KAN MIELIES WINSGEWEND GEPRODUSEER WORD? DEUR DR PHILIP THEUNISSEN COMPUTUS BESTUURSBURO - PDF
Download "KAN MIELIES WINSGEWEND GEPRODUSEER WORD? DEUR DR PHILIP THEUNISSEN COMPUTUS BESTUURSBURO"
1 KAN MIELIES WINSGEWEND GEPRODUSEER WORD? DEUR DR PHILIP THEUNISSEN COMPUTUS BESTUURSBURO Die afgelope mielieseisoen (2004/05) was nie n goeie een vir mielieboere nie. Ten spyte van n rekord-oes (12,1 miljoen ton) het pryse vanaf planttyd tot strooptyd bykans gehalveer. Dit het tot gevolg gehad dat boere n verlies gelei het en met oorlaatskuld vir die komende seisoen gaan sit. Die slegte nuus is dat vooruitsigte vir die komende seisoen uit n ekonomiese oogpunt ook nie te goed lyk nie, tensy iets drasties binne die volgende twee maande gaan gebeur wat pryse dramaties kan laat styg. Oesskatting Aan die einde van die vorige seisoen (2004) is daar geraam dat die oordragvoorraad na die volgende seisoen (2005) ongeveer 3 miljoen ton is nadat daar aan die binnelandse vraag van 7,8 miljoen ton voldoen is. Toe kom 2005 se oes van 12,1 miljoen ton wat dus beteken dat ons met hierdie oes 4,3 miljoen ton meer as die binnelandse vraag geproduseer het. Saam met die vorige jaar se oordragvoorraad het ons op papier dus 7,3 miljoen se oordraagvoorraad wat bykans net soveel soos die binnelandse vraag is. Ons het dus bykans n hele jaar se binnelandse verbruik in die spens en dit is nie nodig om enigsins mielies vir die komende seisoen aan te plant nie. Daar is natuurlik die moontlikheid dat mielies uitgevoer kan word en heelwaarskynlik alreeds verskuif word wat die eenvoudige som hierbo dalk nie sal laat klop nie. Die eerste tekens hiervan is in die middel van September waargeneem toe die mielieprys skielik begin styg het. Pryse Die afgelope seisoen het prysgewys redelik goed begin toe pryse aanvanklik by R950 per ton (plaasprys) weggespring het maar droë toestande het verhoed dat boere op die gewone tyd kon plant. Sonder aanplantings wou boere nie waag om pryse teen hierdie vlakke te kontrakteer nie. Toe dit aan die einde van November begin reën, het die boere begin plant en toe hulle daarna na pryse begin kyk het die prys intussen begin daal en aanhou daal om eers weer op ongeveer R450 per ton (plaasprys) te begin stabiliseer. Daar was die afgelope seisoen dus baie min geleentheid om n bemarkingsvoordeel uit die mielieprys te kry.
2 By die skryf van hierdie artikel het pryse n opwaartse neiging begin toon en dit wil voorkom of n plaasprys van R700 per ton vir die komende seisoen dalk nie te vergesog is nie. Die vraag is egter of dit genoeg is om winsgewend mee te kan produseer. Uitgawes Tabel 1 bevat die inkomste en uitgawes van droëland- en besproeiingsmielies teen verskillende opbrengsmikpunte. Teen n opbengsmikpunt van 3.5 ton per hektaar beloop die produksiekoste R3120 per hektaar. Teen R700 per ton word daar n verlies van R670 per hektaar gerealiseer. Die gelykbreekprys, waar inkomste gelyk aan uitgawes sal wees, is R891 per ton. Indien dieselfde som vir die verskillende opbrengsmikpunte gemaak word, is die gelykbreekpryse R1283 per ton teen 2 ton per hektaar, R1113 per ton by 2,5 ton per hektaar, R980 by 3 ton per hektaar en R816 per ton by 4 ton per hektaar. In die geval van besproeiingsmielies is die gelykbreekprys R759 per ton by n opbrengs van 7 ton per hektaar. Nie een van hierdie scenarios toon dus n wins teen R700 per ton nie. n Prys van R900 per ton is eerder genoeg om aan die meeste mielieboere n kans vir n wins te bied. Sensitiwiteit In Tabelle 2 en 3 word die sensitiwiteit vir droëland- en besproeiingsmielies teen verskillende opbrengs- en prysvlakke teen produksiekoste van R3120 (droëland) en R5314 (besproeiing) per hektaar bereken. Die swart gedeeltes toon die vlakke waar daar n verlies gerealiseer word terwyl die wit gedeeltes die winsareas aantoon. In die geval van droëland sal die boer teen n prys van R700 per ton eers n wins begin toon as die opbrengs 4,8 ton per hektaar is. In die geval van besproeiing sal daar teen dieselfde prys eers n wins by 7.75 ton per hektaar gerealiseer word. Teen normale opbrengsvlakke van 3,5 en 7 ton per hektaar vir droëland en besproeiing, moet die pryse onderskeidelik omtrent R900 en R800 per ton wees voordat n beduidende wins gerealiseer kan word. Teen huidige prysvlakke kan daar nie winsgewend geproduseer word nie. Die boer moet dus aan die hand van Tabelle 2 en 3 n aanname van die voordiehandliggendste scenario ten opsigte van prys en hoeveelheid vir Julie 2006 maak voordat hy blindelings besluit om mielies vir die komende seisoen aan te plant. Finansiering n Groot aantal boere sal steeds mielies wil plant ten spyte van die skrif wat baie duidelik aan die muur is. Die verlede het al so dikwels gewys dat boere vas glo dat pryse vanaf planttyd na strooptyd sal verbeter en dat n wins dan sal realiseer. Omdat selfs die beste markanaliste ook nie weet wat pryse oor die verloop van ses maande kan maak nie, is daar altyd n kans, hoe gering ookal, dat die boer reg kan wees. Ongelukkig maak die handelsbanke en koöperasies of agribesighede, ook hulle somme voordat hulle produksielrediet aan boere verskaf en hierdie instansies se somme lyk ook min-of-meer soos die in Tabel 1.
3 Al glo n boer ook hoe sterk daarin dat die mielieprys in die komende seisoen skerp gaan styg, gaan hy bloot nie finansiering kry om hierdie geloof van hom uit te oefen nie, tensy hy hom self kan finansier. Daar gaan dus n gedwonge afskaling van mielie-aanplantings plaasvind al wil die boer hoe graag plant en al gaan hy hoe lekker vir almal tong uitsteek as die prys in Julie 2006 wel R900 per ton en meer is. Teen huidige prysvlakke van ongeveer R700 per ton in die boer se sak is dit egter nie ekonomies regverdigbaar om mielies vir die komende seisoen aan te plant nie. Bethlehem September 2005
4 TABEL 1: PRODUKSIEKOSTE VAN MIELIES (2005/06) Kriteria DROëLAND BESPROEI Kg Stikstof 20 N 32 N 45 N 60 N 70 N 180 N Opbrengs : (Ton/ha) Prys/ton Rand per jaar per: Hektaar Hektaar Hektaar Hektaar Hektaar Hektaar INKOMSTE Produkverkope 1,400 1,750 2,100 2,450 2,800 4,900 BRUTO PRODUKSIEWAARDE R 1,400 R 1,750 R 2,100 R 2,450 R 2,800 R 4,900 DIREKTE UITGAWES Saad ,100 Kunsmis ,265 Onkruidbeheer Plaagbeheer Spuitkoste - Vliegtuig Stroopkoste (Brandstof ingesluit) Besproeiingskoste (Elektrisiteit & Reparasies) DIREKTE UITGAWES R 1,385 R 1,563 R 1,684 R 1,826 R 1,934 R 3,703 VERANDERLIKE UITGAWES Oesversekering % van Omset Hael 3.6% Ryp 0.0% Oormaat Reën 0.0% Vervoerkoste VERANDERLIKE UITGAWES R 120 R 150 R 179 R 209 R 239 R 419 TOEGEDEELDE UITGAWES Meganisasiekoste Brandstof Depresiasie & Reparasies Operateurskoste Rente TOEGEDEELDE UITGAWES R 1,061 R 1,070 R 1,077 R 1,084 R 1,090 R 1,192 TOTALE UITGAWES R 2,565 R 2,783 R 2,940 R 3,120 R 3,263 R 5,314 VERTAKKINGSMARGE -R 1,165 -R 1,033 -R 840 -R 670 -R 463 -R 414 GELYKBREEKPRYS (Prys/ton) R 1,283 R 1,113 R 980 R 891 R 816 R 759 GELYKBREEKOPBRENGS (Ton/ha)
5 TABEL 2: SENSITIWITEIT VAN MIELIES (Droëland) PER HA Opbrengs (ton/ha) Prys/ton Totale uitgawes 3120 TABEL 3: SENSITIWITEIT VAN MIELIES (Besproeiing) PER HA Opbrengs (ton/ha) Prys/ton Totale uitgawes 5314
HOEVEEL HEKTARE KAN N STAATSAMPTENAAR BEKOSTIG? DEUR DR PHILIP THEUNISSEN
HOEVEEL HEKTARE KAN N STAATSAMPTENAAR BEKOSTIG? DEUR DR PHILIP THEUNISSEN Suid-Afrika het baie landbougrond. Daar word op 86,1 miljoen ha geboer terwyl daar volgens die sensusopname van 2002 nagenoeg 45,818
Caledon en Bredasdorp Gesamentlike Studiegroep Resultate
Caledon en Bredasdorp Gesamentlike Studiegroep Resultate EKONOMIE VAN SKAAL Rietpoel - 27 Februarie 2014 Caledon en Bredasdorp Gesamentlike Studiegroep Resultate Agtergrond Oorsig van Resultate Effek van
12. Minerale hulpbronne
12. Minerale hulpbronne (MSW Aardrykskunde) Minerale is van die waardevolste natuurlike hulpbronne in die wêreld. Hulle word verdeel in drie groepe: edelmetale, metale en nie-metale. Edelmetale is goud
Dokumentnommer: HUUROOREENKOMS - 1 - HIERDIE OOREENKOMS is opgestel en aangegaan deur en tussen (naam van verhuurder) (hierna die VERHUURDER genoem), wie se adres soos volg is: EN (naam van huurder) HUURDER