Die aktrise Jana Kruger (vroeër Strydom) beur nie meer stroomop teen die lewe se uitdagings nie. Sy het die kuns aangeleer om rustig saam met die vloei te beweeg.
Jana het hom die eerste keer op die skool se aantreeblad gesien: die matriek-ou met die donker hare en rustige kyk in sy oë. “Daar was ’n kalmte aan hom, so asof hy totaal onaangeraak was deur enige wet van hierdie heelal,” onthou sy die dag toe sy as vyftienjarige haar man, Hannes, raakgesien het.
“Jy hoef nie ontsteld te raak, bekommerd te wees of vas te skop teen die uitdagings van die lewe nie. Kyk dit in die oë, voel dit, verwerk dit en wees oop vir waarheen die kronkels in die pad jou lei.” Dis hoe Jana geleer het om haar lewe te leef – en dit het vrede en rustigheid in haarself gebring. Sy vertel self verder.
As ek terugkyk, kan ek ’n klomp sulke karteringspunte – soos merkers op ’n kaart – in my lewe identifiseer; dinge wat my oortuig het dat alles saamwerk volgens ’n perfekte orde, ’n groter en beter plan. Of jy nou altyd daarmee saamstem of nie.
Ek het geleer daar is ’n natuurlike vloei aan die lewe, en wanneer jy dit regkry om saam met die vloei te beweeg, is dinge makliker. Daar ’n tyd en ’n plek vir alles, en ons kan baie meer daaruit put as ons ons ingesteldheid verander.
My arme Hannes. Hy moes ’n lang pad saam met my stap totdat ek hierdie wantroue en onsekerheid kon afskud en besef het dat hý nie een van daardie mans is nie. Uiteindelik kon ek weerloos voor hom staan en sê: “Ek besef jy aanvaar my, jy kies my en is lief vir my net soos ek is. En ek voel dieselfde oor jou.”
My man is die nederigste, mees komplekse siel wat ek ken en verstaan. Ek sal hom ewig dankbaar wees dat hy sy ware self is – ’n mens wat homself ken en nooit afwyk van sy waardes nie. Dis die grootste geskenk wat jy vir jouself kan gee: om te weet wie jy is en getrou daaraan te bly.
Ons raak so bang om die ongemak van ons negatiewe emosies te ervaar dat ons enigiets sal doen om dit te vermy, maar ek glo jou emosies is soos ’n heilige fakkel wat ’n lig op jou pad skyn. My ego wil nie die ongemak van hartseer, pyn of verlies voel nie. Al het daardie einste ego ook ’n positiewe rol om te speel – dit motiveer en dryf jou – begin jy eers die volheid van die lewe leef en begryp wanneer jy jou ego met die res van jou menswees kan integreer.
Soos die teleurstelling as ek ’n oudisie doen en nie die rol kry nie. Of die ergenis as ek en my man woorde het en hy iets oor my kwytraak wat dalk waar is, maar wat ek liefs nie wil hoor nie.
Nog iets wat vir my bevestig het dat divine timing ’n werklikheid is, was die geboorte van ons drie kinders. Elkeen het op ’n baie spesifieke, perfekte tyd gekom, al het ek dit toe nie noodwendig raakgesien nie.
Die oudste, Ohan, ons seun (8), het my lewe gered. Hy het vir my ’n lig kom skyn sodat ek my pad terug na my ware self toe kon vind.
Net voor sy koms was ek die verste ooit van my eintlike self af. Dit was nog in die begindae van my loopbaan toe ek hard geswoeg het om ’n pad in die bedryf uit te kap. Ek was deurmekaar, onseker en sommer net ontevrede. Daar was ’n honger in my vir méér en vir nóg. Ek was vasgevang in ’n ego-gedrewe bestaan; daardie hunkering na dinge soos geld, status en roem. Boonop was ek angsbevange oor ouerskap. Ek wou so graag ’n goeie ma wees, maar het geen idee gehad hoe om dit te doen nie.
God het ons dogter, Luka (amper 6), om ’n heel ander rede vir my gegee. Ek glo sy het in my lewe gekom my te help genees van die wonde van my innerlike kind. Daardie letsels wat ek as kind opgedoen het met vertroue en aanvaarding.
As ma ondervind ek dat ons kinders ’n spieël voor ons ophou. As ons net bereid kan wees om na die weerkaatsing te kyk sonder om dadelik te reageer of te oordeel, kan ons baie oor die lewe leer en in onsself groei.
Luka is nou op ’n stadium waar sy my naboots. Sy wil graag soos ek aantrek, sit, staan. Ons moet gereeld speel dat sy ek is, en ek sý, “want ek moet oefen om eendag ’n mamma te kan wees,” berispe sy my as ek verskonings soek.
Wanneer my grootmensstem in my binneste my wil skree: “Nee, ek het nie nou tyd nie!”, maak ek hom graag stil, want die bevrediging as ek die kinders toelaat om te help, of as ek instem om saam met hulle te speel, vergoed vir die tyd wat ek weer op ’n ander plek moet afknyp. Om daardie vlammetjie in hulle te sien brand is kosbaar en ek wil dit koester.
Ek kan nie wag om my kinders te sien grootword en ’n bewuste pad van deelname saam met hulle te stap nie.
Ek het baie oor sy dood gehuil, maar eintlik meer vir myself as vir hom. My trane het nie gegaan oor hy op ’n beter plek of in ’n hemelse tuiste was nie. Ek het nie gehuil omdat hy nie meer pyn gehad het of eensaam was nie.
Nog ’n les wat op die regte tyd gekom het, was geduld. Die dag toe ek ’n ma word, het ek besef dat ek eintlik glad nie ’n geduldige mens is nie! Daar is nie ’n beter leermeester vir geduld as ’n kind nie.
Die wêreld is nog so nuut vir hulle, en soos met die meeste eerstes vat dit tyd om dinge te ondersoek en te bemeester. Tyd… daardie begrip wat ongelooflik kosbaar is as jy die dag ’n ouer word. Ek het gou besef geduld is noodsaaklik as ek nie ’n kwaai of gefrustreerde mens wil wees nie.
Klein Ohan was nog ’n pap babatjie toe ek die dag doodlus geraak het vir roomys. Maar ek was ook doodmoeg, en net om te dink aan die moeite om hom in sy motorstoeltjie vas te maak, in die motor te laai, die doekesak te pak… het my so gefrustreerd laat voel dat ek sommer kwaad was vir my baba. Kwaad omdat ek nie ’n roomys kon koop wanneer ek wou nie.
Dit raak al beter, want ek glo nou enigiets is moontlik. As jy dit wíl, en jou dit kan verbeel, dan kán jy dit laat realiseer. Deesdae vra ek nie meer: “Hoekom gebeur dit met my?” nie. Ek vra eerder: “Wat probeer dit vir my sê?”
Perspektief het ’n baie kragtige begrip geword. Die manier hoe ons dink, praat en dinge hanteer, bepaal ons realiteit. Ek het besef dat die geskenk van die lewe gevind word in die verskuiwing van dit waarop ek fokus. Niks in hierdie lewe kan bestaan sonder dat dit onderhou word nie. Net so kan niks binne-in jou voortleef sonder dat jy dit voer nie. Om negatiewe dinge, gedagtes en situasies uit my realiteit te laat verdwyn, het beteken dat ek moes ophou om dit kos (aandag) te gee.
Ons is die programmeerders van ons gedagtes en emosies, en ons keuses word eintlik net deur twee dinge bepaal – ’n ding word uit liefde of uit vrees gedoen.
Om met so ’n ingesteldheid te leef is nie altyd maklik nie, maar dit is moontlik. En deur en deur die moeite werd.