Kategorie: TEKSTUELE REWOLUSIE | | INK Kategorie: TEKSTUELE REWOLUSIE – INK
Titel: Kategorie: TEKSTUELE REWOLUSIE
Datum gepubliseer: 8 Desember 2017 Aantal woorde: 862 299 Kere gelees ♥6
In antwoord op 'n artikel met dieselfde titel van Susan Grobler*, waarin sy vermoed het dat die leestekens in Afrikaans gaan verdwyn, onder meer omdat die jeug al hoe vinniger en vlotter boodskappe wil oordra. Die internet (met SMS) skyn daarvoor bestem.
— Hersien en uitgebrei.
Die taal (enige taal) is nie net bloot 'n middel vur mededelings nie!
Kyk wat uit Engels geword het: Daar kan jy niks anders as mededelings uitruil nie! Dis slegs moontlik om jou (alte dikwels oppervlakkige) mening oor die een of ander meer of minder onbenullige ding uit te spreek, of om iemand aan te haal wat sý (beslis oppervlakkige) mening oor die een of ander meer of minder onbenullige ding uitgespreek het, of daarteen te argumenteer. Soos 'n amerikaanse president. Punt. Uit.
Miskien is dit tog iets goeds dat Afrikaans nie meer die amptelike taal is nie. Dit gee mense wat Afrikaans praat en skryf die moontlikheid om eindelik dit te sê wat vir hulle hartsaangeleentheid is. Om hulle eie gedagtes en gevoelens tot uiting te bring, en onder mekaar mee te deel sonder dat hulle "die amptelike beleid" moet na-aap, sonder dat 'n beampte voorskryf. As die Englishspeakingworld onvoorwaardelik daarop wil aandring om te reduseer en minimaliseer en vereenvoudig en in te perk, en kultuur af te skroef tot op die vlak van betekenislose, wesenlose meetbare tegniek, en die eienaars of bedrywers daarvan op persoonsnommers in 'n identiteitslêerkas om te defineer, laat hulle dit doen. In ander tale waarin mense, ja MENSE, leef en mekaar liefhet (en haat) en hulle as mens voel en beweeg, daar is die mededeling óók bestanddeel van die kommunikasie. Maar nie die uitsluitlike waarheid en resultaat nie. Daar word gelag en gesing, en nuanses en betonings en glimlaggrappies word uitgedeel wat in die koelkasmentaliteit nie meer moontlik is nie. Hoe wás die taal so mooi!
As die Engelse taal van al die leestekens wil afsien om 'n vlotte kommunikasie te bewerkstellig en onderhou, dan goed. As hulle ou bestaande begrippe neem om in nuwe betekenisvreemde woorde om te dui, dan goed. Hulle verniel hul eie taal en maak hulle sélf op die ou end onverstaanbaar – in die naam van verstaanbaarheid! As hulle hul kinders grootmaak om stadneurotikusse (Woody Allen) te word, wat outisties is en met ADS/ADHS gestraf word, dan goed. Mense wat ander tale praat, het 'n reddingsbooi daarin dat hulle rustig hulle gedagtes en gevoele kan uitbrei en sodoende vir hulle sélf en hul toehoorders die burnout-dood te verhoed. (Selfs in Duitsland, wat amptelik nie tot die ESW getel word nie, het die aantal burnout-gevalle wat al tot die tieners deurgedring het, alhoemeer geword. Die kinders ly aan ouderdomsdiabetes, en daar is tekens van demensie by mense wat glad nie as "oud" aangesien mag word nie.)
Die Englishspeakingworld is inderdaad nie meer as 15%, een sewende, van die wêreld bevolking nie – in Suid-Afrika een sestiende, 6%, drie van vyf miljoen – en hulle regeer nie die wêreld nie, ofskoon hulle dit glo en die mening versprei. Daar is nasies (met verskillende volke in) wat meer as die veelgeroemde ESW omvat. Die meesgesproke taal in Amerika, ook in die VSA, is Spaans, die grootste jiddiese dagblad verskyn in New York. Liriese tale, tale van die hart, tale om meer as matematiese formules uit te ruil. Tale wat op hul voete bly staan en leef en dans en menslik is. Natuurlik word hulle deur die eie mense in die rug gedolk. Maar hulle staan weer op en dans nog 'n ronde. Bloed is mos lewe.
Ek kan my vrou nie na Suid-Afrika bring nie, daar waar sy moet beleef dat sy Me. (geskryf) of mû (uitgespreek) genoem word. In Duits is Me soos in Afrikaans 'n skaap se woord, Mu die woord van 'n koei. Sal ek haar bybring dat sy op die vlak van weidediere in die geselskap staan? Oor taalekonomie het ek my al in 'n ander taaltirade uitgelaat. Moet ons al lekkend agter die siellose spraak-(en gepaardgaande gedagte- en gevoels-)-vernietigers aankruip?
Twee souties ontmoet mekaar in die buiteland en voer hul gesprek in Afrikaans. Altwee se ondervinding is dat waardes verloregaan, altwee probeer om te red wat te red is, op die klein beskeie manier wat nog vir hulle moontlik is, soos byvoorbeeld deur die aanhalingstekens voor onder te skryf, deur die deeltekens te behou, deur meneer en mevrou voluit te skryf, deur waarneming, nie persepsie nie, te sê, deur altyd die germaanse eerder as die romaanse woord (anglesisme) te gebruik. Altwee treur oor die toestand waarin hulle geliefde aangenome taal beland het: As gevolg van agter die Engelse modeverskynsels aan te lek.
As my kleinkind eendag in Suid-Afrika skooltoe gaan, gaan sy in 'n meisiesHOËRskool opgeneem word. En my agter-agter kleinkinders ook!
Dat dit eenmaal klaar en duidelik gesê is.
[*Addendum met aanerkenning: Titel van die oorspronklike artikel is
Die Tekstuele Rewolusie: Leestekens in Afrikaans sterf 'n natuurlike dood deur Susan Grobler. Mevrou Grobler is vooraanstaande taalkundige. Ek nie. Sy beskryf die toestand soos sy dit sien. Ek pledeer dat die toestand behoue bly. Kyk ook na my rubriek ,LEESTEKENS'.]