2020 abnormaal: Die einde en nut van nostalgie - Diskoers
'n Nuwe normaal? "Nee nee nie dit nie, nie noodwendig dit nie," antwoord 'n Gert Volk Nel gedig op die skare 'nuwe normaal' skreeuers op my sosiale media, in die straat en in my (aanlyn) koerant. 2020 het ons vasgekeer in ons huise, dit het werksplekke, skole en universiteite na sitkamers laat migreer en dit het ons laat stoei met kwessies wat vir lank in die agtergrond spandeer het. Maar lui dit werklik 'n nuwe normaal in vir die mensdom?
nee nee nie dit nie, nie noodwendig dit nie.
– Gert Volk Nel
Wat het die pandemie ons geleer? Dat Suid-Afrika se ongelykheid veral strak lyk in Covid-lig? 'n Hoёr-op-die-prioriteitslysie plek vir ongelykheid en armoede bring egter min verandering. Ons is herinner aan die feit dat regeringsingryping nie die oplossing is nie. Male sonder tal, hier ook, bied die regering 'n oplossing, groot planne word aangekondig, net om 'n paar maande later korrupsie langs daardie selfde plan-naam in 'n hoofopskrif van jou Sondagkoerant te lees. En om te lees dat daar 'n verdere ondersoek sal wees, maar te weet dat niemand werklik verantwoordelik gehou sal word nie. Dit is ook toe so met die hulp wat kwesbaarstes beloof is in hierdie tyd.
Het die pandemie ons nuwe waardering vir ons naastes gegee? Graag sou ek kopknikkend wou antwoord, maar kyk ek (op 'n aanvaarbare afstand) na restaurantgangers se staar-na-die-selfoon-gewoonte in stede daarvan om te gesels met hul maaltydmaat oorkant die tafel, betwyfel ek dadelik die sentiment.
As student moet ek minstens erken dat tersiêre opleiding anders sal lyk na die afloop van die pandemie, of moet ek? Is virtuele klaskamers werklik soveel anders as die 600-studente klas met die dosent wat oor 'n mikrofoon komplekshede verduidelik? Ja, maar studentelewe – hier in Pretoria kwyn studentelewe lank reeds voor die pandemie.
Hoe doen ons dan verantwoording vir die afgelope 6 maande indien dit nie 'n nuwe normaal inlei nie? Ek stry nie dat dit 'n oomblik tot herbesinning gebied het nie, ek betwyfel slegs die omwenteling wat daaraan toegeskryf word.
Sal ons met nostalgie kan terugdink aan 2020? Nostalgie, "'n dikwels geromantiseerde of geïdealiseerde verlange na 'n tydperk, toestand of omstandighede," help die WAT, is dalk presies wat ons moet koppel aan 2020. 2020 maak die waarde van 'n werk, 'n drukkie en 'n regte kantoorbesoek aan 'n dosent / kollega duidelik, juis as gevolg van die ontwrigting wat ons beleef het. Deur 2020 in te span sal jou 2021 of 2025 meer rooskleurig blyk – 'n tipiese gevolg van nostalgie.
Clay Routledge, 'n sielkunde professor by die North Dakota State University, se navorsing oor nostalgie is besonder interessant. In een so studie het hy gesels met Britse persone wat grootgeword het tydens die Tweede Wêreld Oorlog, 'n tyd waarin besondere swaarkry gedy het. Ten spyte van die voor die handliggende bedroewendheid word die 1940s in dankbare luim onthou, die nou volwassenes onthou die kwaliteittyd wat saam met hulle families deurgebring is, intense liefde en eenvoud. (Ek het van hierdie studie te hore gekom in hierdie podsending.)
Die interessantheid van nostalgie is die bitter-soet aard daarvan, dat tye van swaarkry dikwels gepaardgaan met besef van dit wat belangrik is en hoe hierdie dinge jou gedra het deur beproewing.
Covid lui dalk nie (heeltemal) die vernuwing in waarop ons gehoop het nie, maar kyk ons terug oor 'n paar jaar sal die nostalgie nuttig wees. Maak gerus jou oë toe en vra jouself af: Wat is die dinge wat ek sal onthou van 2020? Wat is daardie dinge waaroor jy sal glimlag in herinnering? Wat sal jy mis?
Hierdie toe-oё vrae sal nie navigasie van die pandemie makliker maak of verliese minder nie, maar dit sal jou herinner dat daar steeds goed is, selfs nie hierdie vreemde tyd.
Diskoers se dankbaar-oomblik in 2020 is die kwaliteit artikels wat gepubliseer is. Met studente wat bietjie ekstra tyd gehad het om te skryf en te besin oor kwessies op die voorgrond wat gedagtes gefokus het. Híérvoor is ek dankbaar, met die besef dat dit deel van my nostalgie gaan vorm wanneer ek terugdink aan 2020.
Diskoers sê vaarwel
Die Diskoers-idee het ontstaan uit 'n plek van frustrasie. Nêrens was daar 'n Afrikaanse platform wat kritiese oorweging van Afrikaanswees en Suid-Afrikaanse aktuele sake deur jongmense omhels het nie. Daar is uitstekende akademiese aanlynplatforms vir die doel en andersyds is daar 'n spasie geskep deur groot nasionale nuusnetwerke vir studentestemme, hoofsaaklik vir minder ernstige skryfsels (met uitsonderings). Ek was opsoek na die Gouelokkies platform – 'n tussen akademie en Facebook-post plek – en so is Diskoers gebore. Daar was nie 'n stoel aan die tafel nie, daarom het ek 'n kampstoel nader getrek (en my debatvriende saam met my maak sit).
Twee jaar later lyk die prentjie egter effens anders. Ek is steeds oortuig dat daar behoefte is aan 'n platform soortgelyk aan Diskoers, maar besef dat hierdie spesifieke projek 'n organiese einde bereik het. Dit is inderdaad 'n bitter-soet einde, met herinneringe aan vele ure se werk en die trots van 'n eie publikasie bestuur.
Die einde van Diskoers, nes die noodwendige einde van Covid, val êrens tussen die 'nuwe' en 'ou' normaal. Net tyd sal bepaal of dit groei beteken, of nut sal hê of goed sal wees.
Michelle Oelofse het in 2019 die Diskoers redaksie saamgeroep in haar (toe) hoedanigheid as UP Debatsvereniging voorsitter. Sy is tans LLM-student aan die Universiteit van Pretoria.