Stellenbosch wil eienaars van onwettige strukture vasvatLugfoto van Stellenbosch Foto: Andres de Wet via Wikimedia Commons Inwoners van Stellenbosch wat onwettig strukture op hul eiendomme oprig, of wat bestaande strukture gebruik vir ander doeleindes as waarvoor die Munisipaliteit goedkeuring gegee het, kan moontlik vervolg word of hul strukture kan afgebreek word. Hulle loop ook die risiko dat versekeringseise verwerp word sou die struktuur op een of ander manier beskadig word. Dít is die waarskuwing van Dupré Lombaard, direkteur: beplanning en ekonomiese ontwikkeling by die Munisipaliteit Stellenbosch. Die munisipaliteit het in Maart vanjaar ŉ omvattende veldtog van stapel gestuur waardeur opgetree word teen restaurant- en plaaseienaars asook eienaars van private wonings wat akkommodasie aan studente verhuur. Volgens raadslid Johannie Serdyn, wat belas is met beplanning en omgewing, is 14 sake reeds sedert Maart aan die prokureurs oorhandig. Na raming is daar ongeveer 1 000 eiendomme in die munisipale gebied waar strukture sonder goedgekeurde bouplanne opgerig of die gebruik van die strukture verander het sonder die nodige grondgebruik-goedkeuring. “Die munisipaliteit is bewus van hierdie onwettige strukture en gebruik daarvan in die plattelandse gebiede – veral op plase wat vir landbougebruik gesoneer is,” verduidelik Lombaard. “In die dorpsgebied word talle strukture wat as enkelgebruik gesoneer is, onwettig as studenteverblyf gebruik.” Conrad Sidego, uitvoerende burgemeester van Stellenbosch sê: “In Stellenbosch, die Innoveringshoofstad van die land, strewe ons daarna om ons inwoners veilig te hou en van ŉ menswaardige bestaan te verseker.” Volgens Sidego word die risiko van moontlike tragedie verminder indien daar teen onwettige bedrywighede opgetree word. “Ons moet ten alle tye die groot behoefte aan behuising in ag neem,” het hy gesê. “Daar is ook altyd iemand wat geldelik ŉ situasie sal benut. ŉ Mens het begrip vir die entrepreneurskap wat in die proses getoon word, maar as munisipaliteit is ons verplig om orde te handhaaf. Ons kan nie onwettige bouwerk en strukture laat voortgaan nie – want dit kan maklik op wanorde afstuur.” Die Wet op Nasionale Bouregulasies en Boustandaarde (1977, Wet 103 van 1977 (NBR) omskryf geboue en strukture en die vereistes vir die oprigting daarvan. “Grondeienaars redeneer dikwels dat plase en eiendom buite stedelike gebiede uitgesluit is van die vereiste om bouplanne voor te lê. Maar sedert die implementering van die NBR was geen gebou uitgesluit van hierdie vereiste nie – behalwe in informele nedersettings waar spesifieke uitsluiting geld,” het Sidego bygevoeg. Die Stellenbosch Munisipaliteit wil graag grondeienaars bystaan en help om die gebruik van hul grond te reguleer en om die nodige goedkeurings en magtigings wat betref die relevante statutêre vereistes te verkry. “Ten einde die risiko’s vir grondeienaars en die probleme wat kopers dalk mag teëkom te verminder, het die Munisipaliteit in Maart begin met ŉ projek om onwettige strukture te ondersoek en daarteen op te tree,” het Lombaard verduidelik. “Hierdie optrede is omvattend en sluit in plaas-, restaurant- en huiseienaars wat kamers aan studente verhuur. Sommige plaaseienaars wat toestemming het om gastehuise te bedryf, verhuur die kamers op die langtermyn. Ons moedig toerisme in Stellenbosch aan, want dit bevorder die ekonomie en dra by tot werkskepping. Wanneer eenhede wat vir besoekers aan die gebied bedoel is, egter aan langtermynhuurders verhuur word, dra dit baie min by tot werkverskaffing of die stimulasie van die ekonomie.” Volgens hom tree die munisipaliteit ook op teen sake-eienaars wat onwettig strukture opgerig het wat as restaurante gebruik word en hulle ondersoek private wonings waar ŉ aantal kamers aan studente verhuur word. “Dit is ŉ oortreding van die Stellenbosch soneringskema wat bepaal dat net twee mense wat nie familie is nie, in die private sektor gehuisves mag word,” het hy gesê. Volgens Lombaard maak die munisipaliteit gebruik van lugfoto’s en GPS data om te bepaal of strukture nuut-opgerig is. Inspekteurs besoek ook die persele. Lombaard beklemtoon die munisipaliteit is gretig om inwoners te help om wettige kanale te volg. “As jy reeds ŉ struktuur het wat dalk onwettig mag wees, praat met ons. Ons sal jou raad gee oor hoe om te werk te gaan om wettige toestemming vir die oprigting te verkry,” het hy gesê.