Die Mens se Unieke Roeping binne God se Plan. PB1.10 Home - Slider
Die Mens se Unieke Roeping binne God se Plan. PB1.10
Posted by thePLAN diePLAN on May 9, 2017 at 2:50 PM
Ds Ensie Enslin
1.10 God wil hê dat mense hul unieke roeping en rol binne sy Plan sal ken, verstaan, aanvaar en daarvolgens sal leef.
Deel 3.10 Die Plan in aksie – bl 40 en oorkoepelende oor die hele inhoud van die boek
Oorkoepelend oor die hele inhoud van die Bybelstudieboek.
Rigters 6:1-16 (Teks: 6:12b, 14 en 16a)
Ander moontlike Skrifgedeeltes: Jes 43:1-13, Jer 1:1-19 (vers 5-10, 12 en 17-19); Gal 1:1-24 (vers 1-2, 11-12, 15-17 en 20)
Die boek Rigters word opgedeel in 4 hoofdele:
a) 1:1-2:5. Israel tree die beloofde land Kanaan binne;
b) 2:6-3:6. Inleiding tot die tydperk van die rigters;
c) 3:7-16:31. Klem op die rigters wat God geroep het om Sy volk te bevry van onderdrukking;
d) 17-21 Verskeie aanhangsels en verhale oor stam-gebeure. WE Rast en AE Cundall gebruik weer ‘n drieledige indeling waar 2:6-3:6 saamgevoeg word met 3:7-16:31.
Die punt bly egter dat die hele boek eintlik in hoofstuk 2:16 opgesom word: “... die Here het leiers na vore laat kom en dié het die volk gered uit die mag van die mense deur wie hulle beroof is.” Nêrens word die term “rigter” in die enkelvoud gebruik nie – dit kom slegs in die meervoud voor en verwys na die groep as geheel, behalwe in 11:27 waar dit na Jahwe, die Here self, as Rigter/Regter verwys.
Deurentyd moet Hy dus agter en in elke menslike rigter se handeling gesien, herken en erken word as dié Een wat inisieer, in beheer is en alles uitvoer volgens Sy ewige raadsbesluit deur mense as instrumente in Sy hand te gebruik (vgl. Jes. 49:1-7). Dis Hy wat sy volk oorgee om getugtig te word; dis Hy wat rigters as leiers oproep om hulle weer te bevry; dit is Sy Heilige Gees wat hulle lei, toerus, bekwaam en bemagtig vir hul roeping en taak (3:10; 6:14, 16, 34).
Hierdie kwaliteit en toerusting van die Heilige Gees was telkens duidelik sigbaar in die lewens van die rigters en meestal in die verlossing en bevryding van Israel uit die mag van hul onderdrukkers. In die res van die OT vind ons hierdie selfde werkswyse van God se Gees wat op gekose leiers uitgestort word en hul met uitsonderlike leierseienskappe, wysheid en insig begenadig (vgl. 1 Sam. 11:6; 2 Sam. 3:5-14, 28; 10:7-9; 5:19,22-25).
Rigters 6 val in die tweede hoofdeel wat op sy beurt verdeel is in twee tipes materiaal:
a)	Verhale oor Israel se rigters/bevryders soos Debora, Gideon en Simson.
b)	‘n Tweede groep rigters wat klaarblyklik ‘n meer geringe en kleiner rol gespeel het in die bevryding van Israel uit tye van krisis. Hulle het ‘n veel meer regsterm-rol van rigter of regter beklee.
Waar die Engelse Bybel die boek Rigters in die historiese deel plaas, vind ons dat die Hebreeuse Bybel dit tussen die profete plaas. Vandaar dan ook bogenoemde tweeledige indeling van die boek Rigters. Volgens Cundall strek die tyd van die rigters, insluitende die boek Rut, van 1230 tot 1020 vC – die inhuldiging van Saul as koning van die volk van die Here (1 Sam. 12:13). Gideon se tyd as rigter was +1100 vC.
Dit word algemeen aanvaar dat die boek Rigters dateer uit 980 vC en dat dit saam met Joshua, 1 en 2 Samuel en 1 en 2 Konings, in die geskiedenisboeke van die volk Israel ingesluit is teen 587 vC.
Die tyd van die rigters was van groot belang in die geskiedenis van Israel. Die rede hiervoor was omdat dit die oorgangstyd was van ‘n nomadiese en uit-ander-saamgestelde volk wat die beloofde land binnegetrek het, tot ‘n volk wat in dié land tot rus moes kom en oorleef te midde van groot druk – polities, kultureel, godsdienstig, ens. van die omliggende lande. Gedurende hierdie oorganstyd is Israel as volk ook onderdruk en as slawe behandel. Gemengde huwelike met mense uit die heidense volke het onkeerbaar gelei tot sinkretisme in hul geloof en godsdienstige rituele. Afgodery het deel van Israel se geskiedenis geword, tot die vernietiging van Jerusalem in 587 vC. So word die tyd van die rigters gesien as die tyd van die “donker eeue” in Israel se geskiedenis. Dit was ‘n tyd van die menslike feilbaarheid en gevolglike nood, nie maar nét aan menslike bevryders nie, maar nood aan ‘n ewige Verlosser wat volmaak kan bevry. So sou Hy alleen die ewige, regverdige en soewereine God, vol genade, liefde en geduld, kon voorsien aan elkeen wat glo (vgl. Joh. 3:16-18 )
Die Gideon-verhaal (Rigt. 6-8 ) blyk ‘n sameflansing te wees van verskillende gebeure. Dink maar aan die verhaal van Jerubbaäl wat aan Gideon toegedig word: 6:25-32; 7:1; 8:29,35; 9:1. Saam met Simson, word die meeste verse (100) aan Gideon se verhaal bestee. Die basiese verhaal van Gideon gaan egter oor sy roeping om as bevryder in God se hand, in Israel op te tree om hul van die Midianiete en Amalakiete te verlos. Die Medianiete was aanvanklik familie van Israel (sien Gen 25:1-6), terwyl die Amalakiete as instrumente van tug in God se hand teen Sy volk gedien het.
Ongelukkig heel tyd nie net wonde nie, dit bring ook vergeetagtigheid in die geskiedenis van God se volk na vore. So lees ons in Rigters 6: Vers.
1: dat die Israeliete afgedwaal het van God se wil en so in sonde verval het. Vergelyk ook 2:7, 10-12. As tugstap gee God hul oor in die hand van die Midianiete, ‘n semi-nomadiese groep suid van Edom.
2: Die gevolge was drasties en die kinders van God moes vlug en wegkruip in grotte.
3: Die Midianiete is bygestaan deur die Amalekiete, suid van Juda en ‘n nomadiese groep uit die Siriese woestyn, genaamd “mense uit die ooste”.
4-5:	Hier word die eerste keer in die Bybel melding gemaak van die grootskaalse gebruik van die kameel as ‘n geheime militêre wapen van spoed, geweldige langafstand militêre mag en selfs vrees-inboeseming (Cundall). Op ‘n kaart kan ‘n mens die geweldige impak sien waar dit strek vanaf Menasse, deur Aser, Sebulon, Naftali, Efraim (sien 6:35; 8:1) en “selfs tot by Gasa se wêreld” suid van Palestina (:4). Die land is lamgelê deurdat alles vernietig, gesteel en geplunder, “kaalgestroop”, is.
6-7: Dit het die volk weer na God om hulp laat roep (vgl. Deut 6:10-12).
8-10:	God stuur ‘n profeet wat hul herinner aan die engel se woorde in 2:1-3. Duidelik gaan dit nie om ‘n verhouding van liefde tot die lewende God van die verbond wat hul weer na Hom dryf nie, maar eerder om hul eie nood. Israel het telkens gou vergeet wat God vir hulle gedoen het (vgl. Ps. 106:13). Daarom herinner die Engel van die Here Sy volk aan sy liefde, trou en groot dade van verlossing in hul geskiedenis (vgl. “Ek het...” – 6x!). Ook dat dit nie Hy was wat ontrou was nie, maar húlle wat nie na Hom geluister het nie (:10)!
11: Die roeping van Gideon (11-24) geskied daar waar hy uit vrees wegkruip. Die Here self, asook ‘n gestuurde Engel word alternatiewelik gebruik as bron van die gesprek met Gideon.
12: Die eerste deel van die groet van die Engel: “Die Here is by jou”, was meer as net ‘n groet, dit was ‘n seëngroet, ‘n toesegging en profesie wat oor Gideon se lewe uitgespreek is (Keil/Delitsch), wat hy dadelik in twyfel getrek het. Sommige beskou die groet aan Gideon: “dapper man” (NIV: “mighty warrior” ) egter as ironie, omdat Gideon allermins hierdie karaktertrekke geopenbaar het in sy antwoord. Ek skaar my by Keil/Delitsch.
13: Gideon kyk na sy omstandighede in plaas van God se karakter en dade van trou as hy God se Woord as’t ware “meet”. Uit sy oogpunt is God die ontroue Een wat Sy volk in die steek gelaat het. Sy verlossingsdade lê ver in die verlede en Gideon ervaar niks daarvan in die hede nie!
14: Hier openbaar God Homself as dié Een wat eintlik met Gideon praat. Hy ignoreer Gideon se beskuldigings en verskonings en kyk eerder na die potensiaal waartoe Hy Gideon geskape het: “gaan met die krag wat jy hét” en wat kán wees as Gideon net wil ophou verskoning soek en op God alleen wil vertrou!
15: Gideon se antwoord aan die Engel van die Here dui daarop dat hy besef dat die Here self met hom besig is wanneer hy hom hierdie keer anders aanspreek as in vers 13, naamlik: “My Heer” en nie “meneer” nie (Keil / Delitsch). Tog was ál wat Gideon kon raaksien die harde feite geskoei op eie menslike ervarings van sy omstandighede.
16: God se bevestiging van Sy teenwoordigheid by hierdie roeping breek deur die harde kors in Gideon se skans van verskonings. Eintlik was Gideon presies waar God hom wou gehad het – 100% totaal afhanklik van God alleen. Gideon het alle ander opsies geweeg en bevind dat hyself niks het om op te staan wat hul volk tot oorwinning sou kon lei nie. God se teenwoordigheid alleen is wat die verskil maak (vgl. Eks. 3:12; 33:14-16; Jos. 1:5; Matt. 28:19-20)!
Anders as wat sommige mense vandag steeds dink, straf God ons nie hier op aarde vir ons sonde nie. Sonde is só erg omdat dit die ewige God se volmaaktheid, reinheid en heiligheid aantas dat dit net in die ewigheid gestraf kan word! Veeleer pluk ons die gevolge van ons en ander se sonde hier op aarde.
Verder tugtig God volgens Heb. 12:6 dié wat Hy liefhet. Dus is die doel van tug nooit vernietiging nie, maar eerder die herstel van die gebroke verhouding tussen God en Sy volk. Dit maak dat die volk weer na God om hulp roep.
Die Kerk van Jesus Christus is vandag steeds Sy instrument om die moderne mens te herinner aan Wie God is, wat Hy gedoen het en wat Hy steeds doen en sal doen om die gebroke verhouding met God te herstel. In die eerste plek doen God dit ter wille van die eer van Sy Naam (vgl. Ps. 50:21; 79:9; 106:8; Eseg. 36:20-2) en dan ook ter wille van die herstel van ons verhouding met Hom (Je.s 30:18; Jer. 4:1; Eseg. 33:11; Joh. 5:39-40; 1 Joh. 4:19).
God wat ons roep is ‘n kommunikerende God. Hy reik uit na mense daar waar hulle is – midde- in die krisis en omstandighede. Hy reik ook na ons uit op verskillende maniere. Ons sal dus nooit kan sê dat hy ons nie liefgehad het nie!
As die Engel van die Here Gideon in vers 12 groet, wil mens uitroep: “Wat ‘n groet! Wat ‘n toesegging.” Dis God se teenwoordigheid wat van die vreesbevange, brose Gideon ‘n “dapper man” sal maak, as Gideon Hom net wil glo en vertrou.
Satan blaas vandag steeds ons omstandighede met leuens en misleiding op sodat ons dit nie kán miskyk nie. Hy sal enigiets probeer om ons aandag van God as groter werklikheid af weg te trek (vgl. Elisa se slaaf: 2 Kon. 6:15-17) na verskonings waarom ons Hom, asook ons roeping, nie kan gehoorsaam nie! Sonde maak dat ons altyd die skuld by ánder gaan soek, eerder as by onsself, so ook hier waar Gideon die vinger wys na God.
God roep én stuur hier vir Gideon met ‘n toeseggingsbelofte dat Hy hom reeds bemagtig en bekragtig het vir sy taak, asook met die bevestiging dat dit Hyself is wat hom stuur. So geld hierdie beginsel as waarheid ook vir die kind van God én die kerk van Jesus Christus as geheel vandag steeds (Matt. 10:19-20; Fi.l 1:6; 2:13). God het nie verander nie (Mal. 3:6). Dis eerder óns wat Hom nie vertrou nie en self wil besluit wat ons kan en nie kan doen nie, of waartoe ons dink ons in staat is of nie en dit dan die bepalende faktor maak in ons besluite!
Gideon soek verskonings, eerder as geleenthede om God te dien! Hierdie sondige beginsel is tot vandag toe nog deel van ons lewens, terwyl God net mooi die teenoorgestelde van ons vra in Sy Woord: Jes. 6:8; Jer. 1:4-10; Ef 5:16.
Hierdie waarheid en belofte: “Ek is by jou”, eggo deur al die eeue heen tot by Jesus se hemelvaart, toe Hy die opdrag aan Sy kerk gegee het om die wêreld in te gaan met sy Blye Boodskap vir alle mense en die opdrag afsluit met hierdie selfde belofte: “En onthou: Ek is by julle al die dae tot die voleinding van die wêreld” (Matt. 28:19-20). Daarmee het Jesus hierdie belofte gestrek totdat Hy weer kom en geld dit daarom ook vir jou en my vandag!
TEMA: God se wil: Leef jou roeping!
TEKS: Rigters 6:12b, 14, 16a
“Om herlewing te kan ervaar vra nie dat ons meer Bybelse waarhede moet hoor nie, maar dat ons eenvoudig net die waarhede wat ons reeds ken, sal gehoorsaam!”
Gideon was ‘n werklike persoon wat regtig geleef het, wat deur God gekies is om Sy mense te lei vanuit ‘n krisistyd van ongehoorsaamheid aan God, tot ‘n tyd van wandel met God...
En tog, in vandag se taal, sou ‘n mens vir Gideon ‘n “Anti-hero” kon noem. Dit wil sê iemand wie se waardes en lewensdoel net mooi die teenoorgestelde as dié van ‘n ware held s’n is.
‘n Held se karakter is dapperheid; hy is gewillig om sy lewe te gee ter wille van dié van ander; hy jaag altyd die beste na.
Maar Gideon was anders: in sy mondering en karakter sien ons al die foute en tekortkominge wat hom dadelik as ’n held sou diskwalifiseer:
Sy kennis van God het veel te wense oorgelaat: hy twyfel in God se teenwoordigheid en dit omdat hy God nie aan sy Woord en trou en karakter meet nie, maar aan die ervaring van sy eie omstandighede (:13)!
Tevore het die profeet van die Here juis vir die Israeliete daarop gewys dat God teenwoordig is en dáárom hul sondigheid, ongehoorsaamheid en opstandigheid straf deur die verdrukking van die Midianiete en dat hulle hul moet bekeer (:1,7,10).
Daar is baie lelike en seerkrydinge wat in die lewe met mense gebeur en wat ons nie kan verklaar of verstaan nie, maar enigeen wat die wette, die uitsprake en beloftes van seën en straf in Deuteronomium ken, sal weet dat spesifieke gebeure in die Bybel soms aan spesifieke sondes gekoppel word.
Maar daar was nog iets wat Gideon anders gemaak het: hy was eintlik ‘n uiterste lafaard wat vir mense weggekruip het in die parskuip terwyl hy die koring uitgeslaan het. Die oomblik toe God hom roep, begin hy met sy verskonings en konsentreer hy op alles wat nie reg is nie: sy swakheid, sy minderwaardige swak posisie in die samelewing en selfs binne hul eie gesin!
Laastens sou hy ook nog sy twyfel in God die oorhand laat kry toe hy ”net eers wou seker maak” en ‘n vlieswol as toets wou uitsit.
Só lyk Gideon: hy vertrou en verstaan God nie en verder is hy geweldig onseker van homself.
Maar, as ons lees hoe God na Gideon kyk, dan wil niks sin maak nie! Want wanneer die engel van die Here namens Hom met Gideon praat, noem hy hom (:12): “Dapper man.” Hoe is dit moontlik?
God het nie na die lafaard voor hom gekyk nie (vgl. 1 Sam. 16:7). God het na die potensiaal gekyk waartoe Hy Gideon geskape het – na dit waartoe Hy hom geroep het en wat kán wees, as Gideon net op God wil vertrou en Hom in gehoorsaamheid wil volg!
Is dit die oë waarmee ons na onsself en ander kyk? Of kyk ons vas in ons tekortkominge en redes en argumente oor waarom dit nie kan wees nie?
Wanneer ons God regtig vertrou, tree ons eie ek terug en laat ons God GOD wees! Eers dan sal ons dinge sien gebeur, soos by Gideon (6:34a; 7:7,22a): “...”
Soos Gideon, kan ons vandag ook in God twyfel – in Sy goedheid, teenwoordigheid, liefde, trou, almag ...
Soos Gideon, kan ons ook vanoggend kom met baie verskonings, redes en argumente, soos: “Ek kan nie; ek is nie gereed nie; ek is nie goed genoeg nie; ek is te jonk, getroud, te oud, het nie tyd nie, nie geld nie, ons het nie ‘n predikant of pastoor nie en nog vele ander.
Soos Gideon soek ons ook soms tekens,
en soos Gideon, wil ons ook soms dinge in die geheim, eerder as oop en bloot en onbeskaamd vir God doen.
Maar soos vir Gideon, sê God ook vir jou en my vandag: “Ek wat jou stuur is by jou”. (:16a). Ek maak die verskil! Vertrou my!
En God vra nie altyd groot dinge van ons nie, soms net dat ons in die kleinste dingetjies getrou sal wees.
Vertrou God, want: (lees :12b, 14b en c, 16a)
Hoe en waar kan ek en jy betrokke raak?
•	Soos wat God jou lei, deur Sy Woord en Gees (sien Joh. 12:26).
•	Projekte van die gemeente – meld aan vir diens!
•	Ander nood en behoeftes binne jul dorp of stad en omliggende gebiede (Hand.1:8 ). (Straathoek-werksoekersprojekte; sakkrappers-projekte; asgate-projekte.
•	Res van die wêreld (Matt. 28:19). Dis nie of-of nie maar en, en!
Geleenthede vir gebed:
Gebed is ‘n gesprek met God, dis ‘n verhouding waarin God met ons wil kommunikeer en ons met Hom kan praat, vra, sonde bely …
Gebed is ook voorbidding vir ander: leraars, kerkraad, lidmate, huwelike, gesinne, jeug, siektes, krisisse, ons land se regering, droogte, ekonomie ...
Wiseman, D.J. (Genl Editor). Tyndale Old Testament Commentaries: Judges (AE Cundall, AE.) and Ruth (Morris, L.) 2008. http: /www.ivpress.com/cgi-ivpress/book.pl/code=4207
Hancke, F., 2010. Ons is diePLAN – Die geheim van Verskilmakende Gemeentes. Derde Uitgawe. Kimberley. Swift Print.
McCurley, F.R. (Ed.) Proclamation Commentaries – The Old Testament Witnesses for Preaching: Joshua, Judges, Samuel, Kings (Rast, W.E.)
Kroeze, J.H. 1971. Handboek Bybelse Geskiedenis. Die Ou Testament. Interkerklike Uitgewerstrust, Pretoria.
Keil, C.F., Delitzsch, F. 1978. Commentary on the Old Testament 2. Eerdmans Publishing Company, Michigan.