Tumelo ke tumelelo yeo e ngwetšwego yeo e fiwago batswadi bao ba tlilego go fiwa ngwana. Tumelo e ka fiwa ke motswadi goba mohlokomedi wa ngwana, goba ngwana ka boyena. Ngwana a ka dumela go fiwa motho yo mongwe ge fela a le mengwaga ye lesome le go feta. Go sa kgathatšege tlhalošo ya molao o fe goba o fe, motswadi yo a dumeletšego phiwo ya ngwana o na le tokelo ya go gogela morago tumelelo yeo mo matšatšing a 60 morago ga go fa tumelo. Kgorotsheko ya bana e ka se ntšhe taelo ya phiwo ya ngwana pele ga lebaka la ge matšatši a 60 a fetile.
Batswadi ba ngwana ba hlokofetše mme ga go na mohlokomedi wa ngwana yo beilwego.
e le go tata'go ngwana yo a belegwego ka ntle ga lenyalo, mme yena o be a swaretšwe molato wa go kata goba tlhokofatšo ya mma'go ngwana; goba morago ga dinyakišišo tša kgorotsheko ya bana, go latelwa dikgonono tša mme wa ngwana, a hwetšwa gore o katile goba o hlokofaditše mma'go ngwana. Ge e le gore temogo yeo e ka se hlole kgolego ya molao wa go kata le go hlokofatša; goba o ngwana yo a belegwego ka ntle ga lenyalo o paletšwe ke go araba mo matšatšing a 14 go tsebišo yeo a e filwego yeo e hlalošwago ka tlase.
Ge tumelo e filwe ke motswadi o tee fela, mme motwadi yo mongwe a se gona go ka fa tumelelo goba a se a swanela go fa tumelelo, mokomišenare o tla hlokomologa tumelelo yeo mme a ntšha tsebišo go motswadi yo mongwemo matšatšing a 14.
gogela morago tumelo ya gagwe; goba go fa mabaka ao ka wona tumelelo ya gagwe e se ya swanela go hwetšwa le go tšwela pele ntle le yona; goba go dira kgopelo ya phiwo ya ngwana ge e le tate wa tlhago wa ngwana yo a belegwego ka ntle ga lenyalo.
Ge mme wa ngwana yo a belegwego ka ntle ga lenyalo a dumeletše diphetogo tša dintlha tša ngwana tša ngwadišo ya matswalo, tata'go ngwana o tla tsebiswa. O swanetše go dira diphetogo tšeo di amegago mo matšatšing a 14 morago ga go amogela tsebišo.
Ge mma'go ngwana a se a fa tumelo go diphetogo tša dintlha tša ngwana tša ngwadišo ya matswalo, motho yo a ratago tšewa bjalo ka tata'go ngwana yoo, o swanetše go dira kgopelo go kgorotsheko ya maleba ya bana ya taelo ya boikano bjo bo netefatšago gore ke tata'go ngwana le gore dnyakwa tša mma'gwe ga di hlokagale.
o o netefaditše, ka go ngwala, tate a dumetše, ka go ngwala, gore ke tata'go ngwana; mme o o dirile gore boitsebišo bja gagwe le mo a lgo di tsebagale; goba o modirelaleago o fana ka pego ya go netefatša gore tate ke mang o kae go mokomišenare yo a netefaditšego tumelelo ya mme, goba kgorotsheko ya bana yeo kgopelo ya phiwo ya ngana e dirilwego ka go yona. Pego ye e swanetše go išwa mo matšatšing a 60 morago ga tumelo, goba ka nako e fe goba e fe pele ga taelo ya phiwo ya ngwana yeo e fiwago ke kgorotsheko ya bana.
Motswadi yo a filego tumelelo mme a kganyoga go phumula tumelelo ya motswadi yo mongwe, o swanetše go tsebiša mokomišenare ge a netefatša tumelelo ya gagwe.
Ge o le motswadi goba mohlokomedi wa ngwana tlatša Foromo ya 12, Tumelelo ka motswadi goba mohlokomedi go bofa phiwo ya ngwana; le ge o le ngwana, tlatša Foromo ya 13, Tumelo ya ngwana go tšewa.
Tumelo e swanetše go dirwa ka go ngwala. Ge e filwe ka mono Afrika Borwa, motho goba batho bao ba fanago ka tumelo ba swanetše go saena pele ga mokomišenare wa leago la bana, yo a tlago netefatša tumelo.
Tumelo yeo e fiwago ka ntle ga Afrika Borwa e swanetše go saenwa mme ya netefatšwa pele mohlankedi ka go ditirelo tša Afrika Borwa tša botipolomata goba boromiwa bja khonsuleiti, goba ka moahlodi, magaseterata, moahlodi wa khutšo goba mohlankedi wa setšhaba wa naga yeo e amegago.
Le ge e le gore tumelo e swanetše go ba le maina a batswadi bao ba tlilego go fiwa ngwana, kgorotsheko ya bana e ka dumela tumelelo ya motswadi goba mohlokomedi wa ngwana yeo e se nago maina goba dintlha tša batswadi bao ba tlilego go fiwa ngwana ge e le gore e kgotsofala gore dikgahlego tša ngwana di a kgotsofatšwa.
Tumelo e swanetše go gogelwa morago ka go ngwala. Ge o le motswadi goba mohlokomedi wa ngwana , tlatša Foromo ya 12A, Kgogelomorago ya motswadi goba mohlokomedi ya phiwo ya ngwana pele ga mokomišenare mo matšatšing a 60 morago ga tumelo yeo.
Ge o le ngwana, tlatša Foromo ya 13A pele ga mokomišenare pele taelo ya phiwo e dirwa ke kgorotsheko ya bana.
tsebiša kgorotsheko yeo e amegago le modirelaleago yo a amegago ge e le gore go a tsebega gore theeletšo ya phiwo e tla swarelwa go kgorotsheko; goba a tsebiša mokomišenare yo a netefaditšego tumelo gore go a tsebega gore theeletšo ya phiwo e tla swarelwa go kgorotsheko.
Mokomišenare o tla re ka pele a tsebiša kgorotsheko yeo ka go yona theeletšo ya phiwo e tlago swarelwa le go tsebiša kgorotsheko le modirelaleago yo a amegago ka ga kgogelomorago.
Legoratshomo la tshepetšo ya kgopelo ya phiwo ya ngwana le ya ka mararankodi a morero.
o gore, ge tumelo e fiwa ke ngwana, ngwana yoo a ka nna a a gogela morago tumelo ka ngwala ka go Forormo ya 13A pele ga mokomišenare nako e fe goba e fe pele taelo ya phiwo ya ngwana e dirwa ke kgorotsheko ya bana; le o gore motho yo a amegago a ka ba gona ge kgopelo ya phiwo ya ngwana senkwa ntle le ge kgorotsheko, ka khetho ya yona, e mo fa tumelelo ya go ba gona, ka lebaka la gore go ya ka kakanyo ya yona, go ba gona ga gagwe go tla kgotsofatša dikgahlego tša ngwana.
Tirelo ga e lefelwe.