Dít is die tariefverhogings vir dienste in PtaStevens Mokgalapa. Foto: DA Inwoners van die Jakarandastad sal nou 12% meer vir elektrisiteit moet opdok ná die Tshwane-metro se begroting vir die 2019-’20-boekjaar bekendgemaak is. Steven Mokgalapa, die burgemeester van die hoofstad, het Donderdag sy begrotingsrede in Tshwane House in die Pretoriase middestad gelewer waar hy onder meer die tariefverhogings vir dienste bekendgemaak het. Die nuwe pryse sal vanaf Julie in werking tree. “Die nasionale energiereguleerder van Suid-Afrika (Nersa) het ŉ riglyn van 13,07% vir munisipale verhogings van elektrisiteit gepubliseer. Die stad het dus ŉ omsetverhoging van 12% begroot en hierdie syfer sal waarskynlik in berekening gebring word wanneer ons die mediumtermynbegroting vir die stad opstel,” het Mokgalapa gesê. Eiendomsbelasting verhoog met 6% in alle kategorieë van eiendomme. Volgens Mokgalapa sal alle residensiële eiendomme in die metro nie op die eerste R150 000 van die waarde van die eiendom belas word nie. Die tarief vir vullisverwydering sal nou 6% duurder wees terwyl water- en sanitasietariewe ook met 8% verhoog. Mokgalapa het verder gesê die armstes van die stad was voorop in sy gedagtes met die opstel van vanjaar se begroting. Hy het egter benadruk dat die 28 000 werknemers van die metro sonder enige verskoning dienste aan al die inwoners moet lewer. Die bedryfsinkomste van Pretoria het R35,5 miljard beloop wat ŉ toename van 7,5% teen die 2018-’19-aanpassingsbegroting was. “Bedryfsuitgawe het R35,4 miljard beloop en dit was ŉ toename van 7,6% teen die aanpassingsbegroting van 2018-’19. Dit het ŉ surplus van R19,6 miljoen vir die boekjaar 2019-’20 tot gevolg gehad.” Mokgalapa het gesê die algehele kapitaalbegroting het R4,2 miljard beloop vir 2019-’20, terwyl ŉ kapitaalbegroting van R4,6 miljard vir 2020-’21 en 2021-’22 begroot is. Om veiligheid in die stad te bevorder, is daar R49 miljoen aan die Tshwane-metropolisie toegeken. ŉ Verdere R18,6 miljoen sal aan geslotekringtelevisiekameras in die stad bestee word en R32,2 miljoen moet gebruik word om grondgryping te voorkom terwyl R159 miljoen vir sekuriteitsdienste in die stad begroot is. Awie Erasmus, Vryheidsfront Plus-raadslid en voorsitter van die Tshwane-metroraad se openbarerekeninge-komitee, het gesê dié begroting is nie gemik op korttermyngewin nie, maar eerder volhoubaarheid en infrastruktuurontwikkeling in die stad. “Die VF Plus sal verseker die beplanning hiervan word sinvol uitgevoer. Ons voel egter daar kan steeds meer gedoen word om tariewe in die toekoms te verminder en dit kan gedoen word deur beter finansiële bestuur en interne kontroles van die metroraad,” het Erasmus gesê. Hy meen ook die ekonomiese klimaat waarin Suid-Afrika hom tans bevind, vergemaklik nie die finansiële situasie van die stad nie. Dit is iets wat Mokgalapa ook tydens sy begrotingsrede benadruk het. Erasmus het ook verwys na die tekort van R1,4 miljard wat die ANC nagelaat het vir die koalisie van partye, wat dié administrasie moes hanteer. Erasmus het die volgende belangrike punte van die begroting uitgewys: Hy het gesê die projekbestuur-departement van die Tshwane-metro sal ook gelde ontvang om ŉ binnenshuise afdeling te vorm wat die gebruik van konsultante soos Glad Africa sal verminder. “Die VF Plus sal deur die openbarerekeninge-komitee ŉ spesifieke fokus op ongemagtigde uitgawes plaas, want dit gaan nie oor die toewysing van gelde aan die departement binne die metroraad nie, maar eerder oor of amptenare die geld binne die wet bestee,” het Erasmus bygevoeg. Die ANC binne die metroraad het die begroting egter skerp gekritiseer omdat R28,6 miljoen bewillig is vir die onderhoud van problematiese Centurion-meer terwyl die inwoners van informele nedersettings in Hammanskraal steeds beperkte toegang tot goeie dienslewering het. Dr. Kgosi Maepa, die ANC se leier in die Tshwane-streek, het egter die dele van die begroting verwelkom wat hy beskou as ŉ oplewing van ANC-beleidstellings. Dit behels onder meer die R69,5 miljoen wat bestee sal word om gratis WiFi in die stad te verskaf.