Bekendstelling: Piet van Rooyen gesels oor geheime agent op wie Rodriguez gebaseer is | NB
Bekendstelling: Piet van Rooyen gesels oor geheime agent op wie Rodriguez gebaseer is
by Chris on Jun 7th, 2012 Tweet
Iewers tussen die gaste wat gisteraand die bekendstelling van Piet van Rooyen se nuutste roman, Rodriguez, by die Breytenbach Sentrum in Wellington bygewoon het, was die voormalige geheime agent op wie se lewe die boek gebaseer is.
Hy het homself nie bekendgemaak nie, waarskynlik omdat die gebeure in Van Rooyen se roman grootendeels op die waarheid gegrond is. Sommige van die rolspelers in sy koverte operasie in Mosambiek, wat in die vorige bedeling hoë poste beklee het, word selfs in die boek op die naam genoem.
PJ Haasbroek het Rodriguez in 'n resensie as 'n "soort satire van die operasies van Suid-Afrika se Nasionale Intelligensiediens in die dae van Niel Barnard" beskryf, omdat van die gebeure in die boek so absurd voorkom en die agent se handelinge in die bos bra futiel blyk te wees. Van Rooyen het gisteraand in gesprek met reisskrywer Johan Bakkes en uitgewer Etienne Bloemhof saamgestem dat Rodriguez só gelees kan word, maar ook beklemtoon dat die boek op die werklikheid gebaseer is. "Ek sou nie eens in my wildste drome van hierdie goed kon uitgedink het nie".
Rodriguez vertel die verhaal van ene Skerf Malan wat in 1990 as agent Rodriguez namens die Nasionale Intelligensiediens die Renamo-beweging in Mosambiek moet infiltreer. Renamo was die politieke teenstander van die kommunistiese Frelimo, wat in 1974 aan bewind gekom het. "Sy lewe is elke dag in gevaar, want as die rebelle uitvind wie hy regtig is, sal hulle hom doodmaak".
Van Rooyen beskryf in die boek hoe die rebelle Rodriguez toets deur hom byvoorbeeld op 'n lang tog te stuur en uiteindelik vier Russe voor hom dood te skiet. Hulle stuur hom ook teen 'n berg op om 'n bekende sangoma, wat deur 'n groep wit vroue versorg word, te gaan sien, sodat hy kan bepaal of Rodriguez betroubaar is.
Rodriguez word aanvaar, maar eintlik kry hy nie veel uitgerig tydens sy operasie nie. Sy nietigheid word beklemtoon deur die groot, digte woud waarin hy moet leef. "Die bos word byna nog 'n karakter in die boek," het Bloemhof gesê.
Van Rooyen, wat 'n plaas in die Gobabis-distrik in Namibië besit, is baie bewus van die grootsheid van die natuur. "Mense dink ek skryf avontuurverhale," het hy gesê, "Maar eintlik skryf ek oor die natuur". Volgens Van Rooyen is die bos in Rodriguez ook 'n simbool van die mens se donker onderbewuste.
Bakkes het daarop gewys dat daar heelwat ooreenkomste tussen Rodriguez en die karakter Kurtz in Joseph Conrad se Heart of Darkness is. Van Rooyen het dit beaam, want Rodriguez neem sy rol in Renamo later so ernstig op en hy word so behep met sy eie mag in die beweging, dat hy vergeet waarom hy eintlik daar is. "Hy word byna soos 'n bosgod en dit lei tot sy ondergang, want die Nasionale Intelligensiediens besluit dat hulle van hom sal moet ontslae raak…"
Aan die einde van die bekendstelling wou Bakkes weet hoe die persoon op wie se lewe Rodriguez gebaseer is oor die boek voel. Van Rooyen het 'n oog oor die gehoor gegooi voor hy geantwoord het. "Ek dink hy is tevrede met die manier waarop ek sy storie hanteer het…Jy weet, dis soos tandepasta…as jy dit eers uit die buisie uit gedruk het, kan jy dit nie weer terugkry nie. Maar dit is ook goed dat hierdie ou geheime uitkom. Soveel is in die verlede verswyg. Dit moet uitkom en 'n mens moet dit kan verwerk."
Johan Bakkes & Piet v Rooyen tree in gesprek by die bekendstelling v Rodriguez #livebooks yfrog.com/nutiejej
— Carolyn Meads (@carolynmeads) June 6, 2012
Bakkes noem Van Rooyen het al vantevore gese hy voel klein, nietig in natuur. #livebooks
Van Rooyen: Kan nie verstaan waarom mense sal kies om in stad te bly nie. #livebooks
Etienne Bloemhof wys daarop dat die woud byna 'n karakter in boek Rodriguez word #livebooks
Van Rooyen se Bloemhof is korrek. Die agent Rodriguez is eintlik klein figuur in hierdie bos, probeer sy missie uitvoer. #livebooks
Van Rooyen se die persoon op wie se lewe Rodriguez gebaseer is, is vanaand in die gehoor. #livebooks
Van Rooyen: Ek ken die regte mense! Mense wat op die randjie van die afgrond leef. #livebooks
Van Rooyen: Rodriguez geplaas tussen Renamo, baie gespanne groep, insluitende kindersoldate, elke dag was lewe in gevaar. #livebooks
Bakkes noem ooreenkomste met Heart of Darkness. Van Rooyen beaam dit. Rodriguez word soos bosgod. Dis sy ondergang. #livebooks
Niel Barnard, vorige intelligensiehoof se naam word genoem in boek. Mense voel nou dat hulle oor hierdie goed kan praat #livebooks
Van Rooyen: Daar is 'n karakter "Dr Winterfel" wat genoem word in boek. Dis ook 'n regte persoon, wil nie naam noem nie. #livebooks
Van Rooyen: In boek is toordokter met wit vrouens, soos Amasones, wat hom versorg. "In wildste drome sal ek dit nie kan uitdink" #livebooks
Van Rooyen lees op versoek v Bloemhof 'n stukkie uit boek waarin die sangoma se vroue beskryf word, "om gehoor te prikkel" #livebooks
Van Rooyen is ook 'n digter, maar gemoedstoestand speel 'n rol as dig, gebeur nie elke dag nie. #livebooks
Bloemhof se Van Rooyen haal nie digtershoed af met skryf v Rodriguez nie, liriese gedeeltes. #livebooks
Bakkes vra hoe regte Rodriguez oor die boek voel. Van Rooyen: Dink hy's tevrede met hoe ek dit hanteer het. #livebooks
Van Rooyen se boek gee nuwe perspektief op geskiedenis. #livebooks
Van Rooyen: Baie was verswyg en mense soos Rodriguez is as helde beskou. #livebooks
So kom die fassinerende gesprek tot 'n einde. #livebooks
Rodriguez deur Piet van Rooyen
Tags: Afrikaans, Bekendstelling, Breytenbach Sentrum, Etienne Bloemhof, Events, Fiction, Geheime Agent, Heart of Darkness, Johan Bakkes, Joseph Conrad, Koverte Operasie, Kurtz, Mosambiek, Nasionale Intelligensie, Nasionale Intelligensiediens, Natuur, NB, Niel Barnard, Piet van Rooyen, PJ Haasbroek, Queillerie, Renamo, Rodriguez, Skerf Malan, South Africa, Wellington