PressReader - Beeld: 2017-07-29 - Ag hel, wie gee om?
Ag hel, wie gee om?
Tot on­langs toe was die har­war in ons staats­in­stel­lings, mu­ni­si­pa­li­tei­te, en­so­voorts, slegs din­ge waar­van ’n mens in die me­dia ge­lees het.
Jy’t ge­hoor van fi­nan­si­ë­le on­ge­rymd­he­de by E­s­kom, maar hel, daar is nie op die oom­blik beurt­krag nie, so wat maak dit saak?
’n Mens lees van die fi­as­ko’s van die ou­ens wat die ver­keer­de lo­ko­mo­tie­we ge­koop het. Maar as jy nog nie self in een van daar­die wan­kel­ri­ge lo­ko­mo­tie­we ge­ry het nie, het dit geen werk­li­ke uit­wer­king op jou le­we nie.
Blyk­baar is daar hel­se moei­lik­heid by die SAL. Nie net by die SAL nie, maar ook by ons lug­ha­wens. Die po­li­sie on­der­soek tien­tal­le be­weer­de ge­val­le van kor­rup­sie by O.R. Tam­bo. Dis na­tuur­lik ter­wyl die­self­de po­li­sie nie veel doen aan ge­rug­te van staat­skaping nie, maar nou ja, hul­le doen da­rem iets ie­wers, so dit kan nie te bad wees nie, kan dit?
Ver­keerd. Die di­lem­mas van staats­in­stel­lings is ons di­lem­mas. Of dit is op pad om ons di­lem­mas te word. Hier­die feit is op ’n wre­de ma­nier by my tuis­ge­bring toe ek ver­le­de week ’n S.A. Ex­press­vlug na Bloem­fon­tein moes haal om by die Vry­fees te gaan ki­taar slaan.
Al­les was in­ge­pak. My ki­taar was in tu­ne. My C­hee­tahs-serp is skoon­ge­was. Ek het die vo­ri­ge aand in P­re­to­ria op­ge­tree, en sou die Vry­dag be­tyds van O.R. Tam­bo af na die Bram Fis­cher-lug­ha­we ver­trek.
Of so het ek ge­dink.
Die af­ge­lo­pe paar jaar vlieg ek dik­wels, en mees­al met die goed­ko­per lug­diens­te. Die ge­hal­te van diens van klei­ner lug­diens­te soos Ku­lu­la het dras­ties ver­be­ter. Daar was ’n tyd toe SAL-vlug­te deur die bank stip­te­lik was, en Ku­lu­la dik­wels ver­traag. Wan­neer ’n mens die duur­der prys be­taal het vir ’n SAL-vlug, het jy ge­weet jy be­stee jou ran­de aan ’n vei­li­ge, vrien­de­li­ke en be­trou­ba­re vlie­ger­va­ring.
SAL was die ko­ning, die an­der lot was al­mal star­tups en wan­na­bees, che­ap­ska­te.
My vlug Bloem­fon­tein toe ver­le­de Vry­dag was my eer­ste SAL­vlug in ’n lang tyd. Ons het dae voor die tyd be­spreek.
Die aan­ge­kon­dig­de ver­trek­tyd was aan­vank­lik iets soos tien oor drie die mid­dag.
Dit is eg­ter kort daar­na ver­an­der na half­een, en ons is per SMS en e-pos laat weet. Toe die tyd ’n der­de keer ver­an­der, weer te­rug na skuins ná drie-uur, is ons weer laat weet.
Geen re­des vir die ske­du­le­ver­an­de­rin­ge is ge­gee nie, maar ons het dit aan­vaar, want die lug­diens was dui­de­lik baie be­sorgd dat ons die bood­skap ge­kry het. Hul­le het ons selfs ge­bel en ver­sko­ning aan­ge­bied.
So­ver so goed. Maar toe ek Vry­dag by O.R. Tam­bo op­daag, toe­val­lig heel­te­mal te vroeg vir my vlug, en my ba­ga­sie in­check, moes ek hoor dat die ver­trek­tyd ’n vier­de keer ver­an­der het; weer te­rug na half­een.
Ons het nooit e­ni­ge op­roe­pe of SMS’e oor die vier­de ske­du­le­ver­an­de­ring ge­kry nie; nóg ek, nóg my vrou wat die re­ke­naars tuis be­man. As ek nie toe­val­lig ver­veeld ge­raak het by my gas­te­huis en vroe­ër ge­ry het nie, sou ek die vlug Bloem­fon­tein toe ge­mis het. Dit sou be­te­ken het dat ek die aand se kon­sert by die Vry­fees moes kan­sel­leer en ook my brood­no­di­ge in­kom­ste ver­beur. Of die ek­stra on­kos­te aan­gaan om in­der­haas ’n kar te huur en die hon­der­de ki­lo­me­ters Vry­staat toe af te jaag.
Of dalk nie. Die half­een­vlug word toe ver­traag.
Eers met twin­tig mi­nu­te. Toe met am­per ’n uur.
Ter­wyl ek in my sit­plek sit, hoor ek hoe stry die twee pas­sa­siers in die ry ag­ter my. Die een ou sê: “T­his flig­ht is an hour e­ar­ly.” Die an­der ou sê: “No, it’s an hour la­te.”
Dis nie waar die ver­war­ring ge­ëin­dig het nie. Die re­de hoe­kom ek ’n ru­briek skryf oor vlug SA1011 is nie om­dat daar e­nig­iets erg ver­keerd ge­gaan het nie. Die deur­me­kaar­spul met die ver­trek­tye was on­pro­fes­si­o­neel, maar al­les het goed af­ge­loop vir my.
Die ka­juit­per­so­neel was vrien­de­lik ge­noeg, hoe­wel ek ver­baas was dat hul­le geen vrug­te­sap be­skik­baar ge­had het nie, slegs ’n keu­se van blik­kies­koel­dran­ke met gas in.
Dit het my ook nie te erg ge­wor­rie dat, toe ek vra vir ’n Dry Le­mon, ek ’n blik­kie li­mo­na­de in die hand ge­stop word son­der ’n aan­bod van ’n plas­tiek­gla­sie met ys of eens ’n strooi­tjie nie.
Die mi­nus­ku­le pak­kie neu­te het we­lis­waar nie my hon­ger ge­stil nie, maar dit het ou­kei ge­smaak. Die feit dat slegs ’n baie ver­kor­te weer­ga­we van die vei­lig­heids­waar­sku­wings af­ge­ram­mel is voor die vlug, en dat daar om­trent slegs aan­dag ge­gee is aan die nood­maat­re­ëls wat ge­volg moet word ten tye van ’n wa­ter­lan­ding – dít op ’n vlug tus­sen Jo­han­nes­burg en Bloem­fon­tein! – kon my ook nie eint­lik skeel nie.
En toe daar la­ter, voor die lan­ding, geen mel­ding ge­maak word nie van die ge­bruik­li­ke ver­bod op die ge­bruik van e­lek­tro­nie­se toe­rus­ting, en toe die tan­nie voor my aan­hou om op haar skoot­re­ke­naar te werk tot­dat ons op die grond is son­der dat e­ni­ge per­so­neel­lid haar keer, het ek ge­voel: Ag hel, wie gee om?
Maar dis juis die ding. Daar het niks ge­beur voor of ty­dens of ná vlug SA1011 Bloem­fon­tein toe op Vry­dag 22 Ju­lie 2017 wat my ge­noeg­saam ge­grief het dat ek ge­noop ge­voel het om amp­te­lik te kla nie.
Maar die ge­voel van on­ver­ge­noegd­heid het my by­ge­bly, as­ook die we­te: ’n Vlug is nie ver­on­der­stel om so te ver­loop nie. ’n Voor­aan­staan­de lug­diens is nie ver­on­der­stel om sul­ke fou­te te maak nie.
In­der­daad. Dit was as­of al­mal wat daar­die dag aan diens was om vir my vei­lig­heid en ge­rief te sorg, die hou­ding ge­had het van: Ag hel, wie gee om?
Ge­rief is een ding. Vei­lig­heid is na­tuur­lik iets an­ders.
Twee voor­val­le bly my by. Toe ek op­styg, bel ek my vrou en sê: “Ons vlug is vroe­ër.” Sy sê: “Op die SAL-web­blad kon­dig hul­le steeds die laat tyd aan. Hoe­veel men­se gaan die vlug ver­pas?” Toe ons land, laat sy my weet: “Vol­gens die SAL is jul­le vlug nog in Jo­han­nes­burg, en jy klim nou op.”
Die an­der voor­val: ’n Me­di­a­aan­kon­di­ging op een van die skerms ter­wyl ek wag: GIGABA APPROVES ANOTHER MASSIVE BAILOUT TO SAA
Hoe­kom het hul­le ge­vra vir een? Hoe­kom kry hul­le dit nie reg om hul geld­sa­ke self in or­de te kry nie?
Hoe diep is die ver­rot­ting? En: Ons weet al lank­al van die cha­os in die top­be­stuur van ons staats­in­stan­sies. Hoe lank vat dit voor­dat hier­die cha­os na grond­vlak deur­sy­fer?
Was my on­ge­rief ty­dens vlug SA1011 een van die eer­ste simp­to­me wat uit­ein­de­lik be­gin deur­sy­fer en al­mal in die maat­skap­py be­ïn­vloed?
En wat van vei­lig­heid?
Ons plaas­li­ke lug­diens­te het tot dus­ver ’n baie goeie vei­lig­heids­re­kord ge­had. Hoe lank voor­dat daar ’n erns­ti­ge on­ge­luk plaas­vind wat le­wens eis?
As daar so­veel kor­rup­te vei­lig­heids­per­so­neel is, wat­ter waar­borg het ons die lug­be­heer­ou­ens, wat moet keer dat vlieg­tuie teen me­kaar bots ter­wyl hul­le op­styg en land, nog hul job doen?
En wat van E­s­kom? Is dit werk­lik vei­lig om die daag­lik­se be­stuur van ’n plek soos Koe­berg oor te laat in die han­de van ’n maat­skap­py wat skyn­baar min be­voegd­heid, swak werks­e­tiek en twy­fel­ag­ti­ge sa­ke­prak­ty­ke het?
Toe ek die Sa­ter­dag op Bloem­fon­tein-lug­ha­we wag vir my SAL­vlug te­rug Jo­han­nes­burg toe – wat weer ver­traag is – loop ek die skry­wer K­lein­boer raak.
Hy deel my mee sy SAL-vlug Vry­fees toe, dae te­vo­re, is son­der e­ni­ge SMS’e ge­kan­sel­leer, en dat hy eers baie ure la­ter ’n vlug kon kry.
Toe ek die Son­dag te­rug­vlieg Kaap toe, met Man­go, wat ge­na­dig­lik nog nor­maal funk­si­o­neer! – hoor ek die heel­tyd aan­kon­di­gings van SAL-vlug­te wat ver­traag is. (Geen an­der lug­diens het e­ni­ge ver­tra­gings nie.)
My vlug SA1011 na Bloem­fon­tein op Vry­dag het nie my le­we ge­kos nie. Niks van my ba­ga­sie is mis­plaas of ge­steel nie.
Maar ek sal twee keer dink voor­dat ek weer geld uit­haal om te be­taal vir ’n kaart­jie by die Suid-A­fri­kaan­se Lug­diens.
Koos Kom­buis se il­lus­tra­sie van sy reis­ki­taar.