PressReader - Beeld: 2016-05-17 - Jan­sen praat oor haar wen­ner ‘Soos fa­mi­lie’
Jan­sen praat oor haar wen­ner ‘Soos fa­mi­lie’
Beeld - 2016-05-17 - Kuns - AJ Op­per­man
Prof. Ena Jan­sen, wen­ner van die UJ-prys vir kre­a­tie­we skryf­werk in A­fri­kaans vir haar nie­fik­sie­boek Soos fa­mi­lie – Ste­de­li­ke huis­wer­kers in Suid-A­fri­kaan­se teks­te (Protea), het Sa­ter­dag­aand be­woë ge­raak toe sy oor haar voor­ma­li­ge huis­wer­ker, Ce­ci­lia Ma­gad­le­la, ge­praat het.
Ma­gad­le­la is die een mens wat haar ge­ïn­spi­reer het om die boek e­nig­sins te kon skryf.
Dr. Ka­ren de Wet moes die res van Jan­sen se toe­spraak lees.
Jan­sen het ge­sê Soos fa­mi­lie is ’n boek wat in sy we­se oor Jo­han­nes­burg gaan. Sy be­skou dit ook as ’n eer­be­toon aan vroue oor wie die boek gaan.
22 ver­ha­le en ro­mans wat in Jo­han­nes­burg plaas­vind, word in haar boek be­spreek.
“Dit is ver­ha­le wat ek aan­gryp om ’n ver­haal van af­stand en ver­bin­te­nis te ver­tel met die huis­wer­ker as stil­fi­guur, tolk en am­bi­va­len­te kon­tak­per­soon tus­sen wit en swart, ryk en arm, stad en plat­te­land.”
Roe­la Hat­tingh het vir haar bun­del kort­ver­ha­le, Ka­mee (Hu­man & Rous­seau), die UJ-prys vir bes­te kre­a­tie­we de­buut in A­fri­kaans ge­kry.
Dié pry­se word jaar­liks in twee ka­te­go­rieë toe­ge­ken. Die prys vir kre­a­tie­we skryf­werk be­dra R75 000 en die de­buut­prys R30 000.
Jan­sen be­skryf Soos fa­mi­lie ver­der as ’n boek oor vroue soos Ma­gad­le­la en hul “veels te niks­ver­moe­den­de ma­dams” wat deur die op­te­ke­ning van wa­re en li­te­rê­re s­to­ries tog pro­beer om iets meer te ver­staan oor die “ver­stren­gel­heid van ons al­mal se le­wens”.
Hat­tingh het in haar toe­spraak ver­wys na ’n sto­rie wat die ak­teur dr. John Ka­ni ver­tel het.
Toe Ka­ni as kind in Port E­li­za­beth groot­ge­word het, het sy pa op ’n dag by die huis op­ge­daag en ’n boks uit die kat­te­bak ge­haal. Hy het ’n gloei­lamp ver­vang met “hier­die ding wat soos ’n hor­lo­sie lyk” en die dra­de ver­bind. Dit was ’n ra­dio. Fo­to’s: YANDISA MONAKALI
Ka­ni het ge­sê: “And then the wor­ld o­pe­ned.”
“Want ewe skie­lik het hy be­sef,” het Hat­tingh ge­sê, “die ge­meen­skap waar hy woon, is nie die he­le wê­reld nie”.
Hy wou ’n ak­teur word en na­tuur­lik ’n skry­wer. “Dit is wat hier­die su­per po­wer van lees en skryf het. Dis ’n me­to­de om hier­die stuk­kie wê­reld te ont­snap.
“Ek dink dis wat vir my so fan­tas­ties was in hier­die lang pro­ses met Ka­mee om te kon ont­dek dat ek my­self kan ver­loor.
“Jy kan eint­lik ver­geet wie en wat jy is. So ’n klein men­sie in ’n so mas­sie­we wê­reld in die ge­skie­de­nis van dui­sen­de kul­tu­re en ta­le. Dan­kie dat jul­le na die s­to­ries luis­ter.”
Dr. Ka­ren de Wet en prof. Ena Jan­sen, wen­ner van die UJ­prys vir kre­a­tie­we skryf­werk in A­fri­kaans.
Dr. Ka­ren de Wet en Roe­la Hat­tingh, wen­ner van die UJ­prys vir bes­te kre­a­tie­we de­buut in A­fri­kaans.