Varco (u K) Ltd: Board of Directors - Bloomberg
Varco (u K) Ltd INSIDERS ON Board Members
Most Connected People on the Varco (u K) Ltd Board L.E. WILSON, INC. CHAMBER TYPE SEATER DIES 218 Bee Bullet Seating Die - Brownells Norge
Produktnr.: 749005615 749005615
Kundevurderinger for 218 Bee Bullet Seating Die Bakterieë -- die nuttiges en die skadelikes
fantastiese mikrobes oral om ons—wat niemand nog ooit met die blote
oog gesien het nie
op 'n speld se punt—’n kolossale vergroting met hulp van
’n elektronmikroskoop, wat klein voorwerpies tot 100 000 keer
groter kan maak.
is “goeie” bakterieë en “slegtes”, maar baie meer
nuttiges as skadelikes. Al tel sekeres wel onder die grootste
mense­moordenaars wat daar is, is ander weer uiters noodsaaklik vir die
voortbestaan van lewe op ons planeet…
BO: Escherichia coli-bakterieë soos waargeneem met die skandeer-elek­tron­mikroskoop. Hierdie bakterieë is algemeen in die ingewande van warm­bloe­dige lewende wesens en is in die reël onskadelik, maar sekere stamme daar­van kan ernstige voedsel­vergiftiging by die mens veroorsaak.
Krediet: Rocky Mountain Laboratories / NIAID / U.S. National Institutes of Health
Nog ’n foto van die bakterie Escherichia coli—of E.
coli—geneem met ’n sogenaamde AFM (Engels: Atomic Force
Microscope). Dit is verkry deur met ’n uiters skerp punt wat
slegs ’n paar atome dik is oor die oppervlak van die bakterie
heen te beweeg. Die piepklein hoogteverskille wat algaande
waargeneem is, is elektronies vergroot en na ’n rekenaar gestuur
wat die beeld saamgestel het. Beeld deur Dee Hartung; met vergunning van die Arizona-staatsuniversitiet
se Ask a Biologist-webwerf
weet van bakterieë al het niemand nog ooit een met die blote oog gesien
nie. Hulle is mos piepklein, onsigbare mikro-organismes (mikrobes) wat
elk uit slegs een sel bestaan. ’n Mens kry hulle oral in die natuur,
waar hulle meestal as kolonies op die oppervlakke van voorwerpe aanteel.
vermenigvuldig in die reël deur ongeslagtelike seldeling. Dit wil sê een sel
verander in twee soos, sê maar, ’n waterdruppel teen ’n ruit wat in
die middel al hoe maerder word totdat dit naderhand in twee druppels
wegbiggel. Elke sel is ’n presiese weergawe van die sel waaruit dit
gekom het. Teenoor die enkele sel van ’n bakterie kry ons byvoorbeeld
die menslike liggaam met sy miljoene selle.
is skaars ’n hoekie op ons lewende planeet waar jy nie bakterieë sal
vind nie. In die wolke in die lug, op die ys van Antarktika, in die
swaweldampe van ’n byna kokende warmbron, tien kilometer ondertoe op
die seebodem, 1500 meter onder die aardoppervlak in soliede rots, in
’n verrottende perske, in die wortels van plante, in die pense van
diere en selfs in jou mond—noem maar ’n plek en bakterieë is daar.
meer sê, die einste menslike mond huisves meer as 500 bakteriële
spesies. En die
eenvoudigste vorms van bakterieë is so klein dat tot 20.000
langs mekaar ’n ry van slegs een sentimeter lank sal vorm. Groot
kolonies kan dus in 'n druppeltjie water swem, met fyn haaragtige
uitgroeiseltjies wat hulle voorstu.
Enkele teelepel vrugbare bogrond bevat sowat ’n miljard bakteriële
selle (plus nagenoeg 120.000
swamselle en ongeveer 25.000
Iemand het al bereken dat daar
bakterieë op die hele aarde moet wees—maar dis ’n syfer wat vir
ons niks beteken nie omdat dit te groot is om te begryp. Die volgende
vergelyking sal stellig verstaanbaarder wees: as ons al die bakterieë
en alle lewende diere sou kon weeg, sou dit blyk dat die bakterieë tien
keer swaarder is!
’n Mens kan nog ander, selfs
verstommender, berekeninge doen. Ons weet byvoorbeeld dat party bakterieë
elke twaalf tot twintig minute kan verdeel. Gestel nou jy neem een wat
elke twintig minute verdeel en hou boek van sy nageslag. Ná twintig
minute is daar twee, nog twintig minute later is daar vier, ensovoorts.
As al die aankomelinge bly lewe, weeg hulle binne slegs 45 uur net so
swaar soos die aarde!
Gelukkig gebeur dit nie. Dit is
danksy die bakterieë se enorme wedywering vir kos en omdat ander
piepklein organismes, byvoorbeeld skimmel, stowwe vervaardig wat
bakterieë laat vrek.
Sulke feite is lank nie die
enigste wat bakterieë so uiters fassinerend maak nie. ’n Mens kan jou
immers kwalik indink in ’n lewetjie wat so kort as vyftien minute kan
wees. Of een wat dikwels geslyt word op een kolletjie wat minder as ’n
duisendste van ’n millimeter breed is en waar konsepte soos dag en
nag, die weer en bo en onder betekenisloos is.
Maar in teenstelling met
daardie kortstondige lewetjie van ’n kwartier, is daar die ander
uiterstes in die magtige ryk van die bakterieë. Só is daar mikrobes
wat blykbaar 4800 jaar lank in die steenwerk van Peruaanse piramides bly
lewe het of ander wat moontlik 11 000 jaar in die ingewande van ’n
goed behoue geblewe mastodon (prehistoriese olifant) oorleef het. Dit
kan darem in die laasgenoemde geval wees dat dit slegs die nasate van
die oorspronklikes is wat nog gelewe het omdat daar so baie weefsel was
waarop hulle kon teer.
Sekere bakterieë maak nietemin
van ’n baie doeltreffende strategie gebruik om te oorleef: hulle vorm
spore, oftewel sluimerende bakteriële selle met dik, beskermende
omhulsels wat lank in hul rustende toestand kan verkeer. Hulle ontluik
eers weer wanneer toestande vir hulle gunstig raak.
(Antraks is só ’n spore-vormende bakterie. Lees die stukkie oor
antraks heel onderaan hierdie artikel.)
Verskillende soorte bakterieë.
Bakterieë word soms
volgens hul vorm geklassifiseer. Sommige is staafvormig (basille), party
is rond (kokke), ander is kommavormig gebuig (vibrio’s) of gedraai soos
’n kurktrekker (spirille).
Maar in ’n meer
onlangse klassifikasie word hulle eerder volgens hul eienskappe as hul
vorm ingedeel. Behalwe wat hul vorm aanbetref, kan ons hulle met ’n
gewone mikroskoop egter nie juis van klein lugblasies onderskei nie. Die
nut en nadele van bakterieë
is dan die nut al dan nie van al hierdie primitiewe skepseltjies? Niemand
kan meer ontken dat hulle van groot belang vir die wêreld as ’n geheel
en in die besonder vir die mensdom is nie. Só is bakterieë byvoorbeeld
kardinaal in die vorming van vrugbare grond, die afbreking van
besoedelende stowwe soos olie en plastiek, die beheer van insekte, die
maak van medisyne en wat nog alles.
die mikrobiologie is ’n reusagtige en groeiende studiegebied en, selfs as jy
nie van plan is om jou ooit in dié studierigting te begewe nie, kan dit
jou steeds interesseer om te verneem watter enorme rol bakterieë in ons
Nog ’n voorbeeld van die nut van
bakterieë, hoewel ietwat ekstreem, is die volgende: in Nederland, waar
duine en dyke die see van die laagliggende land moet weghou, is daar nou
al selfs planne om sekere bakterieë te gebruik om die duine te verstewig
deur hulle in sandsteen te verander. Hierdie besondere bakterieë skei
kalsiet (kalksteen) af, wat as 't ware sandkorrels aan mekaar vasmessel!
Alles het glo begin by ’n Australiese navorser, ene Vicky Whiffin, wat
bakterieë vir die restourasie van sandsteen-monumente gebruik.
“goeie” bakterieë is daar natuurlik ook die skadelikes, die
groot verwekkers van siektes. Dié soorte versprei veral deur middel van
besmette kos, afval, vullis en seksuele kontak. Dat
bakterieë, die groot hulp van die mens, dus ook onder die grootste mensemoordenaars tel, is ’n jammerlike
As hulle hulle in jou weefsel
tuis maak, absorbeer hulle voedsel uit die vloeistof in hul omgewing. Die
bakterieë kan so vinnig aanteel dat die weefsels beskadig raak en die
mens daarvan doodgaan. Bakterieë kan ons ook op 'n ander manier laat
sterf: hulle kan gifstowwe (toksiene) vrystel wat dodelike siektes
wat siektes in soogdiere en voëls veroorsaak, groei gewoonlik die beste
by liggaamstemperature. Baie bakterieë wat koudbloedige diere soos slange
en skilpaaie siek maak, kan dit nie aan warmbloedige voëls of soogdiere
doen nie, omdat die warm liggaamstemperature die bakterieë doodmaak of
hul groei beperk.
kan egter ook erg taai en gehard wees—baie soorte vrek nie eens as
hulle 'n lang tyd in ys gelê het nie. Daarteenoor kan geen bakterie groot
hitte en 'n lang blootstelling daaraan oorleef nie. Snydokters kan dus hul
instrumente deeglik reinig deur dit vir vyftien tot twintig minute in
kookwater te dompel. Maar
dit is belangrik om te besef dat daar baie, baie meer bakterieë is wat
vir ons en ander lewensvorme voordelig is as wat daar dié is wat skadelik
diere is byvoorbeeld heeltemal afhanklik van bakterieë om hul kos te kan
verteer. Dit geld veral plantvreters—van groot gewerwelde diere soos
beeste en skape tot klein ongewerweldes soos termiete. Danksy
die mens se natuurlike afweer- of immuunstelsel kan skadelike bakterieë
normaalweg nie ons liggame binnedring nie. Maar nuttige bakterieë floreer
wel binne-in ons almal. In jou ingewande speel die sogenaamde kommensale
bakterieë ’n belangrike rol in jou spysvertering.
as daar nie bakterieë was wat verrottende afval kon afbreek nie, watter
kolossale vullishoop sou die aarde nie gewees het nie.
Die geskiedenis van
die probleem rondom antibiotika IN
die laat 1600’s het ’n vaardige lensmaker, die Nederlander Antoni van
Leeuwenhoek, die eerste mens geword wat bakterieë onder die mikroskoop
bestudeer het. In die negentiende eeu het die Franse wetenskaplike Louis
Pasteur en die Duitse geneeskundige Robert Koch die rol van bakterieë in
die ontstaan van siektes uitgewys.
die twintigste eeu het die bakteriologie met rasse skrede vooruitgegaan.
Van groot belang was die bydraes van ’n aantal wetenskaplikes van oor
die wêreld op die gebied van die mikrobiese ekologie. Hulle het naamlik
aangetoon dat bakterieë noodsaaklik in voedselwebbe en die globale
gesondheid van die aarde se ekosisteme is.
Die ontdekking dat
sekere bakterieë samestellings vorm wat dodelik vir ander bakterieë is,
het weer tot die ontwikkeling van sekere antibiotika gelei, wat ’n
omwenteling in die geneeskunde tot gevolg gehad het.
is wel gedink dat antibiotika die wondermiddels is wat die mens
uiteindelik van alle bakteriese siektes sou bevry, maar vandag weet ons
van die oormatige gebruik van antibiotika, selfs waar dit nie werklik
nodig was nie, het nuwe stamme van skadelike bakterieë laat ontstaan wat
’n onrusbarende weerstand teen antibiotika opgebou het. Hierdie
weerstand is na hul nakomelinge oorgedra wat op hul beurt verder bestand
geraak het, byna tot by die punt waar antibiotika nou gevaar loop om
nutteloos te raak.
ene Hans Zahner van die Universiteit van Tübingen in Duitsland het ’n
tyd gelede net een van vandag se probleme uitgelig toe hy stamme beskryf
het van die bakterie Staphylococcus aureus, wat nie slegs
ongevoelig vir een soort antikiotikum is nie, maar vir al die soorte
antibiotika wat vandag gebruik word. Hy het hierdie stamme die
“gruwel-bakterieë” van die volgende aantal jare genoem. Volgens
Zahner’s “is ons vandag verder daarvan weg om aansteeklike siektes te
bowe te kom as wat ons 25 jaar gelede was”.
goeie bakterieë sou die aarde bra woes en leeg gewees het. Maar skadelike
bakterieë wat so gehard raak dat hulle nie langer getem sal kan word nie,
dra eweneens die spreekwoordelike kiem van algehele vernietiging met hulle
saam. Dit is ’n hoogs onrusbarende gedagte.
LINKS: In ’n interessante, betreklik onlangse studie is gevind dat die voedselbakterie Salmonella typhimurium veel erger in die ruimte woeker as op die aarde. Trouens, die kans dat die ruimtelike bakterieë geïnfekteerde muise kan doodmaak, is byna drie keer groter. Dit het belangrike implikasies vir toekomstige ruimtevlugte na byvoorbeeld Mars, wanneer daar gesorg sal moet word dat die ruimtevaarders hul lang togte in opgeskerpte higiëniese toestande onderneem. Hierdie kleurversterkte foto is geneem met behulp van ’n skandeer-elektronmikroskoop en toon hoe Salmonella typhimurium (rooi) besig is om gekweekte menslike selle binne te dring.
Foto: Rocky Mountain Laboratories, NIAID, U.S. National Institutes of Health
monocytogenes (in rooi
’n sel deur gebruik te maak van komeet-agtige sterte. [Werk
© Whitehead Institute for Biomedical Research / Met vergunning van
Elektronmikrograaf:: U.S. Centers for Disease Control and Prevention
• ANTRAKS is ’n akute aansteeklike siekte wat deur die spore-vormende bakterie Bacillus anthracis veroorsaak word. REGS is hoe sulke spore onder die elektronmikroskoop lyk. Die siekte kom meestal voor by wilde en mak gewerwelde diere (beeste, skape, bokke, kamele, wildsbokke en ander plantvretendes), maar ook by mense wanneer hulle blootgestel word aan besmette diere of die weefsels van sulke diere.
Antraks is boonop onder die voorste siektes wat in sogenaamde bioterroristiese aanvalle of kiemoorlogvoering versprei kan word—waar kieme deur gewetenlose terreurgroepe gebruik word om verskrikking te saai.
Voorts is antraks veral in sekere boerderystreke ’n wesenlike gevaar, waaronder in Afrika, Suid- en Sentraal-Amerika, Suid- en Oos-Europa, Asië, die Karibiese gebied en die Midde-Ooste. Wanneer mense besmet raak, is dit gewoonlik omdat hul met besmette diere of dié se produkte gewerk het. Om dinge nog erger te maak, kan B. anthracis-spore baie jare lank in die grond oorlewe, waarna hulle ’n verbylopende, grasvretende dier kan infekteer om miskien uiteindelik ook mense baie siek of selfs dood te maak. Die besmetting kan in drie vorms plaasvind, te wete deur die snye of wonde in vel, vanweë inaseming of in die maag en ingewande.
As dit deur wonde in die vel geskied, volg jeukerige sere en bloedblase. Infektering weens inaseming is hoogs gevaarlik en dikwels dodelik omdat die longe erg ontsteek raak. Die ingewandsvorm van antraks kan veroorsaak word deur die eet van besmette vleis en word deur ’n akute inflammasie van die spysverteringskanaal gekenmerk. Infektering deur die vel kom in 95 persent van die gevalle voor en die dood is die voorland van sowat 20 persent van sulke geïnfekteerdes wat nie teenmikrobiese terapie ontvang nie. Besmetting deur inaseming is gewoonlik noodlottig en selfs met aggressiewe antibiotiese en ander behandeling kan miskien die helfte van die slagoffers deurgehaal word. Ingewandsantraks lei in 25 tot 60 persent van die gevalle tot die dood.
Gelukkig is ’n entstof teen antraks geregistreer wat tot die beskikking is van mense wat in gebiede woon of op plekke werk waar hulle gevaar loop om besmet te raak. Daar is berig dat die entstof 93 persent doeltreffend is om beskerming teen antraks te verleen.
Klik hier om terug te
keer na die inhoudsblad