HemelBesem: God praat Afrikaans
(Klik op die prentjies om hulle groter te maak.)
Geheim! Geheim! Op 4 Maart om 14:00 tref ons die ATKV Boektent by die US Woordfees. Bespreek nou al vir “God praat Afrikaans”.
Maar, HemelBesem is by drie ander produksies ook betrokke op die fees, onder andere die huldiging aan Adam Small, Kô lat ons sing: 3 Maart, 20:30, Stadsaal & 6 Maart, 15:00, Stadsaal.
Op 10 Maart om 17:00 by Bloekomhoek gooi hy sy gewig in by “Vyf skakerings van Hip-Hop”.
Hy is boonop te sien in die film Noem my Skollie.
HemelBesem is een van die sagste mense wat ek in ’n lang tyd ontmoet het. As jy hierdie ou al gesien opstaan het om die trane af te vee van ’n jong wannabe, dan weet jy: Onder daardie tats klop ’n wonderlike hart.
Dit het by meer as een geleentheid gebeur by die oudisies vir ATKV-Crescendo. Simon is so nice, so sag, so ’n totale gentleman. Hier is hy op ’n paneel wat oudisies doen vir ATKV-Crescendo.
Dan gesels jy met Nederlandse konsul-generaal oor wat hy in die Nederlande doen, en jy weet: Die man loop met die konings, maar sy hart se mense het hy nie vergeet nie. Hier is hy saam met die plaaslike kunstenaar Linkris en die twee Nederlanders Marakit en Skafalau.
Dan lees jy sy dankie-brief aan die einde van 2016 en jy dink: Deksels, dis ons wat moet dankie sê.
Ma, daai’s HemelBesem. Dis hy daai. Lees gerus. Hier is ’n hele paar gratis MP3’s wat hy boonop weggee. Jip. Gratis en verniet. Kliek op hierdie skakel, kyk na die skakels en kopieer hulle, gooi dit in jou browser en klik op download.
(Copy, Paste, Download.) Dis gratis, dis cool en dis wettig.
En, onthou, die straatpredikant, met die naam HemelBesem, dis hy wat geskryf het God praat Afrikaans. Maart 2017. Dit verskyn by LAPA Uitgewers.
(Kliek op die foto’s om hulle groter te maak)
Trein na Kalkbaai vertel ‘n semi-outobiografiese verhaal van ’n seuntjie en sy gesin wat in hierdie dae ná Kersfees altyd een keer per jaar die trein na Kalkbaai geneem het.
In Oktober het LAPA Uitgewers en die ATKV hierdie treinrit herkonstrueer saam met ’n enorme aantal skoolkinders. Daar was kinders van Jan van Riebeeck, Springfield en Kayamandi, net buite Stellenbosch; vir sommige Kayamandi-kinders was dit ’n eerste keer op ’n trein, of by die see.
Graham Isaacs, die outeur, het saam met die kinders in die trein gery.
Hy het honderde boeke geteken.
Op die strand is die storie is voorgelees in Afrikaans, Engels en Xhosa.
Daarna het ons almal by Kalky’s gaan vis en tjips eet.
Die Kaapse treine is baie veilig en ek raai enige een aan om julle gesin te neem vir ’n rit na Kalkbaai of St James. Dit is baie mooi.
Wanneer daar ’n voorafbespreking vir ’n groep is, word daar wagte by elke deur geplaas, niemand anders word in daardie wa toegelaat nie.
Mense soos Keith Temming, hier regs op die foto, is baie trots op hulle veiligheidsrekord by Metrorail.
Hierdie uitstappie op ’n trein na Kalkbaai was een van die baie lekker goed wat in 2016 met my gebeur het.
Ek deel dit nou, want dit is presies die tyd dat ‘n klein tjokkertjie, Graham Isaacs, altyd met sy gesin strand toe gegaan het.
Vandag sit daar ’n klomp klein seuntjies en dogtertjies op die strand. Wie weet: Oor dertig jaar is daar dalk nog ’n outeur wat vir ons ’n boek gaan skryf oor vandag.
Die boek is in drie tale beskikbaar. Die Engels en Afrikaans gaan tans teen ’n besonder goeie prys.
Ukuya eKalk Bay ngololiwe
Train to Kalk Bay
Mamre roer die mense van Mamre
To my English-speaking friends, please scroll down through the pictures. Below them, I give a detailed description of the event, and I explain why it was held on 16 December.
Vir my Afrikaanse vriende: Gisteraand, 16 Desember 2016, het die mense van Mamre, ’n baie klein dorpie aan die Weskus, hande gevat, want Whaden Johannes het Mamre na Mamre gebring.
’n Kiekie vooraf: Gisteraand was daar vier mense op die verhoog. Heel links is Zandré Johannes, Whaden se boetie, dan Whaden Johannes, Jodi Jantjies en Brizano Erasmus.
Whaden was in die hoofrol, Jodi was Tarra, en Zandré en Brizano het die begeleiding gedoen.
Die man wat nie op die verhoog was nie: Morne van Staden. Morne is ’n projekkoördineerder by die ATKV en is verantwoordelik vir die sukses van ATKV-Crescendo. Whaden is in 2014 ontdek deur die Crescendo-span, terwyl Jodi en Brizano deel was van 2016 se Crescendo-span.
Almal wat al deel was van ATKV-Crescendo, sal kan vertel dat Morne hart en siel deel is van die projek. Hy is nie bloot ’n werknemer nie, hy is ’n pa, ’n seun, ’n broer, ’n vennoot, of ’n kombinasie hiervan, vir enige een van die span wat dit nodig het, wanneer hulle dit nodig het.
Mamre is ’n klein, historiese dorpie aan die Weskus. Whaden het gisteraand vir die gehoor gesê: “Mense kom skiet films in ons dorp. Wat doen ons?”
Hierdie gedenkplaat vertel iets van die geskiedenis van die dorp.
Die toneelstuk het plaasgevind op die klip waarop die gedenkplaat aangebring is. Die stuk is geskryf deur Nico Scheepers, in samewerking met Whaden Johannes. Dit het op Aardklop gedebiteer met Scheepers as regisseur.
Die stuk het gisteraand gespeel voor Tori Osso, die restaurant waar die hoofkarakter en Tarra suiker gesteel het, aldus die verteller in Mamre.
Whaden in aksie. Mamre vra ernstige vrae aan die Kerk, van daar die grootse gebaar van versoening, en aktivisme, wat later die aand voor die kerkgebou plaasgevind het.
Tarra, die vroulike karakter, word verkrag, maar dominee, die hoofkarakter se pa, wil nie teen sy ouderling, wat die verkragter is, optree nie.
Dit is ’n tannie in Mamre, wat haar Christenskap op ’n gedwonge wyse buite die kerk moet uitleef, wat die verskil maak in hierdie karakters se lewens.
Die stuk is dus nie teen Geloof nie, dit is wel teen die mag wat gelowiges vir hulleself toeëien. Ek gaan nie meer vertel nie, want die stuk gaan nog toer. Gaan sien dit.
Applous vir Zandré, Whaden, Jodi en Brizano.
Whaden nooi almal om saam met hom voor die kerk te bid teen die volgehoue geweld teen vroue en kinders. Hy sê ook dat Versoeningsdag, 16 Desember, wat ook die laaste dag van die #16DaeVanAktisime is, opsetlik gekies is vir hierdie oomblik.
Whaden lei die optog.
Whaden wag voor die kerk.
Die mense kom aan.
’n Sirkel word gevorm.
’n Kring van gebede gaan op.
Last night the people of a small town on the West Coast joined hands. It was a memorable moment in the ongoing fight against violence that haunts our society and it was a young man, Whaden Johannes, who had planned and executed this memorable night in Mamre.
Whaden grew up in this town. In 2014 he was selected to be part of ATKV-Crescendo, a programme to train voices for the music industry.
Whaden has since been seen on stages across the country.
Earlier this year he teamed up with the award-winning young playwright, Nico Scheepers, to create a play about life in the small town of Mamre. Scheepers scripted the play and directed Johannes while it played on the arts-festival circuit. The play is called Mamre.
It is a scathing attack on the people with power, specifically those in the Church who claim to speak on behalf of God, who turn a blind eye to the needs of young people who are sexually abused.
Significantly, there is a character in the play who acts as a correction. She is forced to act out her Christian faith outside the formal church.
Last night Johannes brought the play, Mamre, back to Mamre. It was staged in the open air on 16 December, a public holiday known in South Africa as the Day of Reconciliation.
After performing the play, Johannes led the attendees to the church. In the light of single street lamp, everyone held hands while prayers were said against the ongoing violence on women and children.
For those who do not know the significance of the 16th of December, here is a quick summary:
1 This was the date, on 16 December 1961, on which Umkhonto we Siswe, the armed wing of the African National Congress (ANC) was formed, since the ANC could not find a peaceful solution to apartheid. In the ongoing wars between those who wanted to liberate South Africa and those who opposed the ANC, thousands of women were raped. Both sides were guilty. To this day, South Africa has the highest incidence of rape in any country that is not officially at war.
2 Further back in history, a battle between white settlers and a Zulu army took place on 16 December 1838. Infamously this battle was captured by the right-wing church as an example of God being with whites in any battle against “heathens”.
3 Since both these dates were so significant in the way people saw race and freedom in South Africa, the new government chose to commemorate the date, 16 December, as a day of reconciliation. It has since become a public holiday.
4 The final significance of this day is that the battle against rape has not yet been won – on the contrary. And so, each year various institutions take part in an event with a hashtag: #16DaysOfActivismAgainstAbuse. While this too is controversial, many women feel 16 out of 365 days are woefully inadequate, it is used by activists to highlight the significance of all the historical events that had led to our violent society; and the ongoing violence against our communities.
It was a brave act of Whaden Johannes to bring his play Mamre back to Mamre and then to lead a conciliatory prayer-meeting outside the church.
To me it was a privilege to be there.
Boeke maak jou wêreld oop: #16DaeVanAktivisme
Vraag: Hoe kan ’n lekker liefdesverhaal help teen ons land se vergrype?
Antwoord: Sophia Kapp sal gereeld vir jou sê haar navorsing bewys dat mense wat swaarkry, juis ontvlugting soek in dit wat meer ideaal is; dat ’n boek met ’n einde vol hoop, vir mense met min hoop, help om vorentoe te beur. Lees gerus meer oor Sophia se sienings op LitNet.
Vanoggend in die bed sit die geliefde met Dokters Sonder Grense se nuusbrief en sê: “Die wêreld is maar ’n droewige plek.”
Dit ná ’n goeie vriend ook weer nuwe nuus gebring het van die verkragtings en geweld teen vroue en kinders: Suid-Afrika is die land met die hoogste verkragtingsyfer buite ’n oorlogsone.
My probleem is, wat kan ek doen? Dit is maklik om oorweldig te voel en dan weg te hardloop. Tog het ek besluit ek gaan die idee van #16DaeVanAktivisme ’n bietjie kaap om oor boeke te praat. Juis.
Nou wil ek eers ’n geheim verklap: Dit was hierdie skermgreep op Amazon.com se webwerf wat my laat dink het ek wil oor boeke praat in die konteks van #16DaeVanAktivisme.
Interessant, die plasing was in Engels, maar dit handel oor Dina Botha se Suikersoetsoende. Ek weet nie wie Katrina is nie, maar sy het my anders laat kyk na die boek.
Zelda betrap haar man in die bed saam met ’n ander vrou, dit ná sy meer as twintig jaar lank alles vir haar huwelik gegee het. Haar prokureur se aandag gee weer rigting. Lees dit gerus. Ek het!
Ons leef wel in ’n tyd waar poli-amorie en ander vorme van verhoudingsbestuur aangemoedig word deur seksterapeute. Zelda se skok sou dus in sommige kringe as oudmodies beskou kan word, maar die realiteit is, die onbekende Katriena se punt is absoluut geldig. Zelda is verneuk, skynbaar konstant. Hier is geen sprake van erkenning gee aan haar nie, sy word doodeenvoudig in die steek gelaat deur haar man.
Dina Botha (se prokureur) draai die bordjies om.
Dina Botha se suikersoetboek sê vir vroue: Jy is meer werd.
Klik hier vir die Kindle-weergawe.
Klik hier vir die boek by LAPA Uitgewers.
Jy is meer werd
As julle nog nie Sophia Kapp se Oorlewingsgids vir ’n bedonnerde diva gelees het nie, stel dit reg!
Kapp se boek is ’n maklike een om aan vroue te gee wat in die verkeerde verhouding is, want dit is duidelik geskryf vir mense wat seergekry het, al is die einde ook heerlik soet. Julle sal ook nooit weer eenders kan dink aan ’n donkerknal tydens die liefdespel ná jy hierdie boek gelees het nie!
Dit is ook baie maklik om Chanette Paul se ouevre aan te beveel. Chanette het een van die skerpste penne teen verhoudingsgeweld in Suid-Afrika, al lees haar boeke so lekker. Onthou dit as jy boeke soek om aan mense te gee.
Alta Cloete se Net ’n mens is weer ’n boek om aan iemand te gee wat sukkel om ’n familielid se seksuele oriëntasie te verwerk; en Fanie Viljoen se jeugboek Uit is ’n moet vir jongmense wat bang is om uit te kom.
In die wêreld van Brexit en Trump, gaan ons hierdie soort boeke nodig hê. Die verskrikking vir minderhede in die VSA gaan al hoe erger word, en hier in Suid-Afrika kopieer ons mos alles slaafs wat uit die regse Amerika kom. Ek wens so ek kan vir al die omies in die NG Kerk wat steeds hardnekkig weier om die Bybel postmodern te lees, ’n kopie van Marida Fitzpatrick se “Sonde” gee, soos opgeneem in die US Woordfeesbundel Bly. Dit is ’n briljante opsomming van soveel van my vriende se seer.
Ek het reeds berig oor Martin Steyn se wonderlike werk in Swartval en die Rakkers het hulle stemme uitgespreek.
Gee dus aan iemand wat swaarkry ’n boek en sê: Jy is meer werd.
Maar wat kan ek doen?
Ons is nie almal skrywers soos Dina, Sophia, Martin, Fanie, Marida of Chanette nie.
Met ’n groot naam agter jou kan jy ’n ope brief teen Trump se fascisme skryf en dit publiseer, soos JK Rowling dit gedoen het. Maskas. Ek is mal daaroor. Ek is egter nie so bekend soos sy nie.
Jy kan die regte ding doen soos Thuli Madonsela; ek weet sy is nie ’n skrywer nie, maar sy verdien alle melding wat sy kan kry. Ek is nie so slim soos sy nie.
Ek is wel betrokke by PEN Afrikaans, en is trots op die werk wat ons saam met PEN International doen. As ek my klein stemmetjie voeg by die van ander skrywers en joernaliste van reg oor die wêreld, kan ons ’n verskil maak.
En ons kan lees.
Lees, lees. En Lees.
Ek lees tans Little Suns deur Zakes Mda. Dit onderskryf die teorie dat die geweld waarmee ons vandag te make het, direk verband hou met die gruwels wat die sogenaamde Westerse beskawing, Bybel onder die arm, in Afrika gepleeg het.
Maar op ’n ander noot het Deon Meyer se Koors my baie diep geraak.
Meyer skets die probleem van ’n liberale staat vs ’n kerkstaat pragtig – sonder om te preek. Meyer se hele boek is gebaseer op die teorie dat die mens “kollektiewe fiksie” kan verstaan. Dit het hy van Yuval Noah Harari gekry.
Lees maar self Harari se boeke, maar Meyer is makliker. Wat Koors wys, is hoe ons mekaar beïnvloed deur in groepe te dink.
Lees dus boeke wat jou uitdaag. Daar is baie wat ek nie hier genoem het nie.
Lees ook resensies soos die van die onbekende Katriena op Amazon. Katriena se wyse woorde het dit weer aan my duidelik gemaak dat alle boeke wat positiewe alternatiewe aan vroue bied, bemagtigend is.