DA kry teenkanting oor wetsontwerp oor krag | Netwerk24
Deur Elvira Wood 25 Augustus 2020 12:57
Pravin Gordhan, minister van openbare ondernemings. Foto: Elvira Wood
Die DA se privateledewetsontwerp om goedkoper elektrisiteit te verseker, het Dinsdag groot teenkanting uit talle oorde gekry op 'n parlementêre komiteesitting.
Die portefeuljekomitees oor minerale bronne en energie en openbare ondernemings het 'n gesamentlike sitting gehou waartydens hulle die Wetsontwerp op die Onafhanklike Elektrisiteitsbestuursoperateur (IEMO) bespreek het.
Natasha Mazzone, DA-LP, het dié wetsontwerp reeds op 24 Oktober 2019 aan die parlement voorgelê.
Sy het vroeër verduidelik die wetsontwerp is daarop gemik om Eskom se monopolie te verbreek wat betref die opwekking van elektrisiteit.
Ingevolge daarvan moet 'n private maatskappy, die IEMO, tot stand gebring word.
LEES OOK: Private kragopwekking kry wind van voor in parlement
Pravin Gordhan, minister van openbare ondernemings, het in sy voorlegging aan die komitees gesê buiten dat daar teenstrydighede in die wetsontwerp is, steun die departement ook nie die voorstel van die IEMO nie. As dit geskep sou word, beteken dit dat Eskom in geheel privatiseer moet word.
Gordhan sê dat die staat veral nie die transmissie-afdeling van Eskom sal privatiseer nie.
Een van die teenstrydighede waarna Gordhan verwys, is dat hoewel die DA sê die IEMO moet heeltemal onafhanklik wees en dat die staat geen belang daarin moet besit nie, is daar die vereiste dat die minister van openbare ondernemings die memorandum van inkorporasie van die IEMO moet onderteken.
Gordhan wil weet hoe dit kan gebeur as die staat volgens dié wetgewing nie toegelaat word om 'n aandeelhouer te wees nie.
Hy wil ook weet hoe werk dit dat daar van die staat verwag word om 'n enorme bate – die land se kragnetwerk – sonder enige vergoeding aan 'n private maatskappy oor te dra. Die DA maak juis dié voorstel in die wetsontwerp.
Nog 'n argument was ook dat die DA net die rykes wil help, en dat 'n private maatskappy nie op arm, landelike gebiede gaan fokus nie.
Gordhan sê wat die DA nie in die wetsontwerp in ag neem nie, is die ontknoping van Eskom. Hy sê dié proses vorder goed en dat daar binnekort nuwe sperdatums bekend gemaak gaan word oor wanneer die kragreus in drie afdelings ontknoop gaan word.
André de Ruyter, uitvoerende hoof van Eskom, het op 11 Augustus gesê Eskom wil sy aandeelhouer, die staat, nader om te hoor of die proses versnel kan word.
Eskom sê in 'n antwoord op vrae wat Netwerk24 hieroor gerig het, hy oorweeg planne oor hoe die nuwe transmissie-afdeling dieselfde IT- en ander ondersteuningstelsels as die res van Eskom kan gebruik, selfs ná die ontknoping.
Eskom verduidelik sou 'n aparte stelsel vir die transmissie-afdeling ontwikkel moes word, dit nie net die ontknoping tot minstens Maart 2022 kan vertraag nie, maar dit sal ook baie duur wees.
LEES OOK: IT-stelsel kinkel in kabel vir Eskom se ontknoping
Gordhan het die DA se wetsontwerp in die algemeen as " 'n bietjie van 'n ramp, baie verwarrend en problematies" beskryf.
Hy het met biskop Malusi Mpumlwana, wat die sessie bygewoon het, saamgestem wat sê dat hoewel die DA daarop geregtig is om 'n wetsontwerp op te stel gegrond op sy eie beleid, is dit nie die ANC se beleid om staatsondernemings soos Eskom te privatiseer nie.