Verspreiding van rykdom - Wikipedia
Die verspreiding van rykdom is 'n vergelyking van die rykdom van verskillende lede of groepe in 'n gemeenskap. Dit verskil van inkomsteverspreiding deurdat dit na die ekonomiese verspreiding van die eienaarskap van bates kyk, eerder as na die huidige inkomste. Die verspreiding van rykdom toon ekonomiese verskille volgens die Gini-indeks.
1 Definisie van rykdom
2 Data oor die wêreldwye verspreiding van rykdom
2.1 Verspreiding van rykdom-piramide
2.2 Statistiese verspreiding
3 Die herverspreiding van rykdom en die staat se beleid
4 21ste eeu
4.1 Ongelykheid van rykdom
4.2 Vaste eiendom
4.3 Credit Suisse-verslag – Verspreiding van rykdom en Gini (2013)
Definisie van rykdom[wysig | wysig bron]
Rykdom in die konteks van hierdie artikel word bepaal deur iemand se netto waarde, soos aangedui deur:
rykdom = bates – laste
Die woord "rykdom" word dikwels verwar met "inkomste". Dié twee terme beskryf verskillende maar verwante dinge. Rykdom bestaan uit die items van ekonomiese waarde wat 'n individu besit, terwyl inkomste 'n invloei van items van ekonomiese waarde is. Die verhouding tussen rykdom, inkomste en uitgawes is:
verandering van rykdom = inkomste – uitgawes
Die verspreiding van inkomste verskil van die verspreiding van rykdom. Volgens die Internasionale Vereniging vir Navorsing oor Inkomste en Rykdom is "die wêreldverspreiding van rykdom baie meer ongelyk as die van inkomste".
As 'n individu 'n groot inkomste het, maar ook 'n groot mate van uitgawes, kan die netto uitwerking van daardie inkomste op sy of haar rykdom klein en selfs negatief wees.
Die Verenigde Nasies se definisie van "inklusiewe rykdom" is 'n monetêre maateenheid wat die som van natuurlike, menslike en fisiese bates insluit. 
Data oor die wêreldwye verspreiding van rykdom[wysig | wysig bron]
Die gaping tussen die rykes en die armes kan geïllustreer word deur die feit dat die rykste individue in die wêreld bates het wat meer is as die armste 10% van die wêreld se bevolking. Die netto waarde van die wêreld se miljarders het gestyg van minder as $1 triljoen in 2000 tot meer as $7 triljoen in 2015, dus word die gaping dramaties groter.
Verspreiding van rykdom-piramide[wysig | wysig bron]
Persoonlike rykdom verskil tussen volwassenes vanweë baie redes. Sommige individue met min rykdom kan aan die begin van hul loopbaan wees, met min kans of motivering om bates te versamel. Ander het dalk besigheidsterugslae of persoonlike teenspoed ervaar, of leef in dele van die wêreld waar die geleenthede vir die skep van rykdom uitermate beperk is. Aan die ander kant van die spektrum is daar individue wat 'n groot fortuin bekom het deur 'n kombinasie van erfenis, talent, harde werk of bloot deur op die regte tyd op die regte plek te wees. Die rykdompiramide hieronder is in 2013 deur Credit Suisse gemaak; dit vang hierdie verskille in treffende besonderhede vas. Dit het 'n groot basis van houers van min rykdom, met hoër vlakke waar daar progressief minder mense is. In 2003 het Credit Suisse geraam dat 3.2 miljard individue – meer as twee derdes van volwassenes in die wêreld – 'n rykdom van minder as VSA$10,000 het. 'n Verdere een miljard volwasse mense val in die groep van tussen $10,000 en $100,000. Hoewel die gemiddelde besit van rykdom min in die basis en die middelste segment van die piramide is, bedra hul algehele rykdom $40 triljoen.
Die piramide onthul:
Die helfte van die wêreld se rykdom behoort aan die boonste 1%;
Die boonste 10% het 85%, terwyl die onderste 90% die ander 15% van die wêreld se rykdom besit;
Die boonste 30% van volwassenes besit 97% van die algehele rykdom.
Statistiese verspreiding[wysig | wysig bron]
Daar is baie maniere waarop die verspreiding van rykdom ontleed kan word. Een voorbeeld is om die rykdom van die rykste 1% te vergelyk met die rykdom van die mediaan (die 50ste) persentiel. In baie gemeenskappe beheer die rykste 10% meer as die helfte van die algehele rykdom.
Pareto-verspreiding word dikwels gebruik om die verspreiding van rykdom wiskundig te kwantifiseer, aangesien dit 'n lukrake verspreiding gebruik.
Rykdom oor mense-grafiek (Wealth over people – WOP) is 'n visueel fassinerende manier om die verspreiding van rykdom in 'n land te toon. WOP-grafieke is veranderde verspreiding van rykdom-grafieke. Die vertikale en horisontale skale wys elk persentasies van nul tot een honderd. Ons stel ons voor dat alle huishoudings in die nasie verdeel word van rykste tot armste. Hulle word dan verklein en in 'n ry laat staan op die horisontale skaal, met die rykstes links. Vir enige bepaalde huishouding verteenwoordig sy plek op die kromme hoe sy rykdom vergelyk (as 'n gedeelte) met die gemiddelde rykdom van die rykste persentiel. Vir enige nasie is heel boonste punt van die kromme (mense, 1%; rykdom, 100%) of (1, 100). In die werklike wêreld is twee punte van die WOP-grafiek altyd bekend voordat enige statistiek verkry is. Dit is per definisie die heel boonste punt (1, 100), en die heel regterkantste punt (armste mense, laagste rykdom) of (100, 0) Dié ongelukkige heel regterkantste punt word gegee omdat daar altyd ten minste 1% van huishoudings (in gevangeskap, 'n langtermyn-siekte, ens.) wat glad nie enige rykdom het nie. Aangesien die boonste regterkantste punt vas is, stel ons belang in die vorm van die WOP-kromme tussen hulle. Daar is twee uiterste moontlike vorme van die kromme. Die eerste is die "perfekte kommunis"-WOP. Dit is 'n reguit lyn van die heel linkerkantste punt (maksimum rykdom) horisontaal oor die menseskaal tot p=99. Dan val dit vertikaal tot rykdom = 0 by (100, 0)
Die ander uiterste is die "perfekte tirannie"-vorm. Dit begin links by die tiran se maksimum rykdom van 100%. Dit val dan onmiddellik na nul by mense=2, en hou aan op nul oor die res van die mense. Die tiran en sy vriende (die boonste persentiel) besit dus al die nasie se rykdom. Alle ander burgers is slawe. 'n Voor vanselfsprekende tussenliggende is 'n reguit lyn wat die boonste linkerkantste punt met die onderste regterkantste hoek verbind. In so 'n "diagonale" gemeenskap het die rykste persentiel twee keer die rykdom van die mediaan-persentiel (50%). So 'n gemeenskap is vir baie mense iets om na te streef, veral vir die armes. Trouens, dit is 'n vergelyking met 'n diagonale samelewing wat die basis vir die Gini-koëffisiënt is wat 'n maatstaf is vir die ongelykheid in 'n bepaalde ekonomie. Hierdie Gini-koëffisiënte (40.8 in 2007) toon dat die VSA die derde mees ongelyke ekonomie van al die ontwikkelde lande is (naas Denemarke en Switserland). Die VSA se WOP-grafiek word hieronder getoon. Soos 'n mens kan sien, nader dit die "tiran-kromme".
Die herverspreiding van rykdom en die staat se beleid[wysig | wysig bron]
In baie gemeenskappe is pogings aangewend deur die herverspreiding van eiendom, belasting en wetgewing om rykdom te herversprei, soms om die rykes te ondersteun, en soms om ekonomiese ongelykheid te verminder.
Voorbeelde van dié gebruik gaan so ver terug as die Romeinse republiek in die derde eeu VC, toe wette ingestel is wat die rykdom of grond wat deur enige enkele familie besit word, beperk. Die motivering vir so 'n beperking van rykdom sluit in die begeerte vir die gelykheid van geleenthede, 'n vrees dat baie rykdom tot politieke korrupsie sal lei, tot die opvatting dat deur rykdom te beperk sal jy die politieke guns wen van 'n sekere groep kiesers, of die vrees dat 'n uiterste konsentrasie van rykdom in 'n rebellie sal uitloop. Verskeie vorme van sosialisme probeer om die ongelyke verspreiding van rykdom te verminder en die sosiale probleme wat daaruit voortspruit.
Gedurende die Verligting in die 18de eeu het Francis Bacon geskryf: "Meer as enigiets anders moet 'n goeie beleid gebruik word dat die rykdom en geld in 'n staat net in 'n paar hande is nie... Geld is soos kunsmis, nie goed nie behalwe as dit versprei word."
Kommunisme het ontstaan as 'n reaksie op 'n verspreiding van rykdom waar enkeles in weelde geleef het terwyl die massa in uiterste armoede geleef het. In die Kommunistiese manifes skryf Marx en Engels: "Van elkeen volgens se vermoë, vir elkeen volgens sy behoefte." Hoewel Marx se idees in naam gebruik is deur verskeie state (Rusland, Kuba, Viëtnam en China in die 20ste eeu), bly 'n Marxistiese utopie ontwykend.
Aan die ander kant het die kombinasie van arbeidsinstansies, tegnologie en sosiale liberalisme die uiterste armoede in die ontwikkelde wêreld verminder, hoewel uiterstes van rykdom en armoede voortduur in die Derde Wêreld. 
In die Vooruitsig van die Wêreldwye Agenda 2014 van die Wêreld Ekonomiese Forum word die groeiende ongelykheid van inkomste in die tweede plek as 'n wêreldwye risiko geplaas.
21ste eeu[wysig | wysig bron]
Teen die einde van die 20ste eeu was rykdom gekonsentreer onder die G8-lande en Westerlike geïndustrialiseerde lande, saam met etlike Asiatiese en Opec-lande.
Ongelykheid van rykdom[wysig | wysig bron]
'n Studie van die Wêreldinstituut vir Ontwikkelings- Ekonomiese Navorsing deur die Verenigde Nasies-universiteit berig dat die rykste 1% van volwassenes 40% van wêreldwye bates in 2000 besit het, en dat die rykste 10% 85% besit het. Die onderste helfte van die wêreld se volwasse bevolking besit 1% van die wêreldwye rykdom.
Vaste eiendom[wysig | wysig bron]
Hoewel 'n groot hoeveelheid huishoudings nie grond besit nie, het min geen inkomste nie. Byvoorbeeld, 10% van die grondeienaars (almal maatskappye) in Baltimore, Maryland, besit 58% van die belasbare grondwaarde. Die onderste 10% wat enige grond besit, besit minder as 1% van die totale waarde.
Credit Suisse-verslag – Verspreiding van rykdom en Gini (2013)[wysig | wysig bron]
Die tabel is saamgestel uit inligting wat verkry is uit Credit Suisse se "Wêreldwye-rykdomdataboek", wat in 2013 uitgegee is.
Rykdom volgens volwassene (VSA$)
Gedeelte van volwassenes (%) volgens omvang van rykdom (VSA$)
Minder as 10k
Meer as 1M
Denemarke 4,190 255,066 57,675 39.5 17 37.8 5.7 100 107.7
Rusland 110,365 10,976 871 93.7 5.6 0.6 0.1 100 93.1
Oekraïne 35,912 3,413 419 97.4 2.3 0.2 0 100 90
Kasakstan 10,958 7,161 1,176 93.1 6.3 0.6 0.1 100 86.7
Libanon 2,953 30,868 6,076 66.8 29.8 3.2 0.3 100 86.3
Verenigde State 239,279 301,140 44,911 30.7 33 30.7 5.5 100 85.1
Turkye 51,687 25,909 5,326 67 30.3 2.5 0.2 100 83.7
Suid-Afrika 31,034 19,613 3,051 72.3 24.9 2.6 0.1 100 83.6
Hongkong 6,052 153,312 32,384 30.3 49.7 18.3 1.7 100 83.1
Filippyne 56,730 8,799 1,849 88.1 11.1 0.8 0.1 100 82.9
Indonesië 157,869 11,839 2,393 81.1 17.6 1.3 0.1 100 82.8
Brasilië 135,385 23,278 5,117 66.6 30.5 2.7 0.2 100 82.1
Maleisië 18,382 27,007 5,831 61.4 35.3 3.1 0.2 100 81.5
Chili 12,461 49,032 11,742 45 48 6.6 0.4 100 81.4
Indië 767,612 4,706 1,040 94.4 5.2 0.3 0 100 81.3
Switserland 6,101 512,562 95,916 5.2 46 38.8 10 100 80.6
Swede 7,299 299,441 52,677 15.6 48.3 29.2 6.9 100 80.3
Egipte 52,710 7,285 1,852 90.4 9 0.6 0 100 80.3
Nigerië 80,462 3,620 894 94.9 4.9 0.3 0 100 80
Seychelle 54 60,003 14,617 40 50 9.2 0.8 100 79.6
Argentinië 28,265 15,638 4,032 72.1 26.1 1.7 0.1 100 79.6
Saoedi-Arabië 16,694 37,346 9,772 53.3 41.1 5.3 0.3 100 79.3
Namibië 1,256 19,899 4,531 67.5 28.3 4.2 0.1 100 78.7
Comore-eilande 388 2,872 670 93.8 6.1 0.2 0 100 78.7
Siprus 694 119,568 34,874 23.8 56.3 18.6 1.4 100 78.3
Meksiko 73,380 35,872 9,718 53.5 40.6 5.7 0.3 100 78
Noorweë 3,733 380,473 92,859 19.4 32.5 40.6 7.5 100 77.8
Oostenryk 6,761 203,931 57,450 28.2 31.8 37 3 100 77.8
Libië 4,291 28,397 6,563 58.1 35.7 6 0.1 100 77.7
Duitsland 67,068 192,232 49,370 29 33.3 35.1 2.6 100 77.1
Haïti 5,813 3,532 960 92.3 7.5 0.2 0 100 76.1
Sentraal-Afrikaanse Republiek 2,370 800 241 99.1 0.9 0 0 100 74.8
Bolivië 5,800 4,604 1,368 89.3 10.4 0.3 0 100 74.4
Zambië 6,151 1,817 548 96.8 3.2 0 0 100 74.1
Tsjeggië 8,437 44,975 15,541 40 53.2 6.4 0.3 100 74
Singapoer 3,955 281,764 90,466 20 34.2 41.4 4.4 100 73.9
Koeweit 2,291 119,101 42,897 21.8 55.5 21.5 1.2 100 73.8
Pole 30,255 26,056 9,109 55 41.5 3.3 0.1 100 73.7
Republiek van China 18,359 151,752 53,336 22.5 45.1 30.8 1.7 100 73.6
Nederland 12,914 185,588 83,631 23.3 30.9 43.6 2.2 100 73.2
Roemenië 16,692 14,044 5,137 69.3 29.2 1.4 0.1 100 73
eSwatini 628 4,360 1,393 90 9.8 0.2 0 100 72.7
São Tomé en Príncipe 86 2,721 959 94.3 5.7 0.1 0 100 72.7
Kanada 27,173 251,034 90,252 30 21.5 44.9 3.7 100 72.7
Suid-Korea 38,350 79,475 30,938 25.3 59.5 14.5 0.7 100 72.6
Papoea-Nieu-Guinee 3,752 8,470 2,821 81.1 18 0.8 0 100 72.4
Kaap Verde 295 16,313 5,478 65 32.5 2.5 0 100 72.3
Antigua en Barbuda 63 19,011 6,281 58.8 38.3 3 0 100 72.2
St. Kitts en Nevis 34 23,613 8,185 56.3 39.1 4.6 0.1 100 71.9
Sint Vincent en die Grenadines 71 10,196 3,492 73.8 25.1 1.1 0 100 71.9
Nieu-Seeland 3,234 182,548 76,607 25.6 34.1 38.1 2.3 100 71.8
Ierland 3,488 183,804 75,573 20.9 36.5 40.4 2.2 100 70.9
Kenia 20,757 2,843 1,049 94.2 5.7 0.1 0 100 70.9
Gambië 908 864 324 99.2 0.8 0 0 100 70.8
Kongo 2,024 3,892 1,420 91.2 8.6 0.1 0 100 70.8
Verenigde Arabiese Emirate 3,777 126,791 51,882 20 50.6 28.2 1.3 100 70.5
Katar 1,278 153,294 58,237 25 38.3 35 1.7 100 70.5
Mosambiek 11,441 811 313 99.3 0.7 0 0 100 70
Jamaika 1,719 11,401 4,393 70 28.8 1.2 0 100 69.9
Demokratiese Republiek van die Kongo 31,854 321 124 99.9 0.1 0 0 100 69.6
Madagaskar 10,359 448 177 99.8 0.2 0 0 100 69.4
Fidji 523 6,473 2,630 85 14.6 0.4 0 100 69
Frankryk 48,124 295,933 141,850 21.7 22.9 50.8 4.6 100 69
Macedonië 1,561 11,543 4,743 69.3 29.6 1.1 0 100 68.8
Tunisië 7,452 21,084 8,823 55 41.5 3.5 0 100 68.2
Gaboen 869 21,860 9,240 55 41.3 3.7 0 100 68.2
Solomon-eilande 298 9,868 4,261 73.8 25.3 1 0 100 68.1
Marokko 21,355 11,398 4,750 70 28.9 1.1 0 100 68.1
Ivoorkus 11,501 2,640 1,104 95 4.9 0.1 0 100 68.1
Brittanje 48,220 243,570 111,524 18 28.8 50 3.2 100 67.7
Mauritanië 1,832 1,967 865 97 3 0 0 100 67.7
Djiboeti 508 3,465 1,488 92.8 7.2 0.1 0 100 67.5
Trinidad en Tobago 987 15,088 6,459 60 38.5 1.5 0 100 67.4
Guinee 5,301 882 380 99.4 0.6 0 0 100 67.3
Ysland 253 211,592 104,733 20 30 47.3 2.7 100 67.3
Kameroen 10,459 2,603 1,115 95.2 4.8 0 0 100 67.2
Kambodja 9,151 2,644 1,155 95 4.9 0 0 100 67
Jemen 12,192 4,951 2,193 88.3 11.6 0.2 0 100 66.8
Liberië 2,118 2,173 987 96.5 3.5 0 0 100 66.7
Tanzanië 22,038 951 423 99.3 0.7 0 0 100 66.6
Litaue 2,537 23,411 10,635 47.5 48.5 3.9 0 100 66.5
Mianmar 34,180 2,214 941 97 3 0 0 100 66.4
Spanje 37,206 123,997 63,306 17.4 52.4 29 1.1 100 66.1
Mongolië 1,855 14,214 6,433 61.1 37.6 1.3 0 100 66.1
Siriese Arabliese Republiek 13,352 7,073 3,198 82.7 16.9 0.4 0 100 66
Letland 1,787 24,285 11,338 45 50.9 4 0 100 66
Griekeland 9,105 102,971 53,937 20.4 53.7 25.1 0.8 100 65.9
Jordanië 3,858 14,364 6,589 60.3 38.3 1.4 0 100 65.9
Kirgiërse Republiek 3,568 5,385 2,432 85.9 13.9 0.2 0 100 65.9
Viëtnam 61,765 4,857 2,215 87.8 12 0.2 0 100 65.8
Wesbank en Gaza 1,739 8,979 4,200 73.1 26.3 0.6 0 100 65.8
Ekwatoriaal Guinee 365 19,525 9,130 55 42.6 2.4 0 100 65.8
Bosnië en Herzegowina 2,985 11,173 5,139 68.2 30.9 0.9 0 100 65.8
Luxemburg 390 315,240 182,768 15 22.5 57 5.5 100 65.7
Estland 1,055 33,701 15,724 40 53.3 6.6 0.1 100 65.7
Guinee-Bissau 836 424 199 99.9 0.1 0 0 100 65.7
Albanië 2,237 9,450 4,451 72.7 26.6 0.7 0 100 65.6
Algerië 23,982 10,100 4,673 70 29.2 0.7 0 100 65.5
Soedan 23,811 1,291 595 98.9 1.1 0 0 100 65.4
Azerbeidjan 6,276 16,344 7,721 57.1 41.4 1.5 0 100 65.1
Kroasië 3,498 26,551 12,639 41.2 54.1 4.7 0 100 65.1
Italië 49,117 241,383 138,653 20 20.5 56.5 3 100 65
Moldovië 2,692 3,854 1,874 91.8 8.1 0.1 0 100 64.7
Bangladesj 104,135 1,894 908 97.9 2.1 0 0 100 64.6
Hongarye 7,915 28,379 14,068 40 55 4.9 0 100 64
Armenië 2,263 5,613 2,793 85.5 14.3 0.2 0 100 63.9
Tadjikistan 4,022 3,168 1,581 94.3 5.7 0.1 0 100 63.8
Ethiopië 42,750 411 207 99.9 0.1 0 0 100 63.6
Australië 16,617 402,578 219,505 6.9 23.7 62.6 6.8 100 63.6
België 8,387 255,573 148,141 17.4 22.1 57.3 3.2 100 62.6
Serbië 7,527 15,175 7,978 56.8 42 1.3 0 100 62.5
Bulgarye 5,991 16,818 8,825 55.2 43.4 1.4 0 100 62.5
Bahrein 571 44,822 26,675 28.7 60 11.2 0 100 58.5
Broenei Darussalam 286 51,373 31,527 26.2 58.7 15 0 100 58.5
Slowenië 1,655 64,067 44,932 19.4 60.6 19.9 0.1 100 53.5
Slowakye 4,303 27,224 20,740 19.8 77.8 2.4 0 100 44.7
↑ “Estimating the World Distribution of Household Wealth”. (PDF) Institution/Country: University of Western Ontario, Canada; WIDER-UNU. URL besoek op 2016-09-10.
↑ Sponsored by (2012-06-30). "Free exchange: The real wealth of nations". The Economist. Besoek op 2012-07-14.
↑ “Inclusive Wealth Report – IHDP”. Ihdp.unu.edu: 2012-07-09. URL besoek op 2012-07-14.
↑ “Distribution of Wealth and Income”. 2016-05-26. URL besoek op 2016-09-10.
↑ “Global Wealth Report 2013”. credit-suisse.com.
↑ Livy, Rome and Italy: Books VI-X of the History of Rome from its Foundation, Penguin Classics, ISBN 0-14-044388-6
↑ "… A perceived sense of inequity is a common ingredient of rebellion in societies …", Amartya Sen, 1973
↑ "The Spirit Level" by Richard Wilkinson and Kate Pickett;Bloomsbury Press 2009
↑ Francis Bacon, Of Seditions and Troubles
↑ Karl Marx and Frederick Engels, The Communist Manifesto, Filiquarian, 2007, ISBN 978-1-59986-995-7
↑ Archie Brown, The Rise and Fall of Communism, Ecco, 2009, ISBN 978-0-06-113879-9
↑ Jeffrey D. Sachs, The End of Poverty, Penguin, 2006, ISBN 978-0-14-303658-6
↑ “Outlook on the Global Agenda 2014 – Reports”. World Economic Forum. URL besoek op 2016-09-10.
↑ “178 Oxfam Briefing Paoer”. (PDF) 20 Januarie 2014. URL besoek op 2016-09-10.
↑ The World Distribution of Household Wealth.
↑ Kromkowski, "Who owns Baltimore", CSE/HGFA, 2007.
↑ Source Credit Suisse, Research Institute – Global Wealth Databook 2013
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Verspreiding_van_rykdom&oldid=1948324"
Die bladsy is laas op 28 Februarie 2019 om 19:45 bygewerk.