Een vraag per dag - Voelgoedboeke
TuisWinkelVoelgoedboekeSkrywerEen vraag per dag
Christelik, Gedrukte Boeke, Geskenkboeke, Lynette Beer, Skrywer, Voelgoedboeke
99 vrae vir ‘n lewe wat saak maak
As jy die produk koop kan jy 39 Bonuspunte verdien.
Dit is waar EEN VRAAG PER DAG jou gaan help. Een op-die-man-af-vraag kan die rigting van jou lewe heeltemal verander… Lynette Beer vra 100 vrae oor dinge wat regtig saak maak en jou by lewensveranderende antwoorde sal uitbring.
SKU: 9781432208561 (CDG16) Kategorieë: Christelik, Gedrukte Boeke, Geskenkboeke, Lynette Beer, Skrywer, Voelgoedboeke Dit het gebruiklik geword om die begrip betrokke literatuur (verbonde literatuur; Fr.: littérature engagée) te omskryf as die teenoorgestelde van l'art pur ("suiwer kuns") of L'ART POUR L'ART ("die kuns om die kuns"). Volgens Cloete (1978: 70) bejeën die een beskouing die literatuur "primêr as iets nutteloos, 'n luukse ... Die ander ... primêr as iets wat diensbaar moet wees aan een of ander, meestal duidelik omlynde saak, dus: literatuur as praxis". Dit is 'n voortsetting van 'n onderskeid wat Aristoteles al getref het, 'n splyting van Horatius se dulce et utile.
Die probleem is dat die betrokke literatuur te maklik en deur te veel kritici sonder meer gelykgestel word (en selfs verwar word) met twee ander begrippe: tendensliteratuur en aktualiteitsliteratuur.In die mate waarin tendenswerk 'n bepaalde omskrewe standpunt propageer, lê dit die leser se keusevryheid aan bande (dit wil die outeur se beskouing op 'n leser afdwing): in dié essensiële opsig is dit die presiese teenoorgestelde van die beskouings van die vernaamste eksponente van betrokke literatuur, vir wie die vryheid (juis ook die vryheid van die leser) die bepalende faktor is. Tendenswerk, dui Weideman (1981: 265) aan, is wesenlik "verbruikbaar", "geleentheidstekste", waarin daar van " 'n 'eenheid' tussen die 'etiese' en die 'estetiese' ... klaarblyklik geen sprake (is) nie", omdat die estetiese daar geen rol in speel nie (of hoogstens 'n toevallige en verdiskonteerbare rol). Betrokke literatuur is nié agitprop of proletkult nie. ("Proletkult," sê Eagleton (1976a: 39), "regarded art as a class weapon and completely rejected bourgeois culture".)
In resente ontwikkelinge in die literatuurbeskrywing word die begrip "betrokke literatuur" in der waarheid byna vervang deur 'n verskuiwing van fokus na die prosesse van literêre produksie (vgl. Macherey, 1978) en die uitwys van 'n "political unconscious" wat eintlik in alle literêre tekste werksaam is (vgl. o.a. Jameson, 1981).
Nadat die term littérature engagée die eerste keer deur André Gide gebruik is, het die begrip veral gangbaar geword in Jean-Paul Sartre se reeks essays getitel "Qu'est-ce que la litterature?" (“Wat is literatuur?"), opgeneem in Situations II (Sartre, 1948).
Op stuk van sake, soos Sartre al benadruk het, bly die skrywer menslik, nie 'n Vestaalse Maagd of 'n Ariel nie: sy menslikheid lê in dit wat hy met alle ander mense deel – "wondbaar maar hardnekkig, onregverdig maar verslinger op geregtigheid, besig om sy werk te verrig sonder skaamte of trots, oop vir almal om te sien, altyd verskeur tussen lyding en skoonheid, toegewy aan die taak om uit sy dubbele wese skeppings voort te bring wat hy hardkoppig oprig binne die vernietigende beweging van die geskiedenis" (Camus, 1967: 1074). Die sleutel tot dié funksie lê in die verantwoordelikheid wat die skrywer in sy werk vir die wêreld aanvaar: en die verantwoordelikheid wat die leser, vanuitsy bemoeienis met die werk, teenoor die wêreld opneem.
Sulke werk is so oud soos die literatuur self: reeds Aristophanes was 'n volledig betrokke dramaturg. Die roman as genre het sy ontstaan gehad in betrokkenheid (die Don Quijote) en het deur die eeue van sy grootste prestasies juis op dié gebied gelewer ('n lukraak keuse: Fielding, Swift, Dickens, Zola, Malraux, Solzjenitsyn, Marquez, Kundera). In die post-koloniale tydvak het die poësie, veral in die Derde Wêreld, 'n merkwaardige bydrae in hierdie opsig gelewer, soos o.a. Mphahlele (1972) en Gordimer (1973) aantoon. Dit is egter noodsaaklik om te begryp dat betrokke literatuur nie volgens 'n objektiewe "formule" beoordeel kan word nie. Wat Ellis (1974: 42) van die literatuur as sodanig sê ("Liter­ary texts are not defined as those of a certain shape or structure, but as those pieces of language used in a certain kind of way, by the community"), is des te meer geldig vir die betrokke literatuur. In Shakespeare se gemeenskap sou veel van sy werk bv. as betrokke gestempel gewees het, o.a. deur 'n netwerk van KODES waardeur die kontemporêre situasie "gedui" is sonder om dit uit te spel; in ander tydvakke of gemeenskappe is dieselfde teks as neutraal of selfs onttrokke beskou. Daar is getuienis dat 'n stuk soos Waiting for Godot al in Pole as 'n model van betrokke literatuur bestempel is, terwyl dit elders gewoon as "absurd" bejeën is. Die plek van die bepaalde werk in sy sosiale konteks bepaal self of dit daar gaan fungeer as betrokke of nie.