Hy ‘haat’ g’n Afrikaans – NzimandeMin. Blade Nzimande sê hy erken Afrikaans as een van die land se amptelike tale, maar kan nie toelaat dat dit gebruik word om ŉ eng en rassistiese agenda te bevorder nie. (Foto: ANA/Jacques Naude) Blade Nzimande, minister van hoër onderwys, opleiding en tegnologie, het uitgevaar nadat die DA hom – volgens die minister – daarvan beskuldig het dat hy “Afrikaans haat”. Nzimande het Dinsdag gesê hy erken Afrikaans as een van die land se 11 amptelike tale, maar kan nie toelaat dat Afrikaans gebruik word as ŉ manier om uit te sluit of te onderdruk nie en ook nie as ŉ manier om ŉ “eng en rassistiese Afrikaner-nasionalistiese agenda” te bevorder, soos “die geval onder apartheid” was nie. “Afrikaans moet gesetel wees in ŉ demokratiese Suid-Afrika en moet gered word van ŉ wit, regse agenda. Dit moenie gesien word as dat dit in konflik met die bevordering van moedertaalonderrig in ŉ demokratiese Suid-Afrika nie,” sê Nzimande. Die minister se opmerkings kom nadat die DA Nzimande by die Menseregtekommissie (MRK) verkla het oor sy klassifisering van Afrikaans as “uitheemse taal”. Leon Schreiber, die DA se kieshoof in Stellenbosch, sê Nzimande se volgehoue siening dat Afrikaans “uitheems” is, ten spyte van die wetenskaplike feit dat die taal in Suid-Afrika ontwikkel en bykans eksklusief hier gepraat word, laat die vraag ontstaan of Nzimande dus Afrikaanssprekendes ook as “uitheems” aan Suid-Afrika beskou. Schreiber sê Nzimande moet oop kaarte speel oor sy ware motivering vir die “onlogiese aandrang” dat Afrikaans uitheems is. “Is dit omdat hy en die ANC-regering die sprekers van die taal en hul kultuur op een of ander manier as vreemd aan Suid-Afrika beskou? Glo die ANC dat Afrikaanssprekendes nie ewe veel hier hoort nie. En is die praktiese doel van sy ongrondwetlike klassifisering van Afrikaans as “uitheems” om die taal heeltemal by hoër onderwysinstellings uit te wis?” Jan Bosman, hoofsekretaris van die Afrikanerbond, het die minister se verklaring as “ongevraagd” bestempel. “Min. Nzimande het die demokratiese reg om te reageer op die DA se klagte by die MRK. Sy minagtende houding oor Afrikaans word egter weer gedemonstreer uit die stelling dat Afrikaans ‘uit ’n wit regse agenda gered moet word’,” sê Bosman. “Hiermee sleep hy Afrikaans opnuut, soos Panyaza Lesufi [LUR vir onderwys in Gauteng], telkens in ŉ onnodige ideologiese spel in en maak hy dit goedkoop verkiesingspropaganda.” Bosman sê Nzimande verkies om in die verlede vas te haak, eerder as om verantwoordelikheid te aanvaar. “Dit blyk verder dat Nzimande ook nie tred hou met die realiteite van Suid-Afrika nie. Taaldiversiteit is iets wat nie summier deur ŉ ideologiese bril afgemaak en verdag gemaak kan word nie. Ons word opnuut herinner aan soortgelyke opmerkings deur Nzimande in 2014 oor Akademia en Afrikaanse universiteite en toe is met verwysing na die Noordwes-Universiteit, terme soos volkstaat en apartheid-enklaves ook kwistig ingespan deur die minister. “Dit dui weer eens op ŉ onderliggende en dieperliggende afkeer van enigiets wat Afrikaans is,” sê hy. Volgens hom verkies die minister om op ŉ “lui manier” Afrikaans deur Engelse kolonialisering in te perk, eerder as om skeppend en kreatief oplossings vir Afrikaans en ander inheemse tale te vind. “Die oplossings verg toewyding, aanpassing en begrip vir taal- en kultuurdiversiteit. Dit blyk egter asof die woorde nie in die minister se woordeskat is nie en dat hy eerder die land se ryke diversiteit sal laat verengels en sodoende ook uit te sluit, as om iets konstruktief by te dra tot die beskerming en bevordering van inheemse tale, Afrikaans ingesluit,” sê Bosman. Hy sê dit help nie om uit ministeriële hoogtes neerbuigend en afbrekend teenoor ŉ taalgemeenskap op te tree nie en veral nie om sy “ewige afkeer” van Afrikaans so te wys nie.