36 000 pasiënte wag vir operasies in GautengDie Charlotte Maxeke-hospitaal se nuwe ongevalle-eenheid. (Mei 2022) (Foto: Tania Heyns/Maroela Media) Altesaam 36 237 pasiënte is op waglyste vir operasies by staatshospitale in Gauteng. Van die operasies het ŉ waglys van vyf jaar. Dié inligting is onthul deur die provinsiale LUR vir gesondheid, Nomantu Nkomo-Ralehoko, in antwoord op ŉ vraag van die Demokratiese Alliansie in die Gautengse wetgewer. Jack Bloom, die DA se skadu-LUR vir gesondheid, sê Chris Hani Baragwanath het die langste waglys – altesaam 10 900 pasiënte, insluitend 1 777 pasiënte wat vier jaar en vyf maande lank sal moet wag vir heup- en knievervangings. Ander hospitale met lang waglyste vir operasies, sluit die volgende in: Volgens Bloom is die grootste agterstand vir katarak-operasies met meer as 10 000 pasiënte wat tot twee jaar by Steve Biko- en George Mukhari-hospitale sal moet wag, maar ses maande of minder by Tembisa-, Kalafong-, Pholosong- en Mamelodi-hospitale. “Die ergste wagtye is vir heup- en knievervangings wat waarskynlik tussen twee en vyf jaar lank sal wees, alhoewel sommige hospitale dit in minder as ŉ jaar kan hanteer.” Nkomo-Ralehoko het aangevoer die Covid-19-pandemie het die agterstand drasties vererger omdat verkose operasies opgeskort is. Ander faktore sluit in die vertraging in die aanskaffing van gespesialiseerde masjinerie; vertraging in die opknappingswerk van operasieteaters; die groot uittog van ervare personeel na oorsese lande en na privaat gesondheidsorg; die getal uitlanders; en die vertraging om noodsaaklike poste te vul. “Beurtkrag het ook ŉ nadelige impak op operasies en ŉ tekort aan linne veroorsaak ook dat operasies gekanselleer word,” voeg Bloom by. “Sommige hospitale het goed gevaar om die agterstand in te haal met operasie-marathonne. Kalafong-hospitaal het hul katarak-agterstand ingehaal deur in Oktober verlede jaar 151 katarak-operasies uit te voer.” Bloom sê dit is ŉ menslike tragedie dat so baie mense in pyn en lyding moet verkeer terwyl hulle wag vir ŉ operasie. “Alhoewel Covid-19 ŉ terugslag was, is die groot agterstand hoofsaaklik toe te skryf aan onbekwaamheid en korrupsie. Premier Panyaza Lesufi moet dit beskou as ŉ provinsiale krisis wat ŉ plan met voldoende hulpbronne verg.” Nkomo-Ralehoko het intussen in ŉ verklaring gesê die departement het ŉ program van stapel gestuur om die verskeie uitdagings te takel. “Van die maatreëls is korttermyn en ander sal langer duur. Wat betref beurtkrag, stel die regering reeds ondersoek in na ŉ rits ingrypings, waaronder om gesondheidsorgfasiliteite kwyt te skeld van beurtkrag; om seker te maak die fasiliteite het goeie kragopwekkers; betroubare dieselvoorraad; en die installasie van sonpanele.” Die LUR sê wat betref die gebrek aan vaardighede, is die departement aggressief besig met werwing. “Ons het die afgelope twee weke advertensies geplaas vir sommige van die noodsaaklike poste. Ek het opdrag gegee dat ons opleidingsplatforms, soos die Gautengse Verpleegkollege en Lebone-noodsorgkollege, na hul opleidingsprogramme sal kyk om seker te maak ons maak die gaping in vaardigheidstekorte kleiner.”