Daar is baie verskillende maniere om te dink aan menslike gedrag. Sielkundiges gebruik 'n verskeidenheid perspektiewe wanneer hulle studeer hoe mense dink, voel en optree. Sommige navorsers fokus op een spesifieke denkskool, soos die biologiese perspektief, terwyl ander 'n meer eklektiese benadering volg wat veelvoudige standpunte insluit. Daar is geen enkele perspektief wat beter as 'n ander is nie; elkeen beklemtoon eenvoudig verskillende aspekte van menslike gedrag.
Groot Perspektiewe in Moderne Sielkunde
Die vroeë jare van sielkunde was gekenmerk deur die oorheersing van 'n opeenvolging van verskillende denkskole. As jy ooit 'n sielkunde kursus in die skool geneem het, onthou jy waarskynlik oor hierdie verskillende skole wat struktuur, funksionalisme, psigoanalise, behaviorisme en humanisme insluit. Namate sielkunde gegroei het, het die aantal en verskeidenheid onderwerpe wat sielkundiges ondersoek. Sedert die vroeë 1960's het die veld van sielkunde floreer en groei steeds vinnig, en so het die diepte en die omvang van die vakke wat deur sielkundiges bestudeer word.
Vandag identifiseer min sielkundiges hul vooruitsigte volgens 'n bepaalde denkskool. Terwyl jy dalk nog suiwer gedragsmense of psigoanaliste kan vind, kategoriseer die meerderheid sielkundiges hul werk volgens hul spesialiteitsarea en perspektief.
Verskillende benaderings tot dieselfde onderwerp
Elke onderwerp in die sielkunde kan op verskeie maniere gekyk word.
Kom ons kyk byvoorbeeld na die onderwerp van aggressie . Iemand wat 'n biologiese perspektief beklemtoon, sal kyk hoe die brein en senuweestelsel aggressiewe gedrag beïnvloed. 'N Professionele persoon wat 'n gedragsperspektief beklemtoon, sal kyk hoe omgewingsveranderlikes aggressiewe aksies versterk .
'N Ander sielkundige wat 'n kruiskulturele benadering gebruik, kan oorweeg hoe kulturele en sosiale invloede bydra tot aggressiewe of gewelddadige gedrag.
Hier is sewe van die belangrikste perspektiewe in die moderne sielkunde.
1. Die psigodinamiese perspektief
Die psigodinamiese perspektief het ontstaan ​​met die werk van Sigmund Freud . Hierdie siening van sielkunde en menslike gedrag beklemtoon die rol van die onbewustelike verstand , vroeë kinderjare ervarings en interpersoonlike verhoudings om menslike gedrag te verduidelik en mense wat aan geestesongesteldhede ly, te behandel.
Psigoanalise het een van die vroegste hoofkragte binne sielkunde geword, danksy Freud se werk en invloed. Freud het uit die verstand gedink as saamgestel uit drie sleutelelemente: die id, die ego en die superego . Die id is die deel van die psige wat al die oer- en onbewustelike begeertes insluit. Die ego is die aspek van die psige wat die eise van die werklike wêreld moet hanteer. Die superego is die laaste deel van die psige om te ontwikkel en het die taak om al ons geïnternaliseerde sedes, standaarde en ideale te bestuur.
2. Die Gedragsperspektief
Gedragsielkunde is 'n perspektief wat op geleerde gedrag fokus. Gedragsleer verskil van baie ander perspektiewe, want in plaas daarvan om interne state te beklemtoon, fokus dit slegs op waarneembare gedrag.
Terwyl hierdie denkskool vroeg in die twintigste eeu oorheers is, het dit in die 1950's sy greep verloor. Vandag is die gedragsperspektief steeds bekommerd oor hoe gedrag geleer en versterk word. Gedragsbeginsels word dikwels in geestesgesondheidsinstellings toegepas, waar terapeute en beraders hierdie tegnieke gebruik om 'n verskeidenheid siektes te verduidelik en te behandel.
3. Die kognitiewe perspektief
Gedurende die 1960's het 'n nuwe perspektief bekend as kognitiewe sielkunde begin vat. Hierdie gebied van sielkunde fokus op verstandelike prosesse soos geheue, denke, probleemoplossing, taal en besluitneming.
Beïnvloed deur sielkundiges soos Jean Piaget en Albert Bandura , het hierdie perspektief in die afgelope dekades geweldig gegroei.
Kognitiewe sielkundiges gebruik dikwels 'n inligtingverwerkingsmodel, wat die menslike verstand vergelyk met 'n rekenaar, om te konseptualiseer hoe inligting verkry, verwerk, gestoor en aangewend word.
4. Die Biologiese Perspektief
Die studie van fisiologie het 'n belangrike rol gespeel in die ontwikkeling van sielkunde as 'n aparte wetenskap. Vandag word hierdie perspektief bekend as biologiese sielkunde. Soms word na verwys as biopsigologie of fisiologiese sielkunde, hierdie benadering beklemtoon die fisiese en biologiese basisse van gedrag.
Navorsers wat 'n biologiese perspektief op die sielkunde neem, kan kyk na hoe genetika verskillende gedrag beïnvloed of hoe skade aan spesifieke areas van die brein gedrag en persoonlikheid beïnvloed. Dinge soos die senuweestelsel, genetika, die brein, die immuunstelsel, en die endokriene stelsels is net 'n paar van die vakke wat biologiese sielkundiges belangstel.
Hierdie perspektief het die laaste paar dekades aansienlik gegroei, veral met vooruitgang in ons vermoë om die menslike brein en senuweestelsel te ondersoek en te verstaan. Bykomstighede soos magnetiese resonansie beelding (MRI) skanderings en positron-emissie tomografie (PET) skanderings laat navorsers toe om na die brein te kyk onder 'n verskeidenheid toestande. Wetenskaplikes kan nou kyk na die gevolge van breinskade, dwelms en siektes op maniere wat eenvoudig nie in die verlede moontlik was nie.
5. Die Kruis-Kulturele Perspektief
Kruiskulturele sielkunde is 'n redelike nuwe perspektief wat die laaste twintig jaar aansienlik gegroei het. Sielkundiges en navorsers in hierdie denkskool kyk na menslike gedrag oor verskillende kulture. Deur na hierdie verskille te kyk, kan ons meer leer oor hoe kultuur ons denke en gedrag beïnvloed.
Byvoorbeeld, navorsers het gekyk na hoe sosiale gedrag verskil in individualistiese en kollektivistiese kulture . In individualistiese kulture , soos die VSA, is mense geneig om minder moeite uit te oefen wanneer hulle deel is van 'n groep, 'n verskynsel bekend as sosiale loafing . In kollektiewe kulture soos China is mense egter geneig om harder te werk wanneer hulle deel is van 'n groep.
6. Die evolusionêre perspektief
Evolusionêre sielkunde is gefokus op die studie van hoe evolusie fisiologiese prosesse verduidelik. Sielkundiges en navorsers neem die basiese beginsels van evolusie, insluitend natuurlike seleksie, en pas dit toe op sielkundige verskynsels. Hierdie perspektief dui daarop dat hierdie verstandelike prosesse bestaan ​​omdat hulle 'n evolusionêre doel dien - hulle help in oorlewing en voortplanting.
7. Die humanistiese perspektief
Gedurende die 1950's het 'n denkskool bekend as humanistiese sielkunde ontstaan. Baie beïnvloed deur die werk van prominente humaniste soos Carl Rogers en Abraham Maslow , beklemtoon hierdie perspektief die rol van motivering in gedagtes en gedrag.
Konsepte soos selfaktualisering is 'n noodsaaklike deel van hierdie perspektief. Diegene wat die humanistiese perspektief inneem, fokus op die maniere waarop mense bestuur word om te groei, verander en hul persoonlike potensiaal te ontwikkel. Positiewe sielkunde , wat daarop gemik is om mense te help om gelukkiger, gesonder lewe te leef, is een relatief onlangse beweging in die sielkunde wat sy oorsprong in die humanistiese perspektief het.
Daar is baie verskillende maniere om oor menslike denke en gedrag te dink. Die verskeidenheid perspektiewe in die moderne sielkunde gee navorsers en studente gereedskap om probleme te benader en help hulle om nuwe maniere te vind om menslike gedrag te verduidelik en te voorspel, wat lei tot die ontwikkeling van nuwe behandelingsbenaderings vir probleemgedrag.