Onderwys-Begrotingsrede 2012 | Western Cape Education Department
Onderwysbegrotingspos gelewer by die Provinsiale
Begrotingspos van die Wes-Kaap
Minister van Onderwys, Donald Grant
Medelede van die Kabinet
Die Superintendent-generaal van Onderwys en alle senior beamptes van die Wes-Kaap Onderwysdepartement
Gaste wat genooi is uit die onderwysgemeenskap
Mnr die Speaker, dankie vir die geleentheid om die 2012/2013 begroting vir onderwys in die Wes-Kaap aan te bied.
Dit is my voorreg om by hierdie belangrike gebeurtenis vir onderwys in die Wes-Kaap 'n aantal spesiale gaste te verwelkom:
My vrou, Cheryl;
Professer Brian Figaji, Voorsitter van die Onderwysraad; en
Professer Daya Reddy, Visepresident van daardie Raad.
Dankie dat u vandag by ons aangesluit het.
Graag wil ek ook as spesiale gaste noem - alhoewel hulle om klaarblyklike redes nie vandag hier kan wees nie - al die prinsipale van die skole in die Wes-Kaap.
My ervaring as Minister het my oortuiging versterk dat hulle onmisbaar is t.o.v. die gehalte skoolonderwys beskikbaar vir die jongmense in ons skole. Ons salueer hulle en die groot getal professionele persone wat hulle van dag tot dag bestuur, vir hulle toewyding en verbintenis tot verbetering.
'n Afskrif van vandag se toespraak is beskikbaar gestel aan hulle almal as 'n teken van my respek vir hulle as vennote in die strewe om onderwys van gehalte te verskaf aan alle Wes-Kaapse leerders.
Agbare Speaker, die Wes-Kaapse Regering het onlangs 'n oorsig gedoen in die middel van die kwartaal om te bepaal watter vordering gemaak is in sy tydperk as regering, sedert 2009.
Dit verskaf my genoë om te rapporteer dat ons in die onderwys goeie vordering gemaak het met die lê van die nodige grondslag vir die bereiking van ons strategiese doelwitte om leerderuitkomstes en die gehalte van onderwys in die Wes-Kaap te ver beter.
Agbare Speaker, u en die lede het voor u 'n verslag wat ons verlede jaar in November vrygestel het met details van die vordering wat gemaak is met die implementering van ons Strategiese Plan vir Onderwys sedert 2009.
Vandag sal ek kortliks verslag lewer van sommige van die vorderings wat ons gemaak het, met spesiale fokus op wat ons beter doen en wat ons slimmer doen om ons strategiese doelwitte te behaal. Ek sal ook fokus op wat ons beplan om beter en slimmer te kan werk in die 2012/2013 finansiële jaar om verder te bou op die vordering wat ons reeds gemaak het.
Die oorkoepelende doelwit van hierdie plan is om die lewensgeleenthede vir alle kinders in die Wes-Kaap te verbeter deur die voorsiening van onderwys van gehalte.
Ons is daartoe verbind om leerderprestasie in geletterdheid en gesyferdheid sowel as in die Nasionale Seniorsertifikaat-eksamen te verbeter en om die uitvalkoers van leerders te verminder.
Om hierdie verbintenis te verwerklik, het ons 10 prioriteite geïdentifiseer. Elke begrotingsbesluit word gelei deur hierdie prioriteite en sal voortgaan om gelei te word deur die behoefte om leerderuitkomste te verbeter en groter toeganklikheid te verleen tot onderwys van gehalte.
DIE BEGROTING vir 2012/2013
Een van die primêre fokusgebiede van hierdie Regering is om armoede te verminder. Die enigste volhoubare manier om armoede te bestry, is om geleenthede vir ekonomiese groei te skep. Danksy hulle geleerdheid is mense in 'n beter posisie om 'n werk te verkry, 'n inkomste te verdien en uiteindelik die lewens te ly wat hulle waardevol ag. Die belangrikheid van onderwys vir die vermindering van armoede word dus gereflekteer in die Wes-Kaapse Regering se begroting.
Vroeër hierdie maand het die Minister van Finansies, Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme aangekondig dat binne die Mediumtermynuitgaweraamwerk (MTUR) die Wes-Kaap Onderwysdepar-tement meer as 'n derde van die provinsiale begroting sal ontvang - 'n toekenning van R45.381 biljoen.
Die Departement sal R14.222 biljoen vir die 2012/13 finansiële jaar ontvang, wat 35.7% van die provinsiale begroting vir daardie finansiële jaar verteenwoordig. Dit is 'n vermeerdering op die vorige finansiële jaar, met die onderwysbesteding wat sedert 2008/2009 met gemiddeld 13.3% per jaar groei in nominale terme.
Die begroting vir die onderwys sal aangewend word om die doelwitte wat in ons hooffokus van die Departement se befondsing uiteengesit is, te bereik met 'n toekenning van 81.1% van die onderwysbegroting.
Die prestasie van gewone openbare skole is 'n sleutelaanwyser by die bepaling van die prestasievlakke van hierdie Regering in die onderwys oor die laaste twee jaar.
Wat ons besondere genoegdoening verskaf, is dat die prestasie van ons gewone openbare skole steeds 'n positiewe tendens aantoon, veral in die uitslae oor die laaste twee jaar in die Nasionale Seniorsertifikaat-eksamens.
Dit is 'n refleksie van 'n provinsiale onderwysstelsel wat gedy en positief reageer op 'n aantal stelselverbeterings. Dit toon ons dat die Departement elke jaar, in samewerking met ons skole, beter werk en slimmer werk om die gehalte van onderwys in die Wes-Kaap te verbeter. In die 2012/13 finansiële jaar sal ons daarna strewe om die stelselverbeterings wat ons sedert 2009 gemaak het, verder uit te bou.
IN WATTER OPSIG WERK ONS BETER?
Agbare Speaker, hierdie Regering het die verbetering van leerderuitkomste in die provinsie as 'n prioriteit gestel deur 'n aantal insisatiewe en programme te wy aan:
die verbetering van die geletterdheid- en gesyferdheidsvlakke van ons leerders; en
die vermeerdering van die getal wat slaag en die gehalte van die punte behaal deur ons leerders in die Nasionale Seniorsertifikaat-eksamen.
Die 2011 Nasionale Seniorsertifikaat-uitslae dui daarop dat ons vorder met die verbetering van leerderuitkomste in die provinsie. Die Wes-Kaap was die toppresterende provinsie in die land met 'n toename in die slaagkoers van 82.9% (in vergelyking met 76.7% vroeër).
In dieselfde jaar het ons ook ons vorige rekord oortref wat betref die aantal kandidate wat toegang tot graadstudie verwerf het. 801 meer leerders het in 2011 gekwalifiseer.
Hierdie verbeterde uitslae is die produk van geteikende, volgehoue en sinvolle stelseloplossings. Om seker te maak dat ons steeds beter werk t.o.v. die verbetering van leerderuitkomste in 2012, sal ons daarna strewe om beter waarde te voeg tot die stelsel tot voordeel van ons onderwysers en ons leerders.
Die Departement het met elkeen van ons skole hulle Nasionale Seniorsertifikaat-uitslae bespreek om probleemareas te identifiseer en verbeteringsteikens te stel vir die jaar wat voorlê.
Skole wat geteikende ondersteuning van die Departement benodig, is geïdentifiseer ooreenkomstig hulle vakbehoeftes. Ons tutorprogram sal voortgaan met ingang van April, met groter beklemtoning van die gehalte van tutors wat verskaf word aan elke skool.
Vanjaar sal daar 'n fokus wees op individuele leerderverbeterings. Skole is versoek om risiko-leerders te identifiseer sodat gespesialiseerde ondersteuning aan hierdie leerders en hulle opvoeders gebied kan word.
In 'n poging om die ontwikkeling van ons leerders te ondersteun, het die Departement CD's aan skole verskaf wat voorbeeldeksamenvraestelle bevat vir leerdergebruik, en ons het seker gemaak dat ons graad 12-leerders hulle 'Wenke vir Sukses'-boekies so vroeg as Januarie vanjaar ontvang het - 'n Wes-Kaapse inisiatief wat deur ander provinsies nagevolg word.
Dit is vir my baie aangenaam om aan te kondig dat al ons graad 9-leerders , as deel van die Departement se pogings om leerderuitkomste in die Provinsie te verbeter, in April 'n graad 9-boekie, 'Wenke vir Sukses' sal ontvang wat aan graad 9's raad sal gee oor die kies van die regte vakke soos hulle gereed maak om van graad 9 na graad 10 aan te beweeg. Hierdie boekies sal vandag aan elkeen van u oorhandig word.
Agbare Speaker, terwyl verbeterings in leerderuitkomste aan die bopunt van die stelsel een van ons prioriteite is, moet ons ook seker maak dat ons leerders oor die vereiste geletterdheid- en gesyferdheidsvaardighede beskik teen die tyd dat hulle die hoërskool bereik, indien hulle hulle volle akademiese potensiaal wil bereik.
Dit is die rede waarom ons aansienlike hulpbronne toegeken het aan die Grondslagfase om ons leerders se vermoëns in geletterdheid en gesyferdheid te verbeter.
Oor die afgelope twee jaar het die Wes-Kaapse Regering sy sistemiese toetsing van leerders in hierdie areas dramaties uitgebrei. Buiten die toetsing van geletterdheid- en gesyferdheidsbevoegdhede van ons graad 3- en 6-leerders , het die Departement ook vir die eerste keer in 2011 toetsing vir graad 9-leerders ingestel. Leerders in graad 3, 6 en 9 word jaarliks getoets.
In 2011 het ons goeie vordering bespeur in ons wiskunde-uitslae met graad 3-leerders wat hulle uitslae van 35% in 2008 na 48.3% in 2010 verbeter het. Insgelyks het die uitslae in graad 6 verbeter van 17.5% in 1909 tot 23.4% in 2010.
Terwyl ons verbeterings sien in hierdie opsig, is die vlakke van gesyferdheid steeds nog nie wat die behoort te wees nie. Eweneens is die vlakke van geletterdheid in graad 3, 6 en 9 steeds laag. Leerders lees nie genoeg ingewikkelde tekste met begrip en skryf nie paragrawe wat lank genoeg is nie.
Ons het dus voorsiening van tekste en materiaal van gehalte een van ons prioriteite gemaak - wat beplanning sowel as finansiële toekennings betref.
Hierdie Regering glo vas dat handboeke 'n noodsaaklike onderwyshulpbron is vir die ontwikkeling van lees-, skryf- en taalvaardighede.
Verlede jaar hierdie tyd het ek in hierdie kamer die ongeëwenaarde verbintenis gemaak dat ek sal sorg dat, oor die volgende drie jaar, alle kinders van graad 1 tot graad 12 'n handboek sal ontvang vir elke vak wat hulle neem.
In die 2012/13 finansiële jaar het die Departement die nasionale norm vir die verskaffing van handboeke oortref deur 'n addisionele R133 miljoen vir handboeke toe te ken. Aan die begin van die 2012-skooljaar het leerders in graad 1, 2 , 3 en 10 gebaat by 'n rekord uitgawe van meer as 2 miljoen handboeke en leesboeke.
Vir die eerste keer het leerders in graad 1 en 2 nou 'n Wiskunde-handboek en graad 10-leerders handboeke vir die sewe vakke wat hulle neem.
Om die inisiatief uit te brei in die 2012/13 finansiële jaar, het ons 'n ekstra R144.301 miljoen toegeken vir die verskaffing van handboeke, addisioneel tot die R240 miljoen wat as norme-en-standaard-fondse vir handboekvoorsiening verskaf is.
Die grootste deel van hierdie toekenning sal daarop gemik wees om handboeke aan leerders in graad 4, 5, 6 en 11 te voorsien. Ons sal die oorblywende grade, nl. graad 7, 8, 9 en 12 in die 2013/2014 finansiële jaar teiken om seker te maak dat ons ons doelwitte vir handboekvoorsiening teen 2014 met die Kurrikulum en Assesseringsbeleidsverklarings (KABV) in lyn kan bring.
Agbare Speaker, hierdie Regering bly verbind tot die verskaffing van die bes moontlike leeromgewing aan ons leerders. In ooreenstemming met hierdie verbindtenis het ons onderneem om skoolinfrastruktuur wat nie geskik is vir die behaal van maksimum leeruitkomste nie te vervang.
In 2010 het ek die Departement se infrastruktuurplan aangekondig wat die vervanging ingesluit het van 20 skole wat met minderwaardige boumateriaal opgerig is, veral gedurende die apartheidsjare.
Sedert die aankondiging van hierdie plan het ons reeds 8 vervangingskole gebou en in die 2012/2013 finansiële jaar hoop ons om 'n verdere 13 skole te voltooi. Dit verskaf my genoë om te kan rapporteer dat ons goed op pad is om hierdie teiken te bereik.
Agbare Speaker, terwyl ons vasberade is om soveel skole as moontlik te vervang, moet ons ook nuwe skole bou om te voorsien in die toenemende aanvraag na skole in sekere areas.
Verlede jaar het ons bouwerk aan 11 nuwe skole in hierdie provinsie voltooi, wat leerders in armer gebiede bedien waar daar 'n toename in groei was.
As gevolg van die toenemende eis om beter onderwysinfrastruktuur het ons swaar belê in ons Infrastruktuurprogram, tot 'n bedrag van R2.347 biljoen vir die MTUR.
Van hierdie bedrag is R518.356 miljoen toegeken aan die konstruksie van nuwe fasiliteite en die vervanging van onvoldoende strukture in die 2012/2013 finansiële jaar. R572.168 miljoen en R505.579 miljoen sal toegeken word aan die 2013/14 finansiële jaar en die 2014/2015 finansiële jaar onderskeidelik.
Agbare Speaker, terwyl die Wes-Kaapse Regering alles moontlik doen om tekste, ondersteuning en infrastruktuur wat nodig is vir verbetering aan ons skole te voorsien, glo ons dat dit slegs deel is van die ondersteuning wat benodig word vir beter leerderuitkomste elke jaar.
Die ondersteuning en toewyding van begeesterde onderwysers en prinsipale wat hierdie hulpbronne verstandig benut, bly steeds die sleutel.
Die doeltreffende gebruik van hulpbronne vir leer en onderrig impliseer dat ons almal die doelwitte van onderwys van gehalte verstaan en ons daartoe verbind. Hierdie gedeelde betrokkenheid by die beoogde uitkomste was tot dusver 'n uitstaande karaktereienskap van die Wes-Kaapse skoolstelsel.
In hierdie opsig is dit vir my aangenaam om aan te kondig dat al 1452 prinsipale van ons skole afgeteken het op hulle Skoolverbeteringsplanne (SVP's). Die SVP's is 'n aanlynbestuursinstrument wat skole noop om verbeteringsteikens vir elke graad daar te stel.
Hierdie verbeteringsteikens word bepaal deur prinsipale, in konsultasie met die relevante distrikskantoor en na noukeurige ontleding van die graad 3-, 6- en 9-geletterdheid- en gesyferdheidstoetsuitslae, die Jaarlikse Nasionale Assesseringsuitslae, die Nasionale Seniorsertifikaat-eksamenuitslae, interne toetsresultate en gegewens beskikbaar oor 'n afdeling, soos afwesigheid. Wanneer dit eers vasgestel is, word die teikens vasgelê op die SVP-databasis en gemonitor om te verseker dat elkeen van ons skole vordering toon.
Ek is verheug om te sien met watter toewyding ons prinsipale strewe om die leerderuitkomste by hulle onderskeie skole te verbeter as deel van 'n algehele spanpoging.
Agbare Speaker, hierdie Regering glo vas dat harde werk erken en vordering beloon moet word. Waar skole beter funksioneer en beter uitslae behaal (veral in geletterdheid en geysferdheid) wil ons hulle beloon en aan hulle insentiewe gee as aansporing om met hierdie verbetering voort te gaan.
Dit is dus vir my baie aangenaam om nou 'n insentieweprogram aan te kondig wat primêre skole sal beloon wat die getal en gehalte van die slaagsyfer vir graad 3 gesyferdheid sistemiese toetse verbeter het en hoërskole sal beloon wat die getal en gehalte van die slaagsyfer vir Wiskunde en die NSS-slaagsyfer met toegang tot graadstudie verbeter het.
R25 miljoen is aan hierdie insentieweprogram toegeken.
Skole wat hierdie insentiewe ontvang, sal seker maak dat die geld wat ontvang word, spandeer word op items wat hulle vermoë verbeter om onderwys van gehalte aan ons leerders te verskaf.
Hierdie items sou een of meer van die volgende prioriteitsgebiede insluit:
die aankoop van nuwe IT-toerusting vir administratiewe of ondewysdoeleindes; en
die bevordering van Wiskunde, soos met die aankoop van boeke met ekstra wiskunde-oefeninge en wiskundige manipulasie en speletjies.
Die insentieweprogram is goed ontvang deur ons skole en verskaf nou aan ons die geleentheid om skole te beloon wat beter werk lewer en hulle leerderuitkomste verbeter. Ons is dankbaar dat ons aan ons skole en ons opvoeders kan wys dat ons hulle harde werk om ons gedeelde doelstellings van verbeterde leerderuitkomste te bereik, waardeer.
Agbare Speaker, ons kan nie verwag dat al ons skole hulle uitslae moet verbeter en vir insentiewe soos hierdie moet kwalifiseer indien ons ons opvoeders nie voorsien van die geleentheid om professioneel te groei nie.
In ons Strategiese plan vir Onderwys in 2009, het ons ons daartoe verbind om aan opvoeders die geleenthede te bied vir deurlopende professionele ontwikkeling en opleiding. Om hierdie verbintenis te verwerklik, het ons die begrotingstoekenning vir die professionele ontwikkeling en opleiding van ons opvoeders vergroot na R95.2 miljoen in die 2012/2013-finansiële jaar.
Net so belangrik as die opleiding van ons opvoeders, is die opleiding van ons skoolleierskap en bestuurspanne. Vanjaar bied ons 'n aantal opleidingskursusse by die Kaapse Onderwys- en Leierskapinstituut aan, o.a. kursusse oor die rol en verantwoordelikhede van adjunkprinsipale en hoofde van departemente; werkswinkels vir aspirant skoolhoofde; skoolbestuurspanopleiding en 'n induksieprogram vir nuwe skoolhoofde.
Belangrik genoeg, vandag is die laaste dag vir die Skoolbeheerliggaamverkiesings. Ons skole het 'n suskesvolle verkiesingsproses gevolg en ons wens al ons nuwe skoolbeheerliggame sukses toe op die drie jaar wat vir hulle voorlê.
Die belangrikheid van hierdie nuwe skoolbeheerliggame moet nie ondeskat word nie. Hulle het belangrike verantwoordelikhede wat hulle uitoefen namens die skole, wat insluit die vasstelling van skooltoelatingsbeleid, die gedragskode vir leerders, die opstel van die skoolbegroting, vasstelling van skoolgeld, en, van deurslaggewende belang, die reg om opvoeders vir onderhoude te neem en onderwysers en prinsipale vir aanstellings te nomineer.
Gegewe hierdie verantoordelikhede, is dit noodsaaklik dat alle lede van elke skoolbeheerliggaam hulle verantwoordelikhede ten volle begryp.
Omvattende opleiding vir die nuwe skoolbeheerliggame sal tussen April en Junie 2012 plaasvind om te verseker dat die nuwe lede van elke skoolbeheerliggaam oor die kennis en vaardighede beskik om hulle skool suksesvol te beheer.
Agbare Speaker, enige stelsel wat funksioneer met 'n hoë vlak van institusionele outonomie - soos ons openbare skoolstelsel - vereis 'n duidelike raamwerk waarbinne die stelsel sy verantwoordelikhede kan uitoefen.
Hierdie raamwerk moet deur my Ministerie en die Departement voorsien word. Voorbeelde van hierdie raamwerk is die hersiene definisie van ernstige leerderwangedrag wat onlangs gepubliseer is en die Konsepgedragskode vir Skoolbeheerliggame.
Indien ons as span beter wil saamwerk aan ver beterde onderwysuitkomste in hierdie provinsie, moet ons verseker dat ons skole, opvoeders, prinsipale en skoolbeheerliggame die nodige ondersteuning van ons distriksbeamptes en die Hoofkantoor ontvang.
In 2009 het ons die responsiwiteit en doeltreffendheid van die Wes-Kaap Onderwysdepartement een van ons prioriteitsgebiede gemaak. Ons doel was om die operasies by die Hoofkantoor en Distrikskantore te herstruktureer sodat ons beter diens, vinnige reaksie en ondersteuning aan ons skole en opvoeders kan lewer, met die oog op die verbetering van die algehele gehalte van die onderwys.
Ons het 'n aantal verbeteringe in hierdie verband gemaak wat bygedra het tot die oorhoofse tevredenheidsvlakke in ons dienslewering.
Agbare Speaker, ons is opreg verbind om die meerderheid van die hulpbronne wat ek vandag genoem het te bestuur ter verbetering van die onderwysuitkomste van die skole wat ons provinsie se armste gemeenskappe bedien, en om te verseker dat ons kwesbaarste leerders volle toegang het tot 'n onderwys van gehalte sodat hulle in die lewe kan kompeteer.
Dit word soms gesê dat hietrdie Regering nie genoegsaam spandeer aan die armer lede van ons gemeenskap nie. Die feite ondersteun egter nie hierdie bewering nie. Syfers toon dat die armer 60% van ons skoolbevolking groter bydraes ontvang t.o.v. belangrike aanduiders soos norme-en-standaarde-befondsing, skoolvoeding, nuwe infrastruktuur en leedervervoer.
Ooreenkomstig hierdie verbintenis bly dit 'n uiters belangrike strategiese doelwit van hierdie Regering om die aantal onderpresterende skole in die provinsie (d.w.s. skole met 'n graad 12-slaagsyfer van minder as 60%) te verminder.
Sedert 2009, kan ek met dankbaarheid getuig, het ons 'n betekenisvol gevorder met die vermindering van die aantal onderpresterende skole. Die getal onderpresterende skole het met meer as 60% gedaal vanaf 78 in 2010 tot 30 in 2011.
Agbare Speaker, ek wil graag vir u vertel van 'n gemeenskap in die Wes-Kaap wat demonstreer hoe ons beter kan saamwerk om die lewensgeleenthede vir ons leerders te verbeter.
In hierdie gemeenskap is daar 21 skole. In 2009 was die Nasionale Seniorsertifikaat-eksamenuitslae by hierdie hoërskole swak aangesien 15 van die 21 skole minder as 60% behaal het, met 'n gemiddelde gekombineerde slaagsyfer van 53.6.
Twee jaar later, onder hierdie Regering, was daar egter fenomenale verbeterings in hierdie area. Sedert 2009 het die gemiddelde slaagsyfer met 13.5% en die aantal leerders wat geslaag het met 24.9% verbeter. Daar was ook 'n merkwaardige 44.8% toename in die getal wat met graadvrystelling geslaag het.
Van die 15 onderpresterende skole in die gemeenskap, twee jaar gelede, het daar nou net ses oorgebly. Dit verteenwoordig 'n indrukwekkende afname van 60%.
Dit is duidelik dat, onder hierdie Regering, lewensgeleenthede van die leerders in hierdie gemeenskap dramaties verbeter het sedert 2009. Dit kan toegeskryf word aan die verhoogde verspreiding van mense- en finansiële hulpbronne na hiedie gebied - 'n gebied wat histories onderinvestering beleef het. Hierdie gebied is Khayelitsha.
Hierdie storie van wat met die die Khayelitsha-hoërskole in die afgelope twee jaar gebeur het, is 'n voorbeeld van hoe hierdie Regerging sy verbintenis gestand doen om die sosio-ekonomiese ongelykhede wat baie mense in die provinsie daagliks ervaar, te bestry.
Die feit is dat die meerderheid van ons hulpbronne heel tereg bestee word aan die verbetering van die gehalte van die onderwys in armer gebiede (soos Khayelitsha) en die winste op hierdie investering word nou in die hele provinsie sigbaar. So byvoorbeeld het ons armste skole in die Nasionale Kwintiel 1-groepering in die Nasionale Seniorsertifikaat-eksamen van 2011 hulle slaagsyfer van 57% in 2010 tot 70% in 2011 verbeter. Die slaagsyfer van skole in die armste drie nasionale kwintiele het tot meer as 70% verbeter.
Die Departement het R3.2 miljoen geïnvesteer in die voorsiening van individuele rugsakke met skryfbehoeftes aan Grondslagfaseleerders in al 301 nasionale Kwintiel 1-skole aan die begin van die 2012-skooljaar. Ons jonger leerders kan nou na en van die skool pendel met hulle nuwe rugsakke vol boeke en werkmateriaal wat hulle andersins nie huis toe sou kon bring vir ekstra lees- en studeerwerk nie.
Agbare Speaker, dit ly geen twyfel dat armoede 'n ernstige impak op leer het nie. 'n Honger kind kan nie leer of behoorlik funksioneer nie. Basiese voeding is 'n voorvereiste vir 'n leerervaring van gehalte. Die Regering is dus verbind tot die uitbreiding van ons voedingsprogram vir skole wat die provinsie se armste gemeenskappe bedien.
Die Wes-kaapse voedingsprogram bly een van die bes-bestuurde in die land en verskaf daagliks warm voedende maaltye aan meer as 430 000 jong, arm en kwesbare leerders oor die provinsie heen.
Om ons kinders in staat te stel om die meeste uit elke skooldag te haal, is die Departement se voedingsprogram oor die afgelope twee jaar uitgebrei. Hierdie uitbreiding word weerspieël in die begrotingsvermeerderings wat plaasgevind het sedert 2009. In die 2009/2010 finansiële jaar is R112 miljoen toegeken aan die Departement se skoolvoedingsprogram. Hierdie bedrag is vergroot na R173 miljoen in die 2010/2011 finansi;ele jaar en R227 miljoen in die 2011/2012 finansiële jaar. Dit verskaf my groot vreugde om te kan aankondig dat ons hierdie belegging in die 2012/2013 finansiële jaar gaan vergroot na R244.8 miljoen.
Ons sal ook R203 miljoen toeken vir leerdervervoer sodat leerders in die armer landelike gebiede gehelp kan word om by die skool en tuis te kom. Weereens verteenwoordig hierdie toekenning 'n vermeerdering.
Verder het ons vanjaar R43 miljoen toegeken om te kompenseer vir ons provinsie se armer gemeenskappe om die geleentheid te kan hê om skool by te woon en onderwys te ontvang. In die 2011/2012 finansiële jaar het ons meer as R20 miljoen kompensasie aan 511 skole in die provinsie uitbetaal.
In die 2012/2013 finansiële jaar sal ons R21 miljoen beskikbaar stel as insentiewe vir opvoeders in landelike gebiede. Hierdie inisiatief poog om die gehalte van onderwys en leeruitkomste in die landelike gebiede te verbeter, veral in ons mees afgeleë en arm gebiede.
Agbare Speaker, hierdie Regering sal voortgaan om te werk om die gehalte van onderwysuitkomste wat deur skole behaal word wat ons land se armste gemeenskappe bedien, te verbeter, en om toegang tot onderwys van gehalte vir alle leerders in die Wes-Kaap uit te brei, veral diegene wat 'n aantal struikelblokke in die lewe moet oorkom.
In 'n oop-geleenthede-gemeenskap vir almal is dit noodsaaklik dat ons geleenthede verskaf vir alle leerders om toegang te kan hê tot onderwys van gehalte, met inbegrip van daardie kinders wat leerhindernisse ervaar.
Die Wes-Kaap is reeds die leier in die land ten opsigte van spesialebehoeftes-onderwys. Ons deurlopende verbintenis tot hierdie leerders word gereflekteer in die R851.7 miljoen toekenning wat gemaak sal word vir hierdie program in die 2012/2013 finansiële jaar. Dit verteenwoordig 'n toename sedert verlede jaar.
In hierdie sektor van die Departement was daar 'n verskuiwing na 'n kontinuum van ondersteuning wat oor 'n reeks opsette versprei is, met inbegrip van hoofstroomskole, voldiensskole en spesiale skole.
Distriksgebaseerde en kringgebaseerde spanne - wat insluit leeron-dersteuningsadviseurs, maatskaplike werkers, skoolsielkundiges, terapeute en beamptes verantwoordelik vir skoolvoeding en die sorg en ondersteuning van leerders wat met MIV/VIGS saamleef - verskaf ondersteuning in al die opsette waar leerders leerhindernisse mag ondervind. Daarbenewens is daar meer as 450 rondreisende leerondersteuningsonderwysers.
'n Fokusare in die spesialeskoolsektor was die Skool vir Dowes Die taakspan wat aangestel is om die gehalte van onderwys vir die dowes in die Departement te ondersoek, het verskillende aanbevelings gemaak in hulle 2011-verslag - waarvan baie reeds geïmplementeer is.
Agbare Speaker, ons het ook nuwe maniere ontwikkel om slimmer te werk te gaan, sodat die begroting wat aan onderwys toegeken is so berantwoordelik en doeltreffend moontlik aangewend word. Om slimmer te werk te gaan, beteken dat ons in staat is om meer waarde as vantevore te haal uit die openbare fondse wat ons spandeer om die gehalte van onderwys in die provinsie te verbeter.
IN WATTER OPSIG GAAN ONS SLIMMER TE WERK?
Die Wes-kaap Onderwysdepartement het 'n aantal sleutelinisiatiewe ontwikkel om doeltreffendhede binne die stelsel te ontsluit.
Menslike hulpbronstabiliteit is 'n sleutelfaktor in die doeltreffende funksionering van skole. Die Departement het 'n aantal slim benaderings ontwikkel om te verseker dat daar vinnig en doeltreffend in die personeelbehoeftes van skole voorsien kan word.
Dit sluit in meer publikasies van vakaturelyste, 'n aanlynaansoekstelsel vir prinsipaalsposte en 'n hersiene proses vir die aanstelling van skool-ondersteuningspersoneel. Oorhoofse vakatures word vinniger gevul, personeelstabiliteit word verbeter en behoorlike sifting loop uit op 'n veiliger omgewing vir leerders.
Die Departement het 'n beplanningskalender vir die 2012-skooljaar saamgestel wat verskillende datums en besonderhede van opleidings-programme en werkswinkels bevat. Die verskaffing van 'n beplanningskalender is 'n eenvoudige maar slim manier om opvoeders, prinsipale en skoolbestuurspanne aan te moedig om vooruit te beplan en gebruik te maak van die ontwikkelingsgeleenthede wat aangebied word.
Om te verseker dat ons meer haal uit die begroting wat vir handboeke geoormerk word, het die Departement uitstekende pryse met uitgewers beding wat uitgeloop het op besparings van tussen R5miljoen en R6 miljoen. Hierdie besparings sal gebruik word om addisionele handboeke vir ons skole aan te koop. Hierdie inisiatief het getoon dat, deur middel van slim beplanning, die Departement beter waarde vir geld kan kry as voorheen en die ambisieuse voorsieningsprogram vir die verskaffing van handboeke versnel kan word.
Ons het ook 'n nuwe stelsel ontwikkel om boeke aanlyn te bestel. Dit bied aan skole 'n komprehensiewe keuse van handboeke uit die nasionale katalogus vanKABV-goedgekeurde handboeke terwyl dit ook die plasing van handboekbestellings aanlyn vinnig en maklik maak
Hierdie stelsel het ons in staat gestel om die lewering van handboeke te versnel, om die beplande aflewering vir die 2013 skooljaar teen November vanjaar af te handel.
Agbare Speaker, die hartseer werklikheid van hierdie land is dat waar daar armoede is, daar oor die algemeen misdaad voorkom. Misdaad beïnvloed ons skole en hulle kapasiteit om onderwys van gehalte te lewer. Leerdergedrag word negatief beïnvloed deur die invloed van bendes, dwelms en seksuele of fisiese misbruik. Misdaad het 'n oneweredige uitwerking op leerders in armer gemeenskappe en dit is dus 'n prioriteit vir die Regering dat daar maniere gevind moet word om die impak van misdaad op leergeleenthede te verminder.
Ons sal dus in die 2012/2013 begroting R24.2 miljoen toeken aan die Departement se Veiligeskoleprogram. Dit verteenwoordig 'n toename van R1.2 miljoen en toon hierdie Regering se verbintenis om slimmer te werk om die veiligheid van ons leerders en die sekuriteit van ons skole te verbeter.
Ons Veiligeskoleprogram sal geteikende ondersteuning bied aan skole om kwessies aan te spreek soos jeugontwikkeling, middelemisbruik, konflikhantering en bemiddeling, bendewese en veiligheidsbestuur.
Om ons skole te beskerm teen vandalisme sal 'n verdere 50 skole kernsekuriteitsinfrastruktuur soos alarmstelsels, veiligheidshekke en diefwering ontvang.
Die Departement sal voortgaan om ontmoetings met verskeie sektore aan te moedig en te bestuur om insidente van vandalisme en beskadiging aan skooleiendom te help keer. Hierdie sektore sluit in buurtwaggroepe, gewapenderesponsmaatskappye, plaaslike polisie, ouers en leerders self.
Wanneer 'n skool gevandaliseer word, moet die Departement geld voorsien om die beskadigde eiendoem te herstel of gesteelde goedere te vervang. Hierdie fondse kom uit die Departement se instandhouding- en herstelbegroting waarvoor 'n bedrag van R114,725 miljoen in die 2012/2013 finansiële jaar toegeken is. Dit verteenwoordig 'n toename van R6.3 miljoen oor die vorige finansiële jaar.
Ons is dus dankbaar vir die ondersteuning wat ons van openbaar-privaat-vennootskappe ontvang soos die een by Parkwood Primêre Skool tussen die Departement, Lead SA en ander gemeenskapsorganisasies verlede jaar. Parkwood Primêre Skool het verskeie inbrake beleef waar klaskamers beskadig is en elektriese kabels gesteel is. Lead SA het hulle ondersteuning aangebied om die skool te help herstel met die hulp van ander organisasies. Binne dae is die skool getransformeer met 'n nuwe verflaag, herstelde elektriese kabels en 'n verhoogde sekuriteitsinfrastruktuur.
Hulle betrokkenheid by hierdie projek illustreer wat bereik kan word wanneer mense, organisasies en die regering vennootskappe stig wat toegewyd is aan die bereiking van 'n gemene doelwit, naamlik om ons skole veiliger en beter beveilig te maak.
Agbare Speaker, ons wil soortgelyke openbaar-privaat-vennootskappe vanjaar fasiliteer om soortgelyke uitkomste by ons skole te bereik.
Terwyl ek by hierdie onderwerp van vennootskappe stilstaan, moet ek die feit beklemtoon dat die Onderwysraad - onder die bekwame leierskap van professor Brian Figaji - 'n belangrike deursnee van ingeligte en belanghebbendes se opinies saamgevoeg het. Hierdie Raad sal in toenemende mate 'n waardevolle bydrae maak deur middel van sy advies in die formulering van 'n onderwysbeleid in hierdie provinsie.
'n Ander soort vennootskap is ons beslote korporasie met die gepaste plaaslike en provinsialeregeringsagentskappe wat strewe na 'n gekoördineerde benadering tot die uitbreiding en doeltreffende aflewering van Vroeëkindontwikkeling en Basiese Onderwys en Opleiding vir Volwassenes. Hierdie transversale benadering tot belangrike behoeftes wat nie beperk is tot formele onderwys nie, is betekenisvol.
Benewens hierdie slim inisiatiewe, neem die Departement leiding in die land met die aflewering en bekendstelling van IKT-infrastruktuur om onderwys in ons skole te versterk en te ondersteun.
Onlangs het die Premier opwindende aankondigings gemaak in haar Provinsiale Staatsrede aangaande die instelliing van 'n spesiale-doelinstrument of openbaar-privaat vennootskap om binne die volgende twee en 'n half jaar breëbandtoegang na elke skool, sowel as na elke provinsiale en munispalebeheerfasiliteit in die Wes-Kaap te bring.
Ons is oortuig dat breëbandkonnektiwiteit die grondslag bied waarop inligtingstegnologie in ons skole geïntegreer kan word om gelyke toegang tot die inligtingshoofweg vir alle gebruikers, afgesien van hulle ligging, moontlik te maak.
Agbare Speaker, dit verskaf my groot vreugde om te kan aankondig dat ons, in ooreenstemming met die Departement se verbintenis om slimmer te werk om die onderwysuitkomste in hierdie provinsie te verbeter, R34 miljoen van die Departement se R60 miljoen IKT-begroting in die Premier se projek kon belê. Hoëspoed-breëbandkonnektiwiteit sal die Departement in staat stel om die gehalte van onderwys in hierdie provinsie te verbeter deur kurrikulummateriaal en onderwyshulpmiddels van gehalte, verbeterde kommunikasie en afstandtegniese ondersteuning te voorsien.
Om ons verbintenis om slimmer te werk en toegang tot leidende tegnologie in die provinsie verder te voer, kan ek met trots aankondig die bekendstelling van 'n opwindende nuwe inisiatief wat sal sorg dat elke skoolhoof in hierdie provinsie van 'n PR-tablet voorsien sal word! Hierdie tablette - wat later in die jaar afgelewer sal word - sal die manier waarop ons met ons prinsipale kommunikeer en ondersteuning aan hulle bied, verbeter. Hierdie Regering heg groot waarde aan die werk wat ons prinsipale doen om onderwysuitkomste in die provinsie te verbeter en ons is oortuig dat die verskaffing van hierdie tablette hulle sal help om slimmer te kan werk.
Agbare Speaker - 'n jaar gelede het ek in hierdie huis genoem dat ek onder geen illusie verkeer nie, maar dat ons nog steeds 'n end moet gaan om ons strategiese doelwitte te bereik. Ons het hard gewerk. Die Wes-Kaap Onderwysdepartement, onder die bekwame leierskap van die Superintendent-generaal, me Penny Vinjevold en haar senior bestuurspan het geen steen onaangeroer gelaat tot voordeel van die leerders van hierdie provinsie nie. Hoofkantoor- en distriksvlakbeamptes het duidelike onderwysdoelstellings in gedagte. Op skoolvlak word dit weerspieël in die Skoolverbeteringsplanne.
Ek bedank elkeen wat betrokke is vir hulle pogings om ons nader te bring aan waar ons weet ons moet wees en vir hulle pogings om te verseker dat duisende van ons leerders hulle in beter leeromgewings bevind as waarin hulle voorheen verkeer het. Maar ons het nog nie al hierdie doelwitte bereik nie - onderwys is 'n werk in proses - en ek staan weer hier vandag met ons gekombineerder verbintenis tot voortgesette harde werk om verbetering te bevorder.
Die begunstigdes is die jongmense in ons skole, die opvoeders en ondersteuningspersoneel wat die diens lewer, die breër ouergemeenskap, leer- en besigheidsinstellings en die nywerheid - die die totale gemeenskap van die Wes-Kaap.
Sover vandag het ek nog nie een van die belangrikste elemente van enige skoolstelsel genoem nie. Dit kom ook nie in hierdie begroting voornie aangesien dit nie iets is wat ons kan koop of bou nie. Dit is ouerbetrokkenheid by die onderwys van kinders.
Die inskrywingsproses vir die 2013 skooljaar het reeds begin en ons doen 'n beroep op ouers om hulle kinders vroeg in te skryf, sodat ons al die kinders wat in die Wes-Kaap woon reeds kan inskryf voor die einde van die skooljaar.
Ons moedig ouers sterk aan om elke dag van die skooljaar met hulle kinders te bespreek wat hulle by die skool gedoen, wat hulle gelees, wat hulle geskryf het en die somme wat hulle gedoen het. Ons wil ook hê dat ouers met onderwysers moet praat oor wat hulle in die skool doen om hierdie vaardighede te bou, en wat ouers kan doen om hulle kinders se onderwysers te help.
Deur die gesamentlike pogings van leerders, onderwysers en ouers, sowel as die ondersteuning van die Departement, is ons vol vertroue dat ons kan voortgaan om die vlakke van bevoegdheid in geletterdheid en gesyferdheid in hierdie provinsie te verbeter.
Laastens, agbare Speaker, na gelang ons voortbeweeg in 'n ander jaar, vertrou ek dat ons 'n sterk span hier in die Wes-Kaap gebou het - 'n motiverende krag wat bestaan uit opvoeders, beamptes en leerders van die Wes-Kaap. Met verdere ondersteuning van ons ouers en gemeenskappe sal ons al ons doelwitte kan bereik. Dit is Saam-werk-ons-Beter in aksie.