Inperking en ouerskap: Dié wenke kan jou help kophou
JY LEES NOU Inperking en ouerskap: Dié wenke kan jou help kophou
Stres jy oor tuisonderrig? Hier's raad – en waaroor jy kan ontspan
Ouerskap kan veeleisend wees, en tydens die grendeltyd moet jy selfs meer spartel om al die balle in die lug te hou. Hier is praktiese wenke oor hoe om die uitdagings die hoof te bied.
Balle in die lug hou en vure doodslaan – dis al wat jy deesdae doen, van die oomblik dat jy soggens jou oë oopmaak tot saans wanneer jy gaan slaap.
Ouer-wees was nog nooit maklik nie, maar weens die inperking en die feit dat kinders nou tuis moet skoolgaan, is die druk meer as ooit.
Nou is jy nie net 'n ouer nie – jy is ook die onderwyser wat moet seker maak jou kroos raak nie agter nie. En tussen die maaltafels en woordsoorte deur het baie ouers nog hul eie werk ook, wat hulle nou van die huis af probeer doen.
Ter illustrasie. Foto: Getty Images/Gallo Images
Dit terwyl hulle boonop kos maak, skoonmaak, inkopies moet gaan doen en net probeer seker maak die huishouding stort nie ineen terwyl die wêreld op sy kop gekeer is nie.
Dis geen wonder jou senuwees is aan skerwe nie – en ook nie dat humeure begin opvlam nie.
En agterna skop die skuldgevoel in en kasty jy jouself oor hoe 'n slegte ouer jy nou eintlik is.
Dis buitengewone omstandighede dié, sê prof. Kobus Maree, 'n opvoedkundige sielkundige aan die sielkundedepartement van die Universiteit van Pretoria.
Daar is vrees en onsekerheid saam met al die nuwe druk wat ouers ervaar, en 'n uitbarsting af en toe is dus onafwendbaar.
"Dit is heeltemal normaal om verskeie emosies in dié tyd te ervaar. Dit kan emosies soos woede, teleurstelling, angs, 'n gevoel van onsekerheid en bedreiging insluit," sê Kobus.
Ons het by kenners gaan aanklop vir 'n paar praktiese wenke oor hoe jy ouerskap in hierdie tyd kan oorleef.
Spanwerk is die sleutel
Maak die lewe vir jouself makliker deur op jou maat te steun, sê dr. Catherine Ward van die sielkundedepartement aan die Universiteit van Kaapstad.
"Probeer huishoudelike take en die sorg van kinders eweredig onder mekaar verdeel. Stel ook 'n rooster op wat aandui wanneer iemand moet werk doen en wanneer iemand af het."
As albei ouers moet werk, stel soggens of die aand voor die tyd 'n rooster vir die dag op vir wie wanneer na die kinders gaan kyk – neem werkspertye en belangrike vergaderings in ag.
Loer oor middagete saam na die rooster en pas aan waar nodig.
Praat met die kinders oor jou verwagtings
Verduidelik aan jou kinders dat julle nie met vakansie is nie en dat almal werk het.
Vra hul insette oor met watter huistake hulle jou en jou maat kan help voor julle besluit wie waarvoor verantwoordelik is.
Jy kan selfs jou kinders vra om julle te help om jul werkrooster op te stel, sê Kobus.
"Dan voel hulle hulle is betrokke daarby en verstaan hulle beter hoe die dag gaan loop.
"Maak seker jou kinders verstaan dat die tye in die rooster vir werk is sodat jy kos op die tafel kan sit, maar verduidelik ook aan hulle jy werk omdat jy daarvan hou en tot die samelewing bydra."
Besluit waar jou werkplek gaan wees en probeer daarby hou.
Jy kan 'n teken maak om op die deur te plak sodat hulle weet hulle kan net inkom as dit 'n noodgeval is.
Probeer nuwe maniere kry om produktief te wees
Praat met jou baas en kollegas oor jou uitdagings.
Vind uit of jy fleksietyd kan werk en soggens vroeg 'n stuk kan werk voor jy 'n paar uur lank op jou kinders en hul skoolwerk fokus.
Wees realisties daaroor dat jou dag nie gaan verloop soos jy dit beplan het nie.
"Jy sal moet aanpas omdat jou kinders in die omtrek is," sê Kobus.
Maar moenie ontmoedig word oor hoeveel werktyd jy verloor nie – onthou eerder dat jy steeds baie gedoen kan kry in korter tydgleuwe wanneer jy gefokus werk.
Probeer byvoorbeeld die Pomodoro- tegniek, 'n tydsbestuurmetode wat in die 1980's deur Francesco Cirillo ontwikkel is.
Dit behels dat jy 'n stophorlosie vir 25 minute stel en dan vir daardie tyd voluit werk, sonder enige afleidings.
Sit jou foon af, maak die sosialemedia-bladsye toe en luister oor oorfone na musiek om jou hiermee te help.
Dis belangrik om te onthou dat jy en jou kinders net menslik is, sê Nasreen Cariem, 'n sielkundige van Kaapstad.
"Julle almal ervaar frustrasie en verskillende emosies in hierdie moeilike tyd. Ouers kan gefrustreerd voel omdat hulle nie persoonlike ruimte het nie en kinders kan uit verveeldheid gefrustreerd voel."
Die sleutel tot vrede in die huis is altyd om met mekaar te kommunikeer.
"As ouer moet jy reguit en eerlik met jou kinders wees wanneer jy in 'n slegte bui is," sê Nasreen.
En moenie te trots wees om verskoning te vra as jy jou humeur verloor het en besef dat jy onredelik was nie.
Jy wys jou kinders hoe 'n waardevolle lewensvaardigheid lyk.
Kom met ander ouers in verbinding as jy dit nog nie gedoen het nie, sê Kobus.
"Stig 'n ondersteuningsgroep om idees uit te ruil en by mekaar te leer."
Dit sal jou help om nie te voel asof jy heeltemal alleen is nie – en om te weet daar is ander mense wat jou uitdagings verstaan.
As jou emosionele toestand nie verbeter nie, kan jy dit oorweeg om met 'n sielkundige te gaan praat.
Dit kan help om jou beter toe te rus vir situasies soos hierdie een waarin jy algeheel oorweldig voel.
Verduidelik rustig aan jou kinders wat die gevolge sal wees as hulle nie jou aanwysings volg nie, sê Catherine.
"Gevolge vir wat ons kinders doen en aanvang, help hulle om te leer om aanspreeklikheid vir hul dade te aanvaar."
Maar maak dan seker dat jy wel die gevolge toepas en daarmee volhou.
Onthou dat die inperking vir hulle ook baie vreemd en nuut is.
Jy moet doen wat jy kan om standvastigheid te skep, en om konsekwent te wees in hoe jy dissipline toepas, is een manier waarop jy dit doen.
Wees ook realisties wanneer jy besluit wat die gevolge gaan wees.
"Om 'n tiener se foon vir 'n maand weg te neem is moeilik om te volhou, maar dit is realisties om dit vir 'n uur weg te vat," verduidelik Catherine.
Om te keer dat hierdie vreemde tyd jou onderkry, is dit belangrik om ook vir jouself tyd te maak, sê Catherine.
"Doen iets lekkers of waarin jy belangstel wanneer jou kinders slaap. Maak 'n lys van gesonde aktiwiteite wat jy geniet."
Dit kan enigiets van 'n lang bad met kerslig of leestyd in 'n gemakstoel wees. Die belangrikste is dat jy jou batterye herlaai.
As jou kinders op jou senuwees werk of jy besonder angstig voel, sonder jou 'n minuut lank iewers af om tot verhaal te kom. (Sien kassie.)
Dit kan dalk net help keer dat jy kortaf reageer.
'n Oefening om jou te help kalmeer
Dr. Catherine Ward van die sielkundedepartement aan die Universiteit van Kaapstad sê daar is 'n nuttige eenminuut-oefening wat ouers kan doen as hulle gespanne of angstig voel.
Volg dié stappe:
1. Vind 'n gemaklike plek om te sit met jou voete plat op die grond en jou hande op jou skoot. As jy gemaklik is, maak jou oë toe.
2. Vra jouself af wat jy besig is om te dink. Probeer vasstel of jou gedagtes positief of negatief is, en of dit jou hartseer of gelukkig maak. Probeer ook bepaal hoe jou liggaam voel en of iets jou irriteer of pyn veroorsaak.
3. Fokus op jou asemhaling. Luister na hoe jou asem in en uit jou lyf gaan. Sê dan vir jouself: "Wat ook al gebeur, dit is oukei. Alles sal oukei wees."
4. Luister na die geluide in die kamer.
5. Vra jouself af of jy enigsins anders voel. Wanneer jy rustiger voel, maak jou oë oop en probeer weer aangaan met waarmee jy besig was.