Alle oë op matrieks te midde van beurtkrag(Foto: Maroela Media) Meer as 755 000 matrieks sal Maandag te midde van voortslepende kragonderbrekings by ’n skoolbank inskuif om hul eerste Engels-vraestel in vanjaar se Nasionale Senior Sertifikaat- (NSS-eksamen af te lê. Dit is die meeste matrieks nóg om die matriekeindeksamen af te lê, en Chris Klopper, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Onderwysersunie (SAOU), voorspel die ware impak van die Covid-19-pandemie gaan in vanjaar se uitslae duidelik word. Vanjaar se matrieks was in gr. 10 toe die pandemie uitgebreek en grootskaalse ontwrigting vir leerders landwyd veroorsaak het. “Kom ons hoop en vertrou dat skole hul uiterste bes gedoen het om hierdie leerders voor te berei.” Dr. Mafu Rakometsi, uitvoerende hoof van Umalusi, die raad vir gehalteversekering in algemene onderwys en opleiding, sê 755 981 voltydse matrikulante is vanjaar geregistreer om die departement van onderwys se Nasionale Senior Sertifikaat-eksamen af te lê. Dit is effens meer as verlede jaar se 735 677 voltydse kandidate. ŉ Verdere 167 479 deeltydse studente sal ook dié eksamen aandurf. Klopper verwag egter nie ’n groot verandering in die slaagsyfer vergeleke met 2020 en 2021 se matrieks nie. Basil Manuel, uitvoerende hoof van die vakbond Naptosa, beaam dié siening. “’n Soortgelyke slaagsyfer is al waarvoor ons kan hoop,” sê hy. Die impak van beurtkrag op matrikulante (Argieffoto) Volgens Umalusi is beurtkrag een van die grootste uitdagings waarvoor matrieks vanjaar te staan gaan kom. Maroela Media het vroeër vandeesweek berig beurtkrag het juis reeds vandeesweek die eerste vraestel van die matriekeindeksamen – rekenaartoepassingstegnologie (CAT) – ontwrig. Elektrisiteit word ook benodig vir vakke soos inligtingstegnologie (IT) en gebaretaal. “Om te glo dat leerders nie deur beurtkrag geraak gaan word nie, is eenvoudig nie waar nie,” sê Manuel. “En daar is ongelukkig niks wat die departement van onderwys kan doen om ál die skole te akkomodeer nie.” Manuel is veral bekommerd oor die impak wat die donker klaskamers en die stres rondom beurtkragskedules op die leerders se geestesgesondheid gaan hê. “Hierdie leerders is reeds deur Covid-19. Hierdie is net nóg ’n struikelblok. Klopper is weer bekommerd dat beurtkrag veral by leerders se voorbereiding vir die matriekeindeksamen gaan inmeng. “Die realiteit van ons land is dat baie leerders in huise grootgeword het waar hulle nie aparte vertrekke het om te studeer nie. Die leerders kan dus net snags studeer wanneer hul gesinslede gaan slaap het, en as daar beurtkrag is, maak dit dinge uiters moeilik,” voeg Manuel by. Die twee kenners stel voor dat skole wat kragopwekkers het, waar moontlik dié opwekkers ná skool laat loop sodat leerders by die skool kan studeer gedurende kragonderbrekings tuis. Daar sal egter dan ook voorsiening gemaak moet word vir sekuriteit, waarsku hulle. Nie alle skole kan egter dié luuksheid bekostig nie. “Skole sal in hierdie moeilike tye die ekstra myl moet loop,” sê Klopper. Vanjaar se eindeksamens sal by 6 885 eksamensentrums landwyd afgelê word, waarna die vraestelle na 86 merksentrums gestuur sal word.