Sabinet | Volume 13 Number 3
Volume 13 Number 3, 2016
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe - Volume 13 Number 3, December 2016
Volume 13 Number 3, December 2016
Author J.M. Strijdom
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 13 (2016)
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 13, pp 1 –25 (2016)
Author Handré Brand
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 13, pp 29 –54 (2016)
Die doel met hierdie literatuurontleding is eerstens om die bestaan van ’n sogenaamde Eigernoordwandstereotipe (wat gedurende die 1930’s deur die media geskep is na aanleiding van ’n reeks noodlottige klimme teen die bergspits) te identifiseer; tweedens om die akkuraatheid van die stereotipe te ondersoek deur ’n literatuurontleding te doen van die persoonlikheidseienskappe van rotsklimmers soos in wetenskaplike tydskrifartikels gerapporteer, asook deur ’n ontleding van anekdotiese inligting wat beskikbaar is oor die onderliggende motivering van rotsklimmers.
The Eiger is a famous peak near the town of Grindelwald in the Berner Alps (the central Swiss Alps) rising 3 970 m above sea level. The difference in altitude between the valley and the peak summit is 1 800 m (Geldard 2011). The Eiger is one of a formidable trio of mountains, the other two being the Jungfrau and the Mönch. Initially, the north face of the Eiger posed immense challenges for young and inspired rock climbers who put their technical and psychological skills to the utmost test.
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 13, pp 55 –84 (2016)
Die Afrikaanse tydskrif Huisgenoot het in Mei 2016 sy eeufees gevier. Hierdie artikel gebruik ’n mediageskiedkundige vertrekpunt om die ontwikkeling van Huisgenoot van 1916 tot 2016 met sy idealisties-ideologiese en markgedrewe ideale as “skrif” van sy tyd te boekstaaf. Die mediageskiedenis as studieveld waarbinne die ondersoek gedoen word, word kortliks as vertrekpunt geskets, asook die geskiedkundige konteks vir die ontstaan van die blad. Hierop volg ’n bespreking van die ontwikkeling van die blad aan die hand van sy diensdoelwit en sy winsdoelwit, of sy idealisties-ideologiese en markgedrewe ideale. Dit is ook nodig om die blad se spesifieke bydrae tot die vestiging van Afrikaans te belig, omdat dit met sy ontstaansgeskiedenis saamhang. Hierdie kronologie sal probeer aandui hoe die tydskrif as “skrif” van sy tyd ontwikkel en voldoen het aan die eise van sy tyd, van die eng-Afrikanernasionalistiese kultuurblad van een eeu gelede tot die meer globale populêre kultuurblad van vandag. Meer bepaald dui die kronologie aan hoe Huisgenoot hom oor 100 jaar nie net as huisgenoot nie, maar as tydgenoot in sy veranderende mark kon handhaaf.
The Afrikaans magazine Huisgenoot celebrated its centenary in May 2016. This article uses a media-historical point of departure to record the development of Huisgenoot from 1916 to 2016, with a focus on its idealistic-ideological ideals as a publication of its time, as well as its market-driven goals in every era of its existence. Media history as the field within which this analysis is located is outlined, as is the historical context for the development of the publication. This is followed by a discussion of the development of the magazine in terms of both its service ideals and its profit focus – or, in other words, its idealistic ideology and its market-driven ideals. It is also necessary to highlight the publication's specific contribution to the development of Afrikaans, as this is closely connected to the magazine’s history. The subsequent chronology attempts to describe how the magazine has developed as a chronicler of its time, and how it has met the demands of its time – from a narrowly focused Afrikaner cultural publication one century ago to the magazine it is today, with a more global, popular-cultural approach. In particular, the chronology shows how, over one century, Huisgenoot has established itself not only as a “home companion” (the meaning of the Afrikaans title), but also as a reflection of its time, and thus how it has maintained itself as an evergreen publication in changing markets.
Author Armand Fourie
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 13, pp 85 –135 (2016)
F.V. Engelenburg tydens die Anglo-Boereoorlog : ’n oorsig
Author Linda (L.E.) Brink
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 13, pp 136 –188 (2016)
Author Mike Ford
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 13, pp 189 –209 (2016)
Ek toon in hierdie artikel aan hoe die musiek en teks van Schoenberg en Pappenheim se ekspressionistiese monodramaErwartung ’n intense weerspieëling van eensaamheid is. Ek begin deur die verskynsel van eensaamheid te verduidelik aan die hand van die werk van Gotesky (1965), Mijuskovic (1979) en Dahlberg (2007). Daarna ontleed ek die monodrama krities deur die lens van eensaamheid. Ek wys hoe eensaamheid, soos deur hierdie drie denkers gekonseptualiseer, verbind is aan Schoenberg se Erwartung, insluitend, maar nie beperk nie tot, die droomlandskap-agtergrond, uitgebreide tydsverloop, simbole en kleurkomplementariteit, intrige en karakterisering, vormloosheid en gebrek aan tematiese materiaal, gesingde teks, en staties ondersteunde akkoorde. My ondersoek voeg eensaamheid toe tot die diskoers oor psigoanalise en musiek deur te fokus op hierdie spesifieke menslike ervaring en die uitbeelding daarvan in Erwartung.
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 13, pp 210 –240 (2016)
Authors: Estelle van den Berg and Abraham P. Greeff
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 13, pp 241 –273 (2016)
Die doel van hierdie verkennende, kwalitatiewe ondersoek was om vas te stel hoe gesinne deur die probleem van ouerlike alkoholmisbruik geraak word. Die teoretiese raamwerk vir hierdie ondersoek is gesinsisteemteorie, waarvolgens gesinne oop, deurlopende, doelsoekende, selfregulerende sosiale sisteme is wat op hulle beste verstaan kan word in die konteks van interaksies en sisteemverhoudings. Die studiepopulasie was bruin gesinne waarvan ’n ouer alkohol misbruik wat in die Wes-Kaap woon. Hierdie populasie is geteiken aangesien die Wes-Kaap die provinsie met die hoogste voorkoms van alkoholmisbruik in Suid-Afrika is. Om hierdie hoë voorkoms te verstaan, behoort die agtergrond en oorsprong, met spesifieke verwysing na Suid-Afrika se verlede en die sogenaamde dopstelsel, in ag geneem te word. Alhoewel daar reeds kwantitatiewe ondersoeke in verband met alkoholmisbruik in Suid-Afrika gedoen is, is hierdie ondersoek daarop gemik om die persoonlike lewenservarings van gesinne wat elke dag met die probleem van ouerlike alkoholmisbruik saamleef, vas te vang. Dit is verkry deur middel van ’n kwalitatieweondersoek- ontwerp. Verteenwoordigers van 18 gesinne waarvan een of albei ouers vir ses maande of langer alkohol misbruik het, het aan die ondersoek deelgeneem. Inligting is deur middel van semigestruktureerde onderhoude ingesamel en tematies ontleed.
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 13, pp 274 –313 (2016)
Authors: Issie Jacobs, Susan Brink, Vera Roos and Sandra Steyn
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 13, pp 314 –331 (2016)
Author Charl-Pierre Naudé
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 13, pp 332 –380 (2016)
As agtergrond tot die bespreking van die moderne letterkunde soos Barthes dit sien, word ’n bondige oorsig verskaf van hoe die begrippe skrywer en letterkunde vanaf die oudheid, deur die antieke Griekse en Romeinse tye tot die hedendaagse tyd (die laatmoderniteit) verander het en hoe die Suid-Afrikaanse letterkunde by hierdie verloop inpas.
By die lees hiervan word onderskei tussen die terme voormoderniteit, moderniteit en postmoderniteit, wat geskiedkundige eras aandui, en die terme modernisme, postmodernisme en moderne letterkunde, wat literêre strominge aandui.
Napraatswartafrikaans : konteks en persepsies van die alternatiewe gebruik van Swartafrikaans
Authors: Ansie Maritz and Jako Olivier
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 13, pp 381 –423 (2016)
Black Afrikaans is a dialectic non-mother-tongue variety of Afrikaans (De Wet 1993:171, 1996:7; Du Plessis 1987:24–5), Imitated Black Afrikaans is used when Afrikaans mothertongue speakers imitate Black Afrikaans, among one another. This is different from the original form and function of Black Afrikaans fulfilling the role of a supplementary language between African language mother-tongue speakers and Afrikaans mother-tongue speakers. The employment of Imitated Black Afrikaans is therefore considered as an alternative use of Black Afrikaans. The context of and the perceptions surrounding Imitated Black Afrikaans have not yet been described extensively in existing literature.
Author Gerhard B. van Huyssteen
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 13, pp 424 –456 (2016)
’n Multiwoordeienaam is ’n frasekonstruksie wat na ’n benoemde entiteit verwys en wat uit twee of meer ortografiese woorde bestaan; dié ortografiese woorde word deur spasies geskei en gewoonlik met hoofletters geskryf (uitgesonderd funksiewoorde soos lidwoorde, voorsetsels en partikels), byvoorbeeld Nelson Mandela en Atlantiese Oseaan. Daar is geen spesifieke normerende reëls in Afrikaans wat betref die skryfwyse van samestellings met en afleidings van multiwoordeiename nie. Skryf ’n mens byvoorbeeld Atlantiese Oseaan+verskynsel as Atlantiese Oseaanverskynsel, Atlantiese-Oseaanverskynsel of Atlantieseoseaanverskynsel; en Atlantiese Oseaan⋅ADJZ as Atlantiese Oseanies of Atlantiese-Oseanies of Atlantieseoseanies?
’n Beoordeling van die vertaling van σ.ρξ (vlees) in die Direkte Vertaling en die Afrikaanse Standaard Vertaling van die Nuwe Testament
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 13, pp 457 –478 (2016)
Beide die Afrikaanse Standaard Vertaling en die Nuwe Testament en Psalms: ’n Direkte Vertaling is direkte vertalings van die Nuwe Testament wat in 2014 verskyn het. In hierdie artikel word die vertaalfilosofie van hierdie twee vertalings beoordeel aan die hand van die wyse waarop σ. ρξ, σαρκικός en σάρκινος vertaal is. Die beoordeling word eerstens gedoen deur die vertalings van hierdie lekseme te vergelyk met ander vertalings wat met soortgelyke en ander vertalingsfilosofieë werk. Tweedens word gefokus op die teologiese kontekste van die gedeeltes waar die betrokke twee Afrikaanse Bybelvertalings σάρξ met “sondige aard” of “sondige natuur” vertaal. Die gevolgtrekking waartoe gekom word, is dat die vertaling “sondige aard” of “sondige natuur”, wat slegs op die vlak van die antropologie lê, die heilshistoriese en eskatologiese konnotasies wat aan σάρξ verbonde is, verlore laat gaan. Die aanbeveling word gedoen dat direkte vertalings σάρξ eerder op hierdie plekke met “vlees” moet vertaal sodat die leser self vanuit die konteks kan aflei waarop σάρξ dui.
Author Callie W.T. Joubert
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 13, pp 479 –494 (2016)
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 13, pp 495 –509 (2016)
In die dertigerjare van die vorige eeu was daar in Suid-Afrika ’n sterk oplewing van Kuyperiaanse neocalvinisme. Die neocalviniste het hulle begin organiseer in ’n beweging met die doel om die neocalvinistiese ideologie van Abraham Kuyper op alle terreine van die Suid-Afrikaanse samelewing te versprei. Hierdie beweging was veral sterk in die Gereformeerde Kerk en die Potchefstroomse Universiteitskollege, maar het ook ’n groeiende aanhang in die NG Kerk gehad. Die neocalviniste het ook die tradisionele evangelikaalse spiritualiteit in die NG Kerk afgewys as “metodisties”. Ds. A.A. Weich het toe onder die skuilnaam “Bekommerd” die evangelikaalse spiritualiteit teenoor die neocalviniste verdedig. Dit het aanleiding gegee tot ’n lewendige debat in Die Kerkbode. Die meeste teoloë in die NG Kerk het hulleself beskou as goed Gereformeerd en het daarom die calvinistiese uitverkiesingsleeronderskryf sonder om hulle druk te maak oor die logiese spanning tussen hierdie leer en hulle evangelikaalse spiritualiteit. In die “Bekommerd”-debat het hierdie spanning egter duidelik aan die lig gekom. In hierdie artikel word hierdie “Bekommerd”-debat bespreek.
Die praktyk van vernedering : slawerny en Christelike asketisme in laat-antieke Sirië
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 13, pp 510 –535 (2016)
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 13, pp 555 –581 (2016)
Authors: Petro van der Merwe and Wynand van der Merwe
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 13, pp 582 –629 (2016)
Die doel van hierdie studie is om ’n deelnemende strategie vir die indiensopleiding van onderwysers te ontwikkel ten opsigte van die rol en funksies van belanghebbendes op makro-, meso- en mikrovlak. Binne ’n projekomgewing is daar spesifieke belanghebbendes, elkeen met bepaalde verantwoordelikhede en funksies.
Om hierdie doel te bereik is ’n model ontwerp wat die indiensopleidingsingreep vir die vak wiskundige geletterdheid bespreek. Die Departement van Basiese Onderwys wend doelgerigte pogings aan om indiensopleiding ten opsigte van wiskundige geletterdheid aan onderwysers te verskaf in die Verdere Onderrig- en Opleidingsfase. Inhoude van hierdie ingreep realiseer nie in die klaskamer nie, as gevolg van die volgende faktore:
Die Departement se verantwoordelikheid ten opsigte van die indiensopleiding eindig met die opleidingsingreep self.
Belangrike elemente soos gesindheidsverandering word nie in ag geneem nie.
Fasiliteerders wat nie oor die nodige fasiliteringsvaardighede beskik nie, word lukraak aangestel.
In die beplanning van indiensopleiding is onderrig ’n integrale faset. Bloom se taksonomie verskaf ’n struktuur vir indiensopleidingsbeplanning wat in hierdie artikel bespreek word omdat hy ’n taksonomie vir leer in die opleidingsituasie binne die gedrags- (behavioristiese) domein ontwikkel wat drie vorme van leer geïdentifiseer het:
’n kognitiewe domein, wat kennis verteenwoordig
’n affektiewe domein, wat die gesindheidsontwikkeling van kursusgangers beïnvloed
’n psigomotoriese domein, wat die bemeestering van vaardighede behels.
In die indiensopleidingsmodel vir wiskundige geletterdheid word die verantwoordelikheid van die Departement van Basiese Onderwys aangespreek, daar word op probleme gewys en aanbevelings word voorgestel. Die kardinale rol wat gesindheid in die totale indiensopleidingsingreep speel, word beklemtoon. ’n Perspektief rondom die vaardighede waaroor ’n fasiliteerder moet beskik en volwasse kursusgangers se fisieke-leer-voorkeure. om ’n geslaagde indiensopleidingsingreep vir wiskundige geletterdheid daar te stel word verskaf. Voorbeelde van fisieke-leer-voorkeure is breinoorheersing, en kinestetiese-leer-, ouditieweleer- en visuele-leer-voorkeure. Die model mag moontlik tot ’n meer geslaagde ingreep bydra.
The role of the facilitator in the learning process in order to create a positive attitude towards in-service training of mathematical literacy
Drawing on their experience of materials development, the authors focus attention on the importance of distinguishing between mathematics and mathematical literacy and address the issue of the role of mathematical literacy in the Curriculum Assessment Policy Statements (CAPS) as well as the need for a proper understanding of the contexts used to teach mathematical literacy.
In the CAPS curricula, mathematical literacy features as a competence to be acquired by all learners. An important change in the new curriculum for the grade 10–12 band is that all learners will have to take mathematics or mathematical literacy as a subject from grade 10 to 12. That is, for the first time all learners who leave the schooling system will have taken some mathematics up to the end of schooling in grade 12. This has meant a major and substantial intervention to reskill and upgrade teachers to be able to deliver the new mathematical literacy curriculum.