Kyk: Tuinverse groei soos wilde knoffel | Netwerk24
Kyk: Tuinverse groei soos wilde knoffel
Deur Jo Prins 04 Oktober 2016 08:00
Só maak 'n mens . . . Tuinverse maak deur tegnologie verskeie digters se verse lewendig vir oud en jonk.
Die drie maklike stappe.
Van die totempale geskep deur Strijdom van der Merwe.Foto: Jo Prins
Die Noordwes-Universiteit se tuinverse in Potchefstroom se botaniese tuin beloof om vanjaar tydens Aardklop weer oud en jonk te betower. Jo Prins het gaan inloer.
TT Cloete is nie dood nie.
Loop jy by die botaniese tuin in Potchefstroom in en swenk sommerso met die intrapslag na regs, is daar 'n bankie onder 'n karee wat oor 'n dammetjie uitkyk. Hier, tussen die kwakers en koerende duiwe, klink Theunis Theodorus Cloete se stem helder op:
die Mooirivier stroom van die noorde af
die mooi dorp binne
ons dorp is liewer dorp as stad
Ook op 'n bronsplaat op 'n klip loop jy letterlik Cloete se vers "God die digter" raak:
in die miskruier
Nou, oubaas Cloete kén sy storie – die poësie in die botaniese tuin groei soos wilde knoffel (gaan staan maar daar in die labirint en ruik die knoffel 'n bietjie).
Dié tuinverse maak deel uit van die Noordwes-Universiteit se Byderhand-inisiatief.
"Byderhand is 'n eksperimentele ruimte vir skep, skryf en lees in nuwe kontekste. In Byderhand van Clover Aardklop 2015 het die fokus op plekspesifieke digitale literatuur geval," lees 'n mens op die Byderhand-tuisblad.
"Die projek het uit vier subprojekte bestaan: Tuinverse in die botaniese tuin, rusplekstories in die Boeke-oase (kortverhale en kinderstories), 'n dwaalverhaal by die Hoër Tegniese Skool (tienerverhaal) en taxi-strips op die pendelroete (strokies)."
Hoewel die tuinverse sy ontstaan by Aardklop gehad het, bly dit voortbestaan om werklik 'n unieke ervaring te gee – iets wat nuwe tegnologie inspan om dié tuin op 'n besonderse manier vir die besoeker te ontsluit.
Met die QR-leser op jou foon (wat jy vinnig-vinnig van die app-winkel kan laai) kan jy deur die tuin janter en oral waar daar "Byderhand"-bordjies op sitplekke is, dit gewoon skandeer. Wat jy dan kry, is opsies om 'n vers van 'n spesifieke digter te lees, na 'n voorlesing deur die digter self te luister of te kyk na 'n grafiese aanbieding naas die voorlesing.
Maar daar is ook interaktiewe gedigte waar jy as 't ware kan kies of jy 'n man of 'n vrou is en jy jou naam vir die program kan sê. Dan kry jy later 'n vers terug (in die stem van 'n man of vrou) met jou eie naam daarin.
Van die ander gedigte is ook getoonset, en ánder weer gebruik ander kunsvorme (soos skilderye) in samehang met die verse.
Vir die tuinverse is 15 digters met Potchefstroom-verbintenisse genooi om gedigte te skryf wat spesifiek by die botaniese tuin pas. Hoewel aanvanklik net in Afrikaans, word die projek intussen ook na onder meer Engels en Tswana uitgebrei.
Tuindigters sluit onder andere gevestigde stemme in soos Hans du Plessis, Johan Myburg, Tom Gouws, Heilna du Plooy, Hein Viljoen en Susan Smith. Vir jonger lesers is die tuin ook vol kinderverse deur Franci Greyling.
Die landskapkunstenaar Strijdom van der Merwe het totempale geskep wat telkens 'n spesifieke gedig uitbeeld.
Prof. Franci Greyling was die projekleier en prof. Bernard Odendaal subprojekleier.
Wat jy gaan nodig hê:
Laai voor jy vertrek 'n QR-leser op jou selfoon af.
Maak seker jou selfoon se battery is gelaai en dat jy lugtyd het. Die botaniese tuin het (nog nie) gratis WiFi nie.