Lewenssaad - Verhaal van die Ou Testament
Verhaal van die Ou Testament, met spesiale verwysing na die nageslag van Sem, Gam en Jafet
Skepping en sondeval
God heers – Wat Hy sê gebeur
Sondeval – God se wil word teengegaan
“Battle for control begin”
Kain en Abel (Gen 4:1-16)
Abel: Eerstelinge se vet - Die beste Kain: Gee “van die opbrengs”
Kain – vra nie God wat het ek verkeerd gedoen, raak net jaloers.Geen selfondersoek.
God gee hom ‘n kans: Gen 4:7 “Wag daar nie vir jou blydskap as jy goed doen nie? As jy nie goed doen nie—die sonde wag jou in daarbuite en hy wil jou in sy mag kry. Maar jy moet oor hom heers.”
Kain neem self beheer en doen wat Hy wil
Kain se straf
Gen 4:12 Jy sal ’n doellose swerwer op aarde word!
Gen 4:14 U verdryf my nou van my grond af, en tot U het ek nie meer toegang nie. ~ Gen 4:16 En Kain het van die Here af weggegaan.
~ Sondes maak skeiding tussen God en Mens
Kain se nageslag (Gen 4:17- 23) Lameg: Vat 2 vrouens
Gen 4:24 Ek maak ’n man dood as hy my wond, ’n seun as hy my seermaak. Kain sal sewe maal gewreek word, Lameg sewe en sewentig maal!”
Sonde groei eksponensieël, ons moet ook eksponesieël vergewe. (Matt 18:22)
Set tot Noag
Gen 4:26 Ook vir Set is daar ’n seun gebore, en Set het hom Enos genoem. In daardie tyd het die mense begin om die Naam van die Here aan te roep.
Henog Gen 5:24 Hy het naby God geleef en toe was hy nie meer daar nie, want God het hom na Hom toe weggeneem.
God kry swaar oor sy skepsels se gedrag
Gen 6:5 Toe die Here sien hoe groot die verdorwenheid van die mens op aarde is en dat hy sy lewe lank net slegte dinge bedink, (6) was die Here bedroef daaroor dat hy die mens op die aarde gemaak het. Dit het Hom diep gegrief.
Gen 6:9 Noag was ’n regverdige man. Onder sy tydgenote was hy onberispelik en hy het naby God geleef (Amp: Walk in habitual fellowship with God)
Gen 6:18 Alles wat op die aarde is, sal omkom, maar met jou wil Ek ’n verbond sluit.
Niemand, is gevrywaar van ‘n val – Al loop jy ‘n nou pad met God
Gam sien vir Noag dronk en gaan vertel vir sy broers
Sem en Jafet loop agteruit en gooi hom toe
As ons ‘n mede-christen sien wat struikel. Bedek ons of ontbloot ons? Help ons of veroordeel ons?
Gam se nageslag word vervloek – Hulle sal voortaan Sem en Jafet se slawe wees. Gen 9:24 “Vervloek is Kanaän! ’n Nikswerd slaaf sal hy wees, in diens van sy broers.” (26) Verder het hy gesê: “Prys die Here, die God van Sem! Kanaän moet Sem se slaaf wees. (27) Mag God aan Jafet ’n ruim woonplek gee, mag hy welkom wees in die tente van Sem. Kanaän moet Jafet se slaaf wees.”
Nageslag van Sem, Gam en Jafet (Gen 10:1-32)
Kanaän: Amoriete, Hetiete, Feresiete, Kanaäniete, Hewiete, Jebusiete
Kus: Nimrod die eerste maghebber op aarde, Babel se voorgeslag
Put: Geen nageslag
Grieke: Tarsis , Hulle het kusstreke gaan bewoon
Gen 10:21 Hy was die voorvader van al die Hebreërs.
Egipte = Versoekings
Kanaän = Hindernisse
Sem tot Abraham
Toring van Babel Gen 11:4 “…en ons maak so vir ons ’n naam”
Gen 12:1-3 Die Here het vir Abram gesê: “Trek uit jou land uit, weg van jou mense en jou familie af na die land toe wat Ek vir jou sal aanwys. Ek sal jou ’n groot nasie maak, Ek sal jou seën en jou ’n man van groot betekenis maak, en jy moet tot ’n seën wees. Ek sal seën wie jou seën, en hom vervloek wat jou vervloek. In jou sal al die volke van die aarde geseën wees.”
Nuwe land - Dis waarheen sy pa oppad was, maar ophou trek het
Gen 11:31 Tera het sy seun Abram geneem.... en saam met hulle uit Ur van die Galdeërs weggetrek om na Kanaän toe te gaan. Maar hulle het net tot by Haran getrek en in dié stad gaan woon.
Josua 24:2 Lank gelede het julle voorvaders—onder hulle was Tera, vader van Abraham en Nahor—anderkant die Eufraat gewoon en hulle het ander gode gedien
God maak deure voor ons oop, nie sydeure
Abram in beloofde land
Reis rond om regte grond te kry (Vlaktes, Berge)
Hongersnood dryf hom na Egipte
Die Here tref Egipte met plae (Gen 12:17)
Trek terug na Kaänan
Soms maak ons omstandighede dat ons in plekke van versoekings beland, maar ons moet nie daar vasval nie, ons moet so gou as moontlik daar uitkom.
Lot – Sodom en Gomorra
Lot kies mooi /maklike deel, maar ook by versoekings
Gen 13:12 -13 Lot het in die stede van die Jordaanstreek gewoon; tot by Sodom het hy gaan tent opslaan. Die inwoners van Sodom was sleg: hulle het baie gesondig teen die Here.
God verwoes Sodom en Gomorra
Lot kry ‘n kans
Lot se dogters slaap by hom en Moab (Moabiete) en Ben-Ammi (Ammoniete) word gebore
God belowe ‘n Groot nageslag
God sê Abram se nageslag gaan so baie word soos die sterre
Hy sê ook: Gen 15:13-16 Toe sê die Here vir Abram: “Weet beslis dat jou nageslag vreemdelinge sal wees in ’n land wat nie aan hulle behoort nie. Daar sal hulle slawe wees en onderdruk word, vier honderd jaar lank. Maar Ek sal die nasie straf wat van jou nageslag slawe maak, en dan sal hulle met baie besittings wegtrek. (16) Die vierde geslag ná jou sal hiernatoe terugkom.
God se beloftes word in Sy tyd vervul – Soms is ons oorhaastig.
Sarai en Abram maak self planne
Hulle gebruik vir Hagar om ‘n kind te kry.
Ismael – Ontembaar soos ‘n wildedonkie
Nageslag – 12 seuns wat leiers van hulle stamme was
Gen 25:18 Die familiegroepe het in konflik met mekaar gelewe.
Ongeduld / voortydige optrede lei tot groot seer vir baie.
Verbond met nageslag
Gen 17:1 “Ek is God die Almagtige. Lewe naby My en wees opreg! Ek sal my verbond met jou sluit”
Besnydenis (Teken van eienaarskap)
Gen 28:14 … en in jou en jou nageslag sal al die volke van die aarde geseën wees.
Rom 4:16 En sy nageslag is .....ook dié wat glo, soos Abraham geglo het. Hy is immers die vader van ons almal
Hy sal nie meer Abram /“exhalted father” wees maar Abraham / “Father of a multitude”
Isak moet geoffer word
Heb 11:17 Omdat Abraham geglo het, het hy, toe hy op die proef gestel is, Isak as offer afgestaan. Ja, hy wat die belofte ontvang het en aan wie gesê is: “Uit Isak sal jou nageslag gebore word,” het gereed gestaan om sy enigste seun te offer. Hy was daarvan oortuig dat God by magte is om uit die dood op te wek.
God tempted Abraham and Job, that they might appear not only good men, but a great men.
Isak kry ‘n vrou
Abraham maak seker Isak vat nie ‘n Kanaänietiese vrou
Slaaf gaan haal vir Rebekka
Jakob en Esau word gebore
Filistyne gooi Isak se putte toe
Hongersnood en Isak trek na land van Filistyne (Provinsie van Egipte)
Gen 26:2 Die Here het aan Isak verskyn en vir hom gesê: “Moenie Egipte toe trek nie. Bly waar Ek jou sê: in hierdie land. (3) Bly ’n tyd lank hier, en Ek sal by jou wees en jou voorspoedig maak.
Gen 26:12 Die Here het hom voorspoedig gemaak, en hy het ’n ryk man geword, hy het vooruitgegaan sodat hy later baie ryk was.
Gen 26:14 Toe het die Filistyne uit afguns al die putte wat die slawe van sy pa Abraham nog in dié se tyd gegrawe het, toegegooi en opgevul.
Isak laat die putte weer oop grou maar die Filistyne het daaroor gestry.
Hy noem die putte “Rusie”, “Klagtes”
Hy hou aan tot hulle hom los en hy noem die put “Ruimte”
As ons toegee aan versoekings (Filistyne) keer dit dat ons by die Bron van die Lewende Water uitkom. As ons deelneem aan rusies en klagtes keer dit ook dat die Lewende Water deur ons kan vloei.
Jakob word geseën in plek van Esau
Jakob vlug en trou met Ragel en Lea – Dogters van sy oom Laban
Hy kry 12 seuns, Josef is die tweede jongste by sy gunsteling vrou Ragel
Oppad terug na Kanaän toe stoei Jakob met God en kry ‘n nuwe naam Israel (12 Stamme van Israel)
Word tweede in bevel in Egipte
God stuur hongesnood in Kanaän
Israel en ander 11 seuns kom bly in Egipte (Plek van oorvloed)
Volk bly in die land van versoekings na die hongersnood en word oorheers ipv om te heers!
Moses word deur God geroep
10 Plae Eksodus = Uittog
Ongeloof lei tot 40jr in woestyn Num 14:23 Nie een van hulle wat My geminag het, sal die land sien nie. (24) Maar omdat my dienaar Kaleb ’n ander gesindheid het en My getrou gevolg het, sal Ek hom inbring in die land wat hy gaan verken het, en sy nageslag sal dit besit.
Volk verlang telkens terug na die oorvloed van Egipte
God gee Sy wette vir Moses
Moses kry opdrag om Tabernakel te bou – God bly letterlik tussen hulle
Eks 40:34 ‘n Wolk het die tent van ontmoeting oordek, en die magtige teenwoordigheid van die Here het die tabernakel gevul.
The Land between - Vrugbare grond vir:
Om God se voorsiening te beleef
Persoonlike verandering en geestelike groei.
Klagtes groei outomaties - geloof nie - dit is ‘n keuse.
God gee ‘n keuse vir die volk
Deut 28: Seën of straf word aan hulle voorgehou.
Deut 30:19: Ek roep vandag die hemel en die aarde tot getuie teen julle dat ek die lewe en die dood aan jou voorgehou het, die seën en die straf. Kies die lewe, sodat jy en jou nageslag kan lewe.
Wys jou gehoorsaamheid aan die Woord dat jy lewe gekies het?
Josua, Moses se helper volg hom op
Jos 1:7 Wees veral sterk en baie vasberade in die uitvoering van die wet wat my dienaar Moses jou beveel het. Moet daarvan nie links of regs afwyk nie. Dan sal jy voorspoedig wees, waar jy ook al gaan. Hierdie wetboek moet die rigsnoer wees vir alles wat jy sê. Oordink dit dag en nag en sorg dat jy alles uitvoer wat daarin geskryf staan. Dan sal jy slaag in wat jy moet doen, jy sal voorspoedig wees.
Trek in Beloofde land in
Jos 5:1 “Toe al die konings van die Amoriete wes van die Jordaan en al die konings van die Kanaäniete aan die see hoor dat die Here die water van die Jordaan voor die Israeliete laat opdroog het sodat ons kon deurgaan, het hulle harte van angs verstyf en het hulle nie meer moed teen die Israeliete gehad nie.”
Jos 5:2 In dié tyd het die Here vir Josua gesê: “Maak vir jou klipmesse en besny die Israeliete. Daar moet weer ’n besnydenis wees.”
God merk weer die volk as Sy eiendom
Jos 3:10 “Hieraan sal julle weet dat die lewende God tussen julle is en dat Hy die Kanaäniete, Hetiete, Hewiete, Feresiete, Girgasiete, Amoriete en Jebusiete sekerlik sal verdryf om vir julle plek te maak"
Jerigo se mure val
Ai wen die geveg toe hulle uit hulle eie probeer veg
Die Here laat die son stilstaan
Ons hoef nie te veg teen hindernisse / eie tekortkomings bv. woede, luiheid, eie ek, ens. Ons moet dit oorgee aan God en Hy sal ons help. Ons moet net gehoorsaam wees en op God fokus.
Volk word ongehoorsaam
Rig 2:12 Hulle het opgehou om die Here die God van hulle voorvaders, wat hulle uit Egipte laat trek het, te dien. Hulle het ander gode begin dien
Rig 2:14 Die Here het hulle ook uitgelewer aan die vyande in die omgewing. .... die Here het hulle teëgestaan. Dit is wat Hy voorheen vir hulle met ’n eed bevestig het. Die Israeliete het baie swaar gekry.
Rig 2:16 Maar die Here het leiers na vore laat kom en dié het die volk gered uit die mag van die mense deur wie hulle beroof is. Die volk het ook nie na hulle leiers geluister nie.
13 Rigters o.a. Debora, Gideon en Simson
Rigters was vegters nie geestelike leiers
Sag 4:6 Nie met mag en krag sal jy slaag nie, maar deur my Gees, sê die Here die Almagtige.”
Kinderlose Hanna huil by God
1 Sam 1:11 Sy het ’n gelofte afgelê en gesê: “Here, Almagtige, as U tog op my ellende wou let en aan my, u dienares, wou dink en my nie vergeet nie en aan my ’n seun gee, sal ek hom sy lewe lank aan U gee,
1 Sam 3:19 Die Here was by hom en het nie een van Samuel se woorde onvervul gelaat nie. Die hele Israel het gemerk dat Samuel betroubaar was as profeet van die Here.
Die volk soek ‘n Koning
1 Sam 8:6 Samuel het tot die Here gebid,en die Here het vir hom gesê: “Gee toe aan die versoek van die volk in alles wat hulle van jou vra. Hulle het jóú nie verwerp nie; hulle het Mý verwerp as koning oor hulle.
Konings oor Israel
Ongehoorsaam en toon geen berou
Geveg teen Goliat
Toon telkens diep berou
Vat raad van sy vriende
Goliat die Filistyn tart God, Hy val nie aan. Hy is soos ‘n versoeking wat te groot lyk om te oorkom. Soos ‘n verslawing.
Die Koninkryk skeur
Rehabeam bly koning oor Juda
Jerobeam word koning van die res van Israel
1 Kon 12:28 Daarom het die koning raad gehou en twee goue kalwers gemaak en aan hulle gesê: Julle het lank genoeg opgegaan na Jerusalem—hier is, o Israel, jou gode wat jou uit Egipteland laat optrek het!
Juda : 20 Konings
Israel: 19 Konings
Profete: Geestelike leiers wat waarsku teen die volk se verval in tyd van die Konings
Groot Profete: Jesaja, Jeremia, Esegiël
Kleiner profete: Amos Hosea Miga Nahum Sefanja Habakuk Daniël Obadja Sagaria Haggai Joël Maleagi
Ander bekendes: Elia Elisa Natan
Jesaja se voorspellings (Word 150jr later waar)
Jes 5:13 Omdat my volk My nie wil ken nie, sal hulle in ballingskap weggevoer word. ....so word mense verneder en kom hulle tot ’n val. So kom hoogmoed tot ’n val.
Jes 44:26-28 Ek sê van Jerusalem: Hy moet weer bewoon word, en van die stede van Juda: Hulle moet weer opgebou word, en Ek self bou Jerusalem se ruïnes weer op. Ek sê vir die diep waters van Babel: Droog op! Ek sal jou riviere laat opdroog.
Profesieë is oor ‘n tydperk van 50 jr
Tyd voor ballingskap en tydens ballingskap
Waarsku veral teen vormgodsdiens
Hy waarsku vir Koning Sedekia om oor te gee aan die Koning van Babel
God gee volk oor aan Babel - Jer 39
Daar kom beproewings oor hulle, deur Kus se nageslag. Hulle word oorheers agv sonde ipv om te heers
Koning word dood gemaak – oë word uitgesteek
Vername mense word doodgemaak
Gewone mense en oorlopers word in kettings na Babel weggevat
Arm mense bly in Jerusalem en kry lande en wingerde Mat 5:3 Salig is die wat arm van gees is, want aan hulle behoort die koninkryk van die hemele
Jeremia: “Die hele land is tot jou beskikking. Jy kan gaan waar jy dit goedvind, waar dit jou pas”
Pad van Agtergeblewenes
Gadalja word aangestel as hulle leier deur koning van Babel
3mnde later – 6 groepe soldate uit die veld met hulle bevelvoerders
Ismael uit koninklike geslag rak jaloers
Vermoor vir Gadalje
Volk vlug na Egipte en vat Jeremia saam – Sterf daar
70 jaar ballingskap
Hfst 37 Dooie bene sal weer lewe
Hfst 47 Water sal weer wyer en dieper loop uit tempel
Verloor nie sy geloof in Ballingskap nie
Klaagl 3:31 Die Here verstoot ’n mens nie vir altyd nie; as Hy beproewing oor ’n mens gebring het, ontferm Hy Hom weer, want sy liefde is groot: dit is teen sy sin dat Hy mense in ellende en beproewing bring.
Klaagl 3:38 Is dit nie op bevel van die Allerhoogste dat die kwaad sowel as die goeie te voorskyn kom nie?
Klaagl 3:39- 42 Wat kla ’n mens oor sy lewe? Hy moet liewer sy sonde oorwin. Laat ons ons doen en late deeglik ondersoek en ons tot die Here bekeer, laat ons met ons hele hart ons hande na God in die hemel uitsteek en bely: “Ons het sonde gedoen en was opstandig;
Klaagl 5:21 Bekeer U ons tot U, Here, dat ons bekeer kan wees, gee ons weer die bestaan van vroeër.
Babel word ingeneem (Deur Jafet se nageslag)
Koning Kores van Medië en Persië neem Babel in soos Jesaja 150jr tevore voorspel het.
Jer 51:11 Die Here het die konings van Medië in beweging gebring, want Hy het besluit dat Babel verwoes moet word. Die Here gaan Hom wreek oor wat met sy tempel gebeur het.
Jes 13:17 Kyk! Ek maak die Mediërs Babel se vyande
Jes 44: 27 – 45:2 Ek sê vir die diep waters van Babel: Droog op! Ek sal jou riviere laat opdroog. Ek sê vir Kores: Ek het jou as herder aangestel, jy moet my wil uitvoer, jy moet van Jerusalem sê: “Hy moet weer opgebou word en die tempel moet herstel word.” (45) So sê die Here aan sy gesalfde, aan Kores, vir wie Hy as heerser aangestel het, aan wie Hy nasies nderwerp en voor wie Hy konings hulle wapens laat neerlê, voor wie Hy deure oopmaak en poorte nie gesluit laat bly nie: (2) Ek self sal voor jou uit gaan en hoogtes gelykmaak. Ek sal bronspoorte oopbreek en sluitbalke van yster stukkend kap.
Terug na Jerusalem
Kores vaardig proklamasie uit: Esra 1:1-4
Esra – Herstel die tempeldiens
Nehemia – Herbou Jerusalem se mure
Handel oor eerbied vir God en die volk vra 7 arrogante vrae aan God.
Maleagi 3:16,17 Daar is ’n gedenkboek voor Hom geskryf met die name van dié wat eerbied vir die Here het en waarde heg aan sy Naam. 17Hulle sal vir My ’n kosbare besitting wees die dag as Ek ingryp, sê die Here die Almagtige. Ek sal goed wees vir hulle, soos iemand goed is vir sy seun wat vir hom werk.
Na die uitstorting van die Heilige Gees word die evangelie na die Grieke gevat en die Nuwe Testament word in Grieks geskryf. – Die nageslag van Jafet.
Ons pad as Christen begin dikwels met baie versoekings. Dinge waarteen ons keuses moet maak. – Egipte / Filistyne Later word dit makliker om te hanteer en dan word ons gelydelik bewus van al ons eie tekortkomminge, wat soos hindernisse is wat ons met die Hulp van die Here moet oorkom. – Kanaän se volke Moeilike omstandighede (beproewings), is dikwels God se manier om ons nader aan Hom te trek sodat ons Geestelik kan groei tot volwassenheid. – Kus / Babel