Vir die tema van hierdie artikel is die houding van beide die Ned Geref Kerk en die WRK na Cottesloe oor die uitkoms van die beraad en oor mekaar belangrik. Dit gee immers 'n aanduiding van die aard van hul betrokkenheid by mekaar.
Die vier omstrede besluite toon onteenseglik dat Cottesloe op 'n -vir vandag - mak manier gekrap het aan die destydse apartheidsbeleid. Die beraad se milde kritiek6 kom in 'n tyd waarin apartheid en die Suid-Afrikaanse Nasionale Party-regering wêreldwyd veroordeel word en - veral - lojale Afrikaners teenoor 'n vyandige buitewêreld emosioneel laertrek rondom die regering van premier Verwoerd (Strauss 2001:840). In sy nuwejaarsboodskap op 31 Desember 1960 reageer Verwoerd ooglopend negatief op Cottesloe as hy sy luisteraars gerustellend meedeel dat die Ned Geref Kerk hiermee nog nie amptelik deur sy eie vergaderings (sinodes) gepraat het nie (Strauss 1989:149).
In sy vertroulike notas tref Visser't Hooft die kol met 'n verklaring oor die houding en optrede van die Ned Geref Kerk-manne op die beraad (WRK-Argief 42.3.014/2, 2). 'n Verklaring wat bevestig word deur Ned Geref Kerk-afgevaardigdes na die beraad soos Verhoef (Strauss 1983:132). Die Algemene Sekretaris van die WRK stel dit so: