Dr. HF Verwoerd: Rots wat geen korrupsie sou duldDr. HF Verwoerd. Foto: Wikiwand.com Deur Dr. Daan Verwoerd As seun van ŉ bekende, en soms omstrede, openbare figuur word ek soms gevra: Hoe was jou pa as méns, hoe het julle kinders hom in familieverband beleef? Soms meer direk: Was hy werklik so ŉ dogmatiese “man van graniet”soos in die media voorgestel? My antwoord is nee, hy was in werklikheid ŉ baie toeganklike maar terselfdertyd beginselvaste persoon met ŉ besondere vermoë om leiding te neem deur goed deurdagte beredeneerde debatsvoering. Hy was ŉ ware visioenêr met ŉ besondere visie vir die toekoms van Suid-Afrika as veelvolkige land waar elke volksgroep dieselfde mate van vryheid en selfbeskikking in ŉ eie gebied sou hê sonder dat enige groep ŉ ander sou oorheers. Hy was oortuig daarvan dat dit die enigste manier sou wees om ons geskiedkundige probleme van onderlinge stryd en uitbuiting op te los en het elke geleentheid gebruik om hierdie ideaal te verkondig. Hy was egter nie net ŉ dromer nie en het die vermoë gehad om sy visie in praktiese stappe te omskep, soms teen groot teenkanting in. Het hy as vader hierdie sienings op sy kinders afgedwing? Mense is gewoonlik verbaas as ek sê dat ons selde tuis politiek gepraat het. My vader het sterk standpunt ingeneem dat ons as kinders ons eie pad moes vind, selfstandig oortuigings moes vorm. Hy was egter altyd beskikbaar om vrae te beantwoord, standpunte te verdedig en selfs te argumenteer. As vader was hy streng, maar altyd regverdig wanneer ons foute gemaak het, dog steeds onkreukbaar waar beginsels betrokke was. Dit word goed geïllustreer deur ŉ voorval waarby ek betrokke geraak het as jong student aan die UP. Ek was redelik betrokke by studentepolitiek en in ŉ stadium voorsitter van die UP se Afrikaanse Studentebondtak. Ons kry toe eendag ŉ brief uit die VSA van ŉ student wat sê dat hy belangstel in ons politiek en beplan om ’n besoek aan Suid-Afrika te bring en om verskillende groepe te besoek en hulle standpunte te ondersoek. Ons beskou dit toe as ŉ gulde geleentheid om ons land te verdedig, nooi hom selfs uit om ŉ paar dae in Sonop, die koshuis waar ek toe ingewoon het, deur te bring. ŉ Paar maande later daag hy op, word met gasvryheid ontvang en rondgeneem, maar stel ons teleur deur ŉ gebrek aan werklike belangstelling en laat ook niks verder van hom hoor nie. Enkele weke later kry ek ŉ oproep dat ek dringend my vader moet kom sien. Daar hoor ek toe dat die veiligheidspolisie besig is om ŉ saak teen my te ondersoek. Dit blyk toe dat hulle die “vriend” van my op die grens van Botswana betrap het met ŉ gesoekte ANC-aktivis in die kattebak van sy motor, blykbaar nie die eerste keer dat hy iemand oor die grens gesmokkel het nie. Hulle vind toe ook by hom my uitnodigingsbrief wat hy gebruik het om ŉ visum te bekom – alles mooi beplan. My vader was natuurlik baie ontsteld en die eerste ding wat hy vir my gesê het, was, ek moet mooi verstaan, as ek skuldig is, sal hy nie ŉ vinger verroer om my te help nie en dan sal ek my straf moet uitdien. Ek moes ŉ verklaring gaan aflê by die veiligheidspolisie en dit verdedig by die minister van buitelandse sake. Gelukkig het almal my verduideliking aanvaar. Eers later het ek verneem dat die Amerikaner ŉ bekende linkse aktivis was en dat die polisie reeds voorheen op sy spoor was. Vir my was dit ŉ belangrike les om mense nie blindweg te vertrou nie. Belangriker egter, was dit ŉ bevestiging van my vader se onkreukbare veroordeling van enige vorm van korrupsie of bevoordeling.