GRENSE IN JOU HUWELIK – DIE 5E WIEL AAN DIE WA-SINDROOM
1. Hoe bepaal ‘n mens wanneer ‘n ander persoon die grense van jou huwelik oortree en skade berokken?
‘n Verhouding is soos ‘n (hopelik) pragtige huis met ‘n heining om. Ons werk jare om hierdie huis te bou soos ons dit wil he. Binne hierdie huis kan ons doen wat ons wil en maak ons eie huisreels. Maar dit is ook ons verantwoordelikheid om hierdie huis in stand te hou en te beskerm en daarom moet ons ‘n veilige heining he wat aandui presies waar ons eiendom begin en eindig. Hierdie heining en reels vorm die grense van jou huwelik. Sonder hierdie grense sal mense ons verhouding (huis) skade berokken.
Wanneer dit kom by ons vriende, ouers , kerk of familielede – moet ons besef dat ons verantwoordelik teenoorhulle is, maar nie vir hulle nie. Om iemand te help in nood, is om ons verantwoordelikheid teenoor hulle na te kom. Wanneer ons ander se verantwoordelikhede namens hul moet nakom, moet ons kan insien dat die grense van ons huwelik betree word. Verwag jou vriendin, ouer, kerk ens dat jy vir hul aksies en lewens verantwoordelik moet wees? Of verwag jy dat hul jou verantwoordelikhede moet help dra?
Die algemeenste probleem itv grense is om “nee” te kan se vir jou familie, werk, vriende, kerk ens.
Die ander probleem is totale vermyding – wanneer jy niks goeds of slegs binne die mure van jou huwelik toelaat nie.
Hoe stel ‘n mens grense vas?
2.1 Onderskei tussen ‘n grens en ‘n frustrasie deur neer te skryf watter gedrag jy wil he moet stop. Hoekom is hierdie gedrag nie vir jou aanvaarbaar nie?
2.2 Indien ek wel ‘n grens stel, wat sal die gevolge daarvan wees? Negatiewe response is onvermydelik maar probeer bepaal wat die beste vir die verhouding sal wees?
2.3 Ingeval van negatiewe reaksie, bepaal hoe belangrik die verhouding vir jou is. Indien baie belangrik, neem ‘n “time-out” en hanteer dit later weer.
2.4 Stel vas watter tyd die beste sal wees vir so ‘n gesprek. Definitief nie oppad werk toe wanneer die persoon reeds laat is nie! Wees kort en bondig en vermy lang verduidelikings.
Besef dat om ‘n grens te stel, nie beteken dat jy selfsugtig is nie. Dit beteken weld at jy verantwoordelikheid vir jou eie verhouding neem, maar dit vermy om die verantwoordlikheid aan ander af te staan of om hul “rugsakke” te dra.
Verstaan dat die stel van grense nie impliseer dat jy nie nederig of “ongehoorsaam” aan jou ouers of kerk is nie.
Aanvaar dat, om grense te stel impliseer dat jy soms mense gaan teleurstel. Byvoorbeeld ek kan nie vir my familie geld leen nie omdat my eie situasie beroerd is!
Aanvaar dat dit nooit vir ons – of ander mense- lekker is om die woordjie “nee” te hoor nie, maar dit beteken nie dat dit nie nodig is nie!
Verstaan dat die stel van grense skuldgevoelens kan veroorsaak. Byvoorbeeld, my Ma het al so baie vir ons gedoen en gegee, hoe kan ek nou vir haar se ons wil alleen die naweek wees? Hou ingedagte dat tyd, geld en hulp geskenke is, en nie ies wat jy moet terugetaal nie!
Is dit gevaarlik om jou maat uit te sluit by ‘n verhouding buite die huwelik?
Verhoudings buite die huwelik is baie belangrik, veral vir vroue. Dit vorm deel van ons individualiteit. Vroue is meer geneig om ook op vriende of familielede staat te maak vir emosionele ondersteuning terwyl die man meer geneig is om slegs op sy maat te steun. Daar is dus dikwels die risiko dat die man ongelukkig kan wees met die graad van betrokkenheid van “buitestaanders”.
Volgens navorsing deur David Olsen is paartjies wat nie te afhanklik of te onafhanklik van mekaar is, die beste kans op sukses. Hierdie model is ook van toepassing of ander verhoudings (familie en vriende). Moenie dus niete naby of te ver van ‘n belangrike persoon in jou lewe wees nie. Probeer dus altyd ‘n “middelground” bewerkstellig.
4. Wat is ‘n gesonde balans tussen alleentyd saam met jou man en individuele tyd (alleen en saam met ander mense?)
Hedendaags is dit omtrent ‘n uitdaging om maniere te vind om naby genoeg aan jou maat in jou verhouding te wees. Navorsing deur John Gottman wys dat suksesvolle paatjies weekliks ‘n minimum van 12 tot 15 ure van nie-slaap of nie-tv tyd met mekaar spandeer. Daaglikse nie-stres kommunikasie (selfs net 10 minute) help ons om betrokke te wees in mekaar se lewe en om op datum te wees van ons maat se gevoelens en uitdagings. Dit veroorsaak ‘n gevoel van nabyheid aan mekaar. Suksesvolle paartjies kontak mekaar ten minste een of twee keer per dag, slegs vir ‘n paar minute.
Maak tyd en moeite met jul ontmoeting aan die einde van elke dag en aan die einde van elke werksweek. Ontwikkel sekere rituele wat beide geniet en jul in staat stel om weer met mekaar te kan “connect” soos bv eerste ding elke middag na werk drink ons koffie onder die lapa. Of ons gesels oor ons dag terwyl ons saam kos maak. Vir sulke paartjies is dit makliker om tye apart van mekaar te kan akkomodeer en aan te moedig.
Probeer mekaar akkommodeer op byvoorbeeld die volgende wyse: hy hou van visvang maar jy nie. Laat hy een keer per maand saam met sy vriende visvang. Jy hou van kuns en opvoerings, hy nie. Wanneer hy visvang saam met sy pelle, vat jou vriendinne en gaan kyk ‘n uitvoering. So kan ons ook aan ons elkeen aan ons eie individualiteit en vriendskappe aandag gee.
Algemene wenke om 5e wiele in jou huwelik te voorkom en grense binne die verhouding te stel:
Grense binne ‘n verhouding help ‘n paartjie om hulself en mekaar se individualiteit, gevoelens en integriteit te beskerm. Wanneer jy dus gefrustreerd en oorweldig voel, is dit tyd om grense te stel:
Praat met jou maat oor wat jou behoeftes is. Weet dat jul nie hoef saam te stem nie, maar dat die doel van die oefening is om ‘ n “middleground” te kry.
Ondersoek jou lewe. Voel jy of jou maat gefrustreerd en oorweldig? Om grense te stel sal jou help om jou lewe te prioritiseer en glad te laat verloop. Dit sal ook help om te keer dat jy te besig word of misbruik word deur ander mense.
Bepaal die areas in elkeen van jul se lewens waar grense nodig is. Byvoorbeeld sukkel jy om nee te se vir jou kind se skool? In hierdie geval het jy nodig om ‘n grens te stel in terme van die tyd wat jy bereid is om aan die skool af te staan.
Oortuig jouself dat grense belangrik is. Dit gee byvoorbeeld vir jou meer tyd met jou gesin en laat jou minder oorweldig voel. Herhinner jouself oor wat die top prioriteite in jou lewe is.
Leer om “nee “ te se vir die dinge wat buite die grense van jou verhouding val.
Heroorweeg jou grense van tyd tot tyd en bepaal of dit steeds toepaslik is.