Kredietrekords en die swartlys: Wat en waarheen? - Jou Geld | Solidariteit WêreldJou Geld | Solidariteit Wêreld
Tuis › Artikels › Kredietrekords en die swartlys: Wat en waarheen?
Kredietrekords en die swartlys: Wat en waarheen?
Om geswartlys te wees, is iets wat in Suid-Afrika groot berugtheid verwerf het. Dit vertel hoe onverskillig 'n persoon met sy of haar geld omgegaan het en dit kan sy of haar vermoë om in die toekoms geld te leen of krediet te kry ernstig in die wiele ry.
Ongelukkig werp dit in die geheel 'n swak refleksie op 'n persoon se karakter en veroorsaak aansienlike twyfel oor sy of haar betroubaarheid.
Ongelukkig is swak kredietrekords 'n baie algemene probleem. Volgens die Nasionale Kredietreguleerder (NKR) het byna 10 miljoen Suid-Afrikaners in 2018 sulke rekords gehad ─ en dit word steeds meer. Dit kan toegeskryf word aan talle faktore, soos dat Suid-Afrikaners eenvoudig bo hul vermoëns leef en dat die ekonomie werkende mense dwing om meer dikwels krediet te gebruik om in hul basiese behoeftes te voorsien.
Wat beteken dit om geswartlys te wees? Dis meer kompleks as wat mens dink.
Een van Suid-Afrika se vooraanstaande kredietburo's, Transunion, argumenteer dat hoewel "swartlysting" en "swartlys" terme is wat steeds wyd onder Suid-Afrikaanse verbruikers gebruik word, dit misleidende terme is. Dit dui op 'n kategorie wat terugdateer na 'n tyd toe kredietburo's net negatiewe inligting gehou het.
Vandag hou hulle positiewe sowel as negatiewe data en dit beteken eenvoudig dat jy 'n rekening het by 'n bepaalde diensverskaffer wat van kredietburo's gebruik maak. Dikwels bring kredietkontroles lang vergete swak kredietbesluite na vore, maar dit kan verander en hoef nie vir altyd aan te hou nie. "Jou kredietprofiel is 'n 'kiekie' van hoe 'n groot risiko jy op enige bepaalde tydstip is. Die kiekie verander as nuwe inligting by jou bank- en kredietburolêers gevoeg word," sê Transunion.
Die skuldberaders Vantage Debt Management sê daar is 'n algemene wanopvatting dat om op 'n swartlys te wees, beteken dat daar 'n formele en beheerde merk op 'n verbruiker se kredietverslag is wat hom verhoed om verdere skuld aan te gaan. "Dit is nie heeltemal waar nie en daar is geen onbuigsame reëls vir swartlysting nie. Daar bestaan nie werklik 'n lys van geswartlyste verbruikers nie. Mens kan nie na 'n kredietverslag kyk en sê dat 'n persoon geswartlys is nie ─ dit is nie hoe dit werk nie. Jou kredietgeskiedenis en krediettelling bepaal of jy nog skuld kan aangaan.
"As jy 'n lae krediettelling en swak kredietgeskiedenis het en nie meer skuld kan maak nie word gesê jy 'is op die swartlys'."
'n Kredietrekord kan om 'n aantal redes bederf word, soos skuldpaaiemente wat oorgeslaan word, selfoonkontrakbetalings wat oorgeslaan word, te veel skuld, versuim om agterstallige skuld te betaal, en regsaksie.
Sarfaraaz Hamza van die skuldberadingsmaatskappy ezDebt sê die term "geswartlys" is baie algemeen en kan verwys na 'n hele reeks situasies waarin verbruikers hulle kan bevind. "Dit kan betrekking hê op 'n agterstallige rekening of moontlik 'n vonnis teen jou."
Sommige van die ongunstige inligting op jou kredietrekord kan vir langer of korter tydperke daarop bly. 'n Hofbevel ─ waar 'n hof 'n opdrag aan jou uitreik om 'n uitstaande bedrag te betaal ─ sal byvoorbeeld vir vyf jaar daarop bly. "As jy die volle verskuldigde bedrag voor die tyd betaal, sal die vonnis van jou kredietverslag verwyder word sodra die kredietburo óf bewys van betaling van die kredietverlener kry óf 'n geldige hofbevel wat die vonnis herroep," sê Hamza.
Elke keer as 'n verbruiker vra om krediet, sal die kredietverlener ook navraag doen oor die verbruiker se kredietrekord. Hierdie inligting bly vir 'n tydperk van een jaar op die verslag. "'n Groot aantal sodanige navrae kan daarop dui dat jy te veel krediet soek, wat daarop kan dui dat jy in finansiële moeilikheid is," sê TransUnion.
Transunion sê aangesien jou kredietprofiel 'n "kiekie" is van hoe 'n groot risiko jy skynbaar op enige bepaalde tydstip is, verander hierdie kiekie na gelang nuwe inligting by jou bank- en kredietburolêers gevoeg word. Selfs al was jy in die verlede nalatig en roekeloos met krediet, kan jy jou kredietwaardigheid weer verhoog deur nou en in die toekoms meer verantwoordelik met geld te wees.
Transunion se raad is dat jy eers jou skuldeisers kontak en met hulle saamwerk om 'n ander betalingskedule of rentekoers op te stel. Om verdere skuld te vermy is ook 'n ooglopende maar dikwels veronagsaamde stap in hierdie proses.
Vantage Debt Management raai verbruikers aan om 'n skuldberader te kontak as hulle onder groot finansiële stres is. "'n Skuldberader sal kredietverslae opstel en raad gee oor hoe om 'n krediettelling te verbeter. Jy kan ook skuldhersiening deurloop sê Hamza, ingevolge waarvan 'n skuldberader deur 'n landdroshof as 'n bemiddelaar optree om namens jou met skuldeisers 'n nuwe afbetalingsplan te onderhandel.
Die beste en eenvoudigste raad is om 'n begroting op te stel en daarby te hou. En moenie kommunikasie van en met jou skuldverleners ignoreer nie.
Sarfaraaz Hamza, 5 August 2017, "The consequences of being blacklisted in South Africa", https://www.ezdebt.co.za/blog/consequences-blacklisted-south-africa/.
TransUnion, 2017, "How long does negative information remain on your credit report?", https://www.transunion.co.za/archives-article/how-long-does-negative-information-remain-on-your-credit-report.
TransUnion, 2017, "Do you think you have been blacklisted or have bad credit?", https://www.transunion.co.za/education/blacklisted?channel=paid&cid=ppc:google:GNBDSACreditHistory&gclid=Cj0KCQiA37HhBRC8ARIsAPWoO0zLwGXvQasK1nHrFFnK3M94q0cirdW4QMoxdtLNDD2csLW4qNQykTsaAtyFEALw_wcB.
Vantage Debt Management, 17 December 2017, "The truth about being blacklisted In South Africa", https://www.vantagedebtmanagement.co.za/debt/blacklisted-south-africa-2/.