Ek kon sweer ek het n draad al hier op AKSKA gesien oor die dam wat kan ingee, maar lyk my nie of dit hier was nie. Ek het dit in elk geval baie plekke gesien en die media gaan so te kere daaroor en dat soveel Afrika lande gaan oorstroom, dat ek bietjie op GE gaan kyk het. Ja, Zambia, Zimbabwe en Mosambiek sal sekerlik almal daaronder lei, maar sal beslis nie van die 'map' verdwyn nie.
Daar's heel party klein dorpies wat oral langs die rivier geleë is dus sal 'n hele paar gemeenskappe vinnig by die see uitkom, maar miskien nie so heel nie. Dan het jy nog die vinnig vloeiende massa wat die Cahora Bassa gaan tref en nugter weet wat die impak daar sal wees. Maar,..... dit is nie so kritiek soos die media dit maak nie. 'n Paar ingeneurs reken dat hulle nog sowat twee tot drie jaar het voor dit regtig ernstig gaan raak. Dit natuurlik is gebaseer op die huidige reen-val ens. Sou daar egter meer reen val (soos hier by ons in die begin van Maart) dan verander die prentjie drasties.
Jip. Miljoene mense sal getref word, maar die media laat dit klink of dit drie of meer lande gaan totaal wegspoel. Zim en Zambia het maar redelikke klein areas in die gebied. Lyk of Mosambiek die swaarste getref sal word. Maar kyk ook hoe klein is die Kariba dam se oppervlak teenoor die geied wat in die gevaar sone lê. Maar stormwater is seker net verwoestend in beperkte area op n slag en bedek nie die heeltyd die hele rooi area nie. Seker soos n orkaan, hy kom en gaan. Dit in sy spoor wat hy agterlaat is verwoes en die wat voorle gaan nog verwoes word.
Soos jy sê, is dit nie so groot krisis op die oomblik soos die media dit uitmaak nie. Moontlik poog hulle om iemand wakker te skud en iets betyds te doen om dit te verhoed. Maar gaan dit help?
Jannie. Ek het weer gehoor dat daar in die dam se wal groot pype is waardeur hulle sement kan inpomp om onderhoud te doen. Maar op die oomblik spuit die sement net so vinnig onder uit die dam uit was wat hulle dit bo inpomp. EK het ook gehoor dat die Ingenieur wat die dam gebou het, nege ander damme in die wêreld gebou het en dat die Kariba die enigste wal is wat nog staan.
Chris 1. Ek was by die skeur in die grond by die Katsedam se wal in Lesotho. Die skeur gaan baie diep onder die aarde in en ek is redelik seker dat daardie skeur eendag die oorsaak sal wees dat daardie dam ook meegee. Ek kan nie meer mooi onthou nie maar hulle het gereken dat die water van die Katsedam binne n baie kort tydjie, Aliwal-Noord sal tref. Soos die Kariba sal dit ook n volgende dam tref. As die Gariep op daardie tyd redelik vol is, beteken dit dat die Katsedam se water bo-oor die Gariep se walle sal stroom. Die kolk agter die wal sal daardie wal ook saamvat en dan lê Upington voor.
Dit is nie net die water nie, ek dink die groter probleem is die opdrifsels en gemors wat die water saam neem in sy tog wat baie skade kan aan rig.
Watererosie in die dompelpoel aan die onderkant van die damwal is die grootste probleem, sê dr. Chris Herold, adjunk-president van die Suid-Afrikaanse Instituut vir Siviele Ingenieurs *(SAICE).
Soos die poelwand erodeer, sny dit tot in die fondament van die damwal. Dit maak die struktuur onstabiel.
Dit is vermoedelik veroorsaak deur ’n alkaliese reaksie wat die damwal laat swel. Sy sê Franse ingenieurs inspekteer die damwal elke vyf jaar.
Herold meen ’n “kofferdam” (tydelike dam) stroomaf van die dompelpoel sal gebou moet word om die water tydelik te verplaas sodat die dele wat herstel moet word, drooggelê kan word.
“As daar nie vinnig opgetree word nie, gaan die damwal *binne drie jaar breek en Cahora Bassa sal deur ’n reusagtige brander getref word waarteen ons géén kans sal hê nie.”
Alle partye is dit eens restourasiewerk moet in September begin. ’n Opvolgvergadering word in Junie gehou met die Wêreldbank, die Europese Unie (EU) en die Afrika-Ontwikkelingsbank oor finansiering.