Apr | 2020 | MaanKind
My Ma in die Tyd van Corona
Anne Pretorius 1/7/34 – Vandag? More?
Die vrou wat meer talente en aanleg gehad het as geleenthede.
Só sal ek altyd aan haar dink. Net voor die inperking, kon ek haar gaan groet toe die hospitaal laat weet het sy is sterwend. Ek was bevoorreg dat ek met my eie asem vir haar kon gaan sê wat sy vir my beteken het in my lewe; en baie van dit wat ek bereik het, is deur die dinge wat sy in my gestimuleer het. Ek kon haar verseker dat sy haar taak gedoen het wat sy moes, en dit góéd gedoen het. Haar werk was klaar.
Op 29 Maart het ek geskryf:
My ma se hele lewenspad het geloop om ander te help en te inspireer. Haar skoonouers het by haar gewoon van die dag wat sy getroud is, totdat sy hulle op hulle sterfbed versorg het. Haar eie ouers het as bejaardes by haar kom woon totdat hulle gesterf het. Haar eie man, my pa, het in haar huis gesterf, waar sy hom tot op die laaste dag versorg het.
En nou, in háár laaste dae, mag niemand haar besoek nie. Ek kan nie met dit vandag nie. Mag sy spoedig gaan. Mag haar Here haar vandag nog kom haal.
Helaas het haar Here nie gedink sy kan ophou ly, vandag 'n maand gelede nie. Sy het sodanig herstel dat sy ontslaan is, maar tengersorg moes kry. Vir 'n maand lank moes sy daar lê, seer, siek en naar, maar bowenal alleen in haar "cot". Die versorgers sorg goed vir haar, maar haar kinders wat naby woon, mag haar nie sien nie. Dit is wet nou.
Sy het nou weer longontsteking en die dokter reken dat hospitalisasie nie meer 'n verskil gaan maak nie.
Ek het haar nooit dawerend hoor lag nie, maar nooit-ooit het ek haar met 'n dik mond gesien nie, nooit. Sy is een van daardie vreemde mense wat oor niks ooit gekla het nie, al was haar lewe vol uitdagings. Nou die laaste woord wat ek kon uitmaak van haar, was "seeeer". Seer. Die heel laaste woord wat sy vir een van haar kinders gesê het.
Ek het haar net eenmaal hartseer gesién oor iets wat ek gedoen het. My suster en ek was so 10 en 11 en ons het ewe spottend 'n prentjie geteken van Ma se ideale dogtertjie, met 'n rokkie vol valle en strikkies en sakkies. Ons het gegiggel en mekaar aangehits en my ma het gekyk wat ons doen, en trane het net vir 'n oomblik haar oë blinker gemaak.
Ek glo maar die res van ons lewens kon ons opmaak sodat sy trots op ons kon wees, sy het dit die afgelope tyd aanmekaar vir die kinders en kleinkinders gesê.
'n Paar staaltjies oor hierdie besondere vrou se moeilike kinderjare, afgesonder op 'n plaas in die destydse Betsjoeanaland, deur haarself en my suster Kobie geskryf, is opgeneem in die kort-kortverhaalbundel My Kort vir jou Sop.
Spaar in die tyd van Corona
Onthou julle toe ons klein was het ons by die skool "gespaar" met sulke velle seëls? Spaar was toe 'n werkwoord.
Ons ekonomie moedig nie spaar aan nie, banke en winkels gee te veel en te maklik krediet. Ons word verblind deur al die glansinvoegsels met klatergoud vir Kersfees. Ons verleer dat dit om liefdesgebare gaan en leer aan dat presente 'n reg is. Verwagtinge word geskep deur advertensies, media en maats.
Die inperking raak ons almal se spaargeld. Die wat voorsiening gemaak het, moet nou deel met die wat – meestal noodwendig – van die hand na die mond leef. No work, no pay, no kitty.
In hierdie spaarvarkie gaan al daardie R5 muntstukke wat jou beursie te dik maak. As Kiara-kleinkind kom kuier, tel ons dit en gaan ruil dit vir note, sodat sy lekker vakansiegeld het. Sy hanteer dit met soveel respek en is heel suinig daarmee, sy het nog nie een vakansie alles opgebruik nie. Ek het respek vir haar wat die waarde van dit wat ons probeer oordra, vat en dit haar eie maak.
Gaan daar nou weer 'n kultuur van spaar in die era ná Corona wees? Gaan mense weer leer dat selfs 'n baie klein bedraggie wat as roetine eenkant gesit word, stelselmatig vermeerder?
Ek hoop Corona kweek weer daardie kultuur van spaar, 'n neseier, voorsiening vir eendag, wegsit vir jou oudag, waarmee ons grootgeword het. Stel jou ons lewe voor waar die geslag wat nou verhonger binne 'n week na lockdown, aftree-ouderdom bereik? Wie gaan eet en wie gaan kyk?