My naam is Februarie - LitNet
X-straalfoto van 'n katrolwielblok (foto voorsien deur die Iziko Museums van Suid-Afrika)
Albie Sachs, in 2013 deur Chrizane van Zyl afgeneem by 'n digtersgeleentheid.
Ek wou nou opsluit weet wat die betekenis vd woord Masbieker is. Een van die vrouens wat soms vir my help met spyseniering vertel my onlangs dat haar ouma 'n Masbieker was en die oupa was 'n witman van Namakwaland. Hy was 'n plaasvoorman / arbeider op 'n bekende wynplaas in die Paarl. Hulle het 12 kinders gehad waarvan nog net 1 leef. Ek kan dus aanneem dat die ouma 'n afstammeling van die slawe aan die Kaap was? Dalk het haar voorouers ook oorleef met die stranding hierbo genoem?
Of was daar ander groepe ook?
2019-05-27 at 07:26
Ek voel amper om net so digterlik te raak soos jy Diana! My naam is Piet Human. Gebore op Swellendam net na die groot oorlog. Styf langs die historiese Hollandse kruithuis van 1745 in von Mangerstraat! My pa was Cornelius Janse Human (Kerneels) en my ma was 'n Maria Koorts, getroud op Worcester op 29 Desember 1936.
Net voor die troue kom 'n bruin vrou na die bruidspaar toe op Riversdal: "My Soppie is nie 'n sterk kind nie, hy het mos die polio gehad. Ek wil so graag vir julle 'n troupresent uit my hart gee, maar ek het niks.
Ek gaan nie meer lank hou nie ... Sal julle seblief my kind as 'n troupresent saam met julle vat? Hy kan na julle kyk en ek weet julle sal ook mooi na hom kyk!"
Soppie, of Joseph September was so oud soos my ma. Hulle het saam grootgeword en die knoop was onmiddellik deurgehaak!
Soppie het by ons gebly by die kruithuis en later hoër op in von Mangerstraat en ons was lewenslank sy enigste familie behalwe sy siek suster op Riversdal.
Drie-en-dertig jaar later op my troue op Swellendam in die Ten Damme-hotel, waar Soppie natuurlik baie belangrik was, sê platjie oom Robbie Steyn die seremoniemeester: "As Soppie die dag wegloop of sterf, is daar onmiddellik 'n egskeiding in die Humanfamilie!"
Dalk nie so erg nie, maar daar was 'n band van beton tussen ons en Soppie … en almal het dit geweet. Sy hele lewe lank ...
Ek kan 'n boek skryf oor ons as 'n familie saam. Die grootste respek en heerlikheid het geheers.
Soppie het hom nooit aan 'n lewensmaat gesteur nie. Nooit gedrink nie, eers op veertig begin rook!
Altyd met my ouers van my en my suster Marita gepraat as "ons kinders"! Desembervakansies het al von Mangerstraat se mense hulle huissleutels vir Soppie gegee om hulle diere en plante te versorg – geen probleem! Ek en hy het saam musiek gemaak. Hy met sy trekklaviertjie wat pa vir hom gekoop het en ek op die klavier!
In die sewentigs kry Soppie 'n tragiese beroerte. Daarna sou hy nooit weer opstaan nie. Sy kamer by ons huis op die plaas was te alleen vir hom. Hy kry dadelik 'n nuwe spesiale kamer by die arbeiders waar daar 'n swetterjoel kinders is wat hom heerlik besig hou, asook 'n verpleegster. Ma sorg dat Soppie elke dag sy pille en etes uit haar kombuis kry ... vir jare lank. Net soos sy ma wou hê..
Na Pa se dood en toe die plaas Bakleisdrift verkoop is, moes ons 'n nuwe plan maak waar Soppie steeds die beste versorging sou kon kry. Genadiglik het sy siek suster se man aangebied om hom by hulle in te neem op Riversdal aangesien hy reeds twee pasiënte versorg het daar.
Ek woon toe in Johannesburg. As ander Desembers afry see toe, neem hulle bootjies en dies meer saam.
Nie Piet Human nie, hy neem 'n draagbare elektroniese orreltjie saam sodat hy weereens by Soppie kan gaan musiek maak op Riversdal. Tot sy latere dood daar.
Hoekom hoor mens nooit meer hierdie soort verhale nie? Daar is sekerlik baie sulke ware stories wat harte kan versag en net goed kan wees vir ons uiteenlopende nasies in die land.
My vraag aan julle is nou dit: Omdat Soppie eintlik Joseph September was, en jou beskrywing van 'n Masbieker pas hom so goed, was hy nie dalk gekoppel aan julle geskiedenis nie? As kind het ek so dikwels die naam Masbieker gehoor, maar nooit geweet waar dit vandaan kom nie.
Ek hoor graag van julle, en asseblief, vertel Soppie se hartroerende storie wyd en syd!
Hy word vandag nog op Swellendam, en baie wyer onthou.
Piet Human dis net na een, so uurtjie na middernag, ek doen navorsing oor Masbieker-mense vir 'n projek wat maande lank in my hart groei. Kortliks, dit gaan oor "voormense" van Swellendam, waar ek tans woon en baie betrokke is by die gemeenskap. Sou jy sê Soppie was 'n Masbieker en het jy 'n foto van hom? My idee is om so sewe mense se stories te vertel by die opening van 'n kunsuitstalling waar daar borsbeelde van hulle onthul word. Ek hoor graag van jou.
Piet Human ... ons het amper die huis gekoop met die kruithuis nadat ons sewe jaar gelede ophou boer het. Ons woon in Shandstraat, teenaan die kerkplein. Dit was oom Manie Muller se huis. Ek is getroud met Mattewis Odendaal (62) seun van Tielman en Hetta Odendaal, plaas Dagbreek. My skoonouers is beide oorlede.
Moira! Ek is spyt ek het nie vroeër hier kom kyk nie! Hoop ek is betyds om te kan help. Ek het beslis foto's van Soppie en sal gaan grawe tussen sowat nege hardeskywe! Vier jaar gelede het ek 'n gewapende plaasaanval hier naby Lanseria-lughawe oorleef, maar groot skade gelei toe 11 hardeskywe gesteel was met vier jaar se video-werk waarmee ons dowes wou help werk vind. Tragies ... Ek hoop regtig ek het dit nog. Ek kan nie doodseker wees nie, maar ons het 'n sterk vermoede dat hy 'n Masbieker was. Verskeie mense wat hom geken het, het destyds vir ons laat verstaan dat dit 'n moontlikheid was. Hy het vir ons tipiese San-gelaatstrekke gehad. Kort van postuur met 'n permanente glimlag. Waarheen stuur ek die .jpg-foto as ek dit kan vind? Sluit jou "voormense" van Swellendam alle rasse in? Want as dit die geval is, het ek navorsingsmateriaal, soos koerantberigte, wat kosbaar kan wees vir Swellendam se geskiedenis.