PressReader - Beeld: 2016-05-27 - Fun­da­men­te­le steun ont­breek
Fun­da­men­te­le steun ont­breek
Vraag na hulp­bron­ne bly swak
Beeld - 2016-05-27 - Sake - Niel Jou­bert
Jo­han­nes­burg. – Die JSE stoom voort, ten spy­te van Suid-A­fri­ka se stot­te­ren­de e­ko­no­mie­se groei.
Die ver­wag­tin­ge is dat die e­ko­no­mie van­jaar met min­der as 1% gaan groei, som­mi­ge meen selfs so min as slegs 0,2%, maar die JSE se in­deks van al­le aan­de­le het gis­ter weer 0,37% ho­ër op 53 921 pun­te ge­sluit. Dit is nie ver van sy al­ge­he­le hoog­te­punt van 55 188 in A­pril ver­le­de jaar nie.
Die vraag is dus: Waar is die beer­mark wat som­mi­ge voor­spel het?
Die mees­te ba­te­be­stuur­ders is on­der­ge­wig in aan­de­le, want hul­le ver­wag wel ’n beer­mark, sê A­bri du P­les­sis, uit­voe­ren­de hoof van Gryphon Ba­te­be­stuur.
Du P­les­sis sê die op­le­wing in kom­mo­di­teits­pry­se se­dert Ja­nu­a­rie het die JSE en die rand ’n hup­stoot ge­gee om­dat Suid-A­fri­ka groot­liks’ n kom­mo­di­teit s ge­dre­we e­ko­no­mie is, maar bui­ten die o­lie­prys (wat gis­ter weer bo $50 per vat was) het kom­mo­di­teits­pry­se die af­ge­lo­pe twee we­ke weer te­rug­ge­trek.
Dit is ook hoe­kom die rand weer swak­ker is – en nié weens plaas­li­ke po­li­tie­ke fak­to­re nie – en wys dat die vroe­ë­re sty­ging in hulp­bron­pry­se nie deur fun­da­men­te­le fak­to­re ge­dryf is nie, sê hy.
Fran­cois van Di­jk, hoof van e­ko­no­mie­se na­vor­sing van die be­leg­gings be­stuur s fir­ma Men­te No­va, sê daar is dalk mis­plaas­te op­ti­mis­me dat lae hulp­bron­pry­se tot ’n ein­de ge­kom het.
“Die hulp­bron maat­skap­pye ver­dien hul geld uit die ver­koop van die hulp­bron­ne wat hul­le pro­du­seer. In­dien die vraag na die pro­duk dus swak is, wat die ge­val is weens die ver­lang­sa­ming in die C­hi­ne­se e­ko­no­mie, be­hoort die prys van hulp­bron­ne en die maat­skap­pye wat dit pro­du­seer on­der druk te kom,” sê Van Di­jk.
Hy glo dat die vraag na hulp­bron­ne “nie fun­da­men­teel of vol­hou­baar toe­ge­neem het nie”.
Daar is al­les­be­hal­we kon­sen­sus of myn­bou-aan­de­le teen hui­di­ge vlak­ke waar­de bied, sê Fran­cois du P­les­sis, be­stu­ren­de di­rek­teur van Ve­ga Ba­te­be­stuur. Die rig­ting van die A­me­ri­kaan­se dol­lar sal deur­slag­ge­wend wees – ’n swak­ker dol­lar be­hoort hulp­bron­pry­se te on­der­steun – en dit is ’n waar­skyn­li­ke sce­na­rio as Do­nald Trump se kan­se op A­me­ri­kaan­se pre­si­dent­skap ver­hoog, vol­gens hom.
“In­dien die A­me­ri­kaan­se Fe­de­ra­le Re­ser­we­raad (Fed) wel ren­te­koer­se in Ju­nie ver- hoog, be­hoort mark­te po­si­tief daar­op te re­a­geer na­ma­te ’n e­le­ment van on­se­ker­heid uit die weg ge­ruim is. Dit kan die dol­lar laat ver­sterk, wat ne­ga­tief vir die rand en an­der ont­lui­ken­de wis­sel­koer­se mag wees,” sê hy.
Die JSE, en ver­al die top-40in­deks, is lank­al meer nie ’n plaas­li­ke mark nie, so die mark weer­spie­ël nie nood­wen­dig die plaas­li­ke e­ko­no­mie nie, sê Frans de K­lerk, ’n on­af­hank­li­ke teg­nie­se ont­le­der.
“So­wat 65% van die mark is bui­te­land­se maat­skap­pye wat slegs hier ge­no­teer is,” sê hy.
Die bier­brou­er An­he­u­ser Busch InBev, Nas­pers, SABMil­ler en B­ri­tish A­me­ri­can To­bac­co maak so­wat 45% van die mark uit, so hul­le be­weeg die mark, en die mees­te van hul ver­dien­ste word in die bui­te­land, en nié in Suid-A­fri­ka nie, ver­dien, sê De K­lerk.
Hy sê be­leg­gers moet ont­hou dat die bul­mark nou al agt jaar aan die gang is. Dit is dus ’n “vol­was­se bul­mark”.
“Die tyd is oor­ryp vir ’n kor­rek­sie, en selfs dalk vir ’n beer­mark,” sê hy.
’n Kor­rek­sie is wan­neer die mark met tus­sen 10% en 19% daal van die hoog­te­punt, en ’n beer­mark as dit met 20% daal. ’n Beer­mark duur ge­woon­lik so ne­ge maan­de, maar De K­lerk sê die JSE is nog ’n ent­jie weg daar­van. Die JSE se top-40-in­deks staan tans op 48 112 pun­te. Die eer­ste ge­vaar­lig­te sal flik­ker as dit on­der 45 500 (die 200 da­e­be­we­gen­de ge­mid­del­de) be­weeg.
Die JSE is oor die al­ge­meen steeds duur, sê A­bri du P­les­sis, so hy hard­loop nie uit om nou aan­de­le te koop nie. Hy sê men­se koop nou net om­dat hul­le bang is dit gaan nog ho­ër, maar dit word nie on­der­steun deur fun­da­men­te­le fak­to­re soos die wê­reld se e­ko­no­mie­se groei en die vraag na hulp­bron­ne, wat steeds swak lyk, nie.
Van Di­jk sê hy ver­wag “son­der twy­fel” la­er op­brengs­te op die beurs as waar­van be­leg­gers ge­woond ge­raak het oor die af­ge­lo­pe 10 tot 15 jaar.
Die bul­mark (op die JSE) is nou al agt jaar aan die gang. Dit is dus ’n vol­was­se bul­mark. Die tyd is oor­ryp vir ’n kor­rek­sie, en selfs dalk vir ’n beer­mark.
Die JSE oor ’n jaar­tyd­perk