Handelinge 9:36-43 (Fanie Herholdt)
Vierde sondag in paastyd
Ander tekste: Johannes 10:22-30, Openbaring 7:9-17, Psalm 23
God gee om vir die kleintjies
Die teks volg 'n redelike eenvoudige patroon. Tabita word voorgestel en sy word siek en sterf. Petrus word geroep en hy kom by die rou-toneel. Sy word lewend gemaak.
Die effek hiervan in Joppe:
Tabita word ''n gelowige vrou' genoem … die enigste keer in die hele Bybel dat die vroulike van dissipel gebruik word!
Die uitnodiging "Kom tog gou oor na ons" vind 'n refrein die roeping van Paulus na Filippi. Dit is 'n aanduiding van die Here se werking in so 'n alledaagse saak soos om iemand te laat kom.
Die kort, menslike verhaaltjie van Tabita – ook Dorkas genoem – word geplaas na die verhaal van Eneas en voor die verhaal van Kornelius. Die eienaardige is dat Lukas in terme van 'die Handelinge van die apostels' na die goeie inleiding tot Paulus eers weer terugval op 'Petrus-stories'. Hoekom? Hoe funksioneer hierdie verhaal binne die groter verhaal? Wat was Lukas se intensie? Lidda en Joppe val geografies in Judea en hoort dus (logies gesproke) vroeër in Handeling. Sommige reken dat Lukas dit nodig geag het om Petrus se goeie beeld (naas dié van Paulus) by die lesers in stand te hou. Dit is immers ook deur Petrus dat die eerste heiden tot bekering kom. Ander reken dat daar geen doelbewuste patroon is nie en dat Eneas en Tabita losstaande verhale is.
Die historiese kritiek en die wetenskapsvrae oor die presiese hoe, wat , waar en wanneer van iemand wat lewend gemaak word lewer nie eintlik preekmateriaal nie en lê onnodige struikelblokke in die weg van 'n treffende boodskap. Om te beweer dat die kerk letterlik die dooies moet opwek is ook nie die doel van dié verhaal nie. Die verhaal het uiteraard duidelike raakvlakke met die opstanding van Jesus. Na die vorige verhaal van 'n verlamde (Eneas) wat kan loop, is hierdie eintlik nog 'n oortreffender storie. Dit gaan om die lewe, genesings en opwekkings! Dit is die spoor wat die Opgestane Here in sy gemeente – die 'mense van die weg' – laat.
Hoekom is daar soveel detail oor Tabita bekend en oorgelewer: Daar is besonder baie 'persoonlike' inligting oor Tabita: 'n Joodse naam, 'n Griekse naam, hulp aan die armes, die mense wat op die toneel besig is, die snikkende weduwees, die klere wat sy gemaak het ensovoorts? Geneem Lukas se sensitiwiteit – meer as die ander Bybelskrywers – vir die armes en die vroue lê daar myns insiens iets in die detail van die gedeelte.
Weduwees was destyds arm … Tabita het nog vir die armes goed gedoen ook … Sy het met haar handewerk die lewe vir die armes makliker (en mooier) gemaak. Haar dood is vir hulle ook 'n ingrypende dood – meer as net die dood van 'n bekende! Die evangelie van die opstanding gee lewe. Dit laat deur 'n woord genesing en lewe kom! Dit gee weer hoop. Die dood is nie meer die skrikwekkende dood nie… Die boodskap is veral vir die armes en die weduwees. Waar Jesus kom, word lamheid en die dood oorwin.
In 'n preek sal ons verleë staan omdat ons nie sulke wonders kan bewerkstellig nie. In plaas van die gedeelte te vermy, moet die prediker met moed die plekke, tye, name en stories van Jesus wat by armes en weduwees staan, noem. Waar in ons gesin, gemeente … land … sien ons dit?
Ek het eenmaal op 'n boekrak 'n boektitel gesien wat lank by my sal bly. Ek dink dit was 'n boek oor die handelswêreld en het niks met godsdiens te doen gehad nie. Die titel was: Small is beautiful. Dikwels daarna het ek al situasies meegemaak en mense gesien waarvan ek presies so voel: 'Small is beautiful'. Die verhaaltjie van Tabita is so 'n verhaal.
Dit is 'n klein los verhaaltjie:
Handelinge is die verhaal van God se groot dade. Dit is die indruk wat Lukas die dokter-skrywer by sy vriend Theofilus laat. In die boek gebeur groot ingrypende dinge, soos Jesus se hemelvaart, die Gees se uitstorting, 3000 tot bekering, die vervreemding tussen Joodse en Christen-gelowiges – wat uit die tempel gedryf word, heidene wat begin glo en dan die invloedrykste sending-uitreike ooit! Dit is die lewende God wat met groot kwashale besig is om die wêreldtoneel permanent te verander. Binne hierdie Groot Storie is daar 'n klein los storietjie wat eintlik nie so lekker inpas nie. Paulus is al op die toneel en eintlik is alles reg vir die groot geestelike beweging na die heidene … en dan glip daar twee storietjies in. Een van Eneas in Lidda en dié een van Tabita in Joppe. Eneas was verlam en het geruime tyd (8jr) gelê. Tabita was siek en het dood gegaan. In hierdie twee klein storietjies word vertel dat die lewendmakende krag van God – in die Naam van Jesus – mense opwek, gesond en lewend maak.
Tabita was 'n klein mensie:
Sy was 'n weduwee. Om destyds 'n vrou te wees was al erg genoeg. Hulle waardigheid is nie geag nie en hulle is destyds misbruik en uitgebuit. In so 'n wêreld was die vrou se redding geleë in die man aan wie sy behoort. Deur haar man het sy erkenning, aansien, lewensreg en uiteraard ook besittings gehad. As 'n vrou se man sterf het sy al dié voorregte verloor. Tabita se man het gesterf, wat haar klein gemaak het in haar kwesbaarheid en broosheid in 'n erg-chauvinistiese midde-oosterse wêreld.
Tabita was 'small', maar 'beautiful':
Die Bybel sê so. Haar mooiheid lê in sinsnedes soos 'altyd besig' , 'besig om goed te doen' 'die armes te help'. Haar mooiheid lê in haar barmhartigheid ten spyte van die feit dat sy self eintlik 'n ontvanger van barmhartigheid behoort te wees. Die Bybel help ons om 'n prentjie te vorm van hierdie vrou se mooiheid. Ons kan 'n groot groep hartseer mense hoor wat snikkend daar rondstaan terwyl hulle vertel van al die mooi kledingstukkies wat sy al vir hulle gemaak het. 'n Mens kan aflei dat sy een van die besondere mense was wat oor grense heen barmhartigheid verleen het. Sy het 'n Joodse en 'n Griekse naam, want beide die Jode en die Grieke het in haar barmhartigheid 'n heenkome gevind. Sy het nie gediskrimineer tussen groepe nie. In haar barmhartigheid het sy dit reggekry om oor grense liefde te bewys. Dit is juis wat groot en belangrike mense nie kan regkry nie! Klein is inderdaad mooi!
Dit is uiteindelik 'n mooi storie, want die God wat Hom ontferm oor Tabita en die ander armes is mooi. Dit is immers mooi as iemand die kleintjies en hul nood raaksien. Vir Hom is mense wat barmhartigheid verleen belangrik. Hy ontferm hom en gee die lewe aan Tabita – sodat sy kan voortgaan om ander te help en hulle lewe mooi te maak. God is nie so besig met die groot werke van die geskiedenis dat hy nie die kleintjies wat aan hom behoort vergeet. Die Here is nie net geïnteresseerd in die Paulusse, Petrusse en Johannesse nie – maar ook in die Tabita's, Dorkasse en vele anonieme goed-doeners in die wêreld. Inteendeel, 'n mens kry die indruk dat Hy juis in die kleintjies geïntresseerd is … dié wat mooi soos kinders kan word .
Ons is vandag te dikwels behep met die groot stories en die groot getalle, groot syfers en groot geld. Selfs in die kerk is ons geneig om die lewe en die sorg van God te soek en te sien in die groot dinge. Hier sien ons hoe ook die klein dingetjies van die alledaagse, die klein mense en die eenvoudige by die Here gereken word. Die mooi storie is natuurlik bedoel as 'n opstandingstorie. Omdat Hy opgestaan het weet ons dat Hy graag lewe gee aan almal … en dat Hy dit doen deur die Tabita's, Dorkasse, Saries, Pieters, Xolile's, Regina's en die hele liga van klein, maar mooi mense wat goed doen aan die armes.