PressReader - Beeld: 2017-05-25 - Goed­koop skuld haal ar­mes in
Goed­koop skuld haal ar­mes in
Beeld - 2017-05-25 - Kommertaar - Koos Bo­tha, Rand­burg
Die af­sny van krag en wa­ter van huis­ei­e­naars is ’n gru­we­li­ke ma­ni­fes­ta­sie van die on­ge­reg­tig­heid van die Re­ser­we­bank se goed­koop­skuld­be­leid met sy lae ren­te­koer­se en die ge­lieg dat 3-6% in­fla­sie aan­vaar­baar is.
In­fla­sie was nog nooit vir e­ni­ge ver­brui­ker aan­vaar­baar nie. Dit be­te­ken een­vou­dig dat die koop­krag van die loon vir sy ar­beid ver­min­der word. Van Fe­bru­a­rie 2000 tot Mei 2016 is die koop­krag van al­le ver­brui­kers met min­stens 153% ver­laag.
Die ryk­stes kon ge­mak­lik die ho­ër pry­se van kos en mo­tors by­bring deur die ge­bruik van die goed­koop skuld, gro­ter wins­te op die JSE en die maat­skap­pye wat hul­le be­dryf, of ge­reel­de sa­la­ris­aan­pas­sings wat al tot Mei 2016 370% be­loop het.
Wan­neer jou in­kom­ste ver­vier­dub­bel soos wat hier ge­beur het, is in­fla­sie van 153% niks om oor te kla nie. Daar­om die stomp­sin­nig­heid van die mo­ne­tê­re­be­leids­ko­mi­tee, die mees­te e­ko­no­me, ma­ke­laars, die be­roeps­ro­wers wat ruim af­skep van die ver­hoog­de in­kom­ste van die be­voor­reg­te ry­kes.
Daar­om het die mil­joe­nêrs met ba­tes van meer as R100 mil­joen in tien jaar met 120% toe­ge­neem. Maar my in­kom­ste son­der die pa­sel­la van goed­koop skuld soos van 40 mil­joen an­der men­se son­der daar­die “in­fla­sie­ver­goe­den­de sa­la­ris­ver­ho­gings” of ver­ho­gings op die JSE, moes die spit af­byt van ver­ar­ming as ge­volg van voort­du­ren­de prys­sty­gings. Ons, die ar­mer groep, sub­si­di­eer nou nog die lek­ker le­we van die ry­kes. Hul­le sal steeds net die lek­ker kant van die le­we sien so­lank ren­te­koer­se laag bly en in­fla­sie­ver­goe­den­de ver­ho­gings toe­ge­staan word.
Maar mil­joe­ne mid­del­klas­men­se wat aan­vank­lik hart­lik ge­koop het om­dat skuld so goed­koop is, is nou self in die pe­na­rie. Net selfs die lae ren­te op die skuld wat ge­maak is “om die e­ko­no­mie te sti­mu­leer”, vreet nou hul jaar­lik­se in­kom­ste op.
Daar­om is die e­ko­no­mie op die rom­mel­hoop. Die mees­te men­se het nie meer geld om selfs die nood­saak­lik­ste din­ge te koop en ook nie om hul mu­ni­si­pa­le skuld te ver­ef­fen nie.