JY LEES NOU Hoe kry jy 'n oorledene se finansiële inligting?
Illustrasie. Foto: Getty Images/Gallo Images.
Daar is verskillende maniere, selfs jare ná sy dood.
In die ideale wêreld is jou eggenoot of ouer se finansiële inligting soos pensioenfonds- en aandelesertifikate netjies georganiseer en toeganklik in geval van hul afsterwe.
Ongelukkig is dit nie altyd die geval nie. Selfs in die digitale era kan finansiële instellings nie sommerso hul kliënte se inligting uitgee nie.
Maar daar is wel 'n weg. Louis van Vuren, hoof van die Fidusiêre Instituut van Suid-Afrika, sê die inligting sal op aanvraag aan die eksekuteur van die oorledene se boedel uitgereik word.
As die oorledene nie 'n eksekuteur aangewys het nie, kan sy erfgename iemand aan die Meester van die Hooggeregshof voorstel.
Die eksekuteur kan ook iemand magtig om die inligting te versamel: 'n makelaar, 'n prokureur wat in boedels spesialiseer of 'n geakkrediteerde finansiële raadgewer.
1. INLIGTING OOR POLISSE EN BELEGGINGS
Die Vereniging vir Spaar en Belegging in Suid-Afrika verteenwoordig die meeste van die land se beleggings- en lewensversekeringsmaatskappye.
Lidfirmas is daartoe verbind om langtermynversekerings- kontrakte te eerbiedig – ongeag wanneer dit uitgereik is.
Hulle moet dus die voordele uitbetaal aan enige wettige begunstigde van die polishouer, al neem dit 'n ruk voor dit opgeëis word.
Dieselfde geld vir enige geld in kollektiewe beleggingskemaportefeuljes.
Die betrokke beleggingsmaatskappy moet die geld hou tot dit wettig opgeëis word en dan die opgehoopte waarde uitbetaal. Maar hoe spoor 'n mens dié inligting op?
'n Basiese beginpunt is om die oorledene se bankstate te bekyk vir enige debietorders vir versekeringspolisse of maandelikse bydraes tot 'n geldmarkfonds of effektetrust.
Die eksekuteur van die boedel kan dan die besonderhede aanvra van die betrokke versekerings- of beleggingsmaatskappye.
'n Omvattender manier is vir die eksekuteur om aan 'n finansiële makelaar 'n mandaat te gee om 'n soektog op die oorledene se naam te doen. Makelaars het briewe wat makelaarmagtigingskennisgewings genoem word.
Dit gee hulle die bevoegdheid om persone se inligting by finansiële diensverskaffers te kry.
Webtuistes soos Verifi (sien Kry hier nog raad) het 'n gratis aanlyn diens waar die aangewese eksekuteur sommer self aansoek kan doen om die persoon se polis- en beleggingsbesonderhede te trek.
2. INLIGTING OOR AANDELE
Maatskappye soos Computershare (computershare.com) tree op as oordragsekretarisse vir maatskappye wat op die JSE genoteer is.
Dit beteken hulle bestuur die gerekenariseerde aandeelregisters van genoteerde maatskappye en beskik oor die inligting van almal wat aandele in daardie maatskappye besit.
Die aangewese eksekuteur kan telefonies of per e-pos navraag doen oor 'n oorledene se potensiële aandeelhouding.
Die geraamde totale waarde van die onopgeëiste voordele van sowat 4 miljoen Suid-Afrikaners.
BRON: Benefit Exchange SA
3. AANDELE IN PRIVAAT MAATSKAPPYE
As die oorledene aandele in 'n ongenoteerde openbare of privaat maatskappy gehou het, sal die inligting moontlik in sy persoonlike dokumente en rekenaarrekords wees, sê Louis. Wees op die uitkyk na briewe van die maatskappy en aandelesertifikate.
Laasgenoemde is nie meer noodwendig op papier nie, maar kan 'n e-sertifikaat wees en moontlik op 'n hardeskyf of rekenaar gebêre wees.
Ook pensioenvoordele verval nie en moet gehou word tot dit opgeëis word.
As begunstigdes nie vir die eksekuteur kan sê in watter pensioenfonds die oorledene belê het nie, kan 'n webtuiste soos Benefit Exchange SA (sien Kry hier nog raad) gebruik word om dit gratis op te spoor.
Benefit Exchange het ooreenkomste met baie aftreefondse en fonds- en eisadministrateurs wat gereeld die besonderhede bywerk van voormalige fondslede wie se voordele nog onopgeëis is.
Die eksekuteur kan die soektog self doen of 'n makelaar magtig om dit te doen.
Onthou, die webtuiste bied inligting, maar nie hulp met die eisproses nie.
Jy kan ook webtuistes soos Verifi gebruik om inligting oor jou eie beleggings te trek.
Dokumente benodig om finansiële inligting te kry
Dis 'n basiese lys dié – sekere instansies kan dalk nog dokumente verlang en ander inligting kan aangevra word.
Die aansoeker moet gewaarmerkte afskrifte van die volgende verskaf:
die eksekuteur se identiteitsdokument;
'n eksekuteursbrief wat die eksekuteur se aanstelling bevestig;
die oorledene se doodsertifikaat; en
die oorledene se bankstaat of 'n gestempelde bevestiging van die rekening in die naam van die boedel.