Landbou-onsekerhede bedreig kos op tafelTerwyl ek my stukkie vis gaar maak staan ek wonder of daar nog enigiets anders is wat ons eet wat nie afkomstig is van ŉ kommersiële boer wat dit geproduseer het nie. Besef ons dit elke dag? En die meer ernstige vraag is of die regering dit werklik besef. Wanneer ŉ vorige minister van landbou vir ons in ŉ vergadering se dat sy nie die boere se kos nodig het nie, want sy kan dit invoer, besef mens hoe ver is hul wêreld verwyder van realisme. Dit is seker een van die mees edelste beroepe om die voorreg te kan hê om kos te produseer. Elke boer besef dit en weet dat dit ŉ 24-uur taak is wat 7 dae ŉ week uitgevoer moet word. Gekoppel aan bepaalde seisoenale en ook biologiese prosesse is ŉ boer vasgevang in werklikhede wat fyn bestuur moet word om produksie te kan bewerkstellig. Die boerderyproses is egter nie net van die klimatologiese omstandighede afhanklik nie, maar nog van verskeie ander aspekte ook. Die voedselprodusent van vandag se grootste uitdaging om te oorbrug het direk en indirek die regering geword. Hoe hartseer is dat waar in ander lande die regering alles in sy vermoë sal doen om die boer in produksie te hou, in Suid-Afrika die teendeel ervaar word. Die prys wat betaal gaan word vir hul beleid is onmeetbaar groot en dit sou in die beste belang wees indien alle verbruikers ook hul stem laat hoor om die regering tot realisme te bring. ŉ Paar aspekte waar hulle ernstig oor sal moet besin is onder andere die volgende: Die onderste lyn van die landboubalansstaat, vir elke produsent, verg dat dit winsgewend moet wees, want indien dit nie die geval is nie sal die produksieproses noodwendig nie kan voortgaan nie. Fyn finansiële beplanning en bestuur vanaf die insetkoste tot by die bemarking van die produkte word geverg. Heelwat produkte se pryse word bepaal deur die wêreldmarkte en so moet ons boere dan meeding teen gesubsidieerde produkte. Die insetkoste van graanboere om ŉ oes in die grond te kry is al meer as wat sy grond werd is en indien daar iets skeefloop, soos byvoorbeeld ŉ misoes, is die skuldlas feitlik onbestuurbaar agterna. Daardie risiko moet hy alleen dra. Landbou se vermoë om in vandag se tyd voedsel te produseer is seker een van die mees strategiese bates wat ŉ land oor kan beskik. Om selfvoorsienend ten opsigte van eie voedsel te wees is weinig lande in die wêreld beskore – iets waarvoor Suid-Afrikaanse boere deur al die jare gesorg het. Ongelukkig het dit as gevolg van hoofsaaklik regeringsbeleid in Suid-Afrika so geraak dat ons nou op ŉ mespunt is of ons ŉ netto-uitvoerder van kos gaan bly en of ons ook afhanklik gaan wees van ander lande se boere om ons kosrakke te vul. Die waarde van kommersiële boere lê nie net in die gesonde kos wat hul vir ons produseer nie, maar ook in die bydrae wat deur hul gemaak word om die platteland te laat funksioneer. Weinig van ons plattelandse dorpies sal oorleef indien kommersiële boere vervang sou word deur bestaansboere. Die bydrae deur die boere in die ekonomie, skool, kerk en sosiale lewe in ŉ plattelandse gemeenskap is die basis waarop hul toekoms gebou word. Ons ekonomiese toekoms lê gewis opgesluit in ŉ gesonde kommersiële landbou. Die ineenstorting daarvan se rimpeleffek kan moeilik gemeet word. In Zimbabwe het ons gesien wat die resultaat is in hul ekonomie toe kommersiële landbou in duie stort. Wat staan ons dan nou te doen oor die toekoms van landbou? Vir elke verbruiker is dit noodsaaklik dat ons boere sal aanhou kos produseer en, kan ek sê, dit ten spyte van die regering. Elkeen kan sy bydrae maak om landbou te laat lewe sodat ons almal kan leef deur onder andere u stem te laat hoor. Indien die media toegegooi word met skrywes van verbruikers wat opstaan vir die kosprodusente van die land se voortbestaan en dit word ŉ deurlopende stroom sal dit noodwendig die openbare mening beïnvloed. U kan ook aansluit by georganiseerde landbou deur ŉ vriend van die Transvaalse Landbou-unie van Suid-Afrika te word. Sodoende sal u toegang kry tot al die saakmakende inligting en op hoogte kan bly oor wat besig is om te gebeur met daardie mense wat elke dag u bord kos op die tafel plaas.