Gee almal eiendomsreg, los Grondwet uit – MotlantheVoormalige president Kgalema Motlanthe by die begrafnis van Ahmed Kathrada. Foto: GCIS Eiendomsreg moet geleidelik na meer mense uitgebrei word eerder as om enigeen se eiendomsreg in te kort, het oudpres. Kgalema Motlanthe vanoggend op Rapport en City Press se grondberaad in Johannesburg gesê. Motlanthe het benadruk dat die Grondwet nie verander hoef te word om onteiening sonder vergoeding moontlik te maak nie. Wat nodig is vir grondhervorming is dat die staatsdiens meer doeltreffend moet wees en dat die gronduitdaging stuksgewys en planmatig aangepak moet word. Motlanthe het gesê grond is eintlik ’n simboliese plaasvervangingskwessie vir groter kwessies soos armoede en ongelykheid. Die grootste probleem met grondhervorming is die staat se onvermoë om dit doeltreffend te implementeer. Volgens Motlanthe is een van die grootste probleme ’n moedeloosheid oor die omvang van die gronduitdaging omdat dit nie in hanteerbare brokke opgebreek word sodat dit doeltreffend en planmatig hanteer kan word nie. Hy het voorgestel dat met die herverdeling van staatsgrond in landelike gebiede en stede begin word, waarna gekyk kan word na private grond in landelike gebiede en stede. Tembeka Ngcukaitobi. Foto: Skermskoot/Gibs/YouTube Ook adv. Tembeka Ngcukaitobi het gesê ’n grondwetlike verandering gaan geen verskil maak solank die staat se vermoë nie verbeter nie. Hy het in ’n deeglike oorsig oor wetgewing sedert 1891 aangetoon hoe swart mense al meer hul eiendomsreg sonder vergoeding en sonder raadpleging ontneem is. Desnieteenstaande meen hy die Grondwet en die reg is die manier om die huidige gronduitdagings op te los omdat inklusiwiteit en die erkenning van regte die hoeksteen van die Suid-Afrikaanse demokrasie is. Die skokkendste inset van die dag het van prof. Aninka Claasens van die Universiteit van Kaapstad gekom wat met vers en kapittel aangedui het hoe die regering met tradisionele leiers heul om in eie belang en op hoogs korrupte wyse te verseker dat inwoners van kommunale gebiede – die kwesbaarste in die land – se eiendomsregte en menseregte deur voortgesette onderdrukking van hulle ontneem word. Die megaboer Nick Serfontein het met praktiese voorbeelde die onbeholpenheid van die staat uitgewys, en aangetoon hoe dit reggestel kan word.