Dit is teen hierdie agtergrond dat hierdie artikel aan die hand van ’n besinning oor Jack Parow se liedjie “Cooler as ekke” tot die musikologiese diskoers wil bydra.
Populêre liedjies word reeds dekades lank as ’n belangrike speelveld vir kulturele kritiek gesien, en met name rap-musiek, wat allerweë as ’n bykans ideale gevallestudie vir analitiese teoretisering beskou word.6 In die lig van my inleiding hier bo is dit egter nie my oogmerk om ’n dekonstruktiewe lesing aan te bied nie; ek beoog eerder om rekonstruktief ’n spekulatiewe konteks daar te stel waardeur “Cooler as ekke” as verteenwoordigend van ’n bepaalde rap-identiteit benader word.
Net so bekend soos Parow se kenmerkende voorkoms is die swetswoorde wat sy lirieke krui. Volgens Tyler (aangehaal in Rust 2010:144) vloek hy egter nie om te skok nie: “Vir my gaan dit oor eerlikheid. Ek is zef, dis wie ek regtig is. Ek kan nie lieg nie.” Hy verduidelik dat zef ’n ander woord vir kommin is – “heeltemal die teenoorgestelde van posh”. Die zefste ding wat hy tot dusver besit het, soos aan Rust (2010:144) vertel, was sy “peach-kleurige Ford Sierra met skaapvel oor die sitplekke en nagemaakte gras op die dashboard”.
Fourie (2010:3) voer aan dat zef “’n ou astrante drieletter-woord” is wat nou opnuut in die Afrikaanse spreektaal opgeduik het, en tans wêreldwyd gehoor word nadat die Kaapse musiekgroep Die Antwoord se liedjie “Zefside” opslae op die web gemaak het. Die woord is volgens haar afgelei van die naam van die Ford Zephyr wat in die 1950’s en ’60’s baie gewild in Afrikaanse middelklas-geledere was, en dui dus op ’n bepaalde “Afrikaner-nostalgie”.
Hiermee stem Ernst Kotzé9 (in Fourie 2010:3) saam wanneer hy aanvoer dat “dié vorm van slang [...] ’n ander soort waarde [gee] aan dit wat vantevore as ‘common’ beskryf is”; “[d]it skep ’n nuwe kultuur – wat ook as ’n parodie of alternatiewe kultuur beskou kan word – waarmee veral rap-kunstenaars probeer om ‘anders’ as die gewone te wees en só die grootste moontlike impak te maak.”