JY LEES NOU Mites oor borskanker: deel 3
Is ’n mammogram regtig pynlik? En ’n maandelikse borsondersoek nodig? Wat van ’n gereelde mammogram? Die antwoorde verras jou dalk.
Mite: As jy ’n familiegeskiedenis van borskanker het, is daar niks wat jy kan doen om jou risiko te verminder nie.
As een of meer lede in jou familie borskanker het, vertel jou dokter. Hy/sy kan jou help besluit of jy vir genetiese toetsing moet gaan om vas te stel of jy BRCA-geenmutasies het. As jy wel ’n baie hoë risiko het, kan jy ná breedvoerige raadgewing deur ’n dokter wat daarin belangstel, besluit hoe jy dit gaan hanteer. Aktief, met bv. ’n mastektomie en dadelik rekonstruksie (soos Angelina Jolie). Of passief, met ’n jaarlikse mammogram, ultraklank en MRI-skandering.
Mite: ’n Borsbesering kan in borskanker ontwikkel.
Daar is geen bewyse daarvoor nie. ’n Kneusplek aan jou bors kan dalk wel jou of jou dokter se aandag vestig op ’n knop wat eintlik lankal reeds daar is.
Mite: Behalwe ’n mammogram, is ’n maandelikse borsselfondersoek die beste manier om kanker vroeg op te spoor.
Die Amerikaanse kankervereniging beveel nie meer aan dat alle vroue maandeliks ’n selfondersoek moet doen nie. Die vereniging benadruk eerder dat jy jou borste moet ken, dus weet hoe dit lyk en voel en moet let op enige veranderinge as jy stort, aantrek, ensovoorts. Navorsing wys vroue spoor borskanker dan eerder op as met ’n formele selfondersoek elke maand. Volgens prof. Apffelstaedt is dit natuurlik nie verkeerd om steeds maandeliks ’n borsondersoek te doen nie. Vra jou dokter om jou die regte manier te wys.
Mite: ’n Knop is die enigste teken van borskanker
Mite: Antiperspirante is ’n belangrike oorsaak van borskanker
Die mite steek kort-kort kop uit op die Internet. Daarvolgens word chemikalieë in antiperspirante deur die vel opgeneem, meng met limfsirkulasie in, veroorsaak dat gifstowwe in die bors opbou en lei uiteindelik tot borskanker. Daar is geen wetenskaplike bewyse daarvoor nie. ’n Groot studie (gepubliseer in die European Journal of Cancer) wat die onderarm-higiëne van vroue met borskanker met ’n kontrolegroep vergelyk het, kon bv. geen verband vind nie.