Mangosuthu Buthelezi, een van die veterane van die Suid-Afrikaanse politiek, praat oor sy koninklike lewe, ’n president wat hy nie kan vertrou nie en sy kinders wat aan vigs gesterf het.
Net voor die chaotiese verwydering van die EFF-lede uit die parlement onlangs by die openingsgeleentheid, het ’n ou Zoeloeprins opgestaan. In sy hare was twee rooi vere.
“Die EFF se woordvoerder, mnr. Mbuyiseni Ndlozi, en ek het nogal ’n hegte verhouding. Nadat die speaker hulle beveel het om die parlement te verlaat en hulle geweier het, het hy my genader en gesê ek moet na ’n ander plek skuif want dit gaan baie rof raak. So toe moes ek skuif. Hy het klaarblyklik geweet wat hul agenda is en dat dit vir my nodig is om te skuif, anders sou ek in die gedrang kom,” sê die 88-jarige president van die Inkatha-Vryheidsparty.
Gedurende die onderhoud maak Buthelezi soms sy oë toe wanneer hy praat. Sy gehoor is nie meer wat dit was nie en dit is dus nodig om redelik hard met hom te praat. Hy is geklee in ’n blou pak en ’n das met olifante. Aan sy voete is swart volstruisleerskoene.
Buthelezi staan op om na ’n veiliger plek te skuif voordat EFF-lede uit die parlement verwyder is by die staatsrede verlede maand.Foto: Verskaf
“Ek dra so ’n veer op seremoniële geleenthede; dit is die koninklike veer, die veer van ’n rooi loerie.”
“Ek is ná my geboorte reguit van die hospitaal soontoe geneem. Daar het ek gewoon en skoolgegaan in die skool vir die koninklike kinders. Nadat ek st. 7 geslaag het, moes ek na Adams College gaan vir my sekondêre opvoeding.
“Die feit dat ons koninklikes is, het nie ’n verskil gemaak nie; die feit is ons is swárt. Wanneer ek byvoorbeeld poskantoor toe gegaan het, moes ek by ’n ander deur as dié vir wit mense ingaan.
Buthelezi se koppie swart rooibostee staan vir ’n hele rukkie onaangeraak op die tafel voor hom. Dan haal hy ’n groterige silindriese plastiekhouer uit ’n kas langs hom en sê: “Ek gebruik net versoeter want ek is ’n diabeet.”
Die houer is aan die leë kant en dus sukkel hy aanvanklik om met sy teelepel die versoeter by te kom.
Hy vertel van sy betrokkenheid by bevrydingspolitiek in Suid-Afrika en sy verhouding met Oliver Tambo, Walter Sisulu en Nelson Mandela. En hoe daar deur ’n sameloop van omstandighede, waarin Alfred Nzo ’n sentrale rol gespeel het, ’n skeuring tussen hom en sy Inkatha, en die ANC gekom het.