Fnuik ŉ Franse gesprek blaas-blaas sóHier volg Louis Jansen van Vuuren, skrywer van Amper Frans: ’n Lewe van fanfare en faux pas, se kort, maar uiters noodsaaklike handleiding om die Franse taal tydens ŉ noodgeval te manipuleer. Hy meen dié gids is ontwerp vir daardie onafwendbare gesprekvoering en ander sosiale interaksies met neus-in-die-lug Franse. “Kyk, mense, dit sit nie sommer in elke man se broek om seepglad deur ŉ Franse tweegesprek te vaar nie – dit is ŉ landmynterrein,” sê Jansen van Vuuren. “Beskou dit uit die staanspoor eerder as ŉ tweegeveg. Jy gaan jou p’s & q’s moet ken anders word jy afgeskryf as grossier. En wie wil nou in die vreemde as ŉ ongekunstelde takhaar bekend staan?” Jansen van Vuuren se eerste wenk om Frans baas te raak is om vooraf jou blaaswerk te oefen. “Daar is ŉ hemelsbreë verskil tussen ŉ doodgewone sug, asem uitblaas en die nonchalante Franse pruil-blasie.” Hoe oefen ŉ mens dié blaastegniek? Staan verkieslik voor jou spieël in die badkamer of by Ouma se Dolly Varden (spieëlkas) en maak ŉ tuitmond. Rol jou lippe binnetoe sodat jy ŉ puh-klank eerder as ŉ skerp pee-klank kan uitspoeg. Oefen dit totdat jy dit baasraak. “ŉ Mens se lippe en wange word gou lam, maar as jy Frans wil wees gaan jy nog baie wangkrampe kry. Dis deel van Franswees,” meen Jansen van Vuuren. Die volgende stap, volgens Jansen van Vuuren, is om die puh-klank stadig te doen en terselfdertyd ŉ traak-my-nie-agtige blaasgeluid te lanseer. “Dit moet klink soos ŉ trekker se binneband wat stadig afblaas. Pasop dat jy nie soos ŉ verjaarsdagballon fluit wat afblaas nie: Puhffff. Puhfffffffffffffffffff!” Fluitgeluide moet afgewissel word. Maak kort en langes terwyl die Fransman praat, want dit moedig hom aan om sy storie aan te dik. Dit help jou boonop om tyd te wen, maar kan ongelukkig nie as antwoord ingespan word nie. “Dit werk egter nie as ŉ antwoord nie. Hier is ŉ voorbeeld van hoe die fluitgeluid ŉ aktiewe deelname tydens die Fransman se monoloog is: “Hoe gaan dit?” vra die Fransman. “Puffffffffffff,” blaas jy terwyl jy kop of skouers na links en regs wieg. Jansen van Vuuren sê jy moet jou skouers ophaal en jou oë rol. “Om geloofwaardigheid aan jul gesprek te verleen, beveel ek aan dat jy beide jou hande ŉ paar keer skouerhoogte laat wapper.” Hy meen hy is al só bedrewe met dié poppespel dat sy hande die praatwerk doen. ŉ Mens raak aan die begin nogal lighoofdig van al die blaas, maar gaandeweg raak jy daaraan gewoond, vertel Jansen van Vuuren. “Ek het my weg deur ŉ volledige radio-onderhoud geblaas. Ek kon aan die einde ook ŉ perfekte merci met groot effek inkry.” Jansen van Vuuren stel voor dat Afrikaanssprekers nóg twee Franse woorde leer. “Kom nou, volgens die Franse grammatikale wette is die blaas-ding ŉ volwaardige woord,” skerts hy. Mais, wat “maar” beteken, en non is na sy mening ewe handig vir ŉ nie-Fransspreker. “Mais word soos ŉ kort lammer-blêr uitgespreek,” verduidelik Jansen van Vuuren. “Dit is vir ons plaasmense maklik, want ons weet van hanslammers en so aan. “Non, is die ander woord en jy spreek dit nie uit soos die naam van godsdienstige dames wat in kloosters bly nie. Jy gooi doodluiters die laaste n weg. Spreek dit dan as nô uit.” Dié twee woorde word saamgebruik en dit beteken “nou-toe-nou”, of as iemand vir jou ŉ slim storie vertel en jy sê “Neeeeeee?” Soos met die blasery kan die twee woorde ook na willekeur rek en krimp. Die effek is skouspelagtig. “Maaaaaaais Non!” of “Mê Noooooooooooh!” Jansen van Vuuren deel laastens ook ŉ wenk oor hoe om slim uit ŉ gesprek te tree sonder om aanstoot te gee. “Teen die tyd wat die Fransman ophou praat en na jou kant toe kyk vir ŉ antwoord, vat jy ŉ groot sluk Châteauneuf-du-Pape. Bly glimlag en rol jou oë nog ŉ laaste maal terwyl jy jou groetwoorde in perfekte Frans uiter: “Excuse moi [Uitgespreek as ekskûzê mwha].” Hy sê jy beduie dan doodeenvoudig in die kleedkamer se rigting, terwyl jy stadig weg beweeg. Bly glimlag en verkas al blasende met jou kop omhoog. Onthou ook om jou wyn saam te neem anders verloor jy meer as net jou waardigheid. “Voila!” roep Jansen van Vuuren gelate uit. “Jy het jou eerste paar minute in Franse geselskap oorleef sonder om te sneuwel.” Amper Frans: ’n Lewe van fanfare en faux pas is deur Jonathan Ball Uitgewers uitgereik. Klik hier om die boek aanlyn te koop.