Hoop vir huiskoop - Housefinder Magazine
Minder rente, deposito's
Republikein - 15 August 2019
Jo-Maré Duddy – Huiseienaars en voornemende huiskopers glimlag breed ná die Bank of Namibia se monetêre beleidsaankondig gister: Nie net oor die eerste rentekoersverlaging in presies twee jaar nie, maar ook omdat hulle eersdaags ‘n heelwat kleiner deposito vir ‘n verbandlening sal moet opdok.
Naas die BoN-president, mnr. Iipumbu Shiimi, se nuus dat die repokoers met 25 basispunte tot 6,5% daal, het hy ook laer lenings-tot-waarde-verhoudings (LTV’s) aangekondig.
LTV’s is in 2017 ingestel om ‘n oorverhitte huismark en wegholpryse te stuit en die finansiële stabiliteit van die land te beskerm. Sederdien betaal net mense wat ‘n huis as hul primêre woning koop, geen deposito op lenings nie. Dit bly onveranderd.
Sodra die nuwe regulasies in die Staatskoerant gepubliseer is, sal die deposito vir ‘n bykomende huis van 20% tot 10% verlaag.
Tans is die deposito vir ‘n tweede bykomende huis 30%, gevolg deur 40% vir ‘n vierde en 50% vir ‘n vyfde en meer. Met die nuwe regulasies is daar ‘n enkele koers van 20% vir al dié bykomende aankope.
Volgens Shiimi het daar sedert 2017 baie water in die see geloop: Die ekonomie het verlangsaam en die huismark het beduidend afgekoel. Gevolglik is finansiële stabiliteit aan minder risiko blootgestel.
Die instelling van LTV’s, gepaardgaande met die resessie, het huispryse onder druk geplaas en die mark gedemp. Die jongste data van FNB Namibia toon die gemiddelde huisprys het van 2017 tot Maart vanjaar met 6% gedaal.
Verbruikers se totale huisleningskuld aan die einde van Junie vanjaar was sowat N$39,9 miljard – bykans 7,6% meer as in Junie 2018. In Junie 2016 was die jaarlikse groei 11,4% en in Junie 2017 was dit 8,7%.
Ontleders het gister se aankondiging verwelkom.
Soos Shiimi, maan hulle egter teen verwagtinge dat die sukkelende huismark oornag gaan herstel.
Mnr. Robert McGregor, ekonoom van Cirrus Capital, sê die nuwe LTV’s behoort ‘n bietjie lewe in die huismark te blaas.
Mnr. Dylan van Wyk, navorser by IJG Securities, stem saam: Van die beleggers in eiendom kan na die mark terugkeer. Dit kan huispryse gedeeltelik laat herstel, meen hy.
Die samesteller van die FNB Namibia-huisprysindeks, me. Ruusa Nandago, sê die nuwe LTV’s kan huiskopers in terme van bekostigbaarheid ‘n hupstoot gee.
’n Beduidende, algehele verbetering in die huismark sal egter hoofsaaklik van hoër besteebare inkomste afhang. Dít sal net deur ‘n reële salarisverhogings meegebring word, sê sy.
Amptelike data toon ‘n afname in reële salarisgroei die afgelope twee jaar.
Met die huidige ekonomie, “haglike werkloosheid” en “patetiese verbruikersbesteding” verwag Nandago nie ‘n ommekeer nie.
“Ons verwag dus die huismark sal in die rooi bly. Enige verbetering sal waarskynlik stadig en geleidelik wees,” sê sy.
McGregor en Van Wyk deel haar siening.
Shiimi het gister gesê die BoN is besig om sy ekonomiese vooruitskatting aan te pas. Geen wafferse groei word vanjaar verwag nie.
-Lees Republikein vir meer - Jou land. Jou taal. Jou koerant.
Consists of: 3 Bedrooms, 2 BathroomFoyer with wet room closetScullery, Guest ToiletINDOOR BraaiLarge patio at the back sidePavers infront of the garageDouble garageContact: Muggie: 081 129 4121
Home has large living/dining area and spacious bedroomsLovely 3 bedrooms, main with private bathroom, 2 full bathrooms with double basins.Large dining and entertainment area with built in Braai, Open plan kitchenSliding doors from Lounge and Dining/entertainment area,Guest Loo, Scullery plus Pantry, Large double GarageOutside toilet, Study areaContact Muggie @ 081...
Luxury single level unit in LudwigsdorfBiggest unit in the complex! All on one level, ideal for young families and older people. Super safe and secure. Top finishes, and ultra-neat. Three spacious bedrooms, all with built in cupboards and air-con. Three bathrooms (two are full bathrooms) and a guest toilet. Large...
Situated on a large (1200sqm) corner erf. Four bedrooms, two brand new bathrooms. Master bedroom with study area and air-con. Spacious lounge and dining area with air-con. Lovely, neat, kitchen and scullery. Patio with BBQ. Sparkling pool. Double garage and lots of off-street parking. Staff room (can be converted to...
Q&ALeroy, is it true that Kruger Real Estate is a family business? And when did the Agency open its doors? We launched in 2016 and my oldest son Brandon is one of our agents and handles our adverts as well, while Roberto my youngest, is keeping me on my... read more
The Main Attraction - Dec 2019
Your Bank in Namibia for All BIC brand was born in 2005 with the opening of Banco BIC S.A. Considered the 5th largest bank in Angola in terms of business units’ coverage with more than 220 branches across the country. In 2008, BIC expanded its brand to Europe, with the establishment of Banco BIC Português, S.A. in Portugal,... read more