Hoe diere en plante trou en bedrieg
Geskryf deur Martin Stevens, Medeprofessor van Sensoriese en Evolusionêre Ekologie, Universiteit van Exeter
Tricky: Die skoenlapper Kallima inachus lyk soos 'n dooie blaar. Photo credit: Peellden, Wikimedia
Soos 'n nag in Kentucky verby kom, maak 'n klein stomp spin 'n sylyn tussen twee plante. Sy beweeg dan langs haar "trapezendraad" en wag. Na 'n rukkie kom 'n mot binne bereik, en die spinnekop maak 'n swaaiende taai bal los en maak die mot aanmekaar en trek hom in om geëet te word. Die aanvaller is 'n bolaspinnekop, en sy jag deur 'n reuk vry te stel wat presies ooreenstem met die chemiese samestelling van vroulike mot paringferomone. Die mannetjie word gelok, maar in plaas van om 'n maat te word, word hy geëet.
Bolas spinnekoppe is net een van 'n oorvloed van diere en plante wat hoogs geskool is om te floreer deur lastigheid en misleiding. Charles Darwin en sy kontemporêre Alfred Wallace beide het die funksies van misleiding waardeer in hul evolusieteorie. Die moderne wetenskap het egter begin uitvind hoe baie spesies dit kan wees.
Een van die belangrikste gebruike van misleiding in die natuur is om voedsel te verseker. Die vurk-tailed drongo is 'n voël wat in Suider-Afrika aangetref word, wat rondom groeplewende spesies, insluitend meerkatte, lok en dalk eers helpend lyk, want dit klink alarmoproepe wanneer 'n roofdier nader. Maar baie van die tyd die Drongo se oproepe word gemaak as daar geen roofdier is nie. Die drongo horlosies as 'n meerkat trek 'n sappige kever op en maak dan 'n valse wekroep, wat veroorsaak dat die meerkat vlug, sodat die voël kan afluister en die prooi vir homself eis. Die alarm noem drongos gebruik, selfs naboots diegene wat deur die diere gemaak word ontgin.
Diewe en skurke
Maar die steel van kos lyk goedaardig in vergelyking met die misleiding van roofdiere, wat mimiek en toegewydheid gebruik om slagoffers direk in die kakebeen te lok. Baie web-spinnekoppe gebruik helder kleure om prooi te lok, en vleisetende plante gebruik ook openlike seine en nabootsing om slagoffers aan te trek. Die Venus flytrap produseer geure wat kos naboots vlieë, en sommige kruikplante is getoon om aantreklik te gebruik fluorescerende gloeiende blou kleure. Hierdie kleurvolle seine werk deur die gebruik van "voorkeure" wat baie diere in hul sensoriese stelsels het om op opvallende stimuli getrek te word.
Die tweede gebruik van misleiding is in oorlewing, met die mees algemene metode wat camouflage is. Dit kan behels die ooreenstemming met die algemene kleur en patroon van die omgewing, of kan baie meer spesialis wees. Op sy agtjarige reis rondom die Maleier-eiland, het Wallace die vlinder ondervind Kallima in Sumatra en was verbaas oor hoe nou sy Vlerke het ooreenstem met die kleur, vorm en struktuur van dooie blare. Baie monsters het selfs merke wat moue van vorms naboots.
Lyk soos ander voorwerpe vir beskerming, is algemeen van aard. Baie hoverflies is bekend om te kyk soos bye en wespies om roofdiere te vermy. Martin Stevens Sommige uitstekende vroeë getuienis vir evolusie en natuurlike seleksie is verskaf deur Henry Bates, 'n entomoloog wat met Wallace na die Amasone gereis het. Bates het opgemerk dat baie eetbare skoenlappers het die kleur en gedrag van giftige spesies geminster, en was vermy deur aanvallers. Nog 'n treffende voorbeeld is springspinnekoppe, waarvan sommige naboots die voorkoms van miere, wat roofdiere dikwels vermy weens hul sterk verdediging.
Organismes bedrieg ook vir reproduktiewe redes. Orchideeë het 'n verstommende reeks benaderings wat hulle gebruik om insekte te kry om hul blomme te bestuif, terwyl hulle geen beloning bied nie. Een metode is om manlike insekte te lok met reuke en kleure wat soos 'n potensiële maat lyk bye-orgideë wat manlike bye lok. Ander spesies skep die valse belofte van kos. Een blom uit Hainan Island, China, naboots die alarmferomone en die voorkoms van bye, en lok dus 'n vurige predatoriese horing.
En sodra paring bereik is, is daar jonk om versorg te word. Die gewone koekoek, 'n berugte cheat, lê sy eiers in die neste van ander spesies, en die pleegouers plaas die koekoektjie in plaas daarvan. Die koekoek lê dikwels eiers wat die kleur en patroon van hul gasheer naboots, sodat die gasheer nie die verskil kan vertel nie.
Insekte kan ewe vervelig wees, gesien in die gedrag van koekoekbye, en die gejaagde slawemaker miere. Die werkers van hierdie merkwaardige diere het dikwels een funksie alleen - om die neste van ander mierspesies aan te val en die brood te steel. Die gevange miere integreer dan saam met die gasheerkolonie, wat al die hooftake van die nes uitvoer, van die skoonmaak en opbou van jonk tot verdediging.
Die stryd om te oorleef en te reproduseer, is intens vir alle organismes, en ons moet nie verbaas wees dat cheats oral wees nie. Wat merkwaardig is, is die mate waartoe diere en plante mekaar uitbuit en die vlak van gesofistikeerdheid betrokke. Die natuur is 'n wrede plek, dus dit is 'n goeie idee om te kul en bedrieg as jy suksesvol wil wees.
Martin Stevens is medeprofessor van sensoriese en evolusionêre ekologie aan die Universiteit van Exeter. Sy navorsingswerk dek 'n wye verskeidenheid onderwerpe, insluitend diere (veral voëlvisies), anti-roofdiere kleur (kamoeflering, waarskuwingseine en oogsplekke), voëlagtige parasitisme ('koekoeke') en kommunikasie en dierlike kleur in die algemeen. Hy het 'n wye verskeidenheid taksonomiese groepe bestudeer, insluitende voëls, reptiele, krappe, insekte, primate en selfs mense in beide die Verenigde Koninkryk en in die buiteland (Afrika, vasteland Europa, SE-Asië). Hy het ook verskeie boeke geskryf, insluitende 'n nuwe algemene gehoorboek 'Cheats and Deceits'(2016, OUP).