PressReader - Landbouweekblad: 2018-04-20 - Reu­se-slag­ga­te: Kom­mer oor Nampo-paaie
Reu­se-slag­ga­te: Kom­mer oor Nampo-paaie
Landbouweekblad - 2018-04-20 - Lbw | Inhoud - — ALANI JANEKE
VOOR­GE­STEL­DE wy­si­gings aan die Wet op Swart E­ko­no­mie­se Bemagtiging (Wet 53 van 2003, die SEB-wet) kan op die ou end tot voor­deel wees van werk­skep­ping in Suid-A­fri­ka én in die land­bou.
In wat as ’n ver­ras­sen­de stap be­skryf word, is die voor­ge­stel­de ver­an­de­rin­ge be­kend ge­maak s­legs we­ke na­dat pres. Cy­ril Ra­map­ho­sa die Jeu­gin­diens­ne­mings­diens (Y.E.S) ty­dens sy staats­re­de be­kend ge­maak het. Die ver­an­de­rin­ge lê spe­si­fiek klem op ko­de 000 (wat klem lê op die al­ge­me­ne be­gin- sels en die ge­ne­rie­se tel­kaart) en ko­de 300 (wat klem lê op vaar­dig­heids­ont­wik­ke­ling) daar­van.
Die wy­si­gings is op 29 Maart van­jaar in die S­taats­koe­rant af­ge­kon­dig, met ’n tyd­perk van 60 dae vir kom­men­taar. “Die tyd­perk vir kom­men­taar sluit dus ein­de Mei,” sê mnr. Melcus Nel, di­rek­teur van die Sig­na-groep.
Nel is ’n ken­ner van stra­te­gie en SEB-ver­eis­tes. Hy dien saam met dr. John Purchase, uit­voe­ren­de hoof van die land­bou­sa­ke­ka­mer Ag­biz, na­mens dié or­ga­ni­sa­sie in die A­griSEB-hand­ves­raad waar die A­griSEB-ko­de be­ding is.
Vol­gens Nel be­te­ken die nu­we voor­ge­stel­de be­pa­lings vir die land­bou dat ’n on­der­ne­ming wat deur mid­del van A­griSEB aan die Y.E.S.-i­ni­si­a­tief deel­neem, se vlak van A­griSEB-vol­doe­ning ver­hoog sal word.
“Daar is na­tuur­lik ’n stel ver­eis­tes waar­aan vol­doen moet word.” ’n On­der­ne­ming wat aan meer as dub­bel die ver­eis­tes vol­doen, se A­griSEB-punt sal twee vlak­ke op­be­weeg.
Nog ’n nu­we be­pa­ling is dat die geld wat ’n on­der­ne­ming aan vaar­dig­heids­ont­wik­ke­ling moet be­stee om die mak­si­mum pun­te te kan kry, her­saam­ge­stel word.
Die doel­wit van 6%-be­ste­ding van ’n on­der­ne­ming se sa­la­ris­re­ke­ning geld nog, maar die pun­te­tel­ling ver­an­der van 8 na 10. Dit word eg­ter ver­deel tus­sen 3,5% aan al­ge­me­ne be­ste­ding en 2,5% spe­si­fiek ge­rig op ter­si­ë­re on­der­rig.
Die doel­wit om 5% van die werks­mag aan op­lei­ding vir vak­leer­ling­skap­pe, leer­ling­skap­pe of in­tern­skap­pe bloot te stel bly on­ver­an­derd. Die pun­te­toe­ken­ning ver­an­der eg­ter van 8 na 6. (Die im­pak daar­van op klei­ner on­der­ne­mings met ’n om­set van on­der R50 mil­joen is nie be­kend ge­maak nie.)
“Die wy­si­gings is dus ge­mik op die fi­nan­sie­ring van skool­ver­la­ters wat ver­der wil stu­deer. Dit
is in oor­een­stem­ming met die aan­kon­di­gings oor gra­tis on­der­wys en kan op lang ter­myn ’n goeie uit­wer­king op werk­skep­ping hê,” sê Nel.
Die be­ste­ding aan ter­si­ë­re on­der­rig sluit beurs- of stu­die­beurs­geld in vir stu­den­te wat ge­re­gis­treer is by op­voed­kun­di­ge in­stel­lings wat ge­stig is deur, of ge­re­gis­treer is by, die De­par­te­ment van Ba­sie­se On­der­wys of die De­par­te­ment van Ho­ër On­der­wys en Op­lei­ding.
Voor­beel­de van wet­ti­ge op­lei­dings­kos­te vir ’n beurs of stu­die­beurs sluit die vol­gen­de in: die be­ta­ling van skool-, kol­le­ge- of u­ni­ver­si­teits­geld, of ’n deel daar­van; die fi­nan­sie­ring van hand­boe­ke of an­der leer­ma­te­ri­aal; geld vir ’n by­drae tot ver­blyf­kos­te of to­ta­le ver­blyf­kos­te ge­du­ren­de die stu­die­tyd­perk.
Al die voor­stel­le is eg­ter nie net goed nie. Nel sê be­sig­he­de met 51% of meer swart aan­deel­hou­ding word tans kwyt­ge­skeld daar­van om aan die ge­de­tail­leer­de ver­eis­tes van die A­griSEB-ko­de te vol­doen as hul om­set on­der R50 mil­joen is en in­dien hul­le as ’n vlak 1- of vlak 2-on­der­ne­ming er­ken word.
Die wy­si­gings stel voor dat al­le maat­skap­pye waar­van die om­set bo R50 mil­joen is, nou ook die­self­de kwyt­skel­dings­voor­de­le moet ge­niet.
Nel ver­wag dat hier­die punt uit­voe­ri­ge be­spre­kings gaan uit­lok.