Moody’s meen Mynbouhandves, gronddebat strem ekonomieDie kredietgraderingsagentskap Moody’s sê die gronddebat, Mynbouhandves en NGV kan die ekonomie in die toekoms verder strem. Foto: McKylan Mullins/Pexels.com Suid-Afrika is weer oor die vingers geraps oor dit wat beleggers as ’n populistiese beleid en -uitsprake beskou. Die graderingsmaatskappy Moody’s het uitspraak oor die Mynbouhandves en gronddebat gelewer. Volgens Moody’s sal die land se ekonomiese vooruitsigte deur die twee aangeleenthede gestrem word. Die kredietgraderingsagentskap sê die ekonomiese vooruitsigte sal verder verswak word deur swakker sakevertroue wat aangeblaas word deur die gronddebat en die hoogs omstrede Mynbouhandves. Moody’s se onsekerheid oor hoe die gronddebat opgelos gaan word kan die land duur te staan kom. Ontleders sê die nasionale gesondheidsversekering sou hierby getel kon word, maar dit is so pas bekend gestel. Die hoofekonoom by economists.co.za, Mike Schussler, sê dit is duidelik dat die regering nie luister en kop hou nie. “Die regering is lief om die bal aan te slaan. Wat hy nie besef nie, is dat ‘n afgradering steeds moontlik is.” Schussler maan dat die regering nou koppe bymekaar moet sit en by nugtere beleid moet uitkom waarby die land kan baat vind. Hy sê die populistiese uitsprake en beleid voor volgende jaar se algemene verkiesing die land onskatbare skade aandoen. Volgens die ekonomiese agentskap NCK African Economics het Moody’s daarop gewys dat daar nie voor die verkiesing iets daadwerkliks met grondhervorming sal gebeur nie. Maar Moody’s se senior kredietbeampte, Lucie Villa, het daarop gewys dat die onteiening van grond sonder vergoeding beleggings in Suid-Afrika nadelig kan raak. “En Suid-Afrika het beleggings broodnodig,” het Villa gesê. Die graderingsmaatskappy wys ook daarop dat die huidige regeringsrigting hoogs waarskynlik verbruikers en beleggersentiment nadelig kan raak. Moody’s het in Maart die land se gradering behou nadat president Cyril Ramaphosa by Jacob Zuma oorgevat het. ‘n Vorige opposisieleier, Tony Leon, sê volgens die regeringsuitsprake en aksies lyk dit of Ramaphosa al hoe meer links beweeg. Die optimisme wat Ramaphosa se leierskap begroet het, het ook afgewyk. Ontleders sê daar is buitelandse faktore wat hiervoor te blameer is, maar Ramaphosa het nog nie ‘n sterk ekonomiese rigting ingeslaan nie. Dit het veral die rand en kapitaalmark hard geslaan. Ontleders meen sover is sy enigste pluspunt sy optrede teen korrupsie en staatskaping. Villa sê die gronddebat gaan by Ramaphosa spook omdat hy nog nie met dergelike oplossings gekom het nie. Volgens ontleders het Ramaphosa in ’n groef verval. “Pleks om aan Suid-Afrika te dink, bly hy populistiese retoriek steun,” het een ontleder gesê. En daar is kommer dat die twee ander graderingsagentskappe, Fitch en Standard & Poor’s hul siening oor Suid-Afrika kan verander. Ontleders sê sou een van die agentskappe Suid-Afrika afgradeer, die ander twee daarop sal volg.