Opstand in Natal - Inligting
Opstand in Natal - Geskiedenis
Toe die Natalse wetgewer 'n peilbelasting van een Engelse pond op alle inwoners van Natal oplê, het 'n opstand ontstaan. Die opstand is uitgevoer deur Zoeloe -stamlede van die gebied en is neergelê toe die leier van die opstand, Bambaata, op 10 Junie vermoor is.
THE BAMBATA REBELLION OF 1906: NKANDLA OPERATIONS AND THE BATTLE OF MOME GORGE, 10 Junie 1906
Die Slag van Mome Gorge het die rug gebreek van 'n opstand wat sedert 1906 by meer as een geleentheid sy parallelle in hierdie land gehad het.
Ontevredenheid onder die Swartes in Natal was al lank besig om op te vaar. Uitgebreide Blanke en Indiese immigrasie het daartoe gelei dat die tradisionele lewenswyse van die Swartes drasties verander is. Die toewysing van plase in Zoeloeland aan blankes vir suikerboerdery is ontevrede en het tot hurk en, in sommige gevalle, buitensporige huur in die vorm van hutbelasting op die plase gelei. Registrasie van geboortes en sterftes, wat deur die Natalse regering verpligtend was, was vreemd vir die Swartes, en die sensus van 1904 is met groot agterdog bejeën.
Dinizulu, koning Getshwayo se seun en opvolger, is deur die Natalse regering afgedank, wat die Zoeloes se tradisionele lewenswyse afgebreek het, afstootlik gevind deur die 'beskaafde' Blankes. Die Swartes is beperk tot die gebruik van vuurwapens, is verbied om Europese drank te drink en die franchise word beroof.
In Mei 1905 stort die Natalse regering onder die premierskap van sir George Sutton in duie weens die toestand van die ekonomie en die regering se onvermoë om verskillende belastingrekeninge deur die parlement te laat gaan.
Eerste Charles Smythe het toe 'n koalisieregering gevorm en het probeer om 'n ietwat uitgeputte skatkamer terug te betaal tydens 'n depressie wat gevolg het op die Anglo-Boereoorlog. Sy oplossing was om 'n diepgaande uitwerking op die gebeure te hê.
Die Swart bevolking van Natal het die gevolge van die depressie meer gevoel as die ander rasse. Ooskus -koors het soos 'n veldbrand versprei deur hul simbool van rykdom - hul beeste. Op 31 Mei 1905 tref 'n hewige haelstorm Natal, wat die landbou van die kolonie verwoes. Hierdie verskynsel het veroorsaak dat gerugte die kolonie oorval dat dit 'n bevel is om op te staan ​​teen die Blankes, aangevuur deur 'n golf van wat bekend staan ​​as 'Ethiopianism', wat 'n bietjie verduideliking verg. Hierdie kwasi -godsdienstige separatiste -beweging met sy oorsprong in Ethiopië, het soos 'n veldbrand onder die swartes versprei. Dit het sy Suid -Afrikaanse oorsprong in Pretoria gevind, nadat dit in 1892 gestig is deur een MM Makone, wat later deur JM Dwane aangesluit is, toe eersgenoemde uit die Wesleyaanse Metodistekerk breek om die Ethiopiese Kerk te stig, heeltemal onafhanklik van Wit beheer, en met 'n oproep 'Africa for the Africans'. Na die haelstorm is 'n 'mondelinge opdrag' gegee om die volgende te doen:
'Alle varke moet vernietig word, net soos alle wit voëls. Elke Europese gebruiksvoorwerp wat tot dusver gebruik is om voedsel te eet of uit te eet, moet weggegooi of weggegooi word. Enigiemand wat dit nie nakom nie, sal sy kraal deur 'n donderslag getref word wanneer & quothe & quot op 'n sekere tyd 'n storm vreesliker as die vorige stuur, wat deur die Basuto -koning in sy toorn teen die Wit ras veroorsaak is omdat hy 'n spoorweg na die onmiddellike omgewing van sy voorvaderlike vesting '.
Op sommige plekke is geglo dat wit bokke en beeste ook vernietig moet word. Varke, hoewel dit deur baie swartes aangehou is om te verkoop of aan blankes te ruil, word nie deur hulle geëet nie, maar is deur die Blanke ras voorgestel, en word deur die Swartes beskou as wesens waarvan die vlees 'ruik'. Dit word algemeen aanvaar dat die motief vir die slag van wit voëls en die vernietiging van Europese vervaardigde gereedskap 'n sinistere, maar duidelike aanduiding was dat die Witman doodgemaak moes word.
Die verwysing na die donderbol was 'n aanduiding van die Zoeloe -koning (Dinizulu), in die lig van die Basuto -koning se optrede. Soveel so, in werklikheid, dat baie hoofde baie gou na Dinizulu se Usutu -kraal, aan die noordoewer van die Swart Mfolozirivier, begin stroom het. Koning Dinizulu het sy betrokkenheid ten sterkste ontken, maar het aan die hoofde gesê dat dit hul saak is as hulle aan die bevel wil voldoen. Trouens, Dinizulu het so ontsteld geraak dat hy tydens 'n besoek van Tilonko, 'n hoofman uit die middel van Illovo, gewys het op die talle varke wat om die kraal hardloop en gesê het: 'Kyk - daar bestaan ​​varke!' Verder het hy een van sy bediendes beveel om van die wit geregte wat hy gereeld gebruik, saam te bring.
Die oorsprong van die bestelling bly dus tot vandag toe 'n raaisel. Nietemin het die Zoeloes van Natal in toenemende getalle hierdie geheimsinnige bevele begin gehoorsaam, 'n duidelike aanduiding van pruttende ontevredenheid, en baie min optrede deur die Natalse regering om die oorsake daarvan te ondersoek. Verslae uit die hele Natal het trouens aangedui dat baie blankes die vooruitsig op 'n konfrontasie verwelkom het.
Die bel van ontevredenheid het gebars met die oplegging deur die Smythe-regering van 'n meningsbelasting van UKPND 1 per kop op alle blanke, bruin, Indiër en swart inwoners in Natal en Zululand, van 18 jaar en ouer. Swartes wat 'n hutbelasting betaal het (waarna reeds verwys is) is vrygestel. Nadat dit wet geword het, het die Swartes sterk beswaar aangeteken teen die oplegging daarvan, vanweë die groot verskil tussen hul eie lone en dié van blankes. Baie jong swartes betaal ook reeds hutbelasting namens hul ouers. Aan die ander kant was die ouers mal daaroor omdat hulle nou gevrees het dat hul kinders nie meer tot hul hutbelasting sou bydra nie.
Die datum waarop die belasting ingestel is, is op 20 Januarie 1906 vasgestel, alhoewel die swartes tot 31 Mei tyd sou kry om te betaal voordat daar teen hulle opgetree sou word om nie te voldoen nie.
Op 22 November 1905 is opdragte aan alle landdroste uitgereik om die hoofmanne in hul gebiede byeen te bring, om die nuwe wet en die redes vir die inwerkingstelling daarvan te verduidelik.
Aan die begin van 1906 was dit duidelik dat daar soveel teenkanting teen die nuwe wet was dat uitbrake van geweld onvermydelik was. Koning Dinizulu het egter nie net sy belasting voor die sperdatum betaal nie - hy het ook gesorg dat al sy stamlede dieselfde doen. Alhoewel Dinizulu (na sy verbanning na St Helena) deur die regering van sy heerskappy ontneem is, word hy na Induna en hoof van die Usutu -stam oorgedra, maar hy word steeds deur die Zoeloes as hul koning beskou.
Die eerste aanduiding van probleme kom op 17 Januarie 1906. Henry Smith, 'n boer in Umlaasweg en gewilde meester, vergesel sy werkers na Camperdown om hul belasting te betaal. Die aand het 'n bediende vir hom 'n briefie gegee terwyl hy op sy stoep was. Toe hy omdraai om dit in die lig van 'n lamp te lees, is hy doodgesteek. In die daaropvolgende verhoor het die dienskneg erken dat hy 'n afkeer gehad het om sy belasting te betaal, en om hierdie rede sy meester vermoor het.
Toe, op 22 Januarie, volg 'n ander voorval by Mapumulo, toe die landdros, mnr R E Dunn, bedreig word deur honderde singende, dansende stamlede. Slegs ingryping deur hul hoof, Ngobizembe, het hom van 'n gewisse dood gered. Soortgelyke voorvalle het gevolg by Nsuze, Umvoti en elders. Op 7 Februarie is die Umgeni -afdelingslanddros, mnr TR Bennett, deur 27 gewapende swartes bedreig terwyl hulle belasting by Henley ingevorder het. Die volgende dag het 14 wit Natalse polisiemanne onder sub-inspekteur Hunt uitgery om die skuldiges vas te trek. Hulle het om 17:30 by die plaas 'Trewergie' van Henry Hosking, naby Baynesfield, aangekom. Ondanks die advies van mnr. Hosking, het Hunt na die kraal van een van die hoofmanne van die Henley -saak, een Mjolo, gegaan en hom en twee ander gearresteer. Die polisie is omring en inspekteur Hunt en trooper Armstrong is dood. Die bevel val op Sgt F W Stephens, wat verstandig besluit het om terug te val op die plaas, 'n entjie afdraande, vandaar na Pietermaritzburg.
Dit was genoeg vir die goewerneur, sir Henry McCallum, die volgende dag, 9 Februarie, dat hy krygswet afgekondig het. Op daardie dag het die linker- en regtervleuel van die Natal Carbineers (NC), 2 eskadrons van die Border Mounted Rifles (BMR), 1 eskader van die Natal Royal Regiment (NRR), 2 afdelings van 'C' Battery Natal Field Artillery ( NFA), en afdelings van die Natal Medical, Telegraph and Service Corps - ongeveer 1 000 mans in totaal - is gemobiliseer. Hierdie eenhede is onder bevel van kol Duncan McKenzie.
'N Gedeelte van hierdie mag het op' Trewergie 'gesluit, die twee skuldiges gearresteer wat vir die moord verantwoordelik gehou is, en hulle in 'n haastig byeengeroepe krygsraad skuldig bevind en onmiddellik tereggestel in die teenwoordigheid van hul hoof, Mveli (wat die troepe bygestaan ​​het) om die skuldiges op te spoor).
'N Paar dae later is 24 stamlede gearresteer, ook verhoor deur 'n krygsraad en 12 is ter dood veroordeel. Dit is waar die moeilikheid begin het! Toe die nuus van hul dreigende teregstelling Engeland bereik, was daar opskudding, en die minister van buitelandse sake, lord Elgin, het sir Henry 'n bevel gegee om die teregstellings op te skort in afwagting van verdere ondersoek. Die Eerste Minister, Hon C Smythe en sy hele kabinet het bedank. Na baie kommunikasie tussen lord Elgin en sir Henry, het eersgenoemde egter gesag gegee om die teregstellings te doen en het die Natalse regering besluit om aan te hou. Op 2 April is die vonnis uitgevoer in 'n vallei aan die buitewyke van Richmond, en die mans is begrawe waar hulle geskiet is.
Terwyl die krisis aan die gang was, het die Natalse militia voortgegaan met demonstrasies in die suide van Natal en die noordkus/Mapumulo/Greytown -gebied. Einde Maart lyk dit asof die situasie voldoende gestabiliseer het om die mag van kol McKenzie te demobiliseer.
Onrus was egter nie beperk tot die operasionele gebied van McKenzie nie. Onrusvoorvalle het in Chief Ngobizembe se wyk plaasgevind, wat gelei het tot die mobilisering van die Umvoti Mounted Rifles (UMR) in Greytown, 'C' Battery NFA in Pietermaritzburg en die Durban Light Infantry (DLI), wat per trein na Stanger op die Natalse Noordkus. Hierdie kolom is onder bevel van Lt Kol G Leuchars geplaas en is ook einde Maart gedemobiliseer.
'N Klein hoofman in die Mpanza -vallei tussen Greytown en Keate's Drift het brandstof bygevoeg en 'n opstand veroorsaak wat later in die hart van die kolonie versprei het. Hy was hoof van die amalondi, wat gebiede in die Mvoti, New Hanover, Umgeni en Lions rivier beset het. Sy naam was Bambata.
Bambata is omstreeks 1865 in die Mpanza -vallei gebore. Hy was die seun van Mancinza, hoof van die amaZondi, en sy ma was die dogter van die hoof van die magtige Cunu -stam in die Weenen -distrik. In sy jeug was Bambata 'n sterk hardloper (hy het bekend gestaan ​​as 'Magudu' - afkorting van Ma guduzela o wa bonel'empunzini (die hardloper wat die duiker vir sy model geneem het). Hy was ook 'n kenner van die assegaai, en 'n goeie skutter.
Bambata het 'n slegte reputasie gehad en is by verskeie geleenthede skuldig bevind aan skuld, veediefstal en vroeg in 1906 vir sy deelname aan 'n faksiegeveg. Selfs die groot vriend van die Zoeloes, RC Samuelson, beskryf hom in sy boek Long, Long Ago as 'n 'slegte karakter'. Hy is deur sy prokureur in Pietermaritzburg in kennis gestel dat die regering dit oorweeg om hom as hoof te ontslaan weens sy oortredings.
Toe die tyd aanbreek dat die amaZondi hul belasting betaal, het een van Bambata se indoenas, Nhlonhlo, hom meegedeel dat hy weier om te betaal en dat hy enige pogings om betaling met geweld af te dwing, sou weerstaan. Die datum waarop die belasting betaal is, was 22 Februarie, en die landdros, mnr. J W Cross, het die inligting ontvang dat hy vermoor sou word as hy na Mpanza sou gaan, en het Bambata opdrag gegee om eerder na Greytown te reis. Op 22 Februarie het die oudstes van Bambata in Greytown aangekom, wat baie dom lyk. Toe hulle gevra is waar Bambata is, het hulle namens hom om verskoning gevra en die amptenare meegedeel dat hy (Bambata) maagpyn het. Wat eintlik gebeur het, was dat Bambata, wat uit vrees vir sy posisie in die stam was, in 'n wattelplantasie gebly het, en slegs vier kilometer van Greytown af. Verslae dui daarop dat hy eintlik probeer het om Nhlonhlo te oortuig om sy arms neer te lê.
Die effek van die teenwoordigheid van hierdie groot groep gewapende swartes bo Greytown het die aand 'n opvolg in die stad gehad, want gerugte het deur die hele bevolking gegaan dat hulle die nag aangeval sou word, wat tot paniek in die stad gelei het, dat die vroue en kinders gaan in die stadhuis, en verdedigende posisies wat deur die mans beman word.
In alle eerlikheid teenoor Bambata, was sy optrede in die poging om Nhlonhlo te oorreed om sy arms neer te lê en sy belasting te betaal. Waar hy fouteer het, was omdat hy Nhlonhlo se terughoudendheid nie by die owerhede aangemeld het nie, en dat hy siek was. Dit het die Natalse regering die indruk gebring dat hy in verbinding was met die teenstanders, en 'n paar dae later is hy meegedeel dat hy met ingang van 23 Februarie 1906 as hoof afgedank is. Sy oom, Magwababa, wat as regent opgetree het toe Bambata se pa gesterf het, is weer aangestel as regent totdat Bambata se broer, Funirwe, oor 'n jaar oud geword het. Dit het gebeur nadat Bambata deur die Sekretaris vir Naturellesake beveel is om by Pietermaritzburg aan te meld om sy dade te verantwoord.
Op 9 Maart het Maj W J Clark van die Natalse polisie (NP), met 170 Natal Mounted Police (NMP) en 'n eskader van die UMR, na die Mpanza -vallei vertrek om Bambata in hegtenis te neem, maar kon hom nie vind nie. Op 11 Maart het Bambata die Tugela -rivier oorgesteek en na Koning Dinizulu se Usutu -kraal gegaan, waar hy skuiling gekry het (volgens Zoeloe -tradisie) en reëlings getref is om sy vrou en kinders te akkommodeer - soos dit blyk, vir die volgende 14 maande! Volgens Bambata se vrou het Dinizulu Bambata opdrag gegee om terug te keer na Natal, 'n opstand te pleeg en dan toevlug te neem in die Nkandla -woud waar die Zoeloes hom sou verenig, 'n eis wat Dinizulu ten sterkste tydens sy daaropvolgende verhoor ontken het. Bambata keer op 31 Maart terug na Mpanza, vergesel van een van Dinizulu se persoonlike bediendes met die naam Cakijana (wat bestem was om 'n belangrike rol in die komende geleenthede te speel), en nog een.
Bambata het beslag gelê op Magwababa (hy kon Funizwe nie opspoor nie) wie se vrou uit vrees dat hy vermoor is, na 'n plaaslike boer, mnr. Botha, gevlug het wat die voorval by die owerhede aangemeld het. Soos dit was, is Magwababa se lewe gespaar deur die ingryping van Cakijana, en eersgenoemde kon daarna ontsnap.
Op 4 April het kol Lenchars die UMR gemobiliseer, en 'n mag van 173 Natalse polisiemanne onder luitenant -kolom G Mansel het na Mpanza vertrek en omstreeks 12:00 die hoogte van Botha bereik (ongeveer 10 km van Mpanza). Daar het kol Mansel 'n boodskap ontvang van inspekteur JE Rose, wat die vorige dag in Marshall's Hotel, Mpanza aangeval is en saam met drie wit vroue en 'n kind uit die hotel na die polisiekantoor by Keate's Drift gereis het, dat Bambata in 'n hinderlaag langs die roete was. Kol Mansel vertrek met 151 man na Keate's Drift en die gesamentlike mag (met die vlugtelinge) het om 18:15 begin met hul terugreis. Terwyl hulle deur die dik bos ongeveer 114 km van Marshall's Hotel gereis het, het hulle 'n hinderlaag gekry en vier mans is dood. Die liggaam van Sgt E T N Brown is eers die volgende dag herstel toe dit ernstig vermink is, met die bolip met sy snor, linkervoorarm en geslagsdele vir muti. Nie een van die rebelle is doodgemaak nie, wat hul geloof in hul toordokter, Malaza se vaardighede om hulle te genees, aanmoedig, wat volgens hom hulle immuun gemaak het teen die koeëls van die Witman. Malaza het gedeeltes van 'n kind se liggaam gebruik om hierdie muti by sy kraal op wyle mnr. George Buntting se plaas 'Fugitives' Drift 'naby Rorke's Drift op te maak.
Op 8 April het kol Leuchars se mag die Mpanza -bos omsingel en Bambata se kraal afgedop met die vier 15 pond 'B' Battery NFA wat toe in toto opgeroep is. Bambata se hut is deur Maj H C Lugg van die UMR opgespoor en afgevuur. Bambata het via die Tugela -kloof, stroomop van Kranskop, na Zoeloeland gevlug en na die kraal van Simoyi in die mond van die Mome -kloof gegaan. Dit was die domein van een van die merkwaardigste karakters in die moderne Zoeloe -geskiedenis - Sigananda Shezi van die amaCube.
Sigananda se rol in die rebellie was beduidend. Sy pa, Zokufu, en Shaka was neefs, Shaka se ma, en Nandi se suster het met Mvakela, Zokufu se pa, getrou. Zokufu was 'n induna in die Mlambongwenya -kraal van King Cetshwayo (naby Ulundi) en was vaardig in ystersmelting en die vervaardiging van hoes, byle, messe en assegaaie. Sigananda is gebore omstreeks 1811 en was 'n voorstander van die Usutu -faksie van die Zoeloe -koningshuis. Hy was 'n lid van King Dingaan se in Kulutshane Regiment, omstreeks 1830 grootgemaak (die ouderdom van 17/18 jaar) en was getuie van die moord op Piet Retief en sy party by Mgungundlovu. Sy weergawe van die Voortrekker -slagting by Mgungundlovu verskil ietwat van die amptelike weergawe. Sigananda het op 2 Desember 1856 geveg vir koning Cetshwayo by die Batfie van Ndondakusuka (die sogenaamde 'Battle of the Princes', naby die huidige Mandini). Hy was eenmaal deur Mancinza (Bambata se pa) versorg en was 'n polisieman by die landdroskantoor in Grey, ongeveer 1871. Na 'n afwesigheid van 14 jaar uit Zoeloeland, is hy deur Cetshwayo genooi om daarheen terug te keer en hoof van die magtige amaCube te word. Hy het ook deelgeneem aan die Anglo-Zoeloe-oorlog van 1879, en het tydens die burgeroorlog van 1883 vir Cetshwayo skuilplek gebied by sy kraal, Enhlweni, aan die rand van die Nkandla-woud.
Sigananda se mense het opstandig gedra toe hulle in Januarie 1906 by die landdros in Nkandla kom en beweer dat hulle onvoldoende geld het om te betaal. Daar moet op gelet word dat die betaling van die meningspeil op hierdie stadium byna algemeen gegrief is, en dat daar baie simpatie vir Bambata gevoel is. Op 17 April het die amaCube in openlike opstand uitgebreek. Drie dae tevore, op 14 April, het die Natalse regering 'n beloning van UKPNDS 500 aangebied vir die vang van Bambata, dood of lewendig. Op 16 April het die kommissaris vir naturellesake, mnr Charles Saunders, aanbeveel dat 'n sterk keiserlike mag aangewend word om die vinnig verspreide rebellie te onderdruk. Die regering verwerp hierdie idee en kies eerder vir 'n algemene mobilisering van die Natalse burgermag, met 'n beroep op die buurstate om hulp. Hierop het Transvaal vinnig gereageer en toerusting toegerus en betaal.
Kol Duncan McKenzie is aangestel as bevelvoerder van al hierdie magte.
Die bydrae uit Transvaal was die 500 man wat bestaan ​​het uit veterane van die Imperial Light Horse (ILH) ('A' Sqn), South African Light Horse (SALH) ('B' Sqn), die Johannesburg Mounted Rifles (JMR) en Scottish Horse ('C' Sqn) en die Northern, Eastern and Western Mounted Rifles ('D' Sqn).Hulle was gesamentlik bekend as die Transvaal Mounted Rifles (TMR), en lewer uitstekende diens gedurende die hele veldtog, onder bevel van luitenant -kollega W F Barker.
Voordat die Nkandla -operasies in detail behandel word, is dit belangrik om die gesindheid van die troepe te beskryf.
By Dundee: Die TMR, Royston's Horse (RH) (550), NFA (25 mans met twee pom-poms), 'n halwe maatskappy van DLI (55), en afdelings van die mediese, veeartsenykundige, sein- en dienskorps.
By Helpmekaar: Feitlik die hele aanvulling van die NK was opgeslaan by Fort Murray Smith (altesaam 596 man).
By Ntingwe (tussen Nkandla en Macala -berg): Die Zoeloe land Mounted Rifles (ZMR) (90) onder Maj W A Vanderplank en die Northern Districts Mounted Rifles (NDMR) (150) onder Maj J Abraham.
By Fort Yolland (tussen Eshowe en Nkandla): Natal Naval Corps (NNC) (106) onder bevelvoerder F Hoare 1 -afdeling, 'B' Battery NFA (35) NP (200) onder luitenant -kolom G Mansel Die inheemse polisie in Zululand ('Nongqai' ') (90) onder Insp CE Fairlie.
By Eshowe 2 -maatskappye DLI (25 van hulle opgestel, onder Maj J Nicol (210).
By Gingindlovu: Halfmaatskappy DLI (55).
Al hierdie eenhede, met die uitsondering van die TMR en Royston's Horse, was gevestigde Natalse militêre eenhede. Royston's Horse is binne 'n week en 'n half grootgemaak en gemobiliseer, en was onder bevel van die beroemde luitenant -kollega 'Galloping Jack' Royston self.
Die algemene plan van aksie was om saam te kom met die voormelde troepe (met 'n afdeling van die NK) na die Nkandla -woud, en vir die UMR, afdelings van die NK, Natal Mounted Rifles (NMR), DLI en die verskillende reserwemagte om te patrolleer en verdedig die Tugela -drifte en onderskeidelik die Helpmekaar -gebied, en veral om die opstandige en magtige hoof, Kula, dop te hou.
Met die toneel vir die Nkandla -operasies, is 'n kort beskrywing van die gebied nodig. Die woude beslaan 'n gebied van ongeveer 20 km by 8 km. Die grond is skouspelagtig bergagtig en bied 'n indrukwekkende verskeidenheid flora en fauna. Die huidige bewaarder van koning Cetshwayo se graf, mnr. Jotham Shezi, beweer dat sy pa die teenwoordigheid van olifante in die bos kon onthou toe hy 'n seuntjie was. Mnr Des Pollock, van Richmond (Natal), wat sy kinderjare in die omgewing deurgebring het, onthou dat hy die geraamtes van die laaste olifante van die gebied aan die voet van Komo -heuwel gesien het, terwyl die ongelukkige diere van die kruin af verdryf is om hul dood honderde meters onder. Dit is die bron van talle kristalhelder strome, waarvan die belangrikste die Mome, Nkunzane en Halambu is. Sy dieptes was getuie van die ou gevegte tussen Shaka en Zwide van die Ndwandwe -stam, insluitend die desperate stryd om die besit van die Gcongco -uitloper, 'n noodsaaklike kenmerk wat uitkyk op die Nsuze -rivier, en die beroemde nagaksie naby Komo Hill. Koning Cetshwayo, wat in 1883 by Sigananda skuiling gesoek het bo die Mome -waterval, lê begrawe in 'n pragtige boomboom op 'n rif naby die samevloeiing van die Nkunzane- en Nsuze -riviere.
Die eerste skermutseling in die Nkandla -gebied tydens die Rebellie van 1906 het op 2 Mei plaasgevind toe 'n eskader van NC onder kapt W Park Gray vier rebelle doodgemaak het. Die volgende dag is die landdros van Mahlabatini, mnr H M Stainbank, vermoor (*) op die suidelike oewer van die Wit Mfolozirivier terwyl hy belasting ingevorder het. Mnr Stainbank, 'n lid van 'n prominente Natalse gesin, het daar saam met sy vrou en kind, en lede van die NP, daar kamp opgeslaan. Plaaslike kapteins het afgryse oor die moord uitgespreek en 'n aanduiding gegee dat 'n poging om die stamgenote van die gebied aan te moedig tot opstand nie geslaagd was nie.
[(*) Daar word algemeen aanvaar dat landdros Stainbank deur Cakijana geskiet is.]
Op 3 Mei het die troepe uit Dundee die stad verlaat en na Nkandla gegaan. Op dieselfde dag het die mag van Col Mansel, bestaande uit afdelings van die berede troepe van die DLI, die NMR, Nongqai, NP, NNC, DLI en ongeveer 400 lojale heffings van hoof Mfungelwa se stam (terloops, alle heffings het 'n armband van kalkoen gedra) rooi en wit calico om hulle van die rebelle te onderskei - 'n gebruik wat later deur laasgenoemde aangeneem is om die verwarring by te dra!) was besig om deur die Nkandla -woud te gaan na 'n berig dat die rebelle van krag was by Cetshwayo se graf. Geen presiese bevele is gegee nie, en die mans is ook nie ingelig oor hul bestemming nie. Col Mansel het later beweer dat dit 'n groot verkenning was.
Die roete wat die troepe gevolg het, volg die pad verby die Sibhudeni -winkel (wat geplunder is) onder die Sibhudeni -piek, en langs die bosbouer se pad na die Bope -rif met sy skouspelagtige uitsig oor die Nsuze -riviervallei, verder daarbuite, die Tugelarivier. Op die troepe is skerpskutters in die bos afgevuur, die rebelle het 'n verskeidenheid wapens en skote gebruik, van koeëls tot ysterpotbene. Ongelooflik, net een man is gewond! Die kolom verlaat die pad en beweeg in 'n enkele lêer langs die bosbouer se pad na die Bope -rif. Toe hulle met die afdraande van die rant begin, het die voorwag, bestaande uit 'n groep van die NMR onder Lt A H G Blamey, en die Nongqai aangekla deur ongeveer 200 rebelle, wat binne 'n paar meter van die mans se gewere gekom het. Een lid van die Nongqai het hand-aan-hand met 'n rebel geveg en is in die kop gewond voordat hy sy aanvaller kon bajonet.
Terwyl die aanval op die opmars aan die gang was, het die rebelle probeer om die troepe van agter af te omsingel, maar dit is deur die NNC nagegaan. Die grootste verrassing wat die rebelle gekry het, was egter dat hulle hul tol eis in plaas daarvan dat koeëls in water verander, soos deur hul toordokter belowe is.
Die troepe het ook ongevalle opgedoen. Sergent Farrier J Errington is bo die linker wenkbrou getref, terwyl die koeël agter sy linkeroor opkom. Hy val vooroor, met sy arms aan weerskante van sy perd, en die dier sluit weer by die hoofliggaam aan. Ook die perde het swaargekry, wat daartoe gelei het dat mans hul monte verloor of sukkel om hulle te beheer. Een van die gewaagdste dade van die dag was wat Lt Blamey self uitgevoer het toe hy Tpr Dick Acutt van 'n gewisse dood gered het toe laasgenoemde gesukkel het om sy verskrikte stok te berg. Toe die rebelle op Acutt toesluit, het luitenant Blamey hom te hulp gesnel. Toe hy Acutt se pols gryp, flou Acutt en Lt Blamey roep al sy krag om die slap lyf oor sy eie perd te trek, galop terug na die hoofliggaam, gevolg deur 'n stort missiele wat wissel van potbene tot assegaaie.
Blamey is aanbeveel vir die Victoria Cross, maar is bekroon met 'n Mention for Distinguished Conduct in the Field.
Die rebelle het groot slagoffers gely in die Bope ridge -aksie, hoofsaaklik lede van Sigananda se stam. Vyf en vyftig lyke is getel, maar baie ander sterf later aan hul wonde. Toe die rebelle by die graf van koning Cetshwayo hergroepeer, het Bambata, wat nie veel geveg het nie, 'n menigte woedende vroue in die gesig gestaar wat hul mans en seuns wou terugkeer, veral omdat die koeëls nie in water verander het soos beloof nie . Sommige van die ouderlinge het ook sy karige deelname gekritiseer, en selfs gesuggereer dat hy aan die Blanke mans oorgegee moet word.
Bambata, wat ietwat ongewild was en vrees vir sy lewe, het een of twee uur later na Macala -berg gery.
Kol Mansel het besluit om die rebelle nie na te jaag nie, en het laat die aand via die Nsuze Valley -pad na Fort Yolland teruggekeer.
Teen die middel van Mei wemel die Nkandla -gebied van troepe. Bambata, wat in hierdie stadium saam met Mehlokazulu, die seun van Sihayo uit die roem van Isandlwana, en 'n baie invloedryke toevoeging tot sy geledere aangesluit het, het in sy skuilplek in Macala gebly, terwyl daar na berig word dat ongeveer 1 000 rebelle onder Sigananda by Cetshwayo se graf opgeslaan het. Met hierdie inligting in Kol McKenzie se besit, beplan hy 'n drieledige aanval op die graf op 16 Mei. Kol Barker en sy Transvalers sou van Ntingwe af in die Nsuze verhuis Kol Mansel om van Fort Yolland af te klim en die Nsuze op. Kol McKenzie, bygestaan ​​deur kol Royston, sou langs die Nomangci -rant beweeg en die byna skerp Gcongco -afdraande, naby die samevloeiing van die Mome- en Nsuze -riviere, afklim. Kol Leuchars, toe in Middle Drift, onder Kranskop, het opdrag gekry om Bambata by Macala aan te val. Alle troepe sou om 11h00 by hul bestemming aankom, maar kolom Mansel se kolom het laat aangekom, wat gelei het tot 'n gaping in die beweging waardeur die rebelle gestroom het en teruggetrek het in die vinnigheid van die Mome Gorge. Die nag het die troepe naby die samevloeiing van die Mome- en Nkunzane -riviere getrek. Tydens kol Barker se beweging, terwyl sy troepe deur die verraderlike Msukane -kloof gegaan het, is hulle deur sommige van Bambata se rebelle aangeval. Die aanval is geslaan, en Cakijana is in die been gewond, wat hom vir die res van die rebellie buite aksie gestel het. Hy het na die Nhlazatshe -berg, naby Mahlabatini, gegaan waar hy in sommige grotte geskuil het. Laat een nag is die sendeling in Nhlazatshe, ds Otto Aadnesgard, wakker gemaak en versoek om sy besoekers na hierdie grotte te vergesel. Hy was geblinddoek, beide voor sy vertrek en na sy terugkeer. Daar het hy op 'n gewonde swart man afgekom. Ds Aadnesgard was oortuig dat hy Bambata behandel het, maar dit was amper seker Cakijana.
Kol Leuchar se aankoms het die rebelle se terugtog na Macala afgesny, maar hulle het in die dieptes van die Qudeni -woud verdwyn. Alhoewel strategies onsuksesvol was, was die operasie 'n logistieke oorwinning vir kol McKenzie, want Lt W H London en sy heffings het 'n groot aantal beeste en bokke gevang, wat die rebelle in werklikheid hul belangrikste voedselvoorraad ontneem het. Kol McKenzie se daaropvolgende optrede het daartoe gelei dat nog meer afgerond is en Sigananda so 'n ernstige slag toegedien het dat dit byna beslis 'n invloed op sy optrede gehad het, wat later beskryf word.
Die toestande by die graf was skokkend dat daar nie pikke of grawe geneem is nie, en baie gou het die gebied onhigiënies geraak. Om die saak te vererger, is die lyk van 'n dooie rebel stroomop gevind waarvandaan die troepe water getrek het, wat daartoe gelei het dat die kamp aan die manne bekend was as 'Stinkfontein'.
Kol McKenzie besluit toe om sy operasies op te volg met 'n aanval op die Mome* Gorge (* uitgespreek 'Mawmeh'). Terwyl hy een van die NFA se gewere op 'n heuwel met uitsig oor die Mome -vallei ontplooi het, het 'n boodskap van een van sy spioene gekom dat die rebelle 'n algemene begeerte het om oor te gee. In die geweerposisie, vergesel van kolonel sir Aubrey Woolls-Sampson (die stafhoof), kol Royston en kapt BJ Hosking, het kol McKenzie met die rebelleboodskappers vergader en hulle meegedeel dat hy Sigananda op Sondag 20 Mei tot 11:00 sou gee om oorgawe. Op die 20ste was daar geen teken van oorgawe deur Sigananda nie, maar die aand het meer afgevaardigdes aangekom en beweer dat hulle Sigananda nie kon opspoor nie. McKenzie het die sperdatum tot 22 Mei verleng en die rebelle het onderneem om Sigananda se seun, Ndabaningi, se besluit in kennis te stel. Die volgende twee dae het McKenzie deurgebring om noukeurige sketse van die gebied van die Mome te maak. Op die 22ste is 'n boodskap van Sigananda ontvang om kollega McKenzie in kennis te stel dat hy in Nkandla wou oorgee, aangesien hy 'n ou man was, en dit sou hom 'n lang en moeisame reis bespaar. Kol McKenzie het ingestem om hom om 11h00 op 24 Mei te ontmoet.
Kol McKenzie, saam met RH, die NDMR, ZMR en 2 kompanjies van die DLI, het kol Barker in beheer van die oorblywende troepe by King Cetshwayo gelaat, en het die Gcongco- en Denga -rante bestyg op pad na Nkandla. Ten spyte van die koue weer en die feit dat die perde gelei word, moet 14 gestaak word, drie op die heuwel laat val, en een van die inheemse heffings vrek voor hartversaking die top bereik. Die mag het die aand om 17h00 Nkandla bereik. Twyfel oor die opregtheid van die rebelle om oor te gee, het ontstaan ​​toe berig word dat die voorman van 'n padparty met die naam Walters vermoor is langs die Mbiza -stroom, sowat 16 km van Nkandla.
Die tyd vir oorgawe het gekom en gegaan, en dit het vir kol McKenzie duidelik geword dat Sigananda al tyd gespeel het. Iets geïrriteerd deur hierdie misleiding, besluit hy om die rebelle se verset eens en vir altyd te verbreek. Hy het intelligensieverslae ontvang dat Bambata in die Ensingabantu -woud op die Qudeni -berg skuil, met die doel om met sy volgelinge te hergroepeer en by Sigananda aan te sluit. Kol McKenzie het bevele aan die mans uitgereik om voor te berei vir 'n nagmars na Ensingabantu om die rebelle te omsingel. Hulle moes deur 'n baie moeilike terrein reis, en hul doel is om 04h00 bereik, maar mis het enige verdere beweging vertraag en teen 07h00 toe dit oplig, het die rebelle ontsnap. Die uitgeputte troepe keer terug na Nkandla, nadat hulle in twee dae ongeveer 90 km afgelê het.
Op hierdie tydstip het majoor T E Stephenson, keiserbevelvoerder in Transvaal, in Nkandla aangekom om die operasies te aanskou. Kol McKenzie se kamp is verskuif na Nomangci, tussen Nkandla en die seewater van die Mome.
Kol McKenzie het die volgende tien dae in die Nkandla -woud gery en elke dag 'n ander deel daarvan omring. Op 29 Mei is 'n skerp aksie in die Tathe* -kloof (* uitgespreek 'Taateh') noord van Mome geveg, wat veroorsaak het dat veertig rebelle gedood is en honderde beeste gevang is. Dit was duidelik dat die rebelle van plan was om 'n vaste standpunt in die Tathe te maak, maar die twee vee van die kloof was vir hulle te veel. Toe, op 1 Junie, is twee gewere en twee pom-poms van die NFA ontplooi op wat sedertdien as Gun Hill bekend geword het. Vanaf 06h30 gooi hulle deurlopende dopvure in die Mome Gorge en konsentreer op die gebied rondom die 'Stronghold'. Col Mansel se gewere by die mond van die Mome het ook die kloof opgeskiet, terwyl om 07:30 'n sterk mag van 100 Nongqai onder insp CE Fairlie, 400 RH onder Col Royston, 150 ZMR onder Maj WA Vanderplank, 140 DLI onder Maj GJ Molyneux, 100 NP onder Sub Insp FBE White en 800 heffings onder Lt Londen, het met die afdraande begin afry. Verskeie skulpe bars buite die 'Stronghold' onder die troepe, en een van die heffings is deur 'n skulpfragment op die been geslaan. Diegene wat die beweging waargeneem het, was verbaas hoe die troepe slegs 20 minute nadat hulle die bos binnegekom het, van sig sowel as van klank verdwyn het. Verbasend genoeg is slegs drie rebelle dood, maar 24 het hulle oorgegee. Interessant genoeg het vroue uit die bos gestroom en na Gun Hill gegaan, net om na die bos terug te keer na die aksie!
Alhoewel daar nog geen teken van Sigananda was nie, is sy Enhlweni -kraal vernietig. 'N Pistool en 'n pom-pom het die volgende dag op Gun Hill gebly en 'n aanhoudende vuur tot 19h00 aangehou om te voorkom dat die rebelle terugkeer na die gebied van die' Stronghold '.
Op 3 Junie is 'n gedeelte van RH, DU en NDMR in lynvorming geplaas om die bos van oos na wes te dryf. Lt Londen se heffings werk op die regterflank van RH. In die hartjie van die woud, in Manzipambana, het sommige van RH losgemaak van die hoofliggaam en 'n hinderlaag gelok deur 'n groep rebelle wat baie groter was. Slegs die tydige aankoms van kol Royston met versterkings het 'n ramp verhoed. Vier van kaptein E G Clerk se mans is dood en tien gewond. Een sterf op pad terug kamp toe, nadat hy in albei longe deur 'n dum-dum-koeël getref is. Almal word begrawe in die Nkandla -begraafplaas, en hul grafte het ongelukkig vreeslik verwaarloos en toegegroei deur brambles. Die aksie by Manzipambana het slegs ongeveer 15 minute geduur, maar kan beskryf word as een van die veldtogte wat die naaste bestry is. Hierdie aanval het daartoe gelei dat 150 rebelle doodgemaak is en meer as 200 beeste gevang is.
Die Nkandla -bosryerye het meedoënloos voortgegaan, met min sukses. Dit was asof die rebelle eenvoudig verdwyn het. Toe, op 9 Junie, kry kol McKenzie die deurbraak wat hy so broodnodig het.
Drie lede van die ZMR, Lt JS Hedges, Sgt W Calverley en Sgt S Titles tad, almal lede van ou Zululand -gesinne, het Sigananda meedoënloos probeer opspoor. Een van die rebelle van Sigananda se stam het oorgegee in die Nomangci -kamp en is deur sers Calverley erken as 'n ou bekende. Hy het hierdie man oorreed om as 'n spioen op te tree, en op die 9de is die twee sersante in die Mome -bos geneem, en gesê om Sigananda se seun, Mandisindaba, wat ook aan Calverley bekend was, op te spoor. Dit is gedoen en binnekort verskyn Mandisindaba saam met sy gesin en vra beskerming omdat hy moeg is vir die opstand. Kol McKenzie stem in, op voorwaarde dat hy help met die ligging van Sigananda. Nie net het Mandisindaba dit bereik nie, maar terwyl hy in die kloof was, het hy op 'n rebel afgekom wat ook op soek was na die ou kaptein, met 'n boodskap van Bambata dat hy (Bambata) en Mehlokazuhi van Qudeni af op pad was met 'n altesaam 20 maatskappye ('n geselskap van 50 tot 100 man) wat die nag meer as 1 000 man bedoel het, en was van plan om by die samevloeiing van die Mome- en Nsuze -riviere te kampeer.
Mandisindaba het weer by Calverley en Titlestad aangesluit wat hierdie belangrike intelligensie -item aan lt Hedges oorgedra het. Nadat hy oortuig was van die akkuraatheid daarvan, is kol McKenzie om 21:30 ingelig en stuur hy dadelik Troopers Johnson, Dealy en Oliver na kol Barker, wat steeds in die omgewing van Cetshwayo se graf kamp opgeslaan het. Hierdie prestasie alleen verdien spesiale vermelding dat hulle ongeveer 23 km deur die rebelle -land moes ry, sowel as deur die Nkandla -woud in die nag, om by Col Barker om 01:15 te kom. Hulle het die volgende boodskap aan hom voorgehou:
Van O.C. Troepe aan kol Barker
By ontvangs van hierdie versending, sal u asseblief EENMAL saam met alle beskikbare manne verhuis (wat voldoende is vir die verdediging van u kamp) na die monding van die Mome -vallei. Ek het inligting dat 'n impi van Qudeni af kom om tussen hierdie en môreoggend die Mome -vallei binne te gaan. Probeer asseblief om hierdie impi te plaas en te verhoed dat hulle die Mome binnegaan en by daglig die mond van die Mome blokkeer. Na verwagting sal hulle eers in die dag die Mome binnegaan. Ek het betroubare inligting oor byna die exaa -plek waar Sigananda is, en ek beweeg af om hom te omring. Hy is veronderstel om net onder die vesting van Mome te wees, 'n bietjie laer af as waar ons sy kraal verbrand het. Ek sal hierdie posisie met daglig afsny en na u toe ry, so doen asseblief alles wat u kan om sy ontsnapping te voorkom en werk in die algemeen saam met my.
Stuur asseblief die daglig by die Zululand -heffings na die kraal van Sigananda, wat u verbrand het die dag toe ons die vesting aangeval het, waar hulle by my magte aansluit. U moet u geweer en Maxims neem as u die impi ontmoet, wat na berig word sterk is. Kyk uit vir my seine.
Kol Barker het sy offisiere en mans opgewek, die brief aan eersgenoemde voorgelees en 'n groot genoeg mag agtergelaat om die kamp te verdedig (wat ongeveer 5 km suid van die graf van Cetshwayo geskuif is), om 02h00 met 'B', 'C' & amp 'D' eskaders, TMR, 90 NP, 1 afdeling (2 gewere) NFA een Maxim geweer, een Colt geweer 100 Nongqai en ongeveer 800 inheemse heffings onder Chiefs Mfungelwa en Hatshi. Toe hulle die graf van Cetshwayo nader, swaai Insp CE Fairlie met sy Nongqai en die heffings regs en neem 'n posisie in met 'n uitsig oor die klein nek in die draai van die Mome -rivier. Sy taak was om die rebelle te stop as hulle deur die nek probeer gaan. As niks met dagbreek gebeur het nie, sou hulle na Enhiweni verhuis en met kol McKenzie saamwerk. Terwyl hy langs die baan by die monding van die kloof voortgaan, het kol Barker 'n 60 -vure opgemerk wat in die mielieveld in die lus van die Mome -rivier brand. Hy verhuis na die hoër grond en bevestig dat die rebelle daar kamp opgeslaan het, en begin met die ontplooiing van sy troepe. 'B' en 'D' Sqns TMR is op die rif onmiddellik oos van die Mome 'C' Sqn en 50 NP geplaas met 'n Colt -geweer wat die oostelike vlak van die lae rif wes van die ingang van die kloof beset het, en die res van die NP (uitgesluit die geweerbegeleiding) is in die reservaat agter die westelike rant waarna verwys word, geplaas. Hulle taak was om enige van die rebelle wat probeer om in die Nsuze -vallei te ontsnap, te onderskep. Die gewere is opgeneem teen die suidelike helling van 'n heuwel oorkant die ingang van die kloof.
Die mielielande op die voorgrond is waar die rebelle kamp opgeslaan het op die nag van 9 Junie 1906. Die bedding van die Mome -rivier kan gesien word in 'n sweep in die regter middel van die foto. Die hoë grond aan die linkerkant is die posisie van B en D Sqns, TMR. Luitenant Forbes Maxim skiet links van die erosie af. Die hoë grond, regs, is die posisie van C Sqn, TMR, die Colt -geweer en NP. Lt.kol Barker en die geweer was op die heuwel op die middelste voorgrond by die ingang van die kloof geplaas.
Wat van die rebelle, en waarom het hulle gekies om die Mome Gorge binne te gaan?
Bambata het klaarblyklik probeer om talle invloedryke hoofde vir sy saak te werf. Onder diegene wat hy daarin kon slaag, was Mangati (seun van Godide en dus kleinseun van Ndhlela, een van Dingaan se twee belangrikste indunas), wat na bewering deur koning Dinizulu aangemoedig is om kragte met Bambata en Mehlokazulu te kombineer. Dit is moontlik dat Dinizulu dit gedoen het, ondanks sy vroeëre versekering aan die regering van sy lojaliteit, weens berigte wat hy van Sigananda ontvang het dat die Blanke soldate sy vader, Cetshwayo se graf, ontheilig.
Na die geveg teen Bope Ridge, toe Bambata hom na Macala teruggetrek het, het Sigananda 'n boodskap aan hom gestuur waarin hy eis dat hy moet terugkeer na die Nkandla, wat oorspronklik as die belangrikste byeenkomspunt gekies is. Die rebelle het die aand van 9 Junie vanaf Macala begin trek, terwyl die mans in groepe vertrek het. Daar moet onthou word dat kol Barker sy kamp van die graf van King Cetshwayo verwyder het en die meeste van sy waens na Fort Yol -land gestuur het om hom meer mobiliteit te gee. Hierdie stap is opgemerk deur die rebelle, van wie sommige geglo het dat kol Barker ook die gebied verlaat het.
By aankoms by die Mome, moontlik deur die Tathe -mond gereis, het Mangati stroomop beweeg en aan die voet van die waterval, wat uit die gebied van die 'Stronghold' tuimel, terwyl die belangrikste impi, met Bambata en Mehlokazulu, beide van wat geglo het dat kol Barker heeltemal teruggetrek het, was tevrede om by die monding van die kloof te bivak en die volgende dag by Sigananda aan te sluit. Soos dit was, word hulle om 03:30 op die 10de deur 'n umfana (jong seun) wakker gemaak met die nuus dat 'waens' nader kom (dit was eintlik kol Barker se gewere en ammunisiewaens). Ndabaningi (Sigananda se seun) het egter besluit om Mangati met sy deel van die rebelle na die waterval te volg. Soos dit blyk, is die teenwoordigheid van die troepe bevestig deur 'n paar verkenners wat daarna die belangrikste impi opgewek het en dit in 'n umkumbi of 'n noue sirkelvorming gevorm het, wat aangespreek en voorberei moes word.
Terselfdertyd het kol Barker se mag sy bewegings begin, so ook die troepe op Nomangci. Die plan was dat hulle sou optree as 'n stopgroep aan die bokant en langs die kante van die Mome Gorge, sodra Col Barker die rebelle opgestoot het en in die net van Col McKenzie. Maar hoe lyk die Mome -kloof nou eintlik? Een Alf Hellawell se beskrywing sê alles:
'Die geologiese kontrakteur wat deur die prehistoriese Joviaanse argitek die taak toevertrou het, moes sy werk vermoei het, en in 'n poging om dinge effens te vergemaklik vir die inspeksie van die werker, kon die hele boks truuks deur sy greep glip. En toe dinge voldoende afgekoel het om sy handewerk te sien, was hy so skaam dat hy bome geplant het om die vreeslike gemors wat hy gemaak het, soveel as moontlik te verberg '!
Om 03h00 het die Natal Rangers onder luitenant -kolom J Dick die kamp verlaat met luitenant -kollega Shepstone as gids. Hulle het die Eshowe -pad geneem en daarna afgekap naby Mabaleni Hill, na die Bonvana -rif. Terselfdertyd marsjeer 140 mans van die DLI onder luitenant -kolonel J Wylie langs die Nomangci -rigting na London Kop, 'n prominente heuwel wat uitkyk oor die vlakte net voordat dit in die Nsuze -riviervallei val. 'N Halfuur later kom' C 'Squadron, NC onder Capt GR Richards, as Col Mckenzie se lyfwag, gevolg deur 100 NDMR onder Maj Abraham, 100 ZMR onder Maj Vanderplank, een 15-pr en twee pom-poms, NFA, 'n Maxim-losband en RH, onder luitenant -kolonel Royston self, dieselfde roete as dié van die DLI geneem het, het kol McKenzie instruksies gegee vir die soeklig by Nomangci om in werking te bly, as 'n manier om die rebelle te laat glo dat die kamp steeds beset is. Alle berede troepe is beveel om af te klim en om te verseker dat neussakke met voer aan die perde vasgemaak word om te verhoed dat hulle mekaar ruik en miskien hul teenwoordigheid weggee deur te buig.
Kol Barker se bevel was dat daar nie skote gevuur moes word tot dagbreek nie, toe 'n rondte van een van die 15-ste op die koppie by die ingang van die kloof as teken vir 'n algemene fusillade geneem moes word. Kol Barker het besluit om op die geweerposisie te bly, waaruit hy, ondanks die mistige toestande, 'n goeie blik op die rebelle se kampterrein en sy eie troepe gehad het. Daar moet onthou word dat Insp Fairlie die taak gekry het om die hoë grond met die nek uit te kyk. Toe hy by sy posisie kom, het hy gevind dat die rebelle onmiddellik onder hom gebuig is en 20 Nongqai en ongeveer 400 heffings losgemaak en hulle beveel om die grond noord van hom te beset, en oorkant waar die Dobo Forest (die sogenaamde 'peervormige' vorm) bos ') ontmoet die Mome -rivier.
Om 06h50, toe dit al hoe ligter word, het kapt H McKay van 'D' Squadron, TMR, net sowat 200 meter van die rebelle, gesien hoe hulle in kompanie vorm en uit vrees dat hy waargeneem is en dat die rebelle op die punt was om deur te glip sy greep, raadpleeg Lt RG Forbes aan sy linkerkant en stem in om Forbes met sy Maxim te laat vuur.
Op feitlik dieselfde tyd het kol Barker waargeneem hoe die rebelle in hul umkumbi vorm, onbewus van die relevansie daarvan. Terwyl die Maxim losgebrand het, is feitlik gelyktydige sarsies deur al die troepe, oos en wes, afgevuur, insluitend die Colt -geweer. Op hierdie tydstip was kol Barker op die punt om sy gewere te beveel om te begin skiet, toe hy die openingskote van die geveg hoor. Hy het onmiddellik die bevelvoerder van die afdeling beveel om te skiet.
Weereens is dit nodig om terug te keer na kol McKenzie, wat op die punt was om sy troepe te ontplooi in 'n sweep deur die Mvalasango -woud, waar hy gedink het Sigananda is weggesteek.
Die ZMR, DLI en 'n paar heffings was op die punt om te vorder toe daar van die vallei afgevuur word. Kol Royston het voorgestel dat die vuur uit die rigting van die Nsuze -rivier kom, en dat kol Barker die rebelle verras het voordat hulle die Mome binnegegaan het. Kol McKenzie herroep die troepe en begin galop in die rigting van die Gcongco -aansporing. Terwyl hy egter langs die rant naby Gun Hill galop, sien hy die flits van een van kol Barker se gewere deur 'n effense skeur in die mis. Hy beveel 'fours about' en die mag galop tot by Gun Hill, waar die geweer en pom-poms ontplooi is. Kol McKenzie het sy manne in 'n galop gelei teen die byna skerp helling van Gun Hill tot by die boonste rand van die Dobo -woud. Die NC, DLI, NDMR en RH het afgeklim en kapt Bosman van kol. McKenzie se personeel is beveel om 'n paar mans van die NK, DLI en NDMR om die Dobo -woud te ontplooi om te voorkom dat die rebelle deur die roete ontsnap. Die res is regoor die Mome geplaas op die punt onder Sigananda se Enhlweni -kraal.
Die terrein van Enhlweni Kraal, aan die rand van die Nkandla -woud, in Mei 1988. Die plantegroei het in 82 jaar min verander. Die 'Stronghold' lê links van die krans aan die linkerkant van die foto.
Hulle het nie 'n oomblik te gou daar aangekom nie, want die rebelle het begin terugtrek teen die Mome en die Dobo -woud in. Kol Barker het sy gewere omstreeks 08h00 na die nek bokant die kamp van die rebelle geskuif en die Dobo van bo na onder deursoek met 'n groot vuur, terwyl die geweer en pom-poms op Gun Hill die vallei in die omgewing van die ' Vesting 'met vuur.
Die rebelle, wat hul ontsnappingsroete by die afgesnyde kloof gevind het, het probeer om op die Dobo te ontsnap deur gebruik te maak van alle natuurlike skuilings wat beskikbaar was, om die dood te maak, bome te klim, agter rotse te skuil en in oorhangings. Die vader van mnr 'Zulu' Green van Port Edward was besig om te veg. Hy hoor 'n geraas in die boom hierbo, sien 'n rebel wat aan 'n tak vasklou en mik. Die rebel kyk af na hom en roep uit: Hau, mnumzane! ('o, meneer!'), en hy het hom laat gaan. Die troepe aan die onderkant van die dobo het begin omhoog te ry, maar is deur kol McKenzie teruggeroep en aangesê om van bo af na onder te ry, sodat hulle nie 'n hoogte -nadeel vir die rebelle het nie. Een of twee rebelle, wat voorgee dat hulle dood is, wag totdat hulle teëstanders op hulle is en skielik 'wakker word', terwyl hulle na hul arms gryp. Pte L E Lazarus van die DLI het sy geweer deur 'n rebel in beslag geneem terwyl hy oor 'n rots gaan, en het 'n hand-aan-hand stryd gehad voordat een van Lazarus se seksielede die rebel geskiet het. Dit het omstreeks 14h00 begin.
Tydens hierdie afwaartse rit is Mehlokazulu dood. Hy het 'n nuwe rybroek, hemp, sokkies en 'n jas aangehad, terwyl een van sy bediendes 'n paar nuwe stewels aangehad het. Vandag merk 'n wilde piesangboom sy graf. Dele van sy skelet kan op die oppervlak sien lê, verweef deur digte bosplantegroei.
Teen 16:30 was ongeveer driekwart van die Dobo-bos gevee. Vanweë die aard van die bos, wat ongeveer 1 200 meter bo -op was, en slegs 250 meter breed by die Mome -rivier, het sommige van die Nongqai mekaar begin oorvleuel, en insp Fairlie, uit vrees dat dit tot hulle sou lei skiet hy mekaar en beveel sy boeier om die 'vergadering' te laat klink. Die res van die troepe het aangeneem dat hierdie bevel ook op hulle van toepassing is, en die rit het tot stilstand gekom, nog voordat die volgende bos - die Mvalasango - gery is. Dit het ongetwyfeld daartoe gelei dat baie van die Rebelle ontsnap het - moontlik soveel as 100, volgens kapt J Stuart, die inligtingsbeampte. Daar is aanvaar dat Sigananda in die Mvalasango skuil, wat die bogenoemde voorval in gedagte gehou het, sou Col McKenzie van sy belangrikste trofeë ontneem het. Soos dit later vasgestel is, het die slim veteraan in werklikheid in 'n klein kloof in die weste van die Mome skuil, net bokant die waterval.
Die rebelle het swaar verloor in die slag van Mome Gorge. Amptelik is ongeveer 575 dood, maar hierdie syfer sou veel hoër gewees het as Insp Fairlie nie onbewustelik die rit gestaak het met die opdrag om te vergader nie. Met enkele uitsonderings het die troepe die rebelle geen genade bewys nie, en is daar wyd gebruik gemaak van dum-dum koeëls. Wyle majoor William Francis Barr het my 'n paar jaar gelede vertel dat 'hulle bevele was om die & quotniggers' dood te maak en die doeltreffendste manier om dit te doen was met 'n dum-dum. Natuurlik het ons dit gebruik '. (Maj Barr het gedurende die hele rebellie saam met die NDMR gedien). Ses belangrike rebelleiers was onder die slagoffers Bambata, Mehlokazulu, Mteli, Nondubela, Mavuguto en Lubudhlungu. Die Natal Field Force het ook gely, maar minimaal in vergelyking. Kaptein SC Macfarlane, wat bevel gegee het oor 'C' eskader, TMR was die eerste slagoffer, moontlik vermoor deur een van sy eie mans toe hy te ver vorentoe gestoot het in die beginfases van die aksie by die monding van die kloof Lt C Marsden (RH) en Tpr FH Glover (een van die ILH -kontingent van die TMR) is dodelik gewond. Lt Marsden word begrawe in Durban, terwyl kapt Macfarlane en Tpr Glover begrawe lê in die netjiese begraafplaas buite Eshowe.
Daar bestaan ​​vandag nog baie twyfel of Bambata in die Mome Gorge vermoor is, moontlik as gevolg van die voortydige stop van die sweep van die basis van die Dobo Forest, waardeur baie rebelle daarin geslaag het om te ontsnap. Dit is die amptelike weergawe van sy dood:
Kort na die beskutting van die Dobo -woud het 'n inheemse heffing op die linkeroewer van die Mome -rivier 'n eensame, ongewapende rebel opgemerk wat in die water oploop. Net agter die rebel, op die regteroewer, was nog 'n heffing. Die rebel het die water verlaat om langs die regteroewer te beweeg, nadat hy die vorige heffing nagekom het, maar nie laasgenoemde nie. Laasgenoemde, nou op dieselfde oewer as die rebel, het sy assegaai met soveel krag in die rebel gedruk dat dit die lem gebuig het en nie verwyder kon word nie. Die rebel het in duie gestort, en die heffing is vergesel deur die ander een, wat sy assegaai verhoog het om die slagoffer af te handel. Die rebel gryp skielik die assegaai met albei hande en probeer dit van die heffing se greep verwyder. Tydens die pogings van die twee heffings om die rebel te oorrompel, het 'n lid van die Nongqai opgedaag en hom in die kop geskiet. Dit was eers op 13 Junie dat 'n party onder sers Calverley in die kloof teruggestuur is om 'n bewys van Bambata se dood te bekom. Dieselfde rebel se liggaam is reeds in 'n aanvanklike stadium van ontbinding gevind en geïdentifiseer as die van Bambata. Die kop is verwyder, in 'n saalsak gesit en na Nkandla geneem waar dit geïdentifiseer is. Amptelike verslae beklemtoon die respek wat aan die hoof betoon is, en dat slegs 'n paar uitgesoekte mense dit kon sien. 'N Foto wys hoe 'n paar troepe van die DLI 'n tent bewaak' met die kop van Bambata ', maar in een van die berigte word genoem dat dit in kol McKenzie se wasbak geplaas is, 'n feit waarvan hy nie bewus was nie totdat hy gevind het dat dit weer sy tent is, amptelik , is dit na die Mome Gorge teruggegee en begrawe met die lyk op die regteroewer van die rivier. 'N Foto wat in September 1925 in die tydskrif Nongqai verskyn het, beweer egter met vrymoedigheid dat die skedel, gemonteer op 'n skild, dié van Bambata is. Die huidige bewoners van die kraal waar die rebelle kampeer het, en dié van die naburige krale, is nadruklik dat Bambata nie in die Mome Gorge begrawe is nie. Interessant genoeg word berig dat sy vrou Siyekiwe en dogter Kolekile 'n rukkie nadat die rebellie geëindig het, verdwyn het en na Mocambique gegaan het. Sommige van Sigananda se seuns, toe hy later gevra is om Bambata se graf uit te wys, het gesê dat hy nie daar begrawe is nie, maar dat hy na 'Portugees' (Lourenco Marques - deesdae Maputo) ontsnap het.
Wat die waarheid ook al was, die onthoofding het gelei tot 'n herrie in Natal en oorsee, maar dit het beslis die gevolg gehad dat byna 1 000 rebelle aan die owerhede oorgegee het.
Om terug te keer na die vlermuisveld, toe die troepe uit die Dobo -bos kom, is hulle beveel om terug te marsjeer na hul onderskeie kampe, die laaste is die DLI en inheemse heffings. Die DLI het om 22:30 die kamp bereik, nadat hy 19 uur lank aan die gang was, en die mans het soos houtblokke geslaap.
DIE OORGAWE VAN SIGANANDA
Die enigste struikelblok waarmee kol McKenzie te staan ​​gekom het tydens die opruiming van rebelle -aktiwiteite in die Nkandla -gebied, was Sigananda. Sergeant Calverley het weereens 'n belangrike rol gespeel in die bereiking van sy oorgawe. Calverley het 'n boodskap in die bos gestuur dat hy sy ou vriend wil sien. Sy antwoord kom in die vorm van 'n gids wat aan Calverley gesê het dat hy hom na die ou kaptein, wat op 'n afgesonderde plek in die bos was, sou lei. Saam met luitenant Hedges, het Calverley na die afspraak gegaan en Sigananda oorreed om oor te gee, want '. . . hulle gaan die hele bos aan die brand steek. ' Dit het Sigananda twee dae later, op 13 Junie 1906, gedoen. Calverley het hom persoonlik gaan haal, soos 'n kind opgetel en op 'n ekstra perd neergesit. Later is hy na 'n wa vervoer en na die Nomangci -kamp geneem. Kol McKenzie was weg, en ondanks die feit dat luitenant -kollega Wylie van die DLI in sy afwesigheid optree, is sy oorgawe onreëlmatig aanvaar deur 'n offisier van junior rang, 'n optrede wat deur kol McKenzie reggestel is by sy terugkeer na Nomangci 'n paar dae later . Op die vraag hoe hy daarin geslaag het om sy agtervolgers so effektief te ontwyk, het Sigananda aan McKenzie gesê: 'Ek het nooit 'n geleentheid gehad om ver te beweeg nie. Toe u groot gewere in een rigting skiet, kom ek agter 'n rots in die teenoorgestelde rigting. Die dag toe u my hoofkraal verbrand het, het u troepe naby gekom, maar hulle het my nie gesien nie.
Op 16 Junie is Sigananda na die gevangenisstraf by Nkandla geneem en is die 21ste hofstraf opgelê. Ondanks die feit dat hy tydens sy kort gevangenisstraf alles ontvang het wat hy nodig gehad het, sterf hy om 22:00 om middernag en word hy begrawe op die Nkandla -gemeenskap. Sy graf is tot 'n paar jaar gelede gemerk deur 'n ring tandvleisbome, maar dit is afgekap en die terrein is baie moeilik om op te spoor.
Terwyl die slag van Mome Gorge beslis die rug van die Rebellie gebreek het, het sporadiese uitbrake van geweld voortgeduur. Op 19 Junie is die winkel by Thring's Post naby Mapumulo aangeval. Dit het baie geweld in Messeni se wyk in die Mapumulo/Umvoti -gebied veroorsaak, maar ruimte verhinder die bespreking van hierdie hoofstuk van die rebellie.
Op 11 Julie is Messeni (ook gespel Mseni) en Ndlovu ka Timuni ('n Zoeloe - hierdie gebied is deur die Qwabe -stam beset) gevange geneem terwyl hulle op pad was om oor te gee, en die rebellie het by die regering gekom, oortuig van koning Dinizulu medepligtigheid aan die rebellie deur verklarings van Bambata se vrou, en deur ander bevestig, het besluit om hom in hegtenis te neem op aanklag van hoogverraad. Dinizulu is per ambulans uit die omgewing van sy Usutu -kraal gebring en na kol McKenzie by Nongoma geneem, waarvandaan hy na Greytown vervoer is vir verhoor. Hy is op 3 Maart 1908 skuldig bevind aan hoogverraad, alhoewel baie ander aanklagte óf ingetrek is óf nie ingedien is nie. Hy is tot vier jaar gevangenisstraf gevonnis omdat hy die leiers Bambata en Mangati bygestaan ​​het, en dat hy 125 rebelle op verskillende tye van Mei 1906 tot en met sy inhegtenisneming gehuisves en verberg het.Vir die huisvesting van die vrou en kinders van Bambata is 'n boete van 100 PNDS of 12 maande gevangenisstraf opgelê. Hy is ook ontneem van sy posisie as regeringsinduna. Dinizulu is eers na Pietermaritzburg en daarna na Newcastle verhuis om sy vonnis uit te dien, maar met die koms van Union in 1910, sy ou vriend Louis Botha, wat hom gehelp het om sy vyand Zibepu te verslaan met sy nuwe republikeine by die batfie van Tshaneni (naby Mkuze) ) laat hom in 1884 vrylaat en na die plaas 'Uitkyk' tussen Middelburg en Witbank in Transvaal laat gaan, waar hy op 18 Oktober 1913 oorlede is. die oewer van die Mpernbenirivier, in die pragtige eMakosini -vallei van Zoeloeland.
Die koste vir Natal was aansienlik. Behalwe die lewens wat verlore gegaan het, het die Rebellie die Britse PNDS 883 576 7s 2d gekos, en dit sluit die enkelbedrag wat in verband met beserings betaal is, sowel as die Britse PNDS 5 912 4s uit die gewone inkomste aan gestremde lede van die Natal en Transvaalse milisie of hul naasbestaandes.
Van die Mome Gorge het baie min verander. Die lewe gaan voort en die stryd is maar 'n vaag herinnering in die gedagtes van die plaaslike dorpenaars.
Die rebellie word gereeld gebruik om die ouderdomme van bejaarde swartes in Natal vas te stel ('Is u gebore voor of na Bambata?')
Die koppie waar kol Barker langs sy twee NFA -gewere gestaan ​​het, staan ​​amper as 'n monument vir rebelle en soldate, en op die presiese plek waar luitenant Forbes van die TMR met sy Maxim die eerste skote afgevuur het, het een Mnumzane (mnr.) Mkhize gebou 'n slim hut met 'n enorme dubbelbed, wat hy met trots noem: 'Holly Day-yen'!
Die Boereoorlog begin in Suid -Afrika
Die Suid -Afrikaanse Boereoorlog begin tussen die Britse Ryk en die Boere van Transvaal en Oranje -Vrystaat.
Die Boere, ook bekend as Afrikaners, was die afstammelinge van die oorspronklike Nederlandse setlaars van Suider -Afrika. Brittanje het in 1806 tydens die Napoleontiese oorloë die Nederlandse Kaapkolonie in besit geneem, wat weerstand veroorsaak het deur die onafhanklikheidsgesinde Boere, wat hulle vererg het oor die verengelsing van Suid-Afrika en die teen-slawernybeleid van Brittanje. In 1833 het die Boere 'n uittog na Afrika -stamgebied begin, waar hulle die republieke van Transvaal en die Oranje -Vrystaat gestig het. Die twee nuwe republieke het tot 1867 in vrede by hul Britse bure gewoon, toe die ontdekking van diamante en goud in die streek konflik tussen die Boere -state en Brittanje onvermydelik gemaak het.
Geringe gevegte met Brittanje begin in die 1890's, en in Oktober 1899 volg daar 'n grootskaalse oorlog. Teen middel Junie 1900 het Britse magte die meeste groot Boere -stede verower en hul gebiede formeel geannekseer, maar die Boere het 'n guerrilla -oorlog geloods wat die Britse besetters gefrustreer het. Vanaf 1901 begin die Britte met 'n strategie om hierdie guerrilla -eenhede stelselmatig uit te soek en te vernietig, terwyl hulle die families van die Boeresoldate in konsentrasiekampe injaag. Teen 1902 het die Britte die Boere se verset verpletter, en op 31 Mei van daardie jaar is die Vrede van Vereeniging onderteken, wat die vyandelikhede beëindig het.
Herdenking [wysig | wysig bron]
In 2006 word die honderdste herdenking van die rebellie herdenk tydens 'n seremonie wat hoofman Bambatha tot 'n nasionale held van Suid-Afrika na apartheid verklaar het. Sy foto verskyn ook op 'n posseël en 'n straat is na hom vernoem. Volgens toesprake tydens die seremonie was die onthoofde liggaam nie eintlik die Bambatha nie en het die werklike hoof daarin geslaag om na Mosambiek te ontsnap. Hierdie oortuiging is nog steeds algemeen, 'n DNS -toets van sy beweerde liggaam kon nie 'n definitiewe antwoord gee nie. [ aanhaling nodig ]
Tony McGregor (skrywer) uit Suid -Afrika op 06 Augustus 2012:
John - kyk gerus na u geskiedenis, vriend! Die Zoeloe-mense was baie eeue voordat die Boere daar aangekom het, in die gebied wat nou bekend staan ​​as kwaZulu-Natal. Hulle beweer dat hulle inheems is, word deur die geskiedenis bevestig. Wat nie bevestig word nie, is die gereeld gebruikte propaganda van die nasionalistiese apartheidsregime dat die Nguni-mense (van wie die amaZulu een was) ongeveer dieselfde tyd na Suid-Afrika gekom het of nadat die Nederlanders hulle aan die Kaap gevestig het. Die Portugese ontdekkingsreisigers het egter aan die einde van die 16de eeu Nguni -mense in Sao Bras (Mosselbaai) teëgekom, lank voordat die Durch daar aangekom het. Die moord op Retief was nie uit enige verbeelding nie, "genocide", wat dit ook al mag wees. Persoonlik dink ek dat dit 'n wanhopige poging van die Zoeloe was om te voorkom wat hulle as die verraderlike diefstal van hul grond deur interlopers beskou het.
khehla en nomfundo zondi op 16 April 2012:
Dit is baie histories dat dit ons interesseer om ons herios as zondis -generasie te ken, maar wat ons ooit aangaan, is dat bhambatha op 'n plek in Afrika gesterf het, so is dit waar?
john op 03 April 2012:
Dit is ook pynlik om so 'n eensydige rit deur liberale te lees-en so maklik deur dieselfde ingesluk. Al hierdie praatjies oor 'inheemse mense'. Dit kan misleidend wees en die indruk skep dat Zoeloe inheems is. Die Zoeloe vestig hulle in Suid -Afrika nadat die boer 'n geruime tyd daar was. Die skrywer sluit die moord op die voortrekkerleier, Piet Retief, flitsend in, asof dit net 'n geringe gebeurtenis in die arme, onrustige inheemse mense en die geskiedenis van die besitting was. Dit was 'n verraderlike en rassistiese daad van volksmoord deur die swart Zoeloe -nedersetters op blanke setlaars - en slegs gestop deur die nederlaag van die leër van 16 000 Zoeloe deur 420 boermanne, -vroue en -kinders. Hierdie soort eensydige skuins dra by tot rassistiese en geweldsmisdade teen wit Suid-Afrikaners.
Tony McGregor (skrywer) uit Suid -Afrika op 02 April 2011:
Gerry - dankie dat jy kom inloer het. China is inderdaad die nuwe koloniale moondheid, veral in Afrika.
sligobay oos van die ewenaar op 28 Maart 2011:
Hallo Tony: Die geskiedenis herhaal hom regoor die wêreld, van kolonialisme tot hede. Die arbeid gaan na China, waar die mense verslaaf is en werk vir klein geld. Opgeblase pryse en laer waardes is die middel tot onderdrukking van die wêreldbevolking. Dankie vir die SA geskiedenisles. Cheers.
Tony McGregor (skrywer) uit Suid -Afrika op 09 Desember 2010:
SR - ja inderdaad, dit is 'n baie waaragtige waarneming. Kwessies oor grondbesit is steeds 'n oorsaak van groot spanning in Afrika in die algemeen en veral in Suid -Afrika.
Dankie dat u daar gestop het en so 'n skerp opmerking gelaat het. Ek waardeer dit.
SilentReed uit die Filippyne op 09 Desember 2010:
Die meeste inheemse inboorlinge regoor die wêreld wat deur blanke koloniste gekoloniseer is, glo dat u nie die grond besit nie. Dit besit jou. grondbesit was vir hulle vreemd. 'N Konsep wat waarskynlik gehelp het dat hulle geleidelik uit hul voorvaderhuise gestoot word.
Prasetio - dankie, broer, vir die mooi kommentaar. Ek waardeer dit en jy opreg!
Martie - baie dankie vir jou wonderlike kommentaar. Ek is seker nie dat ek sulke hoë lof verdien nie, maar ek sal dankbaar daarin wees!
Ek stem saam dat hebsug 'n dryfveer is vir baie verskriklike dinge wat gedoen word, en ons in hierdie land het dit (en ongelukkig steeds) meer as genoeg gesien.
Lionel - baie dankie vir die baie vriendelike woorde. Baie waardeer.
prasetio30 uit Malang-Indonesië op 09 Desember 2010:
Goeie môre, Tony. Ek geniet dit regtig om hierdie hub te lees. Jy het 'n goeie werk hier. My vriend, u het altyd 'n goeie geskiedenis en ek hou van u aanbieding. Pas jou op!
Martie Coetser uit Suid -Afrika op 09 Desember 2010:
Tony, ek is lief vir geskiedenis en ek is ontsag vir u diepgaande kennis en insig. Ek dink ALLE massa -onreg was en is nog steeds - gewortel in die volledige gebrek aan kulturele begrip, en natuurlik GREED. Die onderdrukkers het altyd die idee gekweek dat hulle die enigste goeie en waardige genoeg is om die betrokke grond te besit. En dan kan ons verder kyk en die gebrek aan begrip tussen mans en vroue, jong en oud geslagte sien. Die gebrek aan begrip, selfs onder diegene wat oor al die nodige kennis beskik, is 'n groot belemmering in die weg van menslike ontwikkeling. Dit is 'n wonderlike stuk, maar uiters hartseer, 'n stuk SA-geskiedenis, my vriend, wat u uitstekend voorgehou het. Jy is nou maar eenmaal 'n doring van 'n hubber. Beste wense van my aan jou.
leeu1 op 09 Desember 2010:
Wow, u hubs is reg in my straat. Ek waardeer u hubs opreg. Die Bambatha -rebellie - 'n laaste gewapende standpunt teen kolonialisme was 'n goeie leesstof. Dankie.
Ruby - kolonialisme was wreed, daaroor twyfel nie. Dikamonds en goud het beslis 'n ander dimensie bygevoeg.
Dankie dat u daar gestop het en so 'n deurdagte opmerking gelos het.
Jim - u is baie welkom en dankie dat u by ons kom inloer en kommentaar lewer.
Tony McGregor (skrywer) uit Suid -Afrika op 08 Desember 2010:
Acer - dankie. Menseregte is nie verenigbaar met kolonialisme nie.
Besonderhede van personeel wat in die Boxer Uprising, China, 1900-1901 diens doen.
DIE MIDDELE KONINKRYK BUIT
Een van Australië se mees ongewone militêre ekspedisies het in 1900-1 plaasgevind toe 'n taakspan na China gestuur is om die Britte te help om die Boxer Rebellion te vermorsel. Die hele voorval het minder as 'n jaar geduur en het minder as 1000 Australiërs behels, maar dit sou 'n duidelike uitwerking op die ontwikkeling van die Australiese vloot hê.
Vroeg in 1900, toe die Boereoorlog op sy hoogtepunt was, het Australië nuus ontvang van 'n vreeslike opstand in China. 'N Groot groep Chinese het, weens jare se uitbuiting deur verskeie buitelandse moondhede, kragtig begin om alle buitelanders uit die land te verdryf. 'N Party wat bekend staan ​​as die' Society of Rright and Harmonious Fists ', het die opstand gelei, wie se lede by die Europeërs as boksers bekend geword het.
Een van die eerste dade van die boksers was die aanval op verskillende buitelandse ambassades in die keiserlike hoofstad Peking. Die Britse Franse, Duitse, Amerikaanse, Russiese en Japannese ambassadeurs het hulself beleër en in 'n seldsame vertoning van eenheid hul geringe hulpbronne saamgevoeg totdat 'n noodlenigingsparty opgedaag het. Toe hulle hoor dat hul ambassades ons aanval, het die onderskeie buitelandse regerings begin om kragte in te samel om hulle te hulp te verleen.
Die kolonies het nie net op hierdie versoek ingestem nie, maar hulle het ook hul eie klein vlootmagte aangebied vir die doel van die Ryk.
Brittanje het 200 man van die Victoriaanse vloot aanvaar, 262 van die vloot van New South Wales en die Suid -Australiese geweerbootbeskermer met sy aanvulling van 96 offisiere en mans.
Die New South Welshmen en Victoriane het op 9 September 1900 in China aangekom by die monding van die Pei-Ho-rivier. Van daar af het hulle opgeruk na die sleutelstad Tientsin wat die Victoriaanse brigade na garnisoen oorgelaat het. Intussen het die New South Wales -brigade, geïntegreer met ander Britse magte, op 20 Oktober in Peking ingestorm met die geluid van 'n pypband. Nadat die buitelandse legasies verlig is, het die New South Wales -eenheid vyf maande lank = Peking gebly en die sewe rolle van die brandweer en polisiemag verrig.
Armourer G. Prideaux, van die Victoriaanse kontingent, beskryf die verwoesting wat die geveg in Peking veroorsaak het. Van die British Legation -gebou het hy geskryf: 'die plek was conaansienlik omgestamp. 'N Groot muur omring al die geboue. Die Legation -mense het baie van hul veiligheid daarvoor te danke. Die lyke van diegene wat geval en gesterf het, word in 'n hoek begrawe, sommige sonder kiste, 'n kruis en 'n naam is alles wat die plek aandui.
Een huis was perfek deurtrek deur doppies en besaai met koeëlmerke. 'N Ysterbedkussing in een van die kamers is heeltemal verniel en die regop bedpale van yster met 'n deursnee van ongeveer 'n half duim is selfs deur geweer gevuur.'
September 1900 is 300 mans van beide kontingente gestuur om deel te neem aan die aanval op die Pehtang -forte 10 kilometer noord van Tientsin. Die Australiërs wou graag aksie sien, maar teen hul aankoms was die posisie deur 'n geallieerde leër ingeneem. Die Victoriane is toe gedetailleer om die Boxer-verdediging by Pao-ting-fu, wat 130 kilometer wes lê, aan te val. Weens slegte aanwysings het die Australiërs egter weer te laat opgedaag om gevegte te sien.
Terwyl die Victoriaanse probeer het om die vyand onder die knie te kry, was die New South Welshmen nie ledig nie. In Januarie 1901 is hulle gestuur na die bokservesting van Kao-li-ying, waar hulle 'n boete suksesvol ingevorder en 'n tempel afgebrand het.
Uiteindelik is beide kontingente op 26 en 27 Maart 1901 na Australië teruggestuur werk gedoen. Prideaux het geskryf: 'Generaal Lorne Campbell het ons toegespreek en in hoë terme van ons dissipline gepraat. Hy het gesê dat alhoewel ons nie veel baklei het nie, hy sy bes gedoen het om vir ons 'n paar te kry, maar as 'n man vir 'n spesiale werk gesoek is, het ons altyd die spesifieke man gehad, en hy was baie jammer om van ons afskeid te neem. ' Die hele voorval het die lewe van 5 New South Welshmen en 1 Victorian gekos.
Die mans het op 25 April teruggekeer in Australië, maar kwarantynbeperkings het hulle verhinder om te land tot 3 Mei toe hulle 'n woelige ontvangs van die burgers van Sydney ontvang het. Die Suid -Australiese oorlogskip Beskermer het in September 1900 vanaf Adelaide vanaf Hongkong aangekom. Hier is sy na die Royal Navy oorgeplaas en op 19 September na Shanghai gevaar om landmeters en koerierdienste in die Golf van Pechili te verrig. Nadat hy 'n lof van kaptein Jellicoe ontvang het, keer die beskermer in Januarie 1901 terug na Australië.
Die Chinese ekspedisie van 1900-1 is nie een van die grootste militêre bedrywighede van Australië nie, maar dit was ons eerste militêre betrokkenheid by Asiatiese aangeleenthede. Miskien is die mees volgehoue ​​gevolg van Australië se betrokkenheid by die Boxer Rebellion egter die & quotacquisition & quot van 'n aantal Chinese kunswerke wat sedertdien in die Australiese galerye pryk.
Mondelinge tradisies van die Potawatomi, Ojibwe en Ottawa beweer dat al drie stamme op een slag een volk was wat aan die Straat van Mackinac gewoon het. Van daar af het hulle in drie afsonderlike groepe verdeel, en die Potawatomi was 'Bewaarders van die Heilige Vuur'. As sodanig was hulle die voorste stam van die alliansie wat die drie Indiese nasies gevorm het nadat hulle van mekaar geskei het. Taalkundige, argeologiese en historiese bewyse dui daarop dat die Potawatomi, Ojibwe en Ottawa inderdaad afkomstig was van 'n algemene etniese oorsprong. Die drie tale is byna identies. In hul eie taal beteken die woord Potawatomi 'Bewaarders van die heilige vuur', maar hulle noem hulself Neshnabek, wat 'die ware mense' beteken.
Toe Jean Nicolet in 1634 by Green Bay aankom, ontmoet hy 'n paar Potawatomi daar. Op hierdie tydstip het die Potawatomi in Michigan gewoon, en enige Potawatomi by Green Bay het waarskynlik besoek afgelê. Hierdie situasie het dramaties verander in die 1640's en 1650's toe die League of the Iroquois in die deelstaat New York Indiërstamme in die hele Great Lakes -gebied begin aanval het om die plaaslike pelshandel te monopoliseer. Net soos ander stamme op die suidelike skiereiland Michigan, is die Potawatomi weswaarts gedwing deur die Iroquois -aanslag. Teen 1665 verhuis die stam na die Door County -skiereiland in Wisconsin. Toe die bedreiging van Iroquois na 1700 terugtrek, het die Potawatomi suidwaarts langs die westelike oewer van die Michiganmeer beweeg. Hulle het ook teruggetrek na Michigan, wat hulle voor die Iroquois -oorloë beset het. Teen 1800 het hul stamgoed noordelike Illinois, suidoostelike Wisconsin, noordelike Indiana, suidelike Michigan en noordwestelike Ohio ingesluit.
Oorloë wat Europeërs betrek
Soos ander stamme in die Great Lakes -streek, het die Potawatomi handelsvennote en militêre bondgenote van die Franse geword. Toe die Fox -Indiane tussen 1712 en 1735 in Wisconsin teen die Franse opstaan, het die Potawatomi en ander stamme aan baie gevegte aan die kant van die Franse deelgeneem. Vanaf 1731 en tot in die 1740's het baie Potawatomi -krygers die Franse gehelp om die weerbarstige Chickasaw neer te sit. Sommige oorlogspartye het so ver suid gegaan as die huidige Tennessee. Tussen 1752 en 1756 het die Potawatomi weer die Franse gehelp, hierdie keer teen die Illinois -stam, wat uit die noorde van Illinois verdryf is.
Die Potawatomi het getrou gebly aan Frankryk gedurende die eeu van oorlogvoering teen Groot -Brittanje. Tussen 1689 en 1763 voer die Franse en Britte 'n reeks van vier oorloë om beheer oor Noord -Amerika. Die Potawatomi het in die derde oorlog, King George's War, in 1746-47 geveg. Hulle is na Montreal, en vandaar val hulle die Britse kolonies so ver oos as New York en New England aan. Die belangrikste van die koloniale oorloë was die Franse en Indiese Oorlog of Sewejarige oorlog van 1754 tot 1763. Die Potawatomi het hulself met die Franse verbind, net soos ander stamme uit Wisconsin en die Great Lakes -streek. Hulle het in baie beroemde gevegte van die oorlog geveg, soos Braddock's Defeat in Pennsylvania in 1755 en die berugte bloedbad van Fort William Henry in New York in 1757. Ondanks hul lojaliteit kon die Potawatomi nie die gety van oorlog stuit nie, wat die Britte uiteindelik in 1763 gewen.
Voortgesette wrywing met die Engelse
Met hierdie oorwinning het alle Franse besittings in Kanada en die Midde -Weste teruggekeer na Britse beheer. Die Potawatomi was versigtig vir hul nuwe koloniale heersers, veral die Potawatomi in Chicago en Milwaukee. In 1763 het 'n Ottawa -hoof met die naam Pontiac 'n opstand teen die Britte gelei, wat baie stamme van die Groot Mere insluit, waaronder die Potawatomi. Die Britte het uiteindelik die opstand laat vaar, en hulle het beter diplomatieke en ekonomiese betrekkinge met die stamme gesluit om sulke herhalings te voorkom. Baie Potawatomi-orkeste het sterk bande met die Britte ontwikkel, maar die Potawatomis van Wisconsin langs die westelike oewer van die Michiganmeer het anti-Brits gebly in hul simpatie.
Hierdie situasie het vererger toe die Potawatomi in Milwaukee in die 1760's handelsverbindings met St.Hierdie klein Franse nedersetting was deel van die kolonie Louisiana, wat die Franse aan die einde van die sewejarige oorlog aan die Spaanse gegee het. Die Spaanse en Britte was byna twee eeue bittere vyande, en Britse amptenare in Kanada het besorg geraak toe die Indiërs van Milwaukee openlik met Franse handelaars in die Spaanse kolonie begin handel dryf. In 1776 het die Amerikaanse rewolusie begin en hoewel dit nie voorheen 'n bondgenoot was nie, het die Verenigde State en Spanje destyds albei teen Groot -Brittanje geveg. 'N Virginiese militia -offisier, George Rogers Clark, het 'n klein leër grensmanne in 1778 na Illinois gebring en die Midde -Weste vir die Verenigde State verower. Clark ontmoet Siggenauk, 'n Potawatomi -hoof van Milwaukee, en wen hom vir die Amerikaanse saak. Saam met nog 'n Milwaukee Potawatomi het Naakewoin en Siggenauk 'n diplomatieke staatsgreep in die loop van die volgende twee jaar geraak en daarin geslaag om Potawatomi -dorpe om die suidelike oewer van die Michiganmeer teen die Britte te draai. Toe die Britte plaaslike Indiërs vir hul doel probeer werf, het hulle min vordering gemaak. In 1780 val Siggenauk en Naakewoin 'n Britse mag van Indiërs en Franse Kanadese aan. Die volgende jaar het Siggenauk 'n Indiese mag uit St.Louis gelei en 'n Britse pos in die suidweste van Michigan aangeval.
Amerikaanse uitbreiding en poging tot verwydering
Die Amerikaners het die Onafhanklikheidsoorlog gewen en die hele Midde -Weste van die Britte geneem in die vredesregeling van 1783. Daarna het die stamme van die Groot Mere gou uitgevind dat Amerikaners hul grond vir Wit setlaars wou koop. Die Verenigde State het 'n bloedige oorlog gevoer teen die Indiane van Ohio van 1790 tot 1794. Potawatomi van Michigan en Indiana het in hierdie gevegte teen Amerikaners geveg. Hierdie oorlog het baie Indiërs verder teen die Verenigde State gewend. Selfs Siggenauk het van hart verander. Later het baie Potawatomi aanhangers geword van Tenskawatawa, oftewel die Shawnee-profeet, en sy broer Tecumseh na 1805. Die Shawnee-profeet en Tecumseh verkondig 'n leerstelling van die weerstand teen Amerikaanse uitbreiding na Indiese lande in die Trans-Applachiese streek, en die twee broers het 'n pan-Indiese militêre alliansie wat tydens die oorlog van 1812 aan die kant van die Britte geveg het. Nadat die oorlog begin het, het die Potawatomi die Amerikaanse garnisoen in Fort Dearborn in Chicago verslaan. Die Britte en hul Indiese bondgenote het 'n sterk houvas op Wisconsin en ander dele van die Midde -Weste gehad, maar dit het die Britte nie daarvan weerhou om hierdie lande aan die Amerikaners terug te gee toe die oorlog in 1814 geëindig het nie.
Die Potawatomi het in die twintig jaar na die oorlog swaar gekry en was dikwels nie in staat om te jag en genoeg voedsel te kweek om te eet nie. Hulle het min keuse gehad as om hul grond aan die Verenigde State af te staan ​​in ruil vir geld, sodat hulle kon oorleef. Die staat Illinois word vinnig deur blankes gevestig, en die goewerneur en ander verkose amptenare was angstig om die Potawatomi uit die staat te verwyder. Die Potawatomi het in 1829 'n deel van hul grond in die noordweste van Illinois en in die suidweste van Wisconsin afgestaan. Baie Illinois Potawatomi het die Amerikaanse weermag aktief gesteun tydens die Black Hawk -oorlog in 1832 om te voorkom dat dit weswaarts verwyder of vertraag word, maar hierdie strategie het teruggekeer. Op 26 September 1833 onderteken die Potawatomi van Illinois en Wisconsin die Verdrag van Chicago, wat die laaste van hul lande aan die Verenigde State afgestaan ​​het. Die Verenigde State het tussen 1835 en 1838 begin om die Potawatomi uit hul Wisconsin-lande te verwyder. Gedurende hierdie tyd het die Potawatomi van die Midde-Weste begin breek en na baie verre plekke getrek.
Sommige het saam met die Kickapoo na Texas en Kansas gegaan, terwyl ander na Kanada gemigreer het. Die meeste Wisconsin Potawatomi is na Iowa en later na Kansas en het besluit op voorbehoude wat die Verenigde State aan hulle toegestaan ​​het. Ten spyte hiervan het baie in Wisconsin gebly. Ongeveer 200 van die Potawatomi wat na Iowa en Kansas gegaan het, keer terug na Wisconsin en vestig hulle in die omgewing van Wisconsin Rapids. Hulle het aangesluit by 'n groep bekend as die 'Strolling Potawatomi' wat na die noorde van Wisconsin verhuis het om die verwydering weswaarts te weerstaan. Die federale regering het in 1851 probeer om die Potawatomi uiteindelik uit Wisconsin te verwyder, maar baie het in Wisconsin gewoon. Gedurende die laat 19de eeu het die Potawatomi hoofsaaklik hul bestaan ​​gemaak deur by houtkapondernemings in Wit te werk. Teen 1907 was die totale aantal Potawatomi wat in Wisconsin woonagtig was 457. In 1913 het die Amerikaanse kongres bepaal dat die Potawatomi van Wisconsin die geld ontvang het wat hulle beloof het vir hul grondsessies in vroeëre verdrae. Vir baie jare het slegs die Kansas Potawatomi hierdie geld ontvang. Die kongres het $ 447 339 toegewys, met $ 150,000 wat deur die Wisconsin Potawatomi gebruik sou word om hul eie grond te koop, wat dan onder die federale vertroue vir die stam geplaas is. Baie Potawatomi-gesinne het plase van 40 tot 80 hektaar in Forest County, Wisconsin, gekoop, terwyl sommige grond in Wood County gekoop het.
Die ongeveer 15 000 hektaar in Forest County vorm vandag die reservaat van Wisconsin Potawatomis. Die Wisconsin Potawatomi word federaal erken, maar is ingesluit op die stamrol van die Kansas Potawatomi. In onlangse jare het die Wisconsin Potawatomi die hoeveelheid besprekingsgrond wat hulle onder federale vertroue het, verhoog. In 1990 het die stam ongeveer sewe hektaar grond in een van hul ou dorpsgebiede, Milwaukee, gekoop en 'n jaar later 'n bingosaal met 'n hoë inset oopgemaak. In dieselfde jaar het die stam die ou Concordia College-kampus terrein van 11,5 hektaar in Milwaukee verkry. Die kampus was sedert 1986 die tuiste van die Indian Community School of Milwaukee, en die skool se direksie het 'n ooreenkoms aangegaan met die Potawatomi om die webwerf in die stam se naam in 'n federale truststatus te plaas. Die Potawatomi verhuur tans die perseel aan die skool, wat 'n onafhanklike entiteit van die stam is.
Toe ek op 'n heerlike, warm, warm dag in Hertfordshire oor die plaaslike speelvelde loop, het ek my skoene uitgetrap om die pas gesnyde gras te beleef. Dit het my laat dink aan 'n artikel wat ek onlangs gelees het oor die draers in die Tweede Wêreldoorlog, waar die skrywer kommentaar gelewer het oor die draers sonder skoene en dat dit 'n teken van mishandeling was. Ek wonder of dit regtig was.
Toe ek in Suid -Afrika grootgeword het, selfs in 'n stad, was ek kaalvoet so gereeld as wat ek kon. Ek kon dit nie vandag doen nie, want my voete is uit die praktyk en te sag.
In Oos -Afrika dra die meeste mense op die Kilimanjaro flipflops (met sokkies en beenwarmers in die winter). As dit nie was dat die jiggervlooi nog steeds algemeen was nie, sou ek seker kaalvoet verkies het, en die kinders verkies beslis geen skoene as hulle speel nie. Aanvanklik was ons verbaas oor die flipflops, maar hulle het die beste greep op die gladde hange in feitlik alle weersomstandighede (en dit is my gunsteling skoene).
Die Zoeloe -impi's wat onder Shaka opgelei is, was goed gewoond daaraan om kaalvoet oor die Suid -Afrikaanse veld te hardloop. Alhoewel dit 100 jaar voor die Eerste Wêreldoorlog was, tydens die Anglo-Zoeloe-oorlog van 1879, het die Zoeloe steeds kaalvoet geveg en foto's van die Bambatha-rebellie van 1906 dui daarop dat geen skoene nog deel van die uniform was nie.
Walter Dobbertin wat tydens die oorlog in Duits -Oos -Afrika saam met die Duitsers gedien het, het sy ervarings opgeteken deur foto's (Lettow Vorbeck se soldate) 'N Vinnige insae hiervan (ook gevind in die Bundesarchive) toon aan dat sommige askari skoene gedra het, terwyl ander sonder skoene was, insluitend foto's uit die laat 19de eeu. Foto's wat Dobbertin van dorptonele geneem het, toon dat al die burgers kaalvoet was. Dit dui daarop dat kaal voete natuurlik was.
In Mei 1914 is die permanente bevele vir die Nigeriese regiment, Wes -Afrikaanse grensmag gewysig. Hierdie dokument, wat die uitreiking van uniforms vir beamptes en amptenare bevat, noem 'sandals ', maar bevat niks langs die term nie. Hulle het twee pare op die inskrywing ontvang en twee pare jaarliks. Dit dui daarop dat die Wes -Afrikaanse plaaslike soldate ook kaalvoet geveg het. (TNA, UK: CO 445/34 29603)
As mense nie gewoond was om skoene te dra nie en dan verwag sou word om hulle te dra omdat hulle nou (gewillig of andersins) by die weermag ingeskryf is (in watter hoedanigheid ook al) met min tyd om te oefen en gewoond te raak aan die veranderde omstandighede, sou nuwe skoene baie pynliker wees as om sonder te gaan.
Die dringende massale vraag na mannekrag (insluitend vroue en kinders) om oorlogswerk te onderneem, sou 'n ongelooflike druk op die Ordnance Department geplaas het toe die fokus was op Europa en om wapens by die teater te kry. Die druk op die toevoer -eenhede was groot. Daar is berigte oor wit soldate wat in uniforms rondloop wat amper nie bestaan ​​het nie (Norman Parsons Jewell in Op roep gee 'n grafiese weergawe van die toestand van uniforms op 'n stadium in die oorlog, net soos die tekenprente van AW Lloyd 's). Dit was nie omgee dat die items nie in die veld beskikbaar was nie en die eise van die oorlog het beteken dat daar geen skepe was om sulke luukshede te vervoer nie.
'N Ander gedagte wat by my opgekom het oor die skoenkwessie, was loopgraafvoet. Hoe het die toestand van die Westelike Front vergelyk met skoenlose draers, askari's en soldate in Afrika?
My plan is nie om die versuim om skoene uit te gee regverdig of nie, maar om uit te daag hoe ons na die optrede van die verlede kyk. Ons kan nie na die verlede kyk deur vandag se aanvaarde praktyke te gebruik nie. Ons moet terugstap in die tyd om die toestande, oortuigings en sosiale praktyke wat destyds en in die spesifieke ruimte heers, te verstaan.
"Gebore uit Shaka se spies": Die Zulu Iklwa en persepsies van militêre rewolusie in die negentiende eeu
In Mei 2010, in afwagting van die aanbieding van die Wêreldbeker -toernooi in Suid -Afrika, besluit die stad Durban om 'n dramatiese toevoeging tot die nuut geopende King Shaka Internasionale Lughawe te maak. Amptenare onthul 'n standbeeld van die Zoeloe -koning Shaka kaSenzangakhona, in die volksmond bekend as 'Shaka Zulu'. Shaka, stigter van die Zoeloe-nasie in die huidige KwaZulu-Natal, Suid-Afrika, het sedert sy dood in 1828 miskien een van die bekendste Suid-Afrikaners in die geskiedenis geword, naas Nelson Mandela. Die Zoeloekoning het die skepping van die Zoeloe -koninkryk gedurende die vroeë negentiende eeu vergemaklik deur 'n 'militêre revolusie' wat die historiese boog van die hele streek beïnvloed het. Anders as die tradisionele beeld van Shaka met skild en eklwa, of 'n kort steekspies wat deur die Zoeloe-koning bekend gemaak is, is hy buite die lughaweterminaal as ongewapen aangebied, omring deur Nguni-beeste. Hierdie onthulling het in Junie 'n groot omstredenheid veroorsaak toe Goodwill Zwelithin kaBhekuzulu, Isilo (Koning) van die Zoeloes van Suid -Afrika, het sy misnoeë uitgespreek en aangevoer: "dit het Shaka laat lyk soos 'n kudde seuntjie, eerder as die jagter en vegter wat hy was."  Shaka was blykbaar nie Shaka sonder sy spies nie.
As daar een onuitwisbare beeld van die Zoeloe -nasie is, is dit die iklwa. Letterlik 'steek' deur die grafiese titel van die mini-reeks Shaka Zoeloe (1986) en 'n sleutelelement van die beelde van die Inkatha Freedom Party, word die kort steekspies van die Zoeloe gereeld aangebied as deel van die militêre genie van Shaka. Dit beklemtoon 'n herhaalde, gevestigde vertelling in ons begrip van die geskiedenis van die Zoeloe -mense. Hierdie vertelling, vergemaklik deur Europese en Afrikaanse bronne sedert die dood van die Zoeloe -koning in 1828, beweer dat Shaka, deur genadeloosheid, verraad en militêre innovasies, gesmee het met sy iklwa 'n koninkryk wat die bron van Zoeloe -nasionalisme en etniese identiteit vir die volgende twee eeue geword het. Die stigting van die Zoeloe -nasie het een van die kritieke oomblikke in die Suid -Afrikaanse geskiedenis geword. Vanaf die 1820's het die Zoeloe 'n krag geword wat gevrees moes word, en 'n plek in die gesamentlike verbeelding van die Britte gekry gedurende die vroeë tot middel van die negentiende eeu as die mees aggressiewe en oorlogsugtige Afrikane van Suid-Afrika, ondanks die meerderheid van die Britse oorloë in die streek tussen 1779 en 1879 was teen die Xhosa -mense.  Shaka bly 'n figuur van mite, legende en verkeerde interpretasie, met talle boeke en films wat die opkoms van die "Black Napoleon" uitbeeld. 'Shaka's spear' bied egter 'n voorbeeld van hoe een voorwerp nie net 'n individu kan verteenwoordig nie, maar ook die ingrypende veranderinge wat die individu tydens 'n revolusieperiode ingelui het.
Hierdie artikel sal hoop om te beklemtoon hoe 'die spies van Shaka' nie net die ikoniese individu kan verteenwoordig nie, maar ook die ingrypende veranderinge wat hy gedurende die vroeë negentiende eeu ingelui het. Belangriker nog, hierdie artikel gaan oor die formulering van die mite in samewerking met die 'militêre revolusie' wat die Zoeloe -mense in die vroeë negentiende eeu tydens die Revolusietydperk gedefinieer het. Dit sal verwoord dat die persepsies van hierdie revolusie hoofsaaklik die byproduk was van Europese waarneming en interpretasies wat fundamenteel beïnvloed is deur die politieke en sosiale veranderinge wat die Britse ryk en die Atlantiese Wêreld gedurende hierdie tydperk oorheers het. Belangriker nog, die historiese rekords wat hoofsaaklik gebruik is om Shaka te definieer, en hierdie era, het verkeerde inligting, verkeerde interpretasie en, in sommige gevalle, 'n nasionalistiese tradisie opgelewer wat tot vandag toe nog wyer onder die Zoeloe en Suid -Afrikaners bly hang.
Die Zoeloe, 'n Nguni-sprekende etniese groep, was een van 'n wye verskeidenheid sosiale en politieke groepe in die huidige KwaZulu-Natal in die Republiek van Suid-Afrika. Dit is van kritieke belang om te beklemtoon dat die 'Zoeloe' nie bestaan ​​het soos ons dit ken voor die militêre revolusie wat die vroeë negentiende eeu omskryf het nie.  Shaka, en sy voorganger Dingiswayo, was die belangrikste implementeerders van 'n revolusie in beleid en het dit tot groot voordeel gebruik tydens hul territoriale uitbreiding. Dit was hoe militêre nedersettings, of 'koppe' deur die Shaka -regime gebruik is, wat gelei het tot groter organisasie, kategorisering en orde binne die Zoeloe -koninkryk en die groter Zoeloeland -streek. Die indoenasAangesien beide 'n gewone man wat deur Shaka aangestel is en die leier van elke 'hoof', aansienlike mag en invloed in die Zoeloe -samelewing gekry het. Omdat die weermag en sy impiregimente was die sentrale administratiewe eenheid in die koninkryk van Shaka, dit was ook 'n middel om die mag binne die sentrale regering te ontwikkel en te versterk. Die weermag het nie net as die kanaal vir territoriale uitbreiding opgetree nie, maar ook as 'n stelsel van lojaliteit wat by die indoenas en uiteindelik Shaka.
Die organisasie van die weermag, en hoe die stelsel verowerde mense inkorporeer, was 'n primêre manier van assimilasie in die Zoeloe -samelewing. Omdat die indoenas tradisionele posisies beklee deur territoriale hoofde, is daar 'n duidelike oorgang van die burokrasie van 'koninklikes' na 'n meer effektiewe administratiewe stelsel met die mag in die hande van die gewone mense.  Die tipiese samestelling van Afrika -groepe in Natal en Zoeloeland is georganiseer volgens 'n patriargale samelewingstelsel, begin met die gesinshoof, wat na die hoof van 'n 'kraal' of 'n klein dorpie gaan, na die hoof van verskeie ' kraale "onder leiding van een induna, uiteindelik na 'n Hoof van die groep of inkosi.  Die mag van die stamhoofde was byna absoluut en is slegs onderdruk deur die beperkings op hul weermag en toegang tot beeste as betaling. Slegs sterk, charismatiese leiers soos Shaka, en later Cetshwayo, was in staat om orde te handhaaf en die mag van Zoeloe uit te brei.
Teen 1818 het Shaka hierdie groepe saam met die veel groter Mthethwa onder Dingiswayo gekonsolideer om die Zoeloe -nasie te stig. Tydens hierdie konsolidasie beleef die Zoeloe -koninkryk onder Shaka 'n militêre rewolusie in die vroeë negentiende eeu wat 'n groot uitbreiding van die Zoeloe -mag veroorsaak het. Die oorsaak van hierdie revolusie word wyd toegeskryf aan die implementering van nuwe militêre taktiek. Dit sluit in die beroemde "stierhorings" van omhulsel, die verbod op sandale om die voete te verstewig, die regimentele assosiasie met spesifieke beesvelpatrone en vegters se skilde, en 'n dieet van bees- en graanpap, wat die vang van beeste en graanvoorrade kritiek maak enige oorlogspoging. Shaka se kortsteek umkhonto, 'n spies soms ook bekend as assegaai of eklwa, was miskien die mees ikoniese van hierdie militêre innovasies. Hierdie wapen, wat ontwerp is vir nabygevegte en wat met verwoestende gevolge in die oostelike dele van Suider-Afrika gebruik word, het die visuele voorstelling van hierdie militêre rewolusie geword. Shaka het op sy beurt 'n 'Swart Napoleon' geword, waarmee Zoeloe -krygers gelei het amaiklwa in die hand en sny 'n bloedige stuk deur almal wat hom teëgestaan ​​het. Hierdie militêre rewolusie was 'n oorvereenvoudiging, maar het 'n fundamentele impak op die streek gehad en 'n gevestigde vertelling in die gedagtes van baie Europeërs geskep oor die wrede 'oorloë van Shaka' (soms die mfecane), vergemaklik deur die iklwa. 
Die geskiedenis van die iklwa onthul beide die dikwels gewelddadige, kulturele transformasie wat verband hou met Shaka se revolusie binne die Zoeloe-koninkryk. Maar Shaka was nie die enigste uitvinder van die negentiende-eeuse militêre revolusie in Zoeloe nie. Nieteenstaande die algemene toespraak, het Shaka nie alleen die kortsteekende spies gevorm nie, en was hy ook nie die eerste wat hierdie wapen gebruik het nie. Ondanks bewerings deur John Laband, is die wapen deur Shaka 'ingebring', 'waarskynlik' 'n verfyning van 'n wapen wat reeds in die streek bekend is.  Meer waarskynlik, volgens Dan Wylie, het Shaka geleer van die gebruik daarvan by die regimente van sy neef Makhedama, wat tydens die ballingskap van sy jeug saam met Shaka grootgeword het.  Voor hierdie inleiding sou soldate tipies verskillende soorte spiese gebruik, insluitend 'n isijula ('n kort spies) vir die aanval, en die iklwa teen vlugtende vyande. Teen die tyd dat Shaka aan bewind gekom het, het die iklwa raak verbind met 'n taktiek genaamd "steek die ibece spanspek, "omdat dit betrokke was by die steek van vlugtende krygers in die rug.  Terwyl Shaka se oorlogvoering gedefinieer is deur 'n groter vlak van vinnige geweld - insluitend instruksies aan hom impi (of regiment) om '' Niemand te laat lewe nie '... elke siel sou doodgemaak word, selfs 'n kind wat op die rug verpleeg word'  - Shaka se bydraes was organisasie en beheer, en nie die herontdekking van militêre tegnologie nie . Die definitiefste skakel van Shaka met die iklwa was waarskynlik sy besluit om die spies te maak, soos alle spiese in syne amaButho regimente, 'n nasionale bate wat aan die koning behoort.  Die iklwaop sy beurt sou dit ten minste nog 'n generasie van die vele oorlogsmiddele bly wat die Zoeloe gebruik, ondanks die opkoms van 'Shaka' se militêre deurbraak. 
Shaka het nie hierdie wapen uitgevind nie, en hy was ook nie die eerste wat dit gebruik het nie. Waarom bly dit dan hoofsaaklik met hom verband hou? Shaka het die negentiende-eeuse Zoeloe-verbeelding oorheers, maar hy het geen geskrewe rekords van sy optrede of vernuwings gelaat nie. Die meerderheid vroeë inligting oor die Zoeloekoning kom van Britse setlaars wat eers in die vroeë 1820's met Shaka in aanraking gekom het, waaronder Francis Farewell, James King, Henry Francis Fynn en later Nathanial Isaacs. Al hierdie mans was fortuinsoekers wat deels die eerste Britse buitepos in Port Natal (hedendaagse Durban) gevestig het. Afskeid en King het albei tydens die Napoleontiese oorloë in die Royal Navy gedien. King het in 1815 as middelskippe bedank en 'n handelsskip bevel gegee teen 1822 om troepe van Kaapstad na Algoabaai te vervoer. Afskeid het op nege skepe gedien nadat hy in 1807 by die vloot aangesluit het, is verskeie kere gewond en het 'n klein eilandafdeling in die Adriatiese See beveel voordat hy in 1815 as luitenant met 'n halfpensioen afgetree het. voordat hy in 1823 in Port Natal aankom. Fynn, alhoewel hy opgelei is in die Christ's Hospital in Londen, besluit in 1819 om na Kaapstad te gaan om by die Farewell Trading Company te werk. Isaacs, almal van sewentien, het saam met King skipbreuk gely tydens 'n hervoorsiening in 1825 na Port Natal.  Hierdie mans was een van die eerste Europeërs wat met die Zoeloe -koning omgegaan het, en die meeste het 'n geskrewe nalatenskap agtergelaat wat gegrond is op ons historiese begrip van Shaka. Alhoewel Shaka se oorlogstydperk nie direk met die Napoleontiese oorloë verbind is nie, is daar min twyfel dat hul militêre ervaring hul interaksie met die Zoeloekoning ingelig het en hul dokumentasie van Shaka beïnvloed het.
Ondanks hul nabyheid aan die Zoeloe -koning, was hierdie mans nie die betroubaarste vertellers vir ons vroeë begrip van Shaka en sy militêre revolusie nie. Afskeid was nie 'n lojale verteenwoordiger van die kroon soos hy beweer het nie, Fynn was geen welwillende dokter nie, en ook nie die romantiese avonturiers wat soms in letterkunde en film uitgebeeld word nie. In plaas daarvan was hulle deel van 'n ekspedisie wat die goewerneur van die Kaapkolonie nooit toegelaat het om kontak met die Zoeloe -koninkryk te maak nie, ondanks die afskeidsbewerings dat hy 'n gesant vir koning George IV was. King het volgens die meeste berigte Shaka vervreem tydens sy kort kontak met die Zoeloe -koning en is sestien dae voor Shaka se sluipmoord in 1828 oorlede. dood in sy kamp (hoewel onwaarskynlik met die iklwa).  Isaacs en Fynn sou Shaka egter oorleef en krities word vir ons langtermyn begrip van sy militêre bydraes.
Isaacs sou Natal in 1831 verlaat en nooit weer terugkeer nie, en uiteindelik 'n slawehandelaar word in die Golf van Guinee in Wes -Afrika, waar hy waarskynlik in die 1830's of 40's sterf. Hy het egter gepubliseer Reise en avonture in Oos -Afrika in 1836, wat vir generasies een van die belangrikste bronne op Shaka vorm. Ongelukkig, Isaacs Reis is wyd afgemaak as vervaardiging en uitvinding, veral as in ag geneem word dat Isaacs slegs halfgeletterd was en die boek ongetwyfeld spookgeskryf was. Wylie het aangevoer dat terwyl "Reis is 'n uiters problematiese bron, vol leuens en misverstande, 'het hy' die uitbeelding van Shaka as 'n heeltemal onlosmaaklike monster geloods, waarvan die oorblyfsels soos teer in baie hedendaagse persepsies bly vassteek. '  Isaacs se verslag van Shaka beklemtoon die geweld en wreedheid van die Zoeloe -koning, en hoewel sy boek nie direk die iklwa, die wreedheid van hierdie wapen word ten volle vertoon.
Fynn sou al die wit setlaars wat Shaka ontmoet het, oorleef. Die grootste deel van sy lewe het hy probeer om die grondtoegewings op te eis wat Shaka in 1824 "toegestaan" het, het Fynn 'n plaaslike hoof geword in ten minste drie opstalde in die suide van Natal naby die Umzimkulu -rivier. Hy is in 1848 aangestel as 'n koloniale inwoner vir die plaaslike Mpondo -leier, Faku, maar het die res van sy lewe geleef as 'n soort skurk wat byna outonoom was in die suidelike bereik van Natal na sy aanvanklike vestiging in die 1820's.  Hy sou as landdros van die Inanda -afdeling noord van Durban aangestel word, maar het tot sy dood in 1861 aansoek gedoen om 'n grondtoelaag.  Dit was na die finale weiering van 'n grondtoelaag in 1857 dat Fynn vermoedelik begin het om sy herinneringe aan hierdie kontak met Shaka te skryf. Die finale weergawe van hierdie herinneringe sou egter eers 'n eeu later verskyn. Die dagboek van Henry Francis Fynn, wat vir die eerste keer in 1950 gepubliseer is, noem homself 'n 'outentieke verslag' van die lewe van die man wat Shaka ontmoet het. Hierdie boek word egter deur baie mense as vervaardiging of fiksie afgemaak, wat jare na Shaka se dood geskryf is, en deur die vooroordeel van die Fynn ingelig is as "laer middelklas Engelsmanne van die vroeë negentiende eeu op soek na avontuur en fortuin in Afrika."  Julian Cobbing het aangevoer dat die Dagboek was 'een van die belangrikste rampe van die Suid -Afrikaanse historiese literatuur', hoofsaaklik omdat dit die standaardvertelling geword het vir die historiese verslag oor Shaka.  Hierdie vertelling bevat die geskiedenis van Shaka se opvoeding, sy militêre taktiek en sy brutaliteit wat beklemtoon word deur sy gebruik van die iklwa.
Fynn's Dagboek Dit bly die meeste problematies vanweë die verband met James Stuart, historikus en argivaris, wat 'n groot deel van sy loopbaan deurgebring het met die versameling van mondelinge en geskrewe bronne wat verband hou met Shaka en sy bewind. Historici het egter die afgelope jare meer krities geraak oor die verslae van Shaka wat in die James Stuart -argief, hoofsaaklik saamgestel uit Afrikaners wat ooggetuies was van (of ten minste tydgenote van) die bewind van die Zoeloe -koning. Sommige het die berigte beskryf as bedoel om die brutaliteit en geweld van die opkoms van die Zoeloe -koninkryk en die wrede aard van die Zoeloe -militêre taktiek te beklemtoon.  Cobbing het selfs so ver gegaan om hierdie vroeëre werke oor Shaka uit te beeld as 'n "moord op Shaka se karakter" en 'n volledige waninterpretasie van die aard van die Zoeloe -koninkryk.  Hierdie "sluipmoord" is net vererger deur gewilde aanbiedings van Shaka, soos die wyd heruitsending mini-reeks Shaka Zoeloe (1986), met die iklwa letterlik "steek" deur Shaka se naam in die titelgrafiek.
Ten spyte van die sluipmoord op Shaka in 1828, sou die wapen wat hy verdien het, in die negentiende eeu steeds 'n stapelvoedsel van die Zoeloe -nasie wees. Selfs na sy dood het sy loflied gevier "Die ywerige van Senzangakhona [Shaka], spies wat selfs rooi op die handvatsel is."  Die wapen sou in die 1860's binne die stadsgrense in die Britse kolonie Natal verbied word en 'n mate van berugtheid behaal ná die Zoeloe -oorwinning op Isandlwana in 1879 toe meer as sewehonderd Britse gereelde deur 'n Zoeloe -mag van meer as tien uitgewis is duisend, die meeste toegerus met die iklwaen skild.
Die klem op hierdie wapen het tot in die twintigste eeu voortgegaan en versterk as 'n primêre simbool van opkomende Zoeloe -nasionalisme tydens die apartheid era. In die sewentigerjare het Mangosuthu Buthelezi, stigter van die Inkatha Freedom Party en hoofminister van die KwaZulu Bantustan, die verband tussen die Zoeloe -militêre tradisies in die negentiende eeu beklemtoon met die oproepe tot groter Zoeloe -outonomie in die twintigste. In 1979 noem Buthelezi die Zoeloespeer 'n kosbare simbool: "Dit bly die kragtige simbool wat ons inspireer tot die bevryding van ons land."  Hierdie beelde het 'n klein deel geword van die groter gebruik van die Shaka -verhaal om die Zoeloe -outonomie en trots in die verlede te beklemtoon. Hierdie trots het verslae gemaak oor die Zoeloe -oorwinnings teen die Britte, soos Buthelezi in 1986 opgemerk het: 'Ons weet hoe om 'n spies te steek en ons het die mag om dit te doen. . . . Die magtigste leër wat Brittanje in Suid -Afrika bymekaargemaak het, moes tydens die Slag van Ulundi teen ons opgebou word, nadat ons die leër eers met ons blote hande verslaan het tydens die slag van Isandlwana. "  Hierdie verband met die verlede het lede van Inkatha waarskynlik geïnspireer om 'tradisionele wapens' te dra, insluitend die iklwa, tydens die gewelddadige opstande en burgeroorloë van die laaste jare van apartheid. Hierdie herinnering het duidelik begin blyk in die vroeë negentigerjare tydens die geweld wat KwaZulu-Natal geskud het toe 'n lid van die Inkatha beweer dat 'die Zoeloenasie uit Shaka se spies gebore is'. 
Hierdie klem op die spies bly ten volle te siene in die debatte oor die standbeeld van Shaka op die King Shaka Internasionale Lughawe in Durban in 2010. King Goodwill se veroordeling van die standbeeld omdat dit die Zoeloekoning soos 'n 'kuddejong' laat lyk, het 'n hewige debat veroorsaak oor die belangrikheid van die spies vir Shaka se identiteit. IOL het later berig dat die koninklike familie in Zoeloe hul voorkeur uitgespreek het vir die beeld van Shaka uit 1825 wat deur James King met 'n spies en 'n lang skild geteken is tydens die vroeë beplanning van die standbeeld en opgemerk het "dat dit die beeld is van Shaka wat die koning en die koningshuis verkies . "  Zweli Mkhize, premier van KwaZulu-Natal, het teengestaan ​​dat Shaka ''n vegter, strateeg en beplanner was. Soms het hy sy skild verlaat en was hy ook 'n teler. Hy het nie altyd sy skild en spies gedra nie. "  Maar die Zoeloe -koningshuis het die dag gewen en die standbeeld is verwyder, tot groot ontsteltenis van die beeldhouer, Andries Botha. Die probleem het die afgelope dekade onopgelos gebly. Professor Sihawu Ngubane, voorsitter van die Royal Household Trust, het egter onlangs aangekondig dat 'n nuwe standbeeld op die lughawe opgerig sal word, wat Shaka as 'n vegter uitbeeld 'in 'n beeld wat' die respek van die Zoeloe -nasie terugbring '. 
Die voortgesette assosiasie van die spies met Shaka beklemtoon een van die belangrikste probleme met 'n poging om 'n tasbare voorwerp te assosieer met die militêre transformasie wat in die vroeë negentiende eeu in Suid -Afrika plaasgevind het. En terwylassegaai, of bloot 'spies', het die term hoofsaaklik vervang iklwaDie beeld en retoriek verbonde aan hierdie wapen definieer steeds ons breë begrip van die Zoeloe -mense.  Daar was 'n militêre rewolusie in Suid -Afrika in die vroeë negentiende eeu wat die belangrikheid van hierdie streek op die vasteland en in die uitbreidende Britse ryk verander het. Shaka en die iklwa was slegs 'n deel van hierdie verandering, alhoewel hulle tot vandag toe steeds die verhaal van die Zoeloe -koninkryk oorheers. Tog het 'n enkele spies nie die Zoeloe -koninkryk geskep nie, net soos die taktiek wat dit berug gemaak het, nie uit 'n enkele bron gekom het nie. In plaas daarvan, die iklwa bied 'n geleentheid om die lewendige kompleksiteit en transformerende vertelling te beklemtoon wat Shaka in staat gestel het om een ​​van die beroemdste Afrikane in die geskiedenis te word en historici in staat stel om sy rol in die opkoms van hierdie Afrika -koninkryk tydens die Revolusietydperk te ondersoek en te ondersoek.
Jacob Ivey is assistent -professor in geskiedenis aan die Florida Institute of Technology. Sy navorsing fokus grootliks op die Britse kolonie Natal, Suid -Afrika, veral die Europese en Afrikaanse stelsels van staatsbeheer en verdediging gedurende die vormingsperiode van die kolonie. Hy werk tans aan 'n geskiedenis van anti-apartheidsbewegings in Sentraal-Florida. Hy twiet @IveyHistorian
 Richard Price wys tereg daarop dat "dit nogal verbasend is dat die Xhosa vir die Britte relatief onbekend gebly het. Tog is Nelson Mandela 'n Xhosa, net soos Thabo Mbeke en die ANC 'n Xhosa-gedomineerde party. " Sien Richard Price, Making Empire: Colonial Encounters and the Creation of Imperial Rule in Negententh Century Africa (Cambridge, VK: Cambridge University Press, 2008), 2.
 "Zoeloe" in die huidige Suid -Afrika het 'n vereenvoudigde afkorting geword vir swart mense van Afrika -afkoms wat gedurende die tydperk, hetsy oorspronklik of deur migrasie, die kolonie Natal, die Zoeloe -koninkryk en nabygeleë gebiede beset het. Die kompleksiteit van hierdie vraag: "Wie is Zoeloe?" word ontleed in die geleerdheid van Guy en Lambert, en bly duidelik in die kompleksiteite van die mfecane debat (sien hieronder). Michael Mohoney was van deurslaggewende belang in die fasilitering van nuwe vrae oor hierdie kwessie, veral oor die aanvaarding van Zoeloe-identiteit tussen elite en die laer klasse, of 'n soort 'Zoeloe-izasie'. Sien Michael R. Mahoney, Die ander Zoeloes: die verspreiding van Zoeloe -etnisiteit in koloniale Suid -Afrika (Durham, NC: Duke University Press Books, 2012), 1-5 Jeff Guy, Theophilus Shepstone and the Forging of Natal: African Autonomy and Settler Colonialism in the Making of Traditional Authority (Scottsville, Suid-Afrika: University of KwaZulu-Natal Press, 2013) John Lambert, Betrayed Trust: Afrikaners en die staat in koloniale Natal (Scottsville, UZA: University of Natal Press, 1995).
 Omer-Cooper het aangevoer dat sulke ontwikkelings gekoppel kan word aan die parallelle gebeurtenisse in Europa namate die samelewing wegbeweeg van feodalisme en na 'n meer administratiewe stelsel. Sien J. D. Omer-Cooper, The Zulu Aftermath: A Negententh Century Revolution in Bantu Africa (Evanston, Ill: Northwestern University Press, 1966), 171–72.
 Tydens die Britse bewind in Natal het die luitenant-goewerneur die titel "Hoofhoof" of "Hoofman" gekry om sy gesag oor die ander aan te dui indoenas. Sien "Vrae voorgestel deur sy eksellensie die luitenant-goewerneur en antwoorde deur die sekretaris van naturellesake, 16 Oktober 1863," Referate relatief tot die naturellesake in Natal, CO 879/2/6, 1863.
 Die mfecane is 'n historiografiese konsep wat dui op die tydperk van massiewe politieke, sosiale en ekonomiese verandering wat gedurende die 1820's in die Natal, Zululand en die omliggende gebiede plaasgevind het. Die oorsaak van hierdie verandering kan direk gekoppel word aan die opkoms van die Zoeloe -nasie onder Shaka. Vir meer inligting oor die oorsprong van die term mfecane, sien J. D. Omer-Cooper, Die Zoeloe -nasleep (1966). In die middel van die mfecane argument is die konsep dat dit 'n outonome gebeurtenis was wat buite die Europese invloed plaasgevind het. J.D. Omer-Cooper het die basis vir die mfecane tesis, wat 'n stapelvoedsel van die geskiedskrywing van die negentiende-eeuse Suid-Afrika geword het. Julian Cobbing en John Wright is die belangrikste voorstanders van die teenoorgestelde siening, wat beweer dat mfecane is 'n apartheid mite wat deur liberale historici geskep is om rasse -ongelykheid in Suid -Afrika te legitimeer. Vir meer inligting oor hierdie debat, sien John Wright, "Political Mythology and the Making of Natal's Mfecane," Canadian Journal of African Studies / Revue Canadienne Des Études Africaines 23, nee. 2 (1989): 272–91, https://doi.org/10.2307/485525 J. D. Omer-Cooper, "Het die Mfecane 'n toekoms? 'N Reaksie op die Cobbing -kritiek, " Tydskrif vir Suider -Afrikaanse Studies 19, nee. 2 (Junie 1993): 273–94.
 Sien John Laband, Historiese woordeboek van die Zoeloe -oorloë (Toronto: Scarecrow Press, 2009), 265.
 Wylie het aangevoer dat hoewel die bron van hierdie bewering van Ngidi kom (later ondervra vir Die James Stuart -argief), "Sekerlik het baie ander dit ook gebruik." Sien Dan Wylie, Mite van yster: Shaka in die geskiedenis (Scottsville, Suid-Afrika: University of KwaZulu-Natal Press, 2006), 126, 536 C. de B. Webb en J. B. Wright, red., Die James Stuart Archive Vol. 1: Opgetekende mondelinge getuienis met betrekking tot die geskiedenis van die Zoeloe en naburige mense (Pietermaritzburg: University Of KwaZulu-Natal Press, 1976), 66.
 Trouens, die naam iklwa Daar word vermoed dat dit die gevolg is van die geluid wat die spies uit die liggaam van 'n teenstander verwyder het. Wylie, Mite van yster, 217.
 C. de B. Webb en J. B. Wright, reds., Die James Stuart Archive Vol. 3: Opgetekende mondelinge getuienis met betrekking tot die geskiedenis van die Zoeloe en die naburige mense (Pietermaritzburg: University Of KwaZulu-Natal Press, 1982), 87.
 Laband, Historiese woordeboek van die Zoeloe -oorloë, 265.
 Vir meer inligting oor die agtergrond van hierdie individue, sien Edgar H. Brooks en C. De B. Webb, 'N Geskiedenis van Natal (Pietermaritzburg: University of Natal Press, 1965), 17–21 Donald R. Morris, The Washing of the Spears: A History of the Rise of the Zulu Nation Under Shaka and its val in the Zulu War of 1879 (New York: Da Capo Press, 1998), 73–75.
 Wylie, 362 Vir meer kritiek op Isaacs, sien Dan Wylie, Savage Delight: White Myths of Shaka (Pietermaritzburg ,: University of Natal Press, 2000).
 Daar word gerugte dat selfs die groep onder Fynn se beheer langs die Umzimkulu -rivier bestaan ​​uit 'n paar van sy eie afgestorwenes met talle Afrikaanse vroue. Sien Timothy Joseph Stapleton, Faku: Heerskappy en kolonialisme in die Mpondo-koninkryk (c. 1780-1867) (Waterloo, Ont .: Wilfrid Laurier Univ. Press, 2001), 158.
 Vir 'n meer uitgebreide biografie van Fynn, sien Julie Pridmore, "Diaries and Despatches: The Life and Writing of Henry Francis Fynn (1803–61) and Henry Francis Fynn Junior (1846–1915)," Kleio A Journal of Historical Studies from Africa, 36, nee. 1 (2004): 126–47.
 Carolyn Hamilton, Terrific Majesty: The Powers of Shaka Zulu en die grense van historiese uitvinding (Cambridge, MA: Harvard University Press, 1998), 177.
 Julian Cobbing, "The Mfecane as Alibi: Gedagtes oor Dithakong en Mbolompo," Die Journal of African History 29, nee. 3 (1988): n510.
 Vir meer inligting oor die kompleksiteit van hierdie uitgawe, sien John Wright, "Making the James Stuart Archive," Geskiedenis in Afrika 23 (1 Januarie 1996): 333–50 Benedict Carton, "Fount of Deep Culture: Legacies of the James Stuart Archive in South African Historiography," Geskiedenis in Afrika Piscataway30 (2003): 87–106.
Die Bambatha -rebellie was 'n opstand van die Zoeloe -mense teen die Britse bewind van Suider -Afrika. Die opstand het in 1906 plaasgevind in Zululand, in die huidige KwaZulu-Natal, Suid-Afrika. Dit is gelei deur Bambatha kaMancinza, ook bekend as Bhambada. Die Britse oorwinning het 'n einde gemaak aan die tradisionele lewe van die Zoeloe.
Bambatha was die hoof van 'n Zoeloe -stam. Die groep het in die Mpanza -vallei gewoon, 'n deel van die Britse kolonie Natal. Die Zoeloe het gelewe deur te boer en beeste groot te maak.
In die vroeë 1900's het die Britse koloniale regering sterk werkers nodig gehad om die vele plase, suikeraanplantings en goudmyne te help bestuur. Britse amptenare het gedink dat Zoeloe -mans as werkers kan dien. Om die Zoeloe te oortuig om vir hulle te werk, het die Britte 'n meningspeilings ingestel. Die belasting vereis dat elke Zoeloe -man ouer as 18 jaar £ 1 moet betaal. Die Britte het gedink dat baie Zoeloe -mans sou besluit om vir hulle te werk om geld vir die belasting te verdien.
Die nuwe meningspeilbelasting het egter baie Zoeloe kwaad gemaak. Zoeloe -gesinne was arm, en hulle moes reeds belasting op hul hutte betaal. In Februarie 1906 het Bambatha en sy mense geweier om die stembelasting te betaal.
Rebellie en nadraai
Toe die Zoeloe weier om die belasting te betaal, neem die Britte beheer oor Zoeloeland. Bambatha vlug noordwaarts om Dinizulu, die koning van die Zoeloe, om advies te vra. Toe Bambatha terugkom, val hy en 'n groep ondersteuners op Britse troepe. Aanvanklik was hierdie aanvalle suksesvol.
In April 1906 marsjeer 'n Britse leër na Bambatha se soldate. Oor 'n paar weke het die Zoeloe met die Britte geveg met tradisionele wapens. Hierdie wapens pas nie by die moderne wapens van die Britte nie. Tussen 3 000 en 4 000 Zoeloe, waaronder Bambatha, is dood.
Na die opstand het die Britte koning Dinizulu en duisende ander Zoeloe -rebelle tronk toe gestuur. Baie rebelle is as straf geslaan. Die Bambatha -rebellie was die laaste voorbeeld van swart gewapende verset teen Suid -Afrika se blanke koloniale heersers.