Bontes | Bo-Karoo
Vasie se koeitjie
Posted on July 15, 2018 by Leonette Smit
Bontes is hoog neergesit. Sy veskyn dan al op TV in WegAgterpaaie. Juis waar Vasie besig is om haar te melk. Selfs Erns Grundling kry sy hande op kamera op haar. Maar nou is Vasie se beroemde koeitjie vort. Weggelaai Upington toe met haar bruin kalf.
En daarmee saam kom 'n hele leeftyd van gaan-melk-elke-oggend vir ou Vasie tot 'n einde. Al van die ouderdom van 5 jaar melk Vasie elke dag. Tydens sy koshuisdae as kind op Vanwyksvlei maak hulle beurte om soggens by sy pa se koeistalle te gaan melk vir die koshuisvoorraad. Steel so 'n paar mondevol vars, warm melk uit die emmer op pad terug koshuis toe, so vertel Vasie.
Al die tyd wat Bontes 'n kalf had op Hottentotsdam, ry Vasie vroeg soggens uit om te gaan melk. Rida gooi af en lewer af. Smiddae laat, ry Vasie weer uit plaas toe om die kalf te gaan afkeer. Duur melk sou mens dink. Maar nee, heel bekostigbaar vir Vanwyksvlei. Nou is dit iets van die verlede.
En so begin 'n hele nuwe fase vir ons twee oues hier op Vanwyksvlei en ook vir almal wat van Bontes se melk gekry het. Want vars beesmelk op Vanwyksvlei is so 'n kosbare kommoditeit soos vars lug en oop ruimtes en helder sterrenagte. Nou sal ons weer moet grootmaat aankoop as ons kans kry en dit vries.
Want sien, boksmelk werk nie vir ons nie. Daagliks kweek ek kefir en dit vra vir vars beesmelk. Mens raak mos gou afhanklik van die groot bederf om vars kefirmelk elke dag te kan gebruik. Met hierdie einste kefir bak ek beskuit. Het seker al vir 10 jaar nog nie weer betaal vir karringmelk uit 'n winkel nie.
As die kefirkorrels vermeerder, deel ek uit of vries. As die kefirmelk ophoop, maak ek feta van die maas deur die kefir deur te syg en die wei op te vang – danksy Lida Eksteen, my fb-vriendin se raad na my katastrofiese ophoping van kefir vir die BullRun verlede jaar. Dis einste op haar aanbeveling wat ek die oortollige wei gebruik om ricottakaas mee te maak. Want in 'n afgeleë plek soos Vanwyksvlei, is feta en ricotta net so 'n weelde soos vars melk.
Leer ek algaande hoe kosbaar wei is. 'n Wildsboud word murgsag as jy hom in wei gaarmaak. As byvoeging tot sop en 'n gladde jantjie, baat mens by al die heilsaamheid van die hoë protein-inhoud, kalsium, kalium, magnesium, fosfor, selenium, yster, sink, Vit B12, B6 en die lae vet inhoud. Wie gooi nou sulke kosbare voggies in die drein af. Boon-op is die reste van die proses om ricotta te maak 'n ideale plantvoedsel. Al die ekstra's vries perfek.
Kosmeties is wei 'n perfekte tonikum. As 'n toevlug teen velkwale, bied dit oombliklike verligting as mens dit aansmeer. Ideale aanvulling teen dehidrasie as 'n maagkwaal jou plattrek. En ek kan verder uitwy oor wei.
Staan ek op met 'n poepoog nou die dag. Bloedbelope en tranerig. Die naaste dokter is 80km ver in Carnarvon. Die naaste apteek is 125km ver in Prieska. Wat nou gemaak? Bel ek my skoondogter, Annemarie, welbekende oogkundige in Parys vir raad. Spoel die oog uit met wei, Ma, is haar aanbeveling.
Wei het ek beslis, al het ek nie oogsalf nie. Die proses van feta voorberei vir die kerkbasaar, het bottels vol wei opgelewer. Ek spoel die oog met wei in 'n oogglasie. Onmiddelike verligting en beterskap, sê ek vir julle.