Gigaba skuldig, maar geen straf aanbeveelMalusi Gigaba. Foto: ANA Die oudminister van binnelandse sake, Malusi Gigaba, het die wet oortree toe hy burgerskap aan die omstrede sakefamilie, die Guptas, versoek en sommer self toegestaan het, maar geen straf of optrede word deur sy kamerade in die ANC teen hom voorgestel nie. Dit is die samevatting van ŉ lang verslag oor moontlike staatskaping en ander onwettige optrede betreffend die Gupta-burgerskapsage wat vandag in die parlement ter tafel gelê is. Ter sprake is die toestaan van Suid-Afrikaanse burgerskap aan Ajay Gupta, sy vrou, ma, twee seuns en nog sewe familielede. Aanvanklik het die departement van binnelandse sake korrek opgetree en die aansoeke om burgerskap afgewys, lui die parlementêre verslag. Toe het Gigaba – nadat die Guptas aan hom geskryf het – ŉ persoonlike versoek gerig, ondersteun deur die direkteur-generaal van binnelandse sake en die adjunk-direkteur-generaal, dat burgerskap toegestaan moet word. Binne net drie dae het Gigaba sy eie versoek “weens buitengewone omstandighede” toegestaan en al die Guptas buiten Ajay (wat verkies het om sy Indiese burgerskap te behou) was – heel wederregtelik – Suid-Afrikaanse burgers. Ajay en Atul Gupta. Foto: ANA Deel van die redes wat verkeerdelik as “buitengewone omstandighede” aangevoer is, is skoolverbeteringsprojekte, veral in Noordwes, waarvan sommige gebeur het en ander oor gelieg is, en werkgeleenthede wat die Guptas glo in Suid-Afrika sou skep. ŉ Hegte en onprofessionele verhouding het toe tussen sommige Gupta-werknemers en sommige amptenare van die departement van binnelandse sake ontstaan, wat onder meer tot die onwettige uitreiking van werkvisums gelei het. Die komitee bevind onomwonde dat Gigaba “buitengewone omstandighede” vir die toestaan van Gupta-burgerskap aangevoer het, en sommer self besluit het wat “buitengewone omstandighede” is, ondanks hofuitsprake in hierdie verband. Dit ly dus geen twyfel dat die Guptas se burgerskapaansoek onbehoorlik bespoedig en die wet oortree is nie. Die komitee se bevindings is onomstootlik dat Gigaba verkeerd opgetree het, asook ŉ hele reeks amptenare van die departement van binnelandse sake. As aanbevelings word geen optrede teen Gigaba egter genoem nie. Die enigste opvolgstappe is dat die Burgerskapwet strenger gemaak moet word, asook dat strafregtelike klagte teen die Guptas en van hul amptenare ingedien en die saak na die Zondo-kommissie oor staatskaping verwys moet word.