PressReader - Beeld: 2017-05-11 - E­s­kom moet kon­trak­te gou her­sien
E­s­kom moet kon­trak­te gou her­sien
Teg­nie­se en reg­sa­ke moet aan­dag kry
Beeld - 2017-05-11 - Kuns & Vermaak - L­le­wel­lyn P­rin­ce
E­s­kom moet drin­gend die teg­nie­se en regs­as­pek­te van sy steen­kool­kon­trak­te van mil­jar­de ran­de met ’n maat­skap­py van die om­stre­de Gup­ta-fa­mi­lie en ’n seun van pres. Ja­cob Zu­ma her­sien.
Dit is die hoof­aan­be­ve­ling in ’n ver­slag van die ou­di­teurs­fir­ma PwC wat die na­si­o­na­le te­sou­rie Woens­dag aan die staan­de ko­mi­tee oor o­pen­ba­re re­ke­nin­ge (S­koor) in die par­le­ment voor­ge­lê het.
ANC-LP’s was aan­vank­lik daar­teen ge­kant dat dié ver­slag oor die kon­trak­te aan Te­ge­ta Ex­plo­ra­ti­on and Re­sour­ces in die ko­mi­tee be­spreek moet word, om­dat dit vol­gens hul­le s­legs voor­lo­pig is en E­s­kom self daar­oor aan die par­le­ment ver­slag moet doen.
T­hem­ba Go­di, S­koor-voor­sit­ter, het die teen­kan­ting van die ta­fel ge­vee en be­veel dat LP’s vrae daar­oor aan die te­sou­rie kan vra, om­dat die te­sou­rie ook die ver­slag oor­weeg het.
Hy het saam­ge­stem dat E­s­kom la­ter daar­oor aan S­koor ver­slag moet doen.
Sol­ly Ts­hi­tan­ga­na, van die kan­toor van die hoof­ver­kry­gings­be­amp­te in die te­sou­rie, het aan die ko­mi­tee ge­sê dat die ver­slag van PwC ’n fi­na­le ver­slag is.
E­s­kom self het dié ou­di­teurs­fir­ma ver­soek om die steen­kool­kon­trak­te te her­sien.
Ts­hi­tan­ga­na het ook aan die ko­mi­tee ont­hul hoe E­s­kom uit sy pad wou gaan om sy eie ver­kry­gings­pro­ses­se te om­seil om te ver­se­ker dat die kon­trak­te selfs ver­groot word.
Daar word on­der meer in die ver­slag aan­be­veel dat ’n teg­nie­se en regs­oor­sig van die kon­trak­te van Te­ge­ta drin­gend no­dig is om E­s­kom “se op­tre­de in ver­band met die ver­de­re toe­pas­sing en die be­stuur van die ver­hou­ding met die ver­skaf­fer te rig”.
Dit lui ook dat E­s­kom se kon­trak met Te­ge­ta se Brak­fon­tein­steen­kool­myn swak ge­for­mu­leer is en so­wel sy­fer­fou­te as ir­re­le­van­te en on­be­paal­de in­lig­ting be­vat het.
E­s­kom se re­ak­sie in die ver­slag is dat die kon­trak deur sy kor­po­ra­tie­we regs­af­de­ling op­ge­stel is.
Kor­rek­te ver­kry­gings­pro­ses­se is ook nie ge­volg nie, ter­wyl daar teen­stry­dig­he­de was in ter­me van om­ge­wings- en regs­ver­slae wat aan­dui dat dit dalk te­rug­ge­da­teer is.
E­s­kom se re­ak­sie is dat dit net “fou­te was en dat al­le ver­slae in 2014 on­der­te­ken is”.
’n Teg­nie­se ver­slag is ook eers af­ge­han­del na­dat die kon­trak reeds on­der­te­ken is.
Ts­hi­tan­ga­na het aan die ko­mi­tee ge­sê hoe E­s­kom op 10 Maart 2015 die kon­trak van R3,7 mil­joen met Te­ge­ta ge­sluit het in­ge­vol­ge waar­van die Brak­fon­tein-myn steenkool vir E­s­kom se Ma­ju­ba-krag­sta­sie sou ver­skaf.
B­ri­an Mo­le­fe, ANC-LP, was toe nog uit­voe­ren­de groep­hoof van E­s­kom.
Dié kon­trak word ook breed­voe­rig in adv. T­hu­li Ma­don­se­la se “S­ta­te of Cap­tu­re”-ver­slag oor s­taat­skaping be­spreek.
Mo­le­fe het kort ná die be­kend­ma­king van dié ver­slag be­dank.
Vol­gens Ts­hi­tan­ga­na sou die be­trok­ke kon­trak oor tien jaar strek.
“Dit sou op 1 A­pril 2015 be­gin. In Au­gus­tus 2016 het E­s­kom (die te­sou­rie) ver­soek om dié kon­trak – in­ge­vol­ge waar­van 13 mil­joen ton steenkool oor tien jaar ge­le­wer sou word – uit te b­rei so­dat ’n by­ko­men­de 10 mil­joen ton ge­le­wer kan word.”
Ts­hi­tan­ga­na sê die te­sou­rie het ge­wei­er tot­dat die ge­hal­te van Brak­fon­tein se steenkool ver­be­ter.
E­s­kom is vol­gens Ts­hi­tan­ga­na (deur die na­si­o­na­le te­sou­rie) ge­ad­vi­seer om ten­der­pro­ses­se te ge­bruik om me­de­din­gen­de pry­se vir die steenkool te be­kom.
“(E­s­kom) het na (die te­sou­rie) ge­kom om af te wyk van me­de­din­gen­de ten­ders en wou net een ver­skaf­fer ge­bruik.”
Vol­gens Ts­hi­tan­ga­na is van die kon­trak­te on­der­te­ken ter­wyl die ver­skaf­fer ook nog geen myn- of wa­ter­ge­bruik­li­sen­sie, soos ver­eis, vir die my­ne ge­had het nie.
Die be­ken­de Gup­ta­broers, A­jay (links) en A­tul, se kon­trak­te wat glo met E­s­kom ge­sluit is, moet drin­gend her­sien word. Fo­to: CI­TY PRESS