KOMMENTAAR SONDER GRENSE (1)
Die SAUK... en die storie daaragter
L J Bothma
Lees reeks by Die SAUK... en die storie daaragter
Voorwoord en dankbetuigings
Die SAUK het in die verlede uit alle oorde kwaai onder skoot gekom oor sy gebruiklike Kommentaar. Van links en regs word die Korporasie daarvan aangekla dat sy Kommentaar blatante propaganda vir die Nasionale Party is.
Ek het dus meer as genoeg rede gehad om te glo dat die behoefte aan 'n studie oor hierdie aangeleentheid baie groot is. Daarom vertrou ek dat hierdie werk verwelkom sal word deur duisende luisteraars wat net eenvoudig 'n versadigingspunt bereik het vir die SAUK se Kommentaar.
Andersins is dit ook baie duidelik dat duisende Afrikaners deur die praktiese implikasies van die regering se beleidsrigtings ontnugter is. Dit is opvallend dat diegene wat afsonderlike ontwikkeling die graagste wil vernietig, diegene is wat die minste deur integrasie geraak word. Gerieflikheidshalwe vergeet hulle dat hulle juis hul posisies te danke het aan afsonderlike ontwikkeling. Desnieteenstaande het hulle nou gekies om saam met die Peter Hains stelling in te neem teen 'n beleid waaraan hulle hul welvaart te danke het.
Daar is gevolglik ook rede om te glo dat Afrikaners ook nou 'n versadigingspunt bereik het vir daardie groepie politici, sakelui, kerklui, sportlui, koerantlui en akademici uit eie geledere, wat hul skuldkompleks op die res van die Afrikanervolk wil afsmeer.
Dit is so ooglopend dat hierdie mense die weg van die minste weerstand gekies het en boonop selfversekerd is dat hulle hul posisies op die ashoop wat hulle van Afrikanernasionalisme wil maak, gaan verskans.
Ek glo daarom ook dat hierdie werk sal help om my volk meer bewus te maak van die metodes, styl en argumente wat diegene onder ons gebruik om in die naam van Afrikanernasionalisme die internasionalisme te bevorder.
Vergun my verder die volgende bedankings. Eerstens vir die personeel van die Instituut vir Eietydse Geskiedenis aan die UOVS vir hul vriendelike hulp en bereidwilligheid om die geskrewe Kommentaar-stukke van die SAUK tot my beskikking te stel; vir die Oranjewerkers en in die besonder mnre Pieter Bruwer en Hendrik Verwoerd sonder wie se ondersteuning hierdie boek nie die lig sou sien nie; vir my vriendin Franci vir haar geduld en ondersteuning; vir al my vriende wat my geïnspireer en aangemoedig het.
Die Verdedigingsfilosofie en –beleid
Die Suid-Afrikaanse Weermag het in Afrika nie sy gelyke nie. In 'n studie, geborg deur die Rockefeller-stigting, is in 1984 bevind dat Suid-Afrika militêr sterker is as enige opponent of bondgenootskap van opponente in Afrika. Amerikaners is dit eens dat Suid-Afrika nie militêr verslaan kan word nie. Tog het Suid-Afrika, ten spyte van vele oorwinnings, nog nie die vyand militêr verslaan nie. Swapo voer nog steeds 'n lae-intensiteit-oorlog teen die veiligheidsmagte in die noorde van Suidwes. Voorts staan die ANC vandag sterker as ooit in die stryd teen die land. 'n Tyd gelede het die Sunday Star (18 Junie 1986) verwys na 'n studie wat deur die Britte gedoen is oor die oorlog teen Swapo. Daar is bevind dat die oorlog Suid-Afrika reeds meer aan lewens kos as wat die Amerikaners in verhouding in Viëtnam moes afstaan. Hierdie teenoorstellende feite laat noodwendig vrae ontstaan.
As die land dan militêr so sterk is, hoekom staan sy vyande dan na al die jare sterker as ooit? Die antwoord op hierdie vraag moet in die eerste instansie gesoek word by die verdedigingsfilosofie.
Die SAUK se Kommentaar is in hierdie verband hoogs insiggewend. Oor 'n tydperk van ongeveer 15 jaar het die SAUK met reëlmaat in sy kommentaar aandag aan verdediging gegee.
Reeds gedurende sy basiese opleiding leer die jong soldaat twee krities belangrike "feite'. Eerstens leer hy dat die stryd teen die terroris 20 persent militêr en 80 persent polities is. Hy leer ook dat die stryd in 'n breër verband 'n stryd tussen WES en OOS is.
Die SAUK het die 20/80-filosofie op 18 Januarie 1973 nader omskryf: "Dit is in die eerste plek nie 'n militêre stryd nie. Die regering wat aan die bewind is, het so vroeg as moontlik 'n klinkende sukses nodig om te bewys dat hy die wil, die middele en die vermoë het om die stryd te wen. Daarna kan daar politieke, sosiale en ekonomiese hervormings wees as dit nodig is."
Van meet af aan moet besef word dat hierdie fllosofie nie die breinvrug van enige Suid-Afrikaanse soldaat is nie. Dit is glo geformuleer na aanleiding van wat die ondervinding met revolusionêre oorlogvoering geleer het. Die SAUK het by dieselfde geleentheid opgemerk dat dit 'n Franse offisier was wat gesê het dat 'n revolusionêre oorlog uit 20 persent militêre en 80 persent politieke optrede bestaan.
Hierdie strategie is egter by herhaling as selfvernietigend bewys, spesifiek in Afrika. Dit was veral die Portugese wat dit in Mosambiek en Angola toegepas het. Genl Spinola het ook gesê hy glo nie in 'n militêre oplossing nie, maar in politieke en ekonomiese hervormings. Daarop het die SAUK op 29 April 1974 geantwoord: "Dit is reeds Suid-Afrika se fllosofie sedert die eerste wind van Uhuru oor die vasteland van Afrika gewaai het."
Suid-Afrika veg dus op dieselfde wyse as die Portugese. Vandag regeer die terroris egter in Mosambiek en Angola. Dieselfde fllosofie is destyds deur Rhodesië toegepas met dieselfde gevolge.
Wanneer hierdie fllosofie in fynere besonderhede ontleed word, is dit baie duidelik hoekom dit so fataal is.
In die eerste instansie rus die fllosofie op 'n valse basis. 'n Artikel in die Amerikaanse tydskrif Topic het dit mooi duidelik gestel: "Mense glo dat die terrorisme sy verskyning maak waar die burgery geregverdigde griewe het. Verwyder die griewe — verwyder armoede, ongelykheid, onregverdigheid, en die gebrek aan politieke deelname - en die terrorisme sal ophou. Dié sentimente is prysenswaardig, maar as 'n middel teen terrorisme is dit egter van beperkte waarde. Ondervinding het bewys dat gemeenskappe met die minste politieke deelname en die meeste onregverdigheid in ons tyd die vryste van terrorisme is."
Die gevolgtrekking wat hieruit voortkom is dat hervormings in werklikheid terrorisme in die hand werk.
Die praktiese ondervinding in Suid-Afrika ondersteun hierdie argument volmondig. Selfs die SAUK erken dit. Daar is prontuit oor die lug gesê dat hervorming 'n toename in ANC-bedrywighede tot gevolg sal hê. Wat egter ongelooflik is, is dat hierdie beleid aan die publiek voorgehou word as 'n sukses! Die SAUK het op 24 Augustus 1981 opgemerk: "Indien die nodige vordering (hervorming) voortgaan, sal verskerpte terrorisme 'n aanduiding wees van die sukses en nie die mislukking daarvan nie, en die vyand se wanhopigheid."
Die politieke en ekonomiese hervormings as deel van die 80 %-stryd het die volgende deurslaggewende implikasies:
Eerstens impliseer hervormings noodwendig dat die heersende bestel verkeerd is. Dit gee aan die terroris geloofwaardigheid vir sy betoog dat hy teen 'n onregverdige stelsel veg.
Tweedens ontlok die hervormings die simpatie van die buiteland vir die terroris en sy stryd. Op hierdie wyse is die terroris ook verseker van broodnodige publisiteit. Die historikus Walter Laquer het in hierdie verband daarop gewys dat die terroris se werklike vrees is om geïgnoreer te word, te min publisiteit te kry en sy beeld as fanatieke vryheidsvegter te verloor en om met vasberade teenstanders te doen te kry wat nie bereid is om te onderhandel nie, ongeag die prys.
Derdens is dit ook belangrik om daarop te let dat die NP-regering nie weg van die terroris hervorm nie maar juis dit ongedaan maak waarteen die terroris sy stryd rig, naamlik apartheid.
Die terroris vestig daarom 'n beeld van 'n regering wat besig is om te kapituleer voor sy aanslag. Vandag sê die regering vanaf die openbare verhoë dat apartheid dood is. Die vyand kon dit onmoontlik nie self regkry nie, net die NP-regering kon. Hulle het apartheid dood hervorm. In die plek daarvan kom 'n bedeling wat nader aan die terroris se ideale vir die land is. Hoe kan 'n vyand beveg word as die regering van die land juis dit verander wat sy vyand van hom verwag? Dit is 'n soort strategie waar die vyand se rol feitlik uit sy hande geneem word. Dit verklaar hoekom die NP nou die vyand na regs begin sien. Daarom ook die praatjies in die jongste tyd van sogenaamde "regse terrorisme". Aan wie se filosofieë staan die NP nou die naaste, dié van die "regse terroriste" of dié van die "linkse terroriste"?
Wat die militêre deel van die stryd betref, word dit ingeburger dat dit bloot ondersteunend tot hervorming is. Vroeg in 1984 is byvoorbeeld gesê: "Die militêre offensief teen Swapo in Angola het aan sy doel beantwoord. Dit ly geen twyfel dat die klem nou na die diplomatieke front sal verskuif soos wat dit hoort." Die SAUK het dit by 'n ander geleentheid, op 19 Oktober 1984, baie sterk gestel toe gesê is: "Suid-Afrika besef duidelik dat guerrilla-oorloë feitlik onmoontlik is om te onderdruk."
Terwyl die SAUK op 24 Augustus 1982 dit vir ons uitgewys het dat die terroris se doel is om die moreel van 'n land af te breek, en wanhoop en verwarring te saai, moet die vraag inderdaad aan die SAUK gestel word: Waarmee is julle besig wanneer julle sê die vyand kan nie verslaan word nie? Feit van die saak is dat die belaglike 20/80-filosofie die militêre stryd tot 'n ondergeskikte rol gereduseer het.
Die voormalige hoof van die Weermag en huidige Minister van Verdediging, genl Magnus Malan, is 'n vurige voorstander van hierdie beleid om met hervormings eerder as die wapen te veg. In 1975 het hy byvoorbeeld opgemerk: "Voortgesette verbeterings in die lewenspeil van die menigte is die beste manier om die optrede van politieke agitators teen te werk." Om sy siening gewig te gee, het hy ook daarop gewys dat Portugal nie in Mosambiek militêr verloor het nie, maar polities. In die proses beleef hy egter presies dieselfde dwaling as die Portugese. Dit is daarom ook nie vreemd dat die Weermag al hoe meer in 'n politieke rol aangewend word nie. Genl Malan het hierdie rol so uitgespel:
"Wanneer ons Weermag in die nasionale state aangewend word om opvoedkundige bystand, mediese hulp en raad, landbou-opleiding, voorligting en bystand te verleen, dra dit by tot die bou van sowel infrastrukture as 'n skild teen ondermyning — die sigbare werking van doeltrelfende regering." Dit is ook nie snaaks dat Kommentaar se opskrif op 26 Junie 1984 gelui het: "Die Weermag: Ontwikkelingsagent." Dié opvallende kenmerk van die soldaat as 'n deeglik opgeleide vegter wat sy wapen met dodelike akkuraatheid en die grootste aggressie gebruik, is nou verwater tot 'n blote ondersteunende rol.
In hierdie stadium is dit nodig om te wys op die terroris se siening van die stryd. Dit is duidelik oorwegend militêr gerig. In 'n verklaring by die Verenigde Volke het Swapo dit op 15 Oktober 1976 duidelik gestel: "Ons in Swapo is meer as ooit daarvan oortuig dat die mag uit die loop van 'n geweer kom." Sam Nujoma het die doelwit nader toegelig: "Ons veg nie eers vir meerderheidsregering nie. Ons veg om die mag in Namibië oor te neem vir die voordeel van die mense van Namibië. " In Rhodesie het die terroriste met dieselfde filosofie geveg. EdgarTekere het dit so uitgespel: "Ons veg vir 'n militêre oorwinning en sal nooit 'n leier aanvaar wat oorgee en 'n kompromis aanvaar wat die bloed van ons vryheidsvegters opoffer nie." Dit het inderdaad so gebeur!
Die rede? Omdat die veiligheidsmagte tot 'n mindere rol gedwing is deur die 20/80-filosofie.
'n Deurslaggewende implikasie van die 20 persent militêre stryd is dat die oorlog so lank aanhou as wat die terroris kan uithou. Hy weet die veiligheidsmagte is nie op 'n regstreekse militêre oorwinning ingestel nie, omdat hulle so opgelei word. Die 20 persent militêre stryd beteken noodwendig 'n lang, uitgerekte oorlog wat die terroris uitstekend pas. Genl Malan het by geleentheid gesê die plan is dat Swapo die veiligheidsmagte in 'n lang, uitgerekte stryd in Suidwes moet vaspen, terwyl die ANC 'n tweede front teen Suid-Afrika open. Onlangse gebeurtenisse bewys dat dit inderdaad so gebeur het. Die rede? Omdat genl Malan self 'n strategic op die veiligheidsmagte afgedwing het wat hulle noodwendig in 'n lang uitgerekte stryd vasgepen het. Ondertussen maak die regering die een toegewing na die ander juis in die rigting van die vyand om hulle dan kwansuis te verslaan. Die volgende stap is magsdeling met die swartes op die hoogste vlak.
Dink die NP regtig die ANC gaan die wapen as gevolg daarvan neerlê? Feit van die saak is dat selfs al word tot by 'n swart meerderheidsregering toegegee, die oorlog nie gestaak sal word nie.
Slegs die terroris kan die oorlog stop. Die 20/80-filosofie is die waarborg daarvan. Daarom was dit die terroriste wat die oorlog in Rhodesië gestop het en nie die veiligheidsmagte nie. Alle militêre suksesse teen die vyand is daarmee ongedaan gemaak. Vandag regeer die militêr swakkeres die land. Die terroris het 'n dubbele kans gekry — eers met die wapen en toe by die stembus.
Begrip en insig in Suid-Afrika se buitelandse beleid is ook 'n belangrike voorvereiste vir begrip en insig in die verdedigingsbeleid. Buitelandse beleid is 'n belangrike beperking op die verdedigingsbeleid. Die filosofie waarop buitelandse beleid sedert die bewind van mnr Vorster gebou is, is detente. Dit beteken onderhandeling en 'n soeke na vrede om die konferensietafel. Dit is 'n stryd waar die vredesoeker voorgestel word as die held of oorwinnaar. Tradisioneel deur al die eeue was die vredesoeker altyd die een wat die verloorder was. Detente-politiek draai hierdie orde om. Hoekom Suid-Afrika met die grootste militêre en ekonomiese mag in Afrika vrede met sy vyandige bure moet soek om 'n oorlog te wen, weet net die detente-politici blykbaar.
'n Belangrike bousteen van detente-politiek is 'n klem op ekonomiese interafhanklikheid in plaas van 'n klem op ekonomiese afhanklikheid van Suid-Afrika. Die SAUK het hierdie tema deur die jare in sy Kommentaar in die publiek se kele afgedruk. Die doel daarmee is natuurlik om 'n mate van aanvaarbaarheid te probeer koop by ons swart bure. Daarteenoor word 'n valse gevoel van gemeenskaplikheid tussen wit en swart in Suider-Afrika geskep. Die doel is vrede tot elke prys, selfs al kom dit daarop neer dat die vyand gevoed word. Kosvoorsiening is een van die belangrikste boustene van detente. Daarom het die beleid om ons vyande te voed 'n groot aanhang onder linkse politici.
Hierdie detente-beleid verklaar ook waarom Suid-Afrika gedurig probeer om nie-aanvalsverdrae met sy bure te sluit. In terme van buitelandse beleid word dit gemeet as 'n sukses. Uit 'n militêre oogpunt is dit 'n vernedering om letterlik te gaan kruip voor teenstanders wat by verre swakker as jy is en wat glo in die militêre stryd om die mag in die hande te kry. Dit is nodig om die futiliteit van hierdie soort strategie uit te wys aan die hand van voorbeelde uit die verlede.
Nadat regter M T Steyn op 1 September 1977 Administrateur-generaal van Suidwes geword het, het hy Sam Nujoma genooi om in Windhoek met hom te kom beraadslaag. Nujoma se reaksie hierop was dat Steyn die eerste een sou wees wat hy laat arresteer as Swapo Suidwes met die wapen verower. Die SAUK het op 11 Januarie 1978 mooi uitgewys hoe daar toenadering tot Swapo gesoek is: "Suid-Afrika, die Turnhalle-verteenwoordigers en die mense van Suidwes het agteroor geleun om die wêreld en Swapo te akkommodeer." In 1981 het Zimbabwe mnr P W Botha se aanbod vir 'n nie-aanvalsverdrag verwerp. In antwoord hierop het Mugabe onmiddellik groter steun aan die ANC en PAC beloof. In Desember 1983 het Suid-Afrika 'n wapenstilstand aan Swapo en die MPLA aangebied. In teenstelling daarmee het 800 Swapo-terroriste Suidwes vroeg in 1984 binnegesypel. Ná die oënskynlike sukses van Nkomati het mnr P W Botha nie-aanvalsverdrae aan buurstate gebied. Lesotho het geweier om 'n vredesooreenkoms met Suid-Afrika te onderteken. Botswana se reaksie op die aanbod was dat hy nie sy onafhanklikheid so sal laat afteken nie.
Waarom wil die Suid-Afrikaanse regering kruip voor 'n paar arm Afrika-state wat nie eens hul eie mense kan voed nie? Die antwoord is geleë in die detente-filosofie wat valslik glo om vrede te maak tot elke prys beteken 'n oorwinning! Inderwaarheid om vrede te maak tot elke prys beteken 'n oorwinning vir die vyand.
In enige stryd is dit belangrik om te weet wie die vyand is. In een van ons militêre basisse staan hierdie woorde op 'n bord geskryf: "Ken jou vyand." Die soldaat leer nie net hoe om die vyand te beveg nie, maar ook wie die vyand is.
Die onomstootlike feit dat Swapo en die ANC deur die kommunistiese lande gesteun word, het tot gevolg dat hul stryd teen Suid-Afrika en Suidwes-Afrika oor die boeg van die Oos-Wes-magstryd gegooi word. Die prentjie word altyd geskilder met die Russiese bedreiging as agtergrond. Daarom word die Weste en spesifiek die VSA as "leier van die Weste" as 'n bondgenoot van Suid-Afrika voorgehou teen die gemeenskaplike kommunistiese bedreiging. Dit is 'n sleutelfaktor in die formulering van Suid-Afrikaanse buitelandse beleid en dit het ook direkte en deurslaggewende implikasies vir die land se verdedigingsbeleid.
Hierdie siening van die stryd het Suid-Afrika byvoorbeeld gekompromitteer tot enige beweging wat onder die etiket "pro-Westers" veg. Suid-Afrika is pro-Westers en daarom die samewerking en hulp aan pro-Westerse bondgenote. Die twee beste voorbeelde hiervan is die samewerking met en hulp aan Unita en Renamo.