Honduras - Wêreldensiklopedie - Ek wil alles weet - 2020
Honduras, amptelik Republiek Honduras (República de Honduras) is 'n demokratiese republiek in Sentraal-Amerika. Dit was voorheen bekend as Spaanse Honduras om dit van te onderskei Britse Honduras (nou Belize). 3. Die land word in die weste begrens deur Guatemala, in die suidweste deur El Salvador, in die suidooste deur Nicaragua, in die suide aan die Stille Oseaan aan die Golf van Fonseca, en in die noorde aan die Golf van Honduras en die Karibiese See.
Die Spaanse het ten minste drie verskillende terme gebruik om te verwys na die gebied wat die Sentraal-Amerikaanse land Honduras geword het.
Guaymuras - 'n naam wat Columbus verskaf het vir 'n stad naby moderne Trujillo. Las Casas het dit daarna veralgemeen om op die hele kolonie van toepassing te wees.
Higueras - 'n verwysing na die kalebas wat van die Jicaro-boom afkomstig is, waarvan baie in die waters langs die noordweste van Honduras gevind het.
Honduras - letterlik "dieptes" in Spaans. Daar word tradisioneel aangehaal dat Columbus geskryf het Gracias a Dios que hemos salido de esas Honduras (Engels: "Goddank dat ons uit die dieptes gekom het") terwyl ons langs die noordoostelike kus van Honduras was.
Honduras is deel van Mesoamerica, begrens deur die Karibiese See in die noorde en deel grense met Guatemala, El Salvador en Nicaragua. Toegang tot die Stille Oseaan is deur die Golf van Fonseca wat in die suide geleë is.
Hondurese terrein bestaan ​​hoofsaaklik uit berge (ongeveer 81 persent), maar daar is smal vlaktes langs die kuste en 'n groot onontwikkelde laagland-oerwoud (La Mosquitia-streek) in die noordooste. In die noordoostelike streek van La Mosquitia lê die Río Plátano-biosfeerreservaat, 'n reënwoud op die laagland wat 'n groot verskeidenheid lewensverskeidenheid bied. Hierdie reservaat, wat soms 'The Last Lungs of Central America' genoem word, is in 1982 op die UNESCO-Wêrelderfenisgebiedlys gevoeg. Die streek word beskou as 'n hotspot vir biodiversiteit vanweë die talle plant- en dierspesies wat daar gevind kan word.
Die oerwoud is vol lewe met baie spesies vlinders, bye, miere, vlieë en groter diere, waaronder die tapir, jaguar, puma, ocelot en takbokke. Honduras het verskeie nasionale parke geskep om die natuurlike skoonheid te beskerm, waaronder die Pico Bonito Nasionale Park 4 wat ongeveer 415 vierkante myl omring het. In La Mosquitia lê die UNESCO-wêrelderfenisgebied, Río Plátano Biosphere Reserve 5, met die Cocorivier wat die land van Nicaragua skei. Die Islas de la Bahía en die Swan-eilande vorm deel van Honduras. Misteriosa Bank en Rosario Bank, 130 tot 150 km noord van die Swan-eilande, val binne die eksklusiewe ekonomiese sone (EEZ) van Honduras.
Soos ander lande in die streek, bevat Honduras groot biologiese bronne. Hierdie land van 43 278 vierkante myl (112,092 km²) huisves meer as 6 000 vaatplante, waarvan 630 (tot dusver beskryf) orgideë is; ongeveer 250 reptiele en amfibieë, meer as 700 voëlspesies, en 110 soogdierspesies, waarvan die helfte vlermuise is.
Honduras het reënwoude, wolkwoude (wat tot byna drie duisend meter bo seevlak kan styg), mangroeë, savanne en bergreekse met denne- en eikebome, en die Mesoamerican Barrier Reef System. In die Baai-eilande is daar dolfyne van bottlenose, manta-strale, papegaaivis, skole met blou tak en walvishaai.
Alhoewel die hele Honduras binne die trope lê, verskil die klimaatsoorte van elk van die drie fisiografiese streke. Die Karibiese laagland het 'n tropiese nat klimaat met konstant hoë temperature en humiditeit, en reënval is redelik eweredig versprei deur die jaar. Die Stille Oseaan laagland het 'n tropiese nat en droë klimaat met hoë temperature, maar 'n duidelike droë seisoen van November tot April. Die binnelandse hooglande het ook 'n duidelike droë seisoen, maar, soos kenmerkend van 'n tropiese klimaat op die hoogland, daal die temperatuur in hierdie streek namate die hoogte toeneem.
Strand aan West End, Roatan, Islas de la Bahia
Anders as in meer noordelike breedtegrade, wissel die temperatuur in die trope hoofsaaklik met die hoogte in plaas van met die seisoen. Grond onder 1 000 meter staan ​​algemeen bekend as tierra caliente (warm land), tussen 1.000 en 2.000 meter tierra templada (gematigde land), en meer as 2000 meter tierra fría (koue land). Beide die Karibiese sowel as die Stille Oseaan-laagland is tierra caliente, met die hoogte van die dag gemiddeld gedurende die jaar tussen 28 ° C en 32 ° C. In die Stille Oseaan-laagland bring April, die laaste maand van die droë seisoen, die warmste temperature; die reënseisoen is effens koeler, hoewel hoër humiditeit gedurende die reënseisoen hierdie maande meer ongemaklik voel. In die Karibiese laagland kom die enigste verligting van die hele jaar deur hitte en humiditeit gedurende Desember of Januarie wanneer 'n af en toe sterk koue front uit die noorde ('n norte) 'n paar dae van sterk noordwestewinde en effens koeler temperature meebring.
Reën val die hele jaar in die Karibiese laaglande, maar is seisoenaal in die res van die land. Daar is groot hoeveelhede aan die noordkus, veral in die Mosquitia, waar die gemiddelde reënval 2400 millimeter is. Nader aan San Pedro Sula is die bedrae effens minder van November tot April, maar elke maand het dit nog steeds aansienlike neerslag. Die binnelandse hoogland en die laagland van die Stille Oseaan het 'n droë seisoen, wat plaaslik bekend staan ​​as die "somer", van November tot April. Byna al die reën in hierdie streke val gedurende die "winter" van Mei tot September. Totale jaarlikse bedrae hang af van die omliggende topografie; Tegucigalpa, in 'n beskutte vallei, is gemiddeld slegs 1 000 millimeter neerslag.
Honduras lê binne die orkaanriem, en die Karibiese kus is veral kwesbaar vir orkane of tropiese storms wat binnelands vanaf die Karibiese Eilande reis. Orkaan Francelia in 1969 en Tropical Storm Alleta in 1982 het duisende mense geraak en groot gewasse aangerig. Die orkaan Fifi het in 1974 meer as 8.000 doodgemaak en byna die hele piesang-oes vernietig. In 1998 word die orkaan Mitch die dodelikste orkaan om die Westelike Halfrond in die laaste twee eeue te stuit. Hierdie reuse-orkaan het nie net die kuslyn van Hondurië gehelp nie, maar het byna die hele land verswelg met sy kragtige winde en stormwind. In die hele Sentraal-Amerika het Mitch meer as 11.000 lewens geëis, met duisende ander wat vermis is. Meer as drie miljoen mense is haweloos of erg geraak. Die meeste orkane vorm af en toe oor die Stille Oseaan en beweeg noord om die suide van Honduras te beïnvloed, maar stormstille in die Stille Oseaan is oor die algemeen minder ernstig en hul land val skaars.
Fort van San Fernando Omoa. Gebou deur die Spanjaarde om teen seerowers te verdedig.
Argeoloë het getoon dat Honduras 'n ryk, multi-etniese voorgeskiedenis gehad het. 'N Belangrike deel van die voorgeskiedenis was die Maya-teenwoordigheid rondom die stad Copán in die weste van Honduras, naby die Guatemalaanse grens. Hier het 'n belangrike Maya-stad in die klassieke periode (150-900 C.E.) gefloreer. Dit het baie pragtige gekerfde inskripsies en stelae. Die antieke koninkryk, met die naam Xukpi, bestaan ​​van die vyfde eeu tot die vroeë negende eeu, met voorvaders wat tot minstens die tweede eeu teruggekeer het. Die Maya-beskawing het in die negende eeu 'n aansienlike daling begin, maar daar is bewyse dat mense nog in ten minste 1200 in en om die stad woon. Teen die tyd dat die Spaanse in Honduras gekom het, is die eens groot stadstaat Copán oorrompel deur oerwoud, en die Lencas, nie die Maya nie, was die belangrikste Amerindiërs wat die weste van Honduras bewoon het.
Op sy vierde en laaste reis na die Nuwe Wêreld in 1502 bereik Christopher Columbus die Baai-eilande aan die kus van Honduras, en land naby die moderne stad Trujillo, in die omgewing van die Guaimoreto-strandmeer. 6 Na die Spaanse ontdekking het Honduras deel geword van Spanje se groot ryk in die Nuwe Wêreld binne die koninkryk van Guatemala. Trujillo en Gracias was die eerste hoofstede van die stad. Die Spaanse regeer die gebied wat ongeveer drie eeue Honduras sou word.
Honduras, saam met die ander Sentraal-Amerikaanse provinsies, het in 1821 onafhanklikheid van Spanje verkry; dit is kort daarna aan die Mexikaanse Ryk aangeheg. In 1823 het Honduras by die nuutgestigte Verenigde Provinsies van Sentraal-Amerika aangesluit. Sosiale en ekonomiese verskille tussen Honduras en sy plaaslike bure het 'n lang tyd onder die leiers se hewige partydige twis vererger, wat die federasie se ineenstorting in 1838-1839 tot gevolg gehad het. Generaal Francisco Morazán, 'n Hondaanse nasionale held, het onsuksesvolle pogings aangewend om die federasie te onderhou. Die herstel van Sentraal-Amerikaanse eenheid was steeds die amptelik verklaarde hoofdoel van die buitelandse beleid van Honduras tot na die Eerste Wêreldoorlog.
In 1888 het 'n geprojekteerde spoorlyn vanaf die Karibiese kus na die hoofstad Tegucigalpa geld opgehad toe dit San Pedro Sula bereik het, wat gelei het tot die land se belangrikste industriële sentrum en die tweede grootste stad.
Honduras het sedert onafhanklikheid talle interne rebelle, burgeroorloë en regeringsveranderinge gehad - meer as die helfte wat gedurende die twintigste eeu plaasgevind het. Tradisioneel sonder 'n ekonomiese infrastruktuur en sosiale en politieke integrasie het Honduras se landbou-gebaseerde ekonomie oorheers geword deur Amerikaanse ondernemings, veral United Fruit Company en Standard Fruit Company, wat groot piesangaanplantings aan die noordkus gevestig het. Die ekonomiese oorheersing en politieke invloed van hierdie ondernemings was so groot vanaf die laat negentiende tot die middel van die twintigste eeu dat dit die term "piesangrepubliek" gevorm het.
Gedurende die relatief stabiele jare van die Groot Depressie, het die outoritêre generaal Tiburcio Carías Honduras beheer. Sy bande met diktators in buurlande en Amerikaanse piesangmaatskappye het hom gehelp om die mag te behou tot 1948. Teen daardie tyd het provinsiale leiers begin om beheer oor die twee groot partye, die Nasionale Party van Honduras (PNH) en die Liberale Party van Honduras, te verkry. (PLH).
In 1969 veg Honduras en El Salvador oor wat bekend sou staan ​​as Die Sokkeroorlog, waarin vyfduisend mense uiteindelik dood is. Daar was grensspanning tussen die twee lande nadat Oswaldo López Arellano, 'n voormalige president van Honduras, die swak getal immigrante uit El Salvador die swak ekonomie blameer het. Van toe af was die verhouding tussen El Salvador en Honduras skadelik. Dit het 'n laagtepunt bereik toe El Salvador Honduras ontmoet het vir 'n uitklopwedstryd vir sokker (sokker) as voorlopige toernooi vir die Wêreldbeker. Spanning het toegeneem en op 14 Julie 1969 het die Salvadoranse leër 'n aanval teen Honduras geloods. Die Organisasie van Amerikaanse state het 'n skietstilstand onderhandel wat op 20 Julie in werking getree het en vroeg in Augustus 'n terugtrekking van Salvadoranse troepe gebring het.
Die bydrae tot die konflik was 'n grensgeskil en die teenwoordigheid van duisende Salvadoranse wat onwettig in Honduras gewoon het. Na die week lange oorlogvoetbaloorlog in Julie 1969 is baie Salvadoranse gesinne en werkers verdryf. El Salvador het ooreengekom op 'n wapenstilstand om die grensvraagstuk te besleg, maar Honduras het later oorlogskoste vir vlugtelinge wat verdryf is, betaal.
Die orkaan Fifi het ernstige skade aangerig terwyl hy die noordelike kus van Honduras op 18 en 19 September 1974 afgevlek het. Fifi, wat destyds as 'n kategorie 3-orkaan beskou is, maar uiteindelik as kategorie 2 geklassifiseer is, het die noordkus van Honduras, wat massiewe oorstromings veroorsaak deur die invloei van suidewind. Daar is berig dat 24 "/ 610 mm reën binne 36 uur oor die noordooste van Honduras geval het. 7 Die reën wat in riviere versamel is, het die arme dorpe, klein dorpies en kommersiële piesangplantasies geweldige fisieke en ekonomiese skade aangerig toe dit Honduras oorskadu. Die meeste van die land se vissersvloot is vernietig. Ongeveer die helfte van voedselgewasse, insluitend tot 95 persent van die piesanggewas, is uitgewis. Veertien brûe is weggespoel. Die stede Choloma, Omoa en Tujillo en die eiland Roatan is feitlik vernietig. Die Ulua-riviervallei het 'n paar dae na Fifi 'n meer as 20 myl breed geword. Slegs ongeveer 20 persent van die spoorlyne het die sikloon oorleef. Alhoewel ramings van die getal wat gedood is, wissel tussen 3000 en 10.000, word 'n syfer van 8.000 dood oor die algemeen aanvaar. Die meeste sterftes blyk te wees veroorsaak deur die oorstromings van die reënval wat die orkaan vergesel het.
Orkaan Fifi word gewoonlik beskou as die vierde dodelikste orkaan in die geskiedenis, hoewel onsekerheid oor die aantal sterftes wat Fifi en die Galveston-orkaan van 1900 veroorsaak het, dit as die derde dodelikste ooit sou kon plaas. Fifi het altesaam $ 900 miljoen (1974 USD, $ 3,7 miljard 2005 USD) skade berokken. 8
Gedurende die tagtigerjare het die Verenigde State 'n baie groot militêre teenwoordigheid in Honduras gevestig met die doel om die Amerikaanse befondsde anti-Sandinista-kontras te ondersteun teen die regering van Nicaragua, en om die militêre El Salvador-stryd teen die FMLN-guerrilla te ondersteun. Die VSA het die lugbasis, Palmerola, naby Comayagua, met 'n aanloopbaan van 10.000 voet gebou sodat C5-A-vragvliegtuie daar kon land, eerder as op die openbare lughawe in San Pedro Sula. Die VSA het ook 'n opleidingsbasis naby Trujillo gebou wat hoofsaaklik Contras en die Salvadoranse weermag opgelei het, en in samewerking hiermee Puerto Castillo tot 'n moderne hawe ontwikkel. Die Verenigde State het baie vliegstrepe naby die grens van Nicaragua gebou om voorrade te verplaas na die Contra-magte wat teen die Sandinistas in Nicaragua veg. Alhoewel die bloedige burgeroorloë wat sy bure toegedraai het, gespaar is, voer die leër van Hondurese stilweg 'n veldtog teen linkses, wat buitengewone geregtelike moorde en gedwonge verdwyning van politieke teenstanders deur regeringsondersteunde doodsamps insluit, veral die Bataljon 316. 9
In 1998 het orkaan Mitch so 'n groot en wydverspreide verlies veroorsaak dat die voormalige Hondurese president Carlos Roberto Flores beweer het dat vyftig jaar se vordering in die land omgekeer is. Mitch het ongeveer 70 persent van die gewasse en 'n geskatte 70-80 persent van die vervoerinfrastruktuur, met byna alle brûe en sekondêre paaie, uitgewis. Regoor die land is 33.000 huise verwoes, 'n bykomende 50.000 beskadig, ongeveer 5.000 mense dood, 12.000 beseer, en die totale verlies word op $ 3 miljard dollar geskat. 10
In November 2001 het die Nasionale Party presidensiële en parlementsverkiesings gewen. Die PNH het 61 setels in die Kongres verower en die PLH het 55 gewen. Die PLH-kandidaat Rafael Pineda is verslaan deur die PNH-kandidaat Ricardo Maduro, wat in Januarie 2002 aangestel is. Op 27 November 2005 het die PLH-kandidaat Manuel Zelaya die PNH-kandidaat en huidige geklop Porfirio "Pepe" Lobo, hoof van die kongres, en word op 27 Januarie 2006 die nuwe president.
President Manuel Zelaya Die 18 departemente van Honduras
'N Presidensiële en algemene verkiesing is op 27 November 2005 gehou. Manuel Zelaya van die Liberale Party van Honduras (Partido Liberal de Honduras: PLH) het gewen, met Porfirio Pepe Lobo van die National Party of Honduras (Partido Nacional de Honduras: PNH) aan die kom in die tweede plek. Die PNH het die uitslag van die verkiesing betwis, en Lobo Sosa het eers tot 7 Desember toegegee. Teen die einde van Desember het die regering uiteindelik die totale stembriefie vrygestel, wat Zelaya die amptelike oorwinning gee. Zelaya is op 27 Januarie 2006 as die nuwe president van Honduras ingehuldig. Sy regering is oor die algemeen as broos beskou en hy het nie 'n meerderheid in die Nasionale Kongres nie. Sy eerste ampstermyn is oorheers deur die koste vir die verkryging van olie vir die land te probeer verminder.
Honduras het vyf geregistreerde politieke partye: PNH, PLH, Sosiaal-Demokrate (Partido Innovación Nacional y Social Demócrata: PINU-SD), Sosiale Christene (Partido Demócrata-Cristiano: DC), en Uniform Democrat (Partido Unificación Democrática: UD). Die PNH en PLH regeer die land al dekades lank. In die laaste jare het Honduras vyf liberale presidente gehad: Roberto Suazo Córdova, José Azcona del Hoyo, Carlos Roberto Reina, Carlos Roberto Flores en Manuel Zelaya, en twee nasionaliste: Rafael Leonardo Callejas Romero en Ricardo Maduro. Die verkiesing was vol kontroversies, waaronder vrae oor die vraag of Azcona in Honduras of Spanje gebore is, en of Maduro moes kon volstaan ​​as hy in Panama gebore is.
In 1963 is 'n militêre staatsgreep teen die demokraties verkose president Villeda Morales opgerig en 'n militêre junta is tot stand gebring wat aan bewind was tot 1981. In hierdie jaar is Suazo Córdova (LPH) tot president verkies en Honduras verander van 'n militêre outoritêre regime na 'n verkiesing demokrasie.
In 1986 was daar vyf liberale kandidate en vier nasionaliste wat as president verkies het. Omdat niemand 'n duidelike meerderheid behaal het nie, is die sogenaamde "Formule B" ingeroep en Azcona del Hoyo word president. In 1990 het Callejas die verkiesing gewen onder die slagspreuk "Llegó el momento del Cambio" wat beteken "Die tyd vir verandering het aangebreek", wat hewig gekritiseer is omdat hy gelykgestel het aan die politieke "ARENA's" -veldtog van El Salvador. Nadat sy in die amp was, het Callejas Romero 'n reputasie verwerf vir onwettige verryking en was hy die onderwerp van verskeie skandale en beskuldigings. Dit was tydens die mandaat van Flores Facusse dat die orkaan Mitch die land getref het en dekades van ekonomiese groei binne minder as 'n week uitgeroei is.
Begin in 2004 is aparte stembriewe vir burgemeesters, kongres en presidente gebruik; In 2005 was daar 'n toename in die aantal geregistreerde kandidate.
Alhoewel die nasionalistiese en liberale partye verskillende entiteite met hul eie toegewyde groep ondersteuners is, het sommige daarop gewys dat hul belange en beleidsmaatreëls gedurende die 25 jaar van ononderbroke demokrasie baie ooreenstem. Dit word dikwels gekenmerk dat hulle die belange van hul eie lede dien, wat werk ontvang wanneer hul party mag verkry en hulle weer verloor as die ander party verkies word. Albei word gesien as ondersteunend vir die elite wat die meeste van die rykdom in die land besit, terwyl nie een van hulle sosialistiese ideale breedvoerig bevorder nie. In baie opsigte lyk Honduras soos 'n demokratiese weergawe van 'n ou sosialistiese staat, met prysbeheer en genasionaliseerde elektriese en landtelefoondienste.
President Maduro se administrasie het die telekommunikasiesektor 'gedesentraliseer' om die vinnige verspreiding van hierdie dienste aan die Hondurese bevolking te bevorder. Vanaf November 2005 was daar ongeveer tien privaatsektor-telekommunikasiemaatskappye in die Hondurese mark, waaronder twee selfoonondernemings.
Honduras is in 18 departemente verdeel. Die hoofstad is die stad Tegucigalpa ('Silver Hills' in Nahuatl, die antieke taal van die streek) en is op 'n hoogte van ongeveer 3200 voet geleë en word omring deur berge. Dit dien as die politieke en ekonomiese sentrum van die land. Die sterk bevolkte laagland van die San Pedro Sula-vallei is ten noordweste geleë en word beskou as een van die vinnigst groeiende industriële stede in Sentraal-Amerika.
Honduras is een van die armste lande in Sentraal-Amerika (saam met Nicaragua) en die tweede armste in die Westelike Halfrond met die BBP per capita van $ 3.100 per jaar (2006).11 Die ekonomie het voortgegaan om stadig te groei, maar die verdeling van welvaart bly baie gepolariseer, terwyl die gemiddelde lone baie laag bly. Ekonomiese groei was die afgelope paar jaar gemiddeld 5 persent per jaar, maar 50 persent van die bevolking bly steeds onder die armoedegrens. 12 Na raming is daar meer as 1,2 miljoen mense wat werkloos is, met die werkloosheidsyfer op 27,9 persent. In Junie 2007 was die wisselkoers tussen Amerikaanse dollars en Hondurese Lempiras ongeveer 1 tot 18,89.
Natuurlike hulpbronne sluit hout, goud, silwer, koper, lood, sink, ystererts, antimoon, steenkool, vis, garnale en waterkrag in.
Die Wêreldbank en die Internasionale Monetêre Fonds klassifiseer Honduras as een van die arm skuldlose lande wat vir skuldverligting in aanmerking kom, wat in 2005 gegee is.
In 2005 het Honduras die CAFTA (Free Trade Agreement with USA) onderteken. In Desember 2005 is Honduras se hoofhaven Puerto Cortes opgeneem in die Amerikaanse houersekuriteitsinisiatief. 13 Beide die elektrisiteitsdienste (ENEE) en die telefoondienste van die landlyn (HONDUTEL) word deur regeringsinstansies bedryf, terwyl die ENEE swaar subsidies ontvang weens chroniese finansiële probleme. HONDUTEL is egter nie meer 'n monopolie nie; die telekommunikasiesektor is na 25 Desember 2005 vir private ondernemings geopen; dit was een van die vereistes voordat die begin van CAFTA goedgekeur is. Daar is prysbeheer op petrol, en ander tydelike prysbeheermaatreëls vir basiese kommoditeite word dikwels vir kort tydperke deur die Kongres deurgevoer.
Die orkaan Mitch, die ergste orkaan wat die streek in twee eeue getref het, het 'n verwoestende slag gehad. Die rede waarom Honduras sulke verwoesting gely het, is te danke aan die bergagtige terrein van die land. Swaar reënval het flitsoorsig en modderstortings veroorsaak. Grondpaaie en dun huise het ook tot die omvangryke skade bygedra. Selfs as Honduras 'n veel ryker land was, sou die skade soortgelyk gewees het. Die reënval het eenvoudig teen heuwels afgegaan en begrawe alles in sy pad.
Die storm het so groot en wydverspreide skade aangerig dat president Carlos Roberto Flores beweer het dat dit 50 jaar se vooruitgang in die land vernietig het. Mitch het ongeveer 70 persent van die gewasse vernietig, met 'n verlies van ongeveer $ 900 miljoen (1998 USD). Na raming is 70-80 persent van die vervoerinfrastruktuur van die hele land uitgewis, insluitend byna alle brûe en sekondêre paaie; die skade was so groot dat bestaande kaarte verouderd gemaak is. Die oorstromings het tot ernstige voedseltekorte en die wydverspreide siekte gelei, maar die vernietiging van paaie het verligting verleen; voorrade moes per helikopter na afgeleë plekke gevlieg word. Na raming is daar ongeveer 25 klein dorpies vernietig deur die grondstortings wat deur die storm veroorsaak is. Meer as 20 persent van die land se bevolking, moontlik soveel as 1,5 miljoen mense, is dakloos gelaat. 14
Die bevolking van Honduras is 7,1 miljoen. 90 persent van die bevolking is Mestizo, 7 persent Amerindiaans, twee persent swart en een persent wit 15
Die Mestizo-bevolking ('n mengsel van Amerikaans en Europees) het meer oorwegend Amerindiese kenmerke, behalwe langs die noordelike kus waar, tot onlangs, gemeenskappe van Engelssprekendes 'n ietwat duidelike kultuur onderhou het. Dit is hoofsaaklik omdat sommige eilande en sommige kusgebiede in die Karibiese Eilande op een of ander tydstip deur seerowers beset is.
Die Confederation of Autochthonous Peoples of Honduras (CONPAH) tel sewe verskillende inheemse groepe, waaronder die Afro-Karibiese en Garífuna-groepe wat nie Amerindies is nie:
die Ch'orti ', 'n Maya-groep wat in die suidweste woon op die grens met Guatemala;
die Garifuna wat 'n Carib-taal praat. Hulle woon langs die hele Karibiese kuslyn van Honduras en in die Baai-eilande;
die Pech- of Paya-Indiane wat in 'n klein gebied in die Olancho-afdeling woon;
die Tolupan (ook genoem Jicaque, 'Xicaque' of Tol), wat in die departement Yoro en in die reservaat van die Montaña de la Flor woon;
die Lenca-Indiane wat in die departement Valle en Choluteca woon;
die Miskito-Indiane wat aan die oostelike kuslyn langs die grens met Nicaragua woon.
Die konfederasie (CONPAH) en elke afsonderlike groep inheemse bevolking werk sedert die tagtigerjare om die lewe van die inheemse volke te verbeter. Veranderinge was egter ontwykend omdat hierdie volke steeds geweld en diskriminasie ervaar.
Ongeveer twee persent van die bevolking van Honduras is swart, of Afro-Hondurese, en woon hoofsaaklik aan die land se Karibiese of Atlantiese kus. Die swart bevolking kom uit 'n aantal bronne. Die meeste is die afstammelinge van die Wes-Indiese eilande wat na slawe en slawe van Honduras na Honduras gebring is. 'N Ander groot groep (ongeveer 190,000 vandag) is die Garifuna, afstammelinge van 'n Afro-Carib-bevolking wat teen die Britse owerhede op die eiland Saint Vincent in opstand gekom het en gedurende die agtiende eeu met geweld na Belize en Honduras verhuis is.
Honduras huisves 'n beduidende Palestynse gemeenskap (waarvan die oorgrote meerderheid Christelike Arabiere is). Die Palestyne het in die laat negentiende en vroeë twintigste eeu in die land aangekom en hulle vestig hulle veral in die stad San Pedro Sula. Die Palestynse gemeenskap, wat goed geïntegreer is in Honduras, is prominent in sake, handel, bankwese, nywerheid en politiek. Asiërs meestal van Chinese afkoms, en in 'n mindere mate Japannees. Koreaans, Ryukyuan, Filipino en Vietnamese vorm ook 'n klein persentasie uit weens hul aankoms in Honduras as kontrakarbeiders in die 1980's en 1990's. Daar is ook 'n geskatte 1000 Sumo's (of Mayangnas) wat in Honduras woon, waarvan die meerderheid aan die Karibiese kus woon.
Alhoewel Honduras tradisioneel Rooms-Katoliek is, neem die lidmaatskap aan die Rooms-Katolieke Kerk af, terwyl die lidmaatskap aan Protestantse kerke toeneem. Daar is bloeiende Anglikaanse, Presbiteriaanse, Metodiste, Sewendedag Adventiste, Lutherse, Pinkster- en Mormoonse kerke, en hulle groei almal vinnig. Daar is protestantse seminare. Beoefenaars van die Boeddhistiese, Joodse, Islamitiese, Hindoe, Bahá'í, Rastafari en inheemse denominasies en godsdienste bestaan. Die Evangeliese beweging neem toe in ooreenstemming met die twintigste-eeuse styging in die ander gedeeltes van Latyns-Amerika.
Hondurese Katolieke glo dikwels dat heiliges spesiale magte het. Die beskermheilige van Honduras is die Maagd van Suyapa. Baie Katolieke huise het 'n klein heiligdom met 'n beeld of standbeeld van 'n spesifieke heilige na wie hulle bid om hulp te kry om hul probleme op te los en hul swaarkry te oorkom. Dorpe en dorpe hou feeste vir hul beskermheiliges, waarvan die bekendste die jaarlikse karnaval is wat op die derde Saterdag in Mei in La Ceiba gevier word ter herdenking van San Isidro. Ten minste glo 'n aansienlike minderheid in die doeltreffendheid van heksery.
Godsdiensvryheid word deur die Hondurese grondwet gewaarborg.
Die Spaanse taal is oorheersend, terwyl (pidgin) Engels in die Karibiese departement Islas de la Bahia gepraat word, maar nietemin stadig vervang word. Daar word ook 'n aantal inheemse Amerindiaanse tale soos Miskito, Pech, Jicaque, Sumu en Garifuna gepraat. Spaans word al hoe gewilder in gebiede waar daar nie wyd gepraat word nie, as gevolg van pogings deur die regering, insluitend om Spaans die onderwysstaal te maak.
Katedraal in Comayagua.
Soos in 'n groot deel van Latyns-Amerika, is die gesin baie belangrik in Honduras. Gesinne is soms groot, en mense sal gewoonlik in noue kontak met lede van hul uitgebreide familie wees, aangesien daar nie van die staatsondersteuning in ryker lande gevind kan word nie. Mense woon in die algemeen kleiner en meer beknopte woonruimtes as in die meer ontwikkelde wêreld. Die meeste Hondurese gesinne het baie familielede wat in die Verenigde State woon. Volgens sommige beramings woon meer as 15 persent van die bevolking van Honduras in die buiteland, byna uitsluitlik in die VSA.
Honduras het een van die grootste bewegings vir vroueregte in Latyns-Amerika, aangesien vroue in die 1920's veg vir die reg om in fabrieke saam met mans te werk, met universele stemreg wat in 1954 bereik is.
Vroue in Honduras is histories aangemoedig om onderdanig te wees, die kinders groot te maak en nie 'n werk buite die huis te neem nie. Die omvang van armoede het egter genoodsaak dat baie vroue werk nodig het om 'n gesin se inkomste aan te vul.
'N Gesinskode wat in 1984 aanvaar is, het meer regte aan enkelmoeders verleen, en geskeide mans in Honduras het deelgeneem aan die grootmaak van hul kinders. Ondanks hierdie wettige regte, is dit in die landelike gebiede baie ongewoon dat vroue ooit enige kinderondersteuning van kinders se vaders vra of daarvoor ontvang. Dit word ook baie beïnvloed as gevolg van die uiterste aantal vaders (en moeders) wat na die Verenigde State emigreer.
Talle groot skrywers, soos Ramón Amaya Amador, José Trinidad Reyes en José Cecilio del Valle, het in Honduras na vore gekom. Baie mense kan egter nie boeke bekostig nie, of hulle wil ook niks anders lees as die dagblad nie, dus is die mark vir skrywers beperk. Baie skrywers publiseer egter hul werk in koerante, en daar is 'n tradisie, soos in die hele Latyns-Amerika, dat skrywers as joernaliste begin het.
Lucila Gamero de Medina (1873-1964) het die eerste Hondurese roman geskryf wat op internasionale skaal gepubliseer is.
Talle bekende skilders is Hondurese. López Rodezno is 'n Hondurese skilder wat die National School of Fine Arts in Comayagüela gestig het, wat 'n permanente uitstalling vir kontemporêre kuns het, met baie muurskilderye deur verskillende kunstenaars. Die beroemde "Lluvia de Peces" (Reën van visse) is 'n unieke verskynsel wat meer as 'n eeu in Honduras voorkom, wanneer blinde visse uit die ondergrondse grotte op die land verskyn na 'n somer-donderstorm. Baie kunstenaars het hierdie verskynsel geskilder.
Tortillas is baie gewild in Honduras, net soos rys. Witmeel Tortillas gevul met boontjies en Hondurese room en kaas word baleadas genoem. Gebraaide plantain, boontjies, rys en tortilla's vorm die tradisionele Hondurese maaltyd en vorm 'n integrale deel van 'n oorgrote meerderheid dieet. Diep gebraaide hoender met gekapte kool is 'n stapelvoedsel-gereg. Geregte aan die Karibiese kus en op die Baai-eilande gebruik meer klapper, en seekos soos kreef of vis. In die platteland is mense geneig om eerder beesvleis te eet. Vleis word gereeld as kebabs op die rooster bedien.
Tamales is 'n gewilde (genaamd nacatamales) Kersgereg gemaak van gebakte mielieblom toegedraai in plantaardige blare met beesvleis, vark of hoender in 'n sous aan die binnekant. Piesangs, rys en beide rooi en swartbone is gewilde stapelvoedsel. Koeldrank word met die meeste maaltye deur diegene wat dit kan bekostig, gebruik. Plaaslike vrugte bevat mango's, pynappels, lemoene en kokosneute.
Hondurese hou van sokker (sokker). Die Federación Nacional Autónoma de Fútbol de Honduras bestuur die gewilde sokkerliga (sokker) terwyl die Honduras nasionale sokker (sokker) die land internasionaal verteenwoordig. Uitstaande spelers word soos helde behandel. Plaaslike spanne sluit in Club Deportivo Marathón, CD Motagua, Club Olimpia Deportivo, C.D. Platense en Real C.D. España. Die liefde vir die spel het gewelddadige gevolge gehad, soos met die tweede kwalifiserende ronde van die Wêreldbeker-sokkertoernooi in 1970, wat 'n oorlog tussen Honduras en El Salvador veroorsaak het.
↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Honduras. Internasionale Monetêre Fonds. 21 April 2011 herwin.
Report Menslike ontwikkelingsverslag 2010. Verenigde Nasies (2010). 5 November 2010 herwin.
↑ William Duncan Strong. Argeologiese ondersoeke in die Baai-eilande, Spaanse Honduras Ontsluit 28 Junie 2007.