Hofklap vir gewese Eskom-hoof wat kerm oor twietMatshela Koko, voormalige hoof van Eskom, het sy rieme met die hofsaak styf geloop. (Argieffoto: ANA) Tania Broughton/GroundUp Die 72-jarige hoof van ŉ Gautengse kleuterskool het suksesvol ŉ eis vir skadevergoeding deur die voormalige uitvoerende hoof van Eskom afgeweer, nadat dié haar hof toe gesleep het oor ŉ twiet wat sy geplaas het. Moses Koko het R500 000 in skadevergoeding van Barbara Tanton geëis, asook ŉ verskoning, ŉ beperking en ŉ interdik teen haar. Tanton se regspan het egter aangevoer die regstappe is niks meer as ŉ sogenaamde SLAPP-saak, oftewel ŉ Strategic Lawsuit Against Public Participation nie. Die sake word bestempel as gewoonlik sonder meriete en met die doel om mense of groepe te ontmoedig, te sensor of te intimideer om nie ŉ saak verder te voer nie. Regter Adele de Wet het saamgestem, die aansoek van die hand gewys en Koko beveel om bestraffende koste te betaal. Die regter het bevind Koko se motief was nie om enige ongeregtigheid reg te stel nie, maar om Tanton te straf. “Sulke gedrag is kwaadwillig,” het De Wet bevind. Die twiet Sy het opgemerk dat Koko reeds sedert Mei 2017 met spesiale verlof is, hangende die uitslag van ŉ ondersoek na bewerings dat hy sy fidusiêre pligte versaak het. City Press het in Oktober verlede jaar ŉ berig gepubliseer waarin Koko genoem word as dat hy geweier het om 27 kontrakte met onafhanklike kragvoorsieners af te teken wat reeds met die regering onderhandel is. Koko het homself op Twitter verdedig en gesê Eskom kan krag teen 42c per eenheid koop, maar word verplig om dit teen R2,13 van onafhanklike kragvoorsieners te koop. Tanton het op Twitter geantwoord: “You stole so much I am sick of your innocent ramblings” (sic). Koko het die volgende maand ŉ brief aan Tanton gestuur, geëis dat sy die twiet onvoorwaardelik terugtrek en verskoning daarvoor vra, dat sy ophou om enige verdere lasterlike stellings te maak en dat sy hom sommer ook ŉ halfmiljoen rand betaal. Tanton het die twiet vroeg in Januarie vanjaar verwyder en haar Twitter-rekening gesluit. Koko het dieselfde maand met regstappe begin. Die hofsaak In Februarie het Tanton se regsverteenwoordiger voorgestel dat sy haar Twitter-rekening heropen, die twiet terugtrek en verskoning vra. Die prokureur het uitgewys dat eise vir skadevergoeding nie deur mosieverrigtinge gedoen kan word nie en dat daar materiële dispute van die feite was wat net in die hof beslis sou kon word. Koko het die vredesgebaar geïgnoreer en Tanton is gedwing om ŉ opponerende verklaring in te dien. Sy het onder meer aangevoer dit is ŉ SLAPP-saak en dat die twiet “billike kommentaar”, waar en in die openbare belang was. Koko het nie enige verdere hofstukke ingedien nie en Tanton se regspan het die saak op die hofrol laat plaas. Die saak is aangehoor en Koko het aan die regter gesê hy wil net ŉ bevel hê dat Tanton sy regskoste betaal omdat sy, deur die twiet te verwyder, “toegegee” het. Tanton se regspan het egter aangevoer Koko het “bybedoelings” en dat sy saak teen haar ontmasker is toe hy, kort nadat hy die aansoek gebring het, in ŉ radio-onderhoud gesê het Tanton “kort ŉ groot klap sodat ander kan sien die tyd van straffeloosheid is verby”. Die regter het bevind Koko het in sy aanvanklike verklaring groot moeite gedoen om die aanstoot wat hy geneem het oor die manier waarop Tanton hom beswadder het, te verduidelik. “Dit is teen hierdie bewyse dat sy gedrag onverklaarbaar is. Hy het nie volgehou met sy eis dat sy ŉ onvoorwaardelike, openbare terugtrekking doen en verskoning aanteken nie en hy soek nie meer ŉ interdik teen haar vir die publikasie van soortgelyke lasterlike stellings nie. “Dit het ook aan die lig gekom dat hy haar aanbod [om die twiet terug te trek en verskoning te vra] van die hand gewys het,” het regter De Wet bevind. Tanton is gedwing om die aansoek teen te staan en beduidende opponerende hofstukke in te dien. Haar advokaat het aangevoer dat Koko, die onderwerp van verskeie minder-as-vleiende twiets oor etlike jare, sy kliënt noukeurig uitgesoek het as ŉ strategiese teiken vir SLAPP. Hy het geweet Tanton het nie dieselfde vermoëns as hy om die saak te beveg nie. Die advokaat het voorts aangevoer die drieledige doel van SLAPP is bereik: Tanton is stilgemaak, gestraf met buitensporige regskoste wat sy kwalik kan bekostig, en ander mense is skrikgemaak. Die uitspraak Die regter het bevind Koko se gedrag het daarop gedui dat hy nie sy goeie naam in ere wou herstel nie, maar Tanton wou straf en só verdere openbare kommentaar oor sy gedrag wou verhoed. Sy het bevind die aansoek was ŉ “misbruik van die hof”. De Wet het ook gesê Koko se eis vir regskoste teen Tanton is op die laaste minuut geopper nadat hy besef het sy staan rotsvas in haar besluit om die saak te beveg. Tanton se prokureur, Rupert Candy, sê sy kliënt was uiters verlig oor die uitspraak. “Sy was uit die staanspoor ŉ onwillige deelnemer aan hierdie SLAPP-verrigtinge. Sy sien daarna uit om die saak agter haar te laat en haar koste in te vorder.”