Topspeletjies en -speelgoed in sy eerste twee jaar
JY LEES NOU Topspeletjies en -speelgoed in sy eerste twee jaar
Beste slaapomgewing vir baba
Deur Terésa Coetzee
Uitgawe November & Desember 2020 & Januarie 2021
Van baba se geboorte af al kan jy spesifieke speletjies met hom speel om sy ontwikkeling aan te help. Hier is die topspeletjies en -speelgoed in sy eerste twee jaar.
As sy ogies nog maar skeel kyk en sy handjies skaars jou groot wysvinger kan vasvat, kan 'n mens jou kwalik voorstel dat jy met 'n pasgebore babatjie kan speel. Maar ja, jy kan. En boonop is dié eerste speletjies net so belangrik soos wanneer hy 'n bietjie ouer is.
Selfs die eenvoudigste speletjies help jou baba om vinniger bewus te raak van jou, homself en die omgewing om hom.
Aanvanklik gaan jou piepklein bondeltjie heeltemal van jou afhanklik wees vir sy daaglikse porsie speletjies, maar namate die tyd aanstap, sal jy stelselmatig besef dat hy ál meer in staat is om vir klein rukkies vir sy eie vermaak te sorg terwyl hy meer van die groot wêreld om hom leer.
Ons wys jou watter speletjies en speelgoed die beste resultate gaan oplewer in elke fase van ontwikkeling.
Pasgebore tot 6 maande
Hoewel jou pasgebore baba nog heeltemal te klein is om aan dinge vas te hou, kan jy met hom begin speel deur vir hom voorwerpe te gee waarna hy kan kyk. Jou eie gesig is 'n nuttige speelding as jy vir Kleinman gesigte trek, oë rek of selfs vreemde geluide by jou mond laat uitglip.
Jy kan jou baba se wêreld soveel groter maak deur elke dag vir hom 'n klompie doodgewone, interessante voorwerpe in jou huis te wys. Kies goed wat kleurryk is, verskillende teksture het of wat vreemde geluide maak en beweeg dit voor jou baba se gesiggie.
Jy kan ook vir hom groot, kleurryke prente wys en dit voor sy ogies beweeg. Só oefen julle saam sy oogspiere en leer hy vinniger om te fokus.
Teen drie maande behoort jou baba se handjies stelselmatig oop te gaan (tot nou het hy dit meestal in 'n vuisie toegehou) en sal hy self 'n speelding kan begin vashou en skud.
Hy kan sy koppie draai en selfs sy handjies begin uitsteek om aan speelgoed te vat. In hierdie stadium is jy verseker nog sy gunstelingspeelding, so buit dit uit! Gesels met hom in vreemde stemme, sing vir hom in jou beste bas- én sopraan­stem en speel met hom waar's-hy-daar's-hy.
6 tot 12 maande
Sodra Boetie op sy eie kan sit, word die speletjie-moontlikhede baie meer.
Hy kan self na speelgoed begin reik wat hom interesseer en boonop alles wat lekker lyk, in sy mondjie druk! Gee hom verskillende voorwerpe met verskillende teksture om aan te voel en laat hom ook toe om aan nie-giftige voorwerpe te proe.
'n Bakkie met water kan vir net soveel pret sorg, maar sorg dat jy áltyd daar is om toesig te hou. Onthou, 'n baba van hierdie ouderdom kan selfs in 'n hondebak se water verdrink.
Jy sal agterkom dat jou baba in hierdie stadium ál meer daarvan begin hou om rowwer en aktiewer te speel. Tel homhoog in die lug op of wip hom op en afop jou knie.
Sodra jou baba hier teen nege maande oud begin kruip, sal hy alles wil onder-soek wat op sy vlak is. Gee hom speelgoed wat kan beweeg, soos iets wat hy agter hom kan aantrek of wat vorentoe rol as hy daaraan stamp.
In hierdie stadium kan selfs die onwaarskynlikste voorwerpe vir hope pret sorg, soos jou Tupperware-kas of 'n laai vol kastrolle en lepels.
Tot jou groot frustrasie sal Boetman ook oorsaaklikheid begin uittoets – dis nou dat hy begin om goed van sy eetstoeltjie af te gooi. Daar is mos niks so lekker soos om te sien hoe mamma elke keer afbuk en dit weer optel nie!
Teen dié tyd is jou baba baie bewus van al die verskillende teksture om hom. Hy wil aan alles vat, sien hoe dit van vorm verander en hoor watter geluide dit kan maak as hy dit druk en gooi en smeer.
Dis nou die tyd om jou kleinding aan verf, klei, deeg, modder en skuim bekend te stel, want dit sal boonop help om sy tassin, hand-oog-koördi­nasie, reuksin en gehoor te ontwikkel.
Maak vir Boetman vingerverf aan en smeer dit op 'n groot stuk papier. Moedig hom aan om strepies en patroontjies met sy handjies in die verf te trek.
Julle kan net so lekker met nie-giftige gom speel terwyl hy allerlei goed soos ryskorrels, sand, pasta en selfs stukkies toiletpapier daarop plak.
Jou kind sal ook speelgoed geniet wat hy kan rondtrek en beheer. Dis ook nou die tyd om hom aan houtlegkaarte bekend te stel waarin hy eenvoudige vorms kan pas.
Hy kan groot vetkryte in sy handjie begin vasvat en op 'n groot stukpapier krabbel.
18 tot 24 maande
Teen dié tyd behoort jou kind al goed te loop en sy speletjies is gewoonlik baie meer aktief as voorheen. Hy sal daarvan hou om op en af te klim en te hardloop, spring, kruip, rol, hom op goed te balanseer en selfs soos 'n apie onderstebo te hang.
'n Klimraam is seker een van die waardevolste speelgoed waarin jy nou kan belê. Sorg dat jy altyd by is om toesig te hou, want hoewel Boetie se lyf sterk genoeg is om tot bo te klim, is sy koppie nog nie slim genoeg om te keer dat hy báie hard van daar afval nie!
Onthou, deur te klim en te klouter leer jou kind groot motoriese vaardighede, sy lyf se posisie in ruimte en dat hy 'n linker- en regterkant het (hoewel hy dit nie noodwendig nou al kan benoem nie). Die twee helftes van sy brein word geïntegreer, wat voorbereiding is vir lees en skryf. Dit help ook met spiertonus.
Speel speletjies waar jou kind na die dele op sy lyfie moet wys wat jy benoem en moedig rolspel aan waar hy oor die telefoon gesels of sy teddiebeer kos gee.