South Africa | Philip Liebenberg
by Philip Liebenberg on Nov 13th, 2008 Tweet
Kerk en gaywees
Blik op somme wat nie altyd sin maak nie
DAAR IS 'N GAY PASTOOR IN MY KOP
Peguin Group, R190
DIE kerk en gaywees bly maar voorbladnuus. Voortdurend soek mense na lettergrepe en aksente om "kerk" en "gaywees" te rym.
In dié tyd, bied die outobiografiese boek van Phillip Liebenberg, Daar's 'n Gay Pastoor in my Kop, 'n besondere perspektief op die gekompliseerde lewe van die gay gelowige. Van die eerste tot en met die laaste bladsy van die boek ervaar die leser, by monde van die persoonlike vertelling van die skrywer, dat daar 'n groot verskil is tussen om óór iemand te praat en wanneer jy jouself oopstel in die luister na 'n persoonlike verhaal van 'n ander.
Dié waarheid word verder beklemtoon as Liebenberg die skryf van die boek motiveer met die rede dat dit hom opnuut in aanraking gebring het met die verskillende fasette van sy lewe. En dat hy in die bewoording van sy trane vrede gemaak het met die skadu's van die verlede.
In dié trane wat lettergrepe word, bemerk die leser nie verwyte teenoor kerk en ander nie. Veel eerder erken die skrywer sy eie weerloosheid in die belewing van die ". . . vae onvervuldheid . . ." (bl. 126) asook die verlies van ander medereisigers se menswees in sy eie soeke na vervuldheid en geluk.
In hierdie boek vertrou die skrywer sy reisjoernaal van 37 jaar, wat strek vanaf sy 9de tot 46ste jaar, aan die leser toe.
Die reliëf en kontoere van 'n lewenslandskap karteer verskillende fasette van sy lewe.
Uitsigte waartoe die leser toegang verkry, sluit onder meer die volgende in: Die verhouding met sy pa wat eens vir hom 'n onveilige plek was (bl. 112) en "hom in sy eie kop laat wegkrimp het" (bl. vi); sy en Louise se huwelik van 14 jaar en 3 maande wat, al is dit beëindig met 'n egskeiding, momente geken het van ". . . totale begrip en aanvaarding van mekaar" (bl. 168); iemand wat pastoor in murg en been en met durf en daad" is (bl. 173); en sy verhouding met Johan, waarvan die aanvanklike oneerlikheid oor die verhouding . . . "Geheime liefde . . .'n donker kerker" (bl. 270) laat word het.
Die skrywer beskryf sy moeisame pad, wat die verskillende uitsigte met mekaar verbind, in ryk en beskrywende taal.
Só byvoorbeeld beskryf hy sy obsessie om gesond te word toe 'n oom vir hom gebid het: "Sy woorde het hoop in my laat opstaan soos 'n klein hondjie wat lank alleen in sy baas se huis toegesluit was en nou die sleutel in die deur hoor draai het" (bl. 182).
Die konstante wat in die verhoudings beskryf word, is die skrywer se worsteling met die "sonde van sy homoseksualiteit'".
In die eerlike verkenning van hierdie konstante in sy lewe erken die skrywer onder meer dat hy " . . . so oorbewus van my eie stukkendheid (was) dat ek oorweldig is deur mense wat met selfvertroue opgetree het (en daarom) . . . kon ek nie anders as om my selfveragting op ander mense te projekteer nie" (bl. 113).
Die integriteit van Liebenberg se persoonlike vertelling en die wyse waarop hy jou in sy eie "kopkonsert" (bl. 88) inlei, val op en help die leser om aan die kompleksiteit van gay-wees te begin klank, in woorde soos "konstellasie" (bl. 90).
Benewens hierdie aksente is dit ook 'n boek wat opnuut help in die soeke na die moontlike passing tussen seksualiteit en spiritualiteit.
Die debat oor gay-wees is veral die afgelope tyd, ten minste in ons eie land, vanuit die gereformeerde teologie belig en daarom is die perspektiewe van 'n pastoor vanuit die charismatiese tradisie, sonder om in sy woorde geestelike spiere te vertoon, besonder betekenisvol.
Dit is 'n boek wat jou eie menswees uitdaag en jou somtyds mistroostig kan laat omdat die lewe só brutaal kan wees.
Moontlike kritiek sou kon wees dat die boek die reis net té omslagtig en moeisaam omskryf, terwyl ander juis sal wil sê dat die intensiteit van die persoonlike vertelling hierin gestempel word.
Daar's 'n Gay Pastoor in my Kop wil die leser uitdaag om in Liebenberg se eie woorde na te dink dat: "Ek kan nie namens God praat nie, maar ek raai dat Hy meer begaan is oor 'n eerlike karakter as oor watter soort liggaam saans met jou lepellê" (bl. 243).
Ongeag 'n mens se eie beryming van kerk en gaywees, beveel ek die boek graag aan as 'n eg persoonlike perspektief op die gegewe dat die somme van die lewe nie altyd sin maak nie, maar dat daar juis hierin verbasende nuwe antwoorde en perspektiewe te vinde kan wees. In die eb en vloed van dié stormagtige see bemerk die leser mettertyd 'n beweging by die skrywer wat wegstuur van die slordige lewe van besluite neem sonder om te weet wie jy werklik is en aangevuur word deur die voorneme "dat my gay-begeertes-sal-nie-my-lewe-beïnvloed-nie-plan" (bl. 217).