Hoop vir nierlyers - WelstandWelstand
Tuis / Advies / Hoop vir nierlyers
Die meeste van ons weet nie regtig wat nierdialise behels nie, nog minder wat die implikasies daarvan is. Ons weet ook nie dat die staat net tot op 'n sekere ouderdom dialise verskaf nie. Al ander moontlike opsie is die ontvangs van 'n skenker-nier.
'n Vreemde gevoel oorval jou wanneer jy by 'n dialise-eenheid instap en jy sien pasiënte in stoele, gekoppel aan masjiene en pype, en tog besef jy nie die omvang van wat rêrig hier gebeur nie. Jou niere is jou liggaam se suiweringsaanleg, sonder hulle is jy soos 'n koffiemasjien sonder 'n filter. Nierprobleme kan jou hele lewe verander. Dit kan jou finansieel in die knyp laat, en veroorsaak dat jy nie verder kan werk nie omdat jy drie maal per week tot vier ure in 'n stoel moet sit om dialise te ontvang.
Tot die middel van die 20ste eeu het pasiënte met nierversaking nie lank geleef nie. Danksy die Nederlandse dokter Willem Kolff, wat in 1943 die eerste kunsnier ontwerp het, is ons kanse op oorlewing vandag baie beter.
Ons aanvaar meestal ons niere as vanselfsprekend, maar hierdie twee boontjievormige organe, elkeen ongeveer so groot soos 'n gebalde vuis, aan weerskante van die ruggraat is baie belangrik. Bloed vloei deur die nierslagare na die niere en verlaat hulle deur die nier-are. Binne elke nier is 'n netwerk van filters (nefrone) wat afvalstowwe uit die bloed filtreer en in urine omskakel. Só suiwer die niere omtrent 180 liter bloed per dag. Die niere reguleer ook die pH-vlakke van die bloed, die bloeddruk, die hoeveelheid water in die liggaam en skei hormone af wat die vorming van rooibloedselle stimuleer.
Wat gebeur voor dialise begin?
Volgens dr. Derek Miller, 'n nierspesialis by Mediclinic Constantiaberg, verswak baie min Suid-Afrikaners se nierfunksie egter sodanig dat hulle vir dialise en nieroorplantings in aanmerking kom. Eers wanneer 'n pasiënt se nierfunksie onder 15% daal, word dialise oorweeg – en dan sal die behandeling slegs begin indien hulle simptome van nierversaking toon of die vlakke van gifstowwe in hul bloed lewensgevaarlik hoog is.
Watter soort dialise gaan jy kry?
Volgende sal daar vasgestel word of die pasiënt hemodialise of peritoneale dialise moet ontvang.
Hemodialise word drie maal per week vir sowat vier uur in 'n dialise-eenheid gedoen, Die persoon word aan 'n dialisemasjien, wat sommige van die nierfunksies naboots, gekoppel. .
Vir vinnige toegang tot die sirkulasiestelsel kan 'n hemodialiselyn onder lokale of ligte verdowing onder die vel ingetonnel word, verduidelik dr. Theo Hattingh, 'n nefroloog by Mediclinic Panorama. Die ideaal is egter om 'n arterioveneuse fistel – 'n verbinding tussen die arterie en die oppervlakkige aar – in die arm te skep wat drie keer per week met 'n naald gesteek kan word, maar dié proses neem sowat drie maande.
Peritoneale dialise behels dat 'n spesiale vloeistof deur 'n kateter in die buikholte getap word. Afvalprodukte beweeg uit die bloedvaatjies om die derms tot in hierdie vog, wat dan afgetap en met 'n skoon vloeistof vervang word. 'n Mens behartig die prosedure self, vier keer per dag, en dit kan tuis, by die werk of selfs op reis gedoen word.
Wat gebeur by die dialise-eenheid?
Sodra 'n pasiënt gereed is vir hemodialise, meld hy aan by sy plaaslike eenheid, waar hy geweeg en sy koors, bloeddruk en polsslag gemeet word.
Die persoon sal gemaklik gaan lê, waarna 'n suster twee naalde in sy arm steek.
Sy bloed word deur een naald en 'n spesiale buis na 'n dialiseerder gestuur – 'n soort kunsnier wat duisende hol veseltjies bevat. Die bloed vloei deur die hol vesels terwyl 'n vloeistof bekend as 'n dialisaat in die teenoorgestelde rigting buite die vesels loop. 'Die gifstowwe beweeg deur diffusie tot in die dialisaat,' verduidelik dr. Hattingh.
Die gereinigde bloed keer dan terug na die liggaam deur 'n ander buis en die tweede naald.
Ná die behandeling verwyder die suster die naalde en verbind die wonde om bloeding te voorkom.
Dialise kan iemand vir jare aan die lewe hou, maar vervang nie die volle funksie van 'n gesonde nier nie. Nie almal is egter so gelukkig om vir 'n nieroorplanting te kwalifiseer nie, maar danksy tegnologie en Kolff se nalatenskap kan 'n mens selfs sonder 'n nuwe nier 'n normale lewe lei.