Bygesê, die oproep tot die verandering van die huidige kiesstelsel is niks nuuts nie. Die gevolg was die aanwysing van die (Frederik Van Zyl) Slabbert-kommissie, wat
Dié voorstelle (wat intussen stof iewers op ’n rak vergader) – met die kiesafdelinggedeelte geskoei op die Britse Westminsterstelsel – is ’n goeie verbetering op die huidige stelsel omdat kiesers nie direk betrokke is by die kies van hul LP’s nie.
Ek het egter my bedenkinge oor die kommissie se voorstel dat ’n kiesafdeling drie tot sewe LP’s moet hê omdat die konsep van aanspreeklikheid hierdeur verlam sou word. Dit sal ’n gestry onder LP’s meebring oor wie ’n betrokke kiesafdeling se belange op die hard dra en andersom.
Daarom sou ek voorstel die land moet in 240 kiesafdelings, elk vir een LP, verdeel word. Dit sou die weg baan vir die vestiging van ’n gesonde kieser-LP-verhouding.
Die oorblywende 160 LP’s kan proporsioneel vanaf lyste aangewys word. Dit sou meebring dat kleiner partye soos die PAC en VF+ deur die proporsionele gedeelte van uitwissing gered word as hulle nie ’n kiesafdeling kan wen nie.
As die “goeie” die norm vir nominasie of verkiesing in ’n kiesafdeling word, sal dit outomaties oorspoel tot in partye se onderskeie strukture. Dít en die skrapping van die klousule in die Grondwet wat verhoed dat ’n LP van party verwissel sonder om sy of haar setel te verloor, sal ’n totale herskikking in die politiek teweeg te bring.