PressReader - Baba & Kleuter: 2018-12-01 - Groot spron­ge vir k­lein men­sies
Groot spron­ge vir k­lein men­sies
Nou die dag nog was hul­le ba­bas en nou is dit tyd vir graad O en 1. Hoe help jy jou kin­ders flo­reer wan­neer hul­le in die skool aan­land?
Baba & Kleuter - 2018-12-01 - INHOUD - DEUR DANIELLA DE WITT
K­lein ly­fies in oor­groot u­ni­forms is ge­noeg om e­ni­ge ma se hart week te maak. Voeg daar­by ’n be­wen­de lip­pie en ’n wa­vrag boe­ke in ’n swaar skool­tas en ’n ma is oom­blik­lik uit­ge­stres.
Ons weet al dat graad O en 1 ’n groot ver­an­de­ring vir k­lein kin­ders is en dit wil lyk as­of daar toe­ne­mend meer ei­se aan die ou­tjies ge­stel word.
Wat maak van hier­die twee gra­de so ’n groot uit­da­ging? Ken­ners is dit eens dat ja, hoe­wel daar nog tyd vir speel in hier­die gra­de is, is die sor­ge­lo­se dae van in­for­me­le leer en ho­pe speel­tyd ver­by. For­me­le leer is nou die groot uit­da­ging vir kin­ders.
T­he­re­sa van den Berg, ’n op­voed­kun­di­ge siel­kun­di­ge van P­re­to­ria, sê dit is in­der­daad iets waar­aan k­lein ly­fies ge­woond moet raak en ver­al graad 1 bring ’n nu­we stel ei­se, re­ëls en ver­wag­tin­ge.
Daar­om kan die be­lang­rik­heid van skool­ge­reed­heid nie ge­noeg be­klem­toon word nie, sê dr. A­ri­na Lan­ser, ’n op­voed­kun­di­ge siel­kun­di­ge van Roo­de­poort in Jo­han­nes­burg.
“Dis die eer­ste for­me­le tree tot le­wens-
ge­reed­heid. In graad R leer jou kind on­der meer om van sy ou­ers te skei, die juf­frou met an­der te deel, in groe­pe te werk en by ’n spe­si­fie­ke roe­ti­ne en re­ëls te hou. Daar word ook van hom ver­wag om vir ’n be­paal­de tyd te kon­sen­treer en om op­drag­te spe­si­fiek en vin­nig te kan uit­voer.”
Mo­der­ne kin­ders bring nie meer ge­noeg tyd saam met hul ou­ers deur nie, sê A­neen Cooks, graad O- graad­hoof by die De­s­ti­na­tus-pri­vaat skool in Brac­ken­fell, Kaap­stad.
“Kin­ders sit voor die TV of iPad so­dat ons gou kan kos maak of die huis kan reg­trek. Maar dis juis waar waar­de­vol­le leer- en saam­wees­tyd ver­lo­re gaan. Hoe­kom be­trek ons nie ons kin­ders by ons ge­jaag nie en help hul­le so met die oor­gang na graad O en 1?
”Kin­ders kan in die kom­buis, ga­ra­ge of was­goed­ka­mer help en so kan ’n wis­kun­di­ge woor­de­skat en be­grip­pe, as­ook taal uit­ge­brei word.”
Jul­le kan saam tel, meet, en sor­teer. Jou kind kan leer dat een ding moet ge­beur voor iets an­ders kan plaas­vind. Sy woor­de­skat kan dra­ma­ties uit­ge­brei word. En dit al­les son­der dat hy voel hy word nou ge­dwing om iets te leer.
DIE GROOT GRAAD O
Dit lyk dalk vir ons na ’n baie een­vou­di­ge jaar, maar graad O hou tal­le uit­da­gings vir kin­ders in, sê A­ri­na. • Kin­ders moet fi­siek sterk en ge­sond ge­noeg wees en ge­noeg sta­mi­na hê om ’n he­le og­gend van leer en ak­ti­wi­tei­te te bo­we te kom. Die per­sep­tu­e­le vaar­dig­he­de wat in graad 1 no­dig gaan wees, word ge­reeld ge­oe­fen. Juf­frou maak die he­le tyd se­ker dat kin­ders die no­di­ge kan doen. Daar­om is ge­reel­de skool­by­wo­ning nood­saak­lik. • Hul­le leer nou oor dis­si­pli­ne, kla­s­en skool­re­ëls en ook oor ge­son­de kom­pe­ti­sie. Re­spek vir maats, an­der ou­ers, on­der­wy­sers en as­sis­ten­te word ge­kweek. • Kin­ders leer die im­pli­ka­sies van on­van­pas­te en boe­lie­ge­drag, en dat dit be­lang­rik is om hul ge­voe­lens in woor­de uit te druk. • Hul­le leer hoe om ge­beu­re kor­rek weer te gee en in­lig­ting te ver­werk en chro­no­lo­gies te her­roep. • Kin­ders kry bloot­stel­ling aan la­er
skool­sport­soor­te. • E­ni­ge pro­ble­me met taal, spraak, ge­hoor, oë, per­sep­tu­e­le ont­wik­ke­ling, kon­sen­tra­sie of e­mo­si­o­ne­le ont­wik­ke­ling wat nou raak­ge­sien word, kan be­tyds be­han­del word.
In graad 1 het jou kind ’n rits nu­we vaar­dig­he­de no­dig. Baie daar­van leer hy by die k­leu­ter­skool en in graad O, maar jy kan tuis ook heel­wat doen om hom groots­kool­ge­reed te maak, sê T­he­re­sa. • In graad 1 moet mo­to­rie­se en pos­tuur­vaar­dig­he­de so ont­wik­kel wees dat hul­le vir lan­ger tye in ’n klas­ka­mer kan stil­sit en kon­sen­treer. Daar­om is dit be­lang­rik dat die k­leu­ter­skool-pro­gram hul­le leer om met hul lig­gaam ba­lans en groot en fyn mo­to­rie­se vaar­dig­he­de te oe­fen. • In graad 1 moet kin­ders hul werk bin­ne ’n spe­si­fie­ke tyd kan af­han­del en na die vol­gen­de ak­ti­wi­teit kan aan­be­weeg. Daar­voor moet hul­le tyd ver­staan en goeie tyds­be­stuurs­vaar­dig­he­de hê. Hul­le leer dat al­les wat ons doen, ’n be­gin, mid­del en ein­de het en bin­ne ’n se­ke­re tyd af­ge­han­del moet word. Jy kan help deur jou kind vroeg al van tyd be­wus te maak en hom te leer om ta­ke af te han­del. • Graad 1 gaan meer ge­roe­ti­neerd wees en kin­ders wat aan roe­ti­ne ge­woond is, pas mak­li­ker aan. Leer jou kind ook om roe­ti­nes by die huis te ves­tig deur el­ke dag sy tas en kos­blik uit te pak wan­neer jul­le tuis­kom en die huis­werk­boek vir jou te bring. • Daar gaan van jou kind ver­wag word om te “ont­hou”. Hy moet dus vroeg reeds stra­te­gieë aan­leer om in­lig­ting te ont­hou en te her­roep. • Dit is be­lang­rik dat kin­ders leer om te luis­ter. Graad 1 is baie in­ge­stel op ou­di­tie­we vaar­dig­he­de. Die be­gin van klank en lees is op goeie ou­di­tie­we en luis­ter­vaar­dig­he­de ge­skoei. Kin­ders moet tus­sen ver­skil­len­de klan­ke kan on­der­skei so­dat hul­le dit kan saam­voeg en uit­me­kaar kan haal om te lees en skryf. Dit is daar­om be­lang­rik om se­ker te maak dat jou kind se taal en ou­di­tie­we vaar­dig­he­de met nor­ma­le ont­wik­ke­ling op peil is. • Kon­se­kwen­te ver­wag­ting en roe­ti­ne help ’n kind om in­ner­li­ke dis­si­pli­ne te ont­wik­kel. Leer jou kind om sy be­sit­tings op te pas en daar­voor ver­ant­woor­de­lik­heid te aan­vaar. Leer hom ook om na op­drag­te te luis­ter so­dat hy die juf­frou se dui­de­li­ke be­doe­ling kan ver­staan en uit­voer. • Leer jou kind wat stip­te­lik­heid is. Wees ’n voor­beeld en moet hom nie laat vir skool af­laai nie. Skool het vas­te tye en kin­ders moet leer om dit re­spek­teer en daar­by aan te pas.
T­HE­RE­SA VAN DEN BERG the­re­sa­[email protected] mweb. co. za, the­re­sas. co. za
DR. A­RI­NA LAN­SER a­lan­[email protected] mweb. co. za, dra­ri­na­lan­ser. co. za
A­NEEN COOKS a­[email protected] de­s­ti­na­tus. co. za, de­s­ti­na­tus. co. za