Dit voel asof ek in ’n kristalbal staar soos wat die borreltjies in my vol glas Graham Beck Blanc de Blancs 2016 my terugvoer na verlede jaar hierdie tyd.
Ons tasse was nog nie uitgepak nie toe my Dr. Ouboet my roep om te help sneeu skoffel sodat ons die inrit kan skoonkry om vleis en vonkelwyn vir Kersfees te gaan koop. Soos wat óns droom van ’n wit Kersfees, droom my Dr. Ouboet, wat nou amptelik ’n Kanadees is, van ’n paar slierte blou lug wat saam met ’n fris -15 °C genoeg rede is om buite te braai.
“Dis oukei, ons gaan nêrens,” grynslag Dr. Ouboet soos hy die wyn aflaai en ek ’n paar bottels onderskep om in die sneeu koud te maak. “Solank jy dit nie daar vergeet nie, dis kouer as die vrieskas hier buite!”
Met alle respek aan die wonderlikste Champagne en die Franse kookkuns wat kulinêre paaie vir ons gekerf het, het my Italianer op Oukersaand vir ons sy oorle ma se propperse Ossobuco met tamatie en basiliekruid saam met die bottel Ferrari Trento gemaak.
Daai Kersfees het die kalkoen in die vrieskas gebly en het ons boerewors, sosaties en kammossels vir ’n Kanadese-kinkel, in -18 °C gebraai – gebuffer teen die koue met twee bottels Beyerskloof Faith 2015 wat al die pad saam gevlieg het.
“Ons moet darem die kloutjie by die oor bring as ons in die sneeu wil staan en braai. Of sal ’n mens sê: die klassieke by Kersfees in Kanada.”
Dit maak nie saak waar ’n mens vandaan kom nie, Kersfees sal altyd die nostalgie oproep waarmee jy as kind grootgeword het. En, Kersfees was altyd groot in ons famile.
“Donker, diep wyn waarin jy daai plomp somerperskes kan proe, ryp moerbeie en ’n tikkie swartpeper. As dit nie jou mond soos ’n kombers vol lê nie, mors jy jou tyd,” het Ouma haar wyn-wysheid aan my oorgedra.
Daarom dra ek ’n paar nederige maar nostalgiese kos-en-wyn-kombinasies vir ’n klassieke Kersfees op aan alle gesinne in Suid-Afrika, diegene met familie daar ver, die wynbedryf wat sekerlik van die swaarste gekry het en mense wat van geliefdes moes afskeid neem.
Wanneer klassieke kookkuns en ikoniese Suid-Afrikaanse wyne in jou eie huis bymekaar kom, maak ’n wêreld van smaak, geur en geskiedenis oop. Watter klassieke SA wyn word geskink as julienne-groente in braaipakkies op die kole gaargemaak word, of die bouquet garni vir jou lamsboud vir vars boegoe verruil word? En as jy gedink het Suid-Afrikaners is verknog aan ’n glasie hanepoot met hulle koekstruif, trek eerder tuisgemaakte roomys nader met ’n bessie-coulis wat in Pinotage gestoof is en skink jou gunsteling-rooiwyn met nagereg. Voilà!
Hier is vyf Kersfees-kombinasies met Errieda du Toit se jongste boek SAAM as inspirasie om ’n skeut nostalgie by die moderne aanslag tot kos en wyn te meng. Die boek is opgedra aan gemeenskapsresepteboekies wat oor 100 jaar uitgegee is en die unieke koskultuur van Suid-Afrikaners vier. As die kultuur van Suid-Afrikaanse kos en wyn jou na aan die hart lê, is hierdie boek ’n móét vir die Kerskous.
Hoe klink gemmerkoekiefrikkadelle met ’n glas van The Mentors Pinotage 2017? Beide die gereg en die wyn vang iets nostalgies vas met ’n aanslag wat beduidend is van ’n moderne kinkel. Effens ortodoks, maar dit werk. Die wyn is ’n versnit van streke met prontuit rooi vrug en ’n slim gebruik van hout om nie die varsheid in te perk nie.
Die hoenderlewerpatee-resep in die boek kry neutmuskaat en vars tiemie en ek kan nie anders as om ’n glasie Villa Esposto Muscat d’Alexandrie 2017 hiermee voor te stel nie. Benewens die feit dat dit sopas as die beste strooiwyn aangekondig is in die Precient Top-20-wyne van Suid-Afrika, herinner dié kombinasie my aan Errieda se oorle broer, my vriend Theo Espost. Hy is die naamgenoot en kleinseun van Louis Theodore Esposto waarna die wynreeks vernoem is en wat in 1914 saam met ’n groep Italianers die waterkanaal van die Olifantsrivier-wynstreek help bou het. Só was vriend Theo ook ’n lewensaar vir die behoud van ons kos-en-wyn-erfenis, wat as eienaar van die Lion Square Spar altyd kos- en wyn-proesels wou uitdeel. Met ’n romerige hoenderlewerpatee wat jou mond laat water, is ’n soet wyn altyd ’n lafenis én aptytwekker vir ’n lang maaltyd wat volg.
En dan, iets eenvoudig soos ’n warm appeltert vind altyd aanklank by die verkleurmannetjie-karakter van ’n goeie Chenin Blanc. Maak net seker jou tert is nie té soet nie, of temper die wyn se suur dalk met ’n suurlemoen roomys of dun, vars appelringe. Die Stellenrust Chenin Blanc 2020 is ’n merkwaardige wyn wat teen slegs R68 ’n bottel geurballe van appelkoos, peer, lemmetjie en daardie koel rivierklip-karakter in die lug hou. Vir só ’n jong wyn bult sy spiere met intensiteit en tekstuur en sal ek seker maak daar is heelwat voorraad in my huis dié seisoen.