Comte-Sponville : The Little Book of Atheist Spirituality
Resensie: The Little Book of Atheist Spirituality
Deur Koos Kombuis
In Beeld op 22 Mei 2011: "Evangelie volgens Comte-Sponville"
Ek is nie self 'n ateïs nie, maar party van my beste vriende is ateïste. Miskien is dit grootpraat, want ek is nie werklik persoonlik bevriend met die Franse filosoof André Comte-Sponville nie. Tog voel dit vir my asof ek hom ken.
Vandat ek 'n jaar gelede sy boek raakgesien het (The Little Book of Atheist Spirituality) in 'n lughawe-boekwinkel en dit in een sessie deurgelees het, voel dit asof ek hom self ontmoet het!
Boonop het 'n kennis van my, Abel Pienaar, wel die voorreg gehad om hierdie wêreldberoemde denker self in Parys te hoor praat oor sy teorieë. Oor hierdie ervaring skryf Abel in sy blog: "Snaaks dat 'n ateïs my weer oor die goddelike laat dink?..."
Die afgelope paar jaar het daar 'n paar belangrike boeke verskyn wat tot gevolg gehad het dat ateïsme wêreldwyd al hoe meer sosiaal aanvaarbaar geword het. Sekerlik die bekendste populêre ateïstiese geskrif is Richard Dawkins se The God Delusion.
Hierdie boek het 'n blitsverkoper geword en tot gevolg gehad dat ateïste al hoe meer uitdagend uitgesproke en selfs onverdraagsaam begin word het teenoor gelowiges. Toe André Comte-Sponville se The Little Book of Atheist Spirituality in 2008 gepubliseer is, het daar 'n rimpeling van verbasing en verwondering ontstaan. Want hoewel Comte-Sponville nie in God glo nie, is hy heelwat meer tegemoetkomend teenoor gelowiges as Dawkins, en gaan haal hy sy argumente op heeltemal nuwe plekke.
Soos Jung meer subtiel was as Freud, het Sponville as't ware Dawkins se kille, strakke filosofie verfyn en vermenslik. Die eerste sin van die eerste hoofstuk van Comte-Sponville se boek lui: "Let us begin with the easiest part. God, by definition, surpasses us. Religions do not. They are human – all too human, some would say – and, as such, accessible to our understanding."
Sy boek is geskryf in 'n vriendelike, ondogmatiese trant wat nie probeer beledig of aanstoot gee nie. Abel Pienaar haal aan uit die toespraak wat hy in Parys gehoor het: "I loathe fanaticisms of all kinds, including atheistic fanaticism. My guides are Buddha and Spinoza rather than Richard Dawkins and Christopher Hitchens..."
Interessant genoeg, as jy foto's van Dawkins en Comte-Sponville langs mekaar sit, is die ooreenkoms tussen die twee nogal opvallend: Comte-Sponville lyk soos 'n jonger, meer toeganklike Dawkins.
Die eerlike bekentenis, deur 'n vooraanstaande ateïs, dat hy die drang na spiritualiteit en die mistieke in sy eie lewe as 'n normale behoefte ervaar, het sedert 2008 deure begin oopmaak na 'n meer sinvolle debat oor die rol van godsdiens in ons samelewing. Comte-Sponville is inderdaad die deernisvolle kant van Dawkins.
Is dit 'n aanklag teen kerkgangers dat gewone mense soos ek en Abel Pienaar meer aanklank vind by die denke van Comte-Sponville as by die preke van dominees of evangeliste? Ek weet nie. Al wat ek weet, is hoewel ek nie met alles saamstem wat hy sê nie, en hoewel ek hom nie persoonlik ken nie, die wysgeer André Comte-Sponville vir my 'n kosbare "gespreksgenoot" geword het.
Lees hierdie boek.
"I cannot help thinking that if God existed, he should be easier to perceive or feel. All you would need to do is open your eyes, or you soul. I keep trying to do this. And no matter how wide I open them, what I see is the world and what I love is humanity." – André Comte-Sponville