PressReader - Baba & Kleuter: 2018-06-01 - Jou kos­baar­ste vrag
Jou kos­baar­ste vrag
Dis dalk nie so pret­tig om te koop soos fyn kleer­tjies en ou­li­ke speel­goed nie, maar van al jou in­ko­pies vir jou kind is ’n mo­tor­stoel­tjie die be­lang­rik­ste.
Baba & Kleuter - 2018-06-01 - INHOUD - DEUR DANIELLA DE WITT
Hul ge­sin was op pad na die Suid­kus met hul twee­ling­ba­bas ste­wig vas­ge­ges­pe. Een van die twee­ling was eg­ter knie­se­rig en sy ma het be­sluit om hom net gou uit die stoel­tjie te haal ter­wyl haar man be­stuur. Dit was on­ge­luk­kig op daar­die oom­blik dat ’n aan­ko­men­de voer­tuig be­heer ver­loor en in hul­le vas­ge­ry het. Die ba­ba wat uit die stoel­tjie was, het in die on­ge­luk ge­sterf.
Dit is net een van tal­le gru­ver­ha­le waar­in kin­ders dood is om­dat hul­le nie vas­ge­ges­pe is nie.
Ge­luk­kig was ’n vier maan­de oue ba­ba­dog­ter­tjie vroeg van­jaar ge­luk­ki­ger toe sy dank­sy haar karstoel­tjie ’n groot on­ge­luk op Ni­gel on­ge­deerd oor­leef het. Ma­roe­la Me­dia het be­rig dat d­rie men­se in daar­die on­ge­luk dood en een erns­tig be­seer is.
’n Mens dink nie so iets kan met jou ge­beur nie, maar dit kan. Jy ry dalk net gou win­kel toe, maar die le­we is on­voor­spel­baar en broos, en on­ge­luk­ke ge­beur.
Mo­tor­stoel­tjies ver­min­der die ge­vaar dat ’n kind in ’n on­ge­luk sterf met tot 71 per­sent, al­dus die web­tuis­te sa­fe­kids.org.
D­rie uit el­ke vier mo­tor­stoel­tjies word eg­ter nie ge­bruik of kor­rek ge­ïn­stal­leer nie.
In ’n op­na­me is daar al be­vind dat tot 85 per­sent van Suid-A­fri­ka­ners nie hul kin­ders reg vas­gor­del nie.
Dit is on­aan­vaar­baar, waar­sku Lay­ton Be­ard, be­stuur­der van o­pen­ba­re be­lan­ge by die Au­to­mo­biel-As­so­si­a­sie van SuidA­fri­ka (AA).
“On­ge­luk­kig sien ’n mens steeds dik­wels dat ou­ers hul ba­ba op hul skoot vas­hou en dat kin­ders op die sit­plek s­taan. Dit ge­beur on­danks Suid-A­fri­kaan­se
wet­ge­wing wat ou­ers ver­plig om kin­ders tot d­rie jaar oud net in mo­tor­stoel­tjies te ver­voer.”
Lay­ton sê ou­ers wat ba­bas op hul skoot vas­hou, moet die vol­gen­de ont­hou: “As jul­le 60 km per uur ry en jou ba­ba 10 kg weeg, sal hy met im­pak ’n ge­wig van 600 kg hê. Dit be­te­ken dat jy hom nie sal kan vas­hou nie. As jou voer­tuig met ’n lug­kus­sing toe­ge­rus is, kan hier­die kus­sing uit­skiet en jou kind met im­pak laat sterf.”
Na­ma­te die teg­no­lo­gie ver­be­ter, word mo­tor­stoel­tjies ook be­ter en van­dag is daar baie ver­skil­len­des om uit te kies.
Jy moet jou mo­tor­stoel­tjie aan­pas na­ma­te
jou kind groei so­dat die bes­te be­sker­ming aan sy ly­fie kan bied, sê Lay­ton.
“Dis ’n al­ge­me­ne wan­voor­stel­ling dat mo­tor­stoel­tjies vol­gens ou­der­dom ge­kies word. Dit gaan eint­lik oor ge­wig. Jy moet weet hoe­veel jou kind weeg wan­neer jy ’n stoel­tjie koop, want nie al­le kin­ders weeg die­self­de op die­self­de ou­der­dom nie.”
Dis ook baie no­dig dat jy vir jou kin­ders ’n voor­beeld stel.
“Hoe kan ou­ers van hul kin­ders ver­wag om vas­ge­ges­pe te wees as hul­le self nie sit­plek­gor­dels dra nie? ’n Sit­plek­gor­del moet on­on­der­han­del­baar wees.”
KOOP DIE REG­TE STOEL­TJIE
Peg­gie Mars, stig­ter van die pad­vei­lig­heids­or­ga­ni­sa­sie W­heel Well, sê die be­lang­rik­heid van ’n mo­tor­stoel­tjies kan nie ge­noeg be­na­druk word nie.
“Daar is so baie din­ge wat ou­ers in ag moet neem wan­neer hul­le ’n stoel­tjie kies, soos ge­wig, leng­te en ou­der­dom.
“Mo­tor­stoel­tjies word ont­werp vol­gens se­ke­re per­ke waar­bin­ne jou kind moet pas. Jy sal al hier­die in­lig­ting vind op ’n o­ran­je plak­ker wat op al­le wet­ti­ge mo­tor­stoel­tjies ver­skyn. Na­tuur­lik moet ’n mens ook jou be­gro­ting in ag neem, as­ook die ruim­te in die voer­tuig en hoe mak­lik of moei­lik dit is om die karstoel­tjie te han­teer. Koop al­tyd die bes­te stoel­tjie wat jy kan be­kos­tig.”
DÍS WAT GE­BEUR
In ’n on­ge­luk sal al die pas­sa­siers wat nie vas­ge­maak is nie, steeds aan­hou be­weeg teen die­self­de spoed as wat die voer­tuig be­weeg het, ver­dui­de­lik Peg­gie.
“Die krag van die im­pak waar­teen die in­sit­ten­des van voer­tuie op­per­vlak­ke tref, word vol­gens hul ge­wig be­re­ken. As jou kind by­voor­beeld 10 kg weeg en jy ry teen 100 km per uur, sal die im­pak 1 000 Ne­w­ton wees. Mo­tor­stoel­tjies en sit­plek­gor­dels word ont­werp om die in­sit­ten­des ty­dens ’n on­ge­luk bin­ne-in die voer­tuig te hou. Goeie mo­tor­stoel­tjies sal die mees­te van die im­pak ab­sor­beer voor dit by jou kind uit­kom.”
Isofix s­taan vir ISO (In­ter­na­ti­o­nal S­tan­dar­di­sa­ti­on Or­ga­ni­sa­ti­on) en “fix” is die u­nie­ke sluit­stel­sel wat saam met die voer­tuig­be­dryf ont­wik­kel is.
Om­trent al­le nu­we mo­tors word van­dag met hier­die stel­sel toe­ge­rus en die voor­deel daar­van is dat die stel­sel ’n per­ma­nen­te ver­bin­ding tus­sen die mo­tor­stoel­tjie en die voer­tuig ves­tig. Dit keer dat stoel­tjies ver­keerd ge­ïn­stal­leer word en om­dat daar ’n kleur- of klank­aan­wy­ser is, sal jy on­mid­del­lik weet of dit kor­rek aan­ge­bring is.
Isofix-stoe­le be­hoort vei­li­ger as an­der te wees om­dat hul­le nie in­stal­le­rings­fou­te toe­laat nie en die nuut­ste teg­no­lo­gie be­vat, meen Lay­ton.
Mo­tor­stoel­tjies met ’n vei­lig­heids­gor­del be­hoort die vei­lig­ste te wees om­dat die gor­del se spe­ling en die sag­te op­stop­sel van
die sit­plek baie van die im­pak ab­sor­beer.
“Isofix, wat ’n in­stal­la­sie van die stoel­tjie na die voer­tuig se on­der­stel is, voer die im­pak van die me­taal in die sit­plek in. ’n Goeie Isofix-stoel­tjie sal eg­ter baie skuim hê om hier­die im­pak te ab­sor­beer. Isofix ska­kel eg­ter in­stal­la­sie­fou­te uit en daar­om word dit as vei­li­ger be­skou,” sê sy.
Mo­tor­stoel­tjies ver­min­der die ge­vaar dat kin­ders in ’n on­ge­luk sterf met tot 71 per­sent.