Wat is DA se plan met die EFF?Herman Mashaba (Foto: ANA) Die DA se strategie en doelwit wat betref sy verhouding met die EFF is besig om al meer wenkbroue in politieke kringe te laat lig. Aan die een kant verkeer die DA in samewerkende regering met die EFF in ‘n verskeidenheid munisipaliteite, waaronder Johannesburg en die Tshwane-metroraad in Pretoria, asook ‘n reeks groot dorpe soos Thabazimbi en Modimolle (Nylstroom). Aan die ander kant hoor mens deesdae al meer geluide uit die DA-leierskap wat in die openbaar met die EFF verskil. Tydens een so ‘n woordewisseling verlede week in die parlement het die DA-hoofsweep, John Steenhuisen, wat tydens die onlangse DA-kongres in Pretoria na die EFF as “fasciste” verwys het, die politici in rooi uitgedaag om die samewerkende regerings in Johannesburg en Tshwane te verbreek. Die vraag is, waar laat dit die DA-kieser in plekke waar die DA met die ondersteuning van die EFF regeer? Wat wil die DA hê moet die EFF doen? Die Gautengse leier van die DA, John Moodey, en die DA-burgemeester van Johannesburg, Herman Mashaba, het tereg vandag klem gelê op die sukses wat die Johannesburgse stadsadministrasie tans behaal, onder meer met die bekamping van korrupsie en wanbestuur wat soveel jaar aan die Goudstad gevreet het. Die vraag is: As hul aanspraak korrek is (soos die DA-leierskap tog sekerlik sal onderskryf), hoe gaan hulle die werk voortsit sonder die steun van die EFF? Die antwoord is eenvoudig. Hulle sal nie kan nie. As die taktiek van sommige DA-leiers om in die openbaar met die EFF in stryd te tree voortduur, is die noodwendige gevolg dat die EFF sy steun na die ANC sal skuif. Die vraag is hoe dit in belang is van DA-kiesers om deur ‘n ANC/EFF-koalisie regeer te word? Dis tog sekerlik die swakste moontlike uitkoms vir die DA-kieser? Gesprekke met DA-leiersfigure het die volgende vyf redes vir hul meer aggressiewe houding jeens die EFF laat uitkristalliseer: *Die EFF se houding teenoor die DA se nasionale voorsitter, Athol Trollip, as burgemeester van die Nelson Mandelabaai-metro in Port Elizabeth. Die EFF het in Maart hul steun aan Trollip onttrek, wat die DA gedwing het om in koalisie te gaan met twee kleiner partye, die Patriotic Alliance (PA) en die African Independent Congress (AIC) om Trollip aan bewind te hou. Die UDM wil ook nie meer met Trollip saamwerk nie. * Die EFF se indien van ‘n mosie oor die onteiening van grond sonder vergoeding by die parlement. Dis egter iets wat die EFF elke jaar doen. * ‘n Persepsie binne die DA dat die veel kleiner EFF nie gesien moet word as dat hulle aan die DA voorskryf nie – dat hulle “hul plek moet ken”, om twee senior LP’s aan te haal. Daar is ook irritasie in die DA met die EFF se kapokhaantjie-houding, wat seker menslikerwys verstaanbaar is. Hoe dit in belang van die kieser, buite die magspel van politieke raadsale, is, is onduidelik. * Daar is baie mense in die DA wat meen die EFF is in elk geval van plan om by die ANC aan te sluit of met die ANC saam te werk, en daar is niks wat die DA daaraan kan doen nie, so dit kan net sowel vroeër eerder as later gebeur. Só ‘n persepsie word deur die EFF ontken. * Sommige DA-raadslede, spesifiek wykraadslede in oorwegend wit, welvarende dele van Johannesburg, meen die party is die EFF ter wille met die gevolg dat nie genoeg klem op voorstedelike dienslewering soos die sny van gras langs sypaadjies geplaas word nie. Aan die ander kant is alle aanduidings dat Mashaba en die burgemeester van Tshwane, Solly Msimanga, gesonde verhoudings met die EFF handhaaf. Die vraag is nou wat die verskil is tussen hoe die twee metro-burgemeesters die saak benader en hoe die res die saak benader, en watter benadering DA-kiesers meen meer in hul belang is? Ná die munisipale verkiesings van 2016 is skakelingskanale tussen die DA en EFF daargestel. Die terugvoer is dat die doeltreffendheid daarvan wisselvallig is. Die vraag is of daar ‘n manier is om dit te verbeter. Die algemene verkiesing van 2019 is omtrent ‘n jaar die toekoms in. Hoe die twee grootste opposisiepartye hul geskille gaan oplos, kan in die lig van voortgesette tanende ANC-steun in tussenverkiesings ‘n belangrike invloed op Suid-Afrika se onmiddellike toekoms hê.