Tuareg - Wêreldensiklopedie - Ek wil alles weet - 2020
Die Tuareg (soms gespel Touareg in Frans, of Twareg (Engels) is 'n naam vir 'n groep mense wat 'n Berber-etniese groep met 'n soort inheemse volkstaat vorm. Die Tuareg-bevolking bewoon 'n groot gebied wat byna die hele Midde- en Wes-Sahara en die noord-sentrale Sahel beslaan. In Tuareg-terme is die Sahara nie 'n woestyn nie, maar baie, so noem hulle dit Tinariwen "die woestyne."
Die Tuareg is ontwrig deur die post-koloniale verdeling van nasies wat hulle in die afsonderlike lande Niger, Burkina Faso, Libië, Mali en Algerië geplaas het. Die negentigerjare het vir hulle oorlogvoering en twis gebring met verskillende resolusies in die verskillende lande. Namate die mensdom in 'n geglobaliseerde samelewing vorder, moet die plek van die Tuareg nog nie gedefinieër word nie. Hul ou maniere om met kameelwaens te verhandel, ondersteun hulle nie meer nie, en 'n alternatiewe manier van lewe wat hul identiteit behou, maar wat hulle toelaat om saam met die menslike gesin na 'n wêreld van vrede en welvaart te bevorder, moet nog gevestig word.
Naam en taal
Die oorsprong van die naam Tuareg kom nie binne die Berber-groep nie, en die betekenis daarvan is lank bespreek. Waarskynlik spruit dit uit Twārəg, die "gebreekte meervoud" van Tārgi, 'n Ḥassānīya Arabiese woord waarvan die voormalige betekenis 'bewoner van Targa"(die Tuareg-naam van die Libiese streek wat algemeen bekend staan ​​as Fezzan; Targa in Berber beteken "(dreinering) kanaal").
Die naam Tuareg is deur vroeë ontdekkingsreisigers en geskiedkundiges op hulle toegepas, maar die mense noem hulself verskillend Kel Tamajaq (Luidsprekers van Tamajaq), Imajaghan (Tuareg-mense), of die Imouhar (die vry mense).
Die Tuareg-taal is 'n suidelike Berberstaal met verskillende dialekte tussen die verskillende streke. Berber is 'n Afro-Asiatiese taal wat nou verwant is aan Egiptiese en Semities-Kanaänitiese tale. Die taal word genoem Tamasheq deur westelike Tuareg in Mali, Tamahaq onder Algerië en Libiese Tuareg, en Tamajaq in die Azawagh en Aïr streke, Niger. Die Tamajaq skryfstelsel, tifinaɤ (ook Shifinagh genoem), kom direk af van die oorspronklike Berber-skrif wat deur die Numidiërs in die pre-Romeinse tyd gebruik is.
Die antieke Lybico-Berber-alfabet is van die Puniese skrif wat in die uitgestorwe Fenisiese taal gebruik is en tot op die tyd van Augustinus deur verskillende tale onreëlmatig gebruik is. Vandag het dit onreëlmatige gebruik met die Tuareg oorleef.
Die Tuareg word geklassifiseer as 'n Berber-groep en is nou verwant aan sowel Noordwes-Afrikaanse Berbers as Wes-Afrikaners wat kultuur en ras betref. Hulle het nie Arabiese etnisiteit nie.
Sommige argumenteer dat die Tuareg deur taal en kultuur gedefinieer word, nie deur ras nie, en dat die oorwegend Midde-Oosterse en / of inheemse Tamasheq-sprekers as Tuareg kwalifiseer. By implikasie sou individue van Tuareg-afkoms, maar wat in verskillende lande geassimileer is en nie Tamasheq-tale praat nie, nie as Tuareg beskou word nie. Dit is deel van die rede vir die wyd uiteenlopende ramings van die aantal hedendaagse Tuareg.
Boere is oorspronklik afkomstig van Berbers in die huidige Libië-streek, en die Tuareg is afstammelinge van antieke Sahara-volke. Herodotus het hierdie antieke Libiese volk, die Garamantes, 'n Sahara-Berberse volk wat 'n welvarende koninkryk in die Fezzan-omgewing van die hedendaagse Libië gestig het. Bewyse van hierdie Garamantiese Ryk word gevind in die ruïnes van Germa.
Met baie indringers, koloniste en ontdekkingsreisigers het die Tuareg stadig suidwaarts na die Sahel gemigreer, met die belofte van groter welvaart deur handel. Die Tuareg het ongeveer twee duisend jaar gelede nomadisme aangeneem saam met sy kenmerkende vorm van sosiale organisasie van die kameel-herder Arabiere, toe die kameel van Saoedi-Arabië aan die Sahara voorgestel is.
Volgens die legende het Tin Hinan, heldin en geestelike leier, 'n koninkryk in die Ahaggarberge in die vroeë deel van die vyfde eeu gestig. Sy was heldin en matriarg en word vermoedelik uit die Tafilalt-oase in die Atlasberge in die gebied van die moderne Marokko. Die Tuaregs noem haar vandag 'Moeder van ons almal'.
Van die tyd tot die Franse kolonisasie was die Tuareg in los konfederasies georganiseer, wat elk uit 'n dosyn of so stamme bestaan ​​het. Elke hoofgroep het 'n tradisionele leier genaamd Amenokal saam met 'n vergadering van stamhoofde (imɤaran, enkelvoud amɤar). Die groepe was die Kel Ahaggar, Kel Ajjer, Kel Ayr, Adrar n Fughas, Iwəlləmədan en Kel Gres.
Het u dit geweet? Vir meer as twee millennia het die Tuareg die karavaanhandel suid van die Sahara bedryf, wat die groot stede aan die suidelike rand van die Sahara met die noordelike Middellandse See-kus van Afrika verbind.
Die Tuareg het meer as twee millennia die karavaanhandel tussen die Sahara en die groot stede aan die suidelike rand van die Sahara met die noordelike Middellandse See-kus van Afrika verbind. Dit het tot in die twintigste eeu voortgeduur toe die Europese treine en vragmotors die meeste handelsroetes oorgeneem het.
Hul vyf basiese handelsroetes strek van die suidelike rande van die Sahara-woestyne tot by die noordelike Middellandse See-kus van Afrika, waar Tuareg-handelaars hul goedere afgelewer het om oor die hele wêreld versprei te word. Vervoer was baie moeilik en daar was beperkte ruimte in die karavane, dus het die Tuareg meestal luukse items verhandel, wat 'n groot wins sou opgelewer het terwyl daar min ruimte op was. Tuareg was ook verantwoordelik vir die versorging van verslaafdes noord van wes-Afrika aan die Europeërs en Midde-Oosters. Soms het die Tuareg self in ballingskap weggevoer, terwyl enigeen wat nie verkoop is nie, in die Tuareg-gemeenskap opgeneem is. Gevangenes en veewagters vorm 'n komponent van die verdeling van arbeid in kameel-nomadisme.
In die vroeë negentiende eeu het die Tuareg die Franse invasie van hul tuislande in die Sentraal-Sahara verset teen die doel van kolonisasie. Tuareg-breëwoorde kon nie ooreenstem met die meer gevorderde wapens van Franse eskaders nie. In die suide van Algerië het die Franse van die sterkste weerstand van die Ahaggar Tuareg ontmoet. hulle Amenokal, die tradisionele hoof Moussa ag Amastan, het talle gevegte geveg ter verdediging van die streek. Uiteindelik is die Tuareg onderduik en verplig om verdrae in Mali in 1905 en Niger in 1917 te onderteken. Tuareg-gebiede is onder Franse regering oorgeneem en hul konfederasies is grotendeels ontbind en herorganiseer.
Gebiede waar 'n groot aantal Tuaregs woon
Na die onafhanklikheid van Afrika-lande in die 1960's, is die gebied van Tuareg kunsmatig verdeel in moderne lande met groot bevolkings in Niger, Mali, Algerië, Libië en Burkina Faso.
Politieke ontwrigting en ekonomiese beperkings het gevolg op die Franse kolonisasie, en oor die algemeen is streng beperkings op nomadisme geplaas. Die langdurige mededinging om hulpbronne in die Sahel en probleme met boorgate, verwoestyning en die verhoogde brandhoutbehoeftes van groeiende stede het die Tuareg-konflik met buurlande in Afrika beïnvloed. Inheemse idees oor gesag is in stryd met die nuutgestigte nasionale owerhede, en daar is nog vele onopgeloste probleme.
In Mali het 'n Tuareg-opstand in die 1960's in die Adrar N'Fughas-berge opgeduik na die onafhanklikheid van Mali. In Mei 1990, na die botsing tussen regeringsoldate en Tuareg buite 'n gevangenis in Tchin-Tabaraden, Niger, het Tuaregs in Mali en Niger outonomie vir hul tradisionele vaderland geëis: (Tenere in Niger en die Azawad-streek van Mali). Dodelike botsings tussen die vryheidsvegters van Tuareg en die weermag van albei lande het gevolg, met sterftes in die duisende. Mali het probeer om internasionale agentskappe soos Amnesty International te betrek en die regering het probeer om gruweldade deur die Tuareg uit te lig. Alhoewel 'n ooreenkoms in 1991 onderteken is, was sommige jong Tuareg ontnugter deur die oorhaastigheid en het hulle gevoel dat die ooreenkoms op 'n onsinnige manier onderteken is. Verskeie dosyn jong mans van Tuareg is in Timboektoe, Mali, doodgemaak deur die regeringsmagte wat waarskynlik 'n militêre oplossing verkies het. Alhoewel 'n verdere konferensie in Niger gehou is, is die buitegeregtelike sterftes nie aangespreek nie en is baie Tuareg verder vervreem.
In Niger het daar in 1992 meer misverstand en meer moorde ontstaan. Die Werksgroep vir Inheemse Mense, 'n liggaam van die Verenigde Nasies, het verskeie beskuldigings van gruweldade ondersteun. Die Tuareg was ontstoke dat vorige moorde nie aangespreek is nie en dat baie para-militêre groepe jong Tuareg onder verskillende leierskap en filosofieë gevorm is. 'N Nasionale streek vir die Tuareg is deur die nasionale konferensie voorgestel en verslaan, en meer geweld het ontstaan. Daar was 'n algemene suiwering van Tuareg in die noorde van Mali en honderde duisende het uit die gebied gevlug. Aan die einde van 1992 neem Niger 'n nuwe grondwet aan.
In 1993 het sommige Tuareg-paramilitêre groepe die regering gediskrediteer omdat hulle nie die Tuareg kon beskerm nie. Hulle het verskeie kriminele aktiwiteite begin doen en gewys dat hulle nie gestop kon word nie. Dit het gelei tot 'n algemene publieke skreeu teen die Tuareg met verskillende vergrype in ander lande.
Verdere onderhandelings in 1994 in Niger en Frankryk, wat deur Frankryk en Algerië geïnisieer is, is verduister deur 'n tragedie waar mediese hulp aan die Tuareg geweier is in die lig van geweld wat deur onbekende aanranders tydens 'n viering toegedien is. Tog het hierdie onderhandelinge gelei tot vredesooreenkomste in 1995. Die ooreenkoms in Niger en die grondwetlike verandering in Mali in 1992 het beide 'n gedesentralisering van die nasionale mag vereis en die integrasie van die Tuareg-weerstandsbestryders in die lande se onderskeie nasionale leërs gewaarborg.
Groot gevegte tussen die Tuareg-weerstands- en regeringsveiligheidsmagte het ná die ooreenkomste tussen 1995 en 1996 geëindig, maar sporadiese gevegte het in 2004 in Niger voortgeduur tussen regeringsmagte en groepe wat sukkel om Tuareg-onafhanklikheid te bekom.
Tradisioneel is die Tuareg-samelewing 'n klasgenootskap met adel en vasal. Dit is verdeeld tussen diegene wat die land getrek het, en diegene wat dit nie gedoen het nie, terwyl die boerdery die laer klasaktiwiteit was. Die pastorale werk is volgens die sosiale klas gespesialiseer: imúšaɤ, krygsaristokrate wat groepverdediging, vee-aanvalle en die langafstand-karavaanhandel georganiseer het; ímɤad, vasal-veewagters wat die meeste vee van die konfederasie bewoon en versorg het; ìnhædˤæn, smidkliënte wat die saals, gereedskap, huishoudelike toerusting en ander materiële behoeftes van die gemeenskap vervaardig en herstel. Na die aanvaarding van Islam, het 'n aparte klas godsdienstige geestelikes, die maraboe, het ook 'n integrale deel van die Tuareg-sosiale struktuur geword.
Die Tuareg het ook gehou èklan 'slawe', wat dikwels donkerder was as krygsgevangenes as die Tuareg wat gewoonlik bruin is, wat ook bekend staan ​​as die Bella. Sommige van hierdie slawe kom ook van dié wat nie in die handel verkoop is nie.
Ingevolge die ouer stelsel sou die boerderygroepe getrou wees aan plaaslik aangestelde hoofmanne, wat op hul beurt aan adelaars gerapporteer het wat die dorp as domein beskou. Namate die handelsroetes uit die Sahara van belang verminder het, en die boere rykdom opgehoop het, het die sosiale struktuur verander. Gedurende die koloniale en post-koloniale nasionale eras het die toekenning van regeringsposte ook die sosiale strata verander en is die sosiale strukture van die moderne Tuareg uiteenlopend.
Die Tuareg is matrilineêr, hoewel nie matriargaal nie. Anders as in baie Moslem-samelewings, dra vroue nie tradisioneel die sluier nie, terwyl die mans dit doen. Die bekendste Tuareg-simbool is die Tagelmust, hul sluier, wat dikwels blou indigo gekleur is. Die man se gesigbedekking kom van die oortuiging dat sulke optrede bose geeste afweer, maar waarskynlik ook verband hou met die beskerming teen die harde woestynsand; dit is in elk geval 'n gevestigde tradisie (net soos die dra van amulette wat verse uit die Koran bevat). Mans begin 'n sluier dra as hulle volwassenheid bereik, wat gewoonlik hul hele gesig verberg, met uitsondering van hul oë en neus.
Die Tuareg word soms die 'Blou Mense' genoem omdat die indigo-pigment in die doek van hul tradisionele gewaad en turbans die vel van die draer donkerblou gekleur het. Die tradisionele indigo-tulband word deesdae steeds verkieslik vir vieringe, hoewel Tuareg in die algemeen klere en turbans in verskillende kleure dra.
Tuaregs was tradisioneel animiste. Namate die unieke identiteit van die Tuareg ontwikkel het deur hul migrasie na die suide, het hulle teen die sestiende eeu ook oorwegend Moslem geword. Met die ernstige eise van hul nomadiese reise, was die vereistes van Ramadan en ander vastings verslap en is die Tuareg oor die algemeen meer geneig om feeste te hou as vas.
Oorspronklik met 'n groot Sufi-komponent, kombineer hulle vandag Sunni-Islam (spesifiek die Maliki) madhhab, gewild in Noord- en Wes-Afrika) met sekere pre-Islamitiese animistiese oortuigings, insluitend geeste van die natuur (Kel Asuf) en djinns en sulke sinkretiese oortuigings soos waarsêery deur middel van die Koran.
Tuareg verkoop handwerk aan toeriste in Algerië
Baie Tuareg-kuns is in die vorm van juweliersware, leer, metaal-saalversierings wat hulle noem Trik, en fyn vervaardigde swaarde. Die Inadan-gemeenskap maak tradisionele handwerk met items soos Tanaghilt of Zakkat (die 'Agadez Cross' of 'Croix d'Agadez'); die Tuareg Takoba, 'n byna een meter lange swaard, met 'n rooi leerbedekking; en pragtige goue en silwer vervaardigde halssnoere genoem Takaza en oorbelle genoem Tizabaten.
Tradisionele Tuareg-musiek bevat twee hoofkomponente: die enkel-snaar-gebuiginstrument genoem Anzad wat deur die vroue gespeel word om liedere te begelei, dikwels tydens 'n aandplegtigheid, en 'n klein tamboeryn bedek met bokvel Tende wat tydens kameelwedlope en perdewedrenne en ander feestelikhede gebruik word. Tradisionele liedjies genoem Asak en Tisiway (gedigte) word tydens feeste en sosiale geleenthede deur vroue en mans gesing. 'N Ander gewilde Tuareg-musiekgenre is Takamba bekend vir sy Afro-Berber-slagwerk.
Baie musiekgroepe het na die kulturele herlewing van die 1980's ontstaan, en sommige kombineer inheemse musiekstyle met elektriese kitare en kontemporêre instrumente.
Baie Tuareg het hulle in die gemeenskappe waarmee hulle handel gedryf het, gevestig. Hulle dien as plaaslike handelaars en verteenwoordigers vir hul vriende en familie wat aanhou handel dryf. Sommige Tuareg-boerdery- of kuddediere op gebiede wat deur hul nasionale regerings as tuislande aangewys is, lyk soos die Indiane-reservate in die Verenigde State. Sommige "nedersettings" -gebiede is meer soos vlugtelingkampe, veral in gebiede met vae regulasies of onopgeloste twis met die Tuareg. Alhoewel die MIV / vigs-persentasie onder die Tuareg in 2006 laer was as die nasionale bevolking in die lande waarin hulle woon, het werkers op hierdie gebied voorspel dat die voorkoms van die siekte toeneem as hul situasies nie gestabiliseer word nie.
Baie Tuareg-mense is vandag gevestigde landboukundiges of nomadiese veetelers, hoewel daar steeds smidse en karavaanleiers is. Sommige het die boerdery en kudde laat vaar en het afsonderlik werk in dorpe en stede gesoek om in die stedelike kultuur in te smelt.
Heath, Jeffrey. 'N Grammatika van Tamashek (Tuareg van Mali). New York: Mouton de Gruyer. Mouton Grammar Library, 2005. ISBN 3110184842
Keenan, Jeremy. Sahara Man: Reis saam met die Tuareg. John Murray Algemene Uitgewersafdeling, 2001. ISBN 9780719561610
Keenan, Jeremy. Die Tuareg: mense van Ahaggar. Sickle Moon Books, 2003. ISBN 9781900209144
Keenan, Jeremy. Die kleiner gode van die Sahara: sosiale verandering en inheemse regte. Routledge, 2004. ISBN 9780714684109
Seligman, Thomas K., Kristyne Loughran, en Edmond Bernus (redakteurs), Art of Tuareg: Sahara Nomads in a Modern World. UCLA Fowler Museum, 2006. ISBN 9780974872940