My man het melding gemaak, net terloops, van jou e-pos-brief – reeds maande terug – wat die troue van jou seun, Balt, in die klein stad Kampen langs die Ijselmeer, beskryf het. Hy sou die brief vir my wys, maar soos dikwels het hy tussen al die saketransaksies vergeet daarvan. Nie moedswillig nie. Net vergeet.
Ek was die hele dag ongelukkig hieroor, oor die woord "lanklaas" en oor al my vriende wat ek nie meer sien nie. Wat ek net mooi niks van hoor nie. Eers het hulle net afwesig geraak, skaarser en skaarser; die dae tussen die gesellige kuiers of telefoonoproepe het maande geword. Die oorblyfsels van sogenaamde kontak het in virtuele ruimtes saadgeskiet, maar mettertyd het selfs dit ook soos verlepte plantjies begin omkap. In die niet verdwyn.
Daar moet baie ruimte wees, sodat die lied dit volledig kan opeis, het jy gesê.
Ek stap deur die stalletjies. Ek kyk na klere. Ek kyk na die ou verslonste tweedehandse boeke, die plate uit die jare toet. Ek kyk na helder en blinkgepoleerde vrugte. En na oorbelle. Ek eet 'n kroket. En 'n pakkie patat. Ek stap verby 'n fluitspeler.
Ek gaan sit later by 'n tafeltjie op die Waagplein. Teen die muur van 'n gebou versamel 'n groepie musikante. Glo Russiese musiekstudente, vertel die kelnerin my. Hulle speel tuba en trompet. Die klanke omsingel my met weemoed. Daar is 'n skildery teen die muur geverf. Art deco-styl. Ek het onthou van jou storie oor die fresko's van Giotto wat jy in 'n kelder iewers in Italië gesien het. En die ligte aardbewing waarvan jy toe net betyds weggekom het. Ek kan nie alles onthou wat jy vertel het nie, en of van die fresko's vernietig was of nie.
Ek het die Waagplein verlaat, verder gestap. Ek is toe na die Prinsenhoftuin, net skuins agter die Martinikerk. Die wandeltuin met die roostonnels en die kruidenhof. In die tuinpoort was die sonwyser met 'n Latynse spreuk op. Ek het dit probeer verstaan. Dit was iets oor die verlede tyd wat niks is nie, en die toekoms wat onseker is, en die teenwoordige tyd wat onstandvastig is. En dat jy moet sorg dat die hede, wat eintlik jy self is, nie verlore moet gaan nie. Kortom, dat jy maar net getrou aan jouself moet bly.
Vergewe my dus dat ek só oor jou dink. Ek dink ook so oor my man. Maar dis anders. Die romantiek word vinnig met strakker werklikhede uitgeskil, 'n realiteit waarbinne ek soms verlore gaan, waarin ek soms lang rukke vertoef, juis omdat dit koesterend is, hoe teenstrydig dit ook al mag klink. En dan, meteens, kom die benoudheid. Die vasgevangenheid daarvan. Iets waaruit ek nie kan ontsnap nie. En ek weet ook nie of ek regtig wíl ontsnap nie. Daarom is fantasie die antwoord. Die kleur waarmee ek ver vriende teken. Verstaan jy dit? Ek wil jou nie hê soos in die verkenning van asem of enige intieme gedagtes nie. Nee, ek wil jou slegs verromantiseer. Jy moet daar wees daarvoor. Is ek selfsugtig? Ek weet nie, maar op dié manier kry ek meer balans in my lewe, 'n wyer wisselwerking, 'n uitkoms. Om al die inhoude, die gevoelens, die meedoënlose spoed van jare te verwerk. Die afweeg van tyd.
Ek sal jou vertel. Ek het voor my rekenaar gesit. 'n Kaartspel oopgevou. Maar ek het ingedagte na die talle foto's teen die viltbord regs van my gekyk. Ek het na myself gekyk. Daar waar ek stap oor 'n oker plein, die hare wat opwaai, die donkerbril, die haastige voete, die handsak wat swaai. Die Gotiese boustyle in die agtergrond. Ek het die geur van vars gebak in die lug onthou. En jy bo in die 15de-eeuse toring van die Martinikerk, waarvan die spits glo eenkeer afgebrand het, weer herbou is in die 17de eeu, veel hoër, en met die beeld van Sint Maarten op 'n perd. Ver en hoog het jy gestaan, bokant my windverwaaide kop, met die kamera wat jou gesig verberg.
En toe het ek na ander foto's gekyk op die bord. Na die foto van my seun. Pedro. Toe hy vier jaar oud was. Hy is onlangs getroud, het jy geweet? Net soos jou Balt van wie jy glo in jou brief vir my man – oftewel, vir ons – vertel het.
Aan jou brief oor Balt wat ek nooit gelees het nie. Aan die afwesigheid van alles, jou lewe in 'n stad wat as sanddorp begin het. Ver, in die heel noordelikste punt van die Hondsrug in Nederland.