Migrasie: voordelig en onvermydelik?Vlugtelinge en immigrante neem deel aan ŉ vreedsame protes by ŉ vlugtelingkamp op die noordelike grens in Griekeland. Foto: wire.africannewsagency.com/Petros Giannakouris Migrasie bly een van die megatemas van die politiek. In Europa is dit waarskynlik dié gonswoord wat mense tans die meeste ontstel. Ook in die VSA is dit ŉ belangrike onderwerp (dink maar aan president Trump se belofte van ’n muur teen Mexiko) en buite die Weste speel dit beslis ŉ rol in lande se diskoers en is dikwels die oorsaak van interne en eksterne spannings. Migrasie is baie meer as om vlugtelinge tydelik of permanent in te neem. Voorstaanders en teenstaanders van migrasie argumenteer dikwels verby mekaar. Om vlugtelinge (tydelik) te huisves behoort ’n etiese plig te wees, om samelewings egter deur migrasie te omvorm is ’n aanslag op die inheemse bevolking. Die argument van die voorstaanders van migrasie is, afgesien van die morele plig om vlugtelinge in te neem, gewoonlik dat migrasie voordelig is vir migrante én die bestemmingslande, en dat dit boonop onvermydelik is en daarom nie gestuit kan of behoort te word nie. Wat die eerste punt betref, is daar geen eenduidige antwoord te gee nie. Migrante migreer na beter lewensomstandighede en kan vir hulself ŉ nuwe en beter lewe opbou wat tuis nie moontlik is nie. Die land en bevolking wat die migrante ontvang, word bevoordeel deur dit wat migrante saambring: ŉ nuwe kultuur en gewoontes, kennis en nuwe vaardighede, en ŉ groter genepoel. Aldus die argument van die voorstaanders. Die Hugenotemonument. Die punt kan nie summier verwerp word nie. Migrasie kan voordelig wees. Die koms van die Hugenote, om ŉ plaaslike voorbeeld te noem, was seer sekerlik voordelig vir Suid-Afrika: ŉ gekultiveerde, gelowige, maklik aanpasbare, vaardige en hardwerkende groep het die reeds aanwesige bevolking aangevul. Vir hulself was dit ook beter om te emigreer na ’n plek waar hulle in vrede en veiligheid en sonder godsdienstige vervolging kon lewe. Ook die VSA en ander “Nuwe Wêreld-lande” is vir seker verryk deur meeste immigrante, alhoewel dit nie noodwendig positief vir die inheemse bevolking was nie, en soms selfs tot hul uitwissing of verknegting gelei het, soos in Latyns-Amerika. Die uitwerking op die land van herkoms was ook nie altyd positief nie. Waar ontevrede, werklose of oproerige mense uit oorbevolkte en verarmde lande weggetrek het, was dit ŉ verligting vir die land van herkoms, maar dit kon ook tot verdere verarming lei as die produktiefste groepe weggetrek het. In Ierland was dit blykbaar die geval, waar só baie Iere na die VSA geëmigreer het, dat dit vir baie jare ŉ groot terugslag vir die land was. Bygesê kon Ierland ook niks bied om hulle te behou nie. Die Iere is aanvanklik deur die reeds gevestigde inwoners van die VSA eerder as steurnis beleef, maar het later net sulke lojale en produktiewe burgers geword soos die res. Die hedendaagse emigrasie van groot getalle Suid-Afrikaners is ook ŉ verlies vir die land, want dit is gewoonlik die bes opgeleide mense wat gaan. Hulle is meesal ŉ aanwins vir die land van bestemming en integreer ook relatief maklik. Foto: AP Photo/J. Scott Applewhite Wat ŉ mens uit die paar voorbeelde kan aflei is dat emigrasie vir immigrante en inheemse mense van voordeel kan wees as die land van bestemming ŉ sterk kultuur van integrasie het, as daar genoeg ruimte en geleenthede vir almal is, en as daar genoeg gemeenskaplikhede is om deel van ŉ gemeenskaplike volk te word. Migrasie is egter beslis nie altyd van voordeel nie, veral nie as die volke wat immigreer nie in die inheemse groep integreerbaar is nie. Hoe kleiner die groep wat aankom, hoe makliker is hulle integreerbaar. Groot groepe is geneig om hul parallelle strukture te vorm en dit bring dikwels spanning met die inheemse groep mee. Wat die handboekvoorbeeld van ŉ immigrantesamelewing, wat die VSA betref, kan geargumenteer word dat die VSA se krag gesetel is in sy komponent van Europese afkoms wat veral in die 18de en 19de eeu geïmmigreer het, en dat latere toevoegings uit die sogenaamde Derde Wêreld wat nie integreerbaar was nie, die VSA eerder verswak het. Wat die tweede argument betref dat migrasie onvermydelik is: Dit is wel waar dat vandag feitlik geen volk in die grondgebied woon waar dit ontstaan het nie en dat trekke van volke in die geskiedenis baie dikwels voorgekom het. Daar waar migrasie die vorm van ŉ hele volkeverskuiwing aangeneem het, soos die plundertogte van die Germane, Mongole, Turke of Hunne, was dit beslis nadelig vir die bestemmings, en waar moontlik het die inheemse volke weerstand gebied of met grenswalle die migrante probeer keer, soos die Chinese Muur of die Romeinse grensheinings (Roman Limes). Migrasie was dus “onvermydelik” net as die volke wat binnegeval is, te swak of te dekadent (vervalle) was om weerstand te bied. Goeie grense kon nie vir altyd opbouende migrasiedruk keer nie, maar het dit soms vir eeue vertraag.