PressReader - Weg!: 2018-10-01 - Jo­na­than Li­vings­ton Seeu­meeu
Jo­na­than Li­vings­ton Seeu­meeu
deur Ri­chard Bach (ver­taal deur An­dré P. B­rink) John Mal­her­be Edms. Bpk., 1981
Weg! - 2018-10-01 - Boeke En Musiek -
Dit is og­gend en die vroeë son skit­ter die ene goud oor die rim­pe­lin­ge van die rus­ti­ge see.
’n Myl van die kus af is ’n vis­sers­boot be­sig om die wa­ter te kar­ring en die wag­woord vir die Ont­byt­trop trek deur die lug, tot­dat daar ’n goeie dui­send seeu­meeue by­me­kaar is om te skerm en sker­mut­sel oor stuk­kies kos. Daar lê weer ’n be­si­ge dag voor.
Maar een­kant en al­leen, ver weg van kus en boot, is Jo­na­than Li­vings­ton See­meeu be­sig om te oe­fen. Vyf­tig me­ter in die lug op laat sak hy sy ge­web­de po­te, lig sy sna­wel, en span hom in om ’n pyn­li­ke elm­boog­draai met sy vler­ke uit te voer. Dié draai be­te­ken dat hy sta­dig kan vlieg, en nou sweef hy ál sta­di­ger tot die wind net ’n fluis­te­ring in sy ge­sig is en die see stil­staan on­der hom. In ver­be­te kon­sen­tra­sie trek hy sy oë op skre­fies en hou sy a­sem op en pro­beer nog één... duim­pie... draai... in­kry... Toe be­gin sy ve­re flad­der, en hy wan­kel in sy vlug, en val.
Só be­gin Ri­chard Bach (82) se wê­reld­be­ken­de fa­bel Jo­na­than Li­vings­ton Se­a­gull. Bach was eers ’n vlie­ë­nier en la­ter redakteur van ’n vlieg­tyd­skrif voor­dat hy ’n skrywer ge­word het.
Die ma­nu­skrip is des­tyds deur tot twin­tig uit­ge­wers af­ge­keur voor­dat dit in 1970 deur Ma­cMil­lan aan­vaar is.
Se­dert­dien het die boek mil­joe­ne ek­sem­pla­re wê­reld­wyd ver­koop, dit is in meer as 30 ta­le ver­taal en ’n rol­prent­weer­ga­we met ’n Gram­my-be­kroon­de klank­baan het ge­volg.
An­dré P. B­rink het hier­die in­spi­re­ren­de boek, wat gaan oor ’n on­ge­wo­ne see­meeu wat sy eie hart en re­ëls volg, in 1981 in Afrikaans ver­taal. Ek het B­rink se ver­ta­ling on­langs in ’n twee­de­hands­boek­win­kel in Jo­han­nes­burg vir slegs R30 aan­ge­skaf. Hier­die A­fri­kaan­se weer­ga­we be­vat ook Rus­sel Mun­son se aan­gry­pen­de swart-wit fo­to’s van see­meeue in vlug wat deel was van die oor­spronk­li­ke boek.
Jo­na­than is leer­gie­rig en wil al die moont­lik­he­de van vlieg toets en ver­ken. Die an­der see­meeue vind sy ge­drag vreemd en hy word gou-gou on­ge­wild en af­ge­son­der van die res.
Kyk net hoe ge­niet hy dit om waag­hal­sig te vlieg:
Hy vlieg nou lood­reg af teen drie­hon­derd en vyf­tig ki­lo­me­ter per uur. En hy sluk ’n slag, want hy be­sef dat as hy sy vler­ke teen dié snel­heid sou oop­vou, hy da­de­lik in mil­joe­ne see­meeuflar­de uit­me­kaar sal spat. Maar die snel­heid is mag, en die snel­heid is vreud­ge, en die snel­heid is sui­wer skoon­heid.
Na­dat die trop hom ver­werp het, ont­moet hy twee an­der meeue wat ook soos hy dink én vlieg. La­ter is Jo­na­than ’n men­tor vir ’n an­der seeu­meeu, F­let­cher.
Wan­neer F­let­cher wil weet hoe Jo­na­than ’n trop vo­ëls kan lief­hê wat hom wou dood­maak, is Jo­na­than se ant­woord vol wys­heid en deer­nis:
“Ag, F­let­cher, dit is mos nie wat ’n mens lief­kry nie! Jy’t na­tuur­lik nie haat en boos­heid lief nie. Jy moet oe­fen tot jy die wa­re meeu leer sien, die goeie wat daar in elk­een skuil, dat jy hul­le kan help om dit self te ont­dek. Dit is wat ek be­doel met lief­hê. En dit is heer­lik as jy eers die kuns ver­staan.”