'N SATELLIETVERVAARDIGER MET VOETE STEWIG OP DIE GROND
"Ons doen wat min maatskappye in die wêreld doen. En ons doen dit vanuit die Tegnopark in Stellenbosch." Aan die woord is Berthold Alheit, Operasionele Bestuurder van Spaceteq, een van twee maatskappye in Suid-Afrika wat satelliete ontwikkel en bou.
Suid-Afrika se satelliet-program het in die laat 1980's ontstaan. In die 1990's begin die Universiteit van Stellenbosch nagraadse studies in hierdie veld aanbied wat lei tot die ontwikkeling en lansering van hulle satelliet, Sunsat. Hierdie projek lei tot die totstandkoming van SunSpace, 'n maatskappy verantwoordelik vir satelliet-ontwikkeling. In die dekade wat volg, lanseer SunSpace twee satelliete.
Sunspace herstruktureer en staan nou as Spaceteq bekend. Dié maatskappy onderneem tans 'n satelliet-projek wat vir vyf jaar hoë-gehalte foto's van Suid-Afrika se damme en riviere, landbou, bosbou, en stedelike groei sal neem en na die aarde terugsend – inligting wat deur 17 regeringsagentskappe gebruik sal word vir langtermynbeplanning.
"Spaceteq is verantwoordelik om die satelliet te ontwerp en te bou, om die Suid-Afrikaanse Ruimteagentskap (SANSA) te ondersteun om dit in die ruimte te kry en om die inligting wat dit versamel, op die aarde terug te kry," sê Alheit. Hierdie inligting word deur die Hartebeesthoek-opsporingstasie wes van Johannesburg vanuit die ruimte ontvang van waar dit na gebruikers versprei word. Die projek staan uiteindelik onder beheer van SANSA.
Volgens Alheit vereis die ontwikkeling en bou van 'n satelliet 'n wye spektrum ingenieurskwalifikasies en -vaardighede. Hy het hoë agting vir Suid-Afrikaanse ingenieurs wat, dikwels anders as hul eweknieë in ander lande, juis die vermoë het om hul kennis tydens projekte soos hierdie wyer toe te pas en verskeie dissiplines suksesvol te integreer.
Dit is vir Spaceteq belangrik om as mentor-maatskappy vir jongmense op te tree. "Ons ideaal is om diegene wat belangstel reeds op skoolvlak te identifiseer, hulle gedurende hul universiteitstudies te begelei en daarna 'n internskap aan te bied," sê Alheit. Om hierdie droom te verwesenlik is Spaceteq-ingenieurs na-ure by skole in die Stellenbosse gemeenskap betrokke om belangstelling in satelliet-tegnologie te prikkel en selfs met wetenskap en wiskunde te help, indien nodig. "Hierdeur dra ons op ons manier by om 'n volgende generasie ingenieurs vir ons industrie groot te maak," aldus Alheit.
"Spaceteq is 'n maatskappy met sy kop letterlik hoog in die ruimte," is my opsomming na my besoek. Maar hul vooruitsiendheid en entoesiasme om 'n volgende generasie ingenieurs vir ons land voor te berei, bewys dat hulle met hul voete stewig op Moeder Aarde staan.