BrowseInterestsStay InformedCareerPersonal GrowthFiction & BiographiesHealth & FitnessLifestyleCultureBrowse byBooksAudiobooksNews & MagazinesSheet MusicBrowse allUploadSign inJoinWil ons ŉ Ou Testament sonder Christus hê?ŉ Voorlegging in verband met die nuwe (2016) Afrikaanse Bybelvertaling
Hierdie voorlegging is eerstens in konsepvorm aan die Bybelgenootskap en vertalers van die nuwe (2016) Bybelvertaling beskikbaar gestel. Nadat die terugvoeringstydperk verloop het, en terugvoerings oorweeg is, is die voorlegging in boekvorm gepubliseer en beskikbaar op die internet. Ons verklaar dat niks in hierdie voorlegging teen enige persoon, of groep persone, of instansie gemik is nie. Teksverwysings wat hierin voorkom, is uit die 1953-Vertaling geneem, tensy anders vermeld. Hierdie dokument kan met vrymoedigheid gereproduseer word. Die teks van hierdie dokument is beskikbaar op die webtuiste www.2016vertaling.co.za Die dokument is ook beskikbaar per e-pos by info@2016vertaling.co.za Vir navrae: kontak Danie Haasbroek by info@2016vertaling.co.za, (012) 345 2753 of 076 689 3079
‟n Woord vooraf.............................................................................................................................................3 1. Voorstelle: ............................................................................................................................................4 2. ŉ Probleem wat vinnig uitbrei ..............................................................................................................5 3. Voorbeelde van hoe Christus reeds wegvertaal is ..................................................................................5 4. Waar kom die probleem vandaan? ........................................................................................................6 5. Die opdrag aan die Bybelvertalers ........................................................................................................8 6. Die huidige standpunt van die Bybelvertalers ...........................................................................................8 7. Argumente waarvolgens Christus uit die Ou Testament wegvertaal word ........................................... 10 8. Die besluit van die sinode van 1987 .................................................................................................... 17 9. Nou: ‟n nie-konfessionele vertaling?.................................................................................................. 19 10. Moontlike interpretasies wat aan die gebruik van kleinletters in die Messiaanse profesieë in die Ou Testament geheg kan word ........................................................................................................................... 22 11. Gevolgtrekkings – ten opsigte van die gebruik van kleinletters ......................................................... 23 12. Die regte vertrekpunte vir die vertaalproses ...................................................................................... 25 13. Wat is ŉ Christofanie? ...................................................................................................................... 29 14. Die Boodskapper van God in die Ou Testament ................................................................................ 31 15. Wat van die sogenaamde “oudste manuskripte”? .............................................................................. 35 16. ŉ Saak van geloof ............................................................................................................................. 35 17. Bybelvertalings met die regte tendense ............................................................................................. 35 18. Aanbevelings – en die korrekte rigting in Bybelvertaling .................................................................. 36 19. Versoeke aan die Uitvoerende Hoof van die Bybelgenootskap van Suid-Afrika ................................ 37 20. Kom ons bly getrou by die waarheid staan ........................................................................................ 37 BYLAAG 1................................................................................................................................................. 38 BYLAAG 2................................................................................................................................................. 43 BYLAAG 3................................................................................................................................................. 46 Bronnelys..................................................................................................................................................... 50
Die saak wat in hierdie voorlegging bespreek word, is van die grootste belang. Christus het aan Sy dissipels, en aan ons, die Groot Opdrag gegee om die Evangelie te verkondig (Matt 28:18-20) en te behou. Bybelvertaling speel hierin ‟n belangrike rol. Dat die Bybel suiwer en reg vertaal moet wees, is vir ‟n Christengelowige ononderhandelbaar. Bybelvertalings beïnvloed teologie. Daar kom vandag twee strominge voor in Bybelvertalings, naamlik: Eerstens is daar die vertalings waarin die Name van Christus in die Messiaanse profesieë in die Ou Testament behou word. Hiervan kan die meeste van die Engelstalige Bybelvertalings as voorbeelde genoem word (byvoorbeeld die New King James Version en die Amplified Bible). Dit is ook die rigting wat in hierdie voorlegging aanbeveel word. Tweedens is daar die rigting wat Christus se Name in die Messiaanse profesieë in die Ou Testament weglaat. Hiervan is die Nuwe Afrikaanse Bybelvertaling (1983-uitgawe) ‟n voorbeeld. Hierin kom Christus se Name in die Ou Testament (byvoorbeeld God, Here, Koning, Messias en Seun van God) nie in die Messiaanse profesieë (behalwe Jesaja 9:5) en ook nie in die Messiaanse psalms voor nie. Ons beskou laasgenoemde teologie as verkeerd. Hierdie teologie kry al meer staanplek deurdat die Name van Christus in die Messiaanse profesieë in die Ou Testament ook sedertdien wegvertaal is uit ander Afrikaanse Bybelvertalings wat nie deur die Bybelgenootskap van Suid-Afrika uitgegee word nie. Hierdie Name van Christus word ook wegredeneer in Verklarende Bybels wat sedertdien verskyn het. Die vraag kom nou na vore: Wat gaan gebeur in die nuwe Afrikaanse Bybelvertaling wat beplan word om oor agt jaar te verskyn? Ons het rede om bekommerd te wees oor die soort teologie wat deesdae in baie kringe beoefen word, veral wat betref die onderwerp van Christus se posisie in die Ou Testament. In hierdie omstandighede is ‟n getuienis in verband met Christus se ereposisie in die Ou Testament van besondere belang. Dit word in hierdie voorlegging aan die vertalers uiteengesit, maar tegelyk ook as ‟n getuienis teenoor alle Christene. Hierdie voorlegging is suiwer op die Skrif gebaseer. Ons hartewens is dat die Here se eer weer in Sy Woord herstel sal word!
Prof PW Hoek Ds Danie Haasbroek
Pretoria 28 Julie 2008
Aan: Die Bybelgenootskap en al die medewerkers aan die vertaling van die nuwe Bybel in Afrikaans (wat na verwagting in 2016 sal verskyn)
Sedert dit bekend geword het dat die Bybel opnuut in Afrikaans vertaal gaan word, het die volgende vraag na vore gekom: Gaan Christus se Name weer uit die Messiaanse profesieë in die Ou Testament verwyder word soos dit in die 1983-Vertaling gebeur het? Een van ons (Danie Haasbroek) het telefoniese gesprekke gehad met pastoor Manie van den Heever wat op daardie stadium die Hoof: Vertaling en Teksversorging, van die Bybelgenootskap in Kaapstad was, asook met prof Bernard Combrink, die voorsitter van die Kerklike Advieskomitee: Die Bybel in Afrikaans. Van hulle is verneem dat die volgende reeds besluit is: In die beplande Afrikaanse Bybel wat tans vertaal word, sal weer kleinletters gebruik word in die Messiaanse profesieë in die Ou Testament. Die implikasie hiervan is dat byvoorbeeld die woorde Hy en Hom in Jesaja 53, asook die Name van Christus in die Ou Testament (byvoorbeeld: God, Here, Koning, Priester, Profeet, Seun van God, en Gesalfde) met kleinletters geskryf sal word. Voorts is genoem dat indien persone uit die publiek veranderinge wil voorstel, dit skriftelik voorgelê moet word. In reaksie hierop dien ons graag die volgende voorstelle in:
Ten opsigte van die nuwe Bybelvertaling in Afrikaans (die BVA-projek, vir die 2016-uitgawe), versoek ons dat in die Messiaanse profesieë in die Ou Testament, Christus ten volle geëer sal word deurdat al Sy Name en die betrokke voornaamwoorde met hoofletters geskryf sal word. Verder versoek ons dat hoofletters in meer Messiaanse gedeeltes gebruik sal word as selfs in die 1933/53 Afrikaanse Bybelvertaling. Kyk byvoorbeeld na die volgende woorde wat na Christus verwys en in sommige Bybelvertalings met hoofletters geskryf is: * die woorde Saad, Hy en Hom in Genesis 3:15 (vergelyk onder andere die New King James Version en die Amplified Bible), * die woorde Dawid, Herder, Kneg (of Dienaar) en Koning in byvoorbeeld Esegiël 34:23; 37:22-25 en Hosea 3:5 (vergelyk die Amplified Bible), en * die term Leraar van Geregtigheid in Joël 2:23 (vergelyk The Scriptures – dit is ‟n Bybelvertaling van die Messiaanse Jode). (Vergelyk ook die boek: Die Wonder van Jesus in die Ou Testament, 2006-uitgawe, bladsy 74-75, 101, 157, 159, 219 punt 4, 247.) Motivering: Dit is teologies korrek dat Christus die ereplek in die Ou Testament beklee, net soos in die Nuwe Testament. Hy was nog altyd ŉ Goddelike Persoon. Hy het van alle ewigheid af aktief as God, Here, Koning, Priester, Profeet, Gesalfde (Messias) en Seun van God bestaan en funksioneer.
Die grootste enkele punt van kritiek wat deur die loop van jare teen die Nuwe Afrikaanse Bybelvertaling (1983-uitgawe) ingebring is, was juis die gebruik van kleinletters in die Messiaanse profesieë in die Ou Testament en die teologie wat daaragter sit. Die kritiek word verder daarin weerspieël dat ŉ aantal Afrikaanse Kerke verkies om die 1953-Vertaling te gebruik. Daar sal ook teen die nuwe vertaling waaraan u werk, noodwendig geregverdigde weerstand wees indien u Christus uit Sy eie Woord sou wegvertaal.
ŉ Probleem wat vinnig uitbrei
Baie hedendaagse publikasies bevat beskrywings wat Christus se ereposisie in die Ou Testament weerspreek. Dit gee ons rede om bekommerd te wees oor wat nou gaan gebeur. Kyk na die volgende voorbeelde: 2.1 In die Nuwe Afrikaanse Bybel (1983-uitgawe) is die bogenoemde Name van Christus op al die plekke, behalwe Jesaja 9:5, uit die Messiaanse profesieë in die Ou Testament verwyder. Die uitwerking hiervan kom byvoorbeeld duidelik na vore in Jesaja 53 waar kleinletters “hy” en “hom” gebruik word. Dit kan aandui dat Christus nie meer as ŉ Goddelike Persoon vir ons sondes sou sterf nie. Dit kan andersyds aandui dat dit nie Hy is wat vir ons sondes sou sterf nie, maar iemand anders. Sommige teoloë van vandag sê dat Jesaja 53 na die volk Israel in ballingskap, of Moses, of selfs Kores verwys! Hierdie teoloë se argument is dat Jesaja nog nie vir Christus geken het nie en dus nog nie Hom in gedagte kon hê toe hy die profesie neergeskryf het nie. Volgens hulle het Jesaja waarskynlik ‟n aardse koning wat ‟n tydgenoot van hom was, of ‟n bekende persoon soos Moses, in gedagte gehad toe hy die profesie neergeskryf het. In Verklarende Bybels in Afrikaans wat die 1983-Vertaling as basis gebruik, word Christus tot ‟n groot mate uit die Ou Testament wegredeneer. Net so is Christus se Name in die Messiaanse profesieë in die Ou Testament ook wegvertaal uit nie-amptelike Bybelvertalings wat sedertdien verskyn het. Voorbeelde hiervan is: Die Boodskap, en Die Bybel: Nuwe Lewende Vertaling. Vergelyk byvoorbeeld hoe hierin Christus se Name (naamlik: God, Here, Seun van God, Koning, Priester, Profeet en Messias) telkens met kleinletters vervang is in Psalm 2:1-12; Psalm 45:7-8 en Psalm 110:1, 4. Vergelyk dit dan met die 1953-Vertaling. Die Name van Christus is ook uit Psalm 2, 45 en 110 in die nuwe psalmberyming van T T Cloete verwyder. (Die boek: Is Jesus in Psalms? handel hieroor.) Kan ons verwag dat in nuwe psalmberymings in Afrika-tale die Name van Christus ook daaruit verwyder sal word? Die vraag kan gestel word tot watter mate die proses al gevorder het om Christus se Name in die Ou Testament ook uit nuwe Bybelvertalings in Afrika-tale in Suid-Afrika te begin wegvertaal. Kan ons ooit bereken wat die verwarrende invloed is wat vanuit die Afrikaanse teologie na hierdie land en ook na ander lande en volke uitgaan? (Hou ook in gedagte dat baie buitelandse studente vir teologiese kursusse by Suid-Afrikaanse universiteite ingeskryf is.) Dit kan daarop neerkom dat op die lang duur talle mense, wat ewigheidsake aanbetref, hierdeur mislei kan word en verlore kan gaan.
Voorbeelde van hoe Christus reeds wegvertaal is
Om te illustreer hoe Christus, reeds in die 1983-Vertaling, uit die Messiaanse profesieë in die Ou Testament wegvertaal is, word hier ‟n paar voorbeelde gegee:
verhewe wese my koning my dienaar. Dit het ŉ model vir interkonfessionele vertalingswerk voorsien. Dit blyk dat hulle by Bybelvertaling besondere klem lê op die interkonfessionele benadering. Hierin verskyn onder andere die volgende gegewens: Die WBG het in 1946 tot stand gekom. Tweedens kan die invloed vanuit die Rooms Katolieke Kerk genoem word. Seun Koning. Koning. Aanvanklik was daar nie samewerking tussen die WBG en die Rooms Katolieke Kerk nie. die Regverdige Spruit.) Talle ander Rooms Katolieke teoloë sou volg. in Bybels ingebind word. Onder andere sou apokriewe boeke ook voortaan. ŉ Publikasie getitel: Working together for the Word. waar nodig. Dit was getitel: Guiding Principles for Interconfessional Co-operation in Translating the Bible. Dit is deur die Wêreldbond van Bybelgenootskappe (of WBG) ook bekend as die United Bible Societies (of UBS) uitgegee. koning Die Here regeer regverdig oor ons (dit dui nie ‟n unieke eienaam van Christus aan nie) iemand soos ‟n menslike wese ‟n regeerder wat uitverkies is koning
Daniël 7:13 Daniël 9:25-26 Sagaria 9:9
Nota: In die l983-Vertaling is die Name van Christus in die Ou Testament in slegs twee Messiaanse profesieë behou en met hoofletters geskryf (en dus direk-Messiaans vertaal) naamlik Jesaja 9:5 en Maleagi 3:1. het in 2005 verskyn. 7-8 Psalm 110:l Jesaja 53:11 Jeremia 23:5 Jeremia 23:6 ‟n (groot) Profeet Gesalfde. Vors Koning
1983-Vertaling ‟n (groot) profeet gesalfde. Feitlik onmiddelik hierna het prof Carlo Maria Martini by Bybelvertaling betrokke geraak. Hiervolgens sou die Katolieke Kerk voortaan met die WBG saamwerk en die WBG het dit so aanvaar. (Die term “interkonfessioneel” beteken dat die vertaling beide die Katolieke en Protestantse kerkgroepe se belydenis moet akkommodeer.1953-Vertaling Deuteronomium 18:15-19 Psalm 2:2. die regverdige spruit.) In 1968 is ŉ belangrike dokument gesamentlik deur die WBG en die Katolieke Kerk uitgereik.
. koning. (Subtitel:) Celebrating 40 years of fruitful cooperation.
Waar kom die probleem vandaan?
Die vraag kom na vore: Wat sit agter die aanslag wat Christus uit die Ou Testament wil verdring? Hier volg twee voorbeelde van instansies wat ‟n invloed op die Afrikaanse teologie kon hê: Eerstens kan genoem word dat liberale teologiese tendense vanaf verskeie oorsese universiteite hierheen oorgespoel het. 12 Psalm 45:2. In 1965 egter het die Katolieke Kerk by die Tweede Vatikaanse Konsilie die Dei Verbum – dokument uitgereik. (Hy het later kardinaal geword.
4. Koning DIE HERE ONS GEREGTIGHEID (dit is ‟n eienaam van Christus) Seun van ‟n mens Gesalfde (=Messias). Sedertdien het die Katolieke Kerk verteenwoordiging op nasionale rade van Bybelgenootskappe wêreldwyd en is hulle ook betrokke by gesamentlike Bybelvertalingsprojekte en Bybelverspreiding. God my Here my Kneg. seun koning. 6-7. In die 1953-Vertaling word 23 Skrifgedeeltes in die Ou Testament deur middel van die gebruik van hoofletters as direk-Messiaans aangedui.
Priester. Hieruit het die Catholic Biblical Federation ontstaan wat vandag nog wêreldwyd by Bybelvertalingsprojekte betrokke is. en vir ander. in die 1983Vertaling. verlossing bewerk. naamlik God. In die lig van hierdie vereiste kom die volgende vrae na vore: – Is die onderrig tans aan Afrikaanse teologiese fakulteite volgens dit wat die Bybel en die Belydenisskrifte in werklikheid sê? – Tot watter mate sal Protestantse Afrikaanse kerke in die komende jare nog inspraak hê by die aanstelling van teologiese professore aan Suid-Afrikaanse universiteite? Watter invloed gaan dit mettertyd op Bybelvertaling hê?
. Na aanleiding van bogenoemde wil ons ŉ paar opmerkings maak. en dus die intergeloof-beweging en New Age te bevorder nie? – Is die doel hiermee nie om die wêreld tot ŉ Nuwe Wêreldorde te lei nie – soos deur Pous Johannes Paulus II op 1 Januarie 2004 op wêreldwye TV verkondig is om te implementeer? Dit kom daarop neer dat die wêreld tot ŉ eenwêreldkerk onder die Vatikaan gelei kan word. naamlik: – By die Rooms Katolieke Kerk bestaan daar ŉ klem op die verkryging van die ewige lewe deur middel van goeie werke. Ons kan aanvaar dat die strewe na ŉ eenwêreldregering en ŉ eenwêreldekonomie deel van hierdie begrip uitmaak. Dit is juis weens die belangrikheid hiervan dat foute en probleme blootgelê en reggestel moet word. Die invloed vanuit die bogenoemde instansies het ook Suid-Afrikaanse teologiese fakulteite binnegedring. Christus word nou deur verskeie teoloë uit die Ou Testament wegredeneer. U sal begrip daarvoor hê dat die Bybelgenootskap en die WBG ‟n uiters belangrike funksie het om te vervul. nie ook deel van hierdie ideaal nie? Opsommend: Voor 1965 was die Rooms Katolieke Kerk nie by Bybelvertalingswerk betrokke nie. Profeet en Messias (Gesalfde) uit die Messiaanse profesieë verwyder? Moet Hy dalk onttroon word? Ten gunste van wie? – Dink u nie. met ernstige gevolge. Sedertdien het daar ŉ invloed in Afrikaanse Bybelvertalingswerk ingekom wat ŉ swaai weg van Christus af (by name in die Ou Testament) meegebring het.In 1969 is die World Catholic Federation for the Biblical Apostolate (WCFBA) gestig. dit beter is om nie ŉ eenheid met hulle te vorm en saam met hulle ŉ Bybel te vertaal nie? – As ons werklik met die Katolieke Kerk ŉ geloofseenheid sou vorm. Die saligheid kan verkry word deurdat die mens self sy saligheid verdien. ŉ Vertaling saam met die Rooms Katolieke Kerk loop gevaar om daardie teologie in die Afrikaanse Protestantse Bybel in te dra. Die Vatikaan het die werk van die WCFBA beskou as ŉ belangrike deel van die Secretariat for Promoting Christian Unity se taak. dui tog daarop dat gewone mense vir hulself. Koning. dat weens die Rooms Katolieke Kerk se baie nie-Protestantse leerstellings en praktyke. Vorm die strewe na globalisering. wat sal die inhoud van hierdie geloof dan wees? – Is die Katolieke Kerk se doel nie dalk om die Protestantse kerke op ŉ vreedsame “ekumeniese” wyse in te trek met die oog op wêreldwye kerkeenheid nie? – Word met sulke gesamentlike Bybelvertalings – soos die nuwe (2016) Vertaling – nie gepoog om alle gelowe te akkommodeer. – Waarom word Christus se Name. wat deesdae dikwels van gehoor word. Ook is terugkeer na suiwer teologiebeoefening aan al ons teologiese fakulteite van die uiterste belang. Die gebruik van kleinletters “hy” en “hom” in Jesaja 53. Here.
5. Weens die belangrikheid van hierdie inligtingstuk word dit hier volledig aangehaal – met goedkeuring van die Bybelgenootskap en die voorsitter van die Bybelvertalers. Die aanvangsdatum vir die nuwe vertaling is 2006 en die werk sal bykans 10 jaar duur teen ‟n beraamde koste van R650. word in die vertaalopdrag soos volg saamgevat:
. Die vetgedrukte letters word hierin behou soos dit in die oorspronklike dokument voorkom: **************************************** Bybelgenootskap van Suid-Afrika AFRIKAANSE BYBELVERTALINGSPROJEK INLIGTINGSTUK: DIE AANDUIDING VAN GEDEELTES IN DIE OU TESTAMENT WAT IN DIE NUWE TESTAMENT CHRISTOLOGIES GEÏNTERPRETEER WORD Die Begeleidingskomitee van die Afrikaanse Bybelvertalingsprojek gee graag.” (Vergelyk: Die Hervormer. Bybelstudie en persoonlike gebruik. Dit is ons plig om dit onder u aandag te bring. terwyl beelde. Vir ‟n meer volledige oorsig van die onderwerp moet ons egter eers van die volgende kennis neem: Die opdrag van die Bybelgenootskap aan die meer as 100 medewerkers aan die Bybelvertaling in Afrikaans – projek (die BVA-projek. soos die vertaalprojek vorder.000 per jaar. Vir kerke wat daarvan gebruik wil maak. Daar is egter denkrigtings wat ‟n gevaarlike invloed op die vertaalproses kan uitoefen.
6. was hoe om teksgedeeltes in die Ou Testament wat in die Nuwe Testament vertolk word as verwysings na Christus. Een van die vrae waarmee die samestellers van die werkboek vooraf geworstel het. vir die 2016-Bybel) lees soos volg: “Skep ’n goed verstaanbare bronteksgeoriënteerde Afrikaanse vertaling wat geskik is vir voorlesing en gebruik in eredienste. uitgawe van 1 Mei 2006. Die vertaling sal vir die volgende 30 tot 40 jaar die Afrikaanssprekende gemeenskap bedien. Die huidige standpunt van die Bybelvertalers
Hierdie standpunt word uiteengesit in ŉ inligtingstuk wat die Bybelgenootskap in Junie 2008 uitgestuur het aan die sentrale kerkkantore van al die kerke wat aan hierdie vertaling meewerk. Die vertaling moet van hoë letterkundige gehalte wees en verklarende notas moet gebruik word om inligting te voorsien wat nie in die vertaling self voor die hand liggend is nie. styl en struktuur van die bronteks so ver moontlik behou moet word. Die versoek wat die Kerklike Advieskomitee (Die Bybel in Afrikaans) namens die kerke en denominasies wat Afrikaans as voertaal gebruik tot die Bybelgenootskap gerig het. Dit sal dus nie meer volgens die dinamies-ekwivalente vertaalmetode (wat toegepas is by die 1983-Vertaling) vertaal word nie. Die opdrag word verder omskryf as ‟n vertaling wat ’n getroue weergawe van die betekenis van die bronteks moet wees.
Die opdrag aan die Bybelvertalers
Die vraag is: Kan ons verwag dat die vertaling van die nuwe (2016) Afrikaanse Bybel tans reg verloop? Daar is aanduidings wat op die teendeel dui. aan te dui en nog steeds getrou te bly aan die bronteks en die integriteit van die teks te handhaaf.) Hieruit blyk dat die vertaling bronteks-georiënteerd sal wees. asook vir kategese. sal die deutero-kanonieke boeke (dit is sommige apokriewe boeke) ook vertaal word. van tyd tot tyd inligting wat van belang is deur aan die meewerkende kerke. metafore. Sommige van hierdie meewerkende kerke het dit reeds aan leraars uitgestuur.
Die besondere aard van die vertaling waarmee die vertaalspanne tans besig is. wil ŉ bepaalde boodskap tuisbring. Die hele Bybel. Die betekenis soos wat dit vir die eerste lesers en hoorders bedoel was. Die gebruik van voetnote blyk dus die mees verantwoordelike manier te wees om bogenoemde saak mee aan te dui. Wat ons betref bied beide ŉ aanduiding van dogma en gee kleinletters die teenoorgestelde dogma deur as hoofletters. naamlik die Evangelie van Jesus Christus (wat in beide Testamente voorkom) wat in die hele vertaling duidelik moet wees. Dit word egter direk deur die gebruik van kleinletters weerspreek. Dit is dus verkeerd om te beweer dat juis die gebruik van kleinletters in ooreenstemming met die bronteks sou wees. en – dat die Ou Testament ŉ direkte boodskap in verband met Christus bevat nie. Wat is die korrekte uitgangspunt? Ons moet na die Gewer van die Ou (en Nuwe) Testament. Dit hou onder andere in dat dogmatiese besinning oor die teks. is duidelik: Die tekste moet vertaal word soos wat die eerste lesers en hoorders dit waarskynlik sou verstaan. ook die Ou Testament. Dit beteken onder andere dat die verborge verwysings na Christus wat die Nuwe-Testamentiese skrywers in die Ou Testament gevind het. uit watter oord ook al. Dit is hierdie bepaalde boodskap. en wel op so ŉ wyse dat dit ŉ nuwe betekenis kry.
. self luister. moet hoofletters gebruik word. helder Afrikaans sal wees. is nie ŉ nuwe rigting nie. moet dus gehandhaaf word. Die rigting wat die Bybelvertalers en die Bybelgenootskap tans inslaan.Skep „n goed verstaanbare. sowel as die lede van die Begeleidingskomitee is deeglik bewus daarvan dat bepaalde tekste in die Ou Testament reeds in die Nuwe Testament herinterpreteer word. Die medewerkers aan die vertaling is egter van mening dat die Nuwe-Testamentiese skrywers se interpretasie en toepassing van bepaalde teksgedeeltes in die Ou Testament gerespekteer moet word. nie in die vertaling opgeneem word nie. Die Hebreeuse. vloeiende.of kleinletters nie. Die vraag is dan nou hoe om daardie woorde en dele in die Ou Testament aan te dui en nog steeds getrou te bly aan die bronteks. Die implikasies van die vertaalopdrag is duidelik: Getrouheid aan die bronteks is van die allergrootste belang. naamlik Christus. Hierdie denkwyse het veral oor die afgelope 40 jaar in die Afrikaanse teologie ingang gevind. Die Hebreeuse teks gebruik nie hoof. Verder word verklaar dat die gebruik van hoofletters verkeerdelik ŉ bepaalde dogma (`n bepaalde boodskap) sou deurgee. Om dus aan die bronteks getrou te bly. Hierdie werkwyse is goedgekeur op ŉ vergadering van die Kerklike Advieskomitee waarop al die meewerkende kerke en denominasies verteenwoordig is. Uit hierdie uitspraak van Christus is dit duidelik wat die inhoud en boodskap van die bronteks werklik is. en dat die gebruik van kleinletters geen dogma sou deurgee nie. bronteksgeoriënteerde Afrikaanse vertaling van die Bybel wat geskik is vir voorlesing en gebruik in eredienste. Volgens Johannes 5:39 het Hy verklaar: “Dit is juis die Skrif (die Ou Testament) wat oor My getuig” (1983-Vertaling). nie in ŉ vertaling neerslag moet vind deur byvoorbeeld hoofletters te gebruik nie. Aramese en Griekse tekste van die Ou en Nuwe Testament moet self aan die woord kom in die vertaling en nie die interpretasie van daardie tekste deur dogmatici of soos dit neerslag gevind het in kerklike leerstukke en geloofsdokumente nie. verborge betekenis vind in sommige woorde en selfs vertellings van die Ou Testament en dat dit vertolk word as van toepassing op Jesus die Christus se lewe en werk.
**************************************** Ons antwoord hierop soos volg: Die bogenoemde inligtingstuk bevat geen aanduiding wat die oortuiging weerspieël … – dat Christus self in die Ou Testament funksioneer nie. Die bedoeling is dat die beplande vertaling so na moontlik aan die bronteks sal hou en dat dit ook in goeie. Die persone wat die werkboek saamgestel het. asook vir kategese. Bybelstudie en persoonlike gebruik. Dit is duidelik dat die skrywers van die Nuwe Testament ŉ dieper. en daarom is die werkwyse om by wyse van voetnote in die vertaling van die Ou Testament telkens aan te dui waar ŉ bepaalde woord of sin of langer eenheid in die Nuwe Testament vertolk is as ŉ verwysing na Jesus Christus.
7. Argumente waarvolgens Christus uit die Ou Testament wegvertaal word
Die voorstanders van die gebruik van kleinletters redeneer Christus se Name uit die Ou Testament weg en Hy word daarin deur gewone mense verplaas.1 Argument: Ons moet die historiese konteks waarin die Ou Testamentiese mense geleef het in gedagte hou. Eers in die Nuwe Testament word hierdie profesieë op Christus van toepassing gemaak. Verder beweer die voorstanders van die gebruik van kleinletters dat. Die profete het bekende persone in hul eie leeftyd (byvoorbeeld aardse konings) in gedagte gehad toe hulle hierdie profesieë neergeskryf het. het Christus so duidelik aan hom verskyn dat Moses die verskyning van die Here (the form of the LORD – New King James Version) kon sien (Num 12:7-8). Eks 14:19). Dít doen hulle. of Moses. Vir die verdere beoordeling van die bogenoemde inligtingstuk kan u die punt lees wat hierna volg. In die uitvoering van hierdie taak het Christus oor baie lande heen bekend geword. Tweedens kan ons aflei dat daar honderde. make Myself known to him in a vision. sal Ek deur ’n gesig My aan hom bekend maak. maar wel die volk Israel in ballingskap. Ons antwoord hierop soos volg: Die werklike historiese konteks waarin die Ou Testamentiese mense geleef het. Argument: Die profete het nog nie vir Christus geken nie en het dus nie geweet dat hulle van Christus skryf nie. (Hierdie argumente kom byvoorbeeld voor in die bronne wat die gebruik van kleinletters voorstaan – soos dit aan die einde van punt 7 verskyn): 7.Almal moet dít egter weet: Die reine waarheid oor Christus in die Ou Testament is oneindig heerliker as enige afwyking daarvan. Dit is ŉ hemelse vreugde om Christus reg te ken – en om Hom reg te leer ken uit ŉ Bybel wat reg vertaal is. deur ’n droom sal Ek met hom spreek. naamlik dat hulle nog nie vir Christus geken het nie en dus nog nie van Hom kon praat nie.
7. die Spreker en Openbaarmaker van God. I speak to him in a dream.2
. Dit is belangrik om te weet hoe voorstanders van so ŉ vertolking redeneer en wat die argumente is wat hulle gebruik. the LORD. I. volgens die Messiaanse profesieë in die Ou Testament. baie goed geken het. Hy het byvoorbeeld self in visioene aan die profete verskyn wanneer Hy profesieë aan hulle gegee het. selfs duisende.) Uit hierdie teksvers kan ons twee afleidings maak: Eerstens is dit duidelik dat die profete vir Christus. (Vergelyk ook Jes 6:1. Die volgende argumente word as redes aangevoer waarom Christus uit die Ou Testament wegvertaal word. was veral die werklikheid dat Christus deurgaans aktief opgetree het om God te openbaar en boodskappe van God aan mense oor te dra (Gen 3:8. Hos 12:11. terwyl hulle blykbaar buite rekening laat dat Christus talle kere uit Ou Testamentiese profesieë oor Homself aangehaal het. dit nie Christus is wat vir ons sondes sou ly nie. Tereg sê Numeri 12:6: (God sê:) As julle profeet van die HERE is. Hy was dus baie goed bekend aan die Ou Testamentiese mense. of selfs Kores (ŉ heidense Persiese koning). 15. In Christus was daar lewe en hierdie lewe was die lig van die Ou Testamentiese mense (Joh 1:4). Eseg 1:1. Wanneer Christus boodskappe van God aan Moses gebring het. Christofanieë (Christusverskynings) in die Ou Testamentiese tyd plaasgevind het. In die New King James Version lees hierdie teksvers soos volg: If there is a prophet among you. Ons antwoord hierop soos volg: Die Ou Testamentiese profete het wel vir Christus baie goed geken.
maar het baie verlore gegaan. 24) en ook van die Israeliete se geskiedenis (Eks 17:14. wat self nooit gesondig het nie. vergelyk ook Deut 18:15-19). of verbond.5
7. Selfs die Ou Testamentiese mense moes hieruit die Messias leer ken. Dink byvoorbeeld daaraan dat Jesaja 53 op niemand anders as Christus kan dui nie. Argument: Die Ou Testamentiese mense het verlossing van sonde ontvang deurdat die-volkIsrael-in-ballingskap vir hulle sou ly en sterf. 34:27-28. want as dit op gewone mense sou dui. as die Spreker van God. het (2 Pet 1:20-21). So het bepaalde tradisies ontstaan wat op stadiums neergeskryf is. Dit kon hulle sien uit minstens drie feite. maar ŉ Messiaanse profesie. sou niemand gered kon word nie. In die Ou Testament moet die klem dus op die voorafskaduwings geplaas word. Christus het self gesê dat Moses van Hom geskryf het (Joh 5:46. Moses moes die woorde van die wet. Matt 12:39-40. vergelyk ook Eks 24:12). Daarteenoor leer die Bybel self vir ons dat God deur Sy Gees die profete gedrywe. deur Christus en die Heilige Gees. Deut 31:9. 11). Num 33:2). neerskryf (Eks 34:1-2. 32:15-16.) Ons antwoord hierop soos volg: Dit is bekend dat die Jode tradisioneel Jesaja 53 beskou het as ŉ beskrywing van die lyding wat die Israeliete (Jode) tydens die ballingskap moes deurmaak. Deut 9:10. Geen gewone mens kan ‟n ander regverdig maak nie. Christus. Hulle het hulle egter misgis – en deur hierdie verkeerde geloof is geen Israeliet/Jood ooit gered nie. Christus het ook aan Moses in visioene verskyn en van aangesig tot aangesig (Eks 33:11. Argument: Die vraag moet gestel word hoe die oorspronklike lesers die profesieë verstaan het en wat dit vir hulle in hul eie situasie beteken het. Die Skrifopenbaring handel nie oor wat mense uitgedink het nie. Hierdie hele hoofstuk handel duidelik oor ŉ individu wat ook vir die Ou Testamentiese mense se sonde sou ly en sterf (vergelyk: “ons smarte – die het Hy gedra. of meegevoer. maar oor wat God geopenbaar het. Num 7:89).4
7. 7. (Dit is hierdie verklaring van Jesaja 53 wat byvoorbeeld in Die Bybellennium Eenvolumekommentaar gepropageer word.” ens. Die naam Moses het ‟n uitdrukking geword wat die eerste vyf Boeke van die Bybel aandui (Luk 24:27. Deut 34:10 – 1953-Vertaling) en van mond tot mond (Num 12:8 – 1953-Vertaling) met hom gepraat. Ons antwoord hierop soos volg: Christus het self die voorkoms van voorafskaduwings in die Ou Testament erken (Jona 1:17. Lev 1:1. die wet met Sy vinger neergeskryf (Eks 31:18.3 Argument: In die Bybel vind ons die samevoeging van volksverhale wat van geslag tot geslag mondelings oorgelewer is. 44). Heb 10:1). Jes 53:4-6). vergelyk Daniël 12:8-9). Die datums van neerskrywe kan baie later wees as die gebeurtenisse wat beskryf word. Ons moet egter daarteen waak dat die oorbeklemtoning van voorafskaduwings nie Christus uit die Ou Testament verdring nie. Slegs by uitsondering het die profete nie die vervulling verstaan nie (byvoorbeeld die tyd van vervulling.6
. 27-28.. naamlik dat Hy ŉ Goddelike Persoon is. Laat ons liewer volstaan daarmee dat Jesaja 53 nie ŉ geskiedenisbeskrywing is nie. en wat in staat is om ander regverdig te maak (Jes 53:9. naamlik: Hy is die volmaak Regverdige. Ons antwoord hierop soos volg: Hierdie redenasie kom daarop neer dat die Bybel uit mense ontstaan het en nie deur God gegee is nie. Argument: Al die Messiaanse profesieë het al ‟n ryke aantal vervullings (of voorafskaduwings) gehad voordat Christus op aarde gebore is. Kol 2:16-17. God het self. vergelyk ook Rom 5:14.Die profesieë is dus telkens so duidelik gegee dat ons kan aanneem dat die profete in elke geval die boodskap duidelik verstaan het. het vanuit die Allerheiligste van die tabernakel met Moses gepraat (Eks 25:22. Ons antwoord hierop soos volg:
7. Die vraag is of ons dieselfde fout as hulle moet maak. Teksverse uit Jesaja 53 word 18 keer in die Nuwe Testament aangehaal en elke keer dui dit sonder uitsondering op Christus alleen..
Seun van God. 7. die meerderheidsgroep van destyds. Kyk na die volgende: Die Israeliete was ‟n baie sondige volk. Geen verandering het hieraan plaasgevind nie – en ook nie aan die openbaring dat verlossing alleen deur die Messias verkry kon word nie (vergelyk Jesaja 53). is dat ons die meerderheid van die Israeliete en Jode (dus die ongelowige groep) se geloofsoortuigings as ons eie moet aanvaar. impliseer ook dat God Homself weerspreek in die Ou en Nuwe Testament. Argument: In die Nuwe Testament kry die Ou Testament nie ‟n ander betekenis nie. van die openbaring sou gedink het nie. Hulle het dus reeds Sy heerlikheid beleef. is dit wat God gesê het – en nie wat die ongelowiges. Die vraag moet wees: “Wat het God geopenbaar?” Die Skrif is tog God se Woord. is die verkeerde uitgangspunt. Die meerderheid van die eerste lesers het die openbaring verkeerd verstaan. Dit is wat aan die Ou Testamentiese mense verkondig moes word en wat hulle moes glo – en ons net so. Die kerkleiers van destyds het die Ou Testament verkeerd verstaan. Die korrekte uitgangspunt is om te aanvaar dat Christus se Name (naamlik: God. Priester. 6). Profeet en Messias) reeds ten volle geopenbaar was in die Ou Testament. Enige vertaling wat impliseer dat God Sy openbaring verander het. As ons vandag ons teologie volgens hierdie meerderheidsgroep se geloofsoortuigings wil inrig. Hulle het dus wel perspektief op Christus gehad. Die hele volk (behalwe Moses en Josua) het om die goue kalf gedans en dit aanbid (Eks 32:1-6). Koning. Ons antwoord hierop soos volg: Die Ou Testamentiese gelowiges het wel perspektief op die Nuwe Testament gehad. Die Ou en Nuwe Testament bevat dieselfde openbaring en dieselfde Evangelie (Heb 4:2. 24:25-27. maar ŉ veranderde betekenis. (Sommige gedeeltes praat van ‟n oorwinnende Dawidskoning. Volgens 1 Petrus 1:10-11 het die Gees van Christus wat in die profete was. 21.9
. Hy het dikwels in visioene en manifestasies aan mense verskyn en hierdeur het hulle Hom leer ken. sal ons teologie net so verkeerd soos hulle s‟n wees.7 Argument: Die Ou Testamentiese mense het nie ‟n Nuwe Testamentiese perspektief gehad nie. Ons antwoord hierop soos volg: Wat God geopenbaar het. Daarby moet genoem word dat die Ou Testamentiese mense wel vir Christus moes geken het. Beide is deur dieselfde Outeur gegee. ensovoorts). Maar: Wat die Skrif wil tuisbring. Verder kon hulle uit die Messiaanse profesieë van Sy Godheid leer. Die probleem met die voorstanders van kleinletters is dat hulle die Ou Testament los van die Nuwe Testament sien.8
7. Die Heilige Gees se doel was juis om deur middel van veral die Messiaanse profesieë. aan die Ou Testamentiese mense perspektief op die Nuwe Testamentiese tyd te gee. Ons antwoord hierop soos volg:
7.Om te vra hoe die eerste lesers die profesieë sou verstaan het. As hierdie orde omgedraai word. Die uiterste sondigheid van die ou verbondsvolk is ‟n deurlopende tema in die Ou Testament. Net 7000 uit meer as ‟n miljoen Israeliete het nie die knie voor Baäl gebuig nie (1 Kon 19:18). lei dit tot wanbegrip van wat God se openbaring werklik behels. Hulle moes tog geweet het in wie om te glo ten einde van sondes verlos te kon word (vergelyk Joh 14:6). ander van ‟n lydende Kneg. Christus het self gesê dat die godsdienstige leiers van die Jode ‟n klomp huigelaars was (Mark 7:6). Christus het self die Ou Testament direk-Messiaans interpreteer (vergelyk Luk 4:18. bly altyd dieselfde. vooruit verkondig dat die Christus moes ly (vergelyk Jes 53:1-10) en daarna verheerlik sal word (vergelyk Jes 53:10-12). Daarom het hulle Christus verwerp en Hom gekruisig. sommige profete verwag dat Hy soos ‟n Elia-profeet sal wees. Argument: Dit is eers in die Nuwe Testament dat dit duidelik word dat al die verwagsbeelde – hoe teenstrydig hulle ook al mag lyk – in Jesus Christus verenig is. 44-46). Here. Daarom het die inhoud van die Ou Testament nie verander in die Nuwe Testament nie. Wat die huidige kleinlettertjie-teologie eintlik wil sê.
) Ons antwoord hierop soos volg: Die bogenoemde argument ontken die bonatuurlike inhoud van die profesie – en dit wil blykbaar sê dat die Evangelie nie in die Ou Testament voorkom nie.11
7. Die punt is nou: Wat geopenbaar is.10 Argument: Dit is anachronisties om vanuit die (latere) kennis van die Nuwe Testament nou dinge in die Ou Testament terug te lees wat toe nog nie gesê is nie. Die vraag wat as uitgangspunt moet dien in die verstaan (en dus die vertaling) van die Bybel. fisiese opstanding. lyding. en dit wat later gebeur het (die vervulling daarvan) nie “saam gelees” word nie? Argument: Christus het later die Ou Testament gebruik om sekere teksgedeeltes op Homself van toepassing te maak. Hy is byvoorbeeld as Koning. is die vraag na God se bedoeling. is hy as korrek bewys. As die Woord van God (Joh 1:1) het Christus self die Ou Testament geopenbaar. byvoorbeeld Christus se maagdelike geboorte. Hieruit volg twee sake: Eerstens mag ons nie die Bybel vertaal asof God Sy bedoeling nie pertinent gestel het nie. net soos die Nuwe Testament. Daar was dus nie verandering aan openbaringswaarhede nie. omdat die heilsopenbaring wel onherroeplik gegee is – vergelyk byvoorbeeld hoe helder Christus se lyding in Psalm 22 en Jesaja 53 beskryf word. Die waarheid is egter:
7. is slegs ‟n latere interpretasie wat die skrywers van die Nuwe Testament daaraan geheg het. want Hy is ewig en onveranderlik. Hy weet dus presies wat Hy self in die Ou Testament gesê het. Die stelling: “om dinge in die Ou Testament terug te lees wat toe nog nie gesê is nie”. Met die gee van die Skrifopenbaring het God ‟n bepaalde bedoeling gehad. en tweedens: die openbaring was openbaring van al die heilswaarhede. Die temas van die werklikheid van die bestaan van God. (Hierdie argument kom byvoorbeeld na vore in die opskrif van die inligtingstuk wat in punt 6 verskyn. Ons antwoord hierop soos volg: Hierdie argument kom daarop neer dat Christus die Ou Testament verkeerd gebruik het. Die werklikheid is egter die volgende: Volgens Hebreërs 4:2. is in volle waarheid geopenbaar van die begin af. uitstorting van die Heilige Gees. In die Ou Testament self word hierdie heilsfeite nog nie geleer nie. Van die begin af het God Sy bedoeling pertinent gestel. Dit het hulle eerder oortuig dat Hy verskillende ampte beklee en ‟n verskeidenheid take het. Van die begin af was God se bedoeling nog altyd dieselfde. Priester en Profeet beskryf. byvoorbeeld in Genesis 1:1 en 3:15. is dus nie waar nie. van die stryd tussen lig en duisternis en van die verlossing van sonde deur Christus alleen. 6 is die Evangelie aan die Ou Testamentiese mense verkondig net soos aan die Nuwe Testamentiese mense. loop deur tot op die laaste bladsy van die Bybel. Argument: Die feit dat teksverse uit die Messiaanse profesieë in die Ou Testament aangehaal word in die Nuwe Testament.Christus is met verskillende Name en beskrywings aan die Ou Testamentiese mense geopenbaar. naamlik deur Sy Seun. ensovoorts. Hou ook die volgende in gedagte: Die toets vir ŉ ware profeet was die vraag of sy profesie noukeurig vervul sou word (Deut 18:2122). en dat die Ou Testament dus iets anders wil sê as wat Christus daaraan toegeskryf het. 7. wederkoms. die regverdigmaking deur geloof alleen. Deur die verskillende verwagsbeelde is juis op Sy grootheid gewys en dat Hy alles is wat Sy volk (kinders) nodig kan hê.12
. maar wel verheldering van wat oorspronklik gegee was. Dit het Hy in die Nuwe Testament presies reg verklaar. naamlik om Homself te openbaar asook die enigste moontlikheid van versoening met Hom. As dit wat hy profeties gesien het agterna gebeur het. Ons antwoord hierop soos volg: Die hele Skrif is deur God geïnspireer (2 Tim 3:16). Hierby sluit die Ek is – uitsprake in die Johannes-Evangelie pragtig aan. Hierdie verskillende verwagsbeelde het nie by die gelowiges verwarring geskep nie. kruisiging. Waarom mag die profesie wat ŉ profeet uitgespreek het. hemelvaart.
Die hele Bybel is verkondiging van God – dus ook van Christus se Godheid en verlossing van sonde deur Hom alleen. bly altyd geldig en nuut. Hy het self gesê dat Moses (Luk 24:44) en Dawid (Matt 22:43-45. Dit is so.13 Argument: Daar kan met voetnotas onderaan bladsye in die vertaling aangedui word dat betrokke teksverse in die Nuwe Testament aangehaal word en op Christus toegepas word. Christus was dus presies reg. Hou ook die volgende in gedagte: Die Ou Testamentiese mense moes Christus as die inhoud en boodskap van die Messiaanse profesieë aanvaar om gered te kon word. sages. Ons antwoord hierop soos volg: Hoe God Homself in die Ou Testament geopenbaar het. nie gevolg word nie? (Vergelyk Ps 110:1 met Matt 22:41-45. Voetnotas aan die einde wil nie noodwendig sê dat die Ou Testament self werklik die Woord van God is nie – Christus kan dan net later daarin “ingelees” word. lewend en sprankelend. soos dit deur Christus self in die Nuwe Testament gebruik word. Die Ou (en Nuwe) Testament bly altyd nuut.) Is die vertalers.15
. Om hierdie boodskap eers in die Nuwe Testament te beklemtoon. kan nie verouder nie. Mark 12:35-37) van Hom getuig het. wat die betekenis van die Ou Testament betref. legendes en fabels. Dit staan byvoorbeeld teenoor die direkte uitspraak van Jesus Christus dat die Heilige Gees vir Dawid gelei het toe hy die profesie van Psalm 110 neergeskryf het (vergelyk Matt 22:43-45). Ons antwoord hierop soos volg: Hierdie argument wil sê dat die Ou Testamentiese profete nie deur die Heilige Gees gelei was om van die Messias te getuig en van Hom te profeteer nie. beteken dat ‟n mens dan die Ou Testament iets anders laat sê as wat dit werklik sê – en so word Christus verduister. Die Heilige Gees (as die Gees van Christus. Argument: Deur die gebruik van kleinletters in die Ou Testament word die nuutheid van die openbaring in die Nuwe Testament beklemtoon. Die Ou Testamentiese profete het ‟n tydlose boodskap in verband met God en Sy verlossingsplan verkondig. Hierdie boodskap was van die begin af aan alle mense oor alle tye gerig. vars. Waarom sou die vertalers die Christengelowiges wou dwing om die Bybel te lees asof hulle (nie-Messiaanse) Jode is? 7. Net diegene wat in Hom geglo het. wat ons betref. Die Nuwe Testament interpreteer die Ou Testament allegories. is gered en is nou in die hemel (vergelyk Joh 14:6). Mense sal altyd daaruit God reg kan leer ken. daardeur impliseer dat die Messiaanse profesieë nie self profetiese inhoud gehad het nie. Daarom het die Ou Testament steeds volle gesag. soos in die Ou (en Nuwe) Testament gegee. en dus nie werklik profesieë was nie. Argument: Die Ou Testament bevat verskillende literatuursoorte. Ons antwoord hierop soos volg:
7. Dit bring ons by die volgende gevolgtrekkings: – Waarom kan die vertaling van byvoorbeeld Psalm 110. Wie voetnotas wil voorstaan in die Nuwe Testament – maar kleinletters in die Messiaanse profesieë in die Ou Testament gebruik – sal. ook aan dié in die Ou Testament.14
7. beter toegerus as Christus om die Ou Testament te vertaal? – Die (nie-Messiaanse) Jode wil nie Christus in die Ou Testament raaklees nie. 1 Pet 1:11) het nog altyd van Hom getuig – en dus het Christus nie later net sekere teksverse uit die Ou Testament “gebruik” nie. As iemand wil impliseer dat Christus die inhoud van die Ou Testament verkeerd interpreteer het en dus leuens vertel het. Die openbaring van wie God is. want God bly getrou aan al Sy beloftes. kom dit op niks anders as laster neer nie. selfs mites (godeverhale).Christus was die inhoud en boodskap van die profesie van die begin af. Ons moet Christus se uitsprake erken. Onthou: “nie meer nuut nie” impliseer: “het nie meer gesag nie”.
Seun. is ŉ verregaande vergryp en kan nie deur verklaring goedgemaak word nie. en dus die vertaling iets anders laat sê as wat die verklaring moet wees. Die 1983-Vertaling is ŉ voorbeeld van ŉ vertaling wat Christus se uitleg van Sy eie Woord nie navolg nie. Die taal (vertaling) moet ingespan word om die boodskap van die Bybel duidelik aan die lesers oor te dra.)
7. 45 en 110.7.4 en 8. 7. (Hierdie argument kom ook voor in die nota onder punt 9. So byvoorbeeld is in die 1983-Vertaling. Die teks is gegee juis met die doel om Christus te openbaar.) Ons antwoord hierop soos volg: Vertaling en verklaring mag nie strydig met mekaar wees nie. is die resultaat van verkeerde teologie. koning. Die Skrif is deur die Heilige Gees gegee (2 Tim 3:16) en is daarom onfeilbaar.) Ons antwoord hierop soos volg: Die geskrewe teks is die weergawe (teboekstelling) van die openbaring wat gegee is. Dan lei die vertaling tot verkeerde verklaring. Argument: In die oorspronklike tale word nie hoof. anders vertel die vertaling ‟n leuen en lei dit die Bybellesers van die regte verklaring af weg. (Hierdie argument kom prominent na vore in die inligtingstuk wat in punt 6 verskyn. Dit kan dus nie aan die oorspronklike tale (Hebreeus. Ons antwoord hierop soos volg: Hierdie argument kan nie gebruik word om die gebruik van kleinletters te regverdig nie.19 Argument: Die vertaling moet interkonfessioneel wees. seun en verhewe wese – in Psalm 2. Verder open dit die weg dat daar enige iets in die Ou Testament ingelees kan word.of kleinletters gebruik nie. Die Ou Testament het daarvolgens sy eie betekenis en boodskap – en die skrywers van die Nuwe Testament het die Ou Testament allegories gebruik soos dit hulle gepas het. Die vertaling moet die openbaring korrek weerspieël. Die openbaring van die Name van Christus in die Ou Testament is ŉ besondere hoogtepunt in die Bybel. maar die verklaring moet die teologiese inhoud weergee. Dit werp twyfel oor Christus se funksionering in die Ou Testament en die Ou Testamentiese profesieë wat deur Hom in die Nuwe Testament vervul is.17
7. So ŉ vertaling is Bybels-wetenskaplik verkeerd. Beide die vertaling en die verklaring moet die korrekte weergawe van die openbaring van God aanbied. Om kleinletters in die Afrikaanse vertaling te gebruik. Die vertaling moet net die taal weergee. Verder kom hierdie uitgangspunt. Aramees en Grieks) se skryfvorm toegedig word nie.18
.Hierdie argument hou nie rekening met die heerlike werklikheid dat die Ou (en Nuwe) Testament openbaring van God is nie. Hieruit kan ons die volgende gevolgtrekking maak: Ons doen die teks geen geweld aan as ons dit so vertaal dat (byvoorbeeld deur die gebruik van hoofletters) dit vir die hedendaagse lesers duidelik gestel word hoe Christus daarin na vore kom nie. (Hierdie argument kom ook voor in punte 8. daarop neer dat die Ou Testament los van die Nuwe Testament verstaan moet word. Om hierdie Name in die vertaling te ontken. vervang met die woorde gesalfde. Christus se Name. Koning. naamlik Gesalfde (Messias). God en Here. Argument: Ons moet onderskei tussen die vertaling en die verklaring van die Ou Testament. ons gee dan net weer wat die Heilige Gees deur middel van die teks sê. Dit blyk dus dat die vertaling nie so moet wees dat dit die korrekte verklaring weerspreek nie. Ons kan dit ook so stel: Is verkeerde vertaling nie ŉ produk van verkeerde verklaring as gevolg van verkeerde teologie nie? 7. net soos die voriges.10.16 Argument: Die vraag moet gedurig gestel word: “Wat staan daar in die Hebreeuse teks (die bronteks) geskryf?” Ons moet dus by die teks as taalkundige gegewendheid hou. Die gevolg is dat die twee Testamente se boodskap nie noodwendig ooreenkom nie en dat albei dan as gesagloos beskou kan word. Inteendeel.
– Verklarende Bybels soos Die Bybel in Praktyk. – Die Wes-Kaapse sinode se besluit ten opsigte van ds Smuts se beswaarskrif (vergelyk BYLAAG 1). (Hierdie argument word in BYLAAG 3. (Vir nog ‟n uiteensetting van die argumente waarvolgens Christus uit die Ou Testament wegvertaal word. ook nie met al die bronne aan die einde van punt 7 nie. Ook word die getuienis van die Nuwe Testament in verband hiermee nie genoegsaam aanvaar nie. Deel 1 en 2. – Lockyer. en die weerlegging daarvan. Deel 1 en 2. – Young. Nota: Prof PW Hoek assosieer homself ten volle met die antwoorde in punt 7 gegee. Die Bybel A-Z. Vol 1 – 3.20 Argument: Die Ou Testament verkondig nie ŉ bepaalde Messias wat na die aarde toe sou kom nie. Job tot Maleagi. Danie: Die Wonder van Jesus in die Ou Testament.) – Grosheide. – Young. 7. veral hoofstuk 3. kan u die boek: Is Jesus in Psalms? lees. – Die Bybel met Verklarende Aantekeninge. Hy het Skrifstudie een van sy lewenstemas gemaak.)
. Deur sy leeftyd het hy wel al honderde teologiese boeke gelees. Ons sien dit daaruit dat die boodskap in verband met Christus in die Ou Testament verduister word. Navorsingsartikel deur JL Helberg. punt 6. dr FW: De Psalmen. Leefstyl-Bybel vir Vroue en 24/7 Bybel vir die Lewe. – Prof APB Breytenbach se standpunt (vergelyk BYLAAG 3). Die Bybellenium Eenvolumekommentaar. Edward J: The Prophecy of Daniel. Die term a-Christelik kom neer op hoe byvoorbeeld die meerderheid Jode (die nie-Messiaanse Jode) of Moslems die Hebreeuse woorde sal verstaan.)
Slotsom: Dit is duidelik dat een belangrike uitgangspunt ontbreek in die Argumente hierbo – en dit is dat die inspirasie van die Heilige Gees blykbaar nêrens in aanmerking geneem word nie. Eintlik bestaan daar nie so iets soos ŉ “interkonfessionele vertaling” nie. en van Jesaja 53. – Ridderbos.Ons antwoord hierop soos volg: ŉ Interkonfessionele vertaling is eintlik in teenspraak met homself. word genoem en voorgestaan in byvoorbeeld die volgende: – Deist FE en Vorster WS: Woorde wat ver kom. beredeneer. Herbert: All the Messianic prophecies of the Bible. genoem onder punt 8. So byvoorbeeld kan ŉ Rooms Katolieke Bybelvertaler en ŉ Calvinistiese Bybelvertaler nie dieselfde oor Maria dink nie. – Haasbroek. In die Ou Testamentiese tyd is verskillende messiasse verwag. maar nie met die Argumente nie omdat hulle nie teenoor hom uitgespreek is nie. – Die Sinode van Noord-Transvaal se antwoord op die beswaarskrif hieronder.) Die standpunt wat gestel word in die antwoorde hierbo (en dus die gebruik van hoofletters ondersteun) word voorgestaan in byvoorbeeld die volgende publikasies: – Borland. Bronne: Die standpunt wat voorkom in die Argumente hierbo (en dus die gebruik van kleinletters ondersteun). – In die Skriflig. Deel 1. (Om dit na te gaan. In wese is ŉ vertaling óf konfessioneel (dus volgens kerklike belydenisskrifte) óf a-Christelik. omdat hy nie almal volledig gelees het nie. 45 en 110. James A: Christ in the Old Testament. dr J: De Profeet Jesaja. (Dit is op die 1953Vertaling gebaseer en het in 1958 verskyn. Edward J: The Book of Isaiah. kan u telkens kyk na die verklarings wat hierin voorkom van byvoorbeeld Psalm 2. Ons antwoord hierop soos volg: Die Ou Testament verkondig wel net een bepaalde Messias wat sou kom.
maar bedoel is om daarnaas gebruik te word. en Handelinge bladsy 618-619. Kerk. Die vertaling hiervan. taalkundige maatstawwe toepas en in die moderne.” Ons antwoord hierop soos volg: As feitlik geen Ou Testamentikus in Suid-Afrika vandag meer vir Christus direk in die Messiaanse profesieë (soos byvoorbeeld in die teksverse in die beskrywingspunt. In die beswaarskrif is die sinode versoek om toe te sien dat Christus weer in Sy ereplek in die Ou Testament herstel sal word in ons Bybelvertalings. Psalm 45:7-8. Ons wil al die geestelike rykdomme in die Skrif in die vertaling hê. of beswaarskrif. Daarby wil ons sê: Onthou asseblief. in sitting gedurende 1987. verstaanbare idioom vertaal. asook die duisende teoloë wat deur eeue heen aan die Engelstalige Bybelvertalings gewerk het. het ‟n beswaarskrif van ds Danie Haasbroek (een van die mede-opstellers van hierdie voorlegging) gedien. Psalm 110:1 en Daniël 7:13. soos dit in die Messiaanse profesieë in byvoorbeeld die 1983-Vertaling voorkom.4
. “lekker lees” is nie die hoogste norm wat vir ‟n Bybelvertaling geld nie. (Daar moet in ag geneem word dat die NAB nie die Ou Afrikaanse Bybelvertaling (OAB) – wat ‟n letterlike vertaling is – vervang nie. en dat Christus se Name (byvoorbeeld God en Here) weer hierin moet verskyn soos dit wel in die 1953-Vertaling voorkom.
Die besluit van die sinode van 1987
Voor die Sinode van Noord-Transvaal van die Ned. dan net swak kommentare gebruik het? Die sinode se stelling: “Die Nuwe Afrikaanse Bybelvertaling (1983-Vertaling) is in lyn met die meeste moderne vertalings wat die dinamies-ekwivalente metode volg.1 Die sinode se stelling: “Die menings in die beskrywingspunt word deur haas geen Ou Testamentikus in Suid-Afrika onderskryf nie. dan openbaar dit ‟n gebrek aan kennis by die sinodegangers. Geref.) Die volgende is uittreksels uit die sinode se motivering vir sy besluit: 8. Die sinode het hierteen besluit.3
8. is egter verkeerd.)” Ons antwoord hierop soos volg: Die Name van Christus kom in elk geval in alle Ou Testamentiese manuskripte voor. (Sien Agenda bladsy 456-458. Die sinode se stelling: “Byna geen kommentaar van aansien steun die eksegetiese uitleg in die beskrywingspunt nie. genoem) kan raaksien nie. Die feit is dat daar moderne vertalings is wat die dinamies-ekwivalente metode volg en tog wel die Name van Christus in Messiaanse profesieë in die Ou Testament behou (vergelyk byvoorbeeld die Living Bible). van die beste grondtekste gebruik maak. Ons kan tereg vra: Sou Totius en die ander vertalers van die Ou Testament in die 1933/53Vertaling.2
8.” Ons antwoord hierop soos volg: As die sinode sou dink dat geen kommentaar van aansien Christus se Godheid in die Messiaanse profesieë in die Ou Testament behou nie. Job 16:19 – 17:3. Die sinode se stelling: “Die voorgestelde veranderings in die beskrywingspunt berus nie op taalkundige gronde nie. Die versoek is gerig dat hierin weer hoofletters gebruik sal word. In die beswaarskrif is verwys na Genesis 3:15. wys dit op watter laagtepunt die Afrikaanse teologie hom al vir ‟n geruime tyd bevind. In die meeste Engelstalige Bybelvertalings word die Goddelike Name van Christus in die Messiaanse profesieë behou. Indien daar toegelaat word dat vertalings gemaak word op gronde anders as bloot taalkundige gronde word die deur geopen vir ‟n babelse verwarring van allerlei soorte
en dat julle dus konsekwent is ten opsigte van die rigting waarin julle beweeg! (Die woord elohim kan ook op afgode en hooggeplaasde persone soos konings dui.5 Die sinode se stelling: “In Psalm 110:1 kan die tweede „.. Hier volg twee voorbeelde: In Psalm 45:7-8 word twee Goddelike Persone besing. ‟n Vertaling is ‟n taalkundige onderneming en moet volgens die reëls van die taalkundige en vertaalkunde gedoen word. ideologiese beskouings en les-bes ook politieke voorkeure. Die volgende opmerking kan tereg aan die sinode gestel word: Dit blyk dat julle die Godheid van die Eerste Persoon ook wegvertaal wil hê. o God (Christus) is vir ewig en altyd… Daarom het. (In Genesis 1:1 word die woord Elohim ook met die woord God vertaal. verhewe wese.Here‟ van die OAB (Ou Afrikaanse Bybel) nie behou word nie. opgeroep om Christus te dien. ‟n Ander voorbeeld is die volgende: Die vertalers gebruik kleinletters in die Ou Testament.) Hierdie twee teksverse word in Hebreërs 1:8-9 aangehaal en daarin word albei Persone as God aangedui. In die 1953-Vertaling lees hierdie teksverse soos volg: U troon. Dit beteken dat God die Vader vir Christus gesê het: “Sit aan My regterhand. 8. Die betekenis van die woord moet dus telkens uit die verband afgelei word.. verhewe wese. Dit is mos nie korrekte toepassing van taalkundige reëls nie! Of anders gestel: dan word die Ou Testament mos verkeerd aangehaal in die Nuwe Testament! Ons gevolgtrekking is dus: Die rede waarom Christus se Name uit die Ou Testament verwyder word. In die 1983-Vertaling word een Persoon as God en die ander as verhewe wese aangedui. Christus het reeds van alle ewigheid af as God en Koning oor die heelal geheers – en so heers Hy ook nou en vir altyd. in die 1983-Vertaling). Wat staan egter in die oorspronklike (Hebreeuse) teks? Daar word albei Persone as Elohim (God) aangedui.”
. o God (Christus).) Die sinode gaan egter so ver om te sê (ten opsigte van Psalm 45:7-8): “Die Hebreeuse woord „elohim‟ (:7) dui nie op God nie. want. maar hoofletters in die aangehaalde teksverse in die Nuwe Testament (vergelyk byvoorbeeld Jesaja 61:1-2 met Lukas 4:18-19.. maar moet dié soorte sake aan die verklaarder oorgelaat word. dogmatiese beklemtonings. onder groot vreugde het u God u bo u tydgenote tot koning gesalf. Sy bruid te wees en gereed te wees om eendag voor Hom te verskyn. en ook die hele mensdom.. In hierdie psalm word die Ou Testamentiese mense. is nie weens taalkundige reëls nie maar weens swak teologie. Dit is ‟n belangriker werklikheid as die bestaan van die heelal. Daarin vind die skepping sy ware betekenis. Daarby kan ‟n vertaling nie allerlei problematiese sake aansny of probeer oplos asof dit ‟n kommentaar is nie. Dit is ‟n ewige waarheid. laat staan nog op Christus. krag en verantwoordelikheid. Die 1983-Vertaling lees egter soos volg: U troon.” Ons antwoord hierop soos volg: Om Christus se Name in die Messiaanse profesieë te behou.Skrifbeskouings. Dit is duidelik dat in die 1953-Vertaling twee Persone (beide die Vader en die Seun) as God aangedui word. Opsommend: Uit Psalm 45 leer ons die volgende ryk waarhede: Die Vader het die Seun gesalf (met die Heilige Gees) tot Koning aan Sy regterhand. u God (die Vader) U (Christus) gesalf met vreugde-olie bo u metgeselle. Dit is tog taalkundig korrek om in ‟n Bybelvertaling albei Persone as God aan te dui. berus inderdaad ook op taalkundige gronde.” Ons antwoord hierop soos volg: Psalm 110:1 sê: “Die HERE het tot my Here gespreek: „Sit aan my regterhand…‟” (1953Vertaling). staan vir altyd vas.” Die sinode dui dít as rede aan om Christus uit Psalm 45:7-8 weg te vertaal! Ons ag dit as lasterlik.
en dat dit deur drie Evangelieskrywers aangehaal word (Matt 22:43-45. beswaarskrif ingedien voor die Wes-Kaapse sinode wat in Oktober 1987 in Kaapstad gehou is. en ook nou is.” Ons antwoord hierop soos volg: Dit is ‟n verregaande en sinlose stelling van die sinode.(In hierdie teksvers is die term my Here in die Hebreeuse teks: Adoni. Wie is byvoorbeeld die nageslag van wie Genesis 3:15 praat? Wie is die verhewe wese van Psalm 45:7-8? Wie is die menslike wese van Daniël 7:13? Wie is die persone na wie die ander Messiaanse profesieë verwys? Word die teoloë en Bybellesende publiek nie in die duister gelaat nie? Dien dit nie om verwarring te skep nie? Word Christus se eer nie aangeraak nie?
8. roem en heerlikheid van die Ou Testament.7
Nota: Ds Mike Smuts. Soos dit in die 1983-Vertaling aangewend is. snr. Die sinode het ook nie rekening gehou met die feit dat Christus self verklaar het dat hierdie woorde in Psalm 110:1 na Hom verwys nie.6 Die sinode se stelling: “…die beskrywingspunt kom neer op ‟n devaluering van die Ou Testament wat hom ontneem van sy eie selfstandige gesag en boodskap. Hy is tans die ondervoorsitter van die Begeleidingskomitee: Die Bybel in Afrikaans wat die vertaalwerk koördineer.” Die teenoorgestelde van die sinode se stelling is juis waar. (Vergelyk: BYLAAG 1. Die sinode was van oordeel dat die behoud van Christus se ereplek in die Ou Testament neerkom “op ‟n devaluering van die Ou Testament wat hom ontneem van sy eie selfstandige gesag en boodskap. Dit het Hy in die Nuwe Testament korrek verklaar. Mark 12:35-37. Hierin word aangedui wat Christus se ereposisie in die Ou Testamentiese tyd was.
Nou: ’n nie-konfessionele vertaling?
Wat kan tans as ‟n belangrike uitgangspunt vir die beplande nuwe (2016) vertaling geneem word? Prof APB Breytenbach is ‟n Ou Testamentikus en emeritus-professor van die teologiese fakulteit van die Universiteit van Pretoria.) Hierdie is ‟n kernbelangrike teksvers in die Ou Testament. net soos van die Nuwe Testament. Hy weet presies wat Hyself in die Ou Testament gesê het. Albei moet saam dien om die suiwer openbaringswaarhede bloot te lê en deur te gee. Ons behoort tog vir Christus na te volg in hoe Hy Psalm 110:1 aangehaal het! Die feit is: Christus het as die Spreker van God die hele Ou en Nuwe Testamentiese openbaring gegee. is sonde.” Ons antwoord hierop soos volg: Die taalkunde mag nie ten koste van dogmatiese waarhede voorrang kry nie. Teksgedeeltes uit Psalm 110 word dertien keer in die Nuwe Testament aangehaal en elke keer dui dit sonder enige twyfel op Christus alleen. Luk 20:41-44. Die sinode het die 1983-Vertaling nagevolg wat so lees: “Die Here het vir my koning gesê: „Kom sit aan my regterhand. vergelyk ook Hand 2:34-36). Die sinode was dus verkeerd in sy oordeel dat die Ou Testament ‟n “eie selfstandige gesag en boodskap” het sonder dat Christus daarin teenwoordig is. lei die klem wat sogenaamd op die taalkunde geplaas word. Om die Bybel te vertaal in stryd met wat Christus gesê het. naamlik: Christus se teenwoordigheid in die Ou Testament (saam met God die Vader en die Heilige Gees) is die inhoud. Die sinode se stelling: “Die vertalers het getrou gebly aan die teks as taalkundige gegewenheid waaruit die Kerk self die dogmatiese gegewendhede moet abstraheer en formuleer. Die sinode het hierdie waarheid wegredeneer. 8. en Christus is Sy ereplek in die Ou Testament ontneem. waarheid. het in dieselfde verband. Die beswaarskrif het gehandel oor die gebruik van kleinletters in Jesaja 53 en die ander Messiaanse profesieë. In Die Hervormer (die amptelike mondstuk van die Nederduitsch Hervormde
. wat ons betref ŉ onaanvegbare. tot besliste verwarring as dit by die abstrahering van dogmatiese waarhede kom. in die 1983Vertaling.‟” Die Godheid van Christus is ook hier weggelaat.)
Vertalers moet slegs die taalkundige gegewens weergee. het die ewige lewe.4
. – wat in die Ou Testamentiese tyd as die Boodskapper (of Engel. Vergelyk egter Johannes 3:36: Hy wat in die Seun glo. maar let op wat prof Breytenbach hier sê.Kerk van Afrika) se uitgawe van 1 September 2004 sê prof Breytenbach.1 Die term “nie-konfessioneel” beteken: Nie vanuit (of volgens) die Belydenisskrifte (of konfessies) nie. My eie standpunt sluit by laasgenoemde aan. naamlik: – dat hy nie ‟n voorstander daarvan is om die Bybel te lees deur die bril van die Belydenisskrifte nie. Dit is daarna die Bybellesers se taak om die teologie uit die vertaling te vertolk.en geloofsvrae kan nie deur polemiese geskrifte van soveel eeue gelede beantwoord word nie. Die huidige lewens. Dan 9:25-26 – 1953-Vertaling).
9. Die term “nie-konfessioneel” beteken dat die volgende as uitgangspunte geneem word.” (Tot sover prof Breytenbach.) Nota: Vir ons is die Belydenisskrifte ‟n konfessie (belydenis). terwyl erken word dat die essensie van die Bybelse boodskap (naamlik dat ons uit genade alleen verlos word) skering en inslag is van die belydenisskrifte.2
9. of Woord) van God opgetree het om boodskappe van God aan mense oor te dra nie (vergelyk egter Eks 3:1-6. – dat die Ou Testament nie ‟n bepaalde verlossingsweg aandui nie. 14:19-20. die volgende: “Aan die een kant is daar diegene vir wie Bybels-Reformatories beteken dat die Reformatoriese belydenisskrifte die bril is waarmee die Bybel gelees moet word. Laasgenoemde is immers die neerslag van die geloofsworsteling van gelowiges in ‟n bepaalde tyd en onder bepaalde omstandighede. omdat (soos dit genoem word) die tydlose waarhede van God in die belydenisskrifte saamgevat is. en moontlik ‟n God verkondig wat nie ‟n Seun het nie. Aan die ander kant is daar die standpunt dat. maar die toorn van God bly op hom. (In die 1983-Vertaling is die Naam Seun van God. Mal 3:1-4). – wat as mens gebore sou word nie (vergelyk egter Jes 9:5. 12 en Spreuke 30:4. ons nie die Bybel moet lees deur die bril van die belydenisskrifte nie. asook BYLAAG 3. maar hy wat die Seun ongehoorsaam is.en geloofsvrae te beantwoord nie. Joh 1:14). Dit kom daarop neer dat die tradisioneel Protestantse kerke se teologie dus geïgnoreer word. – wat vir ons sondes sou sterf nie (vergelyk egter Jesaja 53). – wat as die Messias verwag is nie (vergelyk egter Ps 2:2. kan u BYLAAG 2 punt 4 lees.. op drie plekke in die Ou Testament wegvertaal. in ŉ onderhoud met die redakteur. naamlik: – dat die Ou Testament nie ‟n bepaalde boodskap het nie. sal die lewe nie sien nie.. maar oor die niekonfessionele benadering in die algemeen. (Vir die verdere beoordeling van prof Breytenbach se standpunt. Hoe moet ons die nie-konfessionele benadering beoordeel? 9. Die nie-konfessionele benadering kom op die volgende neer: Tydens die vertaalproses moet vertalers nie teologie in die Bybel indra nie. Die Bybellesers sal self hieruit afleidings moet maak. – wat op die wolke van die hemel sal kom vir die eindoordeel nie (vergelyk egter Dan 7:13 in die 1953-Vertaling). Die Bybelvertaling sal dan net ‟n vertaalde weergawe wees van die tale waarin die Bybel oorspronklik geskryf is. en – dat die Belydenisskrifte nie in staat is om ons huidige lewens. – dat die Ou Testament nie ‟n bepaalde Godsbegrip het nie.) Die opmerkings wat hierna volg. handel nie oor prof Breytenbach se standpunte nie. naamlik Psalm 2:7. want dan word dit ‟n konfessionele vertaling. in die vertaling in aanmerking te neem. Die voorneme kan dus wees om die Bybel te vertaal sonder om leringe wat in kerklike belydenisskrifte voorkom. maar in Jesaja 9:5 behou.3
9.) Die implikasie van ŉ nie-konfessionele benadering is dat dit nie ‟n bepaalde Goddelike Persoon hoef te wees.
– Hy besit die vermoë om ander regverdig te kan maak (Jes 53:11) en dit beteken: om mense wat oppad is om vir ewig verlore te gaan.6 9. kan talle mense verlore gaan. Wat kan ons nou verwag? Gaan die vertalers ‟n Bybel voortbring wat Christus as die enigste Verlosser aan die wêreld voorstel. deur prof GA Riplinger. 49:1-13.7
9. want: – Hy is volmaak die Regverdige (Jes 53:11. ŉ Niekonfessionele vertaling kan ŉ belydenis wees dat die verkeerde nagevolg is. (Vergelyk byvoorbeeld die boek: New Age Bible Versions. So iets sou ook ŉ oop deur skep vir die intergeloof en New Age om in te beweeg en te floreer. Dít is die konfessie van die Ou Testament! (Vergelyk hiervoor die boek: Die Wonder van Jesus in die Ou Testament. om ŉ Bybelvertaling daar te stel waarin Christus nie in die Ou Testament voorkom nie. te red en aan hulle die ewige lewe te skenk.9. 50:4-10 en 52:13 – 53:12) is dit duidelik dat hierdie gedeeltes oor ‟n Goddelike Persoon handel.10
In die geval van ŉ nie-konfessionele vertaling sal die gebruik van kleinletters in die Messiaanse profesieë in die Ou Testament na vore kom.9
9. Hand 7:52). die destydse Hoof: Vertaling en Teksversorging. Dit baan dus die weg vir die intergeloof.8
9.) Hou ook die volgende in gedagte: ŉ Vertaling is altyd ŉ weergawe van ŉ belydenis.) In die geval van ŉ nie-konfessionele vertaling sal die gevolgtrekkings waartoe duisende deur eeuelange Skrifstudie gekom het. Pastoor Manie van den Heever. van die Bybelgenootskap. Dit is dus ‟n interkonfessionele vertaling. is navraag oor die beplande 2016-Vertaling gedoen.)
. opsy geskuif word. Uit die vier Kneg van die HERE – profesieë in die boek Jesaja (Jes 42:1-7. Kyk na die volgende voorbeeld: Ons weet uit Jesaja 53 self dat hierdie hoofstuk na ‟n Goddelike Persoon verwys. bladsy 240-243. of plaasvervangers in Christus se plek invertaal is. wat Danie Haasbroek aan die Bybelgenootskap se hoofkantoor in Kaapstad gerig het. Kyk byvoorbeeld na wat die uitwerking hiervan kan wees: Volgens die 1953-Vertaling sal dit die Seun van’n mens (‟n Goddelike Persoon) wees wat op die wolke van die hemel sal kom vir die eindoordeel (Dan 7:13).
Nota: In ‟n skrywe. naamlik dat enige iemand die Verlosser kan wees. het onder andere die volgende teruggeskryf (brief gedateer 6 Desember 2006): “Die medewerkers aan die Afrikaanse vertaling verteenwoordig ‟n breë spektrum van kerkgenootskappe wat Afrikaans in prediking en pastoraat gebruik. Talle mense kan moontlik hulle hoop op ‟n ander messias stel wat vir hulle sondes sou (of sal) sterf en wat op die wolke sal kom. en waarin van Hom af weggeskram is. So byvoorbeeld sal die woorde Hy en Hom in byvoorbeeld Jesaja 53 met kleinletters geskryf word en sal Christus se Name uit die Ou Testament wegvertaal word deurdat dit met kleinletters geskryf word. gedateer 27 November 2006. of dalk nie? Dit is wonderlik om te weet wat die belydenis (konfessie) is wat wel direk in die Ou Testament aanwesig is. Ons kan ons nie indink dat meer as 100 Bybelvertalers die belydenis waarin ons Protestantse kerke glo opsy sal skuif. – Hy het nooit gesondig nie (Jes 53:9). Die Bybellesers moet dan van nuuts af ‟n godsdiens uit die Bybel probeer aflei – ‟n proses waarin hulle mislei word deurdat kleinletters gebruik word. Deur nie reg te glo nie. Volgens die 1983-Vertaling sal dit egter iemand soos ’n menslike wese wees. in verband met wat God ons in Sy Woord leer.” (Ons nota: Hierdeur beweer ons nie dat pastoor Manie Van den Heever ŉ voorstander van interkonfessionele vertaling is nie. Die noodwendige gevolg van so ŉ vertaling sal wees dat talle Bybellesers tot verkeerde gevolgtrekkings gaan kom.
vir die Ou Testamentiese mense behels het dat hulle Christus nog nie geken het nie en dat die profete nog nie van Hom kon praat en skryf nie (dit word weerspreek deur byvoorbeeld Eksodus 14:19 waar Christus as die Engel van God. dat Christus nie die Boodskap van die Ou Testament (en Nuwe Testament) is nie. Eseg 1:1. dat die Bybel vertaal moet word volgens die onkunde en ongeloof wat by die meerderheid van die Ou Testamentiese mense aanwesig was (vergelyk egter die boek: Die Wonder van Jesus in die Ou Testament.5 10. naamlik soos die Fariseërs en skrifgeleerdes dit geïnterpreteer het. en 204 punt 1). 17:2. Hos 12:11).12
10. Moontlike interpretasies wat aan die gebruik van kleinletters in die Messiaanse profesieë in die Ou Testament geheg kan word
Ons beskou dit as teologies verkeerd om kleinletters te gebruik.16 10. en dus ook die betekenis van Christus se kruisdood. punt 3).19
. korrelleer die profesie en vervulling nie meer soos dit moet nie. 53:4-6. dat die Ou Testament los van die Nuwe Testament gesien kan word. want met die gebruik van kleinletters in die Ou Testament maar hoofletters in die Nuwe Testament. of Boodskapper van God.1 10.2 10. dat Christus nie as ŉ Goddelike Persoon vir die Ou Testamentiese mense se sondes (en ook ons sondes) sou sterf nie (dit word weerspreek deur byvoorbeeld Jes 53:9. dat Christus nie God self aan die Ou Testamentiese mense geopenbaar het nie (dit word byvoorbeeld weerspreek deur Sy Naam Engel van sy aangesig. dat Christus nog nie die Verlosser en Messias in die Ou Testamentiese tyd was nie (dit word weerspreek deur Jes 43:11. dat daar nie Christusverskynings (of Christofanieë) in die Ou Testamentiese tyd plaasgevind het nie – en dat Christus dus nie verskyn het om boodskappe van God aan mense oor te dra nie (dit word weerspreek deur byvoorbeeld Gen 18:1-3.11 10. 17:2. dat die historiese konteks van destyds. aangedui word wat die volk 40 jaar lank deur die woestyn gelei het en waardeur hulle Hom goed leer ken het – vergelyk ook die boek: Die Wonder van Jesus in die Ou Testament. Hier volg ŉ aantal argumente wat u in gedagte kan hou: Deur die gebruik van kleinletters kan aangedui word: 10. dat die Bybel nie die nodige gesag het om homself te kan verklaar nie.6 dat die Goddelike Name van Christus in die Messiaanse profesieë in die Ou Testament. Rom 5:18 – vergelyk ook die boek: Die Wonder van Jesus in die Ou Testament.17 10.18 10. dat Christus nie self in visioene aan die profete verskyn het wanneer Hy profesieë aan hulle gegee het nie (dit word weerspreek deur Num 12:6-8. bladsy 205. van so min betekenis is dat hierdie Name net sowel daaruit weggelaat kan word.10
10. in Jes 63:9). dat die genade van God verwerp word en verlossing van sonde verkry word ook deur menslike verdienste (dit word weerspreek deur byvoorbeeld Jesaja 53 en Gal 2:16).3 10. bladsy 178-182. dat die getuienis van die Nuwe Testament buite rekening gelaat kan word. Rom 5:18).9 10. 10:43). dat die getuienis van die Heilige Gees nie ter sake is nie. deur tyd beperk word – en nie op die Ou Testamentiese mense van toepassing sou wees nie (dit word weerspreek deur Jes 43:11.10. dat die Evangelie nog nie bekend was in die Ou Testamentiese tyd nie (dit word weerspreek deur Heb 4:2. of anders gestel: dat die Ou Testament nie Christus verkondig nie. 22-23 en Eks 14:19). 10. 53:4-6. dat Christus nie ŉ Goddelike Persoon was in die Ou Testamentiese tyd nie. dat die Ou Testament volgens die Joodse uitlegmetodes van destyds verklaar moet word.7 10. dat God. dat Christus nie in die Ou Testamentiese tyd aktief was nie.4 10. Hand 4:12. Joh 14:6.15 10. bladsy 137-140). Joh 14:6. 12. 6). en dus ook nie aktief opgetree het om die openbaring van God aan mense te gee nie (dit word weerspreek deur Joh 1:1-5).
In die mate wat die Weg verduister of verheerlik word. Dít bly ŉ vasstaande werklikheid – selfs ten spyte van die aanslag van afwykende Bybelvertalings. Daarom was die Messiasverwagting geweldig sterk in die Ou Testamentiese tyd. as die Engel van die Here (Eks 3:2).
11.24 dat die geloof in God se openbaring vervang kan word met ongeloof wat in die vorm van afbrekende menslike redenasies na vore mag kom. 10. 10. Christus is die enigste Weg na God (Joh 14:6). 10.1 tot 10. Samevatting: Weer kan ons ons nie indink dat die Bybelvertalers van die nuwe (2016) Bybel… – sal nalaat om Christus as die enigste Verlosser aan hedendaagse Bybellesers bekend te stel nie. beteken dit dat die bestaan van die Drie-enige God in die Ou Testamentiese tyd bevraagteken word.
11. blyk). (Vergelyk egter die boek: Die Wonder van Jesus in die Ou Testament. 10.2
11. maar hoofletters waar dieselfde teksverse in die Nuwe Testament voorkom. word God die Vader en die Heilige Gees ook verduister. ŉ Gepaste term wat die verhouding tussen die Ou en Nuwe Testament uitdruk.3
11.21 dat die voorkoms van voorafskaduwings in die Ou Testament belangriker geag word as die teenwoordigheid en optrede van Christus self in die Ou Testament. naamlik: Ek is wat Ek is (Eks 3:14-15). en van die vervulling deur Homself. As Christus se Godheid in die Ou Testament in gedrang kom. Gal 1:7-9). bladsy 203-204. en 10.25.
. Die indruk word geskep dat die Nuwe Testament die Ou Testament verkeerd interpreteer. naamlik dat kleinletters in die Ou Testament gebruik word. beteken dat ‟n mens ‟n mosie van wantroue uitspreek ten opsigte van die getuienis van die Heilige Gees in die Ou Testamentiese tyd. word die Vader en die Heilige Gees ook verduister of verheerlik. 6).10.26 dat die gesag van die Skrif ondermyn mag word (soos dit uit al die punte hierbo. is die term: belofte-vervulling. punte 10. en – alle gelowe sal wil akkomodeer – dit wil sê: om daarvoor die Godheid van Christus te ondermyn deur kleinletters te gebruik. Wat in hierdie uitdrukking na vore kom.25 dat Christus nie in die Ou Testamentiese profesieë deur menige Bybellesers raakgesien word nie en dat die werklike betekenis van die Messiaanse profesieë uit hulle lewens verdwyn. saam met God die Vader en die Heilige Gees. het hierdie besondere Naam. Daarteenoor dra die gebruik van kleinletters die begrip oor dat die beloftes minder belangrik en sonder werklike inhoud was. en dat die geboorte van Christus op aarde ook nie ŉ besondere vervulling van spesifieke beloftes in die Ou Testament was nie. Die Heilige Gees het nog altyd van Christus en van die verlossing van sonde deur Hom alleen getuig.22 dat die Evangelie vanuit die Nuwe Testament slegs terugwerkend (retrospektief) in die Ou Testament teruggelees kan word (dit bots met byvoorbeeld Jesaja 53 en Heb 4:2.20 dat daar nie spesifieke vervullings vir spesifieke beloftes hoef te wees nie. is dat die beloftes in die Ou Testament wel ryk aan inhoud was en werklikhede in verband met Christus verkondig het.) Dink aan die volgende: Christus. Hierdie profesieë in die Ou Testament het dan nie meer die nodige gesag nie. of dat die volle fokus nie op Christus was nie. – ŉ ander Jesus as die Bybelse Jesus aan Bybellesers sal voorhou nie (vergelyk 2 Kor 11:4. Die leer oor die Goddelike Drie-eenheid kan in gedrang kom. Om ŉ Bybel te vertaal asof die Messiasverwagting nie sterk was nie. Dit bring die gedagte na vore dat die gesag van die Nuwe Testament ondermyn word.4
Gevolgtrekkings – ten opsigte van die gebruik van kleinletters
Deurdat Christus in die Ou Testament verduister word. – so “mondig” en selfgenoegsaam sal wees dat hulle Christus nie meer nodig het nie.23 dat taalkundige reëls oortree kan word. Dit bevestig dat Hy ewig is wie Hy is.
Die kern van gereformeerdheid kan saamgevat word in vier “sola‟s”.en vuurkolom voor hulle uit getrek en selfs met die hele volk gepraat (vergelyk Eks 14:19-24. en nie geloof nie maar selfverheffing. naamlik: nie die Skrif nie maar menslike denke. is egter misleidend indien kleinletters gebruik sou word. (Dit bots direk met die Skrif – vergelyk Jes 43:11. 39. nie Christus nie maar menslike grootheid. Die Bybelgenootskap se opdrag aan die vertalingskommissie was dat die beplande nuwe vertaling ŉ “bronteks-georiënteerde” vertaling moet wees. 5:23. Die suiwer leer is toe verkondig: die saligheid word deur die geloof in Christus alleen verkry. maar dat die mens self sy verlossing verdien. 8. Jes 9:5). ‟n Geloofsoortuiging word gekweek dat ons net sowel na ander naas Christus vir ons verlossing kan opsien. solus Christus (Christus alleen). naamlik: sola Scriptura (die Skrif alleen).7
11. vergelyk Ps 110:1 – 1953-Vertaling). Die gelowiges onder die oorspronklike lesers het stellig tot die oortuiging gekom dat in die Messiaanse profesieë na die Messias as God verwys word (Ps 45:7. Volgens Hom bevat die Ou Testament ŉ bepaalde boodskap in verband met ŉ bepaalde Messias. 30. Dit was die werklike historiese konteks waarin die Ou Testamentiese mense geleef het! ŉ Beledigende oordeel word oor die Israeliete se intellek uitgespreek as ons hulle daarvan sou beskuldig dat hulle nie met Christus bekend was nie. Deur die gebruik van kleinletters word die kontinuïteit van God se verbond met Sy gelowiges in die Ou en Nuwe Testament nie erken nie.) Die gebruik van kleinletters stel ŉ wanbegrip voor van hoe die Ou Testamentiese mense gered is en van die historiese konteks waarin die Ou Testamentiese mense geleef het. Die gebruik van kleinletters lei die hedendaagse lesers weg van die konklusie waartoe die gelowige oorspronklike lesers stellig gekom het.6
11. Die kleinlettertjie-teologie wil die teenoorgestelde sê.11. In die bronteks van die Ou Testament word nie hoof.15
Die gebruik van kleinletters is ŉ weerspreking van hoe Christus self die Ou Testament gesien het.12
11. 5:19. Die invloed van die Rooms Katolieke Kerk se teologie is wel merkbaar wanneer kleinletters gebruik word. al het Hy 40 jaar lank dag en nag in ŉ visioen in die wolk. wat ŉ Goddelike Persoon is (Joh 4:25-26. Die voorneme om ŉ bronteks-georiënteerde vertaling te hê.10
11. Deur egter kleinletters in die Messiaanse profesieë te gebruik. word die boodskap en bedoeling in die bronteks presies weerspreek.13
11. Joh 14:6. In die tyd waarin ons tans leef. die plus die klem ontvang en nie Christus nie. Soos dit met ‟n dwaling gaan waar ‟n plus by Christus gevoeg word. priesters en profete – in plaas van na Christus – vir verlossing moes opsien. so is dit inderdaad ook hier die geval. Rig 2:1-4). Die werklikheid is dat Christus nog altyd as die Boodskapper en Boodskap van God aktief funksioneer het. 20:18-20. Steeds bly die suiwer leer egter dat die saligheid deur geloof in Christus alleen verkry word. asook Luk 20:41-44. Die kleinletters “hy” en “hom” in
. Die gebruik van kleinletters in byvoorbeeld Jesaja 53. sola gratia (genade alleen) en sola fide (geloof alleen). Hierdie verbond staan nog altyd vas op Christus se Middelaarswerk en -verdienste. groei ‟n teologie in die Westerse wêreld wat wil leer dat die saligheid deur Christus plus mense verkry word (dit geld vir hulle wat wil leer dat byvoorbeeld Jesaja 53 op meer as net een Christus dui). 7:16).8
11. nie genade nie maar eie verdienste. Dit impliseer verder dat hulle uit die Ou Testament geleer het dat hulle na aardse konings. In hulle teologie en godsdienstige praktyke word klem gelê op die verlossing van sondes deur middel van die mens se eie verdienste. en dui deur die gebruik van kleinletters vir die hedendaagse lesers aan dat in hierdie gedeeltes nie na God (Christus) verwys word nie. Hoe het Hy dit gesien? Hy het dit beskou as die produk van Goddelike openbaring en nie van menslike spiritualiteit en vroomheid nie (Joh 3:34. Dink aan die volgende: In die tyd van die Hervorming was die stryd oor hoe ‟n mens die saligheid kan verkry. dui aan dat Christus se verdienste aan die kruis nie meer uit genade aan ons geskenk word nie.of kleinletters gebruik nie.11
11. Die gebruik van kleinletters skep die indruk dat die Ou Testamentiese mense nie vir Christus nodig gehad het nie. Die destydse dwaling was: deur geloof plus werke.
plaas die klem op die plus mense en nie op Christus nie. en ander vertalings. lei Bybellesers weg van Jesus Christus.22
byvoorbeeld Jesaja 53. Heb 1:8-9). Christus. Ons moet dít weet: Nêrens leer die Bybel dat die strome van seën langs die kruis van Christus verby vloei nie.16
11. asook Matt 11:27. Uit die 1953-Vertaling.1 Daar is net één ware Evangelie. want Hy is God. Here. sal hulle ook nie Bybellesers tot geloof in Christus lei nie.) Die gebruik van kleinletters kweek nie geloof nie. Koning. Dan 9:25-26 – 1953-Vertaling. Heb 1:3). Die opstanding is ŉ belangrike bewys dat Christus die Seun van God is (Rom 1:4). Kol 1:15.21
11. Dit deursuur ook ander aspekte. het deur Sy herhaalde verskynings op aarde ook Sy Vader bekend gemaak (vergelyk die term: Engel van sy aangesig – Jes 63:9 in die 1953-Vertaling.
Die regte vertrekpunte vir die vertaalproses
Die volgende belangrike redes dui daarop dat elke Messiaanse profesie so vertaal behoort te word dat dit duidelik sal aandui dat dit direk na Christus verwys: 12. Daar is net één verlossingsweg. Hierdeur word die pad vir die “intergeloof” oopgemaak: dit beteken dat enige iemand anders dan die Messias kan wees. kan ons tereg aflei dat die altaar (wat die heenwysing na Christus se kruisdood is) die bron was vanwaar die heilige waters onder die tempel se drumpel uit gevloei het. 45:7-8.19 11. Messias. Christus was júís. Dit is inderdaad so. Daar is net één regte manier van glo. maar wel ongeloof. Hand 4:25-27. (Hou Hebreërs 10:29-31 in gedagte. Deur die gebruik van kleinletters in die Messiaanse profesieë in die Ou Testament kan ŉ ander god as die ware Bybelse God verkondig word. Dit is duidelik dat dit die New Age-beweging is wat Christus as Messias en Verlosser uit die Bybel wil verdring. Priester en Profeet) in staat om die dood te oorwin. Dit vloei vanuit Christus se kruisdood. Seun van God. Volgens Hebreërs 4:2 was die Evangelie aan die Ou Testamentiese mense verkondig net soos aan ons. Hierdeur word die Heilige Gees bedroef.11. kom daar dikwels verdere misverstande voor. Koning en Messias verwyder is? – Dit blyk dat daar geen regverdiging voor bestaan om kleinletters in die Messiaanse profesieë in die Ou Testament te gebruik nie. Die hele Bybel bevat net één verlossingsboodskap. As die dryfveer by vertalers om ŉ vertaling daar te stel. Die altaar word bepaald in hierdie teksvers vermeld – en dit beklemtoon sy funksie in hierdie profesie. byvoorbeeld dat Christus se letterlike en fisiese opstanding in die Nuwe Testament betwyfel word. Joh 1:18. nie meer die geloof in Christus is nie. Die ware God het Homself nog altyd slegs deur Sy Seun geopenbaar. As dit op Christus gedui het. As gevolg van die ontkenning van Christus se Name in die Messiaanse profesieë in die Ou Testament.20
11. ‟n Voorbeeld hiervan is die vertaling van Esegiël 47:1. sou dit hoofletters wees. volgens die betekenis van Sy Name in die Ou Testament (naamlik: God. en Hy kon ook in die Ou Testament slegs deur Sy Seun geken word.2
. Daarom word Hy die Gesalfde genoem (Ps 2:2. want Christus is die Boodskapper en Woord van God wat self beide die Ou en Nuwe Testament geopenbaar het.17
11. Here. Die boodskap wat die gebruik van kleinletters oordra. as die Engel of Boodskapper. Christus is reeds van alle ewigheid af deur God die Vader met die Heilige Gees gesalf. Die ontkenning van Christus in die Messiaanse profesieë in die Ou Testament strek verder as net die verwydering van Sy Name. 14:9. Die slotsom is die volgende: – Hoe kan die kerke swyg as die “kleinletter-teologie” die oorhand sou probeer kry? – Besef u in watter netelige posisie leraars geplaas word wanneer hulle uit ‟n Bybel moet preek waaruit Christus in ‟n groot mate as Verlosser.
12. Volgens die 1983-Vertaling egter het die heilige waters langs die altaar verby gevloei.18
12. oppad na die ewige verlorenheid.
te wees. Dít was nog altyd die saligmakende geloof. Christus is die Boodskapper van God. In die New King James Version lees vers 10 soos volg: …Nor will You allow Your Holy One to see corruption. 22:14. en Hy is ook die Boodskap van die Ou (en Nuwe) Testament. ook reeds vir die Ou Testamentiese mense. Geen mens het voor Christus bestaan nie. Ons kan slegs praat van: die tyd voor Christus se menswording. Ons kan dit ook so stel: Die Ou Testamentiese mense moes glo in die offer wat die Messias later sou bring. want tyd is deel van die skepping.15
Deur hierdie salwing is Hy aangewys en toegerus om Koning. As Hoëpriester het Hy reeds van altyd af gebid vir die skepping wat tot stand sou kom. Ons kan dit verseker weet. Deur dieselfde geloof word ons ook gered. Beide Psalm 22 en Jesaja 53 sluit af met ‟n beskrywing wat op Christus se opstanding dui (vergelyk Ps 22:26-32. want as Hoëpriester was dit nog altyd Sy taak om te bid. Reeds in die Ou Testamentiese tyd het Christus die hele geestelike en fisiese skepping in stand gehou en versorg (Kol 1:17. dat Hy op Dawid se troon sou sit en vir ewig sou regeer (Jes 9:5-6) en dat Hy mense se sondes op Hom sou neem (Jesaja 53). Jes 53:10-12). Hy het as Koning daaroor regeer. Hy het toe reeds vir elkeen van ons gebid.8 12. Ook Psalm 22 gee ‟n duidelike beskrywing van Christus se kruisdood. So is byvoorbeeld die psalms bonatuurlik gegee.5
12.). soos dit deur Sy Name in die Ou Testament na vore kom.14
12..” ens – Jes 53:4-6). Die hoofdoel waarvoor Christus reeds in die Ou Testamentiese tyd op aarde verskyn het. Hieruit blyk die volgende: Dit is verkeerd om te sê dat die Ou Testament ŉ voor-Christus perspektief het. 17:4) en om die Koninkryk van God bekend te stel (vergelyk Joh 5:24). Die Name van Christus waarin die Ou Testamentiese mense reeds moes glo om gered te kon word. en ook ons Verlosser. Mense in talle lande op aarde het daagliks gepraat van die Boodskapper (of Engel) van die God van Israel. 7:52. 24). Christus is die Koning van die eeue (1 Tim 1:17). Eseg 1:1. Reeds in die Ou Testamentiese tyd het al die engele voor God die Vader en Christus in aanbidding neergebuig en gejuig. Hy het ook in visioene aan die profete verskyn (Num 12:6-8).. Heb 11:24-26). Hy het van altyd af bestaan en Hy was nog altyd aktief. Die vraag is: “Hoe is die Ou Testamentiese mense gered?” Die antwoord is: Hulle is gered deur geloof in wie Christus is. Hieruit weet ons dat Hy ook dikwels aan koning Dawid verskyn het en boodskappe van God aan hom oorgedra het.7
12. Nota: Messias (uit Hebreeus vertaal) = Christus (uit Grieks vertaal) = Gesalfde. Hulle het al die opdragte van Christus gehoorsaam uitgevoer (Ps 103:20. Hy was die enigste Boodskap van verlossing. 1 Pet 3:18 – 1953-Vertaling).6 12. en van die boodskappe wat Hy gebring het.9
12. In Psalm 16:8-11 word van Christus se opstanding geprofeteer. Heb 1:3). So byvoorbeeld het Hy as Koning saam met die Vader en die Heilige Gees die skepping beplan. dat Hy in Betlehem gebore sou word (Miga 5:1). moet tog in die vertaling duidelik aangedui word! Jesaja 53 handel oor die Regverdige (vers 11) wat ons sondes op Hom sou neem en soos ‟n lam na die slagplek (die kruis) gelei sou word (vergelyk Hand 3:14.3
12. Die Ou Testamentiese mense was reeds baie goed met Christus bekend (vergelyk Gen 3:8. Die Heilige Gees het reeds die Ou Testamentiese gelowiges hiervan oortuig. Heb 1:14). Eks 14:19. Jesus Christus was die geestelike bron waaruit die Ou Testamentiese mense gevoed is (Joh 1:4-5. God is nie aan tyd onderwerp nie.13 12. Hos 12:11.12. en dat die betekenis van hierdie offer reeds van toepassing was in die Ou Testamentiese tyd (vergelyk die woorde: “ons sondes het Hy gedra. Hierdie drie woorde het dus dieselfde betekenis.12
12. Ja. Niemand kan buite Christus om gered word nie. 1 Kor 10:1-4. Christus het van alle ewigheid af voluit in al Sy ampte funksioneer. In die ou Nederlandse
12. Hulle is gered deur die geloof dat die Messias (die Christus) God is. was om Sy Vader te verheerlik (vergelyk Joh 14:6-13. In die Ou Testamentiese tyd het Christus dikwels in visioene en manifestasies aan mense verskyn – en hierdeur het hulle Hom goed leer ken. Die Ou Testamentiese mense het wel geweet dat die Messias sou kom.4
12. Priester en Profeet.
– Die betekenis van Christus se kruisdood was reeds van toepassing in die Ou Testamentiese tyd. Joh 14:6. 11). Ons moet dus vir Christus en die skrywers van die Nuwe Testament presies navolg. ja die hele Bybel. Waar hierdie toneel in byvoorbeeld Jesaja 53 beskryf word. sou niemand gered kon word nie en sou die duiwel nie oorwin gewees het nie. 3).21
Bybel lees hierdie teksvers soos volg: Gij zult niet toelaten dat uw Heilige de verderving zie.) Dit is net ‟n Goddelike Persoon wat die oorwinning oor die duiwel en sy magte. Ons kan sê dat Christus toe in die hel was. (Ons moet ook in gedagte hou dat die apostels. en sonde. 9 – 1953-Vertaling en The Scriptures. geregverdig (Gen 15:6.18
12. vir hulle sondes sou sterf (Jesaja 53). die Amplified Bible. 8).16
12. Rom 4:3. Uit hierdie waarhede weet ons dat byvoorbeeld in die sin: Ek sal vyandskap stel tussen jou saad en haar Saad (Gen 3:15) die woord “Saad” met ‟n hoofletter geskryf moet word (soos byvoorbeeld in die New King James Version. en die heerskappy is op sy skouer.17
12. Joh 1:1-3). Christus. die Woord. Mal 3:1-4). – Hulle het geweet dat Hy. – God die Vader en die Seun het in mense se harte gewerk deur die Heilige Gees (Ps 51:13). Daarom mag ons nie die Ou (en Nuwe) Testamentiese openbaring geringskat nie. – Hulle is deur geloof. wat Christus gesê het.20 12. maar was deur die hele verloop van die Ou Testament die enigste regte siening. 17:2). As dit nie ŉ Goddelike Persoon was wat vir ons sondes sou sterf en daarmee saam die duiwel sou oorwin nie. was nie eers later ‟n bepaalde siening nie. deur Christus self onderrig is tydens
12. het beide die Ou en Nuwe Testament gegee. Die betekenis van hierdie oorwinning van Christus was reeds ten volle geldig in die tuin van Eden. Terwyl Hy daar gehang het. Raadsman. – Hulle is.12. uit genade alleen gered (Jes 53:9-12. – Al die mense was sondaars (Jes 53:5-6. ’n Seun is aan ons gegee. 55:1. Christus. Met ander woorde. ook weens bloedverlies en dors. Die betekenis van Sy kruisdood word nie deur tyd beperk nie. Dink aan die volgende: Toe Christus aan die kruis gehang het. Met dieselfde krag het Christus ook die Skrifopenbaring gegee. (Vergelyk Hand 13:35. Dus het beide Testamente dieselfde boodskap en is daar ook ooreenstemming tussen die boodskap van die twee Testamente. 6). Christus het aan die kruis hierdie oorwinning behaal. sou kon behaal. as die Kneg van die HERE. – Hulle het geweet dat dit ‟n Goddelike Persoon is wat as mens gebore sou word. Vredevors… – Hulle het geweet dat Hy as die Messias op aarde gebore sou word (Ps 2:2. Ewige Vader. Dit is duidelik wat die werklike historiese konteks was waarin die Ou Testamentiese mense geleef het. Ons kan dit soos volg saamvat: – Hulle het die ware God leer ken deurdat Christus dikwels op aarde verskyn het. Mense het Hom bespot. Dít is die werklike historiese konteks waarin die Ou Testamentiese mense geleef het! Die profesieë. Die Nuwe Testament bevestig die waarheid van Christus se rol in die Ou Testament. want God word nie deur tyd beperk nie. Dus: dieselfde Evangelie kom voor in beide die Ou en Nuwe Testament (Heb 4:2. wat die skrywers van baie van die Nuwe Testamentiese Boeke was. en nie eie verdienste nie. was Hy liggaamlik uitgeput. en The Scriptures gedoen is). was presies wat God nog altyd gesê het. is met geweldige krag gegee. het so sterk gespreek dat Hy in een oomblik die skepping in aansyn geroep het (Psalm 33:6. Die siening wat Christus (en die skrywers van die Nuwe Testament) van die Ou Testament gehad het. en Hy word genoem: Wonderbaar. Dit is die enigste manier om die Ou Testament korrek te verklaar. Hy en Hom) gebruik word. Jes 9:5. het God die Vader die sondes van beide die Ou en Nuwe Testamentiese gelowiges op Hom geplaas. Die Vader het Hom toe verlaat (Mark 15:34) en die duiwel en al die magte van die hel het teen Hom aangestorm. net soos die Nuwe Testamentiese mense. die Spreker van God. Sterke God. – Hulle het ‟n Goddelike Persoon nodig gehad om vir hulle sondes te sterf (Jes 53:9. – Ook in die Ou Testamentiese tyd was Christus die enigste Verlosser (Jes 43:11. Die belangrike punt is nou: Dit is net ŉ Goddelike Persoon wat onder sulke omstandighede sou kon oorwin en die satan se kop vermorsel (Gen 3:15). moet dus noodwendig hoofletters (vir die woorde: die Regverdige. Dit is belangrik om daarop te let dat die Ou Testament self oor Christus en Sy rol daarin getuig. Jesaja 9:5 sê: Want ’n Kind is vir ons gebore. Gal 3:6-8).
dat alles wat oor My geskrywe is in die wet van Moses en die profete en die psalms (dus die hele Ou Testament) vervul moet word” (Luk 24:44). Ook die Bybelvertaling moet ‟n weergawe daarvan wees dat ons God liefhet en eer. Met hierdie kennis word die Koninkryk van God oopgesluit. 44) en al die Ou Testamentiese profete het van Christus geskryf (vergelyk Hand 3:18. Hy is die sleutel tot die verstaan van die hele Bybel. Hand 8:32-35).26
12. anders sal ons nooit in die koninkryk van die hemele ingaan nie (Matt 18:3). Ons moet dit gehoorsaam navolg – en onthou dat Christus ook gesê het dat ons kinderlik moet glo.33
12. soos in Sy Woord geopenbaar.) Hierdie uitdrukking beteken: Christus is die sleutel wat die Ou (en Nuwe) Testament oopsluit. bladsy 73-177).28 12. Die Skrif bly dus altyd nuut. maar oor die inhoud van die openbaring self. Joh 8:56). 10:43. Die woord in Griekse taal is: Theopneustos. Al die Ou Testamentiese Bybelboeke vertel van Christus (vergelyk Luk 24:25. Van altyd af het mense die ware kennis van God slegs deur Jesus Christus verkry.12. en vergelyk ook die boek: Die Wonder van Jesus in die Ou Testament.29
12. Die enigste suiwer en ware Skrifuitleg is dit waarvan Jesus Christus die INHOUD is. Dit is dus logies dat daar baie direk-Messiaanse profesieë in die Ou Testament moet wees. vergelyk Heb 4:2).27 12.23 12. Van die Messiaanse profesieë geld hierdie wonderlike waarheid dat dit onvoorwaardelik gegee was. Hieruit blyk die karakter van louter genade.31
12. Dit is die enigste ware teologie. Die Heilige Gees en die Skrif getuig van Christus (Luk 24:27.35
Sy aardse omwandeling. Die profete is deur die Heilige Gees gedrywe of meegevoer (2 Pet 1:21). Drie jaar lank het Hy hulle onderrig in verband met die verstaan en interpretasie van die Ou Testament. Hy het ook aan Paulus verskyn – 1 Kor 9:1.25 12. 44).34
12. (Die term profetiese verlede tyd beteken dat iets so seker is asof dit alreeds gebeur het. Die Messiaanse profesieë was finaal en onherroeplik. Wat moet ons doen? Jesus het gesê: Jy moet die Here jou God liefhê met jou hele hart en met jou hele siel en met jou hele verstand (Matt 22:37).. Al die profete getuig dat elkeen wat in Hom glo (ook in die Ou Testamentiese tyd) vergifnis van sondes deur Sy Naam ontvang (Hand 10:43.30
12. naamlik: Dit is juis die Skrif (die Ou Testament) wat oor My getuig (Joh 5:39 – 1983-Vertaling). Ons riglyn moet inderdaad hierdie woorde van Christus wees. Dit is wat by die Bybellesers van vandag tuisgebring moet word. Die Skrif is deur God geïnspireer (2 Tim 3:16) en dit beteken letterlik: Godgeasemd. Daar was geen eis waaraan enige mens moes voldoen om dit in vervulling te laat gaan nie. God bly getrou aan Sy woord (beloftes). Die slotsom is die volgende:
. naamlik wat God gesê het. Slegs as die vertalers bereid is om kinderlik na te volg wat Christus gesê het. vergelyk Matt 8:17. Volgens Lukas 11:52 het Jesus na die sleutel van die kennis verwys. Hieruit blyk ook die beginsel dat vertaal moet word vanuit die oogpunt van dít wat God verkondig het en nie uit die oogpunt van hoe mense dit sou interpreteer nie. Net so mag ons nie vandag die wederkoms van minder belang beskou net omdat die mensdom dit nog nie beleef het nie. Die Messiaanse verwagting was verblydend (Sag 9:9. Die Bybel handel nie oor die mate van die mens se begrip van die openbaring nie.) Die korrekte beginsel is dus: Die Skrif moet self die Skrif verklaar.) Dit is so pragtig van die Ou Testament dat die heilsmomente reeds waar en seker daarin aangekondig word – en nou is die punt dat dit in Bybelvertalings vandag duidelik aangetoon moet word! Die geldigheid van die profesieë hang nie af van die mens se oordeel daaroor of van sy belewing daarvan nie. (Jesus het gesê dat die Fariseërs die sleutel van die kennis weggegooi – en 1983-Vertaling: weggeneem – het. 15:8..22
12. Die Messiaanse profesieë was verkondiging van God se raadsplan wat van ewigheid af vas gestaan het.32
12. Christus het aan die Emmausgangers gesê: “. In die Nuwe Testament het Christus self gesê dat Jesaja 53 na Hom alleen verwys (Luk 22:37 en Jes 53:12. sal die vertaling korrek kan wees. Die profete het vanaf God gespreek (2 Pet 1:21 – volgens die oorspronklike teks). Daarom is byvoorbeeld Jesaja 9:5 en Jesaja 53 in die profetiese verlede tyd geskryf.
Die woord Christofanie is ŉ samestelling van twee Griekse woorde. Hier volg ŉ voorbeeld: Christus het. Dit kan hier nuttig wees om die siening wat ons by James Borland vind. Hy het byvoorbeeld in helder daglig verskyn.
13. Christus kon verskyn wanneer en soos Hy wou.2. want Hy is God. 23). Die verskil hiertussen kan soos volg beskryf word: ŉ Manifestasie was ŉ verskyning van Christus wat met die fisiese oë deur mense waargeneem kon word. vergelyk Num 12:6).)
13. 10. Hy het aan die profete verskyn wanneer Hy profesieë aan hulle gegee het (Num 12:6-8. in terme hiervan. Christus het nooit in die vorm van ŉ man aan ŉ groep mense verskyn nie. of snags. Die woord Christofanie word wêreldwyd gebruik. Christus het ook wanneer Hy profesieë gegee het. Ons antwoord hierop: God het Homself nog altyd slegs deur Sy Seun bekend gemaak. wil sien dat Christus uit Sy eie Woord verdring of wegredeneer word nie. kortliks onder oë te neem. Christus het op verskillende maniere aan mense verskyn. (Ons verskil slegs met sy eerste stelling wat hier volg. Hy het in ŉ droom aan Salomo verskyn (1 Kon 3:5. of soms het Hy gelyk soos ŉ man. kan u die Samevatting lees op bladsy 250 in die boek: Die Wonder van Jesus in die Ou Testament. Ons kan aanvaar dat die woord manifestasie ŉ besonder kragtige en duidelike openbaarmaking van God aandui. Dit blyk dus dat Christofanie ŉ wyer begrip is as wat Borland voorstaan. Die woord Christofanie beteken dus: Christusverskyning. Wat ons betref. Eseg 1:1. 13. Niemand wat ŉ kind van die Here is.1
Wat is ŉ Christofanie?
Christofanie is ŉ begrip wat telkens in hierdie voorlegging na vore kom (vergelyk punte 7. selfs duisende. In wese handel die Ou Testament oor Christofanieë. 40 jaar lank in ŉ visioen in die wolk.3
13. Die Christusverskynings was tegelyk Godsverskynings (of Teofanieë). maar ŉ visioen kon slegs met die geestesoë gesien word. Mal 3:1) op die Sinaiberg neergedaal het om die wet te gee.16). as die Engel van God. Hos 12:11). naamlik: as God in heerlikheid. In die Engelse taal is die woord Christophany.en vuurkolom voor die volk uit getrek in die woestyn (Eks 14:19. Die res is insiggewend. Al die ander verskynings was Teofanieë.w. Verder was ŉ manifestasie ŉ tasbare werklikheid (vergelyk Gen 32:24-30) terwyl ŉ visioen nie fisies tasbaar was nie.12 en 14.3. elke visioen waarin Christus verskyn het ook as ŉ manifestasie beskryf kon word.
Nota: Vir verdere argumente waarom Christus die ereplek in die Ou Testament het.1 Borland beweer in sy boek: Christ in the Old Testament (bladsy 16-17): Die Christofanieë behels slegs die verskynings van Christus in die vorm van ŉ man. Dit was dus wel Christus wat hier verskyn het.2
13. Die verskil in betekenis tussen die terme manifestasie en visioen kan ook anders beskryf word. bladsy 25-26): Dit is kenmerkend dat die Christofanieë slegs aan enkelinge plaasgevind het. Die onderwerp van Teofanieë en Christofanieë in die Ou Testament is al deur honderde. Verder kan u hoofstuk 7 lees in die boek: Is Jesus in Psalms?
13. kan al hierdie verskynings as Christofanieë beskryf word. jare in die teologie nagevors. soms in die vorm van ŉ man verskyn (byvoorbeeld Amos 9:1).3. Dink byvoorbeeld aan hoe kragtig Christus (as die Engel van die verbond. Tog sou.
. al was dit nie in die vorm van ŉ man nie. 23:20. naamlik Christos (wat Christus beteken) en ŉ vorm van die werkwoord phainō (wat beteken: om te verskyn). In die Ou Testamentiese tyd het Christus in manifestasies en visioene verskyn.– –
Die suiwer interpretasie van die Bybel wat deur eeue heen reeds getoets is.2 Borland beweer (a. behoort duidelik aan die Bybellesers deurgegee te word.
9-13 en 1 Samuel 3:10. 13:22.13.w. bladsy 81.w. 35:1.5
13. 7. 23. 24. 6:16 en 1 Johannes 4:12.. 26:2. 12:1-3. Sy worsteling met Jakob (Gen 32:24-32). In verband met Christus se verskynings in die vorm van ŉ man moet die volgende ook in gedagte gehou word: Die visioene en/of manifestasies van Christus het telkens verskyn of gekom.” Skrifgedeeltes wat aandui dat mense werklik vir God gesien het. en – dat Christus Sy werk in die Ou en Nuwe Testament verbind het deur in beide in menslike vorm te verskyn. Dat hierdie Man ŉ Goddelike Persoon is.w. 22. a. (Vergelyk: a. Borland beweer (a. Borland beweer (a. 3:21.8
Ons nota: Hou in gedagte dat ons nie weet in watter vorm die Engel.3. is byvoorbeeld: Genesis 16:13. Skrifgedeeltes wat die onsienlikheid van God beskryf. Rig 6:11. bladsy 86): “What they beheld was naturally some physical manifestation of the invisible God and not the very essence of His being.” Skrifgedeeltes wat vermeld dat God verskyn het.4
13. Borland beweer (a.w.w.3. 13:3.3. ek het God gesien van aangesig tot aangesig . Vergelyk ook Borland.w. Ons kan egter aanvaar dat Hy hier in ŉ wolkkolom omhul was. dus Christus.7
13. bladsy 86): God kan Homself in ŉ fisiese vorm vir ŉ bepaalde doel aan mense vertoon. By die Jabbokspruit het Jakob een nag met ŉ Man geveg (Gen 32:24). 22).3..) Borland beweer (a. 20). Num 12:6. en waar ŉ bepaalde verskyningsvorm nie genoem word nie maar wel geïmpliseer word. waarvolgens Jakob gesê het: “. Josua 5:13 en Rigters 13:6.. 1 Timoteus 1:17. Sy konfrontasie met Bileam (Num 22:22-35). asook in. 16. kom slegs enkele kere voor.
13. 13. blyk uit vers 30. Eksodus 24:10-11 en Rigters 6:22. Johannes 1:18. Sy opdrag aan Josua (Jos 5:13-6:5) en Sy verskynings aan Gideon (Rig 6:11-23) en aan Manoag en sy vrou (Rig 13:3-23). 17:1-22. Eseg 1:1). 35:9. Ons antwoord hierop: Ons stem hiermee saam.3
13. wat die besit van menslike natuur uitdruk. Borland beweer (a.4
13.3. by Bogim verskyn en die hele volk toegespreek het nie (Rig 2:1-5). Die woord ’ish kom ook voor op ander plekke waar Christus in manifestasies in die vorm van ŉ man verskyn het. bladsy 68-71): Christus se manifestasies het in die vorm van ŉ man geskied.. ŉ Voorbeeld hiervan is die volgende: Abraham se drie besoekers word as manne beskryf (Gen 18:2. aangesien Hy ook in ŉ wolkkolom omhul was tydens ander geleenthede waar Hy aan die hele volk verskyn het (Eks 14:19. bladsy 72-73): “The human-form theophany seems to have been God‟s characteristic manner of revealing Himself in the early days of man‟s sojourn on the earth. Dit dui aan hoe God in werklikheid bestaan: Hy is Gees (Joh 4:24).5
. bladsy 67): Skrifgedeeltes wat ŉ positiewe aanduiding van ŉ menslike vorm bevat. die Amplified Bible en The Scriptures. 16:7-13. Christus se verskynings in die Ou Testament was in visioene en manifestasies. 32:30. en het daarna weer verdwyn of opgevaar (Gen 17:1. Die Hebreeuse woord ’ādām.w. Om so ŉ manifestasie van God te sien. Borland beweer (a. 19:16-18). is byvoorbeeld: Eksodus 33:20. Moontlik is slegs die volgende voorbeelde hiervan. maar in die Nuwe Testament het Hy werklik ons vlees aangeneem.3. onder andere. 24.6
13. is byvoorbeeld: Genesis 2:15-16. Visioene word ook gesigte genoem (Gen 15:1.” Die woord Man word hier met ŉ hoofletter geskryf in die 1953-Vertaling. 3:8. naamlik: God se verskyning aan Abraham by Mamre (Gen 18:1-33). bladsy 72-84. bladsy 25): Die langtermyn doel van die Christofanieë was onder andere: – dat Christus Sy toekomstige menswording antesipeer het en die komende werklikheid daarvan geprofeteer het. naamlik in Genesis 32:24. bring nie die dood mee nie en is ook nie teenstrydig met God se onsienlikheid nie. wat die begrip van manlikheid oordra.w. 22. 21. die New King James Version. In die Hebreeuse teks word die woord ’ish hier gebruik. which no mortal could ever behold. In laasgenoemde drie vertalings word die woord Man ook met ŉ hoofletter geskryf in byvoorbeeld Josua 5:13 en Rigters 13:6. word nie hier gebruik nie.
Deur die hele Ou Testament tree Hy ook self aktief op. Vandaar het Christus in manifestasies en visioene aan mense verskyn. In Genesis 22 word vertel hoe Abraham vir Isak gaan offer het. Danie: Die Wonder van Jesus in die Ou Testament. Band 1.13.7
13. Wat ŉ heerlike hoogtepunt sien ons hier (in Numeri 11) waar Christus in majesteit neerdaal en ongeveer drie miljoen mense (vergelyk Num 1:1-3. Ons weet dat dit Christus was wat hier in ŉ visioen in ŉ wolk neergedaal het.. het daar ŉ Christofanie plaasgevind (Num 11:17. (bladsy 299-301) – Borland. Daar is soveel leersaam te vind in die ware rol van Christus in die Ou Testament. kan ons Hebreërs 1:1 beter verstaan. Mal 3:1) die wet/verbond gegee het (Eks 19:18-20).)
13. Die Engel van die Here het Homself aan God gelyk gestel en
Die Boodskapper van God in die Ou Testament
Dit is nie net in die Messiaanse profesieë wat Christus in die Ou Testament voorkom nie.1 Die Engel van die Here is ŉ Goddelike Persoon. (184 bladsye) – Haasbroek.) Ons beskou dit as belangrik om hier ook die volgende te noem: Selfs toe die Heilige Gees op die 70 oudstes gelê is.6
In die Ou Testamentiese tyd het Christus deurgaans aan die regterhand van die Vader gesit (geheers) in die allerhoogste hemele (Psalm 110:1). Dit is wel Christus wat in die verhaal van Numeri 11 die Heilige Gees gegee het. het Hy in hierdie laaste dae tot ons gespreek deur die Seun. (Subtitel:) Old Testament appearances of Christ in human form. As ons positief ons aandag hieraan wy en dit in Bybelvertalings deurgee. sal die negatiewe (die kleinlettertjie-teologie) vanself verdwyn.8
13.) Wanneer ons die Christofanieë in gedagte hou. Hierdie teksvers lees soos volg: Nadat God baiekeer en op baie maniere in die ou tyd gespreek het tot die vaders deur die profete.) Die heerlike onderwerp van die Christofanieë behoort tog in ons teologie voorop te staan! (Punt 14 wat hierna volg. In die Nuwe Testament egter het Christus self direk met enkelinge en skares gepraat. Kyk byvoorbeeld na hoe Christus Sy taak as die Boodskapper (Engel) van God vervul het: 14. 45-47) voor Hom in aanbidding neerbuig! (Vergelyk Eks 33:9-11. Wanneer Hy so verskyn het. a. (bladsy 15-21. want dit kom ooreen met die toneel toe Christus (as die Engel van die verbond. dr H: Gereformeerde Dogmatiek. Hand 2:33).9
Nota: In verband met die onderwerp van die Christofanieë kan u byvoorbeeld die volgende boeke naslaan: – Bavinck.w. Dit blyk uit die volgende: Hy word dikwels in dieselfde Skrifgedeelte as Here en God aangedui (Gen 22:11-16. (Vergelyk verder hieroor: Borland.. Dit beteken dat Christus in die ou tyd in visioene aan die profete verskyn het en boodskappe van God aan hulle oorgedra het. bladsy 85. 183-187)
14. Die Engel van die Here het toe uit die hemel na Abraham geroep. Hy het vereis dat Hyself aanbid en vereer word. Christus se aktiewe rol in die Ou Testament sien ons veral uit die talle Christofanieë wat in die Ou Testament vermeld of geïmpliseer word. handel verder oor die Christofanieë. het Hy dus steeds buite die manifestasie of visioen bestaan. Eks 3:1-6). Dit word bevestig deur die feit dat Hy ook in die Nuwe Testament die Heilige Gees uitgestort het (Matt 3:11. Die profete het dan die profesieë teenoor die volk uitgespreek. Ook uit Sy alledaagse optrede kon hulle baie van God leer. Deur die Heilige Gees het Hy openbaringe aan hulle gegee. Hierdie gebeure en boodskappe is opgeskrywe – in die Ou Testament! (Ons kan aanvaar dat daar in die Ou Testamentiese tyd meer Christofanieë plaasgevind het as wat in die Ou Testament opgeteken is – vergelyk Joh 21:25. James A: Christ in the Old Testament. 25).
Selfs as die Vader boodskappe aan engele gegee het. die Lewe en die Ewige Lewe. Ten einde dit te doen. 5:19. is die apostel Johannes. Dit is kenmerkend dat die eerste Sendbrief van Johannes (net soos die Johannes-Evangelie) begin met ŉ beskrywing van Christus se rol in die Ou Testament. in ‟n vuurvlam in ‟n doringbos by Sinaiberg. Christus is die Engel van die Here wat dit vir Moses beveel het (Eks 3:2. Die Hebreeuse term Malak Jahweh word in Afrikaans met Engel van die Here (1953-Vertaling: Engel van die HERE) vertaal. Hy sê: In die begin was die Woord (Spreker.) Hoe Christus hierdie taak vervul het. is Sy taak as die Boodskapper van God. Boodskapper. Dit was dus Christus self wat vanuit die brandende doringbos aan Moses verskyn het (vergelyk Sy Naam “Ek is” in beide Testamente – Eks 3:2. omdat die grond waarop hulle gestaan het heilig was. 7:16. Tog het die meerderheid van die Israeliete en Jode Hom verwerp – dink byvoorbeeld aan die gebeurtenis rondom die goue kalf (Eks 32:1-6) en vergelyk Handelinge 7:51-54. Die Israeliete was dus uiters goed met die Messias (die Christus) bekend.5
14.) Christus het baie take. Gedurende die Ou Testamentiese tyd het Hy aktief opgetree om God die Vader se woorde (of boodskappe) aan mense oor te dra. Die vertalers van die 1933/53-Vertaling het dit dus presies reg gehad: Dit was wel ‟n Goddelike Persoon. Verder noem hy dat die lewe in Christus die lig van die Ou (en Nuwe) Testamentiese mense was.3
14. Sodoende het Hy ook God aan mense bekend gemaak. Deur die eeue heen is in die suiwer Christendom aanvaar dat die verskynings van die Engel van die Here in die Ou Testament wel verskynings van Christus was. 1 Joh 1:1-2).9
gesê dat Abraham Hom vrees (dit was ŉ ingesteldheid van aanbidding) en bereid was om sy seun Isak as offer aan Hom te bring (dit was ŉ daad van aanbidding). 8:28-29). (Die woord Engel beteken Boodskapper.
14. in die dorp Efese. Hy het hulle dus beveel om ŉ aanbiddingshouding in te neem omdat hulle voor Hom gestaan het. 30.7
14. Uit hierdie Name van Christus sien ons dat Hy die Boodskapper en Verlosser vir die Ou Testamentiese mense was – en ook vir ons is. bly aangrypend. ‟n Taak wat deurgaans prominent na vore kom. Dit is die Woord (die Boodskapper) wat mens geword het (Joh 1:14. In 1 Johannes 1:1-2 word Christus genoem die Woord. Hy was omtrent 90 jaar oud toe hy die Evangelie van Johannes neergeskryf het.14. 23). verskyn het (Hand 7:29-35) en wat aan Moses die wet op Sinaiberg gegee het (Hand 7:38).en vuurkolom deur die woestyn gelei het (Eks 14:19. wat reeds in die Ou Testamentiese tyd by die Vader was (vergelyk die 1983-Vertaling). 23:20. ‟n Voorbeeld van ‟n persoon wat hierdeur aangegryp was. Dit was ook Hyself wat die Israeliete 40 jaar lank dag en nag in die wolk. In die New King James Version word Hy in Josua 5:14 the Commander of the army of the LORD genoem. Engel). Dan gaan hy voort en beskryf hoe Christus in Sy funksie as die Spreker van God so sterk opgetree het dat Hy deur slegs een bevel te gee die skepping in aanskyn geroep het. Dat Jesus Christus wel die Engel van God in die Ou Testament is. Die Naam Boodskapper dra die betekenis oor dat God die Vader. slegs deur Sy Seun gespreek het – net soos in die Nuwe Testamentiese tyd (vergelyk Joh 3:34. dus was Hy die Woord reeds lank voordat Hy mens geword het.2
14. (Vergelyk ook Op 19:11-16. word in die Nuwe Testament bevestig. begin hy deur oor Christus se funksie in die Ou Testament te jubel (Joh 1:1-5). Christus se Ou Testamentiese Naam Engel (of Boodskapper) en Sy Nuwe Testamentiese Naam Woord het dus dieselfde betekenis. Joh 8:58). Reeds in die Ou Testamentiese tyd was dit Christus se taak om die boodskappe van God die Vader aan mense oor te dra.4 14. het Hy deur Sy Seun gespreek (vergelyk Op 1:1). 14. het Christus dikwels in visioene en manifestasies aan mense verskyn. ook in die Ou Testament. 5) en Hy is die Leërowerste van die Here wat dit vir Josua beveel het (vergelyk Jos 5:13-15).6
14. Die Heilige Gees het hom gelei om sy lewe lank die Ou Testament diep te oordink en te besef wat die werklike inhoud daarvan is. Wanneer hy dan onder leiding van die Heilige Gees begin skryf. en die Woord was by God. Christus het twee keer in die Ou Testament mense beveel om hulle skoene uit te trek. en die Woord was God. naamlik die Engel (met ‟n hoofletter) wat aan Moses. Christus het van altyd af bestaan. reeds in die Ou Testamentiese tyd. Letterlik beteken hierdie term: Boodskapper van die Verbondsgod.
So het Hy dan ook Sy Vader se gesig vir mense kom wys (vergelyk Joh 12:45. 17:1.10 Die Engel van die Here was Christus se Ou Testamentiese verskyningsvorm. 16-18. 11). a.) 14. 12.13 Christus se Name word afwisselend gebruik. Die Naam Engel van die Here en sy wisselterme. 74-75. 14. Jes 9:5. HERE (Hebreeus: Jahweh) beteken Verbondsgod. Christus het altyd God die Vader se aangesig gesien.
. aandui.14. Hier volg ‟n paar voorbeelde van hoe Hy verskyn het: – Christus het verskyn as God in heerlikheid (Eks 19:16-19). begrafnis. Hy het in visioene en manifestasies verskyn. In beide het Hy as God die Vader se Boodskapper opgetree. So kan ons ook sê dat Christus soos sy Vader lyk. Daarna het Abraham omtrent ‟n dag lank saam met Christus en die twee engele gestap (vergelyk Gen 18:16). Tog kan ons wonder: Het Christus nie dalk vir Abraham van Sy komende geboorte op aarde. want Christus het dikwels aan hom verskyn (Gen 15:1. Hy beklee hierdie amp van alle ewigheid af. 14. naamlik Christus.) Die term Engel van Sy aangesig beteken letterlik: Engel van Sy gesig.12 Ten opsigte van die Naam Engel van Sy aangesig (Jes 63:9) sê Edward J Young die volgende: He is actually the Lord (Yahweh) Himself. So byvoorbeeld word Hy in Genesis 3:8 HERE God en in Genesis 18 HERE genoem (1953-Vertaling). Joh 3:16). word bevestig deur die feit dat Hy die groot Profeet is (Deut 18:15-19. Dit bevestig dat Christus die beeld en gesig van God is (2 Kor 4:4. Engel van God. 14. Hieruit is dit duidelik dat dit Christus was wat reeds in die tuin van Eden verskyn het om ‟n boodskap van God aan Adam en Eva te bring (Gen 3:8). 22:10-17). – Hy het 40 dae lank met Moses en Josua op die berg gepraat (Eks 24:10-12. bladsy 24. In hierdie wonderlike gebeurtenis sien ons dat Christus en die engele soos gewone manne gelyk het. Rig 2:1-4). Christus het werklik ingekom in ons menslike bestaan: Hy en die engele het selfs kos geëet terwyl Abraham uit eerbied by hulle bly staan het. het hom daaroor verheug dat hy die dag van my koms sou sien. en dikwels as ‟n man (Gen 18:1-2. Reeds daar het dus ‟n Christofanie plaasgevind. heiligheid en liefde ervaar. Spr 30:4. 14. 14:9) en mense kon ook Sy Vader se teenwoordigheid. Hy is nie ŉ engel wat geskep was nie. In Him the Lord is Himself present.11 Dat Christus as die Boodskapper en Woord van God opgetree het. 13:6.15 In Genesis 18 word beskryf hoe Christus en twee engele aan Abraham verskyn het. bladsy 481-482. Christus het dus reeds in die Ou Testamentiese tyd as die Gesig van God opgetree. julle voorvader. God die Vader se Naam is in die Engel (Eks 23:20-21). omdat Hy uit Hom gebore is. opstanding en hemelvaart vertel nie? Moontlik laat dit ons Johannes 8:56 beter verstaan. en hy het dit gesien en was bly. 6. waar Christus gesê het: Abraham. The Angel of His face is the Angel who is His face or in whom His face is made clear. Abraham het baie by Hom geleer. 14. (Vergelyk: The Book of Isaiah. Die hoofletter E dui aan dat Hy ‟n Goddelike Persoon is. Dit beteken dat daar honderde Christofanieë (Christusverskynings) in die Ou Testamentiese tyd plaasgevind het. 14. Engel van Sy aangesig en Engel van die verbond (of Verbondsengel). naamlik Engel. Christus is die Boodskapper wat vanuit die intieme. 32:24-30. In die gewone lewe lyk ‟n seun soos sy pa omdat hy uit hom gebore is. Ons weet nie waaroor hulle hierdie dag met mekaar gepraat het nie. kom ongeveer 60 keer voor in die Ou Testament. 19:16-19) en soms het Hy met die hele volk gepraat (Eks 20:18-20. Rig 6:11. heerlike teenwoordigheid van die Vader in die hemel boodskappe na mense toe gebring het. (Vergelyk ook: Borland. van alle ewigheid af – en daarom word Christus die Seun van God genoem (Ps 2:7. Heb 1:3). Van altyd af het Hy Sy lewe van die Vader af ontvang (Joh 5:26. 34:28-35).14 Christus het van die begin af as die Woord van God opgetree (Joh 1:1). Reeds in die Ou Testamentiese tyd was Hy die Beeld van God (Kol 1:15-17). (1983-Vertaling) Ons weet dat Abraham vir Christus baie goed geken het. 6:57).w. Vol III. Hierdie is wisselterme wat telkens dieselfde Persoon.16 Christus het wel honderde kere aan mense verskyn. – Soms kon die hele volk Sy verskyning sien (Eks 14:19-24. Joh 6:14). Hier het Christus die boodskap gebring dat Abraham en Sara oor ‟n jaar ‟n kind sou hê. Ons kan aanneem dat Christus en Abraham die hele tyd oppad in gesprek was. Christus het tegelyk ook as die Verbondsgod opgetree. kruisiging.
Eks 3:2.20 14.18
14. Eks 3:1-6). maar die l953-Vertaling hoofletters: engel (Eks 23:20. Dit is duidelik dat die Heilige Gees in die Bybel openbaar dat Christus se teenwoordigheid en optrede sentraal staan in die Ou (en Nuwe) Testament. waar Hy verskyn het. In die laaste Boek van die Ou Testament kom ‟n besondere Naam van Christus na vore. in baie lande bekend geword (Num 14:13-14). Here en Engel van die Here) word afwisselend gebruik in die verskillende verskynings (Gen 22:9-16.
. 13:9). – Hy het helder oordag. engel van die Here (Sag 3:1.21
Hy het aan die profete verskyn wanneer Hy boodskappe van God (dus profesieë) aan hulle gegee het (vergelyk punt 7. 3. 5-6) en man (Gen 32:24). engel van God (Rig 13:6). Ps 34:8. 21. en The Amplified Bible – vergelyk die onderskrif by Genesis 16. Eks 14:19. Vergelyk ook Wysheid (Spr 8:1. deur prof JH Kroeze (vergelyk bladsy 88). Jesaja 63:9). wat ons betref. Hosea 12:5).–
14. want mense moes Hom tog geken het of van Hom geweet het ten einde in Hom te kon glo en gered te kon word. Christus het in die uitvoering van Sy taak oor baie lande heen bekend geword.
Notas: * Dat Christus wel die Engel van die Here in die Ou Testament is. word bevestig in byvoorbeeld die volgende werke: Handboek Bybelse Geskiedenis: Die Ou Testament. Dit was inderdaad nodig dat Hy wêreldwyd bekend moes wees. Ons behoort die noukeurigste aandag hieraan te gee en opgewonde hieroor te jubel. 9 – 1953-Vertaling. In Maleagi 3:1 word Hy die Engel van die verbond (of Verbondsengel) genoem. of snags. Die wet is ook die verbond genoem (Deut 4:12-13). bladsy 214-216 en lees ook bladsy 2-7. deur dr Theo Laetsch (vergelyk bladsy 409-410 – en dit verskyn ook in die boek: Die Wonder van Jesus in die Ou Testament. of in drome aan mense verskyn. Vergelyk ook seun. Engel van God (Gen 21:17. – Sy Name (byvoorbeeld: God. 23. * Die volgende is voorbeelde van verskynings van Christus waar die 1983-Vertaling kleinletters gebruik. 178-182). Rig 6:11. 35:5-6) en Here (Gen 18:22).en vuurkolom getrek het.19
14. Elke woord van hierdie openbaring is gespreek met dieselfde krag waarmee Hy in een oomblik die heelal uit niks geskep het (vergelyk Ps 33:6. Bible Commentary: The Minor Prophets. Enige aantasting van hierdie openbaring sal. Wat die Ou Testamentiese konteks aanbetref kan ons sê dat Hy wêreldwyd bekend geword het. Num 20:16. wel met hoofletters aangedui. 31:11. Die volgende is ‟n korrekte definisie van wat die Ou Testament in werklikheid is: Die Ou Testament is die versameling van die boodskappe wat Christus van God die Vader af gebring het in die Ou Testamentiese tyd. naam (Spr 30:4). Nasies het gesidder van angs wanneer hulle van Hom gehoor het (Eks 15:13-18. Engel van die Here (Gen 16:7-11. 14). Sy boodskappe het oral bekend geword – en baie mense uit heidennasies het gelowiges geword (Mal 1:11. Rig 6:20. Vergelyk byvoorbeeld: Engel (Gen 48:16. vals lering wees. 12). Jos 2:8-11). Die Naam Engel van die verbond beteken dus: Christus is die Boodskapper van God wat die Ou Testament (en ook die hele Skrifopenbaring) aan ons gegee het. Joh 1:3). – Hy het selfs verskyn aan mense wat nie profete was nie (vergelyk Rigters 6 en 13).2). 13:17-2l. In die 1983-Vertaling word sommige verwysings na Christus. Dit bevestig dat dit Christus is wat die verbond met Abraham en die Israeliete opgerig het (Genesis 15 en 17) en ook die hele wet gegee het. So byvoorbeeld het die wonder van Christus se optrede as die Engel van God wat 40 jaar lank voor die volk uit in die wolk.
Wat van die sogenaamde “oudste manuskripte”?
Die moontlike verskille in die tekste van die ou Bybelmanuskripte maak geen verskil by die beoordeling van Christus se ereplek in die Ou Testament nie. Dink daaraan dat duisende teoloë oor honderde jare wel erns gemaak het met die verstaan en vertaling van die Bybel. Verkeerde tendense in Engelstalige Bybelvertalings: Daar is ŉ paar Engelstalige Bybelvertalings wat net in sekere opsigte afwyk. Hierin word die volgende Name van Christus reeds wegvertaal – soos blyk uit die gebruik van kleinletters in plaas van hoofletters: Die term My righteous Servant verskyn hierin as my righteous servant (Jes 53:11). 18. Voorbeelde hiervan is: New King James Version. is ŉ saak van geloof. en ook: as mense weier om aan Hom gehoorsaam te wees.15. Daar is egter ander Bybelvertalings wat feitlik oral in die Ou Testament afwyk ten opsigte van die vertaling van die Messiaanse profesieë. en Joh 8:58 in die 1953.
Bybelvertalings met die regte tendense
U kan eerstens die Ou Afrikaanse Bybelvertaling (1933/1953-Vertaling) naslaan. Dit moet net korrek gelees word – en ook geglo word. Die meerderheid van die bekende Engelstalige Bybelvertalings behou wel die Goddelike Name van Christus in die Messiaanse profesieë in die Ou Testament. anders kan dit wegvertaal word.
.en 1983-Vertalings). ŉ Voorbeeld hiervan is die Nuwe Afrikaanse Bybelvertaling (1983uitgawe). Hebreërs 11:6 sê verder: “… hy wat tot God gaan. Die rede hiervoor is: Sy Name kom wel in elk geval in alle Ou Testamentiese manuskripte voor. Ook in die Ou Testament leer ons wie God werklik is. Dit beteken: Sonder geloof is ŉ mens buite die wil van God. moet glo dat Hy is…” Die woord is het die betekenis van: is wie Hy is (vergelyk Eks 3:14. is in stryd met die geloof wat God van die ware aanbidders vereis. The Amplified Bible en The Scriptures (laasgenoemde is ŉ vertaling van die Messiaanse Jode).
Om Christus se Name in die Messiaanse profesieë in die Ou Testament te behou. dan het Hy nie ŉ behae in hulle nie (vergelyk Heb 3:12. 4:2). Dit beteken ook dat ŉ mens die Name van God in die Bybel erken en dit in ŉ Bybelvertaling behou – ook in die Messiaanse profesieë in die Ou Testament. Sonder geloof is dit onmoontlik om God te behaag (Heb 11:6).
17. en die term Son of Man verskyn hierin as son of man (Dan 7:13). 19. Dit is ŉ saak van geloof. Voorbeelde hiervan is die Revised Standard Version (RSV) en die New International Version (NIV). Om Sy Name in die Bybel weg te vertaal. Geloof beteken: om te erken en te bely dat God is wie Hy is. New American Standard Bible.
in hierdie kategorie sou val. ‟n Mens kom tereg tot hierdie konklusie wanneer verskillende Bybelvertalings met mekaar vergelyk word – soos byvoorbeeld in die boek: Die Wonder van Jesus in die Ou Testament. weg van Christus af. Hierdeur verstaan hulle dat dit ŉ Goddelike Persoon is wat. as die Messias.3
18.21. 13:33. beslis op ŉ dwaalweg gelei. en by name die Messiaanse profesieë. maar slegs die woord Messenger. Matt 22:44. byvoorbeeld in die New King James Version en die Amplified Bible met die term: Messenger of the covenant. 39. 11-12 King. 12 Anointed.18. In The Scriptures word die woord Angel deurgaans nie gebruik nie. (Vergelyk die notas onder punt 14. Kom ons neem die boek Psalms as voorbeeld. 17-18 Anointed Let op dat hierdie Name van Christus van die begin af die inhoud van die profesieë was – en dat dit dus nie net uit aanhalings van hierdie teksverse in die Nuwe Testament blyk nie. gegee deur die Spreker van God.6
. Hand 2:25-28. 46 Psalm 45:2. maar ook by verskynings van Christus in die Ou Testament. word die Skrif met eerbied reg hanteer en word geen geweld of onwetenskaplikheid op die Bybel toegepas nie. en dat mense dit nie uit hulself sou weet nie. word die Skrifboodskap geweld aangedoen en word die Bybellesers. sou die gebruik van kleinletters gepas wees. 31. Heb 1:5 Psalm 16:8-11 Holy One vgl. Priester. deur kleinletters te gebruik. God vgl. slegs bereik as hoofletters in die Messiaanse profesieë gebruik word. Die gebruik van hoofletters lei die Bybellesers presies reg.4
18. as mens gebore sou word. Son vgl. As dit gedoen word. Daarteenoor.) Die Bybelvertalers kan dit gerus oorweeg om telkens die woord Engel (dus waar die woord op Christus dui) met die woord Boodskapper (let wel. van God ontvang is. Verder is hierdie openbaring. Daarteenoor is die Skrif die getroue skriftelike weergawe van die Goddelike openbaring. Dit blyk uit die volgende tabel: Psalm 2:2. In die New King James Version word sewe psalms as direk-Messiaans vertaal. Nie net in die Messiaanse profesieë nie. King. Heb 1:8-9 Psalm 72:1 Son Psalm 110:1 Lord vgl. gedoen is.
18.5 18. Mark 12:36. My (met hoofletters) vgl. 13:35 Psalm 22:1-32 Me.2) asseblief ernstig op! Wat is tans die aangewese rigting om te kies? Die vertalers het ŉ ideale geleentheid om Christus meer na vore te bring as wat selfs in die 1953Vertaling die geval is. in beide die Ou en Nuwe Testament. wat ons betref. naamlik Psalm 2. In Maleagi 3:1 is die term Engel van die verbond. Dít is die vasstaande rede waarom hoofletters in die Messiaanse profesieë in die Ou Testament gebruik moet word. Die Bybel behoort so vertaal te word dat die boodskap van die Bybel onomwonde korrek verstaan sal word – en dit word. Aan Christus kom die ereplek in die Ou Testament in werklikheid meer toe as wat selfs in die 1953Afrikaanse Bybelvertaling die geval is. In die 1953-Vertaling is slegs drie psalms as direkMessiaans vertaal.2
18. Profeet en in die voornaamwoorde Hy en Hom (en ook Sy). Dit sal die Bybellesers help om beter te begryp wat werklik in die Ou Testament aangaan. wat ons betref. 6-8. met ‟n hoofletter) te vertaal. Hand 4:25-27. Die Bybellesers verstaan dit so dat daar na ŉ Goddelike Persoon verwys word op plekke waar hoofletters gebruik word – byvoorbeeld vir die woorde Koning. vertaal. behoort Sy Name deurgaans met hoofletters geskryf te word. Die woord openbaring dui aan dat die inhoud hiervan bonatuurlik is. Neem dus die voorstel (punt 1. Matt 27:35. Hy het die openbaring deur Sy Gees (die Gees van Christus –1 Pet 1:11) gegee. 45 en 110 (maar in die 1983-Vertaling is geen psalm as direkMessiaans vertaal nie). Luk 20:42 Psalm 132:10.1
Aanbevelings – en die korrekte rigting in Bybelvertaling
ŉ Storieboek handel oor verhale wat mense self uitgedink en oorvertel het. God sou openbaar en vir ons sondes sou sterf. naamlik Christus self. 6-7. As die profesieë.
BYLAAG 3 sluit aan by BYLAAG 2. behoort ook hoofletters gebruik te word. Met beste wense. en in baie Engelstalige vertalings met LORD vertaal is. So byvoorbeeld behoort die woord Profeet met ŉ hoofletter geskryf te word in byvoorbeeld Johannes 6:14. die Here spot met hulle. as Christene. Prof PW Hoek (Oud-voorsitter: Raad van die Universiteit van Pretoria) Mooigeleë Oord 23 Privaatsak X 24 0040 Lynnwoodrif Tel: (012) 991 3013 Ds Danie Haasbroek Posbus 914606 Wingate Park 0153 Tel. 7:40 (vergelyk Deut 18:15-19). gaan moedig voort om Christus se posisie in die Ou Testament (en die hele Bybel) te eer. Versoeke aan die Uitvoerende Hoof van die Bybelgenootskap van Suid-Afrika
Aangeheg vind u ‟n kopie van die versoeke wat gerig word aan die Uitvoerende Hoof van die Bybelgenootskap van Suid-Afrika – sien BYLAAG 2. weer te gee.
Kom ons bly getrou by die waarheid staan
Kom ons en die vertalers.
20. Dit is geskryf uitsluitlik om die waarheid van die Woord van God te dien. Dit is hier tereg met ŉ hoofletter geskryf in byvoorbeeld die 1983-Vertaling en die New King James Version. Hierdie voorlegging is ŉ oproep aan almal om die Skrif hoog te ag. en daarom word dit hierby aangeheg. Verder behoort byvoorbeeld die volgende met hoofletters geskryf te word: die woord Vader in Jesaja 63:16 (wat ongelukkig in die 1983-Vertaling met ŉ kleinletter geskryf is) en die woord Rots in 1 Korintiërs 10:4 (soos dit in die New King James Version gedoen is). In 2 Timotheus 3:16 sê Paulus: “Die hele Skrif is deur God ingegee en is nuttig tot…weerlegging (om dwaling te bestry).18.8
Die aangewese weg is ook om die Verbondsnaam van God in die Ou Testament (Jehovah of Jahweh) met vier hoofletters (HERE) te skryf – soos dit in die 1953-Vertaling gedoen is. en faks: (012) 345 2753 Sel: 076 689 3079
. en om belydenis van ons geloof in die Drie-enige God en in Jesus van Nasaret as die mens se enigste Verlosser. lag. te beskerm en te verkondig. Dit is vir alle Christene van belang om hiervan kennis te neem. sal insien – en sal gebruik in dieselfde gesindheid as waarin dit geskryf is. Dit is teen geen mens gerig nie. punt 4. vir wat dit werklik is – en daarop ag te gee soos God vir Josua beveel het (Jos 1:8). maar liewer onthou dat die oorwinning uiteindelik Syne sal wees – net soos dit eeue gelede reeds in Psalm 2 opgeteken is: “…die vorste hou saam raad teen die HERE en teen sy Gesalfde (Christus)…” Maar: “Hy wat in die hemel woon. Ons moenie aan Christus se eer afbreuk doen nie.7
18. Ons vertrou dat u die ernstige en goeie bedoeling wat ons met hierdie voorlegging het. Ons versoek al die lesers van hierdie voorlegging vriendelik om vir die saak voorbidding te doen. Waar die vervulling van die Ou Testamentiese profesieë in die Nuwe Testament beskryf word.” Christus het ons beveel om Sy Woord te bewaar en Sy Naam nie te verloën nie (Op 3:8). Dit is geskryf slegs met die bedoeling om die Koninkryk van God ten beste te dien.” Kom ons weerlê die dwalinge in verband met Christus deur die Skrif self te laat spreek! Onthou: Daar is net één ware Evangelie.
snr. KERK IN S.)
DS MIKE SMUTS TEEN NUWE BYBELVERTALING GRAVAMEN INGEDIEN BY DIE SINODE VAN DIE NED. Geref. (Vergelyk: Agenda bladsy 878 – 882. opgestel. is dit ‟n vraag of die eer van Christus nie hierdeur in gedrang kom nie. Jes 49:5-7. Ek wil dus die vertroue uitspreek dat hierdie Gravamen wel deur die Sinode in ontvangs geneem sal word.
. Algemene opmerking: Indien u die 1933-Afrikaanse Bybelvertaling met die Nuwe Afrikaanse Bybelvertaling (NAB) vergelyk.A. GEREF.7. die nota onder punt 8. Jes 50:4-10 ens. Die beswaarskrif het voor die Wes-Kaapse sinode van die Ned. wat vir my dringend van aard is. Verwys na die voorafgaande gedeelte. sal dit u opval dat die sterk en duidelike aksent op die Messiaanse profesieë in ‟n groot mate in die NAB verlore gegaan het. Die Kerkraad het egter nie sy weg oopgesien om ‟n mening oor die saak uit te spreek nie en het my aangeraai om ‟n Gravamen aan die eerskomende Sinode voor te lê. Kerk gedien. Die beswaarskrif (of gravamen) wat hierna volg. sal ek my net tot bogenoemde Skrifgedeeltes beperk. Jesaja 52:12 tot Jesaja 53:1-12 Om so min moontlik die tyd van die Sinode in beslag te neem. 2. voor te lê en wel op 3 Junie 1985. EN WEL TYDENS SY SITTING TE KAAPSTAD IN OKTOBER 1987
SAAK: DIE NUWE AFRIKAANSE BYBELVERTALING.BYLAAG 1
Notas vooraf: 1. vra ek nederig om verskoning dat ek u aandag vir hierdie saak. Omdat ek besef dat u sakelys swaar gelaai is. asook Jes 42:1-7. 1. sou ek u nie gepla het nie.) 2. is deur ds Mike Smuts. en Handelinge bladsy 139. IN BESONDER MET VERWYSING NA JESAJA HOOFSTUK 53 Ingedien deur: Ds MJ Smuts Eerwaarde Voorsitter en Broeders Oor hierdie aangeleentheid het ek die koninklike weg gevolg deur die saak eers aan die Kerkraad van die gemeente waarvan ek lidmaat is. Indien ek nie van mening is dat daar ‟n moontlikheid is dat die eer van Christus dalk deur die NAB vertaling van Jesaja 53 geraak mag word. (Vergelyk Jes 52:12 tot Jes 53:1-12. wat van 13 tot 23 Oktober 1987 vergader het. Indien die Sinode bevind dat hierdie stelling van my korrek is. te vra.
wat ongeveer vyftien keer in die Nuwe Testament aangehaal word. Die 1933-Vertaling gee Jesaja 53:11 soos volg weer: “deur sy kennis sal my Kneg. 7. Hier kan tog nie ruimte gemaak word vir iemand anders – ‟n koning of ‟n profeet – se soendood nie. Nêrens elders in die Ou Testament word die karakter van die soendood van die Messias so skerp geteken nie. Die 1933-Vertaling hierteenoor lees “my Kneg”. in die NAB met ‟n kleinletter “h” aangedui. Die rede wat die vertalers hiervoor aangee. of kon vir ons sondige toestand “genesing” bring nie.” (Vergelyk Ps 14:3. 303. kan die straf van sondaars dra nie. en deur sy wonde het daar vir ons genesing gekom. die regverdige. Rom 3:23 ens. Weer eens – niemand anders as Christus was vir ons sondes “deurboor” of vir ons ongeregtighede “verbrysel”. 9. “Daar is nie een wat regverdig is nie. 6. behalwe waar die persoonlike naamwoord die eerste woord in ‟n sin is. Hulle sê dat “My dienaar (kleinletter “d”) in Jesaja 52:13 ook op iemand anders as Christus kan dui. Pred 7:20. Hierteenoor leer die hele Woord van God dat geen mens regverdig is nie. Geen mens behalwe die Seun van die mens. Die 1933-Vertaling gee Jesaja 53:5 soos volg weer: “Maar Hy is ter wille van ons oortredinge deurboor.
. want elke mens is self ‟n strafwaardige sondaar. selfs nie een nie. In die Verklarende Afrikaanse Bybel is daar ‟n voetnota aan Jesaja 53 wat soos volg lui: “Hierdie merkwaardige „Evangelie van die Ou Testament‟. die straf wat vir ons die vrede aanbring. Golgota word vir ons hier so duidelik geteken.. 11 en 12 telkens met ‟n hoofletter “H” aangedui. Die NAB verskil hiermee en gebruik ‟n kleinletter “h”. and was illuminated by the heavenly brightness. Die bekende Delitzch stel dit baie raak soos volg: “It looks as if it had been written beneath the cross upon Golgotha. vorm die hoogtepunt en in ‟n sekere sin die dieptepunt van die Ou Testamentiese Messiaanse verkondiging.” LW: Telkens die hoofletter “H”. Dieselfde geld vir Jesaja 52:13-15. 10. Dit is tog die belydenis van ons kerk. dit dui op die Christus. was op Hom. Hierteenoor vind ons in die NAB telkens die kleinletter “h” in vers 5. 3. of het ons “straf” gedra. In die 1933-Vertaling lees Jesaja 53:6b soos volg: “maar die Here het die ongeregtigheid van ons almal op Hom laat neerkom.. Dus dit kon ook iemand anders gewees het as Christus. is dat afgesien van ‟n verwysing na die Messias dit ook op ander persone kan slaan. d.” LW: kleinletter “r” en kleinletter “h”.w. Die NAB lees soos volg: “My dienaar. sal mense regverdig maak: hy sal die straf vir hulle sonde dra.) Niemand anders as Christus kan sondaars regverdig maak nie. Hierdie eer kom Christus alleen toe. let wel: hoofletter “K”.Volgens die 1933-Vertaling slaan Jesaja 53 slegs op Christus Jesus. van sy kommentaar op Jesaja 52 en Jesaja 53.s. en Hy sal hulle skuld dra. 4. Dit kan dus op iemand anders slaan. Dit wys op Christus. 8. baie regverdig maak.” p. ter wille van ons ongeregtighede is Hy verbysel. In die bogenoemde vertaling word die persoonlike naamwoorde in vers 2.” LW: Weer eens die hoofletter ”H”. Ps 53:2-4. Byvoorbeeld Romeine 3:10.” LW: hoofletter “R” en hoofletter “H”. Hierteenoor word al hierdie persoonlike naamwoorde.” Opmerking: Daar is net een soendood vir sondaars gesterf en dit is deur Christus Jesus. die Regverdige. Ook vir die verbondsvolk van die Ou Testament kon niemand anders dit doen nie. 5.
(NAB) hy as misdadiger beskou is. Die slotvers van Jesaja 53 stel dit wonderlik mooi en glashelder. hierdie eer met iemand anders kan deel?
5.w.” Telkens kleinletter “h”. hulle deurgaans hoofletter “h” ‟s gebruik i. Die daaropvolgende vers lees: “Filippus het by hierdie Skrifgedeelte begin en die evangelie van Jesus aan hom verkondig. al het hy geen misdaad gepleeg nie en al was hy nooit vals nie. Dit is opvallend dat wanneer die vertalers van die NAB se Nuwe Testament uit Jesaja 53 aanhaal. “So is vervul wat deur die profeet Jesaja gesê is: “Hy het ons lyding op Hom geneem.2 5. Nog ‟n maal staan hier dat hierdie persoon die sondes van baie op Hom geneem het. Toe Filippus hom aangesluit het by die hoë amptenaar van Etiopië. om langs Christus vir iemand anders voorsiening te maak. die Skrifwoord wat sê: „En Hy is as misdadiger beskou‟.Let daarop dat in vers 6a die profeet verklaar dat ons almal soos skape gedwaal het – almal – dus daar was nie een mens wat nie gedwaal het en dus geen ander mens wat ons ongeregtighede op hom kon neem nie. Kan dit duideliker? 4. Hier is ‟n duidelike teenstelling tussen “goddeloses” en “sondaars” aan die een kant en iemand wat nooit misdaad gepleeg het nie en nooit vals was nie. Hy het sy mond nie oopgemaak nie.4 5. In die NAB lees ons in vers 9 soos volg: “Hy het ‟n graf gekry by goddeloses. ‟n Mooi vertaling maar telkens weer kleinletter “h”. ja verbrysel is vanweë ons sondes en die straf wat vir ons die vrede bring op hom geneem het? So nie is Jesaja 53:5 in die NAB nie korrek vertaal nie. as die enigste Regverdige voor God. So word die erkenning gegee dat dit net op Christus slaan.” Christus het self verklaar: “Ek sê vir julle. moet aan My bewaarheid word. Dit slaan duidelik op Christus wat dan ook vir sy oortreders gebid het. Dit geld slegs vir Christus. soos ‟n lam wat na die slagplek gelei word . hierdie persoon was nie ‟n misdadiger nie maar hy was so beskou.5 6. van wie praat die profeet hier. Mag ons beweer dat Christus as ons enigste Middelaar.1 5. was laasgenoemde juis besig om uit Jesaja 53:7 te lees. hy as regverdige ander regverdig maak? So nie is Jesaja 53:11 nie korrek vertaal nie. 3. van homself of van iemand anders? ” (Hand 8:34). hy was by sondaars in sy dood. as die enigste Lam van God. Die amptenaar vra vir Filippus: “Sê vir vir my asseblief. Slegs Christus kon dit doen. byvoorbeeld Matteus 8:17.
..” Telkens hoofletter “H”.” OPSOMMEND: Broeders Kan daar van enige iemand anders as Christus gesê word dat: 5. Die NAB stel dit soos volg: “Hy sal saam met die magtiges die oorwinning vier omdat hy hom in die dood oorgegee het en as misdadiger beskou is. Slegs Christus is die Lam van God.p. hy ter wille van ons deurboor is.” (Luk 22:37). hy ons krankhede op hom geneem het en ons smarte gedra het? So nie is Jesaja 53:4 in die NAB nie korrek vertaal nie. Dit kan net van Christus gesê word. ons siektes het Hy gedra.s. gaan nou in vervulling. omdat hy die sondes van baie op hom geneem het en vir sy oortreders gebid het? So nie is Jesaja 53:12 in die NAB nie reg vertaal nie. omdat hy die sondes van baie op hom geneem het en vir oortreders gebid het”. nie vir die mense van daardie tyd en ook nie daarna nie. Die NAB het ook hier voorsiening gemaak vir iemand anders. ja. In die 1933-Vertaling in vers 7 lees ons: “Hy het sy mond nie oopgemaak nie. die Here ons almal se sondes op hom laat neerkom het of selfs net die sondes van die ou verbondsvolk? So nie is Jesaja 53:6 in die NAB nie reg vertaal nie. d. Hier het ons te make met iemand wat as misdadiger beskou was. die kleinletters.3 5.. Telkens weer kleinletter “h”‟s. want wat op My betrekking het.v.
8. Slot Dankie dat u as lede van die Sinode my geduldig aangehoor het.
DIE BESLUIT VAN DIE SINODE: Hierdie gravamen (beswaarskrif) is verwys na die Kommissie vir Leer en Aktuele Sake van die Wes-Kaapse en/of Algemene Sinode. 4:25). 25. H170. nêrens in die Ou Testament met die persoon van die toekomstige Heiland en Saligmaker in verband gebring word nie. 23. wat afgelei is van ŉ Hebreeuse woord wat beteken „om met die hand te bestryk‟.” Ons antwoord hierop soos volg:
7. Indien so ‟n kommissie my beswaar as gegrond beskou en die Sinode gaan daarmee akkoord. Dit was bekend as die “uitvoerige verslag”. Hierdie aanbeveling van SKLAS is deur die Wes-Kaapse sinode van 1991 aanvaar en bekragtig. of Messiaanse inhoud van die Ou Testament. 7. Met die hoogste agting MIKE SMUTS Emeritus leraar Lidmaat van die Welgelegen-gemeente. sal u die verantwoordelike persone vra om na die hele Christologie. SKLAS het beweer: “Dit is belangrik om daarop te let dat die titel „Messias‟. het SKLAS (volgens sy verkorte verslag in die Agenda) onder andere die volgende argumente voorgehou: 1. en Handelinge bladsy H47-H48. naamlik van die duidelike beklemtoning van die Messiaanse inhoud in die Ou Testament. (Vergelyk die 1991-Sinode se Agenda bladsy 64-66. byvoorbeeld met die volgende herdruk van die NAB. opnuut te kyk en om sodoende te sorg dat die volle eer aan Christus toekom. reggestel behoort te word.)
Die Sinodale Kommissie vir Leer en Aktuele Sake (SKLAS) se argumente:
Om die bogenoemde beswaarskrif te weerlê. Indien die Sinode toegee dat hierdie hele saak. In SKLAS se verslag is die bogenoemde beswaarskrif van ds Smuts afgekeur. „om met olie te salf ‟. Uit hierdie verslag het SKLAS toe ŉ verkorte verslag saamgestel om as sy aanbeveling voor die sinode van 1991 te dien.1
Vriendelike versoek aan die Sinode: Sal die Sinode dit asseblief oorweeg om hierdie ernstige saak na een van sy tydelike kommissies te verwys om sodoende die sinode in die geleentheid te stel om ‟n oorwoë mening oor die saak uit te spreek.7. het toe ŉ verslag van 16 bladsye opgestel. Hierdie spesifieke toepassing vind ons wel by die latere Jodedom en in die Nuwe Testament (Joh 1:41-42. ŉ Kommissie van SKLAS (die Sinodale Kommissie vir Leer en Aktuele Sake) van die Wes-Kaapse sinode. sal die Sinode dan asseblief die saak langs die regte kanale probeer laat regstel.
Hy is wel daarin teenwoordig maar dan op ŉ Ou Testamentiese manier. en Hy word tereg die Gees van Christus genoem (1 Pet 1:11. Eers in die lig van die Nuwe Testament is dit moontlik om ŉ „getuienis aangaande Christus‟ in die Ou Testament te ontdek.)
. Dink ook hieraan: Die Ou Testamentiese gelowiges is tog gered deurdat Christus hierdie ampte reeds in die Ou Testamentiese tyd beklee het. want Hy word genoem die Regverdige wat self nooit gesondig het nie en wat in staat is om ander regverdig te maak (Jes 53:9. SKLAS het beweer: “In die Ou Testament is daar nêrens ŉ afgeronde en volledige tekening van die Persoon en werk van die komende Messias nie. (Vergelyk ook die boek: Die Wonder van Jesus in die Ou Testament. vergelyk 2 Sam 23:2) wat deur die profete getuig het. 49:1-13. Hy is die Skepper van die Ou Testament. Tweedens: SKLAS het nie in gedagte gehou wat die ware aard van profesie is nie. die Boodskapper en die Boodskap daarvan.Dit is ŉ vasstaande openbaring van God wat ook in die Ou Testament opgeteken is: Christus is van alle ewigheid af deur God die Vader met die Heilige Gees gesalf tot drie ampte. 11). Ons kan dit ook so stel: Christus. en om ons Verlosser te wees (Ps 2:2. 45:7-8.” Ons antwoord hierop soos volg: Die Ou Testament (net soos die Nuwe Testament) is deur die Heilige Gees geïnspireer (2 Tim 3:16) en dit is ŉ feit wat SKLAS nie in sy verslag vermeld nie. as die Spreker van God. Hand 4:25-27. God is almagtig sterk en Hy was dus in staat om te sê wat Hy direk oor Sy Seun wou openbaar. naamlik Koning. (Vergelyk verder die boek: Die Wonder van Jesus in die Ou Testament.” Ons antwoord hierop soos volg: Eerstens: SKLAS het nie in aanmerking geneem dat Christus self deurgaans in die Ou Testament aktief was nie. Die woord Kneg of Dienaar moet dus in hierdie gedeeltes met ŉ hoofletter geskryf word. was in staat om te sê wat Hy oor Homself geopenbaar het.” (Ons nota: Christus word in terme van hierdie voorstelling die “spits van die piramide” genoem. Dan sê hulle: “… en eers in ŉ verwyderde verband sien dit op Christus. Derdens: Die argument dat ons eers vanuit die Nuwe Testament ŉ getuienis aangaande Christus in die Ou Testament kan ontdek. 50:4-10 en 52:13 – 53:12) is daar ŉ ruim aantal aanduidings dat hierdie gedeeltes oor ŉ bonatuurlike Persoon handel – en dat dit nie na die volk Israel.) 2. SKLAS wou verder die “piramide-model” voorstaan. in die sin dat die messiaanse funksie in die tyd van Jesaja verweef was met Israel en al sy funksionarisse se roeping om „dienaars‟ van die Here te wees. Hulle beweer dat daar ŉ groot aantal indirekMessiaanse tekste in die Ou Testament voorkom. Sy beeld skuil veelal agter simbool en profesie. Daar is ook besliste aanduidings dat hierdie Skrifgedeeltes oor ŉ Goddelike Persoon handel. Ons moet dit dus liewer vermy om aan die Ou Testament as ŉ piramide te dink. In Christus word al die drade van hierdie funksiemodelle saamgetrek. In die Kneg (Dienaar) van die HERE – profesieë (Jes 42:1-7.7 tot 7. Priester en Profeet. (Vergelyk ook die boek: Die Wonder van Jesus in die Ou Testament. of wie ook al kan verwys nie. Hy is ook van die begin tot einde die Here.) Ons antwoord hierop soos volg: Christus is nie net die spits van hierdie piramide nie.) 4. Dit is dus logies dat daar baie direkMessiaanse profesieë in die Ou Testament moet wees. Hab 3:13 – 1953-Vertaling. bladsy 43-50. Heb 1:8-9). bladsy 36-42 en 194-201. Hy het voluit funksioneer en die Ou Testament getuig deurgaans daarvan. Dan 9:25-26. Verder moes die Ou Testamentiese mense dit weet en glo om gered te kon word. is reeds in hierdie voorlegging onder punt 7. SKLAS het beweer: “Die gebruik van die kleinletter „d‟ beteken nie dat die Messias uit hierdie („dienaar van die Here‟ – gedeeltes in die boek Jesaja) uit wegvertaal is nie. bladsy 136-142 en 238-244. Hy is ook die fondament en oprigter daarvan.15 beantwoord. of Moses. Die Heilige Gees getuig van altyd af van Christus. of Kores. 3.
. vriendelik om so spoedig moontlik aan ons antwoorde op die volgende vrae te verskaf: 1. Hierdie besluit is finaal geneem tydens die vergadering van die Nasionale Raad van die Bybelgenootskap van Suid-Afrika (die BSA). Kopieë sal ook aan die streekkantore van die Bybelgenootskap gestuur word. Kan dit waar wees dat die Roomse Kerk by ons Bybelvertaling betrek word? Al sou die Rooms Katolieke vertalers hoofsaaklik beperk wees tot die vertaling van die apokriewe boeke. amptelike mondstuk van die Nederduitsch Hervormde Kerk van Afrika. en ons insette en kommentaar daarop hanteer het. beoog ons om die voorlegging te laat druk.. “Christian denominations outside Roman Catholicism are either defective or are not full churches of Jesus Christ. nie gewens is nie. getitel: Ontvangers van Pakkette. is gerapporteer dat die Bybel weer opnuut in Afrikaans vertaal gaan word. met die versoek dat elke Bybelvertaler ŉ kopie sal kry. betrek is. het hulle tog inspraak op wyer terrein wat. wat ons betref. Die volgende is spesifieke vrae waarop ons graag pertinente antwoorde wil hê. en dat dit na verwagting ongeveer 2016 gereed sal wees. se uitgawe van 1 Mei 2006. van Oktober 2007.” (Hier volg die redakteur van The Philadelphia Trumpet. described Orthodox churches as true churches. The
. by die Bybelgenootskap. Daarvan sal 120 eksemplare gestuur word aan prof Combrink in sy hoedanigheid as Hoof: Vertaling en Teksversorging. „Despite the fact that this teaching has created no little distress. approved by Pope Benedict. which Pope Benedict XVI once headed. went on to say the „wound is still more profound‟ in Protestant denominations. In onder andere Die Hervormer. the Vatican has reaffirmed.. se kommentaar:) But the criticism was anemic compared to the pope‟s scathing condemnation of their religions. it is nevertheless difficult to see how the title of “church” could possibly be attributed to them. Dit blyk daaruit dat ook die Rooms Katolieke Kerk. it nevertheless prompted swift criticism from Protestants. wat ons gewysig het nadat ons prof Combrink se brief van 17 Maart 2008 ontvang het. A 16-page document released by the Congregation for the Doctrine of the Faith. Vergelyk verder die aangehegte lys. London‟s Telegraph reported. Lutherans and other Christian denominations. Dus versoek ons u. gehou in Februarie 2005.‟ it said. soos gerapporteer in Londen se Telegraph van 11 Julie 2007. Hierdie aangehaalde gedeelte verskyn onder die subopskrif: Protestants not even a “church”: In July. Nota: In u posisie sal u seker bewus wees van Pous Benediktus XVI se gesindheid ten opsigte van Protestantisme.BYLAAG 2
VERSOEKE WAT GERIG WORD AAN DIE UITVOERENDE HOOF VAN DIE BYBELGENOOTSKAP VAN SUID-AFRIKA
Pretoria 12 Mei 2008 Geagte ds Kritzinger Die Bybelgenootskap het aan die publiek die geleentheid gegee om skriftelike voorleggings in te dien in verband met die nuwe Bybelvertaling wat tans onderneem word. Daar is reeds 120 medewerkers deur verskillende kerke vir hierdie taak aangewys. Na aanleiding daarvan het ons ŉ konsepvoorlegging voorberei. benewens verskillende ander kerke.. en aangehaal in The Philadelphia Trumpet van Oktober 2007. as Uitvoerende Hoof van die Bybelgenootskap. “While there was nothing doctrinally new in the document. Nadat elke vertaler en die persone van die Bybelgenootskap betrokke by die 2016-Bybelvertaling die voorlegging vir 6 weke in besit kon hê. but said they are suffering from a „wound‟ since they do not recognize the primacy (state of being first!) of the pope. “The document.
Van albei hierdie komitees is prof Bernard Combrink die voorsitter en prof APB (Andries) Breytenbach die ondervoorsitter.reason Protestants revolted in the first place was the corruption inside the Roman Catholic Church. die letterlike en volkome vervulling van die Messiaanse profesieë in die Ou Testament is. (Ons is bewus daarvan dat die Bybelgenootskap vooraf ‟n wye spektrum Afrikaanse kerke genooi het om vertalers uit hulle eie geledere te benoem. kleinletters gebruik gaan word in die Messiaanse profesieë in die Ou Testament. Ons kan aanneem dat hy in ‟n groot mate leiding neem met die vertaling van die Ou Testament. (Die voorsitter. – dat daar nie so iets bestaan soos ŉ “selfstandige Ou Testament los van Christus nie”. Is hierdie besluit duidelik aan alle Afrikaanse kerke gestel dat Christus weer uit Sy eie Woord wegvertaal gaan word? 4. opstanding. begrafnis. hemelvaart en wederkoms van Jesus Christus. wat leer: – dat Christus die alleen-Verlosser is. Ons weet dat die Bybel die Woord van God is.) 5. That situation is only going to get worse as the Catholic Church rapidly grows in power and influence. (Ten opsigte van die 2016-Afrikaanse Bybelvertaling:) Ons is bewus daarvan dat die Kerklike Advieskomitee: Die Bybel in Afrikaans hierdie projek koördineer en ongeveer 40 lede het wat ‟n wye spektrum Afrikaanse kerke verteenwoordig. in die beplande nuwe Afrikaanse Bybelvertaling. deur die gebruik van kleinletters in die Messiaanse profesieë in die Ou Testament. of daarby betrek gaan word. Other religions have a history of being afraid to criticize a powerful Catholic Church.) Soos ons dit vertolk. hierdie waarhede in twyfel getrek kan word? 6. Hieruit is die Begeleidingskomitee: Die Bybel in Afrikaans benoem wat 13 lede het en prakties die vertalingsproses moet begelei. Dit is vir alle Christene in ons land en die buurstate van belang om te weet watter persone by die vertalingsproses betrek is. This document criticized Orthodox churches almost as severely. Dit beteken ook dat Christus se Name weer daaruit gaan verdwyn (soos dit in die 1983-Vertaling gebeur het). – dat die Ou en Nuwe Testament ŉ eenheid is. Sy siening hieroor is vervat in Die Hervormer se uitgawe van 1 September 2004 wat by hierdie voorlegging as BYLAAG 3 ingesluit is. The pope can‟t see how the Protestants could even have the title of “church” attributed to them! Quite an outrage coming from a church with such a bloody history. prof Bernard Combrink. (Tot sover die aanhaling uit The Philadelphia Trumpet. Beide pastoor Manie van den Heever en prof Combrink het bevestig dat die besluit reeds geneem is dat.) 2. en – dat die letterlike en fisiese maagdelike geboorte. Dit is belangrik om te weet watter brontekste gebruik word. Prof Andries Breytenbach is die ondervoorsitter van die Kerklike Advieskomitee: Die Bybel in Afrikaans. is ‟n Nuwe Testamentikus. Ons kan net wonder hoeveel persone met soortgelyke oortuigings aan die Bybelvertaling deelneem. Waarom sou die vertalers die moontlikheid toelaat dat. kruisiging. Is hierdie inligting al gepubliseer? Hoe kan die publiek hierdie inligting bekom? 3. kom prof Breytenbach se standpunt daarop neer dat die Messiaanse profesieë in die Ou Testament geen direkte verwysing na Christus bevat nie. Sal dit nie dalk ‟n doel dien indien voor in die beplande (2016) Bybel genoem word watter Hebreeuse en Griekse manuskripte as grondteks (bronteks) vir die vertaling dien nie? Moet dit nie nou reeds bekend gemaak word nie?
Daarom stel ons die volgende vrae: Is u oortuig daarvan dat die lidmate kleinletters verkies wanneer na Christus in die Ou Testament verwys word? Is u oortuig daarvan dat die lidmate ‟n nuwe Bybel wil hê waarin Christus uit die Messiaanse profesieë in die Ou Testament wegvertaal is? Is al die betrokke kerkdenominasies se lidmate in verband met die bogenoemde sake ingelig en geraadpleeg? Hoe fundamenteel hierdie vrae is. nie hoof.. Dit is gebruiklik in ons samelewing dat mense se name met hoofletters geskryf word as ŉ vorm van eerbied. waar Jesus Christus self gesê het: “. Wees asseblief verseker daarvan dat ons met hierdie skrywe slegs bedoel om die beste vir die Koninkryk van God te soek. is om ‟n bronteks-georiënteerde vertaling daar te stel. By voorbaat dank
. Ons wil graag hê dat hierdie vertaling aan die ware boodskap van die Skrif reg sal laat geskied. word bevestig in Johannes 5:39. Ons is van oortuiging dat die groot meerderheid van die Afrikaanssprekende Protestantse Christene hoofletters verkies in die Messiaanse profesieë in die Ou Testament. raak die kern van die Evangelie en van ons geloofslewe. Die saak wat in hierdie brief geopper word. Behoort oneindig groter eerbied nie aan Christus se Name bewys te word nie? Ons wil graag so spoedig moontlik antwoorde op hierdie vrae verkry.of kleinletters gebruik word nie. weens sy skryfvorm. Dit is tog van basiese belang dat Christus reg geïdentifiseer word in die Bybel. Die opdrag van die Bybelgenootskap aan die vertalers van die beplande Afrikaanse Bybelvertaling. moet u asseblief die spesifieke weerleggings daarvan aan ons stuur.. Is dit nie ŉ belangrike rede waarom die 1953-Vertaling steeds in groot aanvraag is nie? 10. Wat is u kommentaar? 8. Indien u nie saamstem met die inhoud van die voorlegging nie. U sal bewus wees daarvan dat in die Hebreeuse taal. Die kritiese punt is om dit vir die Afrikaanse publiek van vandag verstaanbaar te maak. Gaan die vertaling aan sy doel kan beantwoord indien kleinletters in die Messiaanse profesieë gebruik word? Ons glo dat deur die gebruik van kleinletters.” (1983-Vertaling) 9. dit is juis die Skrif (die Ou Testament) wat oor My getuig.7. die boodskap en bedoeling in die bronteks verwarrend weergegee sal word en twyfel sal verwek. kom wel in al die brontekste voor. Die woorde wat die Name van Christus in die Hebreeuse teks weergee.
) gaan dit egter sonder enige twyfel oor die volk Israel. terwyl die res van die Ou Testament dit nie het nie? Waarom sou God dan die ryker betekenis verborge hou vir eeue en dit eers aan die lig bring nà die koms van Christus? Meer nog. So ‟n manier van uitleg of interpretasie van die Skrif beteken altyd dat die een wat dit doen die woorde iets anders laat sê as wat dit in die oorspronklike konteks beteken het. Dieselfde kan gesê word van Paulus se allegoriese interpretasie van die verhaal van Sara en Hagar in Galasiërs 4:21-31.BYLAAG 3
(Uittreksel uit Die Hervormer. van Joodse uitlegmetodes gebruik gemaak het en dat hulle dit gedoen het omdat die enigste Heilige (en dus gesagvolle) Skrif van die eerste Christene die Ou-Testamentiese geskrifte was. terwyl ons daardie selfde betekenis duidelik uitgespel kry in die Nuwe Testament. uit Egipte geroep. en wel op so ‟n wyse dat selfs ‟n kind dit kan verstaan? Dit is duidelik dat die argument van ‟n dieper betekenis die Ou Testament ontkragtig en oorbodig maak. uitgawe van 1 September 2004)
IN GESPREK MET PROF ANDRIES BREYTENBACH
(Die volgende vrae is deur die redakteur van Die Hervormer in ŉ onderhoud aan hom gestel:)
U het in die Hervormde Kerk perspektiewe geopen vir ’n ander verstaan van die Ou Testament toe u daarop gewys het dat die sogenaamde Messiaanse tekste in die Ou Testament nie na Christus verwys nie. maar die koning van die wêreld. Teoloë het hierdie dilemma probeer oplos deur te veronderstel dat daar in die teks van die Ou Testament ‟n dieper betekenis skuil as wat op die oog af sigbaar is. maar sy eie Seun. beter) betekenis hê. Dit word trouens al in Efesiërs 5:31 en 32 in soveel woorde gesê. het Ek hom al liefgehad. maar ons hoef nie die kommunikasiestrategie wat hulle volg (byvoorbeeld om Jesaja 7:14 as bewys aan te haal) na te sê nie. Ons kan in die geloof die saak wat hulle stel (byvoorbeeld die maagdelike geboorte in Matteus 1:18-25) aanvaar. ensovoorts. en dat Hy nie aan ons ‟n seun van Dawid gegee het nie. Dit bring ook altyd ‟n seleksie van die aangehaalde teks mee. Daarby moet ons in ag neem dat God in Jesus van Nasaret baie mèèr gegee het as die messiasse wat in die Ou Testament verwag is. deur gebeure en instellings waarna in die Geskrifte verwys word tipologies en allegories van toepassing te maak op die eie tyd. ryker. en Ek het hom. So byvoorbeeld word die helfte van Hosea 11:1 in Matteus 2:15 aangehaal en van toepassing gemaak op Josef en Maria se verblyf in Egipte.
. Die hele saak van ‟n sogenaamde dieper betekenis lewer egter baie ernstige vrae op: Waarom sou slegs enkele verse en selfs dele van verse ‟n dieper (dit veronderstel ook voller. Nuwe-Testamentiese skrywers se gebruik van Ou-Testamentiese tekste is beslissend bepaal deur die feit dat dit in die Joodse akademiese wêreld van daardie tyd algemene gebruik was om die Heilige Geskrifte uit te lê of te interpreteer deur woorde op die klank af aan te haal buite die verband waarin hulle staan. Ons kan God nie dankbaar genoeg wees nie dat Hy nie vir die wêreld ‟n koning soos Dawid gegee het nie. waarom sou ons die Ou Testament nog enigsins lees indien sy voller en ryker betekenis verborge is. Daarom meen ek dat ons gewoon moet aanvaar dat die skrywers van die Nuwe Testament kinders van hulle tyd was wat in hulle verkondiging van Jesus van Nasaret as die Messias. Dit is baie duidelik dat die apostel in sy argument met die Galasiërs die verhaal totaal iets anders laat sê as wat dit in Genesis sê. my seun. Hoe sal u die strekking van dié argument kortliks verduidelik? Die hele saak van Messiaanse tekste in die Ou Testament berus volledig op die verwysings na OuTestamentiese gedeeltes wat ons in die Nuwe Testament aantref. In Hosea 11:1 (Toe Israel nog ’n kind was.
ensovoorts. God. (Hierdie Name van Christus is ook uit die nuwe psalmberyming verwyder. verwag Hy geen offers van diere meer nie. Die Ou-Testamentiese mense het nie die lering van die Ou Testament in verband met Christus nodig gehad nie – naamlik dat Hy in die Messiaanse psalms (byvoorbeeld Ps 2. deel van sy uitverkore volk. die Messias. Volgens die Nuwe Testament is elkeen wat in sy Seun glo. (Tot sover die aanhaling uit Die Hervormer van 1 September 2004. Vroeër is daar gepoog om die verband tussen Ou en Nuwe Testament te verklaar vanuit ‟n beloftevervullingskema: Wat ons in die Ou Testament lees. Hiermee verklaar hy ook dat ons nie die gesag van die Nuwe Testament kan aanvaar nie. want nêrens in die gesprek verwys hy na die Heilige Gees en Sy werk nie. Dit lê op die vlak van belydenis: Ons glo en ons bely dat die Ou Testament èn die Nuwe Testament getuig van die een lewende God in sy verhouding met mense. Aan die Ou-Testamentiese mense is die Evangelie immers verkondig net soos aan ons (Heb 4:2). Só gesien is daar dus baie min verband tussen die Ou en die Nuwe Testament. Ek meen dat hy hom aan die volgende mistastings skuldig maak: 1.)
In Die Hervormer se uitgawe van 15 Oktober 2004 is prof Breytenbach soos volg beantwoord:
In sy gesprek met die redakteur van Die Hervormer (1 September) stel prof APB Breytenbach sy standpunt dat die Messiaanse tekste in die Ou Testament nie na Christus verwys nie. Hoe sien u dié verband? Daar is ‟n sekere kontinuïteit tussen die Ou en die Nuwe Testament. Niemand kon in die Ou-Testamentiese tyd na die Vader toe kom behalwe deur Christus nie (vergelyk Joh 14:6). ensovoorts. Die oneffenhede tussen die twee Testamente bring mee dat ons nie ‟n sluitende sisteem het waarin ons God en sy werk onder die mense kan tuisbring nie. want as God presies in een van ons sisteme sou inpas. is Hy teenwoordig op enige plek waar mense tot Hom bid in die naam van Jesus. Die Ou-Testamentiese mense moes tog Christus se Name en sy funksie uit die Ou Testament leer ken het ten einde daarin te kon glo! Prof PW Hoek
. Koning en Here verkondig word. vra Hy in terme van die Sinai-verbond gehoorsaamheid aan sy wet en voorskrifte oor die offer van diere. sou volgens dié skema voorspellings of beloftes wees van God se volle openbaring in die Nuwe Testament. Die inspirasie van die Heilige Gees geld blykbaar nie as ŉ uitgangspunt om die Skrif te verklaar en die psalms te berym nie. maar daar is veral ook ‟n diskontinuïteit: Volgens die Ou Testament is God se bemoeienis met die wêreld primêr op Israel. Hulle kon dan blykbaar sonder geloof in hierdie waarhede gered word.) 3. Verder impliseer hy dat die Nuwe Testament die Ou Testament verkeerd interpreteer. kan die mens sy teenwoordigheid ervaar in die tempel in Jerusalem.Die verband tussen die Ou en die Nuwe Testament kom telkens in die hedendaagse kritiese teologiese vraagstelling opnuut na vore. gerig. Die belangrikste argument hierteen is dieselfde as by die vorige vraag: As die Ou Testament beloftes is en die Nuwe Testament die vervulling daarvan. het ons die Ou Testament nie meer nodig nie. sou ek baie bekommerd wees. 2. En dit is goed so. sy uitverkore volk. Vir my lê die verband tussen die twee Testamente op ‟n ander vlak. Hierteenoor stel ek graag die volgende: Die ware Bybelse geloof het ook vir die Ou-Testamentiese mense berus op Christus. 45 en 110) as Gesalfde (of Messias). Seun (van God).
bladsy 36-42. Prof Breytenbach beweer: “Die hele saak van Messiaanse tekste in die Ou Testament berus volledig op die verwysings na die Ou Testamentiese gedeeltes wat ons in die Nuwe Testament aantref. 6-7.. en in die offer wat Hy sou bring deur Homself aan die dood oor te gee (Jesaja 53). (Vergelyk ook die boek: Die Wonder van Jesus in die Ou Testament. Joh 4:25-26. het die Ou (en Nuwe) Testament gegee.11 en 7. 7:40-41.1 6. en dus die skrywers van die Ou en Nuwe Testament gelei het nie? (Vergelyk byvoorbeeld 2 Tim 3:16. Daarteenoor staan die waarheid van die Skrif vas.5
6. wat ons betref.
6.) Prof Breytenbach beweer: “Daarom meen ek dat ons gewoon moet aanvaar dat die skrywers van die Nuwe Testament kinders van hulle tyd was wat in hulle verkondiging van Jesus van Nasaret as die Messias. as die Spreker van God. Hy weet presies wat Hy in die Ou Testament geopenbaar het. en dus die beloofde Messias.12.3 6. (Vergelyk ook in die voorlegging. punte 7.” Hierteenoor stel ons die vraag: Hoe is die Ou Testamentiese mense gered as hulle niks van Christus geweet het nie? Dan kon hulle mos nie in Hom as die Verlosser geglo het nie. Deur Christus se verskynings. Dit blyk byvoorbeeld uit die volgende: Dit is ŉ Goddelike Persoon wat as mens op aarde gebore sou word (Jes 6:5. Sy kinders – Mal 3:1) sou kom – volgens die Ou Testament! Volgens die Ou Testament is dit dus die Gesalfde. Sy kerk. Dit het Hy in die Nuwe Testament presies reg verklaar (vergelyk Luk 24:44. Dan moes hulle op ‟n ander manier salig geword het. wat later self na die aarde toe sou kom – en dus as mens op aarde gebore sou word (Ps 110:1. Die tyd van Sy koms word hier in simboliese terme beskryf. Hieruit is dit duidelik dat die Engel van die Here die Messias is wat as Goddelike Persoon na die aarde (na Sy tempel. van Joodse uitlegmetodes gebruik gemaak het .4
6. 12) en Here (Ps 110:1. Dit was juis die Engel van die verbond (die Boodskapper van God wat die wet/verbond gegee het) wat as mens. Johannes die Doper sou die boodskapper wees wat Sy openbare optrede sou aankondig (Mal 3:1.Verdere beredenering van die bostaande onderhoud met prof Breytenbach (en die numerering loop aan:) 4. Die feit is egter dat Jesus gesê het: Niemand (dus ook nie die Ou Testamentiese mense) kom na die Vader behalwe deur My nie (Joh 14:6). 26:22. Hy was wêreldbekend in die Ou Testamentiese tyd. Mal 3:1) wat as mens gebore sou word. Hy sou in Betlehem gebore word (Miga 5:1).
6. Volgens Daniël 9:25-26 sou die Gesalfde (Messias) kom. byvoorbeeld as die Engel (Boodskapper) van die Here. vergelyk Matt 1:23).. Die Messias was reeds die Lewe en die Lig van die Ou Testamentiese mense (vergelyk Joh 1:4. 194-201. naamlik: die Ou Testament verkondig net een bepaalde Messias wat sou kom. – Is dit nie die kerk van alle eeue se belydenis dat die Heilige Gees die Skrif geïnspireer het. vergelyk Joh 6:14. gebore sou word (Mal 3:1). het die Ou Testamentiese mense die geleentheid gehad om Hom te leer ken en in Hom (en Sy boodskappe) te glo. In Matteus 2:3-6 word gemeld dat dit die owerpriesters en skrifgeleerdes se oortuiging was dat die Christus in Betlehem gebore sou word.) Christus het self in die Ou Testament aangekondig dat ŉ bepaalde Messias sou kom. Hy praat net van “messiasse wat in die Ou Testament verwag is”. Dit is dus dieselfde Goddelike Persoon wat as Here aan die regterhand van die Vader gesit het. moes die Ou Testamentiese mense glo in hierdie Goddelike Persoon.) Die indruk word verkry dat prof Breytenbach van oortuiging is dat die Ou Testament nie ‟n bepaalde Messias verkondig wat sou kom nie.6
5. 28:23. 23. Dit blyk uit die volgende: Christus. Koning en Seun (Ps 2:2. vergelyk 1 Joh 2:22). en nie deur die skrywers van die Nuwe Testament nie. Hand 18:28). Mal 3:1).” Die volgende opmerkings gee. die regte perspektief: – Die Joodse uitlegmetodes is deur die destydse Fariseërs en skrifgeleerdes gebruik. die Messias. Paulus het die Ou Testament gebruik om te bewys dat Jesus die Christus is (Hand 17:2-3.7
.2 6. en 1 Joh 1:2-3 in die 1983-Vertaling). Matt 11:10). Om gered te kon word.
Hierdie waarheid kan nooit deur enige iets vernietig word nie. beide verkondig dieselfde Evangelie. ‟n misbruik van die Ou Testament was? Impliseer hy dat Christus die Ou Testament wanvertolk het – en dit om Homself te regverdig? Geld dit ook vir die skrywers van die Nuwe Testament wat Jesaja 53 aanhaal? Waar. Prof Breytenbach se siening blyk onder andere ook uit sy opmerking: “(God het) nie aan ons die seun van Dawid gegee nie.” Verwerp hy dan al die Ou Testamentiese profesieë oor Jesus Christus? Dink hy dat die Messiaanse gedeeltes in die Ou Testament ’n ander betekenis het as wat die Nuwe Testament daaraan toesê? * Die Skrif leer die volgende: Die Nuwe Testament interpreteer die Ou Testament deurgaans direk-Messiaans! ‟n Voorbeeld hiervan is die feit dat teksgedeeltes uit Jesaja 53 agtien keer in die Nuwe Testament aangehaal word. hoofstuk 9.” (Vergelyk in die voorlegging. Dit lê op die vlak van belydenis. en beide verkondig dieselfde Messias (Christus). Dit wat die Nuwe Testament verklaar.
. Met Christus se vleeswording is albei nature tog in Hom verenig! Prof Breytenbach beweer: “Vroeër is daar gepoog om die verband tussen Ou en Nuwe Testament te verklaar vanuit ŉ beloftevervullingskema . 7.. Die belangrikste argument hierteen is dieselfde as by die vorige vraag: As die Ou Testament beloftes is en die Nuwe Testament die vervulling daarvan. is juis die twee voorbeelde wat hy noem. en elke keer dui dit sonder enige twyfel op Christus alleen.) Weerspreek hy homself? Aanvaar prof Breytenbach die beloftevervullingskema ten opsigte van die Messiaanse profesieë in die Ou Testament? Hy beweer: “Wat ons in die Ou Testament lees. Waarom gebruik hy die twee uitsonderinge vir sy siening oor die verklaring van die Ou Testament? Waarom moet die meer as 200 direk-Messiaanse verwysings in die Nuwe Testament. sou volgens dié skema voorspellings of beloftes wees van God se volle openbaring in die Nuwe Testament. Matt 1:1..Hierdie betekenis en boodskap het die Ou Testament nog altyd self gehad. funksioneer Christus dan wel in die Ou Testament? Heg hy geen waarde aan al die profesieë wat in die afgelope 2000 jaar vervul is nie.. maar sy eie Seun.” Hierteenoor antwoord ons soos volg: Prof Breytenbach het in dieselfde onderhoud beweer: “. naamlik Matteus 2:15 en Galasiërs 4:21-31. asook die boek: Die Wonder van Jesus in die Ou Testament. volgens hom. buite rekening gelaat word? Impliseer prof Breytenbach dat die 18 verwysings in die Nuwe Testament na Jesaja 53.. en ook aan die eindtydprofesieë wat nog vervul moet word nie?
8. Beide Testamente het dieselfde Outeur. 22:41-45. Rom 1:3) en Sy eie Seun (wat van altyd af God is). Die Nuwe Testament bevestig hierdie waarheid.) Waarskynlik die enigste twee uitsonderinge op hierdie reël. het ons die Ou Testament nie meer nodig nie. Hand 2:30. is die presiese betekenis wat die Ou Testament nog altyd gehad het.” Ons antwoord soos volg: Die Bybel sê egter dat God aan ons beide gegee het: die seun van Dawid (ten opsigte van Sy vleeslike afstamming en geboorte.. Vir my lê die verband tussen die twee Testamente op ŉ ander vlak. na Christus in die Ou Testament. Die Nuwe Testament bied dus die enigste korrekte verklaring van die Ou Testament. ook nie deur die gebrekkige begrip van mense nie.. punt 9 se inleiding. (Vergelyk BYLAAG 1.. ons (moet) nie die Bybel lees deur die bril van die belydenisskrifte nie.
Michigan. Wellington. 1999. Grand Rapids. Dave James. 1961. In die begin was die Woord. William B Eerdmans Publishing Co. 1952. Handboek Bybelse Geskiedenis: Die Ou Testament. Christus moet weer die ereplek kry in die Ou Testament. Danie Hunt. New Age Bible Versions.
Smuts. Vol 1 – 3. 1993. (Danie Haasbroek kan nie oor hierdie boek ŉ mening uitspreek nie. Danie Haasbroek. 1949. 1991. Korte Verklaring der Heilige Schrift. Bybelmedia. Deel 1. Sewende druk: 1970. Deel 1 en 2. Christian Focus Publications. De Psalmen. 1928 Christ in the Old Testament. 1994. Deel 2: 1972. dr J Riplinger. dr FW Haasbroek. 2004. (Subtitel:) Old Testament Appearances of Christ in human form. Pretoria Potchefstroom Kaapstad. Is Jesus in Psalms? Gedruk vir DH Trust. Helderberg. gedruk in 1919) Die Bybel (in Afrikaans): 1933/53 uitgawe Die Bybel – Nuwe Vertaling: 1983 uitgawe King James Version New American Standard Bible New International Version 50
. USA. A Woman Rides the Beast. 2007. Pretoria. The Book of Isaiah. 2003. prof dr JH Laetsch. 2006. Gedruk vir DH Trust. dr H Borland. 1965. Oregon 97402. Harvest House Publishers. Mentor series. eleventh edition: 2000. William B Eerdmans Publishing Company. Michigan. AV Publications Corporation. ds MJ Wegener. Concordia Publishing House. 1965. HAUM. Choosing a Bible Translation. The Wonder of Jesus in the Old Testament. 1956. Die Wonder van Jesus is die Ou Testament. (Reeks van 5 preke op CD. Posbus 39263 Garsfontein Oos 0060. Printed for DH Trust. Prediking uit die Ou Testament. omdat hy dit nie gelees het nie. Missouri. Herbert Ridderbos. dr Theo Lockyer. Danie Haasbroek. Michigan.Bronnelys
Bavinck. The Prophecy of Daniel. Wingate Park. All the Messianic Prophecies of the Bible. Interkerklike Uitgewerstrust. Bible Commentary: The Minor Prophets. Edward J Young. Zondervan Publishing House. Johan Kroeze. Bloemfontein. (ŉ Studiestuk) NG Sendingpers.) Grace Fellowship Pretoria. JH Kok NV Kampen. 1973. Günther S Young. JH Kok. Deel 1: 1971. JH Kok NV Kampen. Uitgawes: 2001. Eugene. Saint Louis. Ararat. Rev Joel Janse van Rensburg. prof GA Gereformeerde Dogmatiek. Grand Rapids. Afrikaanse uitgawe deur Human en Rousseau (Edms) Bpk. 1988. Grand Rapids. De Profeet Jesaja. Danie Haasbroek. 2006. 2008. 1969. Deel 1 en 2. 1972. Maart 1992. 1969.) Kan Jesaja 53 op iemand anders slaan as net op Jesus Christus alleen? Studiestuk soos opgestel deur ds MJ Smuts. VA. James A Grosheide. Kampen. Edward J
Bybelvertalings: Bijbel (dit is die ou Nederlandse Bybel.
Redakteurs: Jan van der Watt en Stephan Joubert. Lux Verbi.) Tafelberg Uitgewers.ie
. Die Bybellenium Eenvolumekommentaar. Des/Dec 2006. 1986. Die Bybel: Nuwe Lewende Vertaling. Christelike Uitgewersmaatskappy. Vereeniging. United Kingdom. 2001. JJ Burden. Christelike Uitgewersmaatskappy. NG Kerk Uitgewers. Tydskrif van die Gereformeerde Teologiese Vereniging. East Park. Redakteurs: Wil Vosloo en Fika J Van Rensburg. Onderwerp: Die messiaanse aard van psalms: Hoe dit ŉ Nuwe Testamentiese lees. Redakteurs: Wil Vosloo en Fika J van Rensburg. JH le Roux. Verklarende Bybels: Die Bybel A-Z. (Job tot Maleagi. Vereeniging. 2005. emeritus-professor in Ou Testament aan die NWU). Christelike Uitgewersmaatskappy. Working together for the Word. JA Loader.BM. 1996. 24/7 Bybel vir die Lewe.biblesociety. Deel I. No 4. Leefstyl-Bybel vir Vroue. vertaling en omdigting van die psalms raak. Kaapstad. Redakteurs: FE Deist en WS Vorster. 1999.New King James Version Revised Standard Version The Amplified Bible The Living Bible The Scriptures Nie-amptelike Bybelvertalings: Die Boodskap. Kaapstad. 1958. Verenigde Protestantse Uitgewers (Edms) Bpk. (Subtitel:) Die literatuur van die Ou Testament. Redakteur: Jan van der Watt. Eindredakteurs: Nico Simpson en Ewald van Rensburg. Lux Verbi. Wellington. Christelike Uitgewersmaatskappy. ens. 2001.) Onder redaksie van Prof Dr B Gemser. Eindredakteur: Prof Christina Landman. 2002. Vereeniging. Jaargang /Vol 40. 1993. Kaapstad. Vereeniging. (Medewerkers: HL Bosman. 2007. Hoofredakteur: Prof JM Vorster. Prof Dr AS Geyser. Vereeniging. 2003. Crawley RH10 6AS. Christelike Uitgewersmaatskappy. Die Bybel in Praktyk. Woorde wat ver kom. 2006. Webtuiste: www. Liedereboeke: Liedboek van die Kerk. United Bible Societies. Zurich House. (Subtitel:) Celebrating 40 years of fruitful co-operation. 2006. Die Bybel met Verklarende Aantekeninge.BM. 2003. Deel II. Saamgestelde bundels: In die Skriflig. Navorsingsartikel deur JL Helberg (dit is prof Jaap Helberg.
Handelinge van die Veertigste Vergadering van die Sinode van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika gehou in Kaapstad van 13 tot 24 Oktober 1987.2004. Sien hiervoor:) Skema van werksaamhede – voorgelê aan die Veertigste Vergadering van die Hoogeerwaarde Sinode van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika.of kleinletters in die Messiaanse profesieë in die Ou Testament). Kerksentrum. Webtuiste: www. teen die Nuwe Bybelvertaling. Die “uitvoerige verslag” van SKLAS (wat in opdrag van die Wes-Kaapse sinode van 1987 opgestel is in verband met die gebruik van hoof. snr.05. Ander Tydskrifte: The Philadelphia Trumpet. Kerk. Die Kerkpad (dit is ŉ semi-kerklike maandblad binne die GKSA). 15 Oktober 1991 om 09.09.co.10.2006. in die Hugenote-Gedenksaal.za
. op Dinsdag 13 Oktober 1987 op 9. Uitgawe van 27. 8 tot 18 September 1987. in die Ned. Redakteur: Gerald Flurry.2006 en 1. Kaapstad. 15.02. Sinodale Sentrum Pretoria. 8 tot 18 September 1987.30 vm en volgende dae. Geref. Kerkbode.
(Gravamen ingedien deur ds Mike Smuts. Uitgawe: Oktober 2007.30 vm en volgende dae. op Dinsdag. Kaapstad. Uitgawes van Julie 2003. Geref. Geref.10.Beswaarskrifte: * (Gravamen ingedien deur ds Danie Haasbroek teen die Nuwe Afrikaanse Bybelvertaling. Januarie 2004 en Mei 2005.2004. Handelinge van die een-en-veertigste vergadering van die Sinode van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika gehou in Kaapstad van 15 tot 23 Oktober 1991.2006.
Kerklike Tydskrifte: Die Hervormer. Handelinge van die Tiende Gewone Vergadering van die Sinode van Noord-Transvaal van die Ned. te Sinodale Sentrum Pretoria. Sien hiervoor:) Agenda vir die Tiende Gewone Vergadering van die Sinode van Noord-Transvaal van die Ned.thetrumpet. 15. Kerk. Uitgawes van 1. Voorgelê aan die een-en-veertigste Vergadering van die Hoogeerwaarde Sinode van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika. Skema van werksaamhede.
Sign up to vote on this titleUsefulNot useful2016Vertaling by Ina Swanepoel0.0 (0)EmbedDownloadRead on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.Copyright: Attribution Non-Commercial (BY-NC)List price: $0.00Download as PDF, TXT or read online from ScribdFlag for inappropriate contentMore informationShow less