Afrikaanse Woordeskat | Die Vryburger
August 26, 2016 - Kultuur
Wat onbegryplik is, is dat andertaliges kan voorskryf watter woorde ons in Afrikaans mag gebruik. Daar is dikwels woorde in een taal wat ‘n ander gevoelswaarde of bybetekenis in ‘n verwante taal het. Ons kan byvoorbeeld nie aan Nederlanders voorskryf watter Nederlandse woorde uit hulle taal verwyder moet word omdat dit kru en selfs beledigend in Afrikaans sal wees nie. Die Nederlanders wil nie doelbewus kru klink nie, maar uit ons kultuur en opvoeding heg ons ‘n ander betekenis aan dieselfde woorde. Dit is mos ons eie saak as ons taal en ondervinding verskillend is.
Deesdae word voorgeskryf dat ons bepaalde woorde moet vermy omdat dit kwansuis aanstoot gee. Ons moet praat van swartman en swartvrou omdat die ander woorde wat vanuit ons vredeliewende goedgesindheid gevorm is, deur andertaliges as verbode verklaar is. Een rede wat aangevoer word, is dat ons nie tussen rasse of volke mag onderskei nie. Swartman en swartvrou is mos ook onderskeiding van rasse. Daar word onderskei tussen Afrikaner, Zoeloe, Tswana, en so meer, sonder dat ‘n bohaai opgeskop word.
Andersyds word aangevoer dat die bepaalde woorde beledigend sou wees. Dit is egter andertaliges wat bybetekenisse daaraan heg. Daar is nog verskeie woorde waarmee ons kinders voorheen uit respek die volwassenes van ander volke aangespreek het. Ek wil dit nie noem nie omdat dit moontlik as kwaadwillig beskou kan word wat dit nie is nie, maar ouer mense weet hoeveel woorde deesdae met (dikwels moedswillige) bybetekenisse begroet word. Ons eie mense noem mekaar ‘n aap as hy of sy droogmaak, maar as dit na lid van ‘n ander volk verwys, is die gort gaar.
Moedswillige bybetekenisse word vir politieke redes aan woorde geheg. Natuurlik sal daar uitsonderings wees wat veroordeel word. Iemand kan sê “jy is darem slim”, en dit kan as ‘n aanprysing of as ‘n bespotting beskou word, afhangende van die stemtoon van die spreker, maar ook afhangende van die gesindheid wat die aangespreekte daaraan heg. Moet hierdie uitdrukking dan verbode verklaar word?
Wat sal andertaliges doen as ons vir hulle vertel dat hulle bepaalde woorde uit hulle woordeskat moet haal? Sekerlik sal hulle vir ons sê om te vlieg, en heeltemal tereg. Hoekom mag ons nie ons eie taal met goeie bedoelings praat soos ons in ‘n goeie gesindheid wil nie?
Sogenaamde beledigende woorde word steeds aan huis gebruik sonder dat die gebruikers dit as beledigend beskou. Hoekom mag algemene goedbedoelde Afrikaans nie oral gepraat word nie? Waarom die beperkings op ons taal deur kwaadwillige andertaliges? Ons taal is nie ‘n geheim nie.