Landbou-projekte ly miljoene se verliese | News24
Landbou-projekte ly miljoene se verliese
Die vervalle stedelike landbouprojek in Bloemendal in Port Elizabeth is een van die projekte waarvoor ’n nuwe model nodig is sodat dit suksesvol bedryf kan word. Foto: WERNER HILLS
BYKANS al die stedelike landbouprojekte van die Nelson Mandelabaai-metro het misluk en daarmee saam is miljoene rande verlore.
Anele Qaba, uitvoerende direkteur van die komitee oor ekonomiese ontwikkeling, toerisme en landbou, het verlede week in ’n vergadering toegegee dat 90% van die projekte, wat onder meer deur die metro gefinansier is, nie die mas opkom nie.
“Ons moet dus nou vorendag kom met ’n nuwe plan en ’n nuwe model sal binnekort bekend gestel word.”
Volgens Qaba het Danny Jordaan, burgemeester van die metro, gevra dat die sogenaamde township-ekonomie ondersoek moet word.
“Die metro werk saam met die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit om te bepaal wat dié ekonomie beteken en hoe om informele handelaars in die township in ’n formele manier te ontwikkel.
“ ’n Werksessie en beraad met kundiges word beplan om ons te help bepaal hoe die pad vorentoe lyk,” het Qaba gesê.
Luidens ’n verslag is die kar voor die perde ingespan vir die projekte in Motherwell, KwaZakhele, Bloemendal, Walmer, KwaNobuhle en Khayamnandi. “Dit is nie voorafgegaan deur ’n weldeurdagte beleid wat die munisipaliteit kon lei in die toepassing van die projekte nie,” lui die verslag.
Die Walmer-projek is in 2006 op die been gebring, het glo ná vyf jaar wins van R892 698,02 getoon, maar het in duie gestort weens diefstal en diensleweringbetogings.) Die Bloemendal-projek is in 2006 op die been gebring. Luidens die verslag bestaan ’n bankrekening vir die projek en genereer die projekbestuurder gereelde finansiële state.) Masibulele in Khayamnandi het ’n positiewe bankbalans, maar die bankrekening is nie tans aktief nie. Die omset en wins kon nie bepaal word nie.) Die KwaNobuhle-projek is in 2002 begin. Daar is geen finansiële state nie. Die munisipaliteit het die enigste finansiering verskaf.) Die KwaZakhele-projek het in 2009 begin. Tussen 2009 en 2013 is niks geplant nie. Die omset en wins kon nie bepaal word nie.) Die Motherwell-projek is in 2008 begin. Die inkomste is min en bankstate is laas in 2009 ontvang. Dit was onmoontlik om die jaarlikse omset en wins te bereken.
Luidens die verslag is die begunstigdes bepaal deur wykverteenwoordiging en werkloosheid as basis, eerder as bevoegde bestuurders wat die projekte in stand sou kon hou. Vir elk van die projekte het die betrokkenes met wie onderhoude gevoer is, gebrekkige opleiding as ’n probleem uitgewys.
Diefstal, elektrisiteitstekorte en ’n gebrek aan materiaal en vervoer was ook struikelblokke.
Die komitee het ’n voorstel van ’n nuwe model wat suksesvol op ander plekke aangewend is, verwelkom.