Hy was goed daarmee, so terwyl sy hart gebrand het om self te kan boer. Iets wat hy later bewys het hy kan net so goed mee wees.
Toe ek my verstand kry het my ma nie meer die groentewinkel bedien nie. Sy het vir vyf kinders gesorg. In 'n huis met 'n massiewe tuin in Weber Straat.
Die kerk (Dis nou die Steen kerk), was nie eintlik iets om te onthou nie. Ek onthou dit was effens donker met gange aan die agterkant. En dit is dit.
My pa was 'n diaken, daar in die voorste banke. My ma moes die vyf van ons onder beheer hou. Iets wat sy met 'n ysterhand verrig het. Stil sou ons daar sit, so met ons natgekamde kuiwe en lang kouse. (Langbroeke sou eers heelwat later kom.) Skoene was verpligtend. Dit was 'n plek van respekte.
Ek kan nie eers die gemeente se naam onthou nie, maar die dominee was 'n swartpak mens. Baie soos 'n vampier. Geen vreugde. Net die vrees. Die vrees van ewige verdoemenis. Verlore is jy. Kom kerk toe en ons sal sien of ons jou kan red.
Standerd nege. Dinsdagaand in die koshuis. Die leraar kom my sien. Ek hou nogal van hom. Hy is nie 'n swartpak mens nie.
Sondagaand, Universiteitskerk. Dis waar jy 'n meisie heen kan neem sonder dat sy dink jy wil haar misbruik. Ten minste kom die studente dan ook in die kerk.
Ek ontmoet my droom meisie tydens die seevakansie van April in my derde jaar. Sy kom van 'n klein dorpie in die Wes Transvaal af.
Volgens haar mag ek haar nie besoek terwyl sy op skool is nie. Ek sit dus droëbek vir die res van die jaar.
Miskien was ons nie gelowig genoeg nie. Miskien was dit die straf omdat ons nie so gereeld in die kerk was die laaste jaar nie. Die naweke was maar kort as jy net elke tweede naweek by die huis was. Maar miskien is dit ons straf.
Nee, dit is hoe die Here jou kry om jou lewe reg te stel sodat jy sy kind kan wees. Jy moes deur 'n skok ervaring gaan sodat jy jou lewe vir die Here kan gee.
Ek verlaat my werk. Vind 'n ander, met minder druk en meer tyd. Snaaks genoeg, vir 'n hoër salaris. By die Universiteit, as dosent. Werksure is net tot een uur.
Ons kuier lekker. Hy begin vertel van die gebedsgroep vir manne wat hulle op Saterdae in hulle gemeente het.
Later sterf ook die swartpak omie af en ons kan 'n kerkraadsvergadering deurgaan sonder die swart pak storie. Wat maak die goed saak in 'n mens se soeke na God. Die almagtige wat die heelal geskep het. Swart pakke maak tog seker nie saak nie. Hy was gewoond aan klede met sandale.
Kerkraadsvergadering. Die gesukkel vir fondse is als die diakens se skuld. Hulle besoek nie al die lidmate elke maand nie.
Gevegte in die konsistorie. Die duiwel doen beslis sy beste werk daar. Dominee, jy het dit verkeerd. Die wêreld is aan die verander. Mense wil nie meer bang gepraat word nie. Mense moet bydra wanneer hulle kerk toe kom. Omdat hulle wil. Nie omdat die belasting-gaarders van die kerk hul tuis besoek nie.
Sewentien jaar. Ek raak betrokke in argument met 'n agnostikus en my Bybel lees neem vorm aan om teenargumente te kan voer. Vir die eerste maal lees ek nie net 'n stukkie uit die Bybel elke keer as ek lees nie. Ek begin verwante gedagtes in verband bring. Ek lees al vier die evangelies en die Ou Testament rondom elke gedagte.
Handelinge, wat volgens die intro deur die skrywer van Lukas geskryf is, sê dat Jesus in die loop van veertig dae verskeie kere aan die apostels verskyn het en vir hulle gesê het dat hulle nie van Jerusalem af moet weggaan nie. Toe hulle bymekaar was (op die veertigste dag) is hy opgeneem.
Wat?? So wat is die onfeilbare waarheid waaraan ons so gebind word deur die kerk? Ons lag oor ander mense wat eindtydvoorspellings maak en ons gaan gladweg verby hierdie een wat in die "absolute ware Bybel" sit.
Esegiel 34. "Ek gaan optree teen die herders". "Ellende wag vir die herders van Israel" (dis nou ons, die kerkraad). "So sê die Here my God: Ellende wag vir die herders van Israel wat net vir hulle self sorg! Julle het nie die swakkes gehelp nie, julle het nie die siekes gedokter nie, julle het nie die wonde van dié wat seergekry het, versorg nie, julle het nie die wat weggedwaal het, teruggebring nie, julle het nie die wat weggeraak het, gesoek nie. Julle was harde en wrede regeerders."
Die opstand stoot op in my keel. Wat het geword van Jeremia 31 vers 31? "Daar kom 'n tyd, sê die Here, dat ek met Israel en Juda 'n nuwe verbond sal sluit." Vers 33 – "Dit is die verbond wat ek in die toekoms met Israel sal sluit, sê die Here: Ek sal my woord op hulle harte skryf en dit in hulle gedagte vaslê. Ek sal hulle God wees en hulle sal my volk wees. 'n Man sal nie meer vir sy buurman of broer voorhou: "Jy moet die Here dien" nie want almal sal my dien, klein en groot sê die Here. Ek sal hulle oortredings vergewe en nie meer aan hulle sondes dink nie", of Joël 2 vers 32 "Almal wat die Naam van die Here aanroep, sal gered word", of die volgende gedeelte van Esegiël 34 :"Ek sal self my kleinvee se herder wees."
Skielik kom die kerk in perspektief. Ons is slawe van 'n sisteem wat gemaak is om ons te bind aan iets wat nie eers bewys kan word as waar nie. Moenie "worry" nie. Gee net jou bydrae en kom sit in die kerk en ons gee jou 'n "one way ticket" hemel toe...
Vandag sê ons "Kom na ons toe want ons God se las is lig en sy juk is sag." Maandag vra ons "Waar was jy Sondag?" Jou las mag nie lig wees nie, en as die juk sag is ly jy nie genoeg vir die saak van die Here nie.
In ons Bybelstudiegroep, waarin ek op 'n manier inforseer is, is daar klaarblyklik niemand anders wat glo dat hulle gered is nie. Dit kan net nie so maklik wees nie, blyk hul mening te wees.
My sinne skreeu in weerstand. God is Liefde! Sy liefde hou nie straf in nie, maar vergifnis. Dit was nie God wat Hitler gestraf het nie. Dit was baie duisende ongelowige Russiese soldate wat Berlyn ingeneem het oor die lyke van hul makkers en tienduisende westerse gelowiges wat bomme laat reën het oor die Duitse stede, wat veroorsaak het dat Hitler sy eie lewe geneem het. Dit nadat hy miljoene onskuldige mense hul lewens gekos het.
God is liefde. Hy het die mens 'n vrye wil gegee. Die wil om goed of sleg te wees. En as enige mens kies om sleg te wees is dit maar net so. En dan gebeur slegte dinge. 'n Dronk mens ry 'n kind dood. Rowers skiet 'n mens. Mugabe lei mense in armoede in en laat 'n klomp vermoor.
Geen straf nie. Net Hartseer. God se hartseer, dat jy nie die mooi en die goeie gekies het nie. Net God se hartseer dat Hy nie die mooi saam met jou kan deel nie.
En dit is waar ek toe was, moeg vir die selektiewe keuse van "waarheid" deur mense om jou in 'n vorm te buig wat hulle teen hul eie vrese beskerm. Moeg om te hoor dat alles in die Bybel "waar" is omdat die Bybel sê dit is waar. Die Bybel met al die kontradiksies in. Die Bybel wat vertel van die "wraakgierige", "naywerige", o so menslike God dat vir my duidelik is dat die mens God gevorm het na sy (die mens) se vorm.
Ek kon nie aangaan nie. Ek moes begin soek na die waarheid en afskeid neem van die enge denke wat God probeer afruk aarde toe sodat mense Hom kan beheer met hul reëls en hul kontrakbepalings waarmee hulle, deur op 'n sekere wyse op te tree, hom kan dwing om hulle te vergoed daarvoor.
Ek moes uit die kerk bedank. Ek kon nie meer aangaan in die konstruk nie. Daar moet 'n ander waarheid wees.