DA: ‘Staat sit op miljoene ha ongebruikte grond’Argieffoto Die DA het die ANC Saterdag daarvan beskuldig dat die regerende party grondonteiening sonder vergoeding gebruik as “gerieflike oëverblindery om aandag af te trek van sy twee dekades lange mislukking om aandag te gee aan grondhervorming in Suid-Afrika”. Thandeka Mbabama, DA woordvoerder, het gesê dit het in ŉ antwoord van die departement van landelike ontwikkeling en grondhervorming aan die lig gekom dat die departement en sy entiteite ongeveer 20,7 miljoen hektaar grond tot sy beskikking het. “Minister Maite Nkoana-Mashabane het in antwoord op my vraag onthul dat haar departement ongeveer 13 588 879 hektaar grond besit en eksklusiewe regte het op nog 2 222 920 hektaar grond. Daar word verder gestel dat die raad van die Ingonyama Trust (ITB) ongeveer 2 000 000 hektaar grond besit en eksklusiewe regte het op nog ongeveer 2 882 000 hektaar,” het Mbabama gesê. ŉ Verslag van ŉ hoëvlak paneel onder die voorsitterskap van voormalige pres. Kgalema Motlanthe het gevind dat die “grondgebied van Suid-Afrika” ongeveer 122,3 miljoen hektaar beslaan. Mbabama het gesê hierdie “verstommende erkenning” van die departement van landelike ontwikkeling en grondhervorming volg op soortgelyke antwoorde van ander departemente. Dit sluit in die departement van openbare werke wat erken het dat hy 1,9 miljoen hektaar van ongebruikte grond besit, asook die departement van landbou, bosbou en vissery, wat gesê het dat hy 73 000 hektaar landbougrond namens die departement van openbare werke administreer. “Die departement van openbare ondernemings, wat ook groot stukke grond besit, moet nog op die vraag antwoord,” het Mbabama gesê. “Met hierdie inligting ontstaan die vraag hoekom druk die ANC dat artikel 25 van die Grondwet gewysig moet word om voorsiening te maak vir grondonteiening sonder vergoeding terwyl die regering reusestukke stedelike en landbougrond in sy besit het, waarvan baie gepas is vir ontwikkeling of landbou,” het Mbabama gesê. Mbabama het gesê verdere verwarring word veroorsaak deur ŉ onlangse stelling van Ace Magashule, die ANC se sekretaris-generaal, dat die party “besig is om die implementering van die grondonteiening sonder vergoeding uit te rol. Ons gaan nie wag nie”. Dit terwyl daar by die ANC se grondberaad in Mei besluit is dat die grondonteieningswetsontwerp dringend deur die parlement goedgekeur moet word. Intussen, het die departement van landelike ontwikkeling en grondhervorming op nog ŉ vraag van die DA bevestig dat die regering nog nie besluit het op grond wat sonder vergoeding onteien sal word nie, en tweedens oor die kwessie gelei sal word deur die uitkoms van die grondwetlike hersieningskomitee wat opdrag gegee is om moontlike wysigings aan artikel 25 te oorweeg en eers op 11 September aan die Nasionale Vergadering verslag sal doen. “Verwarring vier hoogty,” het Mbabama gesê. “Die DA glo die ANC gebruik grondonteiening sonder vergoeding om sy eie mislukkings te verdoesel.” Mbabama het gesê die werklike struikelblokke van suksesvolle grondhervorming is ŉ gebrek aan politieke wil, gebrek aan opleiding en kapasiteit, en die gebruik van die grondhervormingsbegroting vir ander doeleindes. “Die DA wil hê Suid-Afrikaners moet ware eienaars van grond wees met die reg om te kies, in teenstelling met die ANC en die EFF wat wil hê die staat moet die eienaar wees en die mense van Suid-Afrika is die permanente huurders van hul grond.”