Tien redes om nie te emigreer nie(Argieffoto: Wikimedia Commons) Ek ry verlede jaar in Augustus en September 8 500 km deur 20 Amerikaanse deelstate op besoek aan Afrikaner-diaspora. Duisende Afrikaners woon verspreid oor die VSA, elkeen besig om ŉ lewe in ŉ nuwe tuiste, ŉ nuwe land, te probeer maak. Die Amerikaanse besoek het kort op besoeke aan talle Europese lande gevolg om ook met Afrikaner-diaspora daar te ontmoet. Ons skakel ook met diaspora in Kanada, Australië en Nieu-Seeland. Die werklikheid is dat die Suid-Afrikaanse, en spesifiek Afrikaner-diaspora, in die buiteland daagliks groter word. ŉ Kommerwekkende emigrasiegolf is tans weer besig om oor Suid-Afrika te spoel. Duisende Suid-Afrikaners, waaronder maklik 2 000 Afrikaners, verlaat maandeliks die land op soek na groener weivelde in Australië, Nieu-Seeland, Kanada, die VSA, Europa of deesdae selfs vreemder bestemmings in Asië en op ander kontinente. Suid-Afrika het, veral sedert die politieke revolusie van 1994, ŉ enorme probleem met emigrasie van veral geskoolde, middelklas- en hoërklasburgers. Vir Afrikaners as ŉ kultuurgemeenskap en Afrikaanssprekendes as ŉ taalgemeenskap bied emigrasie ŉ groot bedreiging wat reeds verwoestende gevolge in families, gemeenskappe, kerke, skole en elke vlak van ons mense se leefwêreld het. Volgens die Solidariteit Navorsingsinstituut het daar reeds byna 700 000 Suid-Afrikaners net na die VSA, Kanada, Brittanje, Australië en Nieu-Seeland geëmigreer. Ons weet dat daar die afgelope paar jaar ook ŉ skerp styging in emigrasie na Europese lande soos Nederland en Duitsland was. Redes vir emigrasie Prof. Elirea Bornman het in ŉ artikel in 2005 in die Tydskrif vir Geesteswetenskappe reeds die redes vir emigrasie onder Afrikaners deeglik omskryf. Dit sluit in vervreemding as ŉ minderheid in ŉ nuwe politieke bestel, ŉ verlies aan identiteit en ŉ toekomsdroom as Afrikaners, misdaad en vrese oor misdaad in die toekoms en dan ook ŉ reeks ekonomiese redes soos beter werksgeleenthede oorsee, regstellende aksie in Suid-Afrika en algemene vrese oor ekonomiese en werksgeleenthede in Suid-Afrika in die toekoms vir emigrante en hulle kinders sou hulle hier gebly het. Afrikaners is besig om ŉ nuwe plek en rol te probeer vind. Emigrasie is ŉ pynlike, meestal negatiewe, deel van hierdie proses. Semigrasie binne Suid-Afrika neem ook geweldig toe en Afrikaners se herontdekking van ŉ historiese trekdrang speel deur beide semigrasie en emigrasie af. Duisende Afrikaners trek tans elke maand na die Wes-Kaap en in die noorde van die land, veral na stede soos Pretoria. Die gras is nie altyd groener aan die anderkant van die draad nie Tydens besoeke aan Afrikaner-diaspora in verskeie lande is ŉ paar dinge vinnig duidelik. Die eerste is die trauma wat met emigrasie gepaard gaan. Heelwat emigrante onderskat die gevolge van hierdie trauma vir hulleself en veral vir kinders. Tweedens ontstaan ŉ identiteitskrisis dikwels by emigrante en hulle kinders. Hunker jy terug na jou taal en kultuur? Draai jy jou rug daarop? Probeer jy ŉ balans vind? Ter verdediging van die besluit om te emigreer sal emigrante vinnig na veiligheid as bewysstuk nommer een verwys. Tog is veiligheid in enige samelewing iets wat hoogstens oor die kort termyn gewaarborg kan word. Ten spyte van steeds stygende misdaad, is daar duidelik tekens dat Afrikaners daarin begin slaag om eie veiligheidsoplossings te skep wat wel ons mense veiliger maak, selfs op plase. Wat ekonomiese geleenthede aanbetref doen baie Afrikaners goed in die buiteland, maar gegewe die hoër lewenskoste vind jy ook dikwels dat mense wat emigreer in die buiteland in kleiner huise woon, met kleiner motors ry en sonder twyfel hulle leefstylgewoontes moet aanpas. Ten spyte van baie goeie ekonomiese geleenthede in ontwikkelde lande is daar min plekke waar ŉ mens die leefstyl waaraan ons in Suid-Afrika gewoond is, veral wat ons ruimtes, eetgewoontes, vakansies en aktiwiteite aanbetref, kan voortsit. ŉ Toekoms met ŉ groot Afrikaner-diaspora Dit is egter verkeerd om veroordelend teenoor emigrante te wees. Die afgelope drie dekades was ŉ uiters traumatiese tydperk vir Afrikaners en dit het gelyk geloop met ŉ wêreldwye toename in emigrasie, veral ekonomiese emigrasie. Afrikaners se emigrasie moet dus binne die konteks van ons eie onseker toekoms en binne die konteks van globalisering en ŉ veranderende wêreld beskou word. Daar is egter genoeg rede om hoopvol te wees dat Afrikaner-emigrasie verminder kan word, ook weens plaaslike en internasionale redes, en dat Afrikaner-diaspora in die toekoms nie alleen in die koue gelaat gaan word nie, maar wel deur instellings soos die Solidariteit Beweging georganiseer gaan word ten einde die band met ons taal, kultuur en land te behou. Elke Afrikaner wat emigreer is ŉ enorme verlies vir ons, maar ná die verlies kan daar uiteindelik wel binne ŉ internasionale netwerk van Afrikaners voordele uit ŉ aktiewe diaspora-gemeenskap na vore tree. Dit is egter juis binne hierdie konteks dat ons die Afrikaner-diaspora moet betrek, maar ook Afrikaners motiveer om nie te emigreer nie. Daar is veral tien redes waarom Afrikaners in 2023 van planne om te emigreer moet afsien: Daar is die afgelope paar jaar heelwat navorsing gedoen en geskryf oor die gevolge van emigrasie vir gesinne en families wat deur emigrasie uitmekaar geskeur word. Oupas en oumas sien soms vir jare nie hulle kleinkinders nie. ŉ Vriendin wat in China skoolgee vertel onlangs van die trauma wat Suid-Afrikaanse gesinne, wat in China woon, ervaar weens drie jaar se reisverbod na en van China. Selfs voor die pandemie was een van die ergste gevolge van honderde duisende Afrikaners se emigrasie die emosionele letsels van familielede wat hier agtergebly het. Gemeenskappe regoor Suid-Afrika waar Afrikaners hulle die afgelope eeu gevestig het en huise, skole, kerke, ondernemings en ware gemeenskappe gevestig het, word direk deur semigrasie en emigrasie geraak. Elke Afrikaner wat ŉ dorp verlaat, beteken een minder persoon wat die kerk, skool, verenigings, maar ook geskiedenis, kultuur, museums en monumente in daardie gemeenskap in stand kan hou. Die gevolg is dat Afrikaanse skole verengels, kerke hulle deure sluit en die Afrikaner se geskiedenis in talle gemeenskappe vervaag en selfs verdwyn. Die omvang van die verval in honderde dorpe regoor Suid-Afrika neem daagliks toe. Dit sluit in die verval van Afrikaners se kulturele erfenis in daardie dorpe. Dink net hoe anders ons dorpe sou lyk as ŉ halfmiljoen Afrikaners wat in die buiteland woon, vandag in hierdie dorpe tuis moes wees. Onlangse navorsing deur die Solidariteit Navorsingsinstituut toon dat die getal Afrikaanssprekendes oor die volgende twee dekades gaan styg, maar dat Afrikaners se getalle met minstens 200 000 gaan daal. Tans is dit veral Afrikaners wat leiding neem met projekte en organisasies om Afrikaans te bevorder, veral as akademiese taal. Vir Afrikaans om te floreer sal Afrikaners dus ook moet floreer. Ook die Afrikanerkultuur kom toenemend onder druk soos wat Afrikaners minder word. Daar is die afgelope paar jaar met groot sukses projekte aangepak om kultuurskatte soos die Voortrekkermonument, die Bloedriviermonument en verskeie konsentrasiekampe, monumente en museums van verval te red. Uiteindelik sal die betrokkenheid van meer Afrikaners egter nodig wees om Afrikaans en die Afrikanerkultuur te beskerm en behou. Afrikaners het ŉ uitsonderlike vermoë om die heel slegste in Suid-Afrika eerste raak te sien. Terwyl daar baie verval in Suid-Afrika is, is daar ook heelwat vooruitgang. Die meeste dorpe in die Wes-Kaap lyk vandag beter as twintig jaar gelede met beter infrastruktuur, groeiende ekonomieë en stygende eiendomspryse. Sinvolle alternatiewe leefruimtes soos Orania ontwikkel snel en meer soortgelyke Afrikaner-groeipunte gaan waarskynlik oor die volgende jare ontwikkel word. Waar Afrikaners bymekaar kom en in ŉ gemeenskap saam oplossings skep, floreer daardie gemeenskap. Om dus maar net kollektief op die hele Suid-Afrika moed op te gee, is verkeerd. Ten spyte van misdaad, verval, korrupsie, beurtkrag, vervreemding en blatante diskriminasie teen Afrikaners, oorleef Afrikaners en floreer die meerderheid selfs vandag, juis omdat Afrikaners Suid-Afrika deeglik verstaan en reeds by die lang lys uitdagings aangepas het. Die sukses van baie Afrikaners vandag moet oorgedra en uitgebrei word, ook na dié Afrikaners wat swaarkry. Elke suksesvolle Afrikaner wat emigreer, verswak die poging om ons eie mense op te hef en ŉ beter toekoms vir hulle te verseker. Suid-Afrika het die sterkste privaat sektor in Afrika. Nie Swart Ekonomiese Bemagtiging, die een bedryfshandves na die ander of dreigende onteiening sonder vergoeding kon nog die veerkragtigheid van Suid-Afrika se privaat sektor aan bande lê nie. Suid-Afrikaanse ondernemings is innoverend en kon die afgelope paar jaar baie uitdagings te bowe kom. Oor die volgende paar jaar gaan daar wêreldwyd ŉ skerp toename in die vraag na Suid-Afrikaanse produkte wees. Daar is rede om te glo dat die privaat sektor hierdie geleenthede gaan opneem en steeds meer werksgeleenthede en groei gaan skep. Suid-Afrika het ook die sterkste burgerlike samelewing in Afrika. Veral Afrikaners is baie goed georganiseer binne organisasies en gemeenskapstrukture wat toenemend oplossings vir veiligheidsprobleme, swak dienslewering, vervallende infrastruktuur en diskriminerende ekonomiese beleid skep. Die burgerlike samelewing in Suid-Afrika gaan oor die volgende paar jaar eerder meer as minder doeltreffend wees om verby staatsverval te tree, en veral die Afrikanergemeenskap is toenemend gereed om deur burgerlike instellings beheer oor sy eie toekoms te neem. Ekonomiese en veiligheidsrisiko’s gaan oor die volgende paar jaar wêreldwyd toeneem. Ernstige krake in die afgelope paar dekades se stabiliteit in Noord-Amerika, Europa en selfs Australasië is reeds duidelik. Suid-Afrika se geografiese ligging plaas ons ver van die konflikareas van die volgende dekade of twee. Dit is dus verkeerd om te dink dat dit ŉ slim langtermynoplossing, veral vir jou nageslagte, sal wees om te emigreer. Veiligheid en ekonomiese sukses kan nie vir emigrante-bestemmings gewaarborg word nie. Suid-Afrika beskik oor verskeie sterkpunte. Ons beskik steeds oor omvattende natuurlike hulpbronne. Ons landboubedryf is van die beste in die wêreld met ŉ unieke vermoë om uitdagings te bowe te kom. Terwyl die bevolking in Afrika groei en daar regoor die wêreld ŉ toenemende vraag na Suid-Afrikaanse produkte is, sal dié gemeenskap wat gerat is om die geleenthede op te neem, steeds in Suid-Afrika kan floreer. Met Sol-Tech en Akademia wat groei sal duisende jongmense oor die volgende paar jaar in Afrikaans ŉ akademiese opleiding van hoë standaard ontvang. Terwyl die burgerlike samelewing en privaat sektor innoveer en planne maak, kan Afrikaners oor die volgende jare steeds in Suid-Afrika floreer indien ons daarin slaag om nie net op uitdagings nie, maar ook op oplossings en geleenthede gefokus te wees. Die Afrikaner het een van die mees uitsonderlike verhale van volkere vandag in die wêreld. Die wyse waarop die Afrikaner die afgelope 370 jaar vir homself ŉ tuiste aan die suidpunt van Afrika geskep het, vertel die verhaal van dapperheid, geloof, roeping, vlugvoetigheid, aanpasbaarheid en ŉ diepgaande besef dat Afrikaners nog altyd net een tuiste gehad het: die suidpunt van Afrika. Emigrasie beteken dat jy die band hiermee breek, of minstens dat die band na elke geslag verder sal vervaag en uiteindelik sal verdwyn. Afrikaners het ŉ roeping in Suid-Afrika. Ons is hier gesmee. Ons halfmiljoen broers in die buiteland sal altyd ons broers bly, maar elke Afrikaner wat by hulle aansluit, verswak ons staanplek, laat nog ŉ skool verengels, nog ŉ kerk sy deure sluit, nog ŉ gemeenskap sy vermoë verloor om self oplossings te skep. Afrikaners weet hoe om diskriminasie, misdaad, verval en elke uitdaging wat Suid-Afrika vandag bied, te hanteer. Ons doen dit elke dag. As ons saamstaan, kragte saamsnoer, elke dag op oplossings en geleenthede fokus, dan kan ons ŉ beter toekoms vir ons nageslag verseker – nie in Kanada of Australië nie, maar hier in Suid-Afrika. Juis daarom is emigrasie in 2023 die verkeerde keuse.