Seleksie kan veseldikte help verlaag
Last update: August 18, 2011 10:48:40 AM
REAGEER veseldikte wanneer 'n mens daarvoor selekteer en kan 'n mens fyner teel? Die antwoord is 'n onomwonde ja, se dr Kobus Delport van die Vagtoetssentrum op Middelburg. Met moderne hulpmiddels is dit maklik om veseldikte te manipuleer.
Hy waarsku nietemin dat waar boere die veseldikte van hul wol wil verlaag, hulle vier basiese begrippe in gedagte moet hou, nl:
Genetiese manipulasie is 'n stadige proses;
Omgewingseffekte verskuil teeltwaarde;
Seleksie vir 'n groot aantal eienskappe vertraag teeltvordering;
Reaksie in ander eienskappe.
Toetse wat by die Vagtoetssentrum gedoen is, het getoon dat dit minstens 20 jaar neem om veseldikte m.b.v. teling te verlaag. Die gevolgtrekking wat hieruit gemaak kan word is dat hoewel genetiese fynwolskape aangekoop kan word om die gemiddelde veseldikte binne 'n stoet vinnig te verlaag, behoort doeltreffende seleksie 'n integrale deel van On doeltreffende langtermyn teeltbeleid te vorm.
Wat die omgewingseffekte betref, se dr Delport dat prestasietoetsing 'n uiters doeltreffende hulpmiddel kan wees mits dit korrek toegepas word.
"Die doel met prestasietoetsing is om omgewingsvariasie sover as prakties moontlik uit te skakel sodat die voorkoms van potensiële teeldiere 'n beter aanduiding van hulle werklike genetiese meriete is."
Hy het gewaarsku teen telers wat dikwels net belangstel in die veseldikte van die trap ramme wat vir gebruik en verkoop uit die oorspronklike trap geselekteer is. Sulke toetse is onakkuraat omdat die veseldikte deur genotipe sowel as omgewing beïnvloed word en omgewingsvariasie dus maklik deur telers benut kan word om onkundiges om die bos te lei.
Diere wat prestasiegetoets word, moet van geboorte af gelyke behandeling ontvang, op die regte ouderdom (minstens 12 tot 13 maande) getoets word in so groot as moontlik groepe en op grond van indekse vergelyk word.
Die probleem met prestasietoetsindekse soos tans gebruik word, is eerstens dat genetiese verskille wat oor jare as gevolg van seleksie ontstaan, nie in berekening gebring word nie. Daarbenewens geld dieselfde aanname vir indekse wat vir verskillende telers bereken word. Die tekortkominge het tot die ontwikkeling van gesofistikeerde metodes van teelwaarde bepalings, soos BLUP, gelei.
Wat seleksie vir baie eienskappe betref, se dr Delport dat sodra daar vir meer as 10 eienskappe geselekteer word, gaan dit 'n stadige proses wees om fyner te teel.
Oor die reaksie van ander eienskappe se dr Delport dat dit belangrik is om te kyk wat die verandering in ander eienskappe is.
Hy het ten slotte gesê die maklikste manier om veseldikte te verlaag is om fynwolramme te koop en daarmee saam te selekteer vir fyner wol.
"Doeltreffende seleksie vir veselfynheid sonder om ander produksie-eienskappe te benadeel is prakties moontlik. Die gebruik van seleksie-indekse kan teeltvordering t.o.v. totale ekonomiese doeltreffendheid optimaliseer," het hy gesê.