JY LEES NOU Flora in jou maag: Die rede vir onvrugbaarheid en vetsug?
Vir blakende gesondheid moet jy die 'vriendelike' flora in jou maag gelukkig hou. Dit kan dalk selfs 'n rol by vetsug en onvrugbaarheid speel.
'n Wittebrood-baba. ?Só het Janine en Tony Beaufort van ?Somerset-Wes voor hul troue besluit. ?Maar uiteindelik moes hulle langer as ses jaar wag. Die natuur se manier wou ?nie werk nie. En drie kunsmatige inseminasies ook nie. Vrugbaarheidstoetse kon nie fout kry nie, nie met Janine of Tony nie; sy het gereeld geovuleer, sy spermtelling was piekfyn.
Janine, altyd klein en skraal, het in 2005 skielik 20 kg aangesit. Sy het terselfdertyd siek begin voel. "Ek het waterretensie gehad en was dikwels naar. Later het ek ná ete opgegooi. Dit ?was nie duidelik watter kossoort 'n probleem was nie. Ek het gluten uitgesny, maar dit het nie gehelp nie." Sy het met moeite sowat 10 kg vir haar troue afgeskud.
En toe begin die gesukkel om swanger te raak. In die begin van 2010 ?het sy by prof. Patrick Bouic, immunoloog aan die Universiteit Stellenbosch en hoof-tegniese beampte by Synexa Life Sciences, aangeklop. Sy het gehoor hy is suksesvol met diagnoses vir onverklaarbare onvrugbaarheid.
Toetse het gewys sy is laktose-intolerant. Binne 'n maand nadat sy sekere ?kosse uitgesny het, het sy 5 kg verloor.
* Gis. Ook suiker, pynappel, mango en druiwe, want dis natuurlike gismiddels. ?En brood met gis in.
* Multivitamiene, sink, vitamien B-?kompleks, omega 3, wilde-oreganum-olie, olyfblaar-ekstrak, L-glutamien, probiotika. (Alles beskikbaar by groot apteke en gesondheidswinkels.)
Die oorsaak van dié soort onvrugbaarheid, asook kardiovaskulêre siektes, tipe 2-diabetes, kanker en vetsug, is 'n lae graad van chroniese inflammasie, verduidelik hy. Dié inflammasie woed buite beheer weens ons leefstyl, dieet, besoedeling en stres. Deel ?van die probleem is die mikroflora (die ?bakterieë in ons ingewande) wat versteur is. Só 'n wanbalans kan ook bydra tot toestande soos prikkelbarederm-sindroom, allergieë, ekseem en aknee.
Dit speel dalk ook 'n rol by die groot toename in outo-immuunsiektes, soos tipe 1-diabetes en veelvuldige sklerose, lui 'n artikel in die tydskrif Scientific American. Navorsing begin inderdaad wys ?'n gesonde immuniteit hang af ?van die konstante ingryping van "vriendelike" bakterieë.
Die mikrobiome (jou versameling mikrobes of mikroflora) van kanker-pasiënte, wat hul "vriendelike" bakterieë tydens chemoterapie verloor, word ?selfs in sekere Amerikaanse hospitale geberg. Pasiënte wat hul mikrobes ?ná behandeling terugkry, is geneig ?om vinniger te herstel, berig die ?tydskrif Time.
Jy is altyd moeg en het 'n dowwe kop. Jou maag voel soos 'n sementmenger ?en raas aanmekaar. Dis omdat die kos gis eerder as wat dit verteer. As jy eet, voel jou maag opgeswel en seer. (Die kos is 'n sneller vir inflammasie, wat pyn veroorsaak.) Jy is hardlywig en/of het diarree.
Sowat 1% van die bevolking het seliaksiekte, maar dit kan bloot die ?puntjie wees van 'n groterwordende probleem: gluten-sensitiwiteit by mense wat nie seliaksiekte het nie, volgens 'n studie in die joernaal BMC Medicine.
Ander kos-intoleransies (bv. vir suiwel) neem ook toe. Solank jou mikroflora in balans is, gaan jou ?maag nie teen sekere kosse protesteer nie, sê prof. Bouic. Maar word die delikate balans versteur, kan die kos ?nie behoorlik verteer nie en dit veroorsaak inflammasie.
Daar is 'n verskil tussen 'n kos-allergie en kos-intoleransie. 'n Allergie ?hou verband met jou immuniteit en 'n intoleransie met jou spysverteringstelsel. As jy 'n allergie het vir bv. garnale, gaan jou keel dadelik toetrek as jy 'n klein bietjie eet.
Die oplossing vir vetsug is nie eenvoudig nie, waarsku prof. Bouic. Maar dit wil al hoe meer lyk asof ?'n wanbalans in die mikroflora 'n rol kan speel.
Volgens Nature weet navorsers nou sekere bakterieë kom meer voor in vetsugtige muise, terwyl ander weer meer algemeen is by maeres. (Dieselfde geld skynbaar vir mense.) Dit wil lyk asof sekere mikroörganismes makliker energie uit kos onttrek. (Soos 'n kar ?wat brandstofdoeltreffend is.) Dit kan deels verklaar waarom sommige mense gewig aansit, terwyl ander op dieselfde dieet maer bly.
Die samestelling van dermbakterieë kan ook insulienweerstandigheid in muise verbeter of vererger. (Ook by mense, volgens voorlopige navorsing.) Volgens Nature kan dit die koers en behandeling van ?mense met diabetes beïnvloed.
Daar is? 'n nou verband tussen jou brein en maag- en dermstelsel. Woede, angs en hartseer kan simptome in jou maag veroorsaak. Vandaar uitdrukkings soos "jy het vlinders op jou maag" en "jy is naar van spanning". Stres kan jou dus simptome soos maagpyn gee.
Maar wat van die omgekeerde? Wetenskaplikes het nou gevind probiotiese bakterieë kan dalk die potensiaal hê om brein-chemikalieë te verander en 'n uitwerking op angs en depressie te hê. In 'n Kanadese studie ?is muise 'n sekere soort mikroflora ?(L. rhamnosus) gegee. Hulle het beduidend minder stres, angs en gedrag gekoppel aan depressie gehad. Hul vlakke van kortisol, 'n streshormoon, was ook aansienlik laer.
Prof. Bouic 021 933 9582, ?www.synexagroup.com
Ryan Cooper 082 780 7304, ?rcooper@redhill.co.za
* Ons dieet bestaan uit te ?veel verwerkte kosse, dis te laag in vesel en te hoog in suiker. Die onvriendelike bakterieë kry dan die oorhand en versteur die brose ekosisteem.
* Ons eet dieselfde kosse oor en oor. Soos hawermout vir ontbyt, 'n broodjie vir middagete en saans pasta. Jou mikroflora ?het 'n verskeidenheid kos nodig om te oorleef.
* Ons gebruik te veel medisyne wat die ingewande beskadig of normale vertering dwarsboom, soos anti-inflammatoriese middels, teensuurmiddels ?en antibiotika.
* Stres het 'n direkte invloed op gesonde spysvertering. In navorsing met muise is gevind stres lei tot die verhoogde groei van onvriendelike bakterieë en verminder terselfdertyd die ?verskeidenheid mikrobes.
Neem omega 3 (visolie)-aanvullings. Voeg ¼ teelepel borrie by 'n eetlepel olie (olyf of sonneblom). Neem daagliks net so of sit by ?jou slaai. L-glutamien, 'n aminosuur, is ook goed vir inflammasie. (Koop by groot apteke of gesondheidswinkels.)
Sny alle vorms van suiker uit. Ook groente met baie suiker, soos pampoen en patats. Vermy alkohol en gegiste produkte ?soos Marmite, Bovril, sojasous ?en balsemasyn.
3. Voed jou ?super-bakterieë
Koop probiotika-aanvullings (verkieslik dié ?wat in die yskas gehou moet word), of gebruik natuurlike bronne soos natuurlike Bulgaarse jogurt, karringmelk en tofoe. Onthou, as jy skielik probiotika begin gebruik, kan jy ongemaklik ?en opgeblaas voel. Dis omdat daar skielik 'n "burgeroorlog" in jou ingewande woed tussen die vriendelike en onvriendelike bakterieë. Die simptome sal verdwyn sodra die vriendelikes die veldslag wen.
Maak seker jou dieet ?sluit genoeg vesel in deur ?kosse soos groente, bone, ?neute, sade en volgrane te eet.
Sny moontlike probleem-kos vir 'n proeftydperk van ?twee weke uit. As jou simptome nie verbeter nie, konsentreer ?op 'n volgende moontlike sondaar. Vermy kosse wat simptome veroorsaak drie ?tot ses maande lank en voeg ?dit dan weer geleidelik by ?jou dieet. As dit steeds ?probleme veroorsaak, los ?dit weer.