Versindaba » Blog Archive » Breyten Breytenbach. Klein Reis deur Geledinge van Laat-Gaan, Sept – Okt 2014
Can Ocells, 2 November 2014
© Breyten Breytenbach / 2014.
Tuesday, November 4th, 2014 | Artikels, essays, e.a., Buiteblik.
10 Kommentare op “Breyten Breytenbach. Klein Reis deur Geledinge van Laat-Gaan, Sept – Okt 2014”
Wat ‘n fantastiese stuk skryfwerk! Dankie, Breyten. Ek staan stom voor die reikwydte van jou denke. Jou openingsparagraaf veral slaan soos ‘n voorhamer.
November 5th, 2014 at 9:48 am
Baie dankie vir die wonderbaarlike reis waarop jy hierdie leser geneem het.
Dis altyd ‘n belewenis om saam met jou op ‘n ‘klein reis’ te gaan, Breyten. Dankie hiervoor. Dis eintlik ‘n hele oorrompelende kardoes vol reise waaraan daelank heerlik herkou gaan word.
November 6th, 2014 at 1:28 pm
‘n Lieflike beweegrede – behalwe nou dat ek dink Jek is verkeerd oor Dumas se uitstalling… maar ek sal moet gaan dink hoekom ek dit dink. Ek dink nie ek het die moralisering so sterk gevoel nie.
Bravissimo, Breyten! Gelukkig is daar darem ook n vyfde stam: skrywers
wat ‘skerp kyk en n verstaan afdruk op wat hulle sien’ en lesers wat ‘spartel
om kop bo woorde te hou’.
Soos wyn verheerlik elke klein reis – skrywend en lesend – die ondermaanse.
Kry ek hierdie nou uiteindelik gelees, op ‘n Sondagoggend vol duiwe en raserige hadidas. Heerlik, oorweldigend, voel soos ‘n geskenk. Dankie!
‘n Geskenk, inderdaad! Dis altyd Desembers,op ‘n manier, om Breyten te lees. Die uiteensetting in die eerste paar reëls hierbo, sowel as die volgehoue toepassing daarvandaan van BB se besondere tydsdeiksis, herinner my aan die Puri Indiane na wie Thoreau in sy werk “Walden” (1854) verwys. Hulle het blykbaar een enkele woord gebruik om gister en vandag en môre mee aan te dui. Daarmee saam het ‘n gebaar rugwaarts met die wysvinger gister beteken, vorentoe met dieselfde vinger het môre gesê, en boontoe wys het die dag waarin hulle verkeer het benoem. Die teenswoordige was altyd sentraal. (En in die donkerte is nie oor tyd gepraat nie, lyk dit my).
T.o.v. die “onhandige en soms onhanteerbare ego” wat BB hierbo beken, en die betragting van dubbels in een lewe, haal ek die volgende aan uit Thoreau: “I only know myself as a human entity ; the scene, so to speak, of thoughts and affections; and am sensible of a certain doubleness by which I can stand as remote from myself as from another. However intense my experience, I am conscious of the presence and criticism of a part of me, which, as it were, is not a part of me, but spectator, sharing no experience, but taking note of it; and that is no more I than it is you. When the play, it may be the tragedy, of life is over, the spectator goes his way. It was a kind of fiction, a work of the imagination only, so far as he was concerned. This doubleness may easily make us poor neighbors and friends sometimes.”
Breyten, baie dankie vir berigte en gedigte oor die lang en kort reis van ‘n lewe. Na binne, buite, agtertoe en vorentoe. Dit vul die medereisiger met verwondering.
Liewe Breyten, ek het sopas jou vyf-en-veertig skemersange gelees. So ‘n ongelooflike bundel. baie dankie!