Is dit ook waar van die mens, dat die wet gewoon bo sy vuurmaakplek is? Nee, bely ons in die Kategismus, soos God die mens geskep het, behoort hy in staat te kan wees om sonder probleme die gebooie te onderhou. En as blyk dat die mens dit nie regkry nie, is dit nie God se skuld nie. God maak ook nie asof dit normaal is nie. Hy pas nie sy standaarde aan nie. Die diagnose van God is konfronterend, maar korrek. God hanteer as maatstaf dit wat gesond is.
Maar skynbaar het God Moses dit nie kwalik geneem nie. Veel liewer sien God dat iemand die onderste uit die kan probeer kry, in hierdie verbond met al sy toeseggings, as wat die volk die verbond maar net ongeïnteresseerd langs hulle neerlê. Dit kan God nie verdra nie. Maar die persoon wat bly klop, al is dit die duisendste keer, die wys Hy nooit af nie. Die persoon wat ongeïnteresseerd, laks of hooghartig nie belangstel nie, daardie persoon besoek God met sy straf.
Inteendeel, sy toorn is verskriklik sowel oor die erfsonde as oor die sonde wat ons self doen. Hy wil dit in die tyd en ewigheid met ‘n regverdige oordeel straf.
Hy het immers gesê: Vervloek is elkeen wat nie bly in alles wat geskryf is in die boek van die wet om dit te doen nie. Die afgodery en eiewillige godsdiens van die Israeliete het die HERE hierdie keer baie mild gestraf. Die Leviete het opdrag gekry om drie duisend mense om die lewe te bring. Ja, hoor my goed, hierdie straf was baie mild. Die volk het die bevoorregte posisie wat hulle van God ontvang het, verspeel. Hulle wou leef en hulle godsdiens bedryf net soos alle ander volke, soos dit na hulle eie sin was. Aan God se gebooie het hulle hul nie gesteur nie. As God weer iets soortgelyks sou gedoen het as destyds met die sondvloed – Hy het alle rede daarvoor gehad – dan sou dit volkome tereg gewees het.
Gemeente, ons moet nie met die oë van Marcion na hierdie geskiedenis in die Ou Testament kyk nie. Maar ons moet die Bybel hier lees soos dit self na ons toe kom. As ons hierdie hoofstuk lees vanuit die besef dat die mens al sy regte op aarde verspeel het, en dat alles wat minder erg as die ewige straf is, dus eintlik pure genade is, dan lees ons hierdie hoofstuk met die regte perspektief.
Daarom het die volk op hierdie oomblik slegs, soos die Kategismus dit verwoord, ‘n straf in die tyd ontvang. Mens sou kon sê: ‘n pedagogiese straf.
Ek sien af van die onheil waarmee Ek hulle bedreig het. Nogmaals het God die betaling van die skuld parkeer. Nogmaals het Hy sy inhoue toorn, wat volkome tereg is, agterweë gelaat. Nogmaals het God redes in Homself gevind om op hierdie stadium van die straf af te sien. God wat vol van barmhartigheid en genade is, geduldig, groot in liefde en trou, wat sy goedertierenheid bewys tot in die duisendste geslag, wat die misdade, oortredinge en sondes vergewe (Exodus 34:6,7).
God vind redes in Homself om nog lankmoedig te wees. Vir duisende jare is Hy bereid om die skuld te ‘ringfence’, soos mense in die finansiële wêreld dit soms noem. Vir duisende jare hou Hy die skuld eenkant, sit dit opsy, sonder dat daar ook maar ‘n begin gemaak word om dit af te betaal. Telkens opnuut toon Hy sy lankmoedigheid. Moses het as middelaar vir die volk opgetree.
Geliefdes, dit is die Evangelie, ook in Sondag 4, die laaste Sondag van die eerste deel van die Kategismus, wat handel oor die ellende van die mens.
Die Evangelie van ‘n goeie God, regverdig en barmhartig, soos sowel die Ou as die Nuwe Testament Hom openbaar. Ja Hy straf soms in die tyd, maar dit is deel van sy barmhartigheid. Die ewige regverdige straf wat oor ons moes kom, het Hy op sy eie Seun gepak.