'n Duur Vertroue Wêreld – the barefoot ascent
No Comments on 'n Duur Vertroue Wêreld
As daar een ding is waarin ek wens ek tans aandele kon besit, is dit vertroue. Trust. Op 'n globale skaal kan mens duidelik sien dat vertroue duur is — veral op die politiese front, maar ook in besigheid, media, ens. En ek het 'n sterk vermoede dat vertroue al hoe duurder kan word, tot dit die wêreldstelsels en -instansies soos ons dit ken heeltemal kan destabiliseer… Dis nou, natuurlik, tensy ons iets daaromtrent doen.
Hoekom sê ek vertroue is duur? Die resultate van die onlangse Suid-Afrikaanse verkiesing het duidelik gewys hoe die verder regse en verder linkse politieke partye/bewegings veld wen, terwyl meer "middelgrond" partye stemme verloor het. Hierdie polariserings-tendens is myns insiens nog meer sigbaar in die VSA en Europa, waar nasionalisme besig is om toenemend die politieke front te geur. Die handelsoorlog tussen die VSA en China is een aktuele voorbeeld hiervan. En wat ons tans sien is nie bloot 'n verandering in oortuiging oor sosio-ekonomiese teorie nie; daar's 'n toenemende sin van ons moet vir onsself opstaan en onsself beskerm, want niemand anders gaan nie.
En dit hou verband met vertroue. Nie net vertroue in terme van ek vertrou jou met X en Y nie. Nee, vertroue as daardie onuitspreeklike wete dat ek en jy in dieselfde rigting trek, en ons op mekaar kan staatmaak. Hierdie die vertroue is laag, en dis daarom vrek duur. Die teenpool van hierdie vertroue is vrees; waar vertroue min is, vier vrees hoogty. Ek wou egter 'n blog oor vertroue, eerder as vrees skryf, omdat dit mens meer baat om te gesels oor die lig wat aangeskakel moet word, as oor die donker wat teen die mure op hardloop as die lig verdof.
So terug by vertroue. As ek 'n grafiek van hierdie abstrakte veranderlike sou kon trek, sou jy dalk kon sien hoe dit oor die dekades fluktueer. Dit kan wees dat hierdie globale vertroue laas sy hoogtepunt iewers tydens die Tweede Wêreldoorlog bereik het, met 'n groot val in sy prys hier in die sestigs, met 'n paar pieke sederdien — met 'n geleidelike klim wat deur die geraas die afgelope paar dekades kenmerk. Hierdie grafiek sal ook vir jou wys dat my generasie (90's babas) grootgeword het met globale vertroue op sy goedkoopste wat hy miskien ooit was. Maar die huidige, onwrikbare styging lyk nie mooi nie.
Hoekom hierdie styging? Hoekom raak vertroue duur?
Ek sal ontmoontlik in hierdie blog kan vasvang wat alles hierop inspeel, beide weens my tekort aan insig en tyd — maar ek wil graag 'n paar punte hier lug om jou gedagtes aan die gang te sit:
Ons lewe in 'n tyd waar die hele wêreld, maar veral die Weste, se sekulêre openbare ruimtes relativisties raak (lees hierdie blog vir meer hieroor). Die waarhede wat die grondslag was van die VSA en Europa soos ons hulle ken, en die fondasie wat hulle wette uitmaak, is vir baie lank al aan die erodeer. En die enorme instansies wat op hierdie verkrummelende fondasies gebou is, is nou besig om groot krake en barse te wys. En as jy wil sien hoe gou vertroue en stabiliteit pad gee, hou mense in 'n hoë gebou dop as die mure rondom hulle skielik begin skuif en bars… Waarhede word op alle fronte gerelativiseer, behalwe (ironies genoeg) in die aspekte wat groepsidentiteit versterk – ons en hulle narratiewe. Wanneer die waarheid van wie ons in God is by die deur uitgegooi word, moet iets anders Sy troon vul — en nasionale identiteit (of dié van 'n kleiner groep) is dikwels 'n gewilde kandidaat.
Kommunikasie bou vertroue, en vertroue verbeter kommunikasie. Dis 'n hoender-en-eier situasie; maar ek vermoed dat daar veral iets te sê is vir die agteruitgang van kommunikasie tussen verskillende mensegroepe. Sosiale en ander elektroniese media maak dat ons inneem van nuus gehomogeniseerd raak: ek lees wat my portuurgroep (en dié vir wie ek volg) lees, want dit verskyn voor my; en wat ek lees en van hou, deel ek met hierdie selfde groep. Ek's meer geneig om dié artikels te deel waarvan hulle sal hou, wat dan dié kringloop voltooi. Só word nuus-eilande die wêreld oor, maar ook binne lande, tussen mensegroepe, gevorm. Ons lag vir Noord-Korea wat nuusbronne reguleer, maar ons sien nie ons eie onvermoë raak om die "ander" se perspektiewe te oorweeg nie. Voeg hierby die aspek van "fake news" en die wêreld se slim-word met die manipulasie van die mens as verbruiker, en hierdie word 'n gesprek op sy eie.
Wat sal jy hierby voeg? Ek wil jou nooi om saam te dink hieroor.
Om af te sluit wil ek aan die hand van punte 1 en 2 iets sê oor hoe ek en jy hierdie duur vertroue tendens kan help omswaai. Want ons kan.
Dissipels van Jesus is geroep om die Goeie Nuus van Sy Realiteit te deel, nie sodat 'n sub-groep met die naam "Christene" veld kan wen nie (baie mense dink so hieroor) — maar sodat elke mens op Aarde die lewegewende liefde van hulle Maker kan ontdek. In 'n wêreld waar niks waar is nie en alles waar is, smag ons na die stem van die Ware Skaapwagter. En daarmee saam na Sy bruid, die kerk – nie die gebou waarheen mense op 'n Sondag gaan om 'n boksie te tiek nie; ek praat van 'n communitas van mense van alle agtergronde wat verbind is in Jesus en optree as kweekhuis vir diep, eerlik liefde oor grense heen. (Ek kan liries raak oor die kerk!) Waarheid gaan hier nie net oor om die regte goed te glo nie — soos NT Wright eenkeer so mooi gesê het: "to love is to do truth". Die wêreld dors na die Waarheid in haar glo én doen.
In 'n wêreld wat swak oor grense heen kommunikeer, is daar 'n roeping om in pas te lewe met die feit dat ons almal in liefde gemaak is, en dat ons elkeen saak maak. Wat het dit met kommunikasie te doen? Die oortuiging dat ons elkeen inherente waarde het, maak dat ons mekaar kan/moet liefhê sonder om dit te verdien; dat ons na mekaar moet luister en in mekaar se skoene moet klim omdat jy ook saak maak en waardevol is. Genade en liefde breek mure af. Mag ons oor ons gemaksgrense tree, en leer om ander te ontmoet waar hulle is, soos God ons ontmoet waar ons is
Elkeen van ons het areas/sfere waarvoor ons verantwoordelik is, en selfs meer waarin ons 'n invloed het. Met vertroue wat die wêreld oor duur raak, mag ek en jy intensioneel in hierdie areas waar ons inspraak het — in die werkplek, by die huis, tussen vriende, orals waar ons leef en beweeg — ruimtes skep waar mense se harte veilig is, waar mense vrylik kan kommunikeer, waar liefde vrees verdryf, en waar vertroue spotgoedkoop is. Hierdie is die bediening van versoening waarna ons Messias ons roep, en daar is niks mooier in hierdie lewe as om hiervan deel te wees nie.