Eenheid en diversiteit - e•Kerkbode
November 1, 2016 Nelis Janse van RensburgDie gay-debat, Gedagtes oor kerkwees
Ek en Gustav Claassen het die afgelope tyd besoeke gebring aan ’n aantal van die samestellen­de sinodes van die NG Kerk. Dit was ’n goeie ervaring om te sien hoe hierdie wonderlike kerk op ver­skillende plekke aan die Here diensbaar is.
Elke sinode se omgewing verskil van die ander. Elke sinode het sy eie geleenthede, uitdagings en roe­pings­ver­staan. Elke sinode het ook sy eie groeiverhaal. Daar is ook in elke sinode teologiese aksente wat minder of meer aandag geniet. Op ’n manier het elke sinode daar­­om ’n unieke teologiese identiteit.
Die NG Kerk in KwaZulu-Natal is waarskynlik die kleinste in verhouding tot die bevolkingsgetalle van die provinsie. Maar moenie waag om die kragtige getuienis van hierdie gemeentes te onderskat nie. Hulle is eintlik ons voorlopers in die uitleef van ’n missionale kerkbegrip. Hulle is ’n sprekende voorbeeld van die lewe in die Koninkryk van Christus waar klein dikwels groot is.
Die Noordelike Sinode se baie goedtoegeruste le­raars en kerkraadslede het onlangs in Modimolle gesorg vir diepgaande gesprekke oor die belangrikste ko­ninkryksuitdagings van ons kerk. Die openhartigheid en die geestelike volwassenheid waarmee daar met mekaar verskil is, was opsigself ’n kragtige getuie­nis van ’n opregte soeke na die wil van die Hoof van die kerk. En die omvang van die werksaamhede van dié gemeentes is baie inspirerend.
Gustav vertel dat die afgevaardigdes na die Noord-Kaap Sinode met wonderlike openheid na mekaar luis­ter. Sterk klem op die gesag van die Bybel, gepaardgaande met ’n diepe pastorale sensitiwiteit, het in hulle gesprekke gegeld. Noord-Kaap bied oor die jare tel­kens onmisbare perspektiewe, soos nou weer onder meer oor missionaliteit, aan die Algemene Sinode.
Tydens ’n onlangse besoek aan hierdie sinode se verteenwoordigers, was hulle verbintenis om dienend binne die algemene sinodale verband te leef, versterkend.
Ons het ook gesprek gevoer met die moderatuur van die Sinode van Namibië. Watter kragtige gestalte van die kerk van Christus is die NG Kerk in Namibië nie. Nie dat hulle hulle krag uit hulle eie vermoë put nie, maar juis omdat hulle in diepe afhanklikheid van God leef. In tye van oorlog en droogte, in tye van trans­formasie en onsekerheid, het hulle geleer om hul­le hoop op God te plaas.
Ons is uit Windhoek weg, natuurlik met gasvryheid oorlaai, diep onder die indruk van hoe nodig ons die NG Kerk in Namibië het om kerk te wees in Suider-Afrika. Die Namibiërs se verbintenis aan die Algeme­ne Sinode is stewig en gesond.
Die Goudland Sinode se kwaliteite herinner aan hulle mooi nuwe naam. Plattelandse en stedelike gemeen­tes vind mekaar ook hier in ’n sterk roeping en ver­bintenis om ’n verskil te maak in elke konteks waar hulle leef.
Ons sou inderdaad oor elke sinode wonderlike goed kon sê. Oor die vrug van die werksaamhede van gemeentes sou ons ’n dik boek kon skryf.
Maar dan sal ons ook oor die onderskeie sinodes moet boekstaaf dat daar groot verskeidenheid is in die gestaltes van die kerk. Eiesoortige strukture, verskillen­de finansieringsmodelle en teologiese beklemto­nings kom van sinode tot sinode voor.
Maar ons het ook gehoor hoe daar oral dieselfde verlossingsboodskap verkondig word. Ons het ook gehoor hoe die missionale beweging reeds vastrapplek gevind het en groot hoeveelhede nuwe energie losgemaak het. Die Here gaan iets nuuts doen in en deur sy kerk.
Ons het gehoor hoe ons belydenis ons aan mekaar verbonde hou – oor die skepping en sorg van God die Vader, oor die gesag van Christus as Verlosser en Hoof, oor die Heilige Gees wat ons laat fokus op Christus en ons diensbaar maak.
Ons stem ook saam dat die Bybel deur God geïnspireer is. Ons stem oor die lengte en breedte van ons lande oor baie dinge saam.
My waarneming is dat ons ook saamstem oor die werklikheid dat gay gedooptes in die kerk hoort en in die ampte moet kan dien. Ons hoor in elke sinode talle verhale van gemeentes waarin gay lidmate hulle volle lidmaatskapregte uitoefen.
Nêrens het ons enige verhaal gehoor van ’n gay lidmaat wat spesifiek oor sy/haar gay-wees weggewys is nie. Ons is ook nie bewus van een tugsaak teen ’n lidmaat net op grond van die persoon se seksualiteit as sodanig nie. Dit wil selfs voorkom dat kerkrade nie optree teen persone wat in gay-verhoudings is nie. Die de facto-konsensus is waarskynlik dat gay-wees en selfs verhoudings as sodanig nie veroordeel word nie. Kerk­rade se pastorale sensitiwiteit en vermoë om plaaslik met hierdie medegelowiges ’n pad te loop, moet waardeer word.
Die meningsverskil in die kerk oor homoseksuali­teit gaan dus klaarblyklik hoofsaaklik oor die amptelike legitimering van gay persone in verhoudings, en die aanvaarding van gay persone wat in amptelike ver­hou­dings is in die besondere ampte.
Hieroor bestaan diverse menings wat nie deur enige sinodale besluit opgehef gaan word nie. Hieroor gaan ons ná die komende sinode nog verskil. Dit wil vir my lyk of ons oor hierdie verskille vir mekaar sal moet ruimte maak.
Ons is teologies en roepingsgewys sterk verbonde aan mekaar. Ons het mekaar nodig. Ons is reeds geoefen in diversiteit. Ons sal eenvoudig ook hierdie stuk diversiteit moet akkommodeer.