JY LEES NOU Wat sê die dokter?
foto’s Gallo Images/gettyimages.com, Lorenzo Mancini, Megan Williams
‘Maak jou omgewing mooi en dit sal jou gemoedstemming lig’
Dr. Jean du Plessis van Johannesburg
‘Jy het jare gelede reeds jou gesondheidsgeheim aan my verklap: Belê in pragtige kunswerke. As jy om jou kyk en jy sien al die mooi goed, kan jy nie siek word nie.’
Inderdaad. My spreekkamer is suurlemoengroen geverf en hang vol skilderye. Pasiënte sê: ‘Net om hier in te stap laat my klaar beter voel.’ Die plek vóél vriendelik. Daar is altyd vars blomme op my bedkassie en dis die eerste ding waarteen ek vaskyk as ek soggens wakker word. Ek sit dan pragtige musiek in my CD-speler: Vivaldi, Mozart, veral Bach ... Dit kan dan die res van die dag net goed gaan!
As jy egter wakker word en die eerste ding wat jy sien, is ’n deurmekaar kamer, begin jou dag maar sleg. Niemand kan vir jou ’n ruimte skep waarbinne jy goed voel nie: dis jou eie verantwoordelikheid. Jy het ook nie baie geld daarvoor nodig nie; dit gaan oor jou houding. Ek glo daaraan om myself te bederf en gaan een keer per maand vir ’n volledige lyfmassering en gesigbehandeling. Dit neem ’n volle vier uur. Ek gaan sover moontlik Woensdag- of Don der - dag aande ná ’n simfoniekonsert – musiek is my passie en ’n lafenis vir my siel. Ek neem sanglesse en tree so ’n paar keer per jaar op. Ek het ook ’n positiewe verhouding met die Here. Ek praat heeldag met Hom. Daardie kontak is vir my baie belangrik. En ja, ek verwaarloos ook nie die vlees nie. Ek het ’n persoonlike afrigter en oefen gereeld. In die week probeer ek matig eet, maar naweke is dit ’n ander storie. Daar is ’n waterkraffie op my lessenaar en as dit nie sak nie, wys pasiënte my gou daarop!”
‘Ek sny niks uit my dieet nie, maar hou matigheid voor oë’
‘Ek en my gesin het ons toksiese tand-kwikstopsels laat verwyder’
Dr. Sterna Franzsen van Johannesburg
Sy was vyftien jaar lank ’n ginekoloog en is die afgelope twee jaar in die aanvullende gesondheidsbedryf.
“Ek het jare lank hormoonvervangingsterapie (HVT) gebruik, maar nie meer nie.
‘Ek dra elke dag sonblok – winter en somer’
Dr. Izolda Heydenrych van Kaapstad
“Ek het as kind in die son gelê tot ek pikswart was. My ma, ook ’n dermatoloog, het gewaarsku dit gaan my gou oud laat lyk en my kans op velkanker verhoog. Ek het my nie daaraan gesteur nie. Ek het gelukkig altyd my gesig uit die son gehou, omdat my vel geneig is om te pigmenteer. En toe ek in dermatologie begin spesialiseer, het ek alle lus vir sonbrand verloor. Die prys wat ’n mens betaal, is bloot té hoog. Ek swem gereeld by ’n gimnasium en hou van ’n bruin lyf. Nou gebruik ek maar verbruiningsrome; daar is baie goeie produkte op die mark. Ek vertel my pasiënte: ‘Jy gaan dalk nooit kanker kry nie. Maar ek waarborg jou die son gaan jou vroeg laat verouder. Jy kan ná elke vakansie die nuwe kolletjies en rimpeltjies sien.’ Ek is uiteraard meer bewus van sonskade as die gemiddelde ma. Wanneer ons met vakansie is, swem ons van seweuur tot tienuur soggens en dan weer van vieruur tot laat in die middag. Tussen tienuur en drie-uur bly ons uit die son. My seuns (onderskeidelik 10 en 12) dra klere met ’n sonskermfaktor van 60 tot 90. Dis van ’n soort lap gemaak wat die son se skadelike strale afweer. Die Kansakenteken is op die etiket en jy kry dit by strandwinkels en sekere kettingwinkels. Ek het kleintyd gesê hulle moet hul ‘slim’ hemde dra. Dit bied meer beskerming as hulle op die strand speel. Hulle smeer sonblok aan die dele van hul lyf wat uitsteek.
‘Ek glo aan ’n halwe Disprin per dag vir hartgesondheid’
Dr. Adriaan Snyders van Pretoria