Ongetroude lewensmaats: Wat is jou regsposisie? - Jou Gesin | Solidariteit WêreldJou Gesin | Solidariteit Wêreld
Tuis › Artikels › Ongetroude lewensmaats: Wat is jou regsposisie?
Ongetroude lewensmaats: Wat is jou regsposisie?
Watter wetgewing reël ongetroude lewensmaats?
In die algemeen geniet saamwoon nie die beskerming van die Suid-Afrikaanse familiereg nie. As jy nie met jou lewensmaat getroud is nie, het jy geen eis teen jou maat se bates nie en jy het geen eis om onderhoud teen hom of haar nie.
Anders as in sommige lande, het ons nie die konsep van ʼn “gemenereg”-gade nie en ook nie wetgewing vir die reëling van wat ons “huishoudelike vennootskappe” sou noem nie. Wat ons wel het, is ʼn konsepwetsontwerp op huishoudelike vennootskappe wat in Januarie 2008 gepubliseer is maar nog nie wet geword het nie.
Daar was egter onlangse ontwikkelings in gewysdes waarvolgens Suid-Afrikaanse howe erkenning gegee het daaraan dat daar wel ʼn universele vennootskap tussen partye kan bestaan.
Vereistes vir ʼn universele vennootskap
Ten einde ʼn universele vennootskap daar te stel, moet aan sekere vereiste voldoen word en hierdie vereistes is basies dieselfde as vir ’n gewone sakevennootskap:
Albei partye moet tot die onderneming bydra, hetsy ten opsigte van arbeid of vaardigheid.
Die vennootskap moet tot die gesamentlike voordeel van die partye strek.
Die doel van die vennootskap moet wees om wins te maak. Die partye hoef egter nie ʼn gesamentlike besigheidsonderneming per se te hê nie. Die doel van die akkumulasie van ʼn appresiërende gesamentlike boedel word beskou as voldoende bewys dat die partye se doel is om ʼn wins te maak.
Universele vennootskappe sal van paartjie tot paartjie verskil en, belangrik, nie alle bydraes tot die vennootskap hoef noodwendig van ʼn finansiële aard te wees nie en daar hoef nie noodwendig ʼn formele skriftelike ooreenkoms tussen hulle te wees nie.
Beëindiging van die vennootskap
Die grondslag van ʼn universele vennootskap is die ooreenkoms tussen die partye (stilswyend of andersins) dat albei instem om tot hul gesamentlike voordeel tot ʼn bate of bates by te dra en dat, indien die vennootskap later sou ontbind, die bates gelykop tussen die partye verdeel sal word:
ooreenkomstig die ooreenkoms tussen hulle; en/of
op ʼn wyse wat hul onderskeie bydraes tot die vennootskap weerspieël.
Daar is egter die risiko dat, in die afwesigheid van ʼn ooreenkoms en by ontbinding van die verhouding:
al die eiendom wat die partye besit deur ʼn hof in aanmerking geneem sal word; en
indien die onderskeie partye se bydraes gelyk is, of dit onmoontlik is om te sê dat die een meer as die ander bygedra het, die partye al hul bates gelykop kan verdeel.
Raad vir ongetroude lewensmaats
As julle in ʼn langtermynverhouding is en verkies om nie ʼn burgerlike huwelik aan te gaan of julle verhouding formeel te reguleer nie, is julle bates potensieel vatbaar vir ʼn eis ingevolge ʼn universele vennootskap indien jou maat aan die nodige vereistes voldoen.