Go bea molaotlhakwa wo o godišago phihlelelo ya tshedimošo.
Pewo ya Molao wa Kgodišo ya Phihlelelo ya Tshedimošo, 2000 (Molao wa Nomoro ya 2 wa 2000) ("Molao"), wo o tsentšwego tirišong ka la 9 Matšhe 2001, e be e le go diragatša tokelo ya molaotheo ya phihlelelo ya tshedimošo ke maloko a setšhaba.
Maikemišetšo a manyuale wo ke go hlohleletša setlwaedi sa tšhomo ya pepeneneng le maikarabelo ka go Kgoro ya tša Selegae ("DHA") ka go phethagatša tokelo ya tshedimošo yeo e swerwego ke Kgoro yeo e ka nyakwago ke motho goba mokgatlo go šireletša tokelo e fe goba e fe ya gagwe goba ya wona.
Tokelo ya phihlelelo ya tshedimošo yeo e kgontšhwago ka go Molao e swanetše go diragatšwa go ya ka mapheko ao a dumelelegago ao a kgontšhwago ka go karolo ya 9 ya Molao (go akaretšwa mme go sa felelele go, mapheko ao a lebišitšwego go šireletša bosephiri, sephiri sa kgwebo le taolo ye hlwahlwa yeo e lokilego) le ka mokgwa wo o lekalekanyago tokelo yeo le ditokelo tše dingwe, go akaretšwa le tšeo di lego ka go Molaokakanywa wa Ditokelo ka go Molaotheo.
Go ya ka Karolo ya 14 ya Molao, mafelo a setšhaba go swana le Kgoro ya tša Selegae di swanetše go hlama manyuale wo o tla thušago batho go fihlelela tshedimošo yeo e swerwego ke setho seo. Karolo ya 14 e bontšha bonnyane bja dinyakwa tša mayuale woo.
Go latela Molaotheo le Molao, Kgoro ya tša Selegae e hlagiša ka manyuale wo ka maitekelo a go hlohleletša setlwaedi sa go šoma pepeneneng le taolo ye botse.
Maikemišetšo a manyuale wo ke go fa mokgopedi yo a nyakago phihlelelo ya rekoto ka mekgwatshepetšo le ditlha tša kgokagano tšeo di nyakegago go fihlelela tshedimošo yeo e itšeng go tšwa go Kgoro ya tša Selegae.
Manyuale o fa gape mokgopedi kakaretšo yeo e kwešišagalago ya sebopego, taelotšhomo le diitrelo tša Kgoro ya tša Selegae, le magoro a tshedimošo yeo e lego ka go yona, gore mokgopedi a lemoge ga bonolo gore tshedimošo yeo e nyakegago e ka hwetšagala kae.
Diforomo le ditefelo tša maleba di ka go kgokeletšo yeo e lego ka go manyuale.
Karolo ya 10 ya Molao e laela gore Khomišene ya Ditokelo tša Batho ya Afrika Borwa ("SAHRC") e hlame tšhupatsela ya mokgwa wa go šomiša Molao, ka go dipolelo ka moka tša semmušo mme e le ka mokgwa wo o balegago bonolo, pele ga Tšulae 2003. Ka nako ya ge manyuale wo o ngwalwa, tšhupatsela ye ya Khomišene ya Ditokelo tša Batho ya Afrika Borwa e be e sešo ya ba gona.
Dintlha tša kgokagano le mohlankedi wa tshedimošo yo mongwe le yo mongwe le mothuša mohlankedi wa tshedimošo ba lefelo le lengwe le le lengwe la setšhaba.
Tshedimošo yeo e lego gona ka go lefelo le lengwe le le lengwe la setšhaba.
Tshedimošo ka ga mokgwa wa go dira kgopelo ya phihlelelo ya direkoto tše di swerwego ke setšhaba ga mmogo le mafelo a poraebete.
Thušo yeo e hwetšwago go mohlankedi wa tshedimošo wa lefelo la setšhaba go ya ka Molao.
Thušo yeo e hwetšwago go Khomišene ya Ditokelo tša Batho ya Afrika Borwa go ya ka Molao wo.
Thušo ya semolao yeo e lego gona ge lefelo la setšhaba goba la poraebete le palelwa ke go obamela Molao wo, go akaretša le mokgwa wa go tsenya kgopelo ya tshekoleswa ya ka gare le go dira kgopelo ya tsheko kgorong ya tsheko (seo e tla ba tsela ya mafelelo ka go maitekelo a go diragatša ditokelo tšeo di hlalošwago ka go Molao).
Tshedimošo ka ga mokgwa wo ka wona diinstitšušene tša setšhaba le tša poraebete di ka hlamago dimanyuale ka wona le ka mokgwa wo ka wona bakgopedi ba ka fihlelelago direkoto ka wona, ga mmogo le go ntšhetšha pepeneneng ka maithaopo ga direkoto tša magoro a mangwe.
Ditsebišo mabapi le ditefelo tša phihlelelo le dikgatišo, bjalo bjalo.
Tlhalošo ya melawana yeo e hlamilwego go ya ka Molao.
Tšhupatsela ye e tla bewa nakong mme ya tsebagatšwa setšhabeng nywageng ye mengwe le ye mengwe ye mebedi.
Makgoba puku ao a kgethilwego ka go porofense ye nngwe le ye nngwe, ao a beilwego go ba "mafelo a semolao a polokelo", go ya ka Molao wa Polokelo ya Semolao, 1997 (Molao wa Nomoro ya 54 wa 1997).
Kantoro ye nngwe le ye nngwe ya lefelo la setšhaba, go akaretšwa kantoro ya mmagaseterata le Kgoro ye nngwe le ye nngwe ya Toka le Kantoro ya Tšweletšo ya Molaotheo.
E swanetše go ba gona gape go tšwa go dikantoro tša Khomišene ya Ditokelo tša Batho ya Afrika, le ka go wepesaete ya Khomišene ya Ditokelo tša Batho ya Afrika http://www.sahrc.org.za. Godimo ga fao e tla tsebagatšwa ka go Kasete ya Mmušo. E ka balwa ntle le tefelo ka go diinstitšušene tša ka godimo, le ge e le gore kgatišo e ka lefelwa.
Kgopelo ya phihlelelo ya direkoto tšeo di swerwego ke Khomišene ya Ditokelo tša Batho ya Afrika e swanetše go dirwa ka go foromo yeo e beilwego yeo e phatlaladitšwego ka go Tsebišo ya Mmušo ya Nomoro ya R. 187 ya la 15 Fepereware 2002. Molao o lebiša kudu go mohlankedi wa tshedimošo bjalo ka motho yo a tlago amogela mme a sepetša dikgopelo tše bjalo, fela go swanetše go lemogwe gore karolo ya 17 e dumelela thwalo ya batho ba bangwe go thuša mohlankedi wa tshedimošo. Batho bao ba beilwego bjalo ba bitšwa bathuša bahlankedi ba tshedimošo.
Foromo e bonolo go e tlatša, fela ge go hlokagala, mothuša mohlankedi wa tshedimošo a ka bitšwa go thuša mokgopedi. Ge mokgopedi a ka palelwa ke go dira kgopelo yeo e ngwetšwego, mothuša mohlankedi wa tshedimošo o tla tlatša foromo mme a fa mokgopedi kgatišo.
Bakgopedi ba swanetše go tseba gore ke direkoto tše di fe tšeo ba di nyakago. Ge e le gore mokgopedi a ka fana ka dintlha tšeo di feletšego tša direkoto gore di lemogwe ga bonolo, Khomišene ya Ditokelo tša Batho ya Afrika Borwa e tla kgona go thuša mokgopedi ka pela.
Bakgopedi ba swanetše go nyaka gore ke mang yo a nago le direkoto. Ba swanetše go šomiša maatlakala a dihlogo le magoro a tshedimošo ao a swerwego ke mothuša mohlankedi wa tshedimošo yo mongwe le yo mongwe go hwetša gore ke mothuša mohlankedi wa tshedimošo wo mo fe yo a ka bago e le yena a swerego rekoto, mme ba lebiša kgopelo go mothuša mohlankedi wa tshedimošo yoo.
Mothuša mohlankedi wa tshedimošo yo mongwe le yo mongwe o na le maikarabelo a go tšea sephetho sa go dumela le go ganetša phihlelelo ya direkoto tša ka tlase ga taolo ya gagwe.
Diforomo tša kgopelo di hwetšagala kantorong ya mothuša mohlankedi wa tshedimošo o fe goba o fe. Kgatišo ya foromo e ka šomišwa. Foromo ya kgopelo yeo e tladitšwego e swanetše go ba le dintlha ka botlalo ka moo mokgopedi a ka kgonago go fana ka tšona.
Ke fela tefelo ka tšhelete, diotara tša poso le ditšheke tšeo di netefaditšwego ke panka tšeo di dumeletšwego go dira tefelo. Tefelo e ka dirwa kantorong ya kgauswi ya Kgoro ya Merero ya Selegae (ge e le gore kantoro ga e na moamogela tefelo, e tla romela mokgopedi kantorong ya kgauswi ya Kgoro ya Merero ya Selegae yeo e lefišago) mme kgatišo ya setlankana yeo e netefaditšwego e swanetše go kgokelelwa go foromo. Ge go se bjalo, tefelo ya gago e ka tla le foromo ya kgopelo mme o tla fiwa setlankana.
Ge foromo ya kgopelo e tladitšwe, e swanetše go išwa go mothuša mohlankedi wa tshedimošo wa maleba. Ga se kgapeletšego go e iša ka seatla; gabotse botse seo ga se kgonege, ntle le ge go dirilwe dipeakanyo pele. Tokomane yeo e tladišwego e ka fekesiwa, ya romelwa ka E-meili, ya romelwa ka poso goba ya romelwa ka basepetša dithoto go mothuša mohlankedi wa tshedimošo wa maleba.
Ge e le gore go se tsebe go ngwala le go bala goba bogole di thibela mokgopedi go dira kgopelo, mokgopedi a ka kgopela mothuša mohlankedi wa tshedimošo yo a amegago go mo thuša.
Go nyakega gore go beakanywe e sa le nako go dira kgopelo ya molomo le go hlaloša gore ke ka lebaka la eng go swanetše go be bjalo.
Nakong ya potšološošo, mothuša mohlankedi wa tshedimošo o tla tlatša foromo ya kgopelo legatong la mokgopedi mme a fa mokgopedi kgatišo ya foromo yeo e tladitšwego.
Bathuša bahlankedi ba tshedimošo ba Kgoro ya Merero ya Selegae ba tla thabela go thuša bakgopedi bao ba kganyogago go dira dikgopelo go kgoro e fe goba e fe ya mmušo goba setho sa poraebete. Fela dikgopelo di šomega ka bjako ge di išitšwe thwii go lefelo leo le amegago la setšhaba ka fao, bakgopedi ba eletšwa go dira bjalo.
Ge a amogetše kgopelo, mothuša mohlankedi wa tshedimošo o tla lebelela ge e le gore rekoto yeo e gona.
Ge e le gore e swere ke Kgoro ya Merero ya Selegae, mothuša mohlankedi wa tshedimošo wa maleba yo rekoto e lego ka tlase ga taolo ya gagwe o tla sepetša kgopelo ka pele ka mo go ka kgonegago.
Ge e le gore kgoro ye nngwe goba lefelo la setšhaba le lengwe di na le tshedimošo yeo, gona kgopelo e tla fetišetšwa go mohlankedi wa tshedimošo goba mothuša mohlankedi wa tshedimošo wa lefelo leo. Phetetšopele yeo e tla dirwa mo matšatšing a 14 morago ga go amogela kgopelo yeo ke Kgoro ya Merero ya Selegae. Ge a fetetša kgopelo pele, mothuša mohlankedi wa tshedimošo yo a amogelago kgopelo a ka nna a oketša tshedimošo yeo e lego gona yeo e ka thušago go sepetša kgopelo.
lebaka la phetišetšo; le nako yeo ka yona kgopelo e tlago sepetšwa.
Sephetho se tla tsebišwa mokgopedi ka mokgwa wo mokgopedi a kgopetšego ka gona ka go foromo ya kgopelo.
Ge e le gore phihlelelo ya tshedimošo e dumeletšwe, tsebišo e tla, magareng ga tše dingwe, bontšha tšhelete yeo e swanetšego go lefelwa (lebelela melawana) le mokgwa wo rekoto e hwetšagalago ka wona.
Ge e le gore phihlelelo ya tshedimošo e gannwe, mabaka a kganetšo a tla fiwa go ya ka Molao. Mokgopedi o tla lemošwa gape ditokelo tša gagwe go ka tsenya tshenkoleswa ya ka gare goba a dira kgopelo go kgoro ya tsheko go hwetša thušo le tsela yeo a swanetšego go e latela. Seo se hlalošwa ka tlase.
Ge e le gore sephetho ga se sa amogelwa go tšwa go mothuša mohlankedi wa tshedimošo mo nakong yeo e beilwego, go ka tšewa gore kgopelo e gannwe.
Ge mokgopedi a na le bogole bjo bo mo paledišago go bala, go bona goba go theeletša rekoto yeo e amegago ka mokgwa wo e swerwego ke lefelo la setšhaba, mothuša mohlankedi wa tshedimošo o tla leka maano ka moka gore e fiwe ka mokgwa wo e ka balwago, ya bonwa goba go theeletšwa. Go ka se lefelwe tšhelete gape.
e le gore mokgopedi o kganyoga go kgopela tshekoleswa kgahlanong le go swara ditšhelete tšeo di lefilwego ?
go tla ba le ditlamorago tšeo di sa kgahlego tša polokego ya rekoto; goba rekoto e ka se gatišwe ka lebaka la kganetšo ya kgatišo yeo e sego ya mmušo.
Mabaka ao a boletšwego ka godimo ke ditlhalošo tšeo di lebišitšwego go thuša kwešišagalo. Ge go akanywa ka ga tshekoleswa ya ka gare goba magato a kgorotsheko go swanetše go elwa hloko karolo yeo dihlalošo tša ka godimo di tšerwego ka go yona. Mo lebakeng la ge tshekoleswa ya ka gare goba kgopelo ya kgorotsheko di dirilwe, phihlelelo ya rekoto e tla fiwa fela morago ga ge sephetho sa mafelelo se netefaditšwe.
Ga se bakgopedi bao ba ganeditšwego phihlelelo fela bao ka tsenyago ditshekoleswa tša ka gare e fela, setho sa boraro se ka dira bjalo ge go filwe phihlelelo.
Ditshekoleswa tša ka gare di swanetše go beakanywa ka mokgwa wo o beilwego go ya ka melawana. Foromo ye e hwetšwa go mothuša mohlankedi wa tshedimošo yo a amogetšego kgopelo, goba mothuša mohlankedi wa tshedimošo o fe goba o fe, goba mokgopedi a ka nna a šomiša kgatišo ya Foromo ya B, yeo e tlago hwetšwa ka go melawana yeo e tsebagaditšwego go ya ka Tsebišo ya Mmušo ya Nomoro ya R. 187 ya 15 Fepereware 2002.
Mokgopedi o na le matšatši a 60 go tloga letšatšing la kganetšo go tsenya kgopelo ya tshekoleswa, ntle le ge ditho tša boraro di swanetše go tsebišwa, mo e lego gore o na le fela matšatši a 30 go tloga letšatšing la kganetšo go ka tsenya tshekoleswa ya ka gare. Ditho tša boraro e tla batho bao mothuša mohlankedi wa tshedimošo a ba tsebišitšego ka ga kgopelo mathomong ge mabaka a nyakile bjalo ka nako yeo.
Potšišo ye nngwe le ye nngwe yeo e lego maleba ka go foromo e swanetše go arabiwa mme foromo ya išwa go mothuša mohlankedi wa tshedimošo ka seatla, basepetša poso, fekese, poso goba e -meili.
Ge mokgopedi a sa tsenye kgopelo ya tshekoleswa mo nakong yeo e beilwego, o swanetše go fa mabaka ao a kgotsofatšago a tiego ya tsenyo go ka senkwa ke bolaodi bjo bo amegago.
Sephetho se tla fiwa ka pele ka mo go ka kgonagalago, fela e tla ba mo matšatšing a 30 morago ga go amogela kgopelo ya tshekoleswa ya ka gare, go elwa hloko merero ye mengwe yeo e ikgethago yeo e boletšwego ka go karolo ya 77 ya Molao.
Ge e le gore karabo ga se ya hwetšwa mo mafelelong a nako, go swanetše go amogelwa gore tshekoleswa ya ka gare e phaetšwe thoko go ya ka Molao.
Kgatišo ya sephetho se fe goba se fe seo se tsebišitšwego mokgopedi e tla romelwa go setho se fe goba se fe sa boraro seo se amegago ka go tshekoleswa.
Ge kgopelo e dumeletšwe mme sephetho seo se sa kgotsofatše setho sa boraro, gona mokgopedi o tla tsebišwa ka ga sephetho.
mabaka ao a kgotsofatšago a sephetho, a tsopola dikgontšhi tšeo di amegago tša Molao; le setatamente seo se bolelago gore mahlakore ao a amegago a ka nna a tsenya kgopelo ya kgorotsheko kgahlanong le sephetho.
Mokgopedi goba setho sa boraro seo se lego kgahlanong di ka dira kgopelo go kgorotsheko go ka hwetša thušo morago ga go palelana le ditsela tša tshekoleswa ya ka Gare.
Dikgopelo di swanetše go tsenywa mo matsatšing a 30 kgorong ya tsheko yeo e nago le maatla a go tšea sephetho.
Kgopelo e swanetše go latela mokgwatshepetšo wo o beilwego ka go karolo ya 79 ya Molao.
Seo se tla akaretša, magareng ga tše dingwe, afitafiti yeo e nago le dintlha ka moka, dikgatišo tšeo di netefaditšwego tša ditokomane ka moka tšeo di thekgago le boikano bja gore ditsela ka moka tša tshekoleswa ya ka gare tšeo di hlalošwago ka go karolo ya 74 di retetše.
b laela bolaodi bjo bo amegago go tšea magato goba go tlogela go tšea magato bjalo ka ge kgorotsheko e ka hwetša go lebane, mo nakong yeo e beilwego;le c go fa thibelo, thušo ya nakwana goba ye e itšeng, go fa taelo ya boikano goba hlatswadiatla; le d go bea tefelo ya ditshenyegelo.
Go a nyakega gore tsebišo go ya ka karolo ya 15 ya Molao (ge e le gona) e tsebagatšwe ka go manyuale wo. Mo nakong ya tsebagatšo ya manyuale wo, go be go sešo gwa tsebagatšwa tsebišo yeo, fela tsebišo e ka letelwa ka go dipoeletšo tša lebaka leo le tlago tša manyuale.
go tšwa go lefelo ntle le tefelo.
b Phihlelelo ya direkoto tšeo e hwetšwa bjang.
Ka go karolo yeo e lego ka tlase yeo e bolelago ka direkoto tšeo di swerwego ke mothuša mohlankedi wa tshedimošo yo mongwe le yo mongwe, go tšerwe matsapa ka moka go fana ka tshedimošo ye.
Bjalo ka mokgatlo wo o nago le mošomothomo wo o fapanego, maikemišetšo a kgoro a phethagatšwa ke diyuniti tše mmalwa tša mokgatlo, dikantoro tša diretšene le boromiwa bja dinaga tša ka ntle. Tirelo e fiwa batho ka metseletsele ya dikantoro tša retsene/ dilete le dikhutlo tša tirelo, diyuniti tšeo di sepelago le dikantoro tša ka ntle ga naga. Lenaneo la kgoro la maanopeakanyo le bontšha ka mokgwa wo mediro yeo e fapanego yeo e tsenelanago e bofaganywago go thekga dilebišwa tša Kgoro.
Ditšweletšo tše bohlokwahlokwa tša molaotshepetšo tšeo di lego gare di dirwa ka go Kgoro, kudu pewo ya Molaokakanywa wa Khudugo, phetetšo yeo e akanywago ya mediro ya merero ya setšhaba go makalatiro a mmušo le tiragatšong ya Lenaneo la Bosetšhaba la Boitsebišo la Merero ya Selegae di tla kgontšha go thala leswa ga sebopego sa mokgatlo sa mmušo le tsela ya kgwebo. Mešomo gantši e bohlokwa go feta sebopego mme Kgoro ya Merero ya Selegae e netefatša gore dikgoba tša bašomi di dule di sepelelana le dinyakwa tša mošomo.
Ka fao, okanokerama yeo e lego ka go Lenaneo la Maanopeakanyo la Kgoro ya Merero ya Selegae e, le ge e le gore bogolo bja yona bo bontšha sebopego sa ga bjale, ka mokgwa wa phetogelo mme e swanetše go lebelelwa ka kwešišo ya phetogo ye kgolo yeo e dirwago ka go kgoro, godimo ga fao, go ba gona ga sebopego se seswa sa mokgatlo go tla hlahla maikemišetšo a kgoro ao a tlago diragatšwa go latela ditšweletšo tša molaotshepetšo.
Go ya ka Molao, Molaodi Pharephare ke mohlankedi wa tshedimošo wa Kgoro ya Merero ya Selegae. O thušwa ke Bathuša Mohlankedi wa Tshedimošo go phethagatša mešomo ya gagwe.
Mešomothomo ya Kgoro e tsepame ka go molaotlhakwa ga mmogo le ka go ditokomane tša molaotshepetšo.
Melawana ya Ditšhelete, 2001 Kasete ya Mmušo Nomoro ya R.
Go ya ka mošomothomo wa yona, Kgoro ya Merero ya Selegae e diragatša mešomo ya yona ya motheo ya Ditirelo tša setšhaba le Khudugo.
Lefapha le le na le maikarabelo a go tšweletša dipeakanyo tša kaonafatšo ya kabelo yeo e tšwelago pele ya tirelo ka go ikgokaganya le Kgoro ya Ditirelo tša Setšhaba le Taolo.
Lefapha le fa Molaodi Pharephare phetleko ya seporofešene, peakanyo yeo e sekasekilwego le thekgo yeo e beakantšwego mme le bohlokwa ka go mešomo ye hlwahlwa ya bokgoni bjo bo fapafapanego ya taolo ya magareng ya Kgoro.
Kabelo ya tirelo yeo e kaonafaditšwego ke kelohloko ya pele go setšhaba mme go na le tebelelo ye kgolo ya sepolotiki mabapi le seo. Tshepetšo ya maitekelo a Kgoro ya Merero ya Selegae a kabelo ya tirelo ke wo mongwe wa mešomo ya Bolaodi Bogolwane. Ka lebaka la bohlokwa bja setswalle ka gare ga mebušo yeo e tsenelanago gore go diragatšwe taolo ya maanotshepetšo a molaotshepetšo wa tshwaraganyo go etšwe hloko mediro ya magareng. Dikantoro tša Retšene ga bjale di bega le go šomišana le Kantorokgolo ka tsela ya Bolaodi Bogolwane.
Bolaodi Bogolwane: Tša Batho ga bjale bo na le Bolaodi Bogolwane bjo boraro: Tšweletšo ya tša Batho, Taolo ya tša Batho le Tshepetšo ya Mošomo.
Bolaodi Bogolwane bo laola merero ya tša batho ka gare ga maitekelo a Kgoro a phetogelo bjalo ka magato a tekatekano mošomong, taolo ya Molao wa Tshepetšo ya Mošomo, 1995, Molao wa Tekatekano Mošomong, 1998, Molao wa Tšweletšo ya Bokgoni, 1998, le melaotlhakwa ye mengwe mabapi le tša batho. Bo laola Molao wa Tirelo ya Setšhaba, 1994 le Melawana ya Tirelo ya Setšhaba, 2001.
Go lota direkoto tša dintlha ka ga bašomi, bjalo ka maemo a bona a ditšhelete, maemo a lenyalo, thuto le tlhahlo.
fana ka kakanyo ya semolao/ go fa keletšo.
ikopanya le khansele.
tsenyo le hlokomelo ya lenaneo la eleketroniki la taolo ya mosepelo la Kantorokgolo, Boemedi (embassies) bja Afrika Borwa dinageng tša ka ntle le mafelo a kgorogelo ka go Afrika Borwa.
Tshepetšo le ditirelo tša thekgo go bašomiši ba ka gare.
fana ka tirelo ya tshedimošo go bao ba nago le kgahlego.
Legoro le le šoma ka direkoto tšeo di lego mabapi le mešomo ya motheo ya diyuniti tše itšeng. Dintlha tša direkoto tše di hlalošwa ka tlase ka go karolo ya diyuniti tše itšeng.
Dintlha tšeo di filwego ka godimo ke tša kakaretšo mme ga se dihlogo ka moka tšeo di bontšhitšwego tšeo di nago le difaele tšeo di šomago. Seo ke ka lebaka la gore Kgoro ya Merero ya Selegae e na le maikarabelo a go boloka direkoto tša maAfrika Borwa a dimilione tše 45 tša boitsebišo.
Ge go dirwa kgopelo ya phihlelelo ya tshedimošo, go swanetše go fiwa tshedimošo ka botlalo ka mo go ka kgonegago gore go be bonolo go nyaka. Go ka thuša kudu go bontšha kantoro yeo e swerego tshedimošo yeo e kgopelwago.
Go ntšha ditifikeiti tša maeto a tšhoganetšo dipaseporoto tša nakwana le dipaseporoto.
Dikantoro tša retšene di hlakantšha mešomo ka moka ya kgoro go tloga go ditirelo tša setšhaba go ya go taolo ya khudugo, gammogo le ditirelo tše dingwe tšeo di lego ka gare ga mošomothomo wa bona.
Mafelo a go tsena a na le maikarabelo a go laola matseno le matšo a batho, kudu batšwantle, ka go mellwane ya Afrika Borwa.
netefatša gore batšwantle bao ba sego ba swanela go tsena le go tšwa ka nageng ba swarwa ka mokgwa wo o beilwego.
Go bohlokwa kudu go Kgoro ya Merero ya Selegae gore ditirelo tša yona di fihlelelwe ke setšhaba ka kakaretšo. Ke ka lebaka leo go nago le dikantoro tša diretšene, dikantoro tša dilete le dikhutlo tša ditirelo go kgabaganya naga. Ditirelo tše dintši tša Kgoro ya Merero ya Selegae di fiwa gohle mo dikantorong tše.
Diforomo tša kgopelo le tshedimošo ye nngwe di ka hwetšwa thwii go tšwa go wepesaete ya kgoro. Tshedimošo ya ngwadišo ka ga ditirelo tša setšhaba le khudugo le yona e a hwetšagala ka eleketroniki ka go inthanete.
Ge Kgoro e nyaka go tsenya melaotshepetšo ye meswa ye megolo, gantši e tsebagatša sethalwa sa molaotshepetšo bjalo ka pampiri ye tala ka go Kasete ya Mmušo nakong ye nngwe ka go dingwalwa tše dingwe, mme leloko le fe le le fe la setšhaba le tla amogelega go iša ditshwaetšo ka ga pampiri ye tala go Kgoro.
b Dithalwa tša melaokakanywa goba dikakaretšo tša yona di tsebagatšwa ka go Kasete ya Mmušo gore setšhaba se dire ditshwaetšo pele di tsebagatšwa ka go Palamente.
c Ge molaotshepetšo wo moswa goba molaokakanywa o thalwa, Kgoro e hlaola dihlopha tše itšeng tša maleba tšeo di nago le kgahlego mme ya ikopanya le tšona, bjalo ka mekgatlo yeo e sego ya mmušo, mekgatlo ya setšhaba le Khansele ya Dikereke ya Afrika Borwa d Motho o fe goba o fe o dumeletšwe, ka nako ye nngwe le ye nngwe go ka ngwalela Kgoro ya Merero ya Selegae ka dikakanyo mabapi le melaotshepetšo ye meswa le diphetogo ka go melaotshepetšo yeo e lego gona tšeo Kgoro e di akanyago. Dikakanyo ka moka tšeo di lego mohola di tla elwa hloko.
a Lekgotla la Difilimi le Kwalakwatšo le akaretša baemedi ba intaseteri ya difilimi le boithabišo.
b b Lekgotla la Dikgopelo tša Batšhabi le hlokomelane le dikgopelo tša bakgopela tšhireletšego tšeo di gannwego ke Komiti yeo e emelago Merero ya Batšhabi.
Diporofešene tše dingwe le mafapha a setšhaba, bjalo, di ka ba le khuetšo go molaotshepetšo le tšhomišo ya maatla le tiragatšo ya mešomo ka go mafapha ao a itšeng ka tšhomišo ya ditho tša ka godimo.
dira kgopelo go Kgorokgolo ya Tsheko go senka leswa sephetho sa mohlankedi wa tshedimošo wa Kgoro; le iv go kgopela thušo go Khomišene ya Ditokelo tša Batho go diragatša tokelo ka tlase ga Molao.
i Ikgokaganye pele le mookamedi goba molaodi wa mohlankedi yo a amegago, mme o tla leka go rarolla bothata ii Legato leo le latelago e tla ba go iša ngongorego go Molaodi Pharephare, yo a tla dirago gore go nyakišišwe ngongorego yeo mme gwa tšewa magato a tokišo ao a swanetšego ge e le gore ngongorego e na le bohlatse bjo bo kwagalago.
Legato la go latela e tla ba go iša ngongorego go Mošireletša Setšhaba.
Mo go swanetšego, mme e le maitekelo a mafelelo, kgoro ya tsheko e ka kgopelwa go fa kimollo ya maleba, bjalo ka go senkaleswa legato le fe goba le fe la taolo ka Kgoro goba taelo yeo e gapeletšago Kgoro go diragatšo magato a mangwe mo go bego go na le thethelelo ya tiragatšo.
ba tsebagatša ngangišano ka tlase ga Molao wa Tswalano ya tša Mešomo; le iii tokelo ya go kgopela tshekoleswa go Letona, ge go na le go kgaolwa mošomong ka lebaka la maitshwaromabe.
Tshepetšo ya tšweletšo ya molaotshepetšo ka go Kgoro.
Taolo le tshepetšo ya dikantoro tše 10 tša diretšene.
Ditokomane tša dinyakišišo.
Dipego tša dipalopalo.
Bolaodi Bogolwane: Taolo ya Ditšhelete bo na le maikarabelo a go sepetša le go laola merero ya ditšhelete ya Kgoro.
Taolotshepetšo ya ditšhelete, seo se ra go fana ka ditirelo tša akhounthing le ditefelo go Kgoro ka moka, go akaretšwa le tša tshwaro ya dipuku le taolo ya diakhounto, tefelo ya meputso ya bašomi le go ntšhetša diinstitšušene tšeo di swanetšego.
Taolotshepetšo ya tša Kabelo, seo se ra go fana ka dithoto, ditirelo, thekgo ya tshepetšo le taolo ya direkoto.
Taolo ya dithoto, seo se ra go lota dithoto ka polokego, go akaretšwa go hlama melaotshepetšo le mekgwatshepetšo.
Taolo ya tekanyetšo, seo se ra go sepetša, go hlokomela le tlhokomelo ya tekanyetšo yeo e filwego Kgoro ya Merero ya Selegae.
Taolo ya dilebišwa, seo se ra go thekga Kgoro ka go sekaseka kgonagalo ya melaotshepetšo yeo e šišinywago ka go tša ekonomi le ditšhelete.
Go aga bokgoni bja tša ditšhelete ka go fana ka thekgo le tlhahlo ya tša ditšhelete le mananeo go bašomi ka moka bao ba hlokago tsebo yeo.
Bolaodi Bogolwane: Taolo ya Ditšhelete gantši bo swara ditokomane tšeo di latelago, magareng ga tše dingwe. Ditokomane di arogantšwe go ya ka dihlogo tša tšona le magoro ao di welago ka go wona.
Direkoto tša khumano, dikontraka tšeo di fapanego, dikontraka tša Lekgotla la Mmušo la Dithentara, bathentara ba semmušo le bao e sego semmušo, palo ya dithoto, dipego tša lekgotla la dinyakišišo, ditatamente tša ngwaga ka ngwaga le direkoto, boleng bja ditefelo, direkoto tša komiti ya dithentara le dihlahlobo tša dithoto.
Bolaodi Bogolwane ga bo fane ka ditirelo thwii go ya go setšhaba, fela bo thekga Kgoro ya Merero ya Selegae ka moka ga yona ka mediro ya yona ya motheo. Kgopelo ya phihlelelo ya direkoto tšeo di swerwego ke Bolaodi Bogolwane e ka lebišwa go mothuša mohlankedi wa tshedimošo, yo dintlha tša gagwe tša kgokagano di lego ka go temana ya 8.2.
Bolaodi Bogolwane: Tša Batho bo fana ka ditirelo tša thekgo go Kgoro.
Go fana ka ditirelo tša taolotshepetšo le tšhireletšo.
Tshedimošo yeo e swerwego ka go legoro le e akaretša melaotshepetšo le direkoto tša bašomi.
Bolaodi Bogolwane ga bo fane ka ditirelo thwii go ya go setšhaba. Ditirelo tša bjona di fihla fela go thekgo Kgoro ya Merero ya Selegae ka go kabelo ya mediro ya motheo. Kgopelo ya phihlelelo ya direkoto tšeo di swerwego ke Bolaodi Bogolwane e ka lebišwa go mothuša mohlankedi wa tshedimošo, yo dintlha tša gagwe tša kgokagano di lego ka go temana ya 8.3.2.
Bolaodi Bogolwane bo na le maikarabelo a go hlokomela retšisetara ya dipalopalo tša batho, polokego ya direkoto tša boitsebišo, merero ya bodudi, ditokomane tša mesepelo le mangwalo a mosepelo le dipaseporoto, mangwalo a boitsebišo le boitsebišo.
Go fana ka dibisa, ditumelelo tša go ya go ile tša madulo, ditumelelo tša lebakanyana tša madulo, batšhabi le merero ya tšhireletšego, taolo le tlhokomelo ya lenaneo la taolo ya mesepelo, taolo ya khudugelo yeo e sego molaong le merero ya ka boditšhabatšhaba.
Bolaodi bja tša Dikgokagano bo ntšha maatlakala a tshedimošo, diporoša, dimanyuale, dimakasine le diposetara bjalo ka ge go nyakwa ke Kgoro ya Merero ya Selegae. Dikgatišobaka tšeo di latelago di hwetšagala ntle le tefelo, ge di le gona. Di ka senkwa le go balwa mo dikantorong tseo di kgethilwego, ge di le gona. Ge go hlokagala, go ka dirwa dikgatišo tšeo di tla lefelwago.
B. Dintlha tša motho yo a kgopelago phihlelelo ya rekoto a Dintlha tša motho yo a kgopelago phihlelelo ya rekoto di swanetše go fiwa ka tlase.
b Aterese le/goba nomoro ya fekese ya Afrika Borwa yeo tshedimošo e swanetšego go romelwa ka go yona e swanetše go fiwa.
c Bohlatse bja maemo ao ka wona kgopelo e dirwago, ge go nyakega, bo swanetše go fiwa.
Karolo ye e swanetše go tlatšwa FELA ge e le gore tshedimošo e kgopelwa legatong la motho yo mongwe.
D. Dintlha tša rekoto a Fana ka dintlha ka botlalo tša rekoto yeo go kgopelwago phihlelelo ya yona, go akaretšwa nomoro ya tšhupo ge e tsebagala, go kgontšha gore rekoto e hwetšwe ga bonolo b Ge e le gore sekgoba seo se filwego ke se sennyane, hle, tšwela pele mo letlakaleng le lengwe mme o le kgokeletše mo foromong ye. Mokgopedi o swanetše go saena maatlakala ka moka a tlaleletšo.
E. Ditefelo a Kgopelo ya phihlelelo ya rekoto, ntle le rekoto yeo e swerego tshedimošo ka ga motho yo mongwe, e tla lokišwa ge fela tšhelete ya kgopelo e lefilwe.
b Mokgopedi o tla tsebišwa ka tšhelete yeo e swanetšego go lefelwa.
c Tšhelete yeo e lefelwago phihlelelo ya rekoto e tla bewa go ya ka mokgwa wo rekoto e nyakwago ka wona le go ya ka nako yeo e tla nyakegago go nyaka le go lokiša rekoto.
d Ge mokgopedi a se a swanelwa go lefa tšhelete e fe goba e fe, hle, bontšha mabaka a kefošo.
Ge mokgopedi a thibelwa ke bogole go ka bala, go bona goba go theeletša rekoto ka mokgwa wo rekoto e fiwago ka wona ka go 1 go iša go 4 ka tlase, bontšha bogole mme o bontšhe le gore rekoto e ka nyakega ka mokgwa o fe.
a Go obamela kgopelo ya phihlelelo ka mokgwa wo o nyakwago go tla ya ka mokgwa wo rekoto e lego ka wona.
b Phihlelelo ka mokgwa wo o kgopetšwego e ka ganetšwa mo seemong se sengwe. Ge go le bjalo, mokgopedi o tla tsebišwa ge e le gore phihlelelo e ka fiwa ka mokgwa wo mongwe.
c Tšhelete ya phihlelelo yeo e lefelwago, ge e le gore e gona, e tla laolwa ke mokgwa wo phihlelelo e kgopelwago ka wona.
Se se akaretša diswantšho, diselaete, dikgatišo tša bidio, diswantšho tša kgatišo ya khomphyuthara, dithalwa, bjalo bjalo.
Ge le gore mokgopedi o kgopetše kgatišo goba ngwalollo ya rekoto (ka godimo), naa o nyaka gore kgatišo goba ngwalollo di romelwe go yena ka poso?
Tšhelete ya thomelo e a lefišwa.
Hlokomela gore: Ge e le gore rekoto ga e hwetšagale ka polelo yeo mokgopedi a e nyakago, phihlelelo e tla fiwa ka polelo yeo rekoto e lego ka go yona.
Naa mokgopedi o nyaka rekoto ka polelo e fe?
Mokgopedi o tla tsebišwa ka go ngwala gore kgopelo ya gagwe e dumeletšwe/gannwe. Ge e le gore mokgopedi o kganyoga go ka tsebišwa ka mokgwa wo mongwe, o swanetše go bontšha mokgwa mme a fane ka dintlha tšeo di swanetšego go kgontšha tshepetšo ya kgopelo.
Naa mokgopedi o kganyoga go ka tsebišwa bjang ka ga sephetho mabapi le kgopelo ya phihlelelo ya rekoto?
B Dintlha tša mokgopedi/setho sa boraro seo se tsenyago kgopelo ya tshekoleswa ya ka gare a Dintlha tša motho yo a tsenyago tshekoleswa ya ka gare di swanetše go fiwa ka tlase.
b Bohlatse bja maemo ao kgopelo ya tshekoleswa e dirwago, ge go nyakega, e swanetše go tsenywa.
Karolo ye e swanetše go tlatšwa ge FELA setho sa boraro (e sego mokgopedi) se tsenya kgopelo ya tshekoleswa ya ka gare.
Ge e le gore sekgoba seo se filwegoke se sennyane, hle, tšwela pele mo letlakaleng le lengwe mme o le kgokeletše go foromo ye. Mokgopedi o swanetše go saena maatlakala ka moka a tlaleletšo.
Bontšha mabaka ao kgopelo ya tshekoleswa ya ka gare e ithekgilego ka wona.