Oostenryk: Sege vir linkse presidentskandidaat  Alexander van der Bellen van die Groenparty. Foto: Greenpartywatch.org Die Oostenrykse presidentsverkiesing, wat eers nietig verklaar is weens foute en toe weer uitgestel is, het verlede Sondag plaasgevind. Dit was die uitkloprondte tussen twee kandidate aan weerskante van die politieke spektrum: Norbert Hofer van die regsgesinde FPO (Vryheidsparty van Oostenryk) en Alexander van der Bellen van die Groenparty. Die verkiesing is met groot belangstelling dopgehou, want ŉ oorwinning vir Hofer sou ŉ verdere harde hou vir die links-liberale magselite in Europa beteken het, ná die stemming oor Brexit en die verkiesing van Donald Trump as Amerikaanse president. Hofer is uitgesproke en teen die vlugtelingsinstroming na Europa gekant. Hy is ook skepties teenoor die Europese Unie met sy sentralistiese tendense en wil Oostenryk eerste stel. Ook die moontlikheid van ŉ referendum oor EU-lidmaatskap is deur hom in vooruitsig gestel. Van der Bellen staan juis vir die teendeel: oop grense vir vlugtelinge en ander migrante, meer EU-sentralisme en minder nasionale belang. Die meningspeilings het ŉ kop-aan-kop stryd voorspel en reeds die vorige, ongeldig verklaarde tweede rondte van 22 Mei het ŉ baie naby uitslag opgelewer. Van der Bellen het Hofer in Sondag se verkiesing met 52% teenoor 48% gewen. In die eerste rondte van die presidentsverkiesing van 24 April was dit reeds ŉ sensasie dat twee kandidate van die politieke uithoeke die wenner en naaswenner was (35% vir Hofer en 21% vir Van der Bellen). Gewoonlik dring die kandidate van die twee hoofstroompartye, die sentrum-regse OVP (Oostenrykse Volksparty) en die sentraal-linkse SPO (Sosiaal-demokratiese Party van Oostenryk) deur tot die volgende rondte. Die kandidate van die OVP en SPO het egter al twee uiters swak gevaar met slegs 11% vir elk, wat reeds aangedui het dat die kiesers hoogs ontevrede met die bekende politiek en die ewige groot koalisie tussen die twee hoofstroompartye is. Omdat die verkiesing so lank uitgestel is, kon die gevestigde orde al hulle troepe mobiliseer. Van der Bellen kon hom ook beter bemark as die konsensuskandidaat en het sy lidmaatskap van die Groenparty onderspeel en eerder soos ŉ burgerlike onafhanklike kandidaat opgetree. Behalwe vir die FPO self was eintlik alle politieke partye, van gematig regs tot ver links, aan Van der Bellen se kant. So ook feitlik alle meningsvormers, joernaliste, kunstenaars en ander prominente persone. Die media het ook die vrees vir moontlike internasionale isolasie onder ŉ president Hofer aangeblaas. Anders as in die eerste rondte was daar geen verrassingselement meer aan Hofer se kant nie. Ook die aanvanklike voordeel vir Hofer, naamlik dat Van der Bellen se oorwinning in die vorige rondte nietig verklaar is weens manipulasie met die uitslag, het deur die lang tydsverloop van sewe maande vergete geraak. Die president van Oostenryk word direk deur die bevolking gekies vir ŉ termyn van ses jaar en daar is twee rondtes. Die president is veral seremoniële staatshoof en het min direkte mag. Die meeste mag is gesetel in die kansellier (vergelykbaar met die eerste minister in Suid-Afrika voor 1984). Die president benoem wel die regering ná ŉ verkiesing en speel ŉ belangrike rol as meningsvormer en vir die beeld van sy land. Waarskynlik was die hoofrede dat die meeste kiesers vir Van der Bellen gestem het dat hy die internasionaal meer aanvaarbare kandidaat is. Oostenryk was al in die verlede die muishondstaat van Europa toe die FPO deel was van ŉ koalisieregering met die OVP van 2000 tot 2006 en die EU sanksies teen die land toegepas het om die burgers vir hulle demokratiese besluit te straf. Die woede vir die “establishment” en vir die hoofstroommedia met hulle links-liberale uitkyk is ook in Oostenryk sterk, maar nog nie sterk genoeg vir ŉ duidelike koersverandering nie. Dié keer het die gunsteling van die establishment gewen, maar met ŉ skraal meerderheid. Die gety draai ook in Oostenryk. Die FPO het ŉ goeie kans om in die volgende parlementsverkiesing die sterkste party te word en die dae van die ewige koalisie uit OVP en SPO is getel.