Slag van Zama in die Puniese Oorloë - Resensies - 2022
Die Slag van Zama was die beslissende betrokkenheid by die Tweede Puniese Oorlog (218-201 vC) tussen Kartago en Rome en is aan die einde van Oktober 202 vC geveg. Na 'n reeks vroeë oorwinnings van Karthago in Italië, het die Tweede Puniese Oorlog 'n dooiepunt gevestig met die leërs van Hannibal in Italië wat die Romeine nie weer kon doodmaak nie. As gevolg van hierdie terugslae, het die Romeinse magte 'n mate van sukses in Iberië behaal voordat hulle 'n inval in Noord-Afrika geloods het. Onder leiding van Scipio Africanus het hierdie leër 'n Kartagiese mag in diens geneem wat gelei is deur Hannibal by Zama in 202 vC. In die gevolglike geveg het Scipio sy beroemde vyand verslaan en Carthago gedwing om vir vrede te dagvaar.
Vinnige feite: Slag van Zama
konflik: Tweede Puniese oorlog (218-201 vC)
datums: 202 v.C.
ongeveer. 36,000 infanterie
6 100 ruiters
Carthago: 20-25.000 gedood, 8.500-20.000 gevange geneem
Rome & bondgenote: 4,000-5,000
Met die begin van die Tweede Puniese oorlog in 218 vC, het die Kartagoense generaal Hannibal met vrymoedigheid die Alpe oorgesteek en na Italië aangeval. Hy het oorwinnings behaal by Trebia (218 vC) en Trasimene-meer (217 vC) en het leërs opsy gesit onder leiding van Tiberius Sempronius Longus en Gaius Flaminius Nepos. In die nasleep van hierdie oorwinnings het hy na die suide getrek en die land geplunder en probeer om Rome se bondgenote te dwing om aan Kartago se kant af te kom. Verbaas en in krisis weens hierdie nederlae, het Rome Fabius Maximus aangestel om die Carthago-bedreiging te hanteer.
Hannibal. Publieke domein
Terwyl hy met die leër van Hannibal geveg het, het Fabius op die toevoerlyne van die Karthagië opgehou en die vorm van attritiewe oorlogvoering beoefen wat later sy naam gedra het. Rome was spoedig ongelukkig met Fabius se metodes en hy is vervang deur die meer aggressiewe Gaius Terentius Varro en Lucius Aemilius Paullus. Op pad na Hannibal is hulle in die Slag van Cannae in 216 vC weggevoer. Na sy oorwinning bestee Hannibal die volgende paar jaar 'n alliansie in Italië teen Rome. Terwyl die oorlog op die skiereiland in 'n dooiepunt neergedaal het, het Romeinse troepe onder leiding van Scipio Africanus suksesvol in Iberië begin slaan en groot strepe van die Kartagoense gebied in die streek gevang.
In 204 vC, na veertien jaar van oorlog, het Romeinse troepe in Noord-Afrika beland met die doel om Kartago direk aan te val. Onder leiding van Scipio slaag hulle daarin om Karthagoense magte te verslaan onder leiding van Hasdrubal Gisco en hul Numidiaanse bondgenote onder bevel van Syphax by Utica en die Groot Vlaktes (203 vC). Aangesien hulle situasie moeilik was, het die Kartagoense leiers vir vrede met Scipio gedagvaar. Hierdie aanbod is aanvaar deur die Romeine wat matige voorwaardes aangebied het. Terwyl die verdrag in Rome gedebatteer is, het Hannibal uit Italië die Karthagoense wat verkies het om die oorlog voort te sit, herroep.
Scipio Africanus - detail van die skildery deur Giovanni Battista Tiepolo, "Scipio Africanus word gewys terwyl hy die neef van die Prins van Nubia vrylaat nadat hy deur Romeinse soldate gevange geneem is". Walters Kunsmuseum
Gedurende dieselfde periode het Karthagoense magte 'n Romeinse voorraadvloot in die Golf van Tunes ingeneem. Hierdie sukses, tesame met die terugkeer van Hannibal en sy veterane uit Italië, het daartoe gelei dat die Carthago-senaat van harte verander het. Verbaas, het hulle verkies om die konflik voort te sit, en Hannibal wou sy leër vergroot.
Met 'n totale mag van ongeveer 40.000 man en 80 olifante het Hannibal Scipio naby Zama Regia teëgekom. Hannibal het sy manne in drie reëls gevorm, en sy huursoldate in die eerste reël geplaas, sy nuwe rekrute en heffings in die tweede, en sy Italiaanse veterane in die derde. Hierdie mans word deur die olifante aan die voorkant ondersteun, en Numidiaanse en Kartagoense kavallerie aan die flanke.
Scipio se plan
Om die leër van Hannibal teë te werk, het Scipio sy 35.100 man ontplooi in 'n soortgelyke formasie wat uit drie lyne bestaan. Die regtervleuel word deur Numidiaanse kavallerie gehou, gelei deur Masinissa, terwyl Laelius se Romeinse ruiters op die linkerflank geplaas is. Weet dat Hannibal se olifante verwoestend was tydens die aanval, het Scipio 'n nuwe manier bedink om dit teen te werk.
Alhoewel taai en sterk, kon die olifante nie omdraai toe hulle oplaai nie. Met behulp van hierdie kennis het hy sy infanterie in afsonderlike eenhede gevorm met tussenruimtes. Dit was gevul met velites (ligte troepe) wat kon beweeg om die olifante deur te laat. Dit was sy doel om die olifante toe te laat om deur hierdie gapings te laai en sodoende die skade wat hulle kon aanrig, tot die minimum te beperk.
Soos voorspel was, het Hannibal die geveg geopen deur sy olifante te beveel om die Romeinse lyne op te laai. Hulle het vorentoe beweeg deur die Romeinse veliete wat hulle deur die gapings in die Romeinse lyne en uit die geveg getrek het. Boonop het Scipio se kavallerye groot horings geblaas om die olifante bang te maak. Met die neutralisering van Hannibal se olifante, reorganiseer hy sy infanterie in 'n tradisionele formasie en stuur hy sy ruiters na vore.
Met die aanval op albei vleuels het die Romeinse en Numidiaanse ruiters hul opposisie oorweldig en hulle van die veld agtervolg. Alhoewel hy nie tevrede was met die vertrek van sy kavallerie nie, het Scipio sy infanterie begin bevorder. Dit is nagekom deur 'n voorskot van Hannibal. Terwyl huursoldate van Hannibal die eerste Romeinse aanrandings verslaan het, het sy manne stadig maar seker deur Scipio se troepe begin terugdruk. Aangesien die eerste reël in die slag gebly het, wou Hannibal nie toelaat dat dit deur die ander lyne gaan nie. In plaas daarvan beweeg hierdie mans na die vlerke van die tweede reël.
Hannibal het met hierdie krag vorentoe gestoot en 'n bloedige geveg het gevolg. Uiteindelik verslaan, het die Kartagoense teruggeval na die flanke van die derde lyn. Scipio het sy aanslag teen Hannibal se beste troepe uitgebrei om te verhoed dat hy verflenter word. Met die geveg heen en weer, het die Romeinse kavallerie saamgedrom en na die veld teruggekeer. Met die agterkant van Hannibal se posisie het die ruiters sy lyne laat breek. Die Karthagoense is tussen twee magte vasgepen en uit die veld gesleep en verdryf.
Soos met baie veldslae in hierdie periode, is presiese ongevalle nie bekend nie. Sommige bronne beweer dat die slagoffers van Hannibal 20.000 gedood en 20,000 gevange geneem is, terwyl die Romeine ongeveer 2500 dood en 4 000 gewondes verloor het. Ongeag die ongevalle het die nederlaag by Zama daartoe gelei dat Kartago sy oproepe tot vrede hernu het. Dit is deur Rome aanvaar, maar die voorwaardes was strenger as wat 'n jaar tevore aangebied is. Benewens die verlies van die meerderheid van sy ryk, is 'n aansienlike oorlogsvergoeding opgelê en is Kartago effektief as 'n mag vernietig.