Verskeie Afrikaanse literatore het ook aspekte van historiese representasie in verhandelinge en proefskrifte1 en in 'n verskeidenheid artikels2 ondersoek en baie van hulle het die aandag gevestig op die (metodologiese) probleme verbonde aan die representasie van die verlede. Geeneen van hierdie studies doen egter 'n benadering aan die hand om die talle Afrikaanse tekste wat as historiese representasie getipeer kan word, sistematies te beskrywe nie.
Hayden White (1978:90) het by geleentheid opgemerk dat 'n mens betekenis aan sy bestaan verleen deur die eie lewe retrospektief in die vorm van narratiewe te herskep. In Ankersmit (1990) weer word beweer dat die storie oor kognitiewe vermoëns beskik wat selfs wetenskaplike rasionaliteit en formalisme oorstyg. Burger (2001:80) verwys nie net na ander denkers wat oor die belang van narratiewe geskrywe het nie, maar verwys spesifiek na André P. Brink (1998:14) se uitspraak dat mense hul lewens as narratiewe ervaar. So 'n siening is in pas met McAdams (1991:32), wat beweer dat die onvermoë om jou eie lewe tot 'n narratief te omskep, psigiese gevolge kan inhou.
Herinnering op individuele en kollektiewe vlak is nie bloot die onthou van die verlede nie. Dit is gebaseer op 'n proses van seleksie van bepaalde aspekte of gebeure wat dan in samehang (kombinasie) met ander dinge tot 'n diskoers omvorm word. Meintjes (2001:124) verwys in hierdie verband na verskeie lande wat deur waarheidskommissies probeer het om hul onderskeie (traumatiese) verledes te konfronteer om daardeur 'n bepaalde versoening daarmee te bewerkstellig. Burger (2001:81) praat weer van "morele identiteit" wat deur narratiewe (oor die verlede) bepaal word en John (2002:179) verwys na die "herkonstituering van Afrikaanse identiteit(e) [...] as 'n proses wat veral van die 1980s af op groot skaal aan die gang is".
Identiteitsvorming is egter nie 'n eenmalige gebeurtenis nie, "maar [iets wat] herhaaldelik moet of kan plaasvind soos wat die individu en die groep aan die werklikheid blootgestel word [...] 'n Ander manier om dit te stel sou wees om te praat van 'n 'terapeutiese' moment of dimensie [...] die lesing wat van 'n teks gemaak word, is nie noodwendig 'terapeuties' nie, maar kan ook neuroties of patalogies wees" (John 2002:173). Ook die literêre kanon kan daarom bestempel word as "geheue én gewete", omdat jy individueel, maar ook kollektief as literêre sisteem dit onthou wat belangrik is, en dit vergeet (of selfs verdring) wat as onbelangrik geag word, of - sal Freudiane sê - waaraan jy nie herinner wil word nie.
Herskepping van die verlede kan goedskiks vergelyk word met die proses van literêre vertaling. Die literêre vertaler staan voor die dilemma om van 'n bronteks wat in 'n ander taal geskrywe is en veelal afspeel in 'n ander historiese tyd en in 'n ander kultuur, 'n begrypbare doelteks te maak deur dit om te sit, te "vertaal", sodat sy bedoelde lesers (van 'n ander land, kultuur en - waarskynlik - ander historiese tyd) dit kan begryp. Daar is vir die vertaler die keuse om nader te beweeg aan die bronteks, soos dit trouens die geval is met die huidige, nuwe, vertaling van die Bybel in Afrikaans. Outentisiteit staan binne so 'n benadering voorop en merkers om dit te bevestig (byvoorbeeld die name van diere, plante en die beskrywing van tipiese gebruike) kom ruimskoots voor. Daar kan egter ook verkies word om nader te beweeg aan die doelteks en dan vereis pragmatiese oorwegings dikwels dat na ekwivalente gesoek word (ten aansien van diere, plante, geldeenhede, gebruike, en dergelike) wat vir die doelleser begryplik sou wees. Die skrywer is voortdurend besig met strategiese keuses, en hy medieer voortdurend tussen bronteks en doelteks in pas met sy vertaalopvatting.