AFRIKAANSE KINDERBOEK GEKIES VIR BRITSE VERTAALPROJEK
Jaco Jacobs, bekroonde kinder- en jeugboekskrywer van Bloemfontein, het pas 'n internasionale deurbraak gemaak toe een van sy jeugromans vir 'n Britse vertaalprojek uitgesonder is.
'n Goeie dag vir boomklim (LAPA) is een van vier kinderboeke wat gekies is om uitstaande internasionale kinderliteratuur in Brittanje te bevorder. Honderde boeke in verskeie tale is vir die In Other Words-projek voorgelê, en 'n paneel Britse kinderboekvertalers en -kenners het die wenboeke gekies. Gedeeltelike proefvertalings van die vier boeke word in April op die Bologna-kinderboekskou in Italië aan oorsese uitgewers beskikbaar gestel. Dit is dus moontlik dat die boeke daarna ook in ander tale vertaal sal word.
Die boek is ook verlede jaar met die kykNET-Rapport-rolprentprys van R100 000 bekroon, en die rolprentregte is reeds aan 'n Suid-Afrikaanse vervaardiger verkoop. Dis 'n humoristiese, deernisvolle verhaal oor Marnus, 'n gefrustreerde middelkind, wat een Desembervakansie saam met 'n vreemde meisie bo in 'n boom beland in 'n poging om te keer dat die plaaslike owerheid dit afsaag.
Twee van Jaco se vorige boeke is ook reeds verfilm: Suurlemoen! En Oor 'n motorfiets, 'n zombiefliek, en Lang getalle wat deur elf gedeel kan word. Laasgenoemde sal later vanjaar in rolprentteaters te sien wees as Nul is nie niks nie.
Lees hieronder wat Jaco Jacobs te sê het oor die geheim van 'n goeie kinderboek. Jaco vertel dat hy kleintyd eintlik 'n krokodiltemmer wou word. Hy het in die Karoo grootgeword, maar bly nou reeds byna twintig jaar in Bloemfontein. Hoewel hy soms kortverhale en rubrieke vir volwassenes skryf, is die meeste van sy skryfwerk op kinders gemik. Hy skryf kinder- en jeugboeke vir jongmense van alle ouderdomme. Dit wissel van prenteboeke vir kleuters tot rympies en stories vir laerskoolkinders en boeke vir tieners. Jaco het ook al meer as 250 boeke in Afrikaans vertaal.
Wat is die geheim van 'n goeie kinderboek? "Eerlikheid staan vir my uit. Jy moet 'n opregte belangstelling in die storie en karakters hê, en eindelose respek en bewondering vir die leef- en verbeeldingswêreld van kinders. Ek glo ook jy moet regtigwaar 'n aanhanger van die genre wees en dit geniet om hierdie soort stories te skep."
Wou jy altyd 'n skrywer word?
"Nee, nie regtig nie. Kleintyd het ek daarvan gedroom om 'n krokodiltemmer in die sirkus te word. Nugter weet waar ek aan dié idee gekom het, want ek het nooit 'n sirkus met krokodille gesien nie! Ek het op 'n plaas grootgeword, en op 'n kol wou ek graag 'n wildbewaarder word of gaan boer – maar ek is universiteit toe met die idee dat ek dalk 'n sielkundige of 'n joernalis sal word. In my hart het ek egter op hoërskool reeds geweet dat ek stories wil skryf vir 'n lewe. Ek het trouens in standerd nege rond stories vir tydskrifte begin stuur en in matriek my eerste tydskrifstories verkoop – alles in 'n poging om te probeer bevestig dat ek hopelik wel skryftalent het."
Vertel ons van die skryfproses.
"Dit hang alles regtig van boek tot boek af. Skryf is nooit regtig vir my maklik nie – dit is meestal harde, eensame werk wat baie ure agter jou rekenaar verg. Maar party boeke is wel makliker as ander om te skryf – en elke boek het wonderlike, prettige oomblikke tydens die skryfproses wat dit alles die moeite werd maak! Wanneer ek aan 'n boek werk, skryf ek graag vroegoggend, terwyl alles nog rustig is en my kop nog vars is. Ek doen slegs navorsing as dit regtig nodig is vir die storie waaraan ek werk, en ek probeer verhoed dat die navorsing my aandag van die storie aftrek. Met nie-fiksie is dit natuurlik 'n ander saak – dan doen ek hope leeswerk."
Watter skrywers se werk bewonder jy?
"O, daar is so baie. Ek bewonder Stephen King se vermoë om onvergeetlike karakters te skep en vloeiende prosa te skryf, Jonathan Safran Foer se ongewone maniere van storievertel, Roald Dahl se humor en die manier hoe hy nie sy lesers onderskat het nie. Ook skrywers soos Michael Rosen, Brian Patten, Kenn Nesbitt, Brian Moses en ons eie Philip de Vos wat fantastiese kinderverse skryf."
Die beste skryfraad wat jy ooit gekry het?
Lees, lees, lees, lees! Lees soveel jy kan in die genre waarin jy graag wil skryf. Ek glo 'n goeie skrywer moet in die eerste plek 'n goeie leser wees.