Ontmoet ons wynboere: Springfontein verbou kalksteenwyn | Maroela Media
Springfontein is 'n wynplaas wat naby Stanford teen die see en Kleinrivier-strandmeer lê. (Foto: Facebook)
Die plaas Springfontein lê teenaan die see, tussen Stanford en die Kleinrivier-strandmeer. In 1816 is die plaas onder die eienaarskap van die president van die Kaaps-Hollandse hooggeregshof, Andries Truter, geregistreer. Hoewel daar 'n sterk fontein op die plaas is, was dit moeilik om die harde kalksteengrond te benut. Oor klomp dekades is daar probeer om op klein skaal met skape, bokke en beeste te boer. Uie en aartappels is ook rondom die opstal geplant, maar in 1983 is alle boerdery-aktiwiteite gestaak.
'n Duitse mynbou-ingenieur en sake-ekonoom, Johst Weber wat in natuurlike hulpbronbestuur spesialiseer, het 'n droom gehad om sy eie wynplaas te besit en 'n bymekaarkomplek vir sy familie en vriende te vestig. In 1995 het hy op Heathrow 'n klein eiendomsadvertensie in 'n wynjoernaal gelees. Die woorde, "potensiële hoë-gehalte-wingerde" en "kalksteengrond" het sy aandag getrek. In Maart 1996 het hy vir die eerste keer na Suid-Afrika gekom om te kyk of Springfontein aan sy verwagtinge sou voldoen en op die tweede dag is die kooptransaksie met 'n handskud voltrek.
Hy het sy familie en 'n paar naasbestaandes betrokke gekry om te help om die projek te ontwikkel. Hulle het saam die maatskappy Someeno (Suid-ontmoet-Noord) gestig, wat dadelik begin het om 'n mark vir Suid-Afrikaanse wyn in Europa te ondersoek.
Die streek was glad nie bekend met wynbou nie en Weber se projek is met skeptisisme bejeën. Nietemin het hy grondmonsters geneem en daarvolgens die mees geskikte grond op die plaas voorberei, water en krag aangelê, die vervalle geboue leefbaar gemaak, boorde opgerig en saailinge geplant.
Die kalksteengrond dra tot die eiesoortige karakter en identiteit van die plaas en sy wyn by. (Foto: Facebook)
Springfontein het sy eerste druiwe in 2000 geoes en die uitsonderlike gehalte het dadelik naam gemaak. De Trafford in Stellenbosch, Rupert-Rothschild in Franschhoek en Hamilton-Russell uit die Hemel-en-Aarde-vallei wou van meet af Springfontein se druiwe gebruik.
Weber het derhalwe besef dat 'n eie wynkelder noodwendig die volgende stap is. Die eerste gedeelte van die wynkelder is in 2004 geopen en die eerste oesjaar is gebottel.
Tariro Masayiti is die wynmaker en hoofbedryfsbestuurder op Springfontein. Hy het biochemie in Zimbabwe studeer en homself in die laboratorium en later as plaasbestuurder op 'n wynplaas onderskei. Die plaas het hom spoedig gestuur om wynmaak en wingerdbou aan die Universiteit Stellenbosch te gaan studeer. Hy het besluit om in Suid-Afrika te bly en sy eerste werkgewer was die Distell-groep. In 2012 het hy hom by die span op Springfontein aangesluit. Sy vrou, dr. Hildegard Witbooi, is die hoof van landbou op Springfontein.
Johst Weber is die eienaar, dr. Hildegard Witbooi is die hoof van landbou en haar man, Tariro Masayiti is wynmaker en hoofbedryfsbestuurder op Springfontein. (Foto: Facebook)
Die kalksteengrond op Springfontein is suinig as dit kom by die vrystelling van minerale en voedingstowwe en beperk sodoende opbrengste. Dit verseker uiteraard kwaliteit bo kwantiteit en Springfontein hoef dus nie die wingerde kunsmatig in toom te hou nie.
"Kalkgrond produseer ook gesonde vrugte met 'n natuurlike suurgehalte wat ons toelaat om baie min swawel te gebruik. Bowendien word lang rypwordingstye bereik weens die grond se relatiewe lae hittebergingsvermoë," sê Masayiti.
"Die wingerde word met spesiaal voorbereide kompos gevoer wat uit organiese materiaal van Springfontein en omliggende plase verkry word. Ons hou ook 'n patent vir die byvoeging van perlemoenskulpe in ons kompos. Hierdie seediere se skulpe het 'n hoë proteïen- en minerale-inhoud, veral selenium, magnesium en vitamien B12. Dit is werklik 'n waardevolle toevoeging tot ons ekologies vriendelike, organiese wingerdboupraktyk – en dit word beslis in ons wyn weerspieël."
Vandag is Springfontein 'n gesertifiseerde organiese boerdery. Die plaas het 'n eie mikroklimaat wat deur 'n koel seebriesie op temperatuur gehou word en spog met 'n gebalanseerde ekosisteem. Hulle kweek en plant hulle eie ongeënte wingerdstokke en daar word geen chemiese bemestingstowwe gebruik nie. Weens die natuurlike omstandighede en die grond se samestelling, sit Springfontein baie min addisionele voedingselemente soos koper en swawel by. Hulle hoef ook nie baie van hulle organiese plaagdoder te gebruik nie.
"Filloksera hou vir ons 'n bedreiging in, maar vanweë die gehalte van ons grond is die kanse skraal dat dit hier sal uitbreek, veral omdat daar geen wingerdbou in die vallei beoefen is voor ons in 1996 hier begin het nie."
Op Springfontein word sommige van die wyn in eiervormige PUR-tenks gefermenteer. Dié materiaal laat mikro-oksidasie toe, soos eikehout, maar beïnvloed nie die smaak soos wat nuwe eikehout doen nie. Die afmetings van die houers laat ook 'n deurlopende natuurlike vermenging van die inhoud toe.
In dié eiervormige PUR-houers word 'n unieke wynverouderingsproses toegepas. (Foto: Facebook)
Springfontein se wyn bestaan uit vyf families wat elkeen 'n eiesoortige geur en eienskappe nastreef. Dit is die Terroir Selection, wat hulle Pinotage en Chenin Blanc insluit. Die Ulumbaza-familie is almal pinotage-versnitte wat die White, Red en Pink of Springfontein insluit. Limestone Rocks sluit die Child in time, Dark side of the moon, Whole lotta love en Gadda da vida in; Single Vineyard, waaraan Jil's Dune en Jonathan's Ridge behoort; en Daredevil's Drums wat Blushes inverse, Skins agleam, Mashes extreme, Juices untamed en Bunches broken insluit.
Springfontein se wyne wat op www.diewynboer.co.za beskikbaar is.
Wynboere het ernstige verliese gely weens die regering se drankregulasies tydens die grendelstaat. Hulle sit met oorskotwyn en oorvol kelders en voorraad waarvan ontslae geraak moet word. Om hulle te help is 'n aanlyn winkel, www.diewynboer.co.za/www.thewinefarmer.co.za, in die lewe geroep waar wynkopers in die gemak van hul huise wyn kan bestel.