Danie van Wyk in gesprek met Naomi Meyer - LitNet
Danie van Wyk in gesprek met Naomi Meyer
Danie van Wyk 2012-01-26
Danie van Wyk is sedert die begin van 2012 die hoof uitvoerende beampte van die SBA. Naomi Meyer het hom oor sy agtergrond en sy toekomsvisie uitgevra.
Danie, baie geluk met die aanstelling as hoof uitvoerende beampte van die SBA. Dankie vir die geleentheid tot gesprek. Die eerste ding wat my opval as ek na jou CV kyk, is jou sterk onderwys- en opvoedkundige agtergrond. Vertel ons lesers asseblief meer hieromtrent.
Ek is 'n oudonderwyser en -vakbondleier en het by verskeie skole in die Wes-Kaap onderrig gegee voordat ek voltyds by die onderwysersvakbond NAPTOSA betrokke geraak het as hul hoofonderhandelaar in die Raad op Arbeidsverhoudings in die Onderwys (RAVO), asook die Staatsdiensbedingingsraad. Ek was vir 22 jaar verbonde aan die onderwys, het verskeie bevorderingsposte beklee en was prinsipaal by drie skole (twee hoërskole en een 'n primêre skool) voordat ek die beroep vaarwel toegeroep het. Onderwys en opleiding moet groot klem plaas op die professionele ontwikkeling van die onderwyser en gereelde opleidingsessies moet ook vir prinsipale geskied. Ek glo dat 'n goed-opgeleide prinsipaal professionele leiding sal kan gee en op hierdie wyse groter stabiliteit by skole kan te weeg bring, veral in voorheen benadeelde skole. Ek was ook nou betrokke by FEDSAS (Federasie van Suid-Afrikaanse Skoolbeheerliggame) waar ons skoolbeheerliggame in voorheen benadeelde skole bemagtig het deur opleiding in verskillende aspekte van skoolbeheer voordat ek die leisels by Christo van der Rheede oorgeneem het.
Wat is die SBA se primêre funksie(s)?
Die SBA se primêre funksie en mandaat is om mense deur Afrikaans te bemagtig om geletterde en selfonderhoudende gemeenskappe te vestig. Dit sluit ekonomiese, sosiale, opvoedkundige en politieke bemagtiging in. Ook het die SBA 'n verbintenis tot veeltaligheid en om Afrikaans op 'n insluitende wyse te bevorder as 'n nierassige taal. Die SBA is 'n groot voorstander van moedertaalonderrig en help graag skole om 'n kindgesentreerde taalbeleid te ontwikkel.
Ek sien op die SBA se webwerf die groot klem wat op lees, letterkunde en opvoeding val. Vertel asseblief vir ons lesers van die SBA se leesprogram.
Die SBA bied 'n hele reeks leesprogramme aan. Dit sluit lees-vir-genot-projekte vir 4- tot 9-jariges, lees-vir-leer-projekte vir 10- tot 15-jariges en lees-vir-sukses-projekte vir 16- tot 19-jariges in. Verder word werkswinkels oor lees-, letterkunde- en taalonderrig vir onderwysers aangebied. Geïntegreerde taalvaardigheidsopleiding vir vroeë skoolverlaters en werklose volwassenes word ook gereeld aangebied.
Benewens die goeie praktiese wenke op jul werf mbt loopbane, wat doen die SBA konkreet ten opsigte van Afrikaanse loopbaanontwikkeling?
Die SBA het 'n Afrikaanse loopbaangids ontwikkel en aan skole en leerders beskikbaar gestel. Dit stel leerders bekend aan die wêreld van werk en dien ook as 'n verwysing na verskillende beroepsvelde. Die gids word hoogs aanbeveel by hoërskoolleerders asook studente verbonde aan instansies vir Verdere Onderwys en Opleiding. Die bydraes tot die gids is gelewer deur vooraanstaande opvoedkundiges met 'n magdom ondervinding en kennis in onderwys en opleiding.
Wat is jou visie vir die SBA?
My visie vir die SBA is dat dit 'n huishoudelike naam moet word in terme van bemagtiging en 'n onbetwiste leier in bemagtigingsaksies moet wees. Die SBA moet voortbou op die suksesse wat tans behaal word om geletterde en omgewingsbewuste gemeenskappe daar te stel. Ek sal graag vriende van die SBA in gemeenskappe vestig en hulle aanmoedig om betrokke te raak by die werksaamhede van die SBA.
Ek sou verder wou sien dat die SBA Afrikaans vestig as 'n bemagtigende voertuig vir beide sy benadeelde en sy bevoorregte sprekers. Dat Afrikaans gesien word as 'n brugtaal na anderstaliges en dat ons as Afrikaanssprekendes uitreik na ander taalgemeenskappe. Die SBA moet saamwerk met groepe of organisasies wat dieselfde waardes deel en ernstig is oor die bevordering van Afrikaans as 'n nierassige taal. Ek sou graag 'n wiskundekongres wil hou om onderwysers in te lig oor die jongste ontwikkelings in wiskunde-onderrig. Die onlangse matriekuitslae het bewys dat een van die groot redes tot kommer die lae slaagsyfer in wiskunde en fisiese wetenskappe is.
Vir die SBA is 'n gebrek aan moedertaalonderrig een van die vernaamste redes waarom so 'n groot persentasie leerders eenvoudig uit die skoolstelsel verdwyn. Moedertaalonderrig is ononderhandelbaar en die SBA sal 'n ernstige versoek tot die onderwysowerhede rig om die inheemse tale te ontwikkel. Hulpbronne sal beskikbaar gestel moet word ten einde hierdie probleem aan te spreek. Dit is 'n pedagogiese feit dat 'n kind komplekse begrippe beter begryp en hanteer as hy/sy in sy/haar moedertaal onderrig ontvang. Die SBA glo dat Afrikaans as moedertaal tot sy reg sal kom slegs as jy ook ander moedertale tot hulle reg sal laat kom. Dan alleenlik sal ons kan praat van gehalte-onderrig in ons skole.
Benewens jou liefde vir Afrikaans, wat is jou ander passies?
Ek het 'n groot passie vir die ontwikkeling van skilders in voorheen benadeelde gemeenskappe. Ek is betrokke by 'n projek om opkomende skilders se werk te bemark en aan hulle blootstelling te verleen. Daar is groot talent wat ontgin moet word en ek sal graag 'n rol wil speel in die ontwikkeling van hierdie talentvolle mense.
Deel asseblief met ons jou gedagtes oor 'n Vrye Afrikaanse Universiteit.
Ek sal die daarstelling van 'n Vrye Afrikaanse Universiteit steun en sal graag deel wil wees van so 'n inisiatief. Daar bestaan 'n behoefte aan so 'n nierassige Afrikaanse universiteit om universiteitsopleiding toeganklik te maak vir veral arm bruin Afrikaanssprekende leerders/studente.