Die senu en vesel van groet – Nuuspod
Die senu en vesel van groet
Izak Du Plessis 08/07/2020 Comments (1)
Toe pres. Cyril Ramaphosa nou die aand op nasionale televisie sy elmboog uitsteek om iemand te groet, het ek nie onmiddellik besef wat die gevolge hiervan gaan wees nie. Dit was eers die volgende dag toe ek 'n goeie vriend raakloop, dat ek besef het dis die einde van 'n era van hartlikheid. Ons het uit pure gewoonte ons hande uitgesteek om te groet, maar halfpad verleë vasgesteek en toe maar so half beskimmeld in mekaar se gesigte gewaaigroet. Die ding gaan ons mense onherroeplik verander, want ons is gewoond daaraan om hartlik te groet. En aanraking is senu en vesel deel van ons manier van groet.
Ouma Ems het ons hartliker gegroet. Sy was gul, soos Roossenekal se veld vol aronskelk. Sy het ons sommer so kaplaks vol op die mond gesoen en ons vasgedruk teen haar boervroulyf, wat soos babapoeier geruik het. Sy was 'n vesting van 'n vrou, 'n voorslag in die kontrei en 'n sieraad vir haar man, oupa Izak. Hy is die een wat sommer maklik sy soene weerhou het as jy hom met die verkeerde voet uit die kooi gevang het.
Ouma Ellen se sussie, Tanna, en haar man, oom Raaitjie, het oorkant die pad gebly. Oom Raaitjie het dikwels met sy ou blou trekker van die oorkant af gou oorgery vir tee. Ek onthou sy breë glimlag, die wolke rook om sy gesig, en hoe hy klou aan sy natgeswete vilthoed. Sy tande was bruin en sy vingers goudgeel, die resultaat van zolle rol met koerantpapier en BB-twak. Dit was 'n hele ritueel. Oom Raaitjie het sommer met die afklimslag al sy leergebreide hand uitgesteek vir die groet. Dan het hy homself sitgemaak by die ennemeltafel op die stoep. En terwyl ouma Ellen tee maak, het oom Raaitjie 'n stukkie koerantpapier uit sy hempsak gevroetel, dit mooi kantig geskeur, tussen die duime en middelvingers van albei hande vasgeknyp en dan met die wysvingers effens oorgevou sodat dit 'n slootjie maak vir die twak. As die twak gelê is, het hy die zol weer tussen die vingers vasgeknyp, die rant van die papier natgelek sodat hy lekker kan plak en sy zol gerook. Ek onthou nou nog die twakreuk aan 'n mens se hande as jy vir oom Raaitjie klaar gegroet het.
My grootste vrees was egter Tan Mart en oom Jurie. Daar bestaan mos 'n persepsie dat mense wat lank getroud is, na mekaar begin lyk. Tan Mart en oom Jurie het nie net na mekaar begin lyk nie. Hulle stemme het ook byna dieselfde histeriese toonhoogte toonhoogte gehad. Oom Jurie, met sy hare wat netjies ge-Brylcreem is, kam in die kous, het sedig gegroet, maar Tan Mart kon inlê met sulke sappige soene wat enige klein seuntjie die horriepiep sou gee.
Dit was nogal 'n aardigheid om die klomp op 'n Sondag by die kerk op Stoffberg bymekaar te sien. Dit was 'n bladpompery en natlekkery van 'n ander wêreld voordat die diens kon begin. Heilsame hartlikheid, iets wat 'n gemeenskap ten spyte van verskille bind, maar dit het sy risiko's.
1 thought on "Die senu en vesel van groet"
Arrie Rouxberts says:
Ons het 'n groot familie en 24 Desember van elke jaar was so 'n soen-en-groet besigheid. Elke jaar van dat ek kan onthou. Jy soengroet as jy arriveer. Jy soengroet wanneer geskenke onder die Kersboom uitgedeel was om dankie te sê.
Sodra almal klaar hul laaste koffie gesluk het en besef dis tyd om huiswaarts te keer dan soengroet almal weer. Drukkies was saam ingesluit in die pakket.
Paar dae later herhaal die drukkies en soene weer met oujaarsaand. So snaaks as wat dit in 2020 mag oorkom mis my hart dit ontsettend baie. Mens het dit half as vanselfsprekende aanvaar maar as dit nie meer daar is nie. Ek besef dat dit die brandstof was vir die band wat menswees nodig het om gesond te bly en te voel mens behoort.