Mbalula was glo ontsteld oor Guptas-aanstellingSiphiwe Nyanda, voormalige minister van kommunikasie by die Zondo-kommissie (Foto: Karen Sandison/African News Agency/ANA) Siphiwe Nyanda, voormalige kabinetminister, het Donderdag aan die Zondo-kommissie van ondersoek na staatskaping gesê Fikile Mbalula is reeds in 2010 in kennis gestel deur die Guptas oor sy voornemende aanstelling as minister van sport. Voormalige kabinetminister Trevor Manuel het vroeër in die dag aan die kommissie gesê Mbalula het in Augustus 2011 ŉ emosionele bekentenis gemaak tydens ŉ vergadering van die ANC se uitvoerende komitee, dat die Guptas hom na hul Saxonwold-huis ontbied het om hom geluk te wens met sy bevordering. Mbalula, wat in daardie stadium adjunkminister van polisie was, is glo deur die Guptas in kennis gestel oor die besluit dat hy na die kabinet bevorder sou word nog voor oudpres. Jacob Zuma hom amptelik in kennis kon stel. Nyanda het aan die Zondo-kommissie gesê dit wou voorkom of Mbalula nie gelate wou aanvaar dat nuus van só ernstige aard aan hom oorgedra word deur mense buite die regering nie. Nyanda het ook gesê Mbalula se bekentenis was ŉ direkte bewering teen die president van die ANC wat die vergadering saam met 80 ander NUK-lede bygewoon het. “Mbalula het dié onthulling gemaak en ek dink dit was kritiek op die manier hoe hy in kennis gestel is van die beoogde aanstelling en hy was ontsteld daaroor. Hy het gesê hulle het hom laat weet hy sal minister word, en daarna is hy as minister aangestel. “Ek dink hy het dit gedoen omdat hy ontsteld was dat mense, wat geen belang gehad het om te weet dat hy ŉ minister sou word nie, hom genader het. Ons was uiteraard besorg, en die beamptes moes ook besorg gewees het. Ek weet nie of hulle dit bespreek en hoe hulle dit hanteer het nie.” Nyanda het gesê die saak is nooit in die ANC-strukture bespreek ná die NUK-vergadering nie. Hy kan nie onthou hoe Zuma reageer het op Mbalula se aantygings nie. Nyanda, wat in daardie stadium die minister van kommunikasie was, het gesê Mbalula se bekentenis was vir hom ŉ bevestiging van die gerugte wat in daardie stadium die ronde gedoen het dat die Gupta-familie ŉ groot invloed het in die regering en dat dit ook tot sy afdanking gelei het. Nyanda is kort ná Mbalula se aanstelling afgedank tydens een van Zuma se grootste kabinetskommelings teen die einde van Oktober 2010. “Ek is afgedank toe Mbalula aangestel is,” het hy gesê. “Ek glo ek was nie die enigste een wat vermoedens gehad het nie. Ek het fluisteringe gehoor dat ek moontlik uit my amp verwyder sou word. Ek het my eie vermoedens hoekom ek uit die kabinet afgedank is. Ek het selfs probeer om met ANC-beamptes en die president te gesels, maar ek het nie ŉ antwoord gekry nie.” Manuel het getuig die kabinetskommeling het ten doel gehad om oortollige ministers te vervang met ministers wat bereid sou wees om die Gupta-familie se sakebelange te bevorder. Nyanda is met Dina Pule vervang. Die ondersoek duur voort.