Resensie: Droomoog Diepgrawer
Droomoog Diepgrawer is 'n alternatiewe diere-cum-fantasie-verhaal waarmee Leon de Villiers die gesogte Alba Bouwer-prys vir kinderliteratuur vroeër vanjaar gewen het.
Dit vertel die verhaal van 'n erdfamilie wat na kattekwaad van die drieling, Droomoog, Snoetie en Witstert, deur die Grysore en Langlippe uit die erdkolonie geban word en 'n nuwe tuiste moet gaan soek. Die leser ontmoet saam met hulle die innoverende Skoorkrappers, die arrogante Pronksterte en die vyand, Vreet. Nie een van hierdie diere sal in die natuur aantref nie, maar dit maak hulle nie minder eg nie.
Dis 'n verhaal vol humor, spanning en deernis en te oordeel aan die terugvoer van ouers wat hierdie verhaal aan hul kroos voorgelees het, op pad na klassieke status. Kort hoofstukke waarin die verhaal gekomplementeer word met oorspronklike illustrasies deur Berco Wilsenach, maak dit by uitstek geskik vir voorlees.
De Villiers slaag daarin om deur middel van kleurryke beskrywings en vlymskerp woordspelings deurentyd te boei en te vermaak. Die Erde is byvoorbeeld nagdiere en nag en dag word deurgaans omgeruil om by die Erde se leefwyse aan te pas. Dit kom ook in die taalgebruik tereg. Ouma Smakkie lyk asof sy "oordag" ouer geword het, en dra haar misnoeë oor met "dit sal die nag wees!" Ouma Smakkie is, naas Droomoog, 'n karakter wat diep in die leser se hart inkruip. Sy sorg vir binnepret met haar oorspronklike en pittige uitdrukkings, soos "met 'n kewer in die klou is 'n erd sonder berou" en "'n vinnige poot se kleintjies word groot".
Sonder om moraliserend te raak, slaag De Villiers daarin om sy lesers te waarsku teen stereotipering en stiksienigheid en aan te moedig om bereid te wees om te verander as die omstandighede dit vereis. Die wat vernuwing aangryp, dra by tot 'n ruimer en beter wêreld deur ou waarhede te herontdek en nuwe inligting te bekom, uit te ruil en kreatief toe te pas. So gebruik die innoverende Skoorkrappers byvoorbeeld glimwurms om hulle ondergrondse tonnels mee te verlig en roep hulle lesse uit die verlede op deur middel van onthou-klippe, wat in 'n storiegat gestoor word.
Afgesien van die humor in Droomoog Diepgrawer wat besonder oorspronklik is, verdien De Villiers met oorspronklike taalgebruik 'n addisionele veertjie vir sy hoed. In 'n tyd waar kinders al hoe verder verwyder raak van figuurlike taalgebruik - 'n natuurlike uitvloeisel van onsuiwer taalgebruik - stel hierdie boek lesers op 'n prettige manier voor aan die plesier om op meer as een vlak te luister, lees en skryf. In die geheel gesien, dra Droomoog Diepgrawer op 'n besondere manier by tot die verryking en verligting van Afrikaans.
Bravo De Villiers en Wilsenach!
Magdel Vorster is mede-eienares van Rapunzel-boekwinkel in Pretoria.