Home Faculties Faculty of Humanities Department of Linguistics Sepedi Mohlatholli
Tlhathollo e bonwa bjalo ka tiro ya go fetolela, bjalo ka mokgwa wa go ikgetha wa Phetolelo. Tlhathollo e ka fapanywa go tšwa go mehuta e mengwe ya tiro ya phetolelo kudu ka lebelo leo e diregago ka lona: ka motheo, tlhathollo e dirwa ‘mo e bile ka yona nako yeo’ go hola batho bao ba nyakago go boledišana ge go na le mapheko a polelo le setšo. Tsela yeo e tlwaelegilego ya kgetholla tlhathollo go tšwa go phetolelo go tšwelapele ke gore tlhathollo gantši e ra gore tiro ya molomo goba go opela maleme ao a boletšwego goba polelo ya diatla (e fetotšwe go tšwa go Pöchhacker 2004).
Ditaodišophelo tša bahlatholli ba profešenale:
“Ke thwetšwe ke Kgoro ya Toka ka Dibokwane 1990 bjalo ka Mohlatholli wa Nakwana wa Kgorotsheko ka go Kgorotsheko ya Magistrata ya Johannesburg e bile ke ile ka thwalwa sa ruri ka la 01 Dibatsela 1990.
Ke tšwa go la Foreistata Borwa go la Fauresmith moo ke belegwego ka la 05 Diphalane 1966 e bile ke phethile dithuto tša sekolong nako e šetše e sepetše ka mabaka a itšeng. Ke tsene mo kgorong ye e se ka maikemišetšo, ka lebaka la gore ka nako ye ke e tla go la Johannesburg e be ke paletšwe ke mphato wa marematlou ka 1989, ka gona ke tlile ke nyaka go ba morekiši khamphaning ye e bego e le Brixton.
Ke tsebišitšwe ke morwedi yo e bego e le Mohlankedi wa Sephethephethe (Ms Green) wa lapa leo le ntšerego ge ke fihla mo Johannesburg gore Kgorotsheko ya Magistrata wa Johannesburg, ba nyaka batho bao ba kgonago go bolela gabotse ka Seburu.
Ke kgona go bolela gabotse fela ka maleme a mane ao e lego; Seisimane, Seburu, Setswana le Sesotho e bile Seburu se nyakile go no ba leleme la ka la mathomo la ka gae.
Ke phethile mphatho wa ka wa Marematlou go Senthara ya Batho ba Bagolo ya Denver ka 1993/4 e bile ka 2004 ke ile ka fihlelela selo se segolo mo bophelong bjaka ka go ba sealoga go tšwa Yunibesithing ya Leboa Bodikela ka Diploma ya Tlhathollo ya Molao, e bile dithuto tša ka di be di lefelwa ke Kgoro ya Toka, ka gona ke leboga thušo ya bona mo go nna eupša ke sa na le kgahlego ya go tšwetšapele dithuto tša ka.
Ke ile ka tšwelapele ka go ya godimo ka maemo mo mošomong wa ka go fihlela ke thwalwa bjalo ka Mohlathollimogolo wa Kgorotsheko ka 2008 go la Evander Cluster (Kgorotsheko ya Magistrata) go la Mpumalanga. Ke ile ka boela morago go la Johannesburg ka 2010 ka maemo a go swana le a ka modimo e bile ka Diphalane 2011 ke ile ka thwalwa bjalo ka Mohlokomedi go Protšeke ya Teko ka ga Bahlatholli ba Kgorotsheko ya Maleme a ka Ntle ka go Kgorotsheko ya Magistrata wa Johannesburg le go Kgohlaganya Sehlopha ka katlego. Ka la 01 Phato 2012 ke ile ka thwalwa bjalo ka Mohlahlobi wa Ditirelo tša Maleme tša Selete sa Gauteng go tlo hlokomela tirelo eupša go tloga ka la 01 Moranang 2013 ke ile ka išwa Kgorotshekong ya Magistrata wa Johannesburg go ba Molaodi wa Sehlopha sa Ditirelo tša Maleme, ka lebaka la gore bokgoni bjaka bo bonagala ka mo go tša tshepedišo.
Go ba Mošomi wa tša Maleme ke mošomo wa go kgahliša eupša bothata botee ke gore ga gona setho sa Profešenale seo se tla go laola lefapha le.”​
‘La mathomo ke ithutile BA ya Maleme (Seisimane, Seburu le Dutch, Sejeremane le Seitalia). Ka morago ga moo ke dirile onase ya Seburu ke tsepeletše go tša Thutamaleme go tloga moo ka dira tikrii ya mastase ka go Histori ya Setšo le tikrii ya mastase ya Seburu. Ka morago ga moo ke ile ka hwetša DLitt et Phil ka Seburu. Le ge e le gore ke ile ka šala morago mošomo wa go ba mofahloši, ke kgale ke ena e kgahlego ka go phetolelo e bile go thwalwa ka go Lefapha la pele la Thutamaleme le Teori ya Dingwalwa ka RAU (ga bjale ke Lefapha la Thutamaleme ka UJ) le ile la ntahlela ka mošomong wo ke se na maitemogelo.
Le ge e le gore ke be dirile mošomo wa phetolelo le go rulaganya e sego ka dinako tšohle go feta mengwaga e 20, tlhathollo ya sammaletee ke kgahlego ya nnete mo go nna. Ke bile le mahlatse gore fiwa monyetla wa go šoma bjalo ka mohlatholli wa sammaletee ka go Lekgotlatheramelao la Gauteng, seo se ilego sa dira gore ke ngwadišwe bjalo ka mohlatholli wa sammaletee (Seisimane-Seburu/Seburu-Seisimane) ke SATI. Ka morago ga moo ke ile ka thoma go hlahla bahlatholli ka go makgotlatheramelao a mangwe le ka Yunibesithi. Ke ikgantšha kudu ka ba bangwe ba barutwana bao ke ba rutilego bao ke dumelago gore ke bahlatholli bao lehono ba nago le bokgoni bjo bo kaone go fetiša. Kgahlego ya ka ka go tlhathollo gape e tlišitše gore ke be le dipampiri tše dintši le dikgatišo tša thuto.
Tlhathollo ya sammaletee e tla sepediša mafelong a mantši le go batho bao o be o ka se ba etelego (nka se tsoge ke lebetše ka nako yela ka go bina ka lethabo ka gare gare ga Bela-Bela le diketekete tša basadi ba dinagamagae ka iri ya bobedi mesong?). Tsebo ya motho ya kakaretšo e ya gola ka nnete (ge o sa tsebe gore ‘bek-en-klou-seer’ goba ‘vrotpootjie’ ke eng ka Seisimane, ga bjale ke nako ya go ithuta). Tlhathollo ya sammaletee e ka ba bothata ge o sa thoma, eupša e swana le otlela paesekela, ge o šetše o ena le bokgoni, ke selo se se botse. E ka bjako, ke selo sa bjale, ge e fedile, e fedile e bile tefo ga se seo o ka se thimolelago.’