Eskom-krisis bewys transformasie is ’n reueseflopArgieffoto (Foto: SnapwireSnaps, Pixabay) Die Eskom-krisis is tekenend van die mislukking van die ANC se sentrale staatsideologie van transformatisme, en ongelukkig is hierdie mislukking landwyd in almal se huise ingedra. Hoewel die Eskom-krisis vanweë die bepalende rol wat elektrisiteit in almal se lewens speel dié simbool van die ANC se mislukking geword het, bly dit net een van die deeltjies van ’n baie groter legkaart. Hierdie lelike legkaart is die ANC se sentrale ideologie wat met mag en mening op die hele land afgedwing is, en so die staatsideologie geword het. Die kern van hierdie ideologie is ’n rasse-sosialisme, waardeur die ANC sy uitgesproke doel wil uitvoer, naamlik die “bevryding van Afrikane in die besonder, en swartmense in die algemeen”. Die metode om hierdie doel te bereik is deur verskeie ANC-kongresse uitgespel, en ook by herhaling woordeliks deur die konstitusionele hof in verskeie uitsprake bekragtig. Dit is die “radikale sosio-ekonomiese transformasie van die land om gelykheid te bewerkstellig”, wat deur hoofregter Mogoeng Mogoeng en sy kollegas as ’n uitdruklike grondwetlike opdrag gesien word. Die transformasieformule waardeur die ANC hierdie radikale doel wil bereik, is ’n rasseformule waardeur die hele samelewing die rassesamestelling van die bevolking moet weerspieël. Dit word tans amptelik gestel as “80 swart, 9 wit, 9 bruin en 2 Indiër”. Drie sake wat hieruit voortspruit moet beklemtoon word. Die eerste is dat ál drie bene van die staat eenstemmig is oor radikale transformasie en hierdie gepaardgaande rasseformule. Dit is al herhaaldelik amptelik gestel deur die uitvoerende, wetgewende én regterlike gesag. Die tweede belangrike saak is dat hierdie radikale transformasieformule rassekwotas vasstel wat nie verband hou met die beskikbare toepaslik gekwalifiseerde en ervare swart mense nie. In die praktyk weeg ras as maatstaf van aanstellings veel swaarder as praktiese oorwegings soos die posvereistes. Dit kan gesien word in die gereelde regeringsuitsprake dat die topbesture in die privaat sektor nog nie die bevolking weerspieël nie, waarna gedreig word om nóg strenger rassewette in te stel omdat sakereuse kwansuis teen transformasie sou wees. Die betrokke minister oorweeg nie eens die logiese verklaring dat sy rassekwotas nie bereik is nie, en dit is dat daar ’n tekort aan die aanbod van topgeskoolde swart mense in baie beroepe is nie. Die derde saak wat opval, is dat hierdie radikale rassetransformasie al tot grootskaalse verval gelei het in feitlik die hele staatsdiens en die meeste staatsondernemings, en dat dit die privaat sektor reeds ernstig benadeel. Die uitkoms van die ANC se staatsideologie word gemeet in ekonomiese syfers soos jare lange swak groei, rekordgetal werkloosheid, reuse-begrotingstekorte en groeiende staatskuld. Die rampspoedige omvang wat die mislukking van die ANC se transformasiebeleid op elke gebied het, kan ná die landwye kragonderbrekings nie meer ontken word nie. Kom ons hoop dat dit die regering só geskok het, dat hulle besef dat hulle grondige veranderings in hul beleid sal moet aanbring. Meriete sal teruggebring moet word as die belangrikste vereiste in aanstellings. Die beste persoon vir die pos is die enigste formule wat die land kan regruk.