Beurtkrag dreig weens steenkooltekortArgieffoto (Foto: baptisteh, Pixabay) Eskom het Maandag ŉ beroep op Suid-Afrikaners gedoen om dringend hul kragverbruik te verminder om beurtkrag af te weer. Vier van die kragvoorsiener se kragsentrales het minder as 10 dae se steenkoolvoorraad oor en nog vier minder as 20 dae. Al die steenkoolsentrales se voorraad is tans gemiddeld 28 dae. Khulu Phasiwe, Eskom-woordvoerder, het Maandagmiddag aan Maroela Media gesê daar bestaan altyd ŉ gevaar van beurtkrag. “Ons onderhandelings om te reël dat van die oorskot-steenskool by Medupi na ons kragsentrales in Mpumalanga vervoer word, is reeds ver gevorderd.” Eskom het vroeër ŉ groot voorraad steenkool by die Medupi-kragsentrale by Lephalale in Limpopo laat aflewer, maar weens vertragings in die bouwerk kon nog net een van drie van die ses eenhede in bedryf gestel word. AfriForum het vandag sterk kritiek uitgespreek oor dié steenkoolkrisis wat die land se kragtoevoer in gevaar stel. Dr. Eugene Brink, die burgerregte-organisasie se strategiese raadgewer vir gemeenskapsake, is onder meer omgekrap oor die duur vervoer van steenkool. “Dit beskadig ook die paaie en lei tot veiligheids- en verkeersprobleme,” sê hy. “Talle munisipaliteite het ook beswaar hierteen aangeteken en daarom is die proses vir eers vertraag. Die planne om dit per spoor te vervoer word ook nie deurgevoer nie. Eskom het bloot nie voldoende beplan nie. “Hulle kon ten minste vroeër begin het om geleidelik steenkool tussen [kragsentrales] rond te skuif, maar dit het helaas ook nie gebeur nie.” Phasiwe sê Eskom oorweeg dit om ŉ grondpad tussen die steenkoolbronne in Limpopo en die kragsentrales in Mpumalanga te bou om die nadelige uitwerking van die steenkoolvervoer op die padnetwerk te beperk. Die kragvoorsiener onderhandel steeds met Transnet oor spoorvervoer. “Ons het nog nie ŉ datum vasgestel wanneer ons dié onderhandelings sal afhandel nie, maar dit sal binnekort wees,” sê Phasiwe. “Beurtkrag sal altyd ŉ risiko bly tot ons Medupi en Kusile [in Mpumalanga] ten volle in bedryf kan stel.” Hy voeg by nog net een van Kusile se ses eenhede is al aangeskakel. Eskom vra verbruikers moet vir eers minder krag verbruik. “Wanneer ons ŉ laer vraag na elektrisiteit het, verbrand ons minder steenkool,” sê Phasiwe. “Dit sal ons baie help.” Hy voorspel die huidige probleme met steenkoollewering aan die kragsentrales in Mpumalanga behoort teen die einde van die boekjaar (31 Maart 2019) iets van die verlede te wees. Eskom verkwalik die Gupta-maatskappy Tegeta, wat onder sakeredding geplaas is en nie langer steenkool aan die kragvoorsiener lewer nie, vir die huidige probleme. “Die vraag is egter hoekom daar nie reeds deur die loop van die jaar plan gemaak is om nuwe verskaffers aan boord te bring nie, aangesien Eskom al vroeër vanjaar pertinent oor ’n steenkooltekort gewaarsku is,” sê Brink. “Tegeta is boonop ’n berugte maatskappy wat sinoniem met staatskaping, korrupsie en laegehaltesteenkool geword het en moes lankal reeds as verskaffer die trekpas gekry het.” Phasiwe erken al drie sentrales wat hul steenkool van Tegeta gekry het, moet nou voorrade van nabygeleë sentrales kry om hulle in bedryf te hou. Hy gee die versekering nuwe kontrakte sal binnekort gesluit word om die steenkoolvoorraad by die geaffekteerde kragsentrales te herbou.