Om Virginia Woolf te parafraseer, neem moderne lesers dikwels aan dat Jane Eyre: 'n Outobiografie, wat in 1847 onder die belaglike skuilnaam Currer Bell gepubliseer is, oud en moeilik sal wees om te verhoudings, net om verbaas te wees oor 'n roman wat grootliks voel as vars en Moderne vandag soos dit in die 19de eeu gedoen het. Jane Eyre is gereeld aangepas in nuwe rolprente en TV-programme en dien nog steeds as die raaksteen vir generasies skrywers. Dit is 'n merkwaardige roman, beide in sy innovasie en in sy blywende gehalte.
Innovasie in fiksie is nie altyd maklik om te waardeer nie. Toe Jane Eyre gepubliseer was, was dit merkwaardig en nuut, 'n nuwe manier van skryf op soveel maniere was dit verstommend. Dié vernuwings sluit twee eeue later op in die groter literêre zeitgeist en vir jonger lesers lyk dalk nie so spesiaal nie. Selfs wanneer mense nie die historiese konteks van die roman kan waardeer nie, is die vaardigheid en kunswerke wat Charlotte Brontë aan die roman gebring het, 'n opwindende leeservaring.
Daar is egter baie goeie romans uit die tydperk wat eendag leesbaar bly (vir verwysing, sien alles wat Charles Dickens geskryf het). Wat Jane Eyre uitmekaar sit, is die feit dat dit waarskynlik die Citizen Kane van Engelse-romanse romans is, 'n werk wat die kunsvorm permanent verander het, 'n werk wat baie van die tegnieke en konvensies wat vandag nog gebruik word, verskaf het. Terselfdertyd is dit ook 'n kragtige liefdesverhaal met 'n protagonis wat ingewikkeld, intelligent en aangenaam is om tyd saam te spandeer.
Dit blyk ook een van die grootste romans wat ooit geskryf is.
Om baie redes is dit belangrik om daarop te let dat die ondertitel van die roman ' n outobiografie is . Die storie begin wanneer Jane net tien jaar oud is, en op versoek van haar oorlede oom saam met haar niggies, die Reed-familie, woon.
Mev. Reed is wreed vir Jane, en maak dit duidelik dat sy haar as 'n verpligting beskou en haar eie kinders wreed maak vir Jane, wat haar lewe 'n ellende maak. Dit lei tot 'n episode waar Jane haarself van een van mev. Reed se kinders verdedig, en word gestraf deur in die kamer te sluit waarin haar oom oorlede is. Skrikwekkend, Jane glo sy sien haar oom se spook en weerklink van pure terreur.
Jane word bygewoon deur die vriendelike heer Lloyd. Jane bely haar ellende aan hom en hy stel mev. Reed voor dat Jane na skool gestuur moet word. Mev. Reed is bly om van Jane ontslae te raak en stuur haar na die Lowood Institution, 'n liefdadigheidsskool vir weeskinders en swak meisies. Jane se ontsnapping lei haar eers tot meer ellende, aangesien die skool bestuur word deur die gematigde mnr. Brocklehurst, wat die onverskillige "liefdadigheid" beliggaam, wat dikwels deur godsdiens bevorder word. Die meisies in sy aanklag word swak behandel, in koue kamers geslaap en 'n swak dieet met gereelde strawwe geëet. Mnr. Brocklehurst, oortuig deur mev. Reed dat Jane 'n leuenaar is, sing haar uit vir straf, maar Jane maak 'n paar vriende, insluitend medeklasgenoot Helen en die hartseer Mej Tempel, wat Jane se naam duidelik maak. Nadat 'n tyfus-epidemie tot die dood van Helen gelei het, word mnr. Brocklehurst se wreedheid blootgestel en toestande verbeter by Lowood.
Jane word uiteindelik 'n onderwyser daar.
Wanneer Miss Temple vertrek om te trou, besluit Jane dit is tyd dat sy ook kan beweeg, en sy kry werk as 'n goewerneur aan 'n jong meisie by Thornfield Hall, die wyk van mnr. Edward Fairfax Rochester. Rochester is arrogant, stekelrig en dikwels beledigend, maar Jane staan ​​op hom en die twee vind dat hulle baie van mekaar geniet. Jane ervaar verskeie vreemde, oënskynlik-bonatuurlike gebeure terwyl hy by Thornfield, insluitend 'n geheimsinnige vuur in mnr. Rochester se kamer.
As Jane leer dat haar tannie, mev. Reed, doodgaan, sit sy haar woede opsy na die vrou en gaan haar neig. Mev. Reed bely op haar sterfbed dat sy vir Jane erger was as wat voorheen vermoed is, en onthul dat Jane se oom oom geskryf het dat Jane saam met hom moet bly en sy erfgenaam wees, maar mev. Reed het vir hom gesê Jane was dood.
Terugkeer na Thornfield, Jane en Rochester erken hul gevoelens vir mekaar, en Jane aanvaar sy voorstel - maar die troue eindig in 'n tragedie wanneer dit blyk dat Rochester reeds getroud is. Hy bely dat sy pa hom in 'n gereelde huwelik met Bertha Mason vir haar geld gedwing het, maar Bertha ly aan 'n ernstige geestelike toestand en is amper van die oomblik dat hy met haar getrou het, agteruitgegaan. Rochester het Bertha vir haar eie veiligheid in 'n kamer in Thornfield opgesluit, maar sy ontsnap soms en verduidelik baie van die geheimsinnige gebeure wat Jane ervaar het.
Rochester begeer Jane om weg te hardloop met hom en in Frankryk te bly, maar sy weier, onwillig om haar beginsels te benadeel. Sy vlug Thornfield weg met haar skaars besittings en geld, en deur 'n reeks ongeluide word die wind uit die slaap. Sy word deur haar verre familielid St. John Eyre Rivers, 'n predikant, ingeneem en leer dat haar oom John haar 'n fortuin gelaat het. Wanneer St John 'n huwelik voorstel (oorweeg dit 'n vorm van plig), dink Jane aan hom by sendingwerk in Indië, maar hoor die stem van Rochester wat haar roep.
Jane is teruggekeer na Thornfield en is geskok om te vind dit op die grond gebrand. Sy ontdek dat Bertha haar kamers ontsnap het en die plek in die steek gelaat het; Om haar te red, was Rochester erg beseer. Jane gaan na hom toe, en hy is aanvanklik oortuig dat sy hom vir sy verskriklike voorkoms sal verwerp, maar Jane verseker hom dat sy hom nog liefhet, en hulle is uiteindelik getroud.
Jane Eyre: Jane is die hoofrol van die storie.
'N Weeskind, Jane groei op omgaan met teenspoed en armoede, en word 'n persoon wat haar onafhanklikheid en agentskap waardeer, selfs al beteken dit dat jy 'n eenvoudige, no-frills lewe leef. Jane word beskou as 'plain' en word egter 'n voorwerp van begeerte vir verskeie suitors as gevolg van die sterkte van haar persoonlikheid. Jane kan skerp en veroordelend wees, maar is ook nuuskierig en gretig om situasies en mense weer te evalueer op grond van nuwe inligting. Jane het baie sterk oortuigings en waardes en is bereid om te ly om dit te onderhou.
Edward Fairfax Rochester: Jane se werkgewer by Thornfield Hall en uiteindelik haar man. Mnr. Rochester word dikwels beskryf as 'n "Byronic Hero", sogenaamde na die digter Lord Byron. Hy is arrogant, onttrek en dikwels in stryd met die samelewing, en rebelleer teen die algemene wysheid en ignoreer die publieke opinie. Hy is 'n vorm van antihero, wat uiteindelik geopenbaar is ondanks sy rowwe rande. Hy en Jane begin aanvanklik met mekaar hou en hou nie van mekaar nie, maar vind dat hulle romanties op mekaar getrek word as sy bewys dat sy op sy persoonlikheid kan staan. Rochester het in die geheim getroud met die ryk Bertha Mason in sy jeug as gevolg van familiale druk; Toe sy simptome van aangebore waansin begin uitsteek het, het hy haar opgesluit as die spreekwoordelike "malwoman in die solder."
Mev. Reed: Jane se ma tannie, wat die weeskind neem in reaksie op haar man se sterwende wens. 'N Selfsugtige en bemoedigende vrou, sy misbruik Jane en toon sy eie kinders afsonderlike voorkeur en hou selfs die nuus van Jane se erfenis tot sy 'n sterfbed-epifanie het en toon berou vir haar gedrag.
Mnr. Lloyd: ' n Vriendelike apteker (soortgelyk aan die moderne apteker) wat die eerste persoon is om Jane vriendelikheid te toon. Wanneer Jane haar depressie en ongelukkigheid met die Rietbelydenis bely, stel hy voor dat sy na skool gestuur word om haar van 'n slegte situasie te bevry.
Mnr. Brocklehurst: Die direkteur van Lowood School. 'N Lid van die geestelikes, regverdig hy sy harde behandeling van die jong meisies onder sy sorg via godsdiens en beweer dat dit nodig is vir hulle opleiding en redding. Hy pas hierdie beginsels egter nie by homself of sy eie familie toe nie. Sy misbruik word uiteindelik blootgestel.
Mej. Maria Tempel: Die superintendent by Lowood. Sy is 'n vriendelike en regverdige vrou wat haar baie ernstig aan die meisies onderneem. Sy is vriendelik vir Jane en het 'n geweldige invloed op haar.
Helen Burns: Jane se vriendin by Lowood, wat uiteindelik aan die skool se Typhus-uitbrekings sterf. Helen is vriendelik en weier om selfs die mense wat vir haar wreed is, te haat en het 'n groot invloed op Jane se geloof in God en houding teenoor godsdiens.
Bertha Antoinetta Mason: Mnr. Rochester se vrou, onder toesig en sleutel by Thornfield Hall weens haar krankzinnigheid. Sy ontsnap gereeld en doen vreemde dinge wat aanvanklik amper bonatuurlik lyk. Sy brand die huis uiteindelik op die grond, sterf in die vlamme. Na Jane is sy die mees bespreekte karakter in die roman as gevolg van die ryk metaforiese moontlikhede wat sy as die "madwoman in the attic" verteenwoordig.
St John Eyre Rivers: ' n Predikant en 'n verre familielid van Jane's wat haar binnedring nadat sy Thornfield na haar troue vlug na mnr. Rochester eindig in chaos wanneer sy vorige huwelik geopenbaar word. Hy is 'n goeie man, maar emosioneel en net toegewy aan sy sendingwerk. Hy stel nie soveel 'n huwelik met Jane voor nie, omdat dit verklaar dat dit God se wil is dat Jane nie veel keuse het nie.
Jane Eyre is 'n komplekse roman wat oor baie temas handel:
Onafhanklikheid: Jane Eyre word soms beskryf as " proto-feministiese " roman omdat Jane uitgebeeld word as 'n volledige persoonlikheid wat ambisies en beginsels onafhanklik van die mans rondom haar het. Jane is intelligent en waarnemend, sterk toegewyd aan haar siening van dinge en in staat om ongelooflike liefde en liefde te hê, maar nie deur hierdie emosies heers nie, aangesien sy gereeld teen haar eie begeertes in diens van haar intellektuele en morele kompas gaan. Mees belangriker, Jane is die meester van haar lewe en maak keuses vir haarself en aanvaar die gevolge. Dit is gekant teen 'n netjiese geslagswip deur mnr. Rochester, wat 'n gedoemde, ongelukkige huwelik aangegaan het omdat hy beveel is om 'n rol te speel wat die meeste vroue vroeër (en histories) gespeel het.
Jane bly teen groot benoudheid, veral in haar jonger jare, volhard in 'n deeglike en omgee volwassene ten spyte van die ontberings van haar gematigde tannie en die wrede, vals morele mnr. Brocklehurst. As 'n volwassene by Thornfield kry Jane die kans om alles met haar te hê, met mnr. Rochester, maar sy verkies om dit nie te doen nie, want sy glo dit is die verkeerde ding om te doen.
Jane se onafhanklikheid en volharding was ongewoon in 'n vroulike karakter ten tye van samestelling, asook die poëtiese en evolusionêre aard van die intieme POV-die toegang wat die leser aan Jane se innerlike monoloog gegee word en die nakoming van die vertelling tot haar beperkte standpunt (ons weet net wat Jane weet, te alle tye) op die oomblik innoverend en sensasioneel. Die meeste romans van die tyd het op 'n afstand van die karakters gebly, wat ons noue assosiasie met Jane 'n opwindende nuwigheid maak. Terselfdertyd is dit so naby aan Jane se sensibiliteit dat Brontë die reaksie se reaksies en persepsies kan beheer, aangesien ons eers inligting gegee word sodra dit deur Jane se oortuigings, sienings en gevoelens verwerk is.
Selfs wanneer Jane mnr. Rochester in wat as die verwagte en tradisionele gevolgtrekking van die verhaal gesien kan word, draai sy die verwagting deur te sê: "Reader, ek het hom getroud", en behou haar status as hoofrolspeler van haar eie lewe.
Moraliteit: Brontë maak duidelike onderskeid tussen die vals morele waardes van mense soos mnr. Brocklehurst, wat die minder magtiges misbruik en mishandel as wat hy onder die dekmantel van liefdadigheid en godsdienstige onderrig is. Daar is in werklikheid 'n diep ondergang van verdenking oor die samelewing en sy norme dwarsdeur die roman; respekvolle mense soos die Reeds is eintlik vreeslike, wettige huwelike soos Rochester en Bertha Mason's (of die een wat deur St John voorgestel word) instellings soos Lowood wat oënskynlik die samelewing en godsdiens bewys, is eintlik verskriklike plekke.
Jane word getoon dat dit die mees morele persoon in die boek is omdat sy getrou aan haarself is, nie uit die nakoming van 'n stel reëls wat deur iemand anders saamgestel is nie. Jane word baie kanse aangebied om 'n maklike manier te neem deur haar beginsels te verraai; sy kon minder bekommerd teenoor haar neefs gewees het en mev. Reed se guns getrou het. Sy kon harder gewerk het om by Lowood bymekaar te kom. Sy kon haar as werkgewer aan mnr. Rochester uitgestel het en hom nie uitgedaag het nie. Sy kon met hom weggehardloop het. en was gelukkig. In plaas daarvan demonstreer Jane ware moraliteit in die hele roman deur hierdie kompromieë te verwerp en oorblywende, wesenlik waar te wees.
Rykdom: Die kwessie van rykdom is 'n onderstroom deur die hele roman, aangesien Jane 'n vreemde weeskind is deur die meeste van die storie, maar is in die geheim 'n ryk erfgenaam, terwyl mnr. Rochester 'n ryk man is wat teen die einde heeltemal verminder word. van die roman-in werklikheid, in sommige opsigte hul rolle omgekeerd in die loop van die verhaal.
In die wêreld van Jane Eyre is rykdom nie jaloers op, maar eerder 'n middel tot 'n einde: oorlewing. Jane spandeer groot gedeeltes van die boek wat sukkel om te oorleef weens 'n gebrek aan geld of sosiale status, en tog is Jane ook een van die mees tevrede en selfversekerde karakters in die boek. In teenstelling met die werke van Jane Austen (waaraan Jane Eyre altyd vergelyk word), word geld en huwelik nie as praktiese doelwitte vir vroue gesien nie, maar eerder as romantiese doelwitte - 'n baie moderne houding wat destyds uit die stryd was met die algemene wysheid.
Geestelikheid: Daar is net een bona fide bonatuurlike gebeurtenis in die storie: Wanneer Jane die heer Rochester se stem tot die einde hoor, roep sy na haar. Daar is ander toesprake vir die bonatuurlike, soos haar oom se spook in die Rooi Kamer of die gebeure in Thornfield, maar dit het volkome rasionele verklarings. Hierdie stem aan die einde impliseer egter dat in die heelal van Jane Eyre die bonatuurlike bestaan, in twyfel trek hoeveel van Jane se belewenisse in hierdie sin nie waarlik bonatuurlik gewees het nie.
Dit is onmoontlik om te sê, maar Jane is 'n karakter ongewoon gesofistikeerd in haar geestelike selfkennis. In parallel met Brontë se temas van moraliteit en godsdiens word Jane aangebied as iemand wat baie in kontak met en gemaklik is met haar geestelike oortuigings of daardie oortuigings in stryd is met die kerk of ander buite-owerhede. Jane het 'n duidelike filosofie en geloofstelsel, en sy het baie vertroue in haar eie vermoë om haar verstand te gebruik en ervaar om die wêreld om haar te verstaan. Dit is iets wat Brontë bied as 'n ideaal om jou eie gedagtes oor dinge te maak eerder as om net te aanvaar wat jy vertel word.
Jane Eyre het elemente van gotiese romans en poësie geleen wat dit in 'n unieke vertelling gevorm het. Brontë se gebruik van die trope uit gotiese romans-waansin, spookagtige boedels, verskriklike geheime - gee die verhaal 'n tragiese en onheilspellende oortoon wat elke gebeurtenis met 'n groter sin as lewe verlig. Dit dien ook om Brontë ongekende vryheid te gee om te speel met die inligting wat die leser gegee het. Vroeg in die verhaal verlaat die Red Room-toneel die leser met die treurende moontlikheid dat daar eintlik 'n spook was - wat die latere gebeure by Thornfield laat lyk, lyk selfs meer onheilspellend en skrikwekkend.
Brontë gebruik ook patetiese dwaling met groot krag, aangesien die weer dikwels Jane se innerlike onrus of emosionele toestand weerspieël, en gebruik vuur en ys (of hitte en koue) as simbole van vryheid en onderdrukking. Dit is die poësie gereedskap en was nog nooit so uitgebreid of effektief in die romanvorm gebruik nie. Brontë gebruik hulle kragtig in samewerking met die gotiese raak om 'n fiktiewe heelal te skep wat op die werklikheid weerspieël word, maar lyk magies, met verhoogde emosies en dus hoër belange.
Dit word selfs versterk deur die intimiteit van Jane se standpunt (POV). Vorige romans het gewoonlik geknip na 'n realistiese uitbeelding van gebeure - die leser kon vertrou wat hulle implisiet gesê is. Omdat Jane ons oë en ore vir die storie is, is ons egter op 'n sekere vlak bewus van die werklikheid , maar eerder Jane se weergawe van die werklikheid. Dit is 'n subtiele effek wat egter 'n geweldige impak op die boek het, sodra ons besef dat elke karakterbeskrywing en stuk van aksie deur Jane se houdings en persepsies gefiltreer word.
Dit is noodsaaklik om die oorspronklike ondertitel van die roman (' n outobiografie ) vir 'n ander rede in gedagte te hou. Hoe meer jy Charlotte Brontë se lewe ondersoek, hoe duideliker word dit dat Jane Eyre baie omtrent Charlotte gaan.
Charlotte het 'n lang geskiedenis van 'n intense innerlike wêreld gehad; saam met haar susters het sy 'n ongelooflike komplekse fantasiewêreld Glass Town geskep , saamgestel uit talle kort romans en gedigte, saam met kaarte en ander wêreldbougereedskap. In die middel van die 20's het sy na Brussel gereis om Frans te studeer en verlief geraak op 'n getroude man. Sy het jare lank vurige liefdesbriewe aan die man geskryf voordat dit blyk dat die saak onmoontlik was; Jane Eyre verskyn kort daarna en kan gesien word as 'n fantasie oor hoe daardie saak anders kon gewees het.
Charlotte het ook tyd in die kleuterskool se dogterskool spandeer, waar die toestande en behandeling van die meisies verskriklik was en waar verskeie studente eintlik van tifus gesterf het, insluitend Charlotte se suster Maria, wat net elf jaar oud was. Charlotte het baie van Jane Eyre se vroeë lewe gemodelleer op haar eie ongelukkige ervarings, en die karakter van Helen Burns word dikwels gesien as 'n ingeboude vir haar verlore suster. Sy was ook later 'n goewerneur vir 'n gesin wat sy bitterlik gerapporteer het, het sy sleg behandel en nog een stuk bygevoeg wat Jane Eyre sou word.
Meer algemeen, die Victoriaanse Era het pas in Engeland begin. Dit was 'n tyd van intense samelewingsverandering in terme van die ekonomie en tegnologie. 'N Middelklas het vir die eerste keer in die Engelse geskiedenis gevorm, en die skielike opwaartse mobiliteit vir gewone mense het gelei tot 'n groter gevoel van persoonlike agentskap wat gesien kan word in die karakter van Jane Eyre, 'n vrou wat deur middel van 'n eenvoudige hardop oor haar stasie styg werk en intelligensie. Hierdie veranderinge het 'n atmosfeer van onstabiliteit in die samelewing geskep, aangesien ouer maniere verander is deur die industriële rewolusie en die groeiende mag van die Britse Ryk wêreldwyd. Dit het baie gelei om antieke aannames oor die aristokrasie, godsdiens en tradisies te bevraagteken.
Jane se houding teenoor mnr. Rochester en ander moniedkarakters weerspieël hierdie veranderende tye; Die waarde van eienaars van eiendom wat min bygedra het tot die samelewing, is ondervra en Rochester se huwelik met die krankzinnige Bertha Mason kan gesien word as 'n openlike kritiek op hierdie "ontspanningsklas" en die lengte waarna hulle gegaan het om hul status te behou. In teenstelling kom Jane uit armoede en het slegs haar verstand en haar gees deur die meeste van die storie, en eindig uiteindelik triomfantlik. Onderweg ontmoet Jane baie van die ergste aspekte van die tydperk, insluitend siektes, swak lewensomstandighede, beperkte geleenthede vir vroue en die stutterende onderdrukking van 'n harde, slegte godsdienstige houding.
Jane Eyre is nie net bekend vir sy temas en plot nie; Dit is ook 'n goed geskrewe boek met baie slim, snaaks en raak sinne.
"Deur dood te sterf, sal ek groot lyding ontsnap. Ek het nie kwaliteite of talente gehad om my pad baie goed in die wêreld te maak nie: ek moes voortdurend skuldig gewees het. "
'' Is ek skokkend, Jane? ' "Baie, meneer: jy was altyd, jy weet." "
"Vroue is veronderstel om oor die algemeen baie kalm te wees: maar vroue voel net soos mans voel."
"Ek wou hom nie liefhê nie; die leser weet dat ek hard gewerk het om uit my siel uit te roei, die kieme van liefde wat daar opgespoor is; En nou, by die eerste hernieude siening van hom, het hulle spontaan herleef, groot en sterk! Hy het my laat liefhê sonder om na my te kyk. "
"Ek sal altyd eerder gelukkig wees as waardig."
"As die hele wêreld jou haat en jou goddeloos geglo het, terwyl jou eie gewete van jou goedgekeur en jou skuldig bevind het, sou jy nie sonder vriende wees nie."