Meditatio: Jesaja 27:1: So listig en gevaarlik soos slange – Dirk Human | TEO website of the Faculty of Theology University of Pretoria / TEO Webwerf van die Fakulteit Teologie, U.P.
Meditatio: Jesaja 27:1: So listig en gevaarlik soos slange – Dirk Human
Daardie dag sal die Here… die Leviatan, die vinnige kronkelende slang…verslaan… en die monster doodmaak wat in die see is ( Jes 27:1).
Slange is geen troeteldiere nie. Jy speel nie met 'n slang nie. Slange is slu en gevaarlik. Die spreekwoord lui: daar is 'n slang in die gras. Daarmee word die gevaar beskryf van hierdie gevreesde reptiel wat enige oomblik vanuit die gras of klipskeur sy vyand verras en dodelik kan pik (Gen 3:15; 49:17).
In die Bybel word die slang met die Satan (Gen 3:1) of die duiwel (Op 20:2) verbind. Dit word 'n voorstelling van die bose of die kwaad (Jes 59:5). Slegte mense is soos giftige slange (Ps 58:5), wat venynig praat om ander seer te maak of te vernietig (Ps 140:4). Slangbyt lei tot die dood.
Tog is die slang nie altyd negatief en gevaarlik nie. In die Nabye Ooste was die slang 'n positiewe simbool van lewe, vrugbaarheid en wysheid. In die Babiloniese Gilgamesj verhaal kry die slang ewige lewe nadat dit die 'plant van die lewe' eet. Deur te vervel word die slang simbool van iets wat eerder jonk word en nuwe lewe kry as om te sterf.
Ook in Israel was die slang 'n positiewe simbool van lewe. Israeliete wat in die woestyn deur slange gepik is, moes na 'n koperslang op paal kyk wat deur Moses gemaak is. Elkeen wat daarna gekyk het, het gelewe (Num 21:6-9). Hierdie koperslang het in die tempel beland en is later met vreemde aanbiddingspraktyke geassosieer. Tydens sy godsdiens-hervormings het Hiskia die koperslang, Negustan, uit die tempel verwyder en vernietig. Vandaar die verbintenis tussen die slang en die kwaad.
Die Tuinverhaal (Gen 3) sluit aan by die negatiewe beeld van die slang as draer van die kwaad. Die slang is listig, en het besondere wysheid, en verlei Eva om God se verbod om sekere vrugte te eet, te oortree. Dit lei tot 'n ewige stryd tussen die mens en die bose (Gen 3:15).
Uit die Nabye Ooste is verhale bekend dat die slang 'n voorstelling van die see is, van chaos en ongetemde watermassas. In die Kanaänitiese skeppingsmite is daar stryd tussen Baal, die god van lewe, en Jam, die god van chaos. Jam stel die see voor as 'n sewekoppige slang. Baal wen die stryd. Jam trek terug en…siedaar, die aarde ontstaan.
In 'n sinspeling op die Baal-Jam stryd verkondig die Ou- Testament: God oorwin die chaos. Dit gee hoop aan elkeen wat deur bose- en chaosmagte oorval word.