Mantashe moet waai – DAGwede Mantashe, minister van minerale hulpbronne en energiesake. (Foto: Twitter) ŉ Beslissing deur die Pretoriase hooggeregshof dat die omgewingstoestemming vir die Khanhisa-steenkoolkragsentrale in Mpumalanga verval het, moet volgens die DA die laaste spyker in die kis wees vir ŉ kragopwekkingstoekoms wat op steenkool gegrond is. Kevin Mileham, die DA se woordvoerder oor minerale hulpbronne en energie, sê die besluit kom boonop kort nadat die Thabmetsi-steenkoolaangedrewe kragsentrale in Limpopo ook op die lange baan geskuif is. Mileham sê voeg hierby die feit dat Eskom se algehele energiebeskikbaarheidsfaktor (EAF) – die prestasie van die kragvoorsiener se opwekkingsfasiliteite – nou ŉ rekordlaagtepunt van 64% bereik het en Suid-Afrika sit met “die perfekte storm” in kragopwekking. Mileham sê internasionaal word steun vir steenkoolkragopwekking onttrek en die tyd is reg vir Suid-Afrika om alternatiewe kragopwekkingsoplossings te vind. Hy sê Gwede Mantashe, minister van minerale hulpbronne en energie, bly egter ŉ remskoen vir die ekonomie en die opwekkingsektor. Volgens Mileham het pres. Cyril Ramaphosa gister weer sy steun gegee vir ŉ verhoging van die drumpel vir die lisensiëring van opwekkingsaanlegte wat meer is as die 10 MW-beperking wat Mantashe in werking wil stel. Die DA stel verskeie maatreëls voor wat as ŉ saak van dringendheid in werking gestel moet word om die ekonomie en die land te red. Dit sluit in ŉ verhoging van die drumpel vir opwekkingsfasiliteite tot 50 MW, ŉ hersiening van die Wet op die Regulering van Elektrisiteit om dit makliker te maak vir onafhanklike kragvoorsieners om die mark te betree, deursigtigheid in die manier hoe kragtariewe bepaal word, aansporings vir energiedoeltreffendheid en om dit makliker te maak vir munisipaliteite om hul eie krag op te wek of aan te koop en nie net op Eskom staat te maak nie. Mileham sê in die Wes-Kaap word munisipaliteite aangemoedig om meer onafhanklik van Eskom te word. Hy sê dit is nou tyd vir Ramaphosa om standpunt in te neem en Mantashe in die pad te steek. “Hy is ŉ bedorwe individu weens verskeie bewerings van inmenging en onvanpaste regstreekse en onregstreekse betrokkenheid by winsgewende kontrakte uit ŉ persoonlike en politieke perspektief. “Veel, veel erger is egter sy hantering van die kragkrisis. Hy het ŉ beleid voortgesit wat onbekostigbare steenkool-, gas- en kernkragoplossings ten koste van ons land bevorder en het geen tasbare vordering gemaak om die kragopwekkingsektor vir ŉ breër mark, wat gretig is om te belê, oop te stel nie,” sê Mileham. Volgens die DA moet Suid-Afrika laekoste, omgewingsvolhoubare oplossings vir die land se krag- en ekonomiese krisis vind. “Om Mantashe as die minister van minerale hulpbronne en energie te hê help nie.”