PressReader - Weg! Platteland: 2018-03-01 - Wat be­te­ken ‘craft’ reg­tig?
Wat be­te­ken ‘craft’ reg­tig?
Eers was dit boe­tiek­bier, toe kom boe­tiek­je­ne­wer en nou wink boe­tiek­rum en -whis­ky – in En­gels be­kend as ‘craft’ – glo op die ho­ri­son. Maar be­te­ken dié e­ti­ket hoe­ge­naamd iets in Suid-a­fri­ka?
Weg! Platteland - 2018-03-01 - Entrepreneurs -
Suid-a­fri­ka, het ’n si­nie­se kol­le­ga op ’n keer ge­sê, moet se­ker­lik een van net ’n hand­jie vol lan­de ter wê­reld wees waar goeie, u­nie­ke, hand­ge­maak­te pro­duk­te bin­ne ’n om­me­sien­tjie mas­sa­ge­pro­du­seer (maar steeds as “boe­tiek­pro­duk­te” be­mark) word en die he­le spul – die reg­tes én die sleg­tes – uit­ein­de­lik aan die kort­ste ent trek.
Die drie Du Plooy-broers knik en grin­nik ef­fe on­ge­mak­lik. Hul­le is im­mers deel van hier­die “boe­tiek”-re­vo­lu­sie, maar was ook al aan die ont­vang­kant van kri­tiek met kies­keu­ri­ge je­ne­wer­drin­kers wat by­voor­beeld won­der of jy De Vry se Die Droë Rooi­nek-je­ne­wer e­nig­sins je­ne­wer kan noem. Is je­ne­wer nie ver­on­der­stel om on­danks al die geheime bo­ta­nie­se by­voe­gings steeds met die oor­heer­sen­de geur van je­ne­wer­bes­sies te spog nie?
“Dis ’n moei­li­ke saak,” sê Ger­rit, “want SuidA­fri­ka met sy mag­dom geu­ri­ge in­heem­se en me­di­si­na­le plan­te het in­der­daad die po­ten­si­aal om die hoof­stad van die wê­reld te word. On­ge­luk­kig spring ’n hel­se klomp men­se net op die la­waai­wa met die hoop om vin­nig ’n paar sent te maak. Hul­le koop by­voor­beeld groot hoe­veel­he­de skoon al­ko­hol in wat baie goed­ko­per is, voeg goed­koop geur­mid­dels by, vra ie­mand om dit vir hul­le te bot­tel en kry dan ’n groot maat­skap­py om ’n he­le paar dui­send bot­tels van hul­le so­ge­naam­de ‘boe­tiek­pro­duk’ te ver­sprei. Wat is in só ’n ge­val craft of u­niek om­trent die pro­ses of eind­pro­duk?
“Ek vra dit bloot as jy dit ver­ge­lyk met ons, wat die graan – of dit nou mie­lies, sor­ghum of rog is – óf self kweek en oes óf dit by bu­re in die distrik koop, self fy­ner maak, self laat gis en dis­til­leer, self ver­pak en groot­liks self ver­sprei. Daar be­hoort ’n on­der­skeid ge­tref te word tus­sen boe­tiek­dis­til­leer­ders, boe­tiek­ver­men­gers en boe­tiek­ver­sprei­ders.”
Die plaas­li­ke mark vir boe­tiek­pro­duk­te groei wel met ras­se skre­de én die mark se smaak het ont­wik­kel, sê Pas­ch, maar hy meen tal­le van hier­die pro­duk­te is ge­woon té kom­pleks en té klein­skaal – en dus te duur – vir tal­le van die ko­pers, wat “net ge­noeg weet om ge­vaar­lik te wees”.
“By die re­stau­rant op Fransch­hoek, by­voor­beeld, het ou­ens al die cho­ri­zo, wat ten duur­ste uit S­pan­je in­ge­voer word, te­rug- ge­stuur om­dat dit ‘nie reg smaak nie’ – dis nou om­dat hul­le net die goed­koop na­maak­sels van cho­ri­zo ken wat dik­wels hier ver­koop word. Of hul­le sê die ka­rool­am smaak ‘s­naaks’ om­dat dit, an­ders as die ‘ka­rool­am’ wat hul­le waar­skyn­lik op spe­ci­al by hul­le su­per­mark koop, rég­tig uit die Ka­roo kom waar die ska­pe rég­te bos­sies vreet.
“So... uit­ein­de­lik wil net so­wat 1% van die mark reg­tig ál­les weet om­trent jou pro­duk en kan hul­le die ei­e­soor­tig­heid daar­van waar­deer om­dat hul­le reeds ge­noeg ken­nis of er­va­ring het om dit met soort­ge­ly­ke pro­duk­te in die­self­de prys­klas te ver­ge­lyk. Ek sou sê min­stens 90% van die ko­pers in die boe­tiek­mark koop die pro­duk­te om­dat dit cool is of om­dat hul­le ge­hoor het dis
cool. As jy ’n wil­de Vry­dag­aand­paar­tie gooi en julle ge­woon­lik drie bot­tels goed­koop kom­mer­si­ë­le rum op só ’n aand uit­drink, gaan jy waar­skyn­lik nie ons hand­ge­maak­te klein­skaal­rum, wat drie keer duur­der is, kan be­kos­tig nie. Daar is niks hier­mee fout nie – dis twee ver­skil­len­de mark­te en ons moes self leer vre­de maak met die feit dat jou pro­duk­te nie tot al­mal kan spreek nie.”