Eerste herinneringe | Dion se gedagtes
Van my eerste herinneringe is ‘n “nou-net-wakker-geword”-gevoel van droom-beelde wat net buite my bereik wegglip saam met die vaak. Ek kan sekeres onthou asof dit gister gebeur het. Ander word teruggehelp uit die “recycle bin“ na oomblikke van helderheid deur daaglikse ervarings – sintuie skree skielik dat sekere teksture bekend voel, of sekere smake was voorheen geniet of verwerp. Spreekwoordelike dèja-vu. Skielik het die ou hardeskyf dan ‘n ekstra “stiffie“ se inhoud by, en spring die tor op en af vir aandag. (Tor – klein venstertjie in die voorkop, tor daaragter wat op en af spring as daar enige brein-aktiwiteit teenwoordig is. Tor wat lê = breindood).
As ek die eerste herinnering reg het was ek net so oor ‘n jaar oud. Ek het in die voortuin tussen knie-hoog gesnoeide laningkies op die paadjie na die voordeur met my bal sit en speel. Dit was een van daardie groot sagte plastiek of rubber balle met helder primêre kleur-wolke wat inmekaar loop. Dit was reusagtig voor my, gepoeier met Ermelo se alomteenwoordige stof. Stof tussen my tone. Stof op my hande. Stof smaak. Daar was ‘n amandelboom aan my linkerkant; groot dele van my daaglikse roetine het glo bestaan uit my ma verpes vir nog “manous”. Ek is nog steeds dol oor enigeiets wat amandels bevat, asook wit sjokolade. Die sjokolade is my ma se skuld – sy vertel dat sy glo ‘n onbeheerbare behoefte daaraan gehad het – ‘n “craving” – toe sy swanger was met my.
Daarop volg herinneringe op ‘n plaas genaamd Wonderfontein, duskant Hlobane as ek reg is. Wonderfontein was gevoed deur fonteinwater uit die berge, helder yskoue lafenis beste geniet uit my ma se blik maatbeker wat sy nou nog het. My broer Christo was nog in doeke, en die betrokke herinnering was ‘n verjaarsdag, my vierde. My geskenk was ‘n blou trekker – my eerste ryding! Ek het op dieselfde plaas my voet gesny op ‘n stukkende bottel in die diptenk – ons kinders was besig om paddavissies daar te vang. Ek onthou ‘n vuur in die middel van ‘n kraal met brand-stange in ‘n ring daarin, beeste se bulk van pyn en swartes wat laat los het en hulself blindelings oor die kraalmure gooi. My pa kon altyd die mees grasieuse spronge oor daardie kraalmuur doen – ‘n moer-gekoerde bees is nie ‘n speelding nie. Ek onthou nog die reuk van gebrande bees-hare en horing. Ek onthou ek en my suster Sonet se vreesbevange vlug terug huis-toe met ‘n boerbok agter ons aan. Ek onthou donderstorms met onvermydelike krag-onderbrekings en die gepaardgaande paraffien-of gas-lampe. Ek onthou ook ‘n rooi trek-waentjie waarvan ek onafskeidbaar was, maar kan nie onthou wanneer ek dit bekom het nie.
Ons het daarna verhuis na ‘n plaas – Nooitgedacht – net buitekant Vryheid, aan die immergroen berg se hange. Ons het ‘n huis gehuur daar en het ‘n kraal gehad met so paar beeste, en ‘n hoenderhok. My pa het so paar skape ook gehad, en ek onthou die eenkeer toe ons saam met een skapie in die rondawel daar gespeel het en die skaap geval het en sy lies oopgesny het. Ons was verwonderd oor hoe my pa die skaap weer aanmekaar gestik het met ‘n naald en dun vislyn. Ons het daar ons eerste TV gekoop – ‘n Sony met groenerige skerm en groot luidsprekers aan die kant. Voor dit het ons net radio geluister – ons kinders na Siembamba en Jet Jungle, my ma na haar stories in die middae terwyl sy klere stryk; ek onthou spesifiek ‘n storie oor troepe op die grens, een met die naam Doepie, en ‘n ander storie oor “die Wolf“ wat almal vermoor het en ‘n roos by hulle lyke gelos het. Ek dink dit was later in ‘n tv mini-reeks omskep.
Ons het daarna ‘n huis in Vryheid gekoop, en my skooljare het begin.