REGS: Die beroemde Amerikaanse Vryheidstandbeeld (Statue of Liberty) op Liberty Island in die hawe van New York. Die standbeeld stel vryheid voor in die vorm van ’n vrou met vloeiende klere wat ’n spigtige kroon op haar kop het en ’n fakkel in haar regterhand omhoog hou. In haar linkerhand dra sy ’n boek met die inskripsie “July 4, 1776”. Dit gedenk die Verklaring van Onafhanklikheid van 4 Julie 1776 (geskryf deur Thomas Jefferson), in wese die geboorte van die Verenigde State van Amerika. Die standbeeld is ’n eeu later deur die Franse regering aan die VSA geskenk toe die Amerikaners hul eerste eeufees as onafhanklike nasie gevier het. Die beeldhouer was die Fransman Frédéric Bartholdi. Die enorme beeld staan 93,5 meter hoog van die onderkant van die voetstuk tot by die bokant van die fakkel. Liberty verwelkom besoekers en nuwe immigrante in die New Yorkse hawe.
• Frankryk het mettertyd tussenbeide getree as ’n bondgenoot van die state wat hulself onafhanklik van Brittanje verklaar het, en die gevolg van die oorlog was dat die kolonies ’n afsonderlike land, die Verenigde State van Amerika, geword het. Later is al hoe meer state op die Noord-Amerikaanse vasteland gevorm wat hulle by die VSA aangesluit het, met die gevolg dat dit vandag ’n federale republiek met vyftig state is. In Amerika word nie na hierdie state as provinsies verwys nie. Elke staat het immers ’n groot mate van selfregering, hoewel die federale regering as oorkoepelende liggaam saam met die Amerikaanse president altyd as die hoogste regeringsgesag eerbiedig word.
• In hierdie artikel kom die ontstaan van hierdie dokument en sy skrywer onder die loep… en word ook oorsigtelik vertel van die Amerikaanse Vryheidsoorlog met sy epiese gevolge wat steeds die gees en handelinge van die Amerikaanse nasie rig...
DIS ’n lentemôre in 1775. Die kerkie op die Virginiese dorpie Richmond is so stampvol dat mense selfs buite aan die vensters hang om te hoor wat binne aan die gang is. ’n Regsgeleerde met rooi hare en ’n vurige natuur staan op en spreek die geesdriftige skare toe.
Die kolonies wat hulle gestig het, is deur die Britse regering regeer—en belas. Met verloop van tyd wou die koloniste egter onafhanklik wees. Daar was verskeie redes daarvoor.
In die 1760’s en 1770’s het die spanning tussen die kolonies en Brittanje vererger en het die beweging vir onafhanklikheid sterker geword.
Nog ’n berugte konflik was die ''Bostonse Teeparty'' van 1773. Die Amerikaners was destyds groot teedrinkers. Maar die Britte het tee wat in Amerika ingevoer is, swaar belas. Die Amerikaners het besluit om tee te boikot. Toe ’n skip met 342 kiste Indiese tee die Bostonse hawe binnevaar, het ’n groep koloniste vermom as Mohawk-Indiane die Dartmouth bestorm en die tee in die water gegooi. Dae lank was die Bostonse hawe soos een reuse-teekoppie.
Die Bostonse Teeparty sou die vonk word wat die Revolusionêre Oorlog teen die moederland ontketen het. Die Britse regering, wat nie wou hê die wêreld moes sien dat hy die beheer oor sy kolonies verloor het nie, het gereageer deur die hawe te sluit totdat daar vir die tee betaal is—iets wat die stad se ekonomie kon verwoes.
THOMAS JEFFERSON (1743-1826) was een van die sleutelfigure in die Amerikaanse Revolusie. Maar, anders as die meeste revolusionêre, wat die vyand met woord en geweld beveg het, het Jefferson stilweg die toekoms van sy land beplan. Sy belangrikste bydrae was vroeg in die oorlog toe die Kongres hom in Junie 1776 versoek om ’n verklaring van onafhanklikheid op te stel, bygestaan deur ’n komitee van vyf lede.
As ’n man van vele talente het Jefferson ook ’n slag met woorde gehad, en die politieke oortuigings soos hy dit in die verklaring verwoord het, het sedertdien regoor die wêreld beroemd geraak. Die idees en woorde daarvan het leiers onder alle nasies besiel, want dis geskryf in ’n tyd toe die wêreld deur hooghartige en aanmatigende konings regeer is. Mense is as minderwaardig beskou as hulle nie soveel geld en mag as ander gehad het nie en vele het geen menseregte gehad nie.
Benewens sy beginsels oor vryheid en demokrasie, bevat die verklaring ook ’n lang beskrywing van die Amerikaanse griewe jeens koning George III van Engeland, wie se regering die koloniste onwettig sou belas en wreed sou behandel het.
Nadat ’n paar veranderings aan besonderhede aangebring is, is Jefferson se Verklaring van Onafhanklikheid op 4 Julie 1776 deur die Kongres aanvaar. Sedertdien word 4 Julie elke jaar as Onafhanklikheidsdag in die VSA gevier.
Die laaste strooi was toe koning Lodewyk XVI van Frankryk ’n vloot en troepe gestuur het om die Amerikaners te help. In 1783 het Brittanje uiteindelik ingestem om die kolonies hul onafhanklikheid te gee.
Jefferson was ’n begaafde regsgeleerde wat hom vir maatskaplike hervorming beywer het. Hy het geglo slawerny is moreel verkeerd en het aanbeveel dat alle slawe vry word wat ná ’n sekere datum gebore is.
Hy het egter gou besef dat die tyd nog nie ryp was vir só ’n verandering nie. Hy het egter wel daarin geslaag om die invoer van slawe tot ’n einde te bring. "Niks is meer gewis in die boek van lotsbestemminge geskryf nie,'' het hy gesê, ''as dat hierdie mense vrygestel gaan word.''
REGS BO: Die Amerikaanse vlag soos dit vandag lyk. Met die toevoeging van ál meer state tot die VSA het die sterre ook met verloop van tyd vermeerder—een ster vir elke staat. Daar is egter steeds dertien rooi en wit strepe. Aanvanklik is die strepe ook vermeerder in die mate dat nuwe state toegevoeg is, maar in 1818 is ’n wet aangeneem waarkragtens tot dertien strepe teruggekeer sou word en slegs die sterre voortaan meer sou kon word. Op 4 Julie 1960 het die “Stars and Stripes” sy vyftigste ster gekry nadat die groep eilande van Hawaii die status van ’n staat verwerf het.