Die Bybel is die geïnspireerde Woord van God PB 1.1 Home - Slider
Die Bybel is die geïnspireerde Woord van God PB 1.1
Posted by thePLAN diePLAN on January 28, 2017 at 6:30 AM
•	1.1 Die Bybel is die geïnspireerde Woord van God waardeur Hy Homself sowel as sy Plan met die skepping bekend maak.
•	Deel 3.11 Die Ou Testament – bl 41-49
•	Deel 3.12 Die Nuwe Testament – bl 50-55
•	Deel 3.13 Die plan vervul – bl 56
•	Deel 5.17 Sola Scriptura – bl 63-68
•	Week 1 – Dag 2 'n Dobbelaar? – bl. 4-6
Handelinge 6:7-15; 7:44-53
As agtergrond vir 'n moontlike preekteks word die hele gedeelte van Handelinge 6:1 tot 7:60 geneem, aangesien dit 'n eenheid vorm wat die verhaal van Stefanus aan ons oordra.
Waarom is hierdie gedeelte gekies ten opsigte van gemelde boublok? Dit is die God-geïnspireerde Woord, Wet en Profete, wat vertel van Sy pad met sy volk deur die geskiedenis heen. Stefanus gebruik dit as die basisteks van sy boodskap dat God 'n plan met Israel (en ook die Kerk) in die wêreld het.
Die manier waarop Stefanus, een van die eerste diakens in die vroeë Christelike kerk, in hierdie gedeelte beskryf word, laat geen onduidelikheid daaroor dat hy op 'n besondere manier 'n geïnspireerde dienskneg in die hand van die Here was nie. Dit is duidelik dat die Here besondere insigte aan hom gegee het oor sy (God se) betrokkenheid in die geskiedenis van die kerk. Hy was (6:5-15; 7:55):
•	'n man met 'n vaste geloof en vol van die Heilige Gees
•	aan wie God baie genade en krag gegee het
•	met wysheid wat hy van die Gees ontvang het en waarmee hy gepraat het
•	sien hulle dat sy gesig soos dié van 'n engel lyk
•	vol van die Heilige Gees.
'n Mens sou hierdie gedeelte soos volg kon verdeel:
6:1-7 - Die agtergrond waarteen Stefanus as 'n diaken aangewys is.
6:8-7:1 - Sy kort bediening, inhegtenisname en die klagstaat teen hom.
7:2-7:53 - Sy verweer voor die Joodse Raad.
7:54-7:60 - Stefanus se moord.
Die fokus vir hierdie preek sal op sy verweer (7:2 – 7:53) wees. Eintlik vorm dit 'n preek waarin hy, onder leiding van die Heilige Gees, 'n geïnterpreteerde oorsig oor die handelinge van die Verbondsgod met sy volk deur die gang van die geskiedenis gee. Herhaaldelik gebruik Stefanus woorde wat dui op God se handelinge: "God het", "het God", "Ek het", "Ek het", "God sal", "sal Ek", ensovoorts. Minstens 27 keer word daar in die bestek van hierdie klompie verse daarna verwys dat God die handelende Een is.
Stefanus se verweer/preek:
Handelinge 7:2-16 is hoofsaaklik 'n beskrywing van die geskiedenis van die aardsvaders, Abraham tot Jakob en van die volk Israel se verblyf in Egipte. Opmerklik is die gedeeltelike onvervuldheid van die beloftes aan Abraham. Hy kon eintlik net deur die geloof die einddoel, waarheen God met hom op pad was, sien. Sy lewe saam met God was 'n onder-weg-wees – God in beweging! Isak, die teken van Abraham se onvermoë en God se trou en Jakob, die tweede geborene, 'n bedrieër, word slegs vermeld as die volgende treë van God se besigwees met sy mense. Josef ontvang 'n klein bietjie meer aandag in Stefanus se preek. God se bestieringe en seën oor Josef, te midde van ongeluk en rampe wat hom tref, blyk duidelik.
Dit alles het ingepas by God se beplanning en "tyd" (kronos) vir die vervulling van sy beloftes aan Abraham: "Teen die tyd dat God die belofte wat Hy aan Abraham gegee het, sou uitvoer, het die volk in Egipte reeds tot 'n groot getal aangegroei." (7:17 – my kursifering) Alles dui, volgens Stefanus, daarop dat God se beplande "tyd" (kairos) nou aangebreek het in Moses: "In dié tyd is Moses gebore …" (7:20 – my kursifering).
Moses se verhaal en pad saam met die volk van God (7:20-43) ontvang die meeste klem in Stefanus se preek en word met groot detail vertel. Stefanus verstaan Moses se verhaal só, dat Moses God se hand gesien en as roeping beleef het in die feit dat hy die kindermoord oorleef en aan die Egiptiese hof opgegroei het. Toe Moses as veertigjarige ingryp ter wille van sy volksgenote, "… het hy gemeen sy mense sou begryp dat God hom wou gebruik om hulle te red, maar hulle het dit nie verstaan nie" (7:25). Moses se verbroude poging, omdat hy nie wou wag op God se tyd nie (?), kom dan ook eers nóg veertig jaar later op dreef wanneer God Sélf die oomblik van ingryping in die geskiedenis aankondig (7:30 e.v.) en in werking stel. In die broeikas van die Egiptiese slawerny het God sy belofte van 'n volk 'n werklikheid laat word en nou was sy tyd daar om die belofte van die land in vervulling te laat gaan.
Dit blyk dat dit vir Stefanus belangrik is dat sy toehoorders iets sal verstaan van Moses se roeping om as die "leier en redder" (7:35) van God se volk uit Egipte op te tree. Verder ontvang die verwerping van Moses, juis as leier en redder, ook baie klem (7:25; 7:35 en 7:39). Deur hierdie verwerping van God se leier op die regte tyd, blyk dit duidelik dat God self sodoende ook verwerp word. Daarom volg die Goddelike oordeel soos in 7:40-43 beskryf.
'n Sleutel in die verstaan van die besondere aandag wat aan Moses gegee word, is waarskynlik die parallel wat Stefanus (onuitgesproke – in sy toepassinglose preek) hier trek tussen Moses en Christus. Daarom is Moses se woorde, soos deur Stefanus in 7:38 aangehaal, van groot belang: "God sal uit julle eie geledere vir julle 'n Profeet soos ek laat voortkom." Dit sou in verband gebring kon word met Stefanus se boodskap van oordeel oor die lede van die Joodse Raad en die hoëpriester in 7:51 en 52. Dus, Christus die Leier en Verlosser wat soos Moses in die tyd gekom het, is deur die Israeliete en hul leiers, soos Moses, verwerp.
Daar is 'n tweede saak waarmee Stefanus aandui dat God al van lankal af besig was om planmatig deur die geskiedenis te beweeg, iets ten opsigte waarvan die Joodse leiers nie die kloutjie by die oor kon kry nie, naamlik die plek en rol van die "tent met die getuienis" en die "tempel" (7:44-50). Dit is asof Stefanus die Joodse leiers wil help om, as hulle dan nie die parallel tussen Moses en Christus as God se vervulde belofte in die tyd verstaan nie, die tabernakel en tempel as ver-beeld-ing te gebruik om sy boodskap tuis te bring. Vir die Joodse leiers was daar nie twyfel dat die "tent…in die woestyn" reeds die reisende volk van God se teenwoordigheid en bemoeienis met hulle verseker het nie. Uiteindelik het die statiese tempel hierdie rol oorgeneem.
Dat die Joodse leiers op 'n manier hierdie inwoning van God by sy volk misverstaan het, blyk uit die teregwysing van Stefanus in 7:48. God woon nie in geboue wat deur mensehande gemaak is nie! God kan nie vasgevang, ingeperk word nie! God het nie gestagneer nie! Hy is nog steeds die God wat planmatig op weg is deur die geskiedenis. Soos Moses is ook die tabernakel en tempel maar slegs bakens van sy onderweg wees: Moses as die voorloper- leier en verlosser, die tabernakel en tempel as die voorloper-teenwoordigheid en inwoning van God by sy mense, in "tempels" wat nie met mensehande gemaak is nie.
Stefanus se preek is aansienlik moeiliker wanneer dit by sy toepassing (7:51-53) kom. Dit is 'n groot sprong wat hy maak tussen sy herinnering aan God se handelinge met sy volk in die geskiedenis (a.d.e.k.) en die weerstandigheid van die Joodse leiers teen die vervulling van God se ewige plan in Christus (a.d.a.k.). Klaarblyklik doen hy dit omdat dit nie vir hom nodig was om dié Joodse geleerdes te help om die lyn, tussen wat hy sê en hul verwerping van Christus, te trek nie. Hul eietydse teologiese klem op Moses en die tempel sou hulle waarskynlik onmiddelik laat snap het waarop hy sinspeel. Hul reaksie in 7:54-58 is waarskynlik getuie daarvan.
Die tema vir 'n preek vanuit hierdie Skrifgedeelte sou aangetoon kon word as: Die Bybel is die geïnspireerde Woord van God waardeur Hy Homself en sy plan vir sy skepping openbaar.
Stefanus se hele aanloop vanuit die heilsgeskiedenis is as't ware soos die inmekaarpas van 'n legkaart, wat oënskynlik maklik vir 'n mens duister kan bly indien jy weerstand bied teen die openbaarmaking van God se plan deur Woord en Heilige Gees (7:51) - "Julle is doof vir die Woord van God en julle weerstaan altyd die Heilige Gees". Die inmekaarpas van hierdie Goddelike legkaart maak jou oë oop om te kan sien dat God, deur al die eeue, nie doelloos en rigtingloos op weg is met die mens nie. Sedert sy roeping van Abraham, was Hy reg deur die heilsgeskiedenis onderweg na die openbaarmaking van sy verlossingsplan deur sy Seun, Jesus Christus. Efesiërs 1:4 – 14 sou in hierdie verband as Paulus se weergawe van Stefanus se preek gesien kon word.
Die tekenkarakter van die tabernakel, en later die tempel, sou 'n groot rol speel in God se op-weg-wees na die uitvoering van sy plan. Die mobiliteit van die tabernakel was tekenend van God se voortdurende teenwoordigheid by sy volk op pad na die vervulling van die belofte van die beloofde land. Later sou die tempel in Jerusalem, die Godstad, tekenend wees van sy teenwoordigheid by sy volk binne-in die land waarin Hy hulle tuis gebring het.
Dit is blykbaar hier waar die teologie van die Joodse leiers gestol het, saam met die gebou van Salomo, die vaste tempel. Dit wat God vir Dawid soveel jare vroeër gesê het (2 Samuel 7), dit wat hierdie leiers duidelik moes onthou, is misverstaan. Hulle het vergeet dat God nie woon in 'n huis van sederhout nie, maar in die 'huis van Dawid'. 'n Seun uit die nageslag van Dawid sou opstaan/gebore word, en deur Hom sou daar 'n huis van God tot stand kom. Nié die handgemaakte huis deur Salomo soos die Joodse leiers gedink het nie, maar 'n ewige huis, menselewens in wie die Heilige Gees woon, wat opgerig sou word deur die Seun van Dawid, Jesus Christus! Dit sou die huis wees waarvan Hý die hoeksteen sou wees (Efesiërs 2:19 e.v.). Dít wou die Joodse leiers nie aanvaar nie, selfs al het die voorhangsel in die tempel in twee geskeur toe die Seun van Dawid sy laaste asem op Golgota uitgeblaas en daarmee die einde van 'n bedeling aangekondig het – die vervulling van God se plan vir 'n geestelike huis wat tot stand sou kom. Immanuel, God met ons!
TEMA: Die Bybel is die geïnspireerde Woord van God waardeur Hy Homself en sy plan vir sy skepping openbaar.
TEKS: Handelinge 7:2-53.
Elke prediker kan hier miskien 'n soortgelyke inleiding uit eie ervaring, soos hieronder weergegee, gebruik.
'n Sekere predikant se verhuising vanaf Hartswater (Vaalharts) na Tsabong (Kgalagadi, Botswana) was 'n skuif na 'n nuwe wêreld wat nie voorheen so naby aan sy lyf gekom het nie! Dit was 'n skuif vanuit die welvarende boerderygemeenskappe van Vaalharts, na gemeenskappe in Botswana wat oorwegend met intense armoede worstel. Die bestaansboerdery in die Kgalagadi geskied onder die moeilikste omstandighede. Die semi-woestyn met boorgate wat net soutwater oplewer, soms só sout dat geen dier dit kan drink nie, asook leeus en jakkalse, is maar van die enkele dinge waarmee hulle te kampe kry.
Hierdie wêreld van armoede dra 'n armoedekultuur van hooploosheid en verwagtingloosheid met hom saam. Die ding wat die meeste opgeval het, was die gebrek aan gemotiveerdheid en visie by die mense. Dit is asof die gemeenskappe in Botswana plan-loos is en absoluut niks kan doen om hulle omstandighede enigsins te verander nie!
Die verskil tussen hierdie twee wêrelde, Vaalharts en die Kgalagadi het vir die dominee simbolies geword van die kerk. Sommige gemeentes leef ook 'n geestelike 'armoede-kultuur' van oorlewing en 'n fokus slegs op die bevrediging van eie behoeftes. Daar is geen duidelike doel of visie om na te streef nie. Die begeerte om te werk en 'n verskil te maak, is lankal verlore.
Ander gemeentes is soos die meerderheid Vaalharts-boere wat elke dag presies weet waarvoor hy opstaan en wat vir hom vir die dag voorlê. Hy is besig met 'n plan vir sy boerdery. Hy weet wat hy wil doen en is elke dag besig om uit te sorteer hoe hy daarby wil uitkom.
Handelinge 7 getuig daarvan dat God nié planloos besig nie! Stefanus se verduideliking aan die Joodse Raad en hoëpriester is eintlik 'n preek wat hy lewer.
Beginnende by Abraham se roeping verduidelik Stefanus dat God nie sommer maar net vir Abraham vir die snaaksigheid geroep het nie. Nee, God was op 'n missie! Hy het presies geweet waarheen Hy oppad is. Aktief! Minstens 27 keer sê hy God het of iets soortgelyks. By Stefanus is daar geen twyfel dat God regdeur die geskiedenis van sy volk die handelende Een is nie! Stefanus se herinnering aan die heilsgeskiedenis kan kursories in die preek aan die orde gebring word, deur van die materiaal in 1 en 2 hierbo te benut.
Dit moes vir die hoorders duidelik gewees het dat Stefanus, met die klem op Moses se verhaal, eintlik besig was om van Jesus te praat! Hierdie parallel word nog dieper gedryf wanneer hy 'n verband bring tussen Jesus en die tabernakel en tempel, wat simbole van God se teenwoordigheid en inwoning was.
Dit is dié tent waar die Israeliete op die ou end gedink het dat hulle God mooi in 'n boksie vasgevang het, omdat hulle gedink het God het nie 'n plan nie en dat Hy nou aan die einde van sy reis deur die wêreld gekom het. Sy plan het gestol! Hy bly nou permanent in die tempel. Hulle verstaan nie, in vers 48 wil Stefanus vir hulle sê: "God, die Allerhoogste, woon egter nie in geboue wat deur mense gemaak is nie". Die sigbare tempel was maar net 'n skadubeeld van wat sou kom soos die Hebreërskrywer later ook sou aantoon (Heb 9:1-22). Dit is net nóg 'n bewys dat God planmatig op weg was. Die tempel is nie die einde nie. Nee, dit is die kaart van die plan wat nog in vervulling sou gaan in Christus.
Stefanus voltooi egter nie sy preek nie! Dit laat mens dink aan 'n opmerking van Brueggeman dat immers geen preek ooit voltooid is nie. Die res wat Stefanus behoort te gesê het om by die toepassing van sy preek te kom, is aan die Joodse Raad en die Hoëpriester goed bekend. Hulle het immers Jesus goed nagespeur, die "dwaalleraar" wat teen hulle godsdiens te velde getrek het.
In plaas daarvan dat die Joodse Raad en die hoëpriester tot die Goddelike insig van Stefanus kom, word hulle op die ou end maar net deel van dié mense wat God se plan met hulle totaal misloop! Hand. 7:51-53: Julle hardkoppiges! Julle is heidens in julle harte. Julle is doof vir die woord van God … julle voorvaders … het God se boodskappers doodgemaak wat lank tevore die koms van die Regverdige aangekondig het. Nou het julle self die Regverdige verraai en vermoor. Die gevaar bestaan ook vandag dat die kerk in die wêreld bloot net kan bestaan, sónder om te verstaan waar hulle inpas in God se plan met sy wêreld.
Stefanus is besig met 'n preek wat nie met uitroepe van amen en halleluja eindig nie, maar met 'n klip teen sy kop! So sterf hy met 'n visioen wat sê, God is nog steeds onderweg. Sy plan moet nog finaal en volmaak uitspeel, maar het tog ook rééds gekom: "Kyk," het hy gesê, "ek sien die hemel geopen en die Seun van die mens wat aan die regterhand van God staan." Hy sien die Koning van die koninkryk! God se storie is nog nie klaar nie, maar Sefanus sien reeds as't ware die 'eindproduk' daarvan. Die koms van die Koninkryk kan nie meer gekeer word nie. Al doen mense ook wát, dit is reeds aan die kom.
Ons weet waarom ons ons besighede en boerderye bedryf of waarvoor ons 'n salaris verdien. Ons is doelgerig en het teikens en drome wat bereik moet word. Ons wil tog te graag groter en beter leef.
Maar, wat sê hierdie gedeelte vir ons vandag? God se pad het nie geëindig met sy Ou Testamentiese kerk in die tempel, of met die Nuwe Testamentiese kerk in die hemelvaart van Christus, of met die voltooiing van die Bybel as kanon nie. Moenie dink Hy het opgehou om planmatig met sy kerk besig te wees, of dat alles nog dieselfde is as 30 jaar gelede nie. Moenie dink dat God se plan en visie vir sy kerk eindig met die agenda's van kerkraadvergaderings waarop daar hoofsaaklik oor kerkgeboue en salarisse gepraat word, of waarop daar gestry word of ons sangbegeleiding met 'n orrel of kitaar moet plaasvind nie.
Ons moet oop bly vir die Woord en die Heilige Gees (7:51).
Maar onthou ook, die kerk is mense, dis óns! As God dan 'n plan met sy kerk het, beteken dit mos dat Hy óók 'n plan het met jou persoonlik. Óók dat God nie net 'n plan het nie, maar dat Hy dit ook nog ten uitvoer gaan bring!
Is jy bereid om uit 'n geestelike armoede-kerkkultuur op te staan en te ontdek dat God vir seker 'n plan het met sy kerk vandag – dat Hy 'n plan het met hierdie gemeente én met jou persoonlike lewe?
Barnes, A. 1798-1870. Albert Barnes' Notes on the Bible. [eSword software]
Bruce, F.F. 1976. The New International Commentary on the New Testament. Grand
Rapids, Michigan: Eerdmans Printing Company.
Clarke, A. 1715-1832. Adam Clarke's Commentary on the Bible. [eSword software]
Henry, M. 1662-1714. Matthew Henry's Concise Commentary of the Whole Bible. [eSword software]
Meyer, F.B. 1914. Through the Bible Day by Day – A Devotional Commentary. Philadalphia Sundayschool-Union. [eSword software]