Written by Chris van Wyk. Posted in God, Samuel
Die vraag is by die Bybelskool gevra, Kan God van gedagte verander?
Die kort antwoord is die volgende, soos een kommentaar (Klein) skryf hieroor:
Daar is 'n paradoks tussen God se vryheid, om van gedagte te kan verander, en God se betroubaarheid, om nie van gedagte te kan verander nie. Albei is tegelykertyd waar: God verander nie sy gedagte nie, en tog doen Hy dit!
Ek wil twee aspekte in my langer antwoord uitlig:
1) God verander nooit in sy wese of karakter nie – Hy is onveranderlik in terme van bv. sy liefde en trou.
Vergelyk bv. Hosea 11:8: "Hoe kan Ek jou vernietig … Ek kan dit nie oor my hart kry nie. My liefde brand te sterk."
2) God kan wel van gedagte verander, omdat Hy in verhouding is met ons.
Dit sien 'n mens bv. in die bekende Pottebakker verhaal in Jer 18. Soos klei in die hande van die pottebakker is, so is ons in God se hand. Wanneer Hy 'n oordeel uitspreek en mense luister (is plooibaar soos klei), SIEN HY AF van die kwaad, en omgekeerd as Hy seën uitspreek en mense luister nie (is nie plooibaar soos klei nie), SIEN HY AF van die goeie wat Hy wou doen.
God verander dus van gedagte BINNE die verhouding met ons, soos ons ook onderling met mekaar werk, hoewel Hy nooit van karakter verander nie.
Vincent Brümmer (What are we doing when we pray? On prayer and the nature of faith – 2008 – Andrew Murray pryswenner vanjaar) skryf hieroor en sê dat gebed eintlik die sleutel is om God se wese te verstaan (Ebeling se gedagtes).
"God gives us some things, not only as we wish, but because we wish."
Dit beteken nie dat ons gebed God se arm draai nie, of dat dit outomaties gebeur nie, maar dat Hy in vryheid op ons versoeke reageer, omdat ons dit vra en Hy in verhouding is met ons.
Teenoor die statiese idee van God as onveranderlik, wys Vincent uit hoe gebed die verhouding tussen God en die bidder verander wat daardeur 'n werklike veranderings effek op beide het. (On)veranderlikheid is altyd 'n dinamiese begrip omdat dit 'n onvolledige konsep is – God is onveranderlik in sy goedheid en getrouheid, maar veranderlik ten opsigte van gebeurlikhede. Anders sou hy nie 'n persoon wees nie.
In 'n besondere gedeelte in sy boek, Asking an omniscient God, sê hy die volgende:
Hy skiet die populêre gedagte van Boethius af dat God alwetend ten opsigte van die toekoms is, deur van buite ons realiteit, uit die ewigheid, na ons gebeure in tyd te kyk en dus te reageer op die gebeure soos dit gebeur, en dus nie voor die dinge gebeur nie. Dit maak nie logiese sin volgens Vincent nie, want ons ervaring van tyd sal dan 'n illusie word. Selfs die verlede, hede en toekoms sal dan van God se perspektief een punt in tyd word en ononderskeibaar.
Vincent stel eerder voor dat God se alwetendheid ten opsigte van die toekoms gesien moet word as dat Hy te alle tye van alle toekoms moontlikhede bewus is, en ook die relatiewe waarskynlikheid van elke gebeurlikheid ken. Hy kan dus die toekoms antisipeer,
1) omdat Hy ons intensies ken, maar
2) ook sy eie bedoeling tot uitvoer kan bring.
Ten opsigte van die feit dat God ons behoeftes ken, kan 'n mens aanvaar dat God baie van ons behoeftes vervul sonder dat ons vra, maar weens sy behoefte om met ons in 'n verhouding te lewe, sommiges net gee omdat ons vra. Anders sou ons óf oorweldig wees deur die vervulling van ons onuitgesproke behoeftes óf bederf deur te dink dat ons behoeftes outomaties, sonder 'n verhouding, bevredig word.
Hy sê ook volgende ongelooflike ding:
God se goedheid is die onderbou van die bidder se vertroue om te vra!
Daarvoor het die bidder die gawe van enlightenment (om sy wil te ken), empowerment (om sy wil te kan doen) en taste for the good (om sy wil uit liefde te doen) nodig. Hierdie trinitariese verklaring (enlightenment – Jesus; empowerment – Vader; motivation [soos hy dit verderaan noem] – Gees) is kenmerkend van sy teologie.
Vincent gebruik ook John Lucas (Freedom and Grace) se briljante voorbeeld as 'n metafoor vir gebed as samewerking tussen ons en God, dié van Persiese tapytmakers.
Om terug te keer tot die vraag oor God se verandering van gedagte:
Numeri 23:19 sê wel van God die volgende: "God is nie 'n mens dat Hy sou lieg nie, 'n mens dat Hy van gedagte sou verander nie." Maar daar moet ons onthou dat dit uit die mond van Bileam kom, wat nie gesagvol oor God 'n uitspraak kon lewer nie. Daarby interpreteer Bileam dit self, deur daaraan by te voeg: "Sou Hy iets sê en dit nie doen nie, iets belowe en dit nie uitvoer nie?"
Dit beteken dat al wat Bileam sê, is dat God se woorde en sy dade ooreenstem, Hy doen wat Hy sê.
Dieselfde geld die gedeelte in 1 Samuel 15:29, waar Samuel die oordeel oor Saul se koningskap uitspreek en dit verbind aan God wat nie van gedagte verander nie, maar doen wat Hy sê. In 1 Samuel 13:15 sê Samuel immers dat God se plan eintlik was om Saul se koningskap vir altyd te bevestig het, maar omdat Saul nie gehoorsaam was nie, het Hy sy plan verander. Die frase "nie van gedagte verander nie" bedoel dus eintlik net, dat God doen wat Hy sê.
Daarteenoor, moet ons ook sê, soos Jeremia die gesagvolle profeet van die Here, God reageer ook op hoe mense na Hom luister of nie, en verander sy optrede in reaksie daarop.
DUS: Albei stellings is tegelykertyd waar: God verander nie sy gedagte nie, en tog doen Hy dit!
Drie dinge tref my in die gedeelte.
Die eerste is die kontras tussen Nabal, met wie 'n mens nie kan praat nie (:17), en Dawid, met wie Agajil wel kon praat (:24, 35). Leerbaarheid en 'n luisterende gesindheid is van die mees fundamentele verskille tussen 'n dwase en 'n wyse mens. Dit is ook die verskil tussen Dawid en Saul. Albei het verkeerde goed gedoen in hulle lewens, maar net Dawid was bereid om te luister as God hom daaroor deur die profete aangespreek het.
Die tweede is die ironie dat Nabal soos 'n koning, melek (:36), feesvier, maar dwaas is soos koning Saul. Dawid darenteen tree wys op, deur te luister na die insig wat Abigajil vir hom gee. En daarmee stel hy ons gerus dat God se keuse van hom as regeerder, nagid (:30 – die woord beteken prins, wat 'n meer charismatiese leierskap aandui), die korrekte een is.
Die derde is die les wat Nabal en Abigajil ons leer, dat inhaligheid jou inhaal, terwyl vrygewigheid jou vrymaak. Dit is wanneer 'n mens vasgryp aan jou goed, jou besittings net vir jou eie belange gebruik, en nie omgee vir ander nie, en nog erger, onregverdig optree teenoor dié wat jou besittings help beskerm, dat jou lewe juis in gevaar kom. Vrygewigheid darenteen stel jou vry om op God te kan vertrou vir wat jy nodig het.
Dit is asof die lig van die Nuwe Testament hier in Dawid se optrede deurskyn. Dawid het Saul in sy mag in die grot by die skaapkrale. Dit is asof die Here self vir Saul in Dawid se mag gee. Maar Dawid slaan nie sy hand aan Saul se lewe nie. Selfs die mantelpunt wat hy ongemerk afgesny het, pla sy gewete.
Geen wonder nie dat Saul hard aan die huil gaan nie, toe hy agterkom wat gebeur het. Hy erken dat Dawid 'n beter man is as hy, dat hy kwaad met goed vergeld, en dat Dawid 'n weldaad aan hom bewys het, al is hy sy vyand. Dit is asof die stryd tussen goed en kwaad in Saul se gemoed hier na die oppervlak kom, en 'n mens hom wil-wil jammer kry, totdat 'n mens in hoofstuk 26 weer gaan lees van Saul se agtervolging van Dawid, en 'n mens besef dat Saul die stryd gewonne gegee het, en dat die kwaad doodgewoon die oorhand in sy lewe gekry het.
Dawid tree ongelooflik wys en koninklik hier op. Hy skep ruimte vir God om op te tree, deurdat hy weier om die reg in eie hande te neem. En dit alles is gebaseer op sy vertroue dat die Here sal sorg, sy saak sal behartig, en reg sal laat geskied aan hom. Dit is inspirerend en bemoedigend.
Kan jy my die Excell file stuur wat jy na verwys in Markus asseblief.
Ek geniet jou werk verskriklik baie. Baie insiggewend end leersaam.
Ek het nog nooit tevore werk gekry wat so goed verduidelik word nie.
Die Here se seën sky duidelik deur in jou en jou werk.
Baie dankie vir u leering leer baie
February 15, 2018 | #
Ek is bly Gerhard. Geniet dit.
Good morning. Baie dankie vir die leering wat ek ontvang in die bybel skool wat ek ontvang. Die Here seen dit.
Hi Hertha. Ek is bly! Ek het geskryf oor die Sabbat op verskillende plekke. Jy kan hier lees. Daar is ook 'n skakel daarin na 'n vorige skrywe van my oor die Sabbat. Dit was Saterdag, die sewende dag van die week.
Baie dankie. Daar is darem nou lig vir my vir openbaring. Ek het net 1 vraag watter dag dink u is Sabbat?
February 8, 2018 | #
Baie dankie Chris vir hierdie helder skriflig. Ek ondersteun jou heelhartig!!
February 6, 2018 | #
Dankie Chris vir die perspektief van "afhandeling, afronding, oorwinning, lofprysing" en sluit in ons tyd aan by ons Sondag van aanbidding, rus en lofprysing in die gemeenskap van gelowiges… Groete
Hi Neels. Die kommentare fokus op 'n kombinasie van twee Skriftradisies as agtergrond vir die sewe dae se liturgiese prosessie om Jerigo.
Die eerste is die skeppingstradisie wat in herinnering geroep word. Soos die ses skeppingsdae uitmond op die sewende dag se rus (Gen 1), só gebeur dit ook met hierdie liturgiese prosessie om Jerigo. Die sewende dag bring afhandeling en afronding met die oorwinning oor Jerigo (Jos 6).
Die tweede is die Uittogtradisie met die Paasfees en die fees van die ongesuurde brood. Dit het ook sewe dae aangehou en het geëindig met die viering van die oorwinning oor Egipte en die rus waarheen God hulle nou na Kanaän gaan lei (Eks 12-13). Onthou dat Israel ook só pas die Paasfees by Gilgal gevier het, waarin dié Uittog in herinnering geroep is. Hulle is nou in die tyd van die fees van die ongesuurde brood (Jos 5). Die liturgiese prosessie rondom Jerigo lê dus in die verlengde van dié fees. Die sewende dag bring dus hier by Jerigo ook oorwinning (Jos 6).
Of dit 'n Sabbatdag was, is egter onseker, want dit staan nie in die teks nie. Maar, dit sou sin maak as dit was. Hulle het in elk geval nie die trekkery om Jerigo opgeskort indien die Sabbatdag êrens anders in die week geval het nie.