Tsjetsjenië - Wêreldensiklopedie - Ek wil alles weet - 2020
Die Tsjetsjeense Republiek of, informeel, Tsjetsjenië, (soms ook Ichkeria, Tsjetsjenië, Tsjetsjenië of Noxçiyn genoem), is 'n federale onderwerp van Rusland. Dit is geleë in die berge in die Noord-Kaukasus, in die suidelike federale distrik. Dit grens aan Rusland in die noorde, Ingoesjetië in die weste, Republiek Georgia in die suidweste en Dagestan in die ooste en suidooste.
In November 1991, na die ineenstorting van die Sowjetunie, is Tsjetsjenië se onafhanklikheid van die Russiese Federasie verklaar. Die volgende jaar is Tsjetsjenië-Ingoesjetië in twee aparte republieke verdeel; die Republiek Ingoesjetië wat deel van Rusland wou bly en die Tsjetsjeense Republiek Ichkeria (huidige Tsjetsjenië) wat onafhanklikheid gesoek het.
Sedert 1994 het twee oorloë, terreurveldtogte wat woonstelbomme, selfmoordaanvalle en groot gyselaarskrisisse insluit, plaasgevind. Russiese federale beheer is weer ingestel. Sedertdien het stelselmatige heropbou plaasgevind, hoewel onrus 'n probleem is.
Tsjetsjenië en Kaukasus kaart
Tsjetsjenen verwys na hulself as Noxçi. Teorieë rakende die oorsprong van die naam, sluit in: afgelei van die dorp Nakhsh, waarvan die oorblyfsels hoog in die berge is, van nexça, of skaapkaas, of NOx, 'n ploeg. Sommige mense sê dit verwys na die Bybelse Noag wat genoem word Nox in Tsjetsjeense.
Die Russiese term vir die nasie - "Tsjetsjeense" - is ook van debatteerde oorsprong, maar die algemene teorie is dat die etnisnaam Tsjetsjeense afkomstig is van die naam van die antieke dorp Tsjetsjana, wat in Russies geskryf is as Tsjetsjeense-aul, geleë aan die oewer van die Argunrivier, naby Grozny.
Tsjetsjenië is in die oostelike deel van die Noord-Kaukasus omring deur Russiese federale gebied. Dit grens aan Noord-Ossetië en Ingoesjetië in die weste, aan Stavropol Krai in die noorde, aan Dagestan in die ooste en aan Georgia in die suide.
Die landoppervlakte van die Tsjetsjeense republiek bedra 19.300 km² (19.300 km²), wat in vergelyking is tussen die groottes van Connecticut en New Jersey in die Verenigde State.
Tsjetsjenië het drie streke. In die suide is die Groot-Kaukasus, waarvan die pieke die suidelike grens van die republiek vorm. Die hoogste piek is die berg Tebulosmta (14.741 voet 4493 meter). Die tweede streek bestaan ​​uit die breë valleie van die Terek- en Sunzha-riviere. Die derde streek, in die noorde, bestaan ​​uit die plat, rollende vlaktes van die Nogay Steppe.
Die klimaat wissel na gelang van die terrein en die nabyheid van die Kaspiese See, maar is oor die algemeen kontinentaal. Gemiddelde temperature in Januarie (winter) wissel van 27 ° F tot 23 ° F (-3 ° C tot -5 ° C), en in Julie (somer) van 73 ° F tot 77 ° F (23 ° C tot 25 ° C) ). Reënval is gemiddeld tussen 300 tot 400 mm in die Terek-Kuma-laaglande, en tussen 24 tot 40 duim en in die suide.
Die hoofrivier van die suidelike gebied is die Argun, 'n sytak van die Sunzha. Die Terek- en Sunzha-riviere kruis die republiek van die weste na die ooste, waar hulle verenig.
Bosse van beuk, horing en eik bedek die berghange tot 2000 meter, en bo-oor die naaldwoude, dan alpe wei en uiteindelik kaal rots, sneeu en ys. Die Nogay Steppe het 'n dwergplantegroei en 'n wye sandduine. Veergrasstap beslaan die suide en suidweste, naby die Terekrivier.
Natuurlike gevare sluit in oorstromings.
Tsjetsjenië word deurkruis deur gas- en oliepypleidings wat die plaaslike bevolking sny en klein raffinaderye bou. Daar word vermoed dat ongeveer 15.000 mini-raffinaderye daar werk en olie in petrol en oondbrandstof verfyn. Die gehalte van die verfynde produk is minderwaardig, en die gebruikte tegnologie is primitief en gebruik die ligter deel van die olie. Die swaarder olie word teen die helling uitgegooi om in die riviere Argun, Sundzha en Terek te versamel.
Die hoofstad Grozny, wat in Russies 'vreesaanjaend' of 'verskriklik' beteken, lê aan die Sunzha-rivier.
Kaukasus van 2000 tot 600 B.C.E. Benaderde omvang van Scythia en Sarmatia in die 1ste eeu B.C.E. Antieke lande van die Kaukasus: Armenië, Iberië, Colchis en Albanië
'N Gebrek aan argeologiese gegewens maak dit moeilik om spesifiek te wees oor die vroeë geskiedenis van die etniese groepe wat Tsjetsjenië beset. Kaukasiese sprekers het die noordoostelike Kaukasus sedert ongeveer 6000 vC bewoon, volgens argeologiese en taalkundige bewyse. Die Nakh-stamme, die voorouers van die Tsjetsjenen en Ingoes, het tot in die sestiende eeu in die berge van die streek gewoon, toe hulle hulself in die laaglande begin vestig het. Afsondering het die streek nie beskerm teen indringers nie. Tsjetsjeense-Ingush-gebied val saam met die roete waarop steppe mense die berge binnekom en waarvandaan bergmense na die steppe versprei het.
Beskawings in en om die Kaukasus
Die Kaukasiese streek het dikwels gefunksioneer as 'n buffersone tussen mededingende ryke - Romeins en Parthiaans, Bisantyns en Arabies of Ottomaans, Persies en Russies. Verskeie verenigings wat in en om die gebied geleë is, sluit in:
Die Skithiërs, 'n nasie van nomadiese pastoriste wat perdry, wat 'n Iraanse tale gepraat het, het die Pontiese steppe oorheers, 'n uitgestrekte gebied wat noord van die Swart See strek tot aan die ooste van die Kaspiese See, van ongeveer 770 vC af. tot 660 C.E.
Parthia, 'n Iraanse beskawing in die noordooste van die moderne Iran, bestaan ​​uit 247 B.C.E. tot 220 C.E., en was die aartsvyand van die Romeinse Ryk.
In die klassieke tyd word die noordelike hange van die Kaukasusberge deur die Circassians in die weste bewoon, en die Avars in die ooste. Tussen hulle het die Zygiërs Zyx beset, ongeveer die gebied bedek deur Noord-Ossetië, die Balkar, die Ingoes en die Tsjetsjeense republieke vandag. Die Zygiërs was deels nomade-herders, deels brigande en seerowers, waarvoor hulle skepe spesiaal aangepas het.
Die Sarmatiërs, 'n volk wat oorspronklik van Iraanse voorraad was, het in vier fases bestaan ​​vanaf 700 B.C.E. tot 400 C.E. en strek oor die gebied van die Swart See tot anderkant die Volga. Hulle het 'n nomadiese steppekultuur gehad wat uitgebreide begrafnis gelaat het kurgans.
Die koninkryk van Kaukasiese Albanië (Aghbania, Aghvania) is gestig in die laat vierde eeu B.C.E. en het geduur tot 252-253 C.E., toe dit saam met Iberië en Armenië deur die Sassanidiese ryk verower is. Kaukasiese Albaniërs was die antieke en inheemse bevolking van die moderne Suid-Dagestan en Azerbeidzjan. Die hoofstad was in Derbent, 'n stad geleë op 'n dun landstrook (drie kilometer) tussen die Kaspiese See en die Kaukasusberge.
Die gebied wat Tsjetsjenië geword het, was aan die rand van die Sassanid-ryk, toe die Kaukasiese Albanië in 252-253 C.E., saam met Iberië en Armenië, deur die Persiese Sassanid-ryk verower is (226-651).
Die Khazars was 'n semi-nomadiese Turkse volk uit Sentraal-Asië, waarvan baie tot die Judaïsme bekeer het. In die sewende eeu C.E. het hulle 'n onafhanklike Khaganaat in die Noord-Kaukasus langs die Kaspiese See gestig, waar Judaïsme mettertyd die staatsgodsdiens geword het. Op hul hoogtepunt het hulle en hul sytakke baie beheer oor wat vandag in die suide van Rusland, die weste van Kazakstan, die ooste van die Oekraïne, Azerbeidjan, groot gedeeltes van die Kaukasus (insluitend Dagestan, Georgië) en die Krim bestaan.
Sarir, 'n Middeleeuse Christelike staat wat deur die Avar gedomineer is, het geduur van die vyfde eeu na die twaalfde eeu in die bergagtige Hoog-Dagestan.
Die Shaddadids was 'n Koerdiese dinastie wat in 951-1199 C.E. in verskillende dele van Armenië en Arran regeer het. Hulle het vasale geword vir die Seljuqs. Van 1047 tot 1057 was die Shaddadids besig met verskeie oorloë teen die Bisantynse leër.
Die Avar Khanate was 'n Moslem-staat wat Sentraal-Dagestan beheer het vanaf die vroeë dertiende eeu tot die negentiende eeu.
In die middel van die sewende eeu C.E., het Arabiere die Kaukasiese Albanië oorrompel en in die Kalifaat opgeneem. Die Kaukasiese Albanese koning Javanshir het geveg teen die Arabiese inval van kalief Uthman aan die kant van die Sassanid-Persië. Teen die bedreiging van die Arabiese inval in die suide en die Khazar-offensief in die noorde, moes Javanshir die suikerheiligheid van die Kalief erken. Die Arabiere het die gebied onder Armenië onder een goewerneur herenig.
Shaddadid-gebiede in die elfde tot die twaalfde eeu. Gebiede wat later Tsjetsjenië sou word, het in die twaalfde eeu buite die Seljuk-oorheersing gebly.
Militêre spanning het in 1222 gestyg toe die gebied deur Mongole ingeval is onder Subutai, die primêre strateeg en generaal van Genghis Khan. Alhoewel die Avars hul steun aan Muhammad II van Khwarezm belowe het in sy stryd teen die Mongole, is daar geen dokumentasie vir die Mongoolse inval in die Avar-lande nie. Die Khanate van Avaristan het Timur se aanval in 1389 oorleef. Terwyl die Mongoolse owerheid geleidelik uitgeroei het, het nuwe magsentrums in Kaitagi en Tarki ontstaan.
Russiese invloed begin
Russiese invloed het reeds in die sestiende eeu begin toe Ivan die Verskriklike Tarki gestig het, ongeveer ses kilometer van die hoofstad Dagestan, Makhachkala in 1559, gestig. Die Russiese Terek Cossack Host is in 1577 in die laagste Tsjetsjenië gevestig deur gratis kosakke hervestig vanaf die Volgariviervallei na die die Terekriviervallei. In die agttiende eeu het die bestendige verswakking van Tarki die ambisies van die Avar-khans bevorder, wie se grootste staatsgreep die nederlaag van die 100 000 sterk leër van Nadir Shah van Persië in September 1741. Die soewereine van Avar het daarin geslaag om hul grondgebied uit te brei ten koste van gratis gemeenskappe in Dagestan en Tsjetsjenië. Die bewind van Umma-Khan (1774-1801) was die hoogtepunt van die Avar-opkoms in die Kaukasus.
Die Kaukasiese Oorloë van 1718-1864 was 'n reeks militêre optrede wat deur die Russiese Ryk teen Tsjetsjenië, Dagestan en die Adyghe (Circassians) uitgevoer is toe Rusland suidwaarts wou uitbrei. In 1783 het Rusland en die oostelike Georgiese koninkryk Kartl-Kakheti (wat deur Turkse en Persiese invalle verwoes is) die Verdrag van Georgievsk onderteken, waarvolgens Kartli-Kakheti Russiese beskerming sou ontvang.
In 1785 het die Tsjetsjeense leier, Sheikh Al Mansur, 'n heilige oorlog teen die Russe begin voer. Mansur het gehoop om 'n Islamitiese staat van die Trans-Kaukasus te vestig onder die sharia-wet, maar was uiteindelik nie in staat om dit te doen nie, weens Russiese verset en opposisie van baie Tsjetsjenen (waarvan baie in daardie stadium nie tot Islam bekeer is nie). Sheikh Mansur is in 1791 gevange geneem en is 'n paar jaar later oorlede. Hy bly 'n legendariese nasionale held van die Tsjetsjeense volk.
Rusland neem Dagestan, Tsjetsjenië op
In 1810 sluit Ingoesjetië vrywillig aan by die keiserlike Rusland, en van 1803-1813 is Dagestan by die ryk ingelyf. Keiserlike Russiese magte onder Aleksey Yermolov het in 1830 na die hoogland van Tsjetsjenië begin om Rusland se grense met die Ottomaanse Ryk te beveilig. In die loop van 'n langdurige oorlog het die Tsjetsjenen, saam met baie mense van die Oos-Kaukasus, hulle tot die Kaukasiese Imamaat verenig en heftig weerstand gebied, onder leiding van die Dagestani-helde Ghazi Mohammed en Gamzat-bek.
Imam Shamil (1797-1871), 'n politieke en godsdienstige leier van Avar in die Kaukasiese Oorlog, was die derde Imam van Dagestan en Tsjetsjenië (1834-1859). Hy het die verset vanaf 1834 gelei, en in 1845 het Shamil se magte hul mees dramatiese sukses behaal toe hulle 'n groot Russiese offensief teëgestaan ​​het. Shamil het suksesvol gebly terwyl die Russe besig was met die Krimoorlog (1854-1856). Maar die Russe het groter magte in hul latere veldtogte gebruik, Shamil is in 1859 gevange geneem en Tsjetsjenië is opgeneem in die Russiese Ryk.
Die Russiese besetting het tot die einde van die negentiende eeu 'n lang emigrasie veroorsaak. Baie van Shamil se volgelinge het na Armenië gemigreer. Duisende hooglanders verhuis na Turkye en ander lande in die Midde-Ooste, terwyl kosakke en Armeniërs hulle in Tsjetsjenië gevestig het. Tydens die Russies-Turkse Oorlog, 1877-1878, het die hooglanders weer teen Rusland opgestaan, maar is verslaan.
Tsjetsjeense opstand sal kenmerkend opvlam wanneer die Russiese staat 'n tydperk van interne onsekerheid in die gesig gestaar het. Opstandings het tydens die Russies-Turkse oorlog, die Russiese rewolusie van 1905, die Russiese rewolusie van 1917, die Russiese burgeroorlog en kollektivisering plaasgevind.
Bergagtige republiek gevorm
Generaal Anton Denikin se vrywillige leër en gewapende magte na die wapenstilstand van Mudros.
Op 20 Januarie 1921 het Tsjetsjenië en Ingoesjetië by die Republiek van die Bergbeklimmers van die Noord-Kaukasus aangesluit (1917-1920), 'n kortstondige staat wat later die republieke Tsjetsjenië, Ingoesjetië, Noord-Ossetië-Alania en Dagestan gevorm het. Met 'n bevolking van ongeveer een miljoen was die hoofstad aanvanklik by Vladikavkaz, toe Nazran, en uiteindelik Buynaksk.
Tydens die Russiese Burgeroorlog was die bergklimmers besig met hewige botsings teen die indringende troepe van die Wit Beweging van generaal Anton Denikin se vrywilligerleër. Die gevegte eindig in Januarie 1920, toe Denikin se leër deur die Rooi Leër van XI verslaan is. Die voortslepende Rooi Leër is aanvanklik begroet deur rooi vlae in die dorpe van die Noord-Kaukasus, maar die beloftes van die outonome heerskappy deur die Bolsjewiste is ongerealiseer.
In Junie 1920 het die Rooi Leër van die Bolsjewistiese Rusland die bergagtige republiek beset, en die wettige regering is gedwing. In Januarie 1921 word die Sowjetbergrepubliek van die Russiese SFSR gestig. Op 30 November 1922 is die Tsjetsjeense Outonome Oblast van RSFSR geskei, en op 7 Julie 1924 is die Ingush Autonome Oblast van RSFSR geskei. Tsjetsjenië is gekombineer met Ingoesjetië om die outonome republiek Tsjetsjeense-Ingoesjetië te vorm op 5 Desember 1936. Die republiek het nie net die etnies Tsjetsjeense berge ingesluit nie, maar ook groot stappe van die steppe bewoon deur die Terek-kosakke.
Opstand in die Tweede Wêreldoorlog
Die Tsjetsjenen het in 1940 weer teen die Sowjet-heerskappy opgestaan ​​onder leiding van guerilla-vegter, joernalis en digter Hasan Israilov (1910-44). Israilov, 'n afstammeling van die legendariese rebelleleier Imam Shamil, is tronk toe gestuur omdat hy 'n redaksie geskryf het waarin hy amptenare van die kommunistiese party beskuldig het van plundering en korrupsie. Na verneem word van Finland se weerstand teen Sowjet-aggressie, het Israilov in 1940 'n gewapende opstand gelei en 'n rebelle-regering in Galanchozh opgerig. Die rebelle het op 22 Junie 1941 oorlog teen die Sowjetunie verklaar en vertrou op die steun van die Duitse Wehrmacht. In sommige gebiede was tot 80 persent van die mans by die opstand betrokke. Dit is bekend dat die Sowjetunie bomwerpers van die beleg tydens die beleg van Stalingrad vir gebruik teen die rebelle gelei het, wat hoofsaaklik verliese vir die burgerlike bevolking veroorsaak het.
Op 25 September 1943 neem Duitse valskermsoldate die Grozny-petroleumraffinadery, om die vernietiging daarvan deur die Rooi Leër te verhoed, en verenig hulle met die rebelle, in 'n poging om die raffinadery te hou totdat die Duitse 1ste Tenkleër opdaag. Van 25 tot 27 september is die Duitse tenkleër egter verslaan en die valskermsoldate het teruggetrek. Baie van die 40.000 Tsjetsjeense en Ingush-soldate wat in die Rooi Leër geveg het, het tot woestyn gelei.
Die Tsjetsjenen en Ingoes is gesamentlik skuldig bevind aan samewerking met die Duitse indringers. Op bevel van die Russiese president Joseph Stalin is die hele bevolking van die republiek na Kazakstan verban. Meer as 'n kwart is dood. Die Checheno-Ingush ASSR is in Grozny-oblast omskep, en dele is aan Noord-Ossetië, Georgiese SSR en Dagestan ASSR gegee.
Die Tsjetsjenen is toegelaat om in 1957 terug te keer, vier jaar na die dood van Stalin in 1953. Terreine wat na Ossetië en Dagestan oorgeplaas is, is nie teruggekeer na die herstel van Tsjetsjenië-Ingoesjetië nie. Aan die ander kant het die Naursky-distrik (wat destyds hoofsaaklik deur Russe bevolk was) wat nie deel van die republiek voor 1944 was nie, deel van die republiek gebly. Die Russifikasiebeleid teenoor Tsjetsjenen is na 1956 voortgesit, met Russiese taalvaardigheid wat in baie lewensaspekte en vooruitgang in die Sowjetstelsel nodig was.
Dudayev se ondersteuners bid voor die Presidentspaleis in Grozny, 1994. Foto deur Mikhail Evstafiev
In November 1990 het die Tsjetsjeense republiek die verklaring van sy soewereiniteit uitgereik, en in Mei 1991 'n onafhanklike Republiek Tsjetsjeense-Ingoesj uitgespreek is. Die Russiese Federasie van Boris Jeltsin het die onafhanklikheid van die streek teengestaan ​​en het eerstens aangevoer dat Tsjetsjenië nie 'n onafhanklike entiteit binne die Sowjetunie was nie - soos die Baltiese, Sentraal-Asiatiese en ander Kaukasiese state gehad het - en nie 'n reg op grond van die Sowjet-grondwet gehad het nie om af te lê; tweedens, dat ander republieke van Rusland, soos Tatarstan, by die Tsjetsjenen sou aansluit en van die Russiese Federasie afskei as hulle die reg verleen; en derdens dat Tsjetsjenië 'n belangrike oliessentrum was en die land se ekonomie en die beheer van oliebronne sou benadeel.
In Augustus 1991 het die voormalige Sowjet-lugmaggeneraal Dzhokhar Dudayev, 'n Tsjetsjeense politikus, 'n sitting van die Tsjetsjeense-Ingush ASSR-oppergesag bestorm en die regering oorgeneem. Dudayev is in Oktober tot Tsjetsjeense president verkies, en in November verklaar hy Tsjetsjenië onafhanklik van die Russiese Federasie. In 1992 het Tsjetsjenië-Ingoesjetië in twee aparte republieke verdeel: Tsjetsjenië en Ingoesjetië. Dudayev het nasionalistiese, anti-Russiese beleid gevoer.
Van 1991 tot 1994 het tienduisende mense van nie-Tsjetsjeense etnisiteit, meestal Russe, die republiek verlaat te midde van berigte van geweld teen die nie-Tsjetsjeense bevolking. Tsjetsjeense industrie het begin misluk as gevolg van baie Russiese ingenieurs en werkers wat verlaat of geskors is. Tydens die onverklaarde Tsjetsjeense burgeroorlog het faksies simpatiek en gekant teen Dudayev geveg om mag, soms in veldslae met die gebruik van swaar wapens.
In Maart 1992 probeer die opposisie om 'n staatsgreep te bewerkstellig, maar hul poging is verpletter. 'N Maand later het Dzhokhar Dudayev direkte presidensiële bewind ingestel, en in Junie 1993 het die parlement ontbind om 'n referendum oor 'n stemming van nie-vertroue te vermy. Federale magte wat na die Ossetiaanse-Ingush-konflik gestuur is, is beveel om aan die einde van Oktober 1992 na die Tsjetsjeense grens te beweeg, en Dudayev het 'n noodtoestand verklaar en algemene mobilisering gedreig indien die Russiese troepe nie aan die Tsjetsjeense grens onttrek nie. Nadat die opposisie in Desember 1993 weer 'n staatsgreep geplaas het, het die opposisie 'n voorlopige raad georganiseer as 'n moontlike alternatiewe regering vir Tsjetsjenië en Moskou versoek om hulp.
'N Tsjetsjeense vegter naby die uitgebrande ruïnes van die Presidentspaleis in Grozny, Januarie 1995. Foto deur Mikhail Evstafiev 'N Tiener vegter in Tsjetsjenië. Foto deur Mikhail Evstafiev
Die Eerste Tsjetsjeense Oorlog het plaasgevind toe Russiese magte gepoog het om Tsjetsjenië te verhinder om in 'n periode van twee jaar van 1994 tot 1996 te skei, en die Tsjetsjenië se de facto-onafhanklikheid van Rusland tot gevolg gehad het. Na die aanvanklike veldtog van 1994-1995, wat uitloop op die verwoestende Slag van Grozny van Desember 1994 tot Januarie 1995, het die Russiese federale magte probeer om die bergagtige gebied van Tsjetsjenië te beheer, maar is teruggesit deur Tsjetsjeense guerrilla-oorlogvoering en aanvalle op die vlaktes (insluitend massa ten spyte van Rusland se oorweldigende mannekrag, wapens en lugsteun, as gyselaarstakings buite Tsjetsjenië).
Die verklaring van Chief Mufti Akhmad Kadyrov dat Tsjetsjenië 'n Jihad (Moslem-heilige oorlog) teen Rusland voer, het die gedagtes laat ontstaan ​​dat Jihadis uit ander streke en selfs buite Rusland die oorlog sou betree. Volgens een raming het tot 5000 nie-Tsjetsjenen as buitelandse vrywilligers gedien; hulle was meestal Kaukasies en het moontlik 1500 Dagestanis, 1000 Georgiërs en Abchasiërs, 500 Ingoesiërs en 200 Azeriërs ingesluit, asook 300 Turke, 400 Slawe uit die Baltiese state en die Oekraïne, en meer as 100 Arabiere en Iraniërs. Baie van hulle is gemotiveer deur die anti-Russiese nasionalisme eerder as Islamisme.
'N Keerpunt in die oorlog het gekom met die Budyonnovsk-gyselaarskrisis wat plaasgevind het vanaf 14-19 Junie 1995, toe 'n groep van 80 tot 150 Tsjetsjeense separatiste-vegters onder leiding van Shamil Basayev (1965-2006), 'n militante Islamis, 'n leier van 'n Tsjetsjeense separatistebeweging, en 'n selfverklaarde terroris, het die suidelike Russiese stad Budyonnovsk (pop. 100.000), ongeveer 70 kilometer noord van die grens met die Russiese republiek Tsjetsjenië, aangeval. In die stad en in die hospitaal het hulle tussen 1500 en 1800 gyselaars geneem, hoofsaaklik burgerlikes, waaronder ongeveer 150 kinders en 'n aantal vroue met pasgebore babas, en geëis tot die einde van die Eerste Tsjetsjeense Oorlog en die begin van direkte onderhandelinge met die Tsjetsjeense separatiste-leierskap.
Russiese MVD- en FSB-OSNAZ-spesiale magte het teen die dagbreek op die vierde dag probeer om die hospitaalkomponent te bestorm, met hewige weerstand. Op 18 Junie het onderhandelinge tussen die Russiese premier Viktor Tsjernomyrdin en Shamil Basayev gelei tot 'n kompromie wat 'n keerpunt geword het vir die Eerste Tsjetsjeense Oorlog. In ruil vir die gyselaars en gekonfronteer met 'n wydverspreide demoralisering van die Russiese magte, het die Russiese president Boris Jeltsin in 1996 'n wapenstilstand verklaar en 'n jaar later 'n vredesverdrag onderteken.
Die oorlog was rampspoedig vir albei kante. Die konserwatiewe ramings vir ongevalle het getalle van 7500 Russiese militêre dooies, 4000 Tsjetsjeense vegtendes dood, en nie minder nie as 35,000 burgerlike sterftes - 'n minimum totaal van 46.500 dood. Ander het syfers tussen 80.000 en 100.000 aangehaal.
Vladimir Poetin, wie se gewildheid versterk is deur die oorlog in Tsjetsjenië.
Die Tweede Tsjetsjeense Oorlog was 'n militêre veldtog wat op 26 Augustus 1999 deur Rusland gevoer is, waarin Russiese magte die separatistiese streek van Tsjetsjenië. In Augustus 1999 begin Shamil Basayev met 'n onsuksesvolle inval in die naburige Russiese republiek Dagestan. In September die volgende jaar het 'n reeks woonstelbomaanvalle in verskillende Russiese stede, waaronder Moskou, plaasgevind. Na aanleiding van 'n langdurige lugveldtog van vergeldingstakings teen die Ichkeriaanse regime (wat amptelik as die skuldige van sowel die bomaanval as die aanval beskou is), het 'n grondaanval in Oktober 1999 begin.
Die Russiese Federale magte was beter georganiseerd en beplan as die eerste Tsjetsjeense oorlog en kon vinnig weer die beheer oor die meeste streke vestig, en na die herowering van Grozny in Februarie 2000 het die Ichkeriaanse regime uitmekaar geval, hoewel guerilla-aktiwiteite in die suidelike bergagtige streke. Nietemin het Rusland daarin geslaag om 'n pro-Moskou-Tsjetsjeense regime te installeer en die belangrikste prominentste separatiste-leiers, waaronder voormalige president Aslan Maskhadov en Basayev, uit te skakel.
Die oorlog het die binnelandse gewildheid van Vladimir Poetin versterk toe die veldtog begin is 'n maand nadat hy die Russiese premier geword het. Poetin het in Mei 2000 die regstreek van Tsjetsjenië ingestel. Die volgende maand het Poetin Akhmad Kadyrov as tussentydse hoof van die regering aangestel. Hierdie ontwikkeling het vroeë goedkeuring in die res van Rusland gekry, maar die voortdurende sterftes van Russiese troepe het die openbare geesdrif gedemp. In 2003 het Tsjetsjeense kiesers 'n nuwe grondwet goedgekeur wat groter magte aan die Tsjetsjeense regering toegewys het, maar die republiek in die federasie gehou het. Die Russiese gesteunde Tsjetsjeense president is op 9 Mei 2004 in 'n bomontploffing dood tydens die optog in Grozny, wat na bewering deur Tsjetsjeense guerrilla's uitgevoer is
Tussen Tsjetsjeense opstandelinge het tussen Junie 2000 en September 2004 selfmoordaanvalle tot hul taktiek gevoeg. Gedurende hierdie periode was daar 23 Tsjetsjeense selfmoordaanvalle in en buite Tsjetsjenië. Die profiele van die Tsjetsjeense selfmoordbomaanvallers het net soveel gewissel as die omstandighede rondom die bomaanvalle, waarvan die meeste militêre of regeringsverwante teikens gemik het.
Aslan Maskhadov, regs, met Shamil Basayev tydens die heilige Moslemmaand van Ramadan, 2004.
Ongeveer 40 gewapende Tsjetsjeense Islamitiese militantes wat op 23 Oktober 2002 getrouheid aan die separatistiese beweging in Tsjetsjenië geëis het, beslag gelê het op 'n stampvol teater in Moskou, 850 gyselaars geneem het en die Russiese magte onttrek Tsjetsjenië en 'n einde aan die Tweede Tsjetsjeense Oorlog. Na 'n beleg van twee en 'n halwe dag, het die Russiese OSNAZ-magte 'n ongeïdentifiseerde gas in die gebou se ventilasiestelsel gepomp en daarteen betrap. Amptelik is 39 van die terroriste deur Russiese magte vermoor, saam met ten minste 129 van die gyselaars.
Albei kante van die oorlog het veelvuldige sluipmoorde uitgevoer. Die belangrikste hiervan was onder meer die 13de Februarie 2004, die dood van die voormalige separatiste-Tsjetsjeense president Zelimkhan Yandarbiyev in Katar.
Op 1 September 2004 is daar beslag gelê op die sekondêre skool nommer een in Beslan, 'n stad in Noord-Ossetië-Alania, deur 'n groep van minstens 32 Tsjetsjeense Islamitiese terroriste, en meer as 1200 skoolkinders en volwassenes is gyselaar geneem. Die beleg eindig op 3 September met 'n chaotiese skietery tussen die terroriste en die Russiese veiligheidsmagte. Volgens amptelike gegewens is 344 burgerlikes dood, 186 van hulle kinders, en nog honderde gewond.
Die presiese dodetal van die Tweede Tsjetsjeense Oorlog is onbekend, maar die ramings wissel van tienduisende tot honderdduisende dood of vermiste, meestal burgerlikes in Tsjetsjenië. Geen duidelike syfers vir Russiese verliese is vrygestel nie, maar volgens die militêre sterftes in twee oorloë is dit ten minste gelyk aan die verliese wat gely is tydens die Sowjet-oorlog in Afghanistan van 15.000.
Op 7 Oktober 2006 is die Russiese joernalis en die menseregte-aktivis Anna Politkovskaya, wat bekend was vir haar opposisie teen die Tsjetsjeense konflik en die Russiese president Poetin, doodgeskiet gevind in die hysbak van haar woonstelgebou. Voorheen is sy in hegtenis geneem en aan Russiese militêre magte in Tsjetsjenië blootgestel aan 'n bespotting, en is sy vergiftig op pad na Beslan, maar het dit oorleef en voortgegaan om aan te meld. Poetin is deur Alexander Litvinenko in die openbaar daarvan beskuldig dat hy haar moord beveel het. Litvinenko is daarna aan vergiftiging deur radioaktiewe polonium dood.
In April 2009 het Rusland sy teen-terrorisme-operasie beëindig en die grootste deel van sy leër onttrek. Drie maande later het die leier van die separatistiese regering, Akhmed Zakayev, versoek dat die gewapende weerstand teen die Tsjetsjeense polisiemag op 1 Augustus 2009 tot stilstand gebring sal word. Die opstand in die Noord-Kaukasus het egter na hierdie datum voortgeduur.
Dzhokhar Dudaev en sy gesin.
Op 23 Maart 2003 het 'n nuwe Tsjetsjeense grondwet wat tydens 'n referendum aangeneem is, die Tsjetsjeense Republiek 'n beduidende mate van outonomie verleen, maar dit steeds vasgebind aan die Russiese Federasie en Moskou se bewind as 'n sekulêre, outonome republiek. Volgens die grondwet word die president, wat die hoof van die uitvoerende gesag is, met direkte stemming tot 'n termyn van vier jaar verkies en kan hy twee termyn opeenvolgend dien. Die tweekamerwetgewer bestaan ​​uit die Raad van die Republiek, bestaande uit 21 afgevaardigdes wat regstreeks in geheime stembriewe verkies word in eenmalige verkiesingsdistrikte, wat die wette wat deur die Volksvergadering goedgekeur is, hersien, bestaande uit 40 afgevaardigdes wat direk verkies is. Die regbank bestaan ​​uit 'n konstitusionele hof, geregshowe, federale howe, die hooggeregshof van die Tsjetsjeense Republiek, die hof van arbitrage van die Tsjetsjeense Republiek, asook distriks- en gespesialiseerde howe.
Tsjetsjenië het 15 distrikte, vyf stede en dorpe, drie stedelike nedersettings, 213 selsoviets (administratiewe eenheid), 324 landelike gebiede en 27 onbewoonde landelike gebiede.
Voormalige separatist verkose president
Die voormalige separatiste-godsdienstige leier (mufti) Akhmad Kadyrov is op 5 Oktober 2003 met 83 persent van die stemme verkies in 'n ongemonitorde verkiesing. Voorvalle van stembus en intimidasie van kiesers deur Russiese soldate en die uitsluiting van separatiste partye van die stembus was daarna deur die OVSE-monitors gerapporteer.
Ná die moord op Kadyrov in 2004 is Sergey Abramov aangestel as waarnemende premier. Sedert 2005 is Ramzan Kadyrov (seun van Akhmad Kadyrov) egter premier, en in 2007 word hy as nuwe president aangestel. Hy het 'n groot privaatmilisie wat na verwys word as die Kadyrovtsy. Die militia - wat begin het as die veiligheidsmag van sy vader - is deur menseregte-organisasies soos Human Rights Watch van moord en ontvoering beskuldig.
Daar is 'n separatistiese Ichkeria-regering wat slegs deur Georgië erken word, en die Taliban-regering van Afghanistan. Die president was Aslan Maskhadov, die minister van buitelandse sake was Ilyas Akhmadov, wat die woordvoerder van Maskhadov was. Aslan Maskhadov is in 1997 vir 'n internasionaal-gemonitorde verkiesing in 1997 vir vier jaar verkies. Hy het in 2001 nog een jaar verleng. Maskhadov kon nie aan die presidensiële verkiesing in 2003 deelneem nie, omdat separatiste partye verbied is, en hy staan ​​tereg op beskuldigings van terreurmisdrywe in Rusland. Maskhadov het aan die begin van die Tweede Tsjetsjeense Oorlog na die separatisties-beheerde gebiede van die suide verhuis.
Russiese magte het Maskhadov op 8 Maart 2005 doodgemaak, 'n gebeurtenis wat wyd gekritiseer is omdat dit geen wettige Tsjetsjeense separatiste-leier gelaat het om met vredesonderhandelinge te voer nie. Akhmed Zakayev, adjunk-premier en 'n minister van buitelandse sake onder Maskhadov, is kort na die 1997-verkiesing aangestel en het in 2006 in Engeland asiel geleef. Abdul Khalim Saidullayev, 'n relatief onbekende Islamitiese regter, is gekies om Maskhadov te vervang, maar ook hy vermoor deur Russiese spesiale magte. Die opvolger van Saidullayev het Doku Umarov geword.
Human Rights Watch berig dat pro-Moskou-Tsjetsjeense magte onder die effektiewe bevel van president Ramzan Kadyrov, sowel as federale polisiepersoneel, marteling gebruik het om inligting oor separatistiese magte te bekom. Menseregte-groepe het die gedrag van die parlementsverkiesing in 2005 gekritiseer as onbillik beïnvloed deur die sentrale Russiese regering en militêre regering.
Die Centre for Internal Displacement Monitoring berig dat nadat honderde duisende mense hul huise gevlug het na inter-etniese en separatistiese konflikte in Tsjetsjenië in 1994 en 1999, meer as 150,000 mense steeds meer as 'n dekade in Rusland ontheem word na die begin van die gewapende konflik.
Tradisioneel was Tsjetsjenen skaapboere, met mans wat 'n seminomadiese lewe geleef het wat die kuddes deur bergweiding begelei het. Graanlandbou was die steunpilaar in die laaglande. Hoë bergdorpies het vee en eiers vir graan verhandel in laaglandbazaars. Diefstal van perde en ander roof sorg vir ekstra kontant. Mielies is sedert die sewentiende eeu die hoofsaaklike graan, en daar was geen tradisionele produksie van vervaardigde items vir handel nie. Nabygeleë olievelde het Grozny tot 'n sentrum van industrie en stedelike indiensneming gemaak.
Gedurende die oorloë het die Tsjetsjeense ekonomie in duie gestort. Die bruto binnelandse produk, indien betroubaar berekenbaar, sou slegs 'n fraksie van die vooroorlogse vlak wees. Probleme met die Chech