Die verskil tussen trots en tevredeDeur Esmarie Yssel Esmarie Yssel Statistiek Suid-Afrika se 2022-middeljaarbevolkingsramings toon dat ongeveer 43 516 wit Suid-Afrikaners tot 2026 na verwagting sal emigreer. Dit het my aan die dink gesit. Let ŉ bietjie op met hoeveel negatiwiteit en klakouse jy elke dag omring word. Ons word eintlik daardeur verswelg. Knorrige mense laat ŉ mens menigmaal op moedverloor se vlakte sit. Ek sit wel nie nou op daai vlakte om te skryf oor die suurpruime of om hulle te versoet nie, want natuurlik is daar rede om te kla, veral in Suid-Afrika. Ek het onlangs ŉ geskiedenisstaptoer deur Pretoria meegemaak. Ek het ŉ vuil, vervalle hoofstad gesien. Ek’t vir myself gevra: “Is dit nog ons hoofstad?” Want dit voel en lyk (en ruik) nie meer so nie. Ek weet jy gaan nou vir my sê: Maar dan moet jy nie dié of daai dorp vandag sien nie! Ja, jy’s reg, ek praat nog nie eens van ons klein dorpies waaruit menigte mense deur die jare gesemigreer het nie. Die dorpies waarheen ons ouers ons as kinders geneem het – ek dink vinnig aan Groblersdal, Standerton en Graskop – is onherkenbaar as ŉ mens nie stelselmatig aan die agteruitgang gewoond geraak het nie. Die gevoel wat ek kry as ek nou daar aandoen: Ek voel vervreem. Hoekom? Want ek’s Afrikaner. Onverskrokke. Hardekwas. Dikvellig. Ek hou daarvan as dinge werk, die omgewing skoon en die natuur opgepas is. Outjies en vroutjies. Dames en here. Onderwysers en sonderwysers. As jy dié eienskappe een na die ander in jou kop afgemerk het terwyl jy dit gelees het, weet jy wie jy is en dat jy vandag trots kan wees op jou Afrikanerskap. Dit beteken nie ek en jy hoef tevrede te wees met hoe dinge in die land lyk of dat ons tevrede moet wees oor die rigting wat die land onder die ANC-bewind inslaan nie. Tevrede en trots hoef nie in mekaar verweef te wees nie. Jy kan trots wees en terselfdertyd ontevrede wees. Want trots is die fondasie waarop moue-oprol gebou word. As jy trots op jou menswees, op jou land en jou stad of dorp is, dan rol jy maar jou moue op om dié dinge waaroor jy ontevrede is tevredenheidstatus te probeer gee. My ma sê altyd: “Jy hoef nie van iemand te hou om vriendelik te wees nie”. Net so hoef jy byvoorbeeld nie jou beginsels ter wille van die meerderheidsbevolking in te boet nie. Verkeerde dinge, soos korrupsie, bedrog, ŉ gesondheidstelsel wat ineenstort, misdaad en politieke selfsug sal altyd verkeerd bly. Jy’s Afrikaner, daar’s geen rede waarom jy dié dinge waaroor jy ontevrede behoort te wees moet sluk nie. Mensig, ek was onlangs in ŉ situasie waar ek bitterlik minderheidsgroep gevoel het. Midde-in daai gevoel het ek onmiddellik opnuut ŉ gevoel van dankbaarheid in my binneste gevoel vir die Solidariteit Beweging wat vir ons alternatiewe werklikhede skep. Ek is dankbaar vir elke indiwidu wat ŉ slaggat vul, ŉ sypaadjie verfraai en vir daai man wat Saterdae ŉ grondpad self met sy trekker – waaraan daar bieliebande vasgemaak is om ŉ skraper te prakseer − skraap. Want ŉ boer maak ŉ plan. Om mense wat tien jaar ouer as jy is te oom en tannie, is deel van wie ons is. (Wees bly jy word nie getante of geantie nie!) Pap en kaiings is deel van wie ons is. Om geselsies in ŉ binnelandse sake-tou aan te knoop – terwyl ons kla oor die tydmors – is deel van wie ons is. Om van mekaar te verskil dat die stof so staan, is deel van wie ons is. Om die vreemdeling langs jou in die kuierplek se asem uit te druk wanneer die Bokke ŉ drie druk, is deel van wie ons is. Die twee tannies wat Die Briels by die boeremark sing, is deel van wie ons is. Om ŉ warm gevoel van behoort te kry as jy Afrikaans in die buiteland hoor, is deel van wie ons is. Om altyd op te staan en te bou is deel van wie ons is. Om saam te staan as “Ons vir jou Suid-Afrika” by ŉ konsert gesing word, is deel van wie ons is. Ja, ek het tydens die geskiedenisstaptoer ŉ vuil, vervalle hoofstad gesien, maar die museums word nog in stand gehou en daar’s hier en daar ŉ ligpuntjie. Ongeag waar jy in die land beweeg, sien jy wat ons as minderheidsgroep gebou het. Ons is onlosmaaklik deel van die land se fondamente. Dis my en jou taak as Afrikaner om die ligpuntjie te wees, al moet ons kerse aansteek. Jy hoef nie tevrede te wees nie. Maar wees breëborstrots.