Argeologie - Aspekte van die ekonomiese lewe(1) - www.bybelkennis.co.za
by Mitch Kalp · Published 11/06/2009 · Updated 28/09/2014
Argeologie -Aspekte van die ekonomiese lewe(1) – Daan Pienaar
Hier word eers na die landbou gekyk. Klem word geplaas op grondbesit en landboumetodes en -implemente
Grondbesit: In Egipte het alle grond aan die Farao behoort. In Mesopotamië het die koning en die heiligdomme groot gedeeltes van die land besit. Daar is egter tekste wat daarvan getuig dat gemeenskappe, families en individue ook oor grond beskik het en dit selfs kon koop en verkoop. Daar het ook 'n feodale stelsel bestaan waar eienaars van die grond sekere dienste aan die koning moes afstaan. Die wetboek van Hammurabi en die Hetitiese wetboek het verskillende artikels wat daaroor handel. Die dokumente van Nuzi en Ugarit weerspieël ook 'n dergelike praktyk.
Grondbesit in Israel: Dit wil voorkom asof Israel nie 'n dergelike stelsel gehad het nie. Uit die tweede millennium V.C. is dit duidelik dat in Nuzi en Assirië grond d.m.v. loting verdeel is. Josua het op dieselfde wyse die grond aan die stamme toegewys (Josua 13:6;15:1;16:1;18:6-19). Die grond is dan weer onderling verdeel tussen lede van die groep/stam. Hierdie grond kon nie uit die hande van die stam gaan nie en kon geërf word. Indien iemand die grond moes verkoop, moes die losser eerste genader word. 'n Mooi voorbeeld hiervan vind ons in Jeremia 32:1-25.
Landboumetodes en implemente: 'n Interessante teks wat deur R.A.S. Macalaster by Geser ontdek is, is die sogenaamde "Geser kalender". Dit dateer uit die tiende eeu V.C. en was waarskynlik 'n rympie wat 'n kind moes leer sodat die verskillende seisoene onthou kon word. Dit lui soos volg:
Twee maande van insameling
Twee maande van saai
Twee maande van laat saai
'n Maand van vlas trek
'n Maand van gars oes
'n Maand om die res te oes
Twee maande om wingerd te snoei
'n Maand van somervrugte
Hieruit kan afgelei word watter produkte ter sprake was. Benewens die genoemde produkte is daar ook nog die volgende: Permanente gewasse soos olywe, vye, granate, dadels, amandels, Johannesbroodboom, wildevye en jaargewasse soos koring, gars en spelt.
Hierdie produkte is verbou nadat die landerye omgeploeg is.
Vgl. die ploeg hierbo met die Egiptiese afbeelding van so 'n implement
Die verskillende aktiwiteite in die landbou het dikwels die metafoor geword waardeur die Here sy verhouding met sy volk tot uitdrukking gebring het. Vgl. hier Hosea 11:4 ; Psalm 23; Jesaja 5:1-7; Johannes 15:1-8. Dit is maar 'n paar voorbeelde.
Daar is nie net geploeg en geplant nie maar vanaf die tyd van die aartsvaders is daar ook met diere geboer soos bokke, skape, beeste, esels, kamele, perde, muile en ook pluimvee.