Wysiging soos op 00:38, 20 Desember 2018
47 grepe verwyder , 2 jaar gelede
Wysiging soos op 03:42, 9 September 2018 (wysig)
Wysiging soos op 00:38, 20 Desember 2018 (wysig) (maak ongedaan)
'''Somertyd''' (ook bekend asEngels: ''Daylight Saving Time'' of ''DST'') is die [[tydsone]] wat aan 'n streek toegeken word vir 'n gedeelte van die [[jaar]], gewoonlik 'n [[uur]] vorentoe vanaf die standaard amptelike tydsone.
Die stelsel is ontwerp om daglig te "spaar" (teenoor om dit te mors, deur byvoorbeeld te [[slaap]] terwyl die son skyn). Die amptelike tyd word vorentoe gestel tydens die lente- en somermaande, sodat die aktiewe werks- en skoolure beter met die ure van daglig ooreen moet stemooreenstem.
In [[Suid-Afrika]] word geen gebruik van hierdie stelsel gemaaknie gebruik nie; in Europa bestaan somertyd sedert 1980, alhoewel die eerste tydsverandering al 1916 in [[Duitsland]] tydens die [[Eerste Wêreldoorlog]] plaasgevind het. Tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]] het die sogenaamde "oorlogstyd" bestaan, waar die horlosies een uur vorentoe gestel is, en tydens die somermaande nog 'n uur bygesit is. Die doel was die besparing van energie deur die langer periodes van daglig.
Vandag bestaan somertyd in [[Europa]], [[Kanada]], die [[Verenigde State van Amerika]] (daar bestaan verskille van deelstaat tot deelstaat), [[Australië]], [[Nieu-Seeland]] en [[Suid-Amerika]]. Algeheel bestaan die stelsel in 70 lande. In Sentraal-Europa word op die laaste Sondag van Maart die horlosies twee-uur in die oggend na drie-uur vorentoe gestel. Die laaste Oktober-Sondagoggend om drie-uur word die tyd weer een uur agtertoe verander. In ander Europese tydsones ([[Engeland]], [[Ierland]]: een uur agter; of [[Finland]], [[Griekeland]]: een uur voor) vind die verandering vroeër of later plaas, dus skakel al die Europese lande dieselfde "objektiewe" tyd oor.
Baie mense hou van die effek dat die son saans langer skyn, maar natuurlik word dit ook in die oggend 'n uur later lig; dus is dit dikwels mense wat vroeë skofte moet werk (byvoorbeeld in fabrieke byvoorbeeld) wat eerder negatief teenoor die tydverandering ingestel is. Tydens die hoogte van die [[Noordelike Halfrond]] se somer (Junie) verloor hierdie argument aan grondlaag, omdat die son nogtans al vieruur (in plaas van drie-uur; Sentraal-Europese standpunt) opgaanopkom. Groter is die probleem in laat Oktober kort voor die terugverandering na normaaltyd; die son sak eers so ses-uur se kant, maar gaankom eers omtrent agtuur die oggend op. Tradisioneel is veral boere negatief teenoor somertyd ingestel, omdat hulle diere (bvldbv. koeie wat gemelk moet word) eers aan die tydverandering gewoond moet raak.
Lande wat baie ver noord lê (bvldbv. [[Ysland]]) maak geen gebruik van hierdie stelsel nie omdat die son tydens die somermaande in elk geval nooit sak nie, of ten minste nooit ver genoeg onder die horison sak om dit enigstens skemerig te laat word nie. Lande naby die [[ewenaar]] het die hele jaar omtrent dieselfde sonop- en sonsaktye, en maakgebruik dit dus ook geen gebruik hiervan nie.