wêreldbeeld | die ander kant
hoe kreasionisme my teologie gered het
Julie 30, 2011
In 2002 was ek vir 7 dae lank ‘n kreasionis. Vir 7 dae lank het ek in ‘n 7 dag skepping geglo. Dit was moontlik die belangrikste 7 dae in my teologiese ontwikkeling.
Om egter by hierdie 7 dae uit te kom moet jy die bietjie meer as 7 jaar wat dit voorafgegaan het verstaan.
Ek was skaars ouer as 7 toe ek die stoep buite my pa se kantoor tot my eie plaaslike sterrewag verklaar het.
Kort daarna het ek en my broer ons laaste sakgeld elke maand uitgehaal om daai dinosaurus boeke by CNA te koop. Hulle het ons gevang met die goedkoop eerste uitgawe, en toe moet ons natuurlik aangaan om die hele dinosaurus te koop (so toe leer ons ook sommer ‘n paar lesse oor hoe ons as verbruikers gevang word).
Op 14 jaar oud het my pa vir my Gideon Joubert se Groot Gedagte gekoop. Die God wat ape neem en ‘n Goddelike asem in hulle in blaas, Quantum Fisika, Versnellers en allerhande sakies wat ek vandag oortuig is ek nie regtig op 14 verstaan het nie het my verbeelding aangegryp.
Toe ek op 18 dus hoor oor hierdie vreemde groep mense wat glo dat Genesis 1 ‘n wetenskaplike verklaring vir ons “hier-wees” gee, was my gevoel ‘n kombinasie van geamuseerd wees, en die arrogante begeerte om hierdie tipe mense tog in debat te wil ontmoet.
Hier moet ek ‘n meer ernstige kantnote maak vir almal wat in kinder- en jeugbediening werk. Ek het later jare meer studente leer ken wat in hul ontmoeting met hierdie vreemde groep wat ons “kreasioniste” noem vir die eerste keer gedink het daaraan dat daar moontlik ‘n spanning tussen antieke tekste en wetenskaplike teorieë is. Dit lyk my of baie van ons ‘n ongelooflike kapasiteit het om sonder allerhande modelle oor “wetenskap en teologie” (‘n uiters belangrike gesprek) tog gemaklik met tekste van geloofstradisies en ontdekkinge van ‘n moderne wêreld kan saamleef. Dis natuurlik nou tot iemand jou neus kom vryf in die argument dat dit onversoenbaar is.
My bekering tot die kreasionisme het, soos met vele ander tiener-bekerings, saamgehang met die verleiding van ‘n sekere jonge kerk-kamp vriendin. Die belangstelling in genoemde vriendin was groot genoeg om my 400 kilometer noord te trek na wat ek later sou ontdek die sentrum van allerhande wêreld-vreemde idees is (Pretoria, die stad wat ek love). Tydens ons eerste ontmoeting het hierdie vriendin my vertel van ‘n wêreld waar mense glo dat die aarde 6000 jaar oud is en in 6 dae gemaak is (ek verkies maar net die 7-dag teorie omdat dit darem die poësie van Genesis 1 ernstig opneem). Sonder om enige detail oor die naweek te onthul, sal ek dit vir die doel van hierdie skrywe net saamvat met die volgende sin: Ek het weggestap met ‘n kopie van Evolution: the unscientific lie, wat die outeur en hoof van die huishouding (‘n idee wat vele jare later eers betekenis sou kry, maar tog deel van hierdie storie is) waar ek my naweek spandeer het vir my as aspirant teologie student gegee het. Ek het belowe om die boek te lees na my baie eksamens wat die tweede helfte van matriek inhou.
Ek het nie by my woord gehou nie, en die 92 bladsy boeke kort voor my rekord-eksamen verslind. En ek was ten volle bekeer! Ek het die lig gesien. Ek het ‘n koherente wêreldbeeld gevind. Ek het my pa vertel hoe verkeerd hy en Gideon Joubert is. Die hele storie. Vir ongeveer 7 dae. Toe het die krake in die argument begin duidelik word. Die boek wou skynbaar net nie staande bly teen die harde wetenskap van matriek Nat-Skei nie.
Na 7 dae was ek van een ding oortuig: Pasop vir mense wat vertel dat Genesis 1 letterlik gelees moet word.
Dit was een van twee teologiese oortuiginge waartoe ek deur eie worsteling gekom het, en waarmee ek die storm-en-drang tydperk van 2003-2005 se teologiese opleiding by die berugte teologiese fakulteit by TUKS betreë het. My oortuiging ten spyt het die gesin waarvan die outeur van genoemde boek die hoof was vir baie jare daarna soos familie gebly. Dit was my ‘Pretoria-huis’. Genoemde outeur het egter moontlik nooit besef hoe dankbaar ek vir die dag toe hy daai boekie in my hand gestop het was nie.
Toe ons fakulteit tref in 2003 was daar verskeie sogenaamde “behoudendes” wat reggestaan het om die nuwe inname toekomstige-dominees in selgroepe te bind. My brose ontwikkelende teologie het nie lekker geweet wat om te maak met almal wat wonderbaarlike genesings beleef nie, of wat in tale praat nie. Ek het nie geweet wat om te maak met allerhande stories oor die gevaarlike standpunte wat sekere dosente skynbaar sou huldig nie. Maar ek het geweet dat as jy hoor iemand vertel vir jou dat Genesis 1 een of ander wetenskaplike teorie bevat, dan moet jy wegbly.
Toe ek in 2004 by ‘n uiters behoudende denkgroep (wel, denkgroep is moontlik nie die regte woord nie, want in hierdie kringe was daar hoofsaaklik vertel hoe daar gedink moes word, eerder as wat ‘n groep gedink het) aansluit, en die eerste spreker met hierdie einste idee begin, toe kon daar gevaar liggies aangaan. Dit sou my jare neem om die massas ander probleme raak te sien wat ek by die bekende behoudendes wat in hierdie jare die gange en grasperke rondom die Teologie gebou beman (ja, hoofsaaklik beMAN) het te verstaan, maar hierdie enkele oortuiging was soos die Suiderkruis wat ek op 7 jaar oud ontdek het: dit het my heeltyd gehelp om rigting te vind binne die storm van vreemde Amerikaanse teologieë wat besig was (en is) om oor ons Afrikaner volkie en sy kerkies te spoel.
So in kort: Aan die outeur van daai 92-bladsy boekie. As jy hierdie ooit sal lees. Ek wil maar net dankie sê vir die hulp in my persoonlike ontdekkingstog van wie ek nie is nie. Dis uiteraard nie die belangrikste ontdekkingstog waarop ‘n mens kan wees nie, maar ek glo dit was die grootste oorsaak dat ek deur die eerste paar jaar van my teologiese opleiding kon gaan sonder om opgesweep te word deur allerhande conspiracy theories.
1 Kommentaar	| Bybelwetenskappe, kerk, teologie, wêreldbeeld	| Sleutelwoorde: kreasionisme, Skepping	| Permalink
Leave a Comment »	| godsdiens, jeugbediening, kerk, teologie, wêreldbeeld	| Sleutelwoorde: Peter Rollins, Zizek	| Permalink
3 Kommentaar	| lewe, wêreldbeeld	| Sleutelwoorde: advertensies, consumerism, verbruiker, verbruikersmentaliteit	| Permalink
kerk-wees as die tattoo-parlor toemaak
In Menlyn mall, as jy op vlak 6 parkeer en dan instap na die flieks toe, dan het jy altyd daar verby die tattoo-parlor en dan CUM boeke gestap. Daai tattoo-parlor was volgens party nogals ‘n dodgy een, so girl met sulke leather straps wat die nodige toemaak het die plek se voorste ruit gedecorate. Reg langsaan was die CUM. Sekerlik een van die grootste simbole van Christian culture hier in Suid Afrika. Die twee so langs mekaar was nog altyd vir my ‘n mooi prentjie van die tension waarbinne ons leef. Tot gister toe…
Toe ek daar verbystap, sien ek die tattoo-parlor is weg, en CUM is besig om vergroot te word, lyk my in die tattoo-parlor in. CUM het die tattoo-parlor oorgeneem. Die tension is weg. Al was oorbly is Christian culture. En dan loop ek deur CUM, waar boek na boek verskillende vorme van voorspoedsteologie en fundamentalisme verkoop. Christian consumerism.
En dan moet ons kerk wees. Dan moet ek preek. En by default word ek as dominee met CUM se boeke identifiseer. By default verwag soveel mense dat die kerk die tipiese CUM boek moet ondersteun. Dit is immers Christelik. O, en by default vermoed ek is die kerk veronderstel om die toemaak van die tattoo-parlor met die girl met die leather straps oor te juig. Maar ek juig nie.
Ek sukkel om die gekruisigde Jesus te sien in ‘n vergrootte CUM boeke. Menlyn vlak 6. Geen boeke verkoop so goed soos Christelike boeke nie. CUM herinner my dat die kerk nie onderdruk word nie, dat die kerk in ‘n magsposisie is. En daaroor moet ons huil. Ons moet huil oor die kerk wat die tattoo-parlor met die girl met die leather straps uit die samelewing verdryf om meer plek vir
Christelike consumer-goods te maak.
En wat dan van kerk-wees? Ek weet nog nie mooi hoe om dit te formuleer nie, maar op ‘n manier voel dit vir my ons het meer kerk nodig wat vrae vra oor die groot Christelike boekwinkel langs Menlyn se movies, wat ‘n counter-cultural voice kan wees op die heersende Christian culture. Ek hoop die kerk kan dit doen…
4 Kommentaar	| godsdiens, kerk, missiologie, wêreldbeeld	| Sleutelwoorde: christian-culture, counter-cultural, CUM boeke, Menlyn	| Permalink
Junie 9, 2010
1 Kommentaar	| emergent, godsdiens, kerk, teologie, wêreldbeeld	| Permalink
George Claassen en die “gemiddelde lidmaat”
Vandag was weer een van daai interessante dae van wyd uiteenlopende ervaringe. Van George Claassen tot by die “gemiddelde lidmaat”. Wel, ek moet darem net kwalifiseer dat die “gemiddelde lidmaat” in my eie opinie ‘n bitter slegte beskrywing is, en gewoonlik meer dui op wat die gebruiker daarvan wil hê die “gemiddelde lidmaat” moet wees, as wat empiries bewys sou kon word. As dit by sake soos ewolusie kom, is ons gemeente moontlik ook nie die “gemiddelde gemeente” nie. Ons het al op verskeie geleenthede as predikante ons waardering teenoor die wetenskap uitgespreek, en Bybelse skeppingsverhale gepreek as geen wetenskaplike teorie nie, maar as betekenisgewende narratiewe bespreek.
Elkgeval, kom ons aanvaar nou maar “for the sake of the argument” dat die gemiddelde lidmaat die mense was wat ek in die uur of twee voor George Claassen se bydrae by die fakulteit Teologie van die Universiteit van Pretoria se fakulteitsopening. Twee gesprekke staan vir my uit. Een met iemand wat probeer sin maak van standpunte wat ‘n gepersonifiseerde duiwel verwerp, en ‘n ander van iemand wat met die realiteite van Christen-Ateïstiese huwelike in ‘n familie moet werk.
Claassen praat van bygelowe, maar ek sien hoe “gemiddelde lidmate” van hierdie bygelowe begin ontslae raak, en dit sonder die hulp van die new-atheists. ‘n Goeie dosis teologie help hierin. Wens hy wou dit erken.
Na Claassen se bydrae het ek beleef dat gelowig en ongelowig nou so sterk gepolariseer is dat ons min vir mekaar te sê het, maar die realiteit is dat menigte mense in baie nou verhoudinge saamleef, mekaar se opinies leer waardeer, en saam sin maak van die wêreld sonder om mekaar te hoef te oortuig, alhoewel hulle steeds in kritiese gesprek bly. Ek wens hy wou net met bietjie meer waardering luister.
Moet darem ook net byvoeg dat ek dink Claassen het vandag sy crowd bietjie misgelees. Daar is min sin daarin ‘n kerkgebou vol professors en gedoktoreerdes in die teologie te probeer oortuig om Darwin ernstig op te neem nie. Dit help nie om hulle op dieselfde vlak te sit as Stellenbosch se kreasioniste nie (jammer Stellenbosch, ons het hulle ook, ek verbeel my net George het op ‘n stadium oor Shofar geblog toe hy nog geblog het).
Elkgeval, ek sal maar teruggaan na die gewone lewe toe, waar baie Christene en Ateïste dit regkry om in liefde saam te werk vir die greater good van die samelewing.
1 Kommentaar	| godsdiens, kerk, wêreldbeeld	| Sleutelwoorde: ewolusie, fakulteitsopening, George Claassen	| Permalink
1 Kommentaar	| godsdiens, kerk, missiologie, teologie, wêreldbeeld	| Sleutelwoorde: betekenisgewende narratiewe, Stephen Bevans, veilige ruimtes	| Permalink
Jy deurblaai op die oomblik die argiewe vir die wêreldbeeld kategorie.