Onder Apartheid het swartes floreer.
Terwyl gesondheidsdienste ineen stort en ‘n mens haas nie seker is of jy lewend uit ‘n hospitaal kom nie, het die Swartes gedurende die Apartheidsjare in alle opsigte floreer. Maar veral was daar ‘n toename in lewensverwagting en afname in kindersterftes danksy die goeie mediese dienste wat hulle komplimente van die blanke belastingbetaler ontvang het.
Kindersterftes onder Kleurlinge het met 66% afgeneem. By Swartes het kindersterftes in die tyd voordat die Nasionale Party die bewind oorgeneem het, op 174 per 1 000 gestaan. Na die implementering van Apartheid het dit geval tot 55 per 1 000. Die Swart lewensverwagting het van 38 na 64 jaar gestyg.
Teen 1975 was daar 108 hospitale met 24 000 beddens in die Tuislande alleen. Aan die begin die jare tagtig was daar bykans 300 hospitale vir Swartes met 104 000 beddens, wat 1 bed per 179 van ‘n bepaalde bevolkingsgroep verteenwoordig het. (Gedurende dieselfde tyd was die ooreenkomstige syfer in Nigeriё 1 bed vir 1 378).
Die wêreldgehalte Baragwanath-hospitaal naby Soweto was die tweede grootste hospital in Suid-Afrika asook in Afrika en het oor 500 voltydse dokters beskik (waarvan ‘n aansienlike getal Swart dokters was wat plaaslik opgelei was) wat bykans 1 miljoen buite-pasiёnte per jaar saam met duisende binne-pasiёnte versorg het.
Afgesien van bogenoemde en die ander voltydse hospitale het die nie-Blanke bevolking ook toegang tot buite-pasiёntbehandelings gehad teen ‘n fooi van minder as 50 VSA sente, by honderde munisipale en distrikklinieke.
In soverre dit die volskaal hospitale geraak het, kon hulle teen betaling van ongeveer $1 verdere gratis hospitaal-behandeling – insluitend akkomodasie, medisyne, ander voordele soos X-strale en sjirurgie ontvang, ongeag die spesialisvlak daaraan verbonde.
Al hierdie voordele en goeie dade is deur die ANC vernietig. In ‘n verslag deur die Verenigde Nasies is bevind dat die lewensverwagting in die eerste dekade van die nuwe regering weer afgeneem het. Lyke lê vir tot drie dae in ‘n saal voordat dit na die lykshuis verwyder word en sterftes neem toe weens die wanadministrasie van die owerheid.
Bron: Memorandum van die Volksraad 2016; bl 69&70.