Gister se dinge | SARIE
Gister se dinge	deur Marguerite van Wyk
“Egalige, ritmiese bewegings. Die holte in die middel waar Ma die aartappelsuurdeeg ingegooi het. Ma se skouers en kop vooroor en haar hande twee knobbels in die deeg. Dan knie sy weer en weer. Tot die laaste lugblase uit is. Vir my was die mooiste as sy die panne ‘opgemaak’ het. Elke brood is liefderik in sy pan lêgemaak en met ’n sagte broodkombers toegevou om te rys. Soos ons kinders met slaaptyd. Ek het geweet dís hoe liefde lyk. Vandag nog dra ek daardie geborgenheid met my saam.”
“Baie van die ‘nuwe kunstenaars’ soos die idols is van verbygaande aard. Mense kies hulle weens hul voorkoms. Kunstenaars wat ons al na SA gebring het, soos Cliff Richard, Tina Turner en Billy Joel, is tydloos. Hulle laat mense aan hul eerste soene dink. Goedvoel-klanke.”
Christina Aguilera se musiekvideo “Candyman” is een van die beste voorbeelde van nuwe nostalgie, meen Suné Stassen, onafhanklike kreatiewe konsultant en projekkoördineerder van een van Woolworths se ontwerpprogramme. “Dis byderwets, maar die klank, haarstyl en danspassies herinner aan die jare vyftig.
“Chris Chameleon se moderne aanslag en verwerkings van Ingrid Jonker se gedigte op ek herhaal jou beklemtoon weer nasietrots en gee nuwe lewe aan Jonker se werke en stel dit aan ’n nuwe gehoor bekend,” meen sy.
“Kliënte verkies agtergronde met ’n sagte fokus. Nostalgiese stilering is skoon, bv. ‘n glas melk met ’n tuisgemaakte gemmerkoekie op ’n natuurlike linnetafeldoek.”
’n Kaapse sielkundige, verbonde aan Health24.com, Ilse Pauw, verduidelik: “In krisisse vind die meeste mense dit gerusstellend om hulle met bekende dinge te omring. Dit laat hulle in beheer voel.”
“Stylkenners vertel ons omring onsself met sentimentele voorwerpe.’n Collage of bewertjie teen die muur of poskaarte of foto’s van jou gunsteling-bestemming waaraan jy sentimentele waarde heg. Of dinge wat heimwee bring soos skulpe, vere of klippe,” vertel Suné.
SARIE se dekorredakteurs, Lounette Fourie en Anita Rabie, sê: “Nostalgie sal nooit ‘uit’ wees nie, maar voortdurend ‘herskep’ word. Stof die porseleinpoppies af en pak dit en ou erfstukke in die vertoonkas. Kýk na hartelus, want elke stuk vertel ’n storie.”
‘Ons omring ons met sentimentele voorwerpe – dinge wat heimwee bring’ Hulle sê met die “nuwe nostalgie“ word die oorbekende bokhoring ’n moderne spieël, die wag-’n-bietjie-bos op plakpapier gebruik, die soetdoring wat aan ’n Pierneef-skildery herinner word op materiaal gebruik en selfs die geliefde springbok word ’n kinder-hobbelperd.
“Die gehalte van die handgemaakte artikels, die ware geur en smaak van groente en vrugte, of bloot die terugkeer na opregte waardes in ’n gejaagde samelewing. Nostalgie gee vir ons rede om weer waarde en balans te vind,” sê Suné.
“In dié dae van onsekerheid raak dit vir verbruikers belangriker om veiligheid en troos in handelsmerke te vind, en dis dus belangrik om hul behoefte aan tradisie en kultuur te respekteer,” glo sy.
“Nostalgie is veral sterk onder wit Afrikaanssprekendes en swart mense, want albei se taal en kultuur was in ’n stadium as ‘onwenslik’ beskou,” meen Carina.
Om jouself te herontdek, moet jy weet wie jy was. Dis dalk ook hoekom ons nostalgies raak oor dit wat verby is. Dis belangrik om te besef die verlede was nie noodwendig beter nie … Ek wil beslis nie apartheid terughê nie!“
“Só word ’n neiging gebore en bemarkers en bedrywe moet dié neiging op ’n visuele manier ‘verwoord’.”
Ek luister graag na ’n gunsteling deur Laurika Rauch, “Die Nostalgie”, terwyl ek ’n kommetjie van my ma se boontjiesop (háár ma se resep!) geniet.
Onder my ma se gehekelde kombers …
Kyk … hier bak Ma haar beskuit
O hoor jy die wind teen die ruit? Uit “Die Nostalgie“ deur Laurika Rauch