Die Kasteel van Chillon | Boer in Ballingskap
tags: Chillon, Geskiedenis, Switserland
Die Kasteel van Chillon is indrukwekkend en dramaties geleë, reg op die walle van die Genève-meer, in die Switserse kanton van Vaud. Die kasteel is slegs 'n kort entjie buite die stad van Montreux – 'n speelplek vir die rykes met hulle seiljagte, dobbelgewoontes en voorliefde vir jazz musiek.
Soos soveel ander ou historiese geboue regoor die wêreld, is ook Chillon nie oornag gegiet in sy huidige vorm nie. Oor eeue heen is daar aangebou en gerestoureer, voor die geboue huidige vorm en grootte bereik het. Daar is nie sekerheid oor presies wanneer die sooie vir die oorspronklike kasteel gespit is nie, maar die eerste keer wat die kasteel in historiese dokumente genoem word, is die jaar 1150.
Gedurende hierdie tydperk was die kasteel die domein van Savoje* ('n invloedryke koningshuis van feodale oorsprong wat later die monargie van Italië sou word), vanwaar hulle die handelsroetes langs Genève-meer beheer het. Savoje (op hierdie stadium 'n graafskap) was 'n sterk regionale mag, wat groot dele van die hedendaagse Franssprekende Switserland verower en bestuur het, asook dele van hedendaagse Italië. Gedurende die 13de en 14de eeu is die oorspronklike kasteel verskeie kere vergroot, soos dit gegroei het tot Savoje se belangrikste administratiewe en finansiële sentrum.
Tydens die 16de eeu, is Savoje en hulle beskermheer, die Graafskap van Boergondië (nog 'n feodale koningshuis wat geleë was in hedendaagse Frankryk), verdryf deur die magte van die Switserse Konfederasie, gelei deur die kanton van Bern. Wonder bo wonder het die kasteel verwaarloos, maar onaangeraak, in die hande van die Bernese geval. Hulle het die kasteel oorspronklik aangewend as tronk en dit die hoofsetel gemaak van die area se balju. Teen die 18de, het die balju hier uitgetrek en die kasteel, wat lankal nie meer as militêr strategies beskou is nie, is hoofsaaklik as stoorplek aangewend.
In 1798, in die gees van die Franse revolusie, het die burgers van Vaud in opstand gekom teen Bernese beheer en sonder verset Chillon – histories belangrike simbool van mag – oorgeneem. Vaud is in 1803 tot volwaardige kanton verklaar en het deel geword van die Switserse Konfederasie. Die kasteel is egter nie onderhou nie en daar is bloot voortgegaan om die kasteel as wapenstoorplek en tronk te gebruik. Dit is eers teen die einde van die 19de eeu wat restoreringswerk in erns begin is deur Switserland.
Vandag is Chillon sekerlik die bekendste kasteel in Switserland en het dit 'n geweldige beeld van romantiek. Die romantiese beeld van die kasteel (in teenstelling met die droewe beeld van 'n gevangenis) het oorsprong gevind in 'n novelle deur die bekende filosoof, Jean-Jacques Rousseau. In La Nouvelle Heloise (uitgegee in 1761), speel een van die tonele in die kasteel se kerkers af, waar die gevangene, Francois Bonivard ('n teenstander van Savoje), aangehou word in uiters primitiewe omstandighede.
Dit was egter die befaamde Engelse digter, Lord Byron, wat die kasteel se naam verewig het, deur sy 1816 gedig, The prisoner of Chillon. Byron was so geraak met sy besoek aan Chillon dat hy 'n epiese gedig geskryf het, wat Bonivard tot 'n universele simbool van die strewe na vryheid verhef het. Hier is 'n uittreksel:
Lake Leman** lies by Chillon's walls:
Wanneer mens in die kerkers, diep in die maag van Chillon staan, met ou martel-insturmente nog hier en daar bewaar, kan mens jou assosieer met Byron se woorde en die lot van gevangenes soos Bonivard. Mens kan net dink hoe koud, klam en onaangenaam dit daar moes wees vir die gevangenes, met die pragtige uitsigte op die meer en berge wat deur die tralies onbereikbaar hulle daagliks moes tart. Plek-plek kan mens nog die oorblyfsels vind van Christelike simbole van hoop wat deur die gevangenes teen die steenmure uitgekrap is.
Die kasteel is inderdaad 'n betowerende plek en drup van Middeleeuse sjarme en romanse…Soos jy deur die groot struktuur se krieselsteen-strate stap, kan jy jou die klip-klap van perdehoewe verbeel of die onheilspellende geklink van gekruiste swaardlemme. In die ouwêreldse banketsale met reuse kaggels, kan mens – as mens mooi luister – nog die gelag en die rumoer van stemme hoor en die geklingel van bekers vol wyn; die klanke van Middeleeuse snaarmusiek, wyl die adelikes hulself volprop met oordadige borde kos.
Hierdie was die tyd van ridders geklee in staal, maagde in moeilikheid, mitiese drake en swaardgevegte. Die ou steenmure, die torings, kerkers, klein hoekies en stegies, die vensters en deure en glimpsbeelde van blou berge en waters van die meer, het onwillekeurig weer John Greenleaf Whittier se tydlose woorde binne my laat eggo:
* Savoje is ook die naam van 'n streek in Frankryk, komend van die tyd toe dit deur die Huis van Savoje regeer is.
** Genève-meer staan ook bekend as Léman-meer, nav die meer se Franse naam, Lac Léman.
← Dis tyd!!!
Waarnemings vanuit my leunstoel: Die 2011 Rugby Wêreldbeker: Week 1 →
September 14, 2011 5:36 nm
Dankie! Dit is nou regtig interessant! Ekself het die kasteel besoek en kon natuurlik nie die naam onthou nie! Die inligting wat jy hier verskaf was vir my nou regtig waardevol.
September 17, 2011 9:32 vm
toortsie, dan was jy ook baie bevoorreg. Dis 'n magiese plek.
September 14, 2011 8:37 nm
Ek vrek oor kastele, ek is seker ek het iewers in een van my vorige lewens in een gewoon 😉
September 17, 2011 9:33 vm
September 15, 2011 12:00 vm
Interessante geskiedenis. Klink na 'n lekker reis.
September 18, 2011 9:03 nm
Sjoe! Kan net dink wat Leon van Nierop met hierdie foto's sal doen! 🙂 Pragtig!
September 18, 2011 9:05 nm
As jy nie omgee nie, gaan hierdie foto's by jou kom haal [later] vir my kinders se storie-huiswerk! Ek kan net dink wat hieruit gaan kom.
September 19, 2011 9:03 nm
Reg so, Nikita! Maar moenie verwag dat een van hulle sommer in 'n Leon van Nierop gaan ontpop nie. 😆