Matteus 13:1-9 Hierdie gelykenis skilder 'n prentjie wat enigeen in Palestina sou kon verstaan. Ons sien hoedat Jesus die híér en die nóú gebruik om by die daar en die wanneer uit te kom. Dit het heel waarskynlik werklik gebeur dat daar 'n saaier besig was om te saai, terwyl Jesus besig was om vanuit 'n boot as sy kansel, vir die skare wat Hom gevolg het, te preek.
In Palestina was die saailande in lang, smal stroke. Die grond tussen die stroke was altyd 'n reg van weg vir enige verbyganger, en daarom was dit so vasgetrap deur 'n menigte voetgangers, dat dit so hard soos enige sypaadjie was. Die saaier het op en af geloop en die saad wyd gestrooi so ver as wat hy geloop het. Wanneer die wind gewaai het, het dit die saad op ander plekke as in die geploegde saailand laat val. Die saad wat op die harde pad geval het, kon op geen manier ontkiem nie.
Iets wat ook algemeen was in Palestina, was kalksteenrotse onder die grond. Daar was dan 'n dun grondlaag oor die rotse, en saad wat daarop geval het, het maklik ontkiem. Omdat die vlak grond maklik uitgedroog het van die hitte, kon dit nie genoeg voeding aan die plante se wortels bied nie en daarom het dit doodgegaan.
Die doringagtige grond is baie misleidend. Wanneer grond omgespit is, kan 'n mens nie sien dat daar dorings in die grond is nie. Wanneer dit egter water kry saam met die saad, dan lewe dit vinnig op en groei met 'n spoed en 'n sterkte wat geen ander saad kan ewenaar nie. Sulke onkruid wurg die lewe uit alle ander saad wat daarmee saam groei.
Goeie grond is diep, skoon, vrugbaar en sag. Die saad kry daar genoeg voeding en dit kan goed groei en 'n oorvloedige oes oplewer. In verse 18-23 sien ons hoedat Jesus self hierdie gelykenis verklaar.
Matteus 13:10-17 HierdieSkrifgedeelte bevat ingewikkelde begrippe wat ons moet probeer verstaan. Die Griekse woord wat in vers 11 met "geheime" vertaal is, is musteria. In ons kultuur beteken dit bloot net iets wat donker en onverstaanbaar is. In die Nuwe Testamentiese tye was dit die woord wat gebruik is wanneer iets vir 'n buitestaander heeltemal onverstaanbaar was, maar kristalhelder vir diegene wat ingelyf was in die geheime van 'n sekere geloof. Die ingelyfde persoon is vir maande lank voorberei deur 'n kursus, waarin hy instruksies ontvang het en moes vas, en die betekenis van die spesifieke geloof aan hom verduidelik is. Hy is dán eers toegelaat om na 'n drama te kyk. Die hele bedoeling van dit alles was om by die persoon 'n toestand van emosie en afwagting te skep. Die afgodsaanbidder kon sodoende só met die afgod se sogenaamde lewe, sterwe en opstanding identifiseer, dat hy ook in sy onsterflikheid kon deel en homself as een met die afgod gesien het.
Vir iemand wat nog nooit gesien het hoedat mense die Nagmaal gebruik nie, is dit ook betekenisloos en dit lyk selfs sinneloos. Vir diegene wat egter weet wat hulle doen, het dit betekenis en is dit die mees kosbare en roerende handeling van aanbidding van die lewende God wat in Jesus Christus bereid was om sy lewe vir ons te gee. Jesus sê dus eintlik vir sy dissipels dat hulle kan verstaan wat Hy wat vir hulle sê, omdat hulle Hom ken. Christenskap kan slegs van die binnekant af verstaan word. Dit is eers na 'n persoonlike ontmoeting met Jesus dat ons kan verstaan waaroor dit gaan. Om van buite af te kritiseer, is om in onkunde te kritiseer. Dit is net hulle wat bereid is om dissipels te word, wat die kosbaarhede van die Christengeloof kan betree.
Die woorde in vers 12 lyk met die eerste oogopslag onregverdig en wreed. In die gewone lewe gebeur dit dat 'n persoon wat hard en toegewyd werk of studeer, die vrugte daarvan pluk. Aan die anderkant gebeur dit dat iemand wat lui is en weier om te werk, ook die werk wat hy het, kan verloor. 'n Student wat nie wil leer nie, verloor ook die kennis wat hy reeds besit. Baie mense het al die vaardighede wat hulle gehad het, verleer, omdat hulle dit nie gebruik het nie.
Die teenoorgestelde is ook waar. Elke versoeking of aanval wat ons kan weerstaan, maak ons sterker en beter in staat om die volgende een te weerstaan. Elke handeling van selfdissipline en diens, maak ons meer gereed vir die volgende geleentheid.
Die lewe is altyd 'n proses van meer wen of meer verloor. Jesus het híér die waarheid neergelê, dat as ons al hoe nader aan Hom leef, dan sal ons ook nader groei aan die Christelike ideaal wat Hy vir ons het. Hoe meer ons van Jesus af wegdryf, hoe minder is ons in staat om daarna te streef.
Een van die moeilikste verstaanbare gedeeltes in die hele vertelling van die evangelieverhaal, vind ons hier in verse 13-17. Die feit dat dit ook so verskil in die verskillende Evangelies, is vir ons 'n bewys daarvan dat die vroeë kerk dit ook moeilik gevind het om dit te verklaar. Omdat Markus die Evangelie is wat die vroegste geskryf is, kan ons verwag dat hy die naaste moet wees aan Jesus se presiese woorde. Lees dit gerus eers in Markus 4:11-12. Wanneer ons oppervlakkig daarna kyk, dan lyk dit asof Jesus met die mense in gelykenisse gepraat het sodat hulle nie kon verstaan nie en om hulle te verhoed om na God toe te draai en sodoende vergifnis te ontvang. Hier in Matteus 13:13 klink dit asof Jesus sê dat Hy in gelykenisse gepraat het, omdat die mense in elk geval te blind en te doof was om die waarheid te verstaan. Hierdie woorde van Jesus het dan ook gelei na die aanhaling in Jesaja 6:9-10. Daar klink dit ook asof God doelbewus die mense verblind en doof maak, sodat hulle nie in staat is om te verstaan nie. Lees dit ook gerus. Toe die Hebreeuse Ou Testament in Grieks vertaal is in ongeveer die derde eeu v.C., het die vertalers dit so effens verander en dit laat klink asof Jesaja gesê het dat dit die mense se hardheid en ongehoorsaamheid was wat hulle blind en doof gemaak het. Daarom kon hulle nie hoor of sien nie en kon God hulle nie genees nie. Hierdeur het hulle die verantwoordelikheid geheel en al op die mense geplaas.
Ons moet dit wat Jesaja gesê het, en die gebruik wat Jesus daarvan gemaak het, met insig lees en probeer om onsself in beide Jesaja en Jesus se posisie te plaas. Hierdie woorde vertel ons van drie dinge:
Dit vertel vir ons van 'n profeet se verwarring. Hy bring 'n boodskap aan mense wat vir hom kristalhelder is, maar hy is verbysterd dat hulle dit nie kan verstaan nie. Deur die eeue was dit herhaaldelik die ervaring wat duisende leraars en predikers gehad het. Hulle was verstom dat iets wat hulle met soveel vuur en entoesiasme vervul het, mense so koud en onaangeraak kon laat.
Dit vertel ook vir ons van 'n profeet se wanhoop. Jesaja het gevoel dat sy prediking eintlik meer kwaad as goed gedoen het. Hy kon net sowel met 'n klipmuur gepraat het. Daar was geen manier waarop hy tot die mense kon deurdring nie. Dit is ook die ervaring wat elke evangelieverkondiger al gehad het. Dit is asof 'n mens se woorde al fluitende deur die wind weggewaai word. 'n Mens sien geen resultate nie, en aan die einde lyk dit asof die mense verder van God af is as wat hulle aan die begin was.
Hierdie woorde vertel egter ook vir ons nog meer. Dit vertel vir ons van 'n profeet se vaste geloof. Ons bevind onsself hier van aangesig tot aangesig met die Joodse oortuiging dat niks in hierdie wêreld gebeur sonder die wil van God nie. Wanneer hulle sê niks, dan bedoel hulle letterlik níks. Die Jode het vasgeklou aan die geloof dat letterlik elke gebeurtenis sy plek in die doel en wil en raadsplan van God het, en dat Hy op een of ander manier sukses en mislukking, goed en boos, saam gevleg het in 'n tapisserie van sy eie ontwerp.
Die uiteindelike doel van alles is goed. Die opeenhopende boosheid word bymekaar gemaak vir die groter doel wat alles deel van God se groter raadsplan is.
Jesaja was ook aanvanklik moedeloos en wanhopig en hy kon nie die mense se gedrag en optrede verstaan nie. Tog het hy geweet dat al sy mislukking op een of ander manier binne die finale doel van God is, en dat Hy dit vir sy uiteindelike heerlikheid gaan gebruik. Jesus het hierdie woorde van Jesaja gebruik om sy dissipels mee te bemoedig. Hy wou vir hulle daarmee sê dat Hy weet hoe dit voel wanneer mense weier om die waarheid te aanvaar en wanneer hulle hulle oë en ore daarvoor sluit. Hulle moet egter onthou dat daarin ook 'n doel is en dat hulle dit eendag sal kan sien.
Hierin is ook vir ons 'n groot bemoediging. Soms kan ons 'n oes sien inkom en onsself verbly, maar soms sien ons menslike oë en verstand niks anders as droë, barre grond nie. Tog is daar op die agtergrond 'n God wat elke mislukking in sy goddelike plan en sy alomteenwoordige verstand en krag, inpas. In God se uiteindelike, volmaakte plan, is daar geen mislukkings of los punte nie.
Matteus 13:18-23 Die gelykenis van die saaier is bedoel vir twee verskillende groepe mense:
Eerstens is dit bedoel vir die hoorders van die evangelie. Daar is verskillende maniere waarop die evangelie aanvaar kan word deur mense wat dit hoor. Die vrugte wat dit oplewer, hang af van die harte van diegene wat dit aanvaar. Wie is dan die hoorders wat in hierdie gelykenis beskryf en gewaarsku word?
Daar is mense wie se verstand so geslote is, dat die saad van die evangelie van Jesus Christus net so min daarin kan ontkiem, as wat die saaier se saad op 'n pad kan ontkiem, waarvan die grond deur baie voetgangers vasgetrap is. Daar is baie dinge wat 'n mens se verstand so kan afsluit. Vooroordeel kan 'n mens blind maak vir alles wat jy nie wil sien nie. 'n Onleerbare gees rig 'n skeidsmuur op wat nie maklik afgebreek kan word nie. Dit is dikwels afkomstig van trots of vrees. 'n Persoon wat trots is, dink dat hy die Here nie nodig het nie, en iemand wat vol vrees is, is bang om na die waarheid te luister wat hom kan veroordeel.
Daar is ook hoorders wie se verstand soos die vlak grond is. Hulle doen nie die moeite om geestelik te groei en geestelike voedsel in te neem en wortel te skiet nie. Wanneer hulle die evangelie hoor, dan word hulle van hulle voete af gesweep in 'n emosionele oomblik. Christenskap het egter ook vereistes, en elkeen van ons het 'n verpligting om ook met ons verstand te glo, want emosies is te wisselvallig.
Daar is ook die hoorders wat so baie belangstellings in die lewe het, dat dít wat die belangrikste is, naamlik hulle verhouding met die Here en hulle ewige bestemming, verstik word, net soos wat onkruid die ontkiemende saad laat verstik. Ons moderne lewenswyse maak ons so besig met so baie dinge, dat daar nie tyd is om te bid nie of om die Bybel te bestudeer nie. Ons werk hou ons dikwels so besig dat ons nie tyd het vir enigiets anders nie. Ons kan ook dikwels so besig wees met liefdadigheidswerk en ander goeie dinge, dat ons nie tyd het vir Hom van Wie al hierdie goeie dinge kom nie.
Dan is daar die hoorders by wie die saad op goeie, vrugbare grond val en 'n goeie oes oplewer. Hulle verstand is ontvanklik, hulle is gereed om te luister, hulle verstaan wat hulle hoor, hulle het die vereistes deurdink en is bereid om dit te aanvaar. Hulle sit dit wat hulle hoor, om in aksie. Dit is die mense wat luister, verstaan en gehoorsaam.
Tweedens is hierdie gelykenis bedoel vir diegene wat die evangelie aan ander verkondig. Jesus het dit nie net vir die luisterende skare mense vertel nie, maar ook vir die binnekring van sy dissipels. Sy dissipels moes dikwels baie moedeloos gevoel het. Vir hulle was Jesus die slimste en wonderlikste Persoon wat hulle ooit kon ken, maar menslik gesproke het Hy baie min sukses gehad. Die deure van die sinagoges was vir Hom gesluit en die ortodokse Jode was krities en daarop uit om Hom te vernietig. Skares het na Hom kom luister, maar so min van hulle het werklik verander. Baie van hulle wou net voordeel trek uit sy genesende krag, en wanneer hulle genesing ontvang het, het hulle weer verdwyn. Vir die dissipels het dit gelyk asof Jesus niks anders reggekry het as om vyande te maak nie. Wat sê hierdie gelykenis dan nou eintlik vir iemand wat die evangelie verkondig?
Die les is in die klimaks van die gelykenis te vinde – die oes is verseker. Baie saad gaan verlore, maar ten spyte daarvan, is daar 'n oes. Geen boer verwag dat al die saad wat hy saai, sal ontkiem nie, maar tog laat dit hom nie moed opgee nie. Hy hou ook nie op om te saai nie, maar gaan voort in die vertroue dat, al gaan van die saad verlore, dit nogtans 'n oes sal oplewer.
'n Saaier van die ewige saad weet nooit wat die resultaat van sy werk sal wees nie, of hoe vinnig hy dit sal sien nie. Saad in die natuur neem ook tyd om te ontkiem en te groei. Dit gebeur dikwels dat saad by iemand wat in sy kinderjare gesaai is, eers ontkiem wanneer hy volwassenheid bereik het. Daarom moet ons saai met hoop en verwagting, maar ook met geduld.
Matteus 13:24-30 Die prentjie wat Jesus in hierdie gelykenis skilder, was baie bekend en duidelik vir enige gehoor in Palestina. Onkruid was iets waarteen enige boer moes veg, en die spesifieke onkruid wat daar gegroei het, het in sy vroeë stadium baie soos die koring self gelyk. Wanneer die koring begin het om are te vorm, was die wortels van die koring en die onkruid so inmekaar verweef, dat 'n mens nie die onkruid kon uittrek sonder om die koring ook te beskadig nie.
Die onkruid het ook 'n graankorrel voortgebring wat effens giftig was, en daarom was dit baie belangrik dat die koring en die onkruid aan die einde van mekaar geskei word. Gewoonlik het hierdie skeiding na die dorsproses plaasgevind. Die graankorrels is dan op 'n groot, plat oppervlak oopgegooi en die onkruid se korrels kon uitgesoek word. Dit het baie soos die koringkorrels gelyk, maar het net effens in kleur verskil. Dit was 'n baie arbeidsintensiewe taak om hierdie skeiding te doen.
Die gedagte dat 'n kwaadwillige persoon doelbewus onkruid tussen 'n boer se koring kon gaan saai, was glad nie vergesog nie. Dit het dikwels gebeur dat mense sulke dinge gedoen het om hulle vyande skade aan te doen.
Matteus 13:31-32 Die mosterdplante wat in Palestina gegroei het, was heel verskillend van dit wat ons vandag ken. Streng gesproke is daar ander saad wat nog kleiner is as 'n mosterdsaadjie, maar in die Midde-Ooste is daar spreekwoordelik daarvan as die kleinste saadjie gepraat. Hierdie klein ou saadjie het gegroei tot 'n plant wat amper net so groot soos 'n boom was.
Jesus het gesê dat die koninkryk van die hemel net soos 'n mosterdsaadjie is wat tot 'n boom kan groei. Die punt wat Hy wou maak, is glashelder. Die koninkryk begin by klein dingetjies, maar niemand weet waar dit kan eindig nie. In die Ou Testament was een van die algemeenste vergelykings van 'n baie groot ryk, met 'n groot boom. Die beeld van baie nasies wat soos voëls in sy takke kom nes maak en skuiling vind, kry ons onder andere in Esegiël 31:6. Met hierdie gelykenis het Jesus vir die mense vertel dat die koninkryk van die hemel baie klein begin, maar dat baie nasies aan die einde daarin versamel sal word.
Hierdie was een van die mees persoonlike gelykenisse wat Jesus vertel het, want sy dissipels moes soms regtig moedeloos geword het. Hulle groepie was so min en die wêreld was so groot! Hoe sou hulle dit ooit kon verander? Tog het daar saam met Jesus, 'n onsigbare krag die wêreld binnegekom. Jesus sê vir sy dissipels en sy volgelinge vandag, dat hulle moet dien en getuig, elkeen in sy eie situasie, sonder om mismoedig te raak. Elkeen moet die klein begin wees waarvandaan die koninkryk sal groei totdat al die koninkryke van die aarde, uiteindelik die koninkryk van God sal wees.
Matteus 13:33 In Palestina het die mense hulle brood tuis gebak, en Jesus gebruik in hierdie gelykenis 'n voorbeeld van iets wat Hy sy moeder Maria sekerlik dikwels sien doen het. Die suurdeeg was 'n klein stukkie deeg wat oorgebly het van die vorige baksel, en wat goed gefermenteer het deurdat dit gebêre is.
In die Joodse taal en gedagtewêreld, was suurdeeg ook simbolies van sonde en alles wat boos was. Ons kry verskeie voorbeelde daarvan in die Nuwe Testament (Matt 16:6; 1 Kor 5:6-8; Gal 5:9). Een van die voorbereidings wat vir die Pasga-fees getref is, is dat elke krieseltjie suurdeeg in die huis gesoek en dan verbrand moes word. Jesus het heel waarskynlik hierdie illustrasie van die koninkryk, doelbewus gekies. Dit moes vir die mense 'n skok gewees het om te hoor dat die koninkryk van God met suurdeeg vergelyk word. Die illustrasie van 'n ongewone en onverwagse bron, wek altyd belangstelling en aandag.
Die hele punt van die kort gelykenis lê in die veranderende krag van gis. Gis verander die hele karakter van 'n baksel brood. Dit maak dit sag, sponserig en aangenaam om te eet. Ongesuurde brood is droog en oninteressant. Die koms van die koninkryk van die hemel veroorsaak net so 'n transformasie in ons lewens, soos wat 'n klein bietjie suurdeeg 'n hele baksel brood kan transformeer. Elke individu wat Jesus Christus as sy Verlosser aanvaar, kan daarvan getuig.
In 1 Korintiërs 6:9-10 gee Paulus 'n lys van die ergste sondes denkbaar, en dan sê hy dat sommige van die gemeentelede van die gemeente in Korinte ook so was, voordat hulle God se verlossende krag leer ken het.
Jesus het ook die lewe van die vroue kom verander. In die Joodse sowel as die Griekse samelewings, is vroue geweldig sleg behandel. Die swakkes, die siekes en die ou mense se lewens is ook getransformeer deur die koninkryk van die hemel. In die heidense samelewings is hulle as 'n oorlas beskou, maar met die koms van Christenskap is hulle vir die eerste keer as persone en nie as instrumente beskou nie. Die lewens van kinders het ook verbeter. Omdat dit so maklik was om te skei, is kinders wat 'n oorlas was, dikwels weggegooi om dood te gaan. Daar het nog nooit iets in die geskiedenis van die wêreld gebeur, wat die transformerende krag van Christenskap so duidelik gedemonstreer het, as die koms van die koninkryk van die hemel nie.
Soms word daar ook deur Bybelnavorsers gesê dat die les van hierdie gelykenis, is dat die koninkryk ongesiens werk. Ons kan nie sien hoedat die suurdeeg in die brood werk nie, ons sien net die resultaat daarvan. Die koninkryk se werk kan ook nie gesien word nie, maar dit trek mense voortdurend nader aan God. Deur die evangelie van Jesus het daar 'n stille krag die wêreld binnegekom waardeur God geregtigheid bewerk om sy uiteindelike volmaakte plan en doel te bereik.
Ander Bybelnavorsers gee weer 'n teenoorgestelde verklaring vir hierdie kort gelykenis. Hulle sê dat die werking van suurdeeg duidelik is om te sien. Suurdeeg verander 'n passiewe plat bol deeg in 'n borrelende, rysende massa. Net so is die koninkryk 'n magtige, steurende krag vir enigeen om te sien. Die Christendom se uitwerking is geweldadig en verskeurend in 'n samelewing. Die Jode in Tessalonika het vir die stadsbestuur geskreeu: "Dit is die mense wat die hele wêreld in beroering bring. Hulle is nou hier in ons stad, en Jason het vir hulle huisvesting gegee. Hulle handel almal in stryd met die keiser se wette en sê dat daar 'n ander koning is, Jesus!" (Hand 17:6-7).
Ons hoef geensins tussen hierdie twee sieninge te kies nie, want albei is waar. Die Gees van God is altyd besig om te werk. Soms sien ons dit duidelik, en soms is dit 'n stille proses om die doel van God op die lange duur te bereik.
Matteus 13:34-35 Hoe ons ookal hierdie gedeelte verstaan, een ding is baie seker, en dit is dat Jesus nie sy boodskappe doelbewus op 'n manier aan die mense gebring het, sodat hulle dit nie kon verstaan nie. Jesus het nie na die mensdom gekom om die waarheid vir hulle weg te steek nie. Hy het gekom om dit te openbaar, en 'n menigte het daardie waarheid verstaan. Toe ortodokse Joodse leiers die bedreiging van die gelykenis van die boere en die wingerd in Lukas 20:9-19 gehoor het, het hulle besef dat Jesus met daardie gelykenis op hulle gesinspeel het en hulle was woedend. Hulle wou Hom sommer onmiddellik gevange neem (Luk 20:9-19). In Matteus 13:34, haal Hy aan uit Psalm 78. Lees gerus die eerste 5 verse daarvan uit die 1983-Vertaling. Dit word baie mooi daarin gestel. Dit is 'n profesie wat op Jesus dui, waarin juis gesê word dat Hy die mense aan die waarhede wat hulle en hulle voorvaders reeds weet, sal herinner.
Matteus 13:36-43 Die gelykenis wat Jesus vertel het van die onkruid in die land, is een van die mees praktiese gelykenisse wat Hy ooit vertel het. Dit leer vir ons verskeie dinge:
Ons leer hierin dat daar altyd 'n vyandige krag in die wêreld is wat voortdurend wag en op die uitkyk is om die goeie saad te vernietig. Ons ervaar dat daar twee soorte invloede is wat in ons lewens werk. Daar is die invloed wat die saad help om te groei en te floreer, en daar is die invloed wat die saad wil vernietig voordat dit kan vrugte dra. Die les is dat ons voortdurend waaksaam moet wees.
Dit leer ook vir ons hoe moeilik dit is om te onderskei tussen diegene wat van die koninkryk is en diegene wat nie is nie. Sommige mense mag goed voorkom, maar is inherent korrup, en andersom. Ons moet baie versigtig wees voordat ons mense klassifiseer.
Dit leer ook vir ons om nie te vinnig te oordeel nie. As die slawe hulle sin gekry en die onkruid gaan uittrek het, dan sou hulle die koring daarmee saam uitgetrek het. Oordeel moet wag totdat die oes ingebring word. Aan die einde sal ons geoordeel word, nie net volgens een handeling in ons lewens nie, maar volgens ons hele lewe.
Dit leer ook vir ons dat die oordeel aan die einde gaan kom. Dit mag dalk wees dat 'n sondaar in hierdie lewe die gevolge van sy dade sal vryspring, maar daar is 'n lewe hierna, waarin elkeen die gevolge van sy lewe op aarde gaan ervaar.
Dit leer ook vir ons dat die enigste Persoon wat die eg het om te oordeel, God is. Dit is God alleen wat kan onderskei tussen goed of sleg. Dit is Hy alleen wat alles van 'n persoon weet en kan sien en net Hy alleen kan ons oordeel.
Hierdie gelykenis is dus 'n waarskuwing om nie mense te oordeel nie; en dit is 'n waarskuwing dat God ons gaan oordeel.
Matteus 13:44 Hierdie gelykenis mag dalk vir ons vreemd klink, maar dit was baie bekend vir die mense in Palestina in die tyd van Jesus se aardse lewe. Dit skets 'n prentjie wat die mense tot vandag toe nog in daardie wêreld, baie goed sou verstaan.
In die antieke wêreld was daar wel banke, maar dit was nie vir die gebruik van die gewone mense bedoel nie. Vir gewone mense was die grond nog steeds die veiligste bêreplek vir hulle waardevolle besittings. In die gelykenis van die muntstukke in Matteus 25:25, het die slegte en lui slaaf sy muntstuk in die grond gebêre sodat hy dit nie sou verloor nie. Palestina was en is tot vandag toe 'n land waaroor baie geveg is. Wanneer daar oorlog uitgebreek het, was dit algemene praktyk vir die mense om hulle waardevolle besittings in die grond weg te steek voordat hulle op die vlug geslaan het. Hulle het dit gedoen in die hoop dat hulle dit weer eendag sou vind wanneer hulle terugkeer.
Ons moet onthou dat ons hier te doen het met 'n gelykenis. Daarin is elke stukkie detail nie bedoel om beklemtoon te word nie. In hierdie gelykenis is die groot punt die vreugde van die ontdekking wat die man gemaak het en die feit dat hy bereid was om alles prys te gee om dit in die hande te kan kry. Daar is twee groot lesse in hierdie gelykenis waarna ons moet oplet:
Die eerste is dat die man die skat nie toevallig ontdek het nie, maar hy het dit gekry terwyl hy besig was met sy daaglikse taak. Hy het sy taak deeglik gedoen en diep gespit, en nie net die oppervlakte van die grond omgespit nie. Dit is altyd tragies as ons Jesus net by godsdienstige byeenkomste vind en ná aan Hom voel. Dit is wanneer ons in ons elke dag se werk en verantwoordelikhede sy grootheid en teenwoordigheid raaksien en beleef, wanneer ons dit met eerlikheid en pligsgetrouheid verrig, dat ons werklik geluk en vrede ervaar.
Die tweede is dat enige opoffering die moeite werd is om die koninkryk van God te kan binnegaan. Wanneer ons weer kyk na die gebed wat Jesus vir sy dissipels geleer het in Matteus 6:10, dan sien ons dat die koninkryk van God ontstaan wanneer God se wil net so volmaak gedoen word op die aarde, soos wat dit in die hemel gedoen word. Wanneer ons dus God se wil aanvaar en doen, dan betree ons die koninkryk van God. Geen opoffering is dus te groot om die wil van God te doen nie. Geen ambisie, gewoonte of manier van lewe, is te belangrik of te moeilik om prys te gee nie, wanneer dit in ons pad staan om regtig die wil van God te doen. Ons moet dus ons kruis opneem en vir Jesus volg (Matteus 16:24). Dit is elke stukkie moeite werd.
Matteus 13:45-46 In die antieke wêreld het pêrels groot waarde vir die mense gehad. Dit was nie net terwille van die geldwaarde daarvan dat die mense dit graag wou besit nie. 'n Pêrel het ook vir die mense 'n besondere bekoring gehad. Hulle het graag daarna gekyk en dit hanteer. 'n Handelaar sou ver reis en die markte van die wêreld deursoek om 'n buitengewoon waardevolle pêrel op te spoor. Ons kan drie groot waarhede in hierdie gelykenis raaksien:
Die koninkryk van God is om God se wil te aanvaar en te doen. Dit word hier met 'n pêrel vergelyk wat vir die mense die mooiste en kosbaarste ding was wat hulle kon besit. Om God se wil te doen, is dus nie 'n vaal, vervelige en onaangename taak nie. Agter al die selfdissipline, die opoffering, selfverloëning en agter die kruis, is daar iets te vinde wat mooier en kosbaarder is as enigiets anders in die lewe. Daar is net een manier waarop ons vrede in ons harte, vreugde in ons gemoed en skoonheid in ons lewens kan verkry. Dit is deur die wil van God te aanvaar en uit te voer.
Daar is baie ander pêrels te kry, maar net een is werklik waardevol. Daar is baie ander dinge in die lewe wat vir ons mooi mag lyk en vreugde kan verskaf, soos kennis, kuns, musiek en letterkunde. Ons verhoudings met ander mense kan ook vir ons baie kosbaar wees, maar niks daarvan kan ons vergelyk met die volmaakte skoonheid wat daarin lê om gewillig aan God gehoorsaam te wees en sodoende met Hom vriende te maak nie.
In die vorige gelykenis het die man wat die skat ontdek het, heel per ongeluk daarop afgekom. Hy was nie opsoek na 'n skat toe hy die grond omgespit het nie. Dit het oor sy pad gekom. Hierdie man wat 'n kosbare pêrel gesoek het, het sy lewe daaraan gewy om dit vind. Dit maak egter nie saak of die ontdekking in 'n onverwagse oomblik gemaak is nie, en of dit die resultaat is van 'n leeftyd se soektog nie, die reaksie is dieselfde – alles moet verkoop en opgeoffer word om daardie waardevolle besitting te verkry. As 'n persoon die wil van God vir sy lewe ontdek, of dit nou in 'n oomblik van openbaring van die Heilige Gees is, en of dit aan die einde van 'n lang en bewuste soektog is, dit is die moeite werd om dit te aanvaar sonder aarseling of huiwering.
Matteus 13:47-50 Dit was een van die natuurlikste dinge denkbaar dat Jesus illustrasies oor visvang sou gebruik toe Hy sy dissipels geleer het, omdat hulle dit baie goed geken het. Hy wou vir hulle wys dat hulle elke dag se take vir hulle baie van die hemel kan vertel. In Palestina is daar op twee maniere vis gevang:
Een manier was om 'n handnet te gebruik wat van die kus af in die water gegooi is. Die vorm van die net was soos dié van 'n klokvormige tent. Dit is met 'n tou aan die visserman se arm vasgemaak en was so gevou, dat wanneer dit gegooi is, dit in sy volle omtrek oopgegaan het. Aan die onderpunt was loodgewiggies vasgewerk sodat dit na die bodem kon afsak. Met behulp van die tou aan sy arm, kon die visserman dan met gemak die net weer optrek wanneer dit vol visse was. Hierdie metode van visvang het 'n ervare oog en vaardigheid van die visserman vereis. Hy moes geduldig, oplettend en wakker wees en presies op die regte oomblik die net ingooi.
Die ander manier waarop daar vis gevang is, was met 'n sleepnet. Dit is na hierdie manier wat Jesus in hierdie gelykenis verwys. Dit was 'n groot vierkantige net met toue aan elke hoek. Daar was ook gewiggies aan sodat, wanneer die boot stilgestaan het, dit net gehang het. Wanneer die boot dan beweeg het, het dit agter die boot aangesleep in die vorm van 'n groot kelk waarin al die verskillende soorte visse gevang en saamgesleep is. Op die strand is die vangs dan geskei. Die nuttelose visse en ander seediertjies is dan weggegooi en die goeie visse is in houers gesit sodat dit vervoer kon word.
'n Baie groot les wat hierdie gelykenis vir ons leer, is dat net soos wat 'n treknet nie onderskeid kan tref tussen die mengsel van visse wat hy saamsleep nie, net so kan die kerk van Jesus, wat die instrument van God se koninkryk op hierdie aarde is, nie onderskeid tref tussen toegewyde en nie-toegewyde Christene nie. God is en bly die Regter, en Hy sal die skeiding doen. Dit is ons werk om net die insameling te doen.
Matteus 13:51-52 Met sy woorde in vers 52, sê Jesus eintlik vir sy dissipels dat hulle kan verstaan wat Hy sê, omdat hulle reeds die nodige lering oor die wet en die profete gehad het. Hulle agtergrond help hulle om te verstaan. Nadat Jesus hulle onderrig het, het hulle nou nuwe kennis. Die kennis wat hulle gehad het, word verlig deur dit wat Hy vir hulle vertel het.
Jesus het nooit bedoel dat mense alles wat hulle weet, moet vergeet wanneer hulle na Hom toe kom nie. Hulle moet dan hulle ou kennis in 'n nuwe lig sien en dit in 'n nuwe diens gebruik. Wanneer mense dit doen, dan word hulle ou kennis 'n baie groter skat as wat dit ooit was. Jesus verwag nie van ons om ons talente, wat Hy aan ons gegee het, prys te gee nie. Ons kan dit in sy diens gebruik. Of dit nou besigheidsvernuf, sang, musiek, dans, kuns, sport, of wat ook al is, ons moet dit gebruik soos Christene dit sou doen. Jesus het nie gekom om ons lewens leeg te maak nie, maar om dit vol te maak.
Matteus 13:53-58 Dit was 'n logiese ding wat Jesus gedoen het, om Nasaret, waar Hy groot geword het, te besoek. Dit was 'n brawe ding om te doen, want die moeilikste plek vir enige prediker is om te preek in die plek waar die mense hom geken het toe hy nog jonk was.
In die sinagoge was daar nooit net een spesifieke persoon wat 'n boodskap gebring het nie. Enige belangrike vreemdeling wat daar besoek afgelê het, kon deur die persoon wat in beheer was van die sinagoge, gevra word om te praat. So kon ook enigeen wat 'n boodskap gehad het, 'n geleentheid kry om dit oor te dra. Dit was dus seker dat Jesus met die mense sou praat, maar hulle was vyandig en vol ongeloof. Hulle wou nie na Hom luister nie, omdat hulle sy vader en moeder en broers en susters geken het. Hulle gesindheid het so 'n skeidsmuur tussen hulleself en Jesus opgerig, dat Hy niks met hulle kon uitrig nie.
Hierin is 'n baie groot waarheid saamgevat. Die hoorders preek meer as die helfte van enige boodskap. Die atmosfeer in 'n gemeente of die gesindheid van diegene wat na die boodskap luister, bepaal of die boodskap kan indring, of nie. Selfs die swakste boodskap kan 'n lewende vlam word, as dit met verwagting ontvang word.