Hierdie woorde is nie 'twak' nie | Netwerk24
Deur Nico Laubscher, Stellenbosch 10 Augustus 2019 00:00
Met verwysing na Niko Brümmer se skrywe (07.08) en reaksie van Koos Pretorius daarop (08.08), wil ek noem dat daar verskillende kontekste is waarin die Engelse woord "random" gebruik word.
In die gewone spreektaal, wanneer verwys word na 'n "random event", is "toevallig" of "ewekansig" moontlik die beste gebruik.
Vir die wyse waarop 'n lotery se wennommer getrek word, is "ewekansig" die gebruik van voorkeur.
Vir "random number" is "kansgetal" myns insiens die beste keuse.
Woorde soos "aleatories" is 'n regstreekse vertaling daarvoor uit Frans (variable aléatoire) en dit is nog nooit in Afrikaans gebruik nie. "Stogasties" op sy beurt kom uit die Grieks (stokhastikos) wat min of meer "mik, of raai" beteken. Dié woord word hoofsaaklik gebruik in die studie van sogenaamde stogastiese prosesse wat wiskundige modelle is vir gebeurtenisse wat skynbaar ewekansig plaasvind, maar tog spesifieke struktuur besit (bv. stuifmeelkorrels wat in water dryf).
Ander woorde vir "random" (benewens "ewekansig" of "toevallig" in die spreektaal) is dus nie "twak" nie, maar het spesifieke betekenis in statistiese wetenskap. Vir verdere insig oor hierdie en aanverwante woorde, sien die Statistiese woordeboek op die webtuiste van die Suid-Afrikaanse Statistiese Vereniging by die skakel https://sastat.org.za/sites/default/files/documents/files/Eng_Afr_fin.pdf