Versindaba » Blog Archive » Helize van Vuuren. Breyten Breytenbach se Die na-dood (2016)
’n Afrika-sprokie of ontstaansmite oor blindemolle en ’n koningin met “’n ware towerstaf” “Die jare gaan verby…maar mens se sondes is geneig om jou in te haal. Eintlik was dit sommer lawwigheid van my en ek was aan die begin nogal half trots dat niemand my uitgevang het nie. Ek wil darem byvoeg dat “plagiaat” nie slegs so oud (en verslete) soos die mensegeskiedenis is nie – want wie skryf nie na of oor nie? – maar dat dit ook ’n huldebetuiging is. Mens steel immers slegs dit wat jou aanspreek, dit waarmee jy dink jy kan werskaf, van die bron waarmee jy jou kan vereenselwig.”
Tags: Helize van Vuuren blogs, Helize van Vuuren Breyten Breutenbach, Helize van Vuuren Die na-dood	Friday, November 18th, 2016 |
13 Kommentare op “Helize van Vuuren. Breyten Breytenbach se Die na-dood (2016)”
November 19th, 2016 at 4:34 am Beste Helize,
Daar HET jy my nou! Ek was juis op die tippie om ‘n nuwe (mis)baksel aan Versindaba voor te lê toe jou klip hier bos-in woer en my pote skoon onder my uitslaan. (‘n Geval van die tjank wat net betyds stomp afgetrap is.)
Mits dese dan sela. So mettertyd sal dié wat onderlangs op die stoepe sit en brom het hopelik moed skep uit jou voorbeeld en kom stem gee. Nee a, ons Afrikaners skrik mos nie sommer vir koue pampoen nie!
Ek het ‘n goeie innings gehad. Jammer (en verskoning) dat die sinkings hier so op die hond se stert my opgekeil het. Maar nouja – jy het my fê en skwê geboul vir ‘n duck. Ek lig my keil. Al ekskuus wat ek kan bedink – ook maar flou – is dié van die outjie in die spotprent waarna ek nou sit en kyk wat vir sy meisie sê (haasbek,
asof hy ook klippe gekou het) : “So many other people have written poems that all the good words are used up.”
November 19th, 2016 at 8:36 am Nee wat Mnr Breytenbach, “sela” en “so long” se seksie sussie se … (Waar is daar nou tyd en plek vir sulke hartseer woorde?!) Bring vir ons daardie “(mis)baksel” hier op Versindaba en maak ons bly! Dis mos die ding van taal, soos die digkuns deur en deur bewys so in sig gebruik van goeie ou bekende woorde en woordjies, ‘n eindigheid met oneindige moontlikhede. “good words”, soos party ander dinge, kan mos nie opgebruik word nie?! “die spanning is te wyte slegs aan die plasing, nie die inhoud van die woorde” – “wat hier tel is die formele en sintaktiese praksis wat komponeer en dekomposeer” (JD) “If metaphysics is made up of moves which are identical, […], and if these gestures come down to reducing or erasing the powers of the signifier (and of the body) by means of arbitrary separations or cleavages, then this cannot happen without leaving marks.” – Jean-Michel Rey (1988:79-80) in sy teks “Commentary” in die afdeling “Toward a new logic: Singing the sirens’ song” in Nietzsche’s New Seas. (Sjoe, skryf ek nou wild en woes hier in die teenwoordigheid van grotes, maar dis daardie “Mits dese dan sela” en “so long” wat my so laat sing – ek kan dit nie vat so vroeg op ‘n Saterdagoggend terwyl ek sintaksis navors nie!)
November 19th, 2016 at 11:20 am Helize, jy vlek die veelkleurige vis van ‘n boek behendig oop. En watwou se sela, Breyten. Aanhef lê
November 19th, 2016 at 3:53 pm Net om te laat weet: Ek stem saam met Francis en sowaar, by wyse van verandering, ook met Maria :-). Nee wat Breyten, jy kan ons nie nou in die steek laat nie.
November 19th, 2016 at 5:11 pm Ek was hopeloos te haastig om my “eureka!”-oomblik van insig te deel: eintlik is die bundel meer soos ‘n brein met dendriete en dun drade van sinapses (die woorde-of beeld-stringe van elders, verwerkin nuwe verband) tussen in. ‘n Neurale netwerk van digters en hul gedigte, verweef. Sien die grafiese voorstellings van estetiese plesier en die brein deur Jean-Pierre Changeux:
Jean-Pierre Changeux – La beauté dans le cerveau …(Skoonheid en die brein) – hy het sopas ‘n nuwe boek hieroor gepubliseer:
Daar is ‘n hele paar groter donker eilande van vastigheid waar die Louw-stelling verkeerd bewys word in treffende en pragtige verse (“eetvers 3″,,”ons gedig”, “soos asem”, “leser: 18 Julie 2015”, “kolkstilte, Kersfees 2015”, “wat is die storie?”, “(N)oneness”, die fassinerende kwartel-afdeling 4, “die aanpraat van die skilderye”, “laatwerk”, “Die toring van stilte”, ” en “die na-dood”).
As vernuwende eksperiment, is Die na-dood ‘n bundel wat die asem wegslaan. Nie ‘n bluf-spul nie maar verbluffend in reikwydte van als wat hier betrek word, en hier eggo in die woordklank. Vir homself as uitdaging gestel om mee te werk as “ru-materiaal” om nuwe verse uit te maak.
Ek is besig met die “lê van die klip-eier” (soos sulke die digter sulke skryfsels van kritici of “leesskrywers” noem – bladsy 141). Sal kyk of hier dan ‘n nessie daarvoor gevind kan word…
November 20th, 2016 at 7:41 am Indien Breyten se “sela” nou “omega” beteken, dan weet ek nie wat om te maak met die gewig wat die Bybel en die HAT (ook bekend as “goeie gesag”) aan “sela” verleen nie. En sê “so long” dieselfde as wat Leonard Cohen daarmee bereik het, dan lê daar nog heelwat werk voor vir Breyten, net sonder Marianne.
Maar voel Breyten nie dalk soos Arthur Rimbaud en Peter Blum, met hul eie oorwegings onderskeidelik om op te hou met dig (om sommer uit die vuis uit – miskien uit Francis se vis uit – twee voorbeelde te gryp) dat hy met “die na-dood” wil aandui dat hy genoeg gehad het nie?
November 20th, 2016 at 8:05 am En die gat-oor-kopslaan, Helize? Het slim toe sy baas gevang? Of die kopseer na die roes?
November 20th, 2016 at 11:00 am In ‘Van digters en resensente gepraat’
haal Dewald Koen onlangs op Versindaba J.C. Kannemeyer aan i.v.m.
T.T. Cloete se resensie van Peter Blum
se bundel ‘Steenbok tot Poolsee’:
‘tot vandag toe as een van die ernstigste mistastings deur n prominente Afrikaanse literator beskou’.
Blum reageer in n brief aan Ernst
‘Muse, maak jou uit die voete
met sy verbryselende knewel
van n blink swart doppelstewel’.
Die geskiedenis is n slegte leermeester!
Breyten, jou lesers kan gelukkig
self lees – binnekort hopelik jou splinternuwe gedig.
November 20th, 2016 at 10:08 am kopseer na die roes
o Heer sny die koord!
November 20th, 2016 at 10:32 am Opperman!
November 20th, 2016 at 11:26 am In ‘Van digters en resensente gepraat” haal Dewald Koen onlangs op Versindaba J.C. Kannemeyer aan i.v.m. T.T. Cloete se resensie se bundel
‘Steenbok tot Poolsee’ :
‘tot vandag toe as een van die ernstigste mistastings deur n prominente
Afrikaanse literator beskou’.
Blum reageer in n brief aan Ernst Lindenberg:
‘Muse, mask jou uit die voete
Breyten, jou lesers kan gelukkig self lees –
binnekort hopelik jou splinternuwe gedig(te).
November 20th, 2016 at 11:31 am Jammer oor die foute: T.T. Cloete se resensie van Peter Blum se digbundel….
en ‘maak’ ipv ‘mask’!U
November 20th, 2016 at 1:17 pm Breytenbach as liefdemaker met sy (Afrikaanse) leser? Tom Gouws verwys in sy resensie van “die na-dood”* na Breyten se “dwingende bemoeienis, selfs amper obsessie” met sy leser, hoe hy vanaf sy eerste gedig “’n absoluut doelgerigte poging [aanwend] om die leser ’n deelgenoot van die skrywende subjek en die digproses te maak”, hoe die “mate waarin die digter kan vlieg (skryf) […] grootliks bepaal [word] deur die leser wat kan begryp en interpreteer, […]”. Gouws haal ’n gedeelte van “ons gedig” aan; ek plaas die hele gedig hier sodat dit daar staan om gelees te kan word, hier op Versindaba op die internet – dit is beeldskoon!:
dis seker jou straf
om nie teen die prikkels van milde tugtiging te skop nie
en dalk ’n glasie rooiwyn skink?
jy wéét tog ek dors daarna
om die heerlike vog van jou hemelnessie te drink
en dan jou tepeltjies blink
te vryf tussen voorvinger en duim
tot stuiwers om die beurs te styf
en na die hemelse ruim gesleeptou te word
met jou daar te saamsaam
tot in lendeverstrengelde lengte van dae
en ons nagte
wat rym met nagte?
ek verbeel my geslagte het so gedroom
in die sagte skedes en skagte van jou lyf
ek versteek my in die gedagte
aan die sterbevonkte wagte
en kwartiere van ons wakkerslaap
die magte wat ons loslaat
wanneer ons dit die minste verwag
soos ’n drag voëls in die takelwerk
opskrik van die glans in die water
as jy ragfyn die asemstilte oor ’n ander boeg
gooi om te kom
en die vreugdevlae wat jy my dan bring
voor jy wegvaar met gestrykte seile
o lieflike koninginneboot
die diep spieël van die see in * http://versindaba.co.za/tag/resensie-deur-tom-gouws/