Pryse stabiliseer, maar kosmandjie steeds duurder(Foto: Maroela Media) Dieselfde mandjie met kruideniersware wat jy ŉ maand gelede gekoop het, sal jou nou gemiddeld R60 meer kos. Die Pietermaritzburg Economic Justice and Dignity Group (PMEJBD) se indeks van huishoudelike bekostigbaarheid wys die gemiddelde koste van ŉ kosmandjie in Julie was R4 748,78. Dit is ŉ styging van R60,06 (1,3%) sedert ŉ maand gelede. Hoewel die koste van ŉ gemiddelde kosmandjie steeds styg, wys data van die afgelope drie maande tog ŉ matiging in pryse. Die aanduiding is dat wêreldwye kommoditeitspryse van grane, oliesaad en ru-olie besig is om stadigaan te stabiliseer, sê die PMBEJD. Dit beteken ingevoerde inflasie sal na verwagting gaandeweg daal, terwyl daar boonop ŉ verwagting is dat Suid-Afrika se brandstofprys aanstaande maand gaan daal. Kospryse sal na verwagting verder begin stabiliseer, maar dit is ŉ raaiskoot wanneer en óf dit gaan begin daal. Die PMBEJD waarsku ook dat die matiging in kospryse nie gaan beteken daar is meer geld in mense se sakke nie: Julie en Augustus beteken gewoonlik ŉ styging in elektrisiteitstariewe en taxigeld. “Druk sal daarom geruime tyd nog op huishoudings se vermoë wees om basiese uitgawes te betaal,” sê die organisasie. Altesame 31 uit die 44 items in die PMBEJD se kosmandjie het die afgelope maand duurder geword. Die algemene neiging is ook dat die pryse van die vernaamste stapelitems – mieliemeel, rys, stampmielies, meel, suiker en aartappels – almal gestyg het. Die prys van kookolie het begin stabiliseer in al die gebiede waar die opname gedoen word, behalwe in Johannesburg waar die prys ŉ verdere 5% hoër was. Wat skoonmaakmiddels en persoonlike higiëneprodukte betref, was daar ŉ styging van R36,86 (4,4%) sedert verlede maand. Op ŉ jaargrondslag kos dieselfde groep produkte jou nou sowat R151 meer as ŉ jaar gelede. Dit kos nou sowat R876 vir ŉ mandjie wat ŉ koekie groenseep, waspoeier, badseep, lyfroom en sanitêre doekies insluit. Die prys van skottelgoedseep, bleikmiddel, toiletpapier, tandepasta en reukweermiddel het ook toegeneem. Die PMBEJD sê die koste van basiese higiëneprodukte bly hoog en moet in ŉ huishouding boonop meeding met kosaankope. Dit is egter basiese items wat noodsaaklik is vir goeie gesondheid en persoonlike higiëne. Dit kos nou boonop R100 per maand meer om aan ŉ kind ŉ basiese voedsame dieet te verseker. In Julie was die gemiddelde koste van ŉ basiese voedsame dieet R824,14. Net oor die afgelope maand het dit met R10,85 meer geword. Op ŉ jaargrondslag is dit nou R100,42 (13,9%) duurder om ŉ kind ŉ basiese voedsame dieet te gee. Die staat se kindertoelaag van R480 per maand is boonop 23% laer as die voedselbroodlyn van R624 en is 42% laer as die gemiddelde koste om ŉ kind se maag naastenby vol te hou. Die organisasie waarsku dat Suid-Afrika nou op gevaarlike terrein is. “Dit is die verantwoordelikheid van die staat om die lewens en gesondheid van ons kinders te beskerm. Die grondslag waarop die regering die jaarlikse styging in die kindertoelaag van R20 vroeër vanjaar bepaal, sou bereken geword het op een of ander ontleding van die toekomstige inflasionêre vooruitsig. Sedertdien het intydse voedselinflasie beduidend opwaarts geskuif en dieselfde het met brandstofpryse gebeur,” sê die PMBEJD. Die land se kragsituasie het boonop versleg en die lewenskoste is aansienlik hoër. “Gegewe wat ons nou in die gesig staar, veral omdat ons weet die kindertoelaag is laer as die voedselbroodvlak, sal dit verstandig van die regering wees om die jaarlikse styging van R20 te hersien en dit te verhoog sodat ma’s prysskokke beter kan absorbeer en hul kinders behoorlik kan kosgee.”