PressReader - Oudtshoorn Courant: 2018-09-28 - Voor­kom dat dié plan­te ver­sprei
Voor­kom dat dié plan­te ver­sprei
Ver­skeie uit­heem­se kak­tus­spe­sies is vin­nig be­sig om let­ter­lik veld te wen in dor, oor­be­wei­de en ver­spoel­de ge­bie­de in die Wes-, Oos- en Noord-Kaap en ook hier in die Klein-Ka­roo en Suid-Kaap.
Vol­gens Ken Coet­zee van Con­ser­va­ti­on Ma­na­ge­ment Ser­vi­ces in Ge­or­ge, is daar ten min­ste 10 kak­tus­spe­sies wat hoof­saak­lik van­uit die A­me­ri­kas as sier­plan­te hul weg na Suid-A­fri­ka ge­vind het.
O­pun­tia fi­cus-in­di­ca: ge­wo­ne turks­vy (prick­ly pear)
O­pun­tia mo­na­can­tha: do­ring­lo­se turks­vy
(thorn­less prick­ly pear)
O­pun­tia au­ran­ti­a­ca: lit­jies­kak­tus (join­ted cac­tus)
O­pun­tia stric­ta: suur­turks­vy (Aus­tra­li­an pest pear)
O­pun­tia mi­cro­dasys: haas­oor­tjies (bun­ny e­ars)
O­pun­tia hu­mi­fu­sa: kruip­kak­tus (cree­ping cac­tus)
Cy­lin­dro­pun­tia im­bri­ca­ta: im­bri­kaat­kak­tus (im­bri­ca­te cac­tus)
Cy­lin­dro­pun­tia ful­gi­da var mam­mi­la­ta: boks­hand­skoen-kak­tus (box­ing glo­ve cac­tus) T­ri­cho­ce­reus spa­chi­a­nus: or­rel­kak­tus (torch cac­tus, la­dy of the nig­ht)
Tephro­cac­tus ar­ti­cu­la­tus: den­ne­bol-kak­tus (pi­ne co­ne cac­tus)
In­ge­vol­ge die Wet op die Be­wa­ring van Land­bou­hulp­bron­ne en die Wet op Na­si­o­na­le Om­ge­wings­be­stuur en Bi­o­di­ver­si­teit word hier­die plan­te as pes­plan­te ge­klas­si­fi­seer. Dit be­te­ken grond­ei­e­naars moet hier­die plan­te op hul grond be­heer of uit­roei. Waar die plan­te in die tuin voor­kom, moet voor­kom word dat die plant ver­sprei.
Al hier­die plan­te is uit­ste­kend aan­ge­pas by droë, warm kli­maat en flo­reer ver­al waar die grond oor­be­wei en ver­spoel is.
Vo­ëls en bob­be­ja­ne wat die vrug­te eet ver­sprei die saad. S­tuk­kies van die stam of blaaie wat af­breek en op die grond val, skiet net daar wor­tel om dig­te, on­deur­dring­ba­re bos­ka­sies te vorm. Wan­neer die do­rings aan wol­ska­pe vas­haak ver­min­der dit die wol se waar­de. Waar dit wei­ding in­neem, ver­min­der dit die waar­de van die grond.
Om­dat aan­plan­ting en ver­han­de­ling deur die wet ver­bied word, mag die plan­te nie ver­sprei word nie. In­dien dit op jou plaas voor­kom, is dit jou plig om dit te be­heer of ver­kies­lik uit te wis, wat nie mak­lik is nie. Dit word eg­ter steeds deur kwe­ke­rye en op die in­ter­net ver­koop.
In­dien jy dit in jou tuin ge­plant het, is dit jou plig om die ver­sprei­ding daar­van te be­heer. Dit help nie om die plan­te af te kap nie, want waar die s­tuk­kies land, skiet dit wor­tel en ver­sprei. Plan­te wat uit die tuin ver­wy­der word mag nie op die sy­paad­jie of op ‘n oop stuk grond ge­gooi word nie.
C­he­mie­se on­kruid­do­ders is vir som­mi­ge van die spe­sies nut­te­loos en bi­o­lo­gie­se be­heer met be­hulp van die skar­la­ken­luis (Co­chi­ne­al) Dacty­lo­pi­us au­stri­nus is doel­tref­fen­der.
Ver­skil­len­de skar­la­ken­luis­spe­sies kom na­tuur­lik voor in die kak­tus­se se lan­de van oor­sprong en is vir eer­ste keer in 1970 na Suid-A­fri­ka ge­bring vir die be­heer van turks­vy­plan­te.
Dit is eg­ter ‘n tyd­sa­me pro­ses, want dit kan tot twee jaar neem voor­dat die skar­la­ken­luis die blaaie se bin­ne­kant op­ge­vreet het so­dat dit uit­dor en af­val en die plant vrek. In de­le van die Wes-Kaap waar win­ter­re­ëns voor­kom, is c­he­mie­se on­kruid­do­der al ge­na­de.
Kon­tak Ken Coet­zee by 044 870 8472, 076 227 5056 of con­sken@mweb.co.za vir meer in­lig­ting.
Hier­die im­bri­kaat-kak­tus is af­ge­kap en on­wet­tig in die veld bui­te Oudts­hoorn ge­gooi waar dit een­vou­dig net weer gaan be­gin groei.
Fo­to’s: Tisha Steyn
Skar­la­ken­luis op ‘n do­ring­lo­se turks­vy is die e­nig­ste ma­nier om hier­die uit­heem­se in­drin­ger­plan­te te be­heer.