Die Mite van "Groen Groei" - OPSIE NUUS
Wetenskaplikes vir Toekoms Oostenryk 25. April 2022, 8: 50 1.3k views
Vyftig jaar gelede is die baanbrekende boek The Limits to Growth, in opdrag van die Club of Rome en vervaardig by die Massachusetts Institute of Technology (MIT), gepubliseer. Hoofskrywers was Donella en Dennis Meadows. Hul studie was gebaseer op 'n rekenaarsimulasie wat die verband tussen vyf globale tendense herskep het: industrialisasie, bevolkingsgroei, wanvoeding, uitputting van natuurlike hulpbronne en habitatvernietiging. Die resultaat was: "As die huidige toenames in wêreldbevolking, industrialisasie, besoedeling, voedselproduksie en die ontginning van natuurlike hulpbronne onveranderd voortduur, sal die absolute perke van groei op aarde in die loop van die volgende honderd jaar bereik word."1
Die boek, volgens Donella Meadows, "is nie geskryf om ondergang te profeteer nie, maar om mense uit te daag om maniere van lewe te vind wat in harmonie is met die wette van die planeet."2
Alhoewel daar vandag baie ooreenstemming is dat menslike aktiwiteite onomkeerbare uitwerking op die omgewing het, soos die joernaal Nature in sy jongste uitgawe skryf3, is navorsers verdeeld oor moontlike oplossings, veral of dit nodig is om ekonomiese groei te beperk en of "groen groei" moontlik is.
"Groen groei" beteken dat ekonomiese uitset toeneem terwyl hulpbronverbruik afneem. Hulpbronverbruik kan die verbruik van fossielbrandstowwe of die verbruik van energie in die algemeen of die verbruik van spesifieke grondstowwe beteken. Van die grootste belang is natuurlik die verbruik van die oorblywende koolstofbegroting, die verbruik van grond, die verlies aan biodiversiteit, die verbruik van skoon water, die oorbemesting van grond en water met stikstof en fosfor, die versuring van die oseane en die besoedeling van die omgewing met plastiek en ander chemiese produkte.
Ontkoppeling van ekonomiese groei van hulpbronverbruik
Die konsep van "ontkoppeling" van ekonomiese groei van hulpbronverbruik is noodsaaklik vir die bespreking. As die verbruik van hulpbronne teen dieselfde tempo as ekonomiese uitset toeneem, word ekonomiese groei en hulpbronverbruik gekoppel. Wanneer die verbruik van hulpbronne stadiger as ekonomiese uitset toeneem, praat 'n mens van "relatiewe ontkoppeling". Slegs as die verbruik van hulpbronne afneem, terwyl ekonomiese uitset toeneem, kan 'n mensabsoluut ontkoppeling", en eers dan kan mens ook praat van "groen groei". Maar slegs as die verbruik van hulpbronne afneem tot die mate wat nodig is om die klimaat- en biodiversiteitsdoelwitte te bereik, volgens Johan Rockström Stockholm Veerkragsentrum geregverdig deur "werklike groen groei"4 te praat.
Rockstrom stel die konsep van planetêre grense bekend5 mede-ontwikkel glo dat nasionale ekonomieë kan groei terwyl hul kweekhuisgasvrystellings daal. Aangesien sy stem internasionaal groot gewig het, gaan ons hier in detail oor sy tesis in. Hy verwys na die suksesse van die Nordiese lande om hul kweekhuisgasvrystellings te verminder. In 'n artikel saam met Per Espen Stoknes geskryf6 vanaf 2018 ontwikkel hy 'n definisie van "ware groen groei". In hul model verwys Rockström en Stoknes net na klimaatsverandering omdat daar bekende parameters hiervoor is. In hierdie spesifieke geval gaan dit oor die verhouding tussen CO2-emissies en toegevoegde waarde. Om vrystellings te laat afneem terwyl toegevoegde waarde toeneem, moet die toegevoegde waarde per ton CO2 toeneem. Die skrywers neem aan dat 'n jaarlikse vermindering in CO2-vrystellings van 2015% vanaf 2 nodig is om die doelwit van verhitting onder 2°C te bereik. Hulle veronderstel ook 'n gemiddelde toename in globale ekonomiese uitset (die globale BBP of bruto binnelandse produk) met 3% jaarliks. Hieruit lei hulle af dat die toegevoegde waarde per ton CO2-vrystellings met 5% per jaar moet toeneem om "regte groen groei" te laat bestaan7. Hulle beskryf hierdie 5% as die minimum en optimistiese aanname.
In die volgende stap ondersoek hulle of so 'n toename in koolstofproduktiwiteit (d.w.s. die toegevoegde waarde per CO2-vrystelling) werklik op enige plek bereik is, en vind dat Swede, Finland en Denemarke wel 'n jaarlikse toename in koolstofproduktiwiteit in die tydperk gehad het. 2003-2014 5,7%, 5,5% sou 5,0% bereik het. Hieruit maak hulle die gevolgtrekking dat "regte groen groei" moontlik en empiries identifiseerbaar is. Hulle beskou hierdie moontlikheid van 'n wen-wen-situasie, wat beide klimaatbeskerming en groei moontlik maak, as belangrik vir die politieke aanvaarding van klimaatbeskerming en volhoubaarheid. Trouens, "groen groei" is 'n teiken vir baie beleidmakers in die EU, die VN en regoor die wêreld.
In 'n 2021-studie8 Tilsted et al. die bydrae van Stoknes en Rockström. Bowenal kritiseer hulle die feit dat Stoknes en Rockström produksiegebaseerde territoriale emissies gebruik het, dit wil sê emissies wat in die land self gegenereer word. Hierdie emissies sluit nie emissies van internasionale skeepvaart en lugverkeer in nie. As hierdie emissies by die berekening ingesluit word, verander die resultaat vir Denemarke byvoorbeeld aansienlik. Maersk, die wêreld se grootste houerskipmaatskappy, is in Denemarke gevestig. Aangesien die toegevoegde waarde daarvan by die Deense BBP ingesluit is, moet die emissies daarvan ook ingesluit word. Hiermee verdwyn Denemarke se vordering in die ontwikkeling van koolstofproduktiwiteit egter feitlik heeltemal en is absolute ontkoppeling amper nie meer sigbaar nie.
As 'n mens verbruiksgebaseerde in plaas van produksiegebaseerde emissies gebruik, verander die prentjie selfs meer. Verbruiksgebaseerde emissies is dié wat gegenereer word deur die vervaardiging van die goedere wat in die land verbruik word, ongeag in watter deel van die wêreld dit geproduseer word. In hierdie berekening skiet alle Nordiese lande ver tekort aan die 5% jaarlikse toename in koolstofproduktiwiteit wat vereis word vir 'ware groen groei'.
Nog 'n punt van kritiek is dat Soknes en Rockström die 2°C-teiken gebruik het. Aangesien die risiko's van 2°C opwarming veel groter as 1,5°C is, moet hierdie teiken gebruik word as 'n maatstaf vir voldoende vermindering in emissies.
Sewe struikelblokke vir groen groei
In 2019 het die NRO European Environment Bureau die studie "Decoupling Debunked" gepubliseer9 ("Decoupling Unmasked") deur Timothée Parrique en ses ander wetenskaplikes. Oor die afgelope dekade, merk die skrywers op, het "groen groei" ekonomiese strategieë in die VN, EU en talle ander lande oorheers. Hierdie strategieë is gebaseer op die verkeerde aanname dat voldoende ontkoppeling deur verbeterde energiedoeltreffendheid alleen bereik kan word, sonder om die produksie en verbruik van ekonomiese goedere te beperk. Daar is geen empiriese bewyse dat ontkoppeling op enige plek bereik is wat voldoende is om omgewingsafbreking te vermy nie, en dit lyk baie onwaarskynlik dat sulke ontkoppeling in die toekoms moontlik sal wees.
Die skrywers sê dat bestaande politieke strategieë vir die verbetering van energiedoeltreffendheid noodwendig aangevul moet word deur maatreëls vir voldoende10 aangevul moet word. Wat hiermee bedoel word, is dat produksie en verbruik in die ryk lande verminder moet word tot 'n voldoende, voldoende vlak, 'n vlak waarin 'n goeie lewe binne die planetêre grense moontlik is.
In hierdie konteks noem die skrywers die studie "Globale koolstofongelykheid" deur Hubacek et al. (2017)11: Die eerste van die VN se doelwitte vir volhoubare ontwikkeling (SDG's) is die uitwissing van armoede. In 2017 het die helfte van die mensdom op minder as $3 per dag gelewe. Hierdie inkomstegroep het slegs 15 persent van die wêreldwye kweekhuisgasvrystellings veroorsaak. 'n Kwart van die mensdom het op sowat $3 tot $8 per dag gelewe en het 23 persent van die uitstoot veroorsaak. Hul CO2-voetspoor per persoon was dus sowat drie keer hoër as dié van die laagste inkomstegroep. As die laagste inkomste dus teen 2050 tot die volgende hoër vlak verhoog moet word, sal dit alleen (met dieselfde energiedoeltreffendheid) 66 persent van die CO2-begroting wat beskikbaar is vir die 2°C-teiken verbruik. Die koolstofvoetspoor van die top 2 persent met meer as $10 per dag was meer as 23 keer dié van die armstes. (Sien ook die berig in Celsius: Die rykes en die klimaat.)
Koolstofvoetspoor deur inkomstegroep (wêreldwyd)
Eie grafika, databron: Hubacek et al. (2017): Globale koolstofongelykheid. In: Energie. Ecol. omgewing 2 (6), pp. 361-369.
Volgens Parrique se span het dit 'n duidelike morele verpligting tot gevolg vir die lande wat tot dusver die meeste voordeel getrek het uit die CO2-besoedeling van die atmosfeer om hul emissies radikaal te verminder ten einde die lande van die Globale Suide die nodige speelruimte vir ontwikkeling te gee.
In besonderhede meld die skrywers dat voldoende ontkoppeling nie bepaal kan word op die gebied van materiaalverbruik, energieverbruik, grondverbruik, waterverbruik, kweekhuisgasvrystellings, waterbesoedeling of biodiversiteitsverlies nie. In die meeste gevalle is ontkoppeling relatief. As daar absolute ontkoppeling is, dan slegs oor 'n kort tydperk en plaaslik.
Die skrywers noem 'n aantal redes wat ontkoppeling voorkom:
Toenemende energieverbruik: Wanneer 'n bepaalde hulpbron ontgin word (nie net fossielbrandstowwe nie, maar ook byvoorbeeld erts), word dit eers ontgin waar dit moontlik is met die laagste koste en energieverbruik. Hoe meer van die hulpbron reeds gebruik is, hoe moeiliker, duurder en meer energie-intensief is dit om nuwe afsettings, soos teersand en olieskalie, te ontgin. Selfs die waardevolste steenkool, antrasiet, is amper opgebruik, en vandag word minderwaardige steenkool ontgin. In 1930 is kopererts met 'n koperkonsentrasie van 1,8% ontgin, vandag is die konsentrasie 0,5%. Om materiaal te onttrek, moet drie keer soveel materiaal vandag verskuif word as wat dit 100 jaar gelede was. 1 kWh hernubare energie gebruik 10 keer meer metaal as XNUMX kWh fossielenergie.
Rebound-effekte: Verbeterings in energiedoeltreffendheid lei dikwels daartoe dat sommige of al die besparings elders verreken word. Byvoorbeeld, as 'n meer ekonomiese motor meer gereeld gebruik word of as die besparing van laer energiekoste in 'n vlug belê word. Daar is ook strukturele effekte. Meer ekonomiese binnebrandenjins kan byvoorbeeld meebring dat die motorswaar vervoerstelsel verskans raak en dat meer volhoubare alternatiewe soos fietsry en stap nie ter sprake kom nie. In die industrie is die aankoop van doeltreffender masjiene 'n aansporing om produksie te verhoog.
probleem verskuiwing: Tegniese oplossings vir 'n omgewingsprobleem kan nuwe probleme skep of bestaandes vererger. Elektriese privaatmotors verhoog die druk op litium-, kobalt- en koperafsettings. Dit kan die sosiale probleme wat met die ontginning van hierdie grondstowwe geassosieer word, verder vererger. Die ontginning van seldsame aardes veroorsaak ernstige omgewingskade. Biobrandstof of biomassa vir energieproduksie het 'n negatiewe impak op grondgebruik. Waterkrag kan tot metaanvrystelling lei wanneer slykophoping agter die damme algegroei aanmoedig. 'n Skrikkende voorbeeld van probleemverskuiwing is dit: Die wêreld kon ekonomiese groei van perdemisbesoedeling en walvisspekverbruik ontkoppel – maar net deur dit met ander soorte natuurlike verbruik te vervang.
Die uitwerking van die diensekonomie word dikwels onderskat: Die diensekonomie kan slegs bestaan ​​op grond van die materiële ekonomie, nie daarsonder nie. Ontasbare produkte benodig 'n fisiese infrastruktuur. Sagteware benodig hardeware. 'n Masseersalon benodig 'n verhitte kamer. Diegene wat in die dienstesektor werksaam is, ontvang lone wat hulle dan aan materiële goedere bestee. Die advertensiebedryf en finansiële dienste dien om die verkoop van materiële goedere te stimuleer. Sekerlik, jogaklubs, paartjieterapeute of klimskole kan minder druk op die omgewing plaas, maar dit is ook nie verpligtend nie. Die inligting- en kommunikasiebedrywe is energie-intensief: die internet alleen is verantwoordelik vir 1,5% tot 2% van wêreldwye energieverbruik. Die oorgang na 'n diensekonomie is byna voltooi in die meeste OESO-lande. En dit is juis die lande wat 'n hoë verbruiksgebaseerde voetspoor het.
Die potensiaal van herwinning is beperk: Herwinningsyfers is tans baie laag en neem net stadig toe. Herwinning verg steeds 'n aansienlike belegging in energie en herwonne grondstowwe. Materiaal. Materiale verval mettertyd en moet vervang word met nuut ontginde. Selfs met die Fairphone, wat hoog aangeslaan word vir sy modulêre ontwerp, kan 30% van die materiaal op sy beste herwin word. Die seldsame metale wat nodig is om hernubare energie op te wek en te berg, is in 2011 slegs 1% herwin. Dit is duidelik dat selfs die beste herwinning nie die materiaal kan vermeerder nie. 'n Groeiende ekonomie kan nie met herwinde materiaal klaarkom nie. Die materiaal met die beste herwinningskoers is staal. Met jaarlikse groei in staalverbruik van 2%, sal die wêreld se ysterertsreserwes omstreeks die jaar 2139 uitgeput wees. Die huidige herwinningskoers van 62% kan daardie punt met 12 jaar vertraag. As die herwinningskoers tot 90% verhoog kan word, sal dit net nog 7 jaar byvoeg12.
Die tegnologiese innovasies is nie genoeg nie: Tegnologiese vooruitgang teiken nie die produksiefaktore wat belangrik is vir omgewingsvolhoubaarheid nie en lei nie tot innovasies wat druk op die omgewing verminder nie. Dit slaag nie daarin om ander, ongewenste tegnologieë te vervang nie, en is ook nie vinnig genoeg om voldoende ontkoppeling te verseker nie. Die meeste tegnologiese vooruitgang is daarop gemik om arbeid en kapitaal te bespaar. Dit is egter juis hierdie proses wat lei tot steeds verdere groei in produksie. Tot dusver het hernubare energiebronne nie gelei tot 'n vermindering in fossielbrandstofverbruik nie omdat die algehele energieverbruik groei. Hernubare energie is slegs bykomende bronne van energie.Die aandeel van steenkool in globale energieverbruik het persentasiegewys afgeneem, maar absolute steenkoolverbruik neem tot vandag toe. In 'n kapitalistiese, groei-georiënteerde ekonomie gebeur innovasies bowenal wanneer dit wins bring. Daarom stimuleer die meeste innovasies groei.
kosteverskuiwing: Sommige van wat ontkoppeling genoem word, is eintlik net 'n verskuiwing in omgewingskade van hoëverbruik- na laeverbruiklande. Om die verbruiksgebaseerde ekologiese voetspoor in ag te neem, skets 'n veel minder rooskleurige prentjie en laat twyfel ontstaan ​​oor die moontlikheid van toekomstige ontkoppeling.
Die skrywers kom tot die gevolgtrekking dat die voorstanders van "groen groei" min of niks oortuigend te sê het oor die sewe punte wat gelys word nie. Beleidmakers moet die feit erken dat die aanpak van die klimaat- en biodiversiteitskrisisse (wat net twee van verskeie omgewingskrisisse is) die vermindering van ekonomiese produksie en verbruik in die rykste lande sal verg. Dit, beklemtoon hulle, is nie 'n abstrakte narratief nie. In onlangse dekades het sosiale bewegings in die globale noorde rondom die konsep van genoegsaamheid georganiseer: Oorgangsdorpe, ontgroei beweging, ekodorpies, Stadige stede, solidariteit ekonomie, Algemene goeie ekonomie is voorbeelde. Wat hierdie bewegings sê, is: meer is nie altyd beter nie, en genoeg is genoeg. Volgens die skrywers van die studie is dit nie nodig om ekonomiese groei van omgewingskade te ontkoppel nie, maar om welvaart en 'n goeie lewe van ekonomiese groei te ontkoppel.
SIEN: Renate Christus
VOORBLADBEELD: Montage deur Martin Auer, foto's deur Matthias Boekel und bloulig prente via Pixabay)
1Club of Rome (2000): The Limits to Growth. Verslag van die Klub van Rome oor die toestand van die mensdom. 17de uitgawe Stuttgart: Duitse uitgewery, p.17
4Stoknes, Per Espen; Rockström, Johan (2018): Herdefinieer groen groei binne planetêre grense. In: Energienavorsing & Sosiale Wetenskap 44, pp. 41-49. DOI: 10.1016/j.erss.2018.04.030
5Rockstrom, Johan (2010): Planetêre grense. In: New Perspectives Quarterly 27 (1), pp. 72-74. DOI: 10.1111/j.1540-5842.2010.01142.x.
7Toegevoegde waarde per eenheid CO2 word koolstofproduktiwiteit genoem, afgekort CAPRO.
CAPRO = BBP/CO2 → BBP/CAPRO = CO2.. As jy 103 vir BBP en 105 vir CAPRO invoeg, is die resultaat 2 vir CO0,98095, dit wil sê 'n afname van amper presies 2%.
8Tilsted, Joachim Peter; Bjorn, Anders; Majeau-Bettez, Guillaume; Lund, Jens Friis (2021): Rekeningkundige aangeleenthede: Herbesoek aan eise van ontkoppeling en ware groen groei in Nordiese lande. In: Ekologiese Ekonomie 187, pp. 1–9. DOI: 10.1016/j.ecolecon.2021.107101.
9Parrique T, Barth J, Briens F, Kerschner C, Kraus-Polk A, Kuokkanen A, Spangenberg JH (2019): Decoupling-Debunked. Bewyse en argumente teen groen groei as 'n enigste strategie vir volhoubaarheid. Brussel: Europese Omgewingsburo.
10Uit Engels Genoeg = genoeg.
11Hubacek, Klaus; Baiocchi, Giovanni; Feng, Kuishuang; Muñoz Castillo, Raúl; Son, Laixiang; Xue, Jinjun (2017): Globale koolstofongelykheid. In: Energie. Ecol. omgewing 2 (6), pp. 361-369. DOI: 10.1007/s40974-017-0072-9.
12Grosse, F; Mainguy, G. (2010): Is herwinning "deel van die oplossing"? Die rol van herwinning in 'n groeiende samelewing en 'n wêreld van beperkte hulpbronne. https://journals.openedition.org/sapiens/906#tocto1n2