerk se standpunt rondom die staatslotery nie op 'n gereformeerde wyse gehanteeer het nie. Hy het dit immers nie na kerkrade en gemeentes verwys nie. In die plaaslike gemeente en onder toesig en sorg van die kerkraad, spreek die Woord immers die volle waarheid oor 'n saak soos staatslotery. As 'n Kerkraad hieroor onseker is, moet hy die Ring roep om hom hierin by te staan. En as die Ring nie helderheid het nie, dan kan dit na die Sinode gaan. Hierdie weg het die ASK nie gekies nie. Hy het namens die NG Kerk as die NG Kerk gepraat. En, daarmee 'n ongereformeerde en gesentraliseerde kerkbegrip na vore laat tree waarin 'n sinodale kom-missie as die hoogste gesag teenoor die (onwetende) lekelidmate en predikante gestel word.
Op stuk van sake roep die omstrede besluit van die ASK die vraag op: Waarheen is die NG Kerk met sy lidmate op pad? Waarom is die gereformeerde aanvaarding van die gesag en onfeilbaarheid van die Skrif in die gedrang? Waarom bind die gereformeerde belydenis ons nie meer saam nie? Of, moet ons aanvaar dat die gereformeerde belydenis nie werklik meer saak maak in die NG Kerk nie?
Meer en meer dominees en lidmate kan hierdie vrae nie meer onder die maatemmer wegsteek nie. In hulle kommervolle gesprekke oor die toekoms van 'n geliefde kerk en hulle gebede klink die versugting na 'n egte skriftuurlike reformasie op.