Woede is emosioneel en ook chemies. Ons liggame is toegerus met ‘n outomatiese verdedigingstelsel wat bekend staan as veg of vlug-meganisme wat jou liggaam voorberei vir aksie. Ons ken almal die gevoel wanneer Adrenalien in jou bloedstroom vrygelaat is en jou hartklop versnel, jou pupille vergroot, swetende hande en droë mond. Dit is onmoontlik om hierdie gevoel te ignoreer en jy het geen beheer daaroor nie. God het hierdie chemiese reaksie geskep om ons liggame te beskerm, dus sal Hy ons nie veroordeel vir behoorlike funksionering van hierdie stelsel nie.
Die emosie van woede is willekeurig en kan vrywillig beheer word. Wanneer ons toelaat dat die ontstellende gebeure oor en oor in ons gedagtes afspeel, ons wraak verklaar, oorgaan tot vergelding; weet ons self dat ons sonde doen. Die Bybel waarsku teen woede “word toornig en moenie sondig nie ....” Efesiërs 4:26. Lees hierdie gedeelte saam met my in die Nuwe vertaling “as julle kwaad word, moenie sondig nie, en moenie ‘n dag kwaad afsluit nie. Moenie die duiwel vatkans gee nie” [Ef. 4:26-27].
Is daar verskillende grade van woede?
Ø Ons moet besef dat die woord “woede” ‘n wye verskeidenheid van emosies verteenwoordig. Soms is dit reaksies op frustrasies, verleentheid of verwerping wat moontlik nie sonde is nie.
Ø Vleeslike woede word gemotiveer deur jou sondige natuur wat die ganse mensdom geërf het. Dit word gekenmerk deur wraaksug, vyandigheid, wrewel en ‘n begeerte om iemand skade te berokken. Hierdie aksies gaan om selfregverdiging of “eie-ek” en word onomwonde deur die Skrif veroordeel.
Ø Sterk negatiewe gevoelens moet egter nie onderdruk en na die onderbewussyn verban word nie, maar moet op ‘n manier hanteer word sonder dat dit geestelik afbrekend of skadelik is vir iemand anders. Dit beste is om die persoon se optrede of woorde te veroordeel, maar nooit die persoon nie. Die Bybel verbied ons om te oordeel.
§ Wat leer die Bybel ons oor die hantering van woede?
Soms kan ons ons ontstellende negatiewe gevoelens beheer en uitskakel deur te onthou dat die persoon feilbaar en kwesbaar is. Hierdie benadering is ‘n Christelike konsep en kan met die Heilige Gees se hulp aangeleer word. Ons het ‘n opdrag om meer soos Christus te word wat ‘n groei proses is. As ambassadeurs van Christus is dit ‘n ideale geleentheid om ons medemens te positief te beïnvloed met ons liefdevolle optrede wanneer ons te na gekom en aangeval word. Dit is baie moeilik, maar kyk wat sê God in Fil. 2:5 “want hierdie gesindheid moet in julle wees wat ook in Christus Jesus was.”
Jesus Christus het ook kwaad geword. Ons lees in Matt. 21:12 “en Jesus het in die tempel ingegaan en almal wat in die tempel verkoop en koop, uitgejaag en die tafels van die geldwisselaars en die stoele van die duiweverkopers omgegooi.” Ek dink ons kan aanvaar dat Hy kwaad was. Johannes stel dit so: “en Hy het ‘n sweep van toutjies gemaak en almal uit die tempel uitgedrywe ....” [2:13-17]. Tog het Hy nie sonde gedoen nie.
Kom ons kyk na ‘n ander voorbeeld wat ons as “geregtige” woede kan beskou. Die aand toe die wagte die Here arresteer het, het Petrus sy swaard uitgetrek en die dienskneg se oor afgekap[Matt 26:47-56]. Die meeste van ons sou saam met Petrus stem en sy handeling goedkeur, maar Jesus was nie tevrede daarmee nie en het die dienskneg genees. Daar is egter ‘n baie belangrike les vir ons, want Jesus het die VOLLE prentjie gehad en het geweet dat dit geprofeteer is. Soms moet ons net eers alle inligting kry voordat ons optree!
“Elkeen wat sy broer haat, is ‘n moordenaar; en julle weet dat geen moordenaar die ewige lewe as iets blywends in hom het nie” [1Joh. 3:15]. Waar begin die haat waarvan hier gepraat word? Is dit nie woede wat vertroetel is nie? Die Bybel praat duidelik “Vergeld niemand kwaad vir kwaad nie; bedink wat goed is voor alle mense; as dit moontlik is, sover as dit van julle afhang, leef in vrede met alle mense” [Rom. 12:7-8]. Hierdie gedeelte klink nie na ‘n versoek nie, eerder soos ‘n opdrag!
Paulus sê in Romeine 7: 17 “maar nou is dit nie meer ek wat dit doen nie, maar die sonde wat in my woon.” Dus sal die neiging tot sonde ons aanpor om vleeslik op te tree.
Die Bybel waarsku ons teen alle vorms van sonde, dus moet ons besin oor ons emosies in teenstelling daarmee lees ons in Gal. 5:22 “maar die vrug van die Gees is liefde, blydskap, vrede, lankmoedigheid, vriendelikheid, goedheid, getrouheid, sagmoedigheid, SELFBEHEERSING.”
“Alle bitterheid en woede en toorn en geskreeu en lastering moet van julle verwyder word, saam met boosheid. Maar wees vriendelik en vol ontferming teenoor mekaar; vergeef mekaar soos God ook in Christus julle vergewe het” [Ef. 4:31-32].