Anna Politkofskaja - Wikipedia
Anna Stepanowna Politkofskaja
Anna Politkofskaja in 2005.
Anna Stepanowna Mazepa
30 Augustus 1958, New York Stad
7 Oktober 2006, Moskou
(Russiese en Amerikaanse burgerskap)
Politiek, persvryheid, menseregte, maatskaplike kwessies
Putin's Russia: Life in a Failing Democracy en ander
Amnestie Internasionaal se Global Award for Human Rights Journalism (2001) en ander
Anna Politkofskaja (Russies: А́нна Политко́вская; 1958–2006) was ’n Russiese joernalis, skrywer en menseregte-aktivis wat bekend was vir haar teenkanting teen die Tsjetsjniese konflik en die eertydse president Wladimir Poetin. Op 7 Oktober 2006 is sy doodgeskiet in die hyser van haar woonstelblok, ’n onopgeloste sluipmoord wat steeds internasionale belangstelling wek.
Politkofskaja het bekend geword danksy haar beriggewing oor Tsjetsjnië. Haar konstante stroom artikels ná 1999 oor toestande in Tsjetsjnië het later verskeie boeke geword wat meestal oorsee gepubliseer is. Russiese lesers het haar egter leer ken deur haar ondersoeke wat in die Russiese koerant Nowaja Gazeta gepubliseer is. Sedert 2000 het sy verskeie gesaghebbende internasionale toekennings vir haar werk ontvang.
In 2004 het sy ’n persoonlike siening van die Rusland onder Poetin gepubliseer met die naam Putin's Russia.
Politkofskaja het ’n Amerikaanse paspoort gekry, maar nooit haar Russiese burgerskap prysgegee nie.
2.1 Berigte oor Tsjetsjnië
2.2 Kritiek teen Poetin en die FSB
2.3 ’n Russiese dagboek
4 Verhouding met die Russiese owerhede
5.1 Aanhouding in Tsjetsjnië
5.3 Dreigemente van ’n polisieman
5.4 Konflik met Ramzan Kadirof
6 Moord, ondersoek en verhoor
8 Die Anna Politkovskaya-toekenning
Politkofskaja is in 1958 in New York Stad gebore as Anna Mazepa. Haar ouers was Oekraïns en was albei diplomate wat by die Verenigde Nasies gewerk het. Anna het in Moskou grootgeword en haar graad in joernalistiek in 1980 aan die Moskouse Staatsuniversiteit behaal. Sy is daar met medestudent Aleksander Politkofski getroud. Hulle het twee kinders gehad, Wera en Ilja.
Aleksander was aanvanklik beter bekend as sy. Hy was ’n mede-aanbieder van Wzgljad, ’n laataand-TV-program.
Joernalistiek[wysig | wysig bron]
Politkofskaja het van 1982 tot 1993 vir die koerant Izwjestija gewerk, en van 1994 tot 1999 as assistent-hoofredakteur van Obsjtsjaja Gazeta onder Jegor Jakowlef, waar sy dikwels oor maatskaplike probleme, veral die lot van vlugtelinge, geskryf het. Van Junie 1999 tot in 2006 het sy rubrieke geskryf vir die tweeweeklikse Nowaja Gazeta, ’n koerant met sterk ondersoekende beriggewing wat van die begin af teen die nuwe regering ná 1991 was. Sy het verskeie toekennings ontvang vir boeke oor Tsjetsjnië, die lewe in Rusland en president Poetin se bewind, onder andere Putin's Russia.
Berigte oor Tsjetsjnië[wysig | wysig bron]
Haar berigte oor Tsjetsjnië was hoog aangeskryf en sy het verskeie toekennings vir haar werk gekry. Sy het elk van hierdie toekenningsgeleenthede aangegryp om groter besorgdheid en verantwoordelikheid aan te moedig by Westerse regerings, wat Poetin se bydrae tot die "oorlog teen terrorisme" ná 9/11 verwelkom het. Sy het graag gesê sy is "nie ’n ondersoekende magistraat nie, maar iemand wat die lewe van die burgers beskryf aan diegene wat dit nie self kan sien nie, want wat op televisie gesien en in die meeste koerante gelees word, is verwater en deurtrek van ideologie". Sy het met amptenare, die polisie en militêre leiers gepraat en dikwels hospitale en vlugtelingkampe besoek – in Tsjetsjnië asook in die naburige Ingoesjetië – om onderhoude te voer met mense wat beseer of deur die konflik ontwortel is.
In verskeie artikels teen die oorlog in Tsjetsjnië en die nuwe pro-Kremlin-regering daar, het Politkofskaja berig oor beweerde vergrype deur die Russiese militêre magte, Tsjetsjniese rebelle en die Russies-gesteunde regering onder Achmad Kadirof en sy seun Ramzan Kadirof. Sy het ook geskryf oor skendings van menseregte en die mislukking van beleidrigtings elders in die Noord-Kaukasus. In ’n kenmerkende geval het sy nie net geskryf oor die lot van ’n etnies gemenge ouetehuis wat in 1999 in Grozni met bomme bestook is nie, maar ook met die hulp van haar koerant en openbare steun gesorg dat die bejaardes na veiligheid gebring word.
Haar artikels, waarvan baie saamgevat is in A Dirty War (2001) en A Small Corner of Hell (2003), beeld ’n konflik uit wat beide Tsjetsjniese vegters en Russiese dienspligtiges in monsters verander het en ’n hel geskep het vir die mense wat tussen hulle beland het. Volgens haar het die orde wat kamtig onder die Kadirofs herstel is, net die marteling, ontvoerings en moorde verdoesel, óf deur die Tsjetsjniese owerheid óf deur die verskeie federale magte in Tsjetsjnië. Een van haar laaste ondersoeke was na die beweerde massavergiftiging van Tsjetsjniese skoolkinders met ’n sterk en onbekende chemiese stof wat hulle vir maande siek gemaak het.
Kritiek teen Poetin en die FSB[wysig | wysig bron]
Nadat Politkofskaja in die Weste bekend geword het, is sy gevra om Putin's Russia (later met die subtitel Life in a Failing Democracy) te skryf, ’n wyer verslag oor haar mening en ondervinding nadat die voormalige KGB-luitenant-kolonel Wladimir Poetin eerste minister geword het onder president Boris Jeltsin en hom in 2000 opgevolg het. Dit het natuurlik Poetin se voortsetting van die Tsjetsjniese Oorlog ingesluit. In die boek beskuldig sy die Russiese geheime diens, die FSB (die opvolger van die Sowjetunie se KGB), daarvan dat hulle alle burgerlike vryhede onderdruk sodat hulle ’n Sowjet-styl diktatorskap tot stand kan bring, maar erken: "Dit is ons wat verantwoordelik is vir Poetin se beleidrigtings . . . die gemeenskap het grenslose onbelangstelling getoon . . . terwyl die Tsjekiste hulle in die mag ingegrawe het; ons het hulle toegelaat om ons vrees te sien, en daardeur hul drang versterk om ons soos beeste te behandel. Die KGB respekteer net die sterkes. Dit verslind die swakkes. Ons van alle mense behoort dit te weet." Sy het ook geskryf:
"Ons word weens ons eie onkunde teruggegooi in ’n bodemlose Sowjet-put, in ’n inligtingsvakuum wat die dood beteken. Al wat ons oorhet, is die internet, waar inligting steeds vrylik beskikbaar is. As jy egter wil voortgaan om as ’n joernalis te werk, is dit met algehele onderworpenheid aan Poetin. Anders kan dit die dood beteken, ’n koeël, gif of ’n verhoor – wat ook al ons spesiale dienste, Poetin se waghonde, goeddink.
Ook begin sy 'n essay met die titel Is Ek Bang?, met:
"Mense vertel dikwels vir my ek is ’n pessimis, dat ek nie in die krag van die Russiese volk glo nie, dat ek obsessief is in my teenkanting teen Poetin en niks anders raaksien nie,"
en sluit dit af met die woorde:
"As enigiemand dink hulle kan troos vind in die 'optimistiese' beskouing, laat hulle dit doen. Dit is beslis die maklike manier, maar dit is die doodsvonnis van ons kleinkinders."
’n Russiese dagboek[wysig | wysig bron]
In Mei 2007, ná haar dood, het die uitgewer Random House haar A Russian Diary gepubliseer. Dit bevat uittreksels uit haar aantekeningboek en ander geskrifte. Dit het die subtitel A Journalist's Final Account of Life, Corruption, and Death in Putin's Russia en gee ’n verslag van die periode van Desember 2003 tot Augustus 2005, oor onder andere wat sy beskryf as "die dood van die Russiese parlementêre demokrasie", die skoolgyselaardrama in Beslan en die "winter en somer van ontevredenheid" van Januarie tot Augustus 2005. In ’n nota skryf die vertaler: omdat sy vermoor is voor die vertaling klaar was, "moes die finale redigering voortgaan sonder haar hulp".
Gyselaardramas[wysig | wysig bron]
Politkofskaja was nou betrokke by die poging om oor die vrylating van gyselaars te onderhandel in die gyselaardrama in 2002 in ’n teater in Moskou. Met die Beslan-skoolgyselaardrama in September 2004 in die Noord-Kaukasus, het sy daarheen gevlieg om as bemiddelaar op te tree, maar is in Rostof-aan-die-Don van die vliegtuig gehaal toe sy uiters siek geword het (sien Vergiftiging).
Verhouding met die Russiese owerhede[wysig | wysig bron]
In Moskou is Politkofskaja nie na nuuskonferensies of -byeenkomste genooi wat deur Kremlin-amptenare bygewoon is nie, uit vrees dat die organiseerders daarvan verdink sou word dat hulle haar goedgesind is. Talle top-amptenare het egter glo met haar gepraat wanneer sy met ondersoeke vir haar artikels besig was. Volgens een van haar artikels het hulle met haar gepraat, "maar net as daar nie gevaar was dat hulle gesien sou word nie: buite in skares, of in huise waarheen hulle met ’n ompad gereis het, soos spioene". Sy het ook beweer dat die regering haar toegang tot inligting probeer blokkeer het en haar naam sleggemaak het.