Grondonteiening-praatjies se invloed op ekonomieArgieffoto: Pixabay Ekonome sê die ANC se beoogde grondonteiening sonder vergoeding stuur af op ŉ ramp wat nie net voedselsekuriteit nie maar ook ekonomiese groei kan strem. Dawie Maree, hoof van landbou-inligting en bemarking by FNB, sê die plan vir grondonteiening sonder vergoeding is populisties. Hy meen die regering moet liefs ŉ grondberaad hou waar alle rolspelers oor die kwessie kan beraadslaag. “Dit kan verskeie struikelblokke uit die weg ruim asook die bespiegelinge rakende die gronddebat in die kiem smoor,” sê Maree. Hy voeg by dat die gerugte rakende grondonteiening sonder vergoeding beleggersvertroue in die land kan benadeel. Volgens Maree sal beleggers die land katvoet benader totdat die grondkwessie opgelos is. Maree is van mening dat die huidige debat reeds die rand gekniehalter het, en waarsku dat dit ook waarskynlik pres. Cyril Ramaphosa se eerste toets gaan wees om markte te kalmeer. Die rand en staatseffekte is die belangrikste barometers waarteen buitelandse sentiment teenoor die land gemeet kan word. Maree voeg by dat Moody’s, wat later vandeesmaand sy gradering oor Suid-Afrika gaan uitreik, waarskynlik steeds ŉ versigtige standpunt sal inneem. Tot dusver het Fitch en Standard & Poors (S&P) die land afgradeer. Die ekonomiese agentskap NKC Economic Research sê die euforie rondom Ramaphosa is oor en dat die rand nog verder kan verswak. Dit het vanoggend teen R11,87 teenoor die Amerikaanse dollar verhandel. Ramaphosa het intussen gesê die regering beoog nie om bloot grond te gryp nie. Voedselsekuriteit bly ŉ prioriteit vir die regering. Dawie Roodt, hoofekonoom van die Efficient-groep, sê die regering is veronderstel om die Grondwet en die land se inwoners te beskerm. Die gepeuter met artikel 25 van die Grondwet kan fataal vir die land wees. Roodt sê die grondeisproses is deur die regering se rompslomp en korrupsie ontspoor. “Nou soek hy ŉ populistiese manier om hom uit die gat te kry.” Indien die grondeise bo alle twyfel opreg geskied, sal bewyse van grondbesit egter gelewer moet word, aldus Roodt. Hy bevraagteken egter die regering se denkwyse en die manier waarop hy te werk wil gaan. Roodt sê daar sal dan teruggegaan moet word na die eerste inwoners van Suid-Afrika, naamlik die San-gemeenskap. Hy meen die hele kwessie is met emosie belaai en die ANC gaan op die verkeerde manier te werk. Hulle moet ook insette van alle rolspelers verkry.