Staking los pasiënte week lank sonder sorgDie Pelonomi-hospitaal in Bloemfontein. Werkers het Maandag ná ’n chaotiese week van staking na die Pelonomi-staatshospitaal in Bloemfontein teruggekeer. Dít nadat hospitaalbestuur aan ’n aantal van die vakbond Nehawu se vereistes voldoen het, veral wat betref ’n tekort aan personeel, die veiligheid van werkers en oortydbetaling. Baesi Ramodula, uitvoerende hoof van die hospitaal, is boonop uit haar pos verwyder. Stakende werkers het haar kop geëis, maar die departement het aan OFM gesê die besluit om haar uit haar pos te verwyder, is al vóór die staking geneem. Nietemin is pasiënte sowat ’n week lank skynbaar aan hul eie genade oorgelaat en is nuwe pasiënte en ambulanse tydens die staking by die hospitaal weggewys. Stakende gesondheidswerkers, onder wie verpleegsters, portiers en skoonmakers, het aan die staking deelgeneem. Gevolglik was daar dae lank nie genoeg hande om na bestaande pasiënte in die hospitaal om te sien nie en nuwe pasiënte het voor dooimansdeur gekom. Sommige van die stakende personeellede is volgens die vakbond van Maandag af weer terug by die werk nadat die hospitaal, die provinsiale departement van gesondheid en die vakbond Nehawu ’n middeweg kon vind. Die departement word intussen gekap oor sy hantering van die staking en word daarvan beskuldig dat hy Covid-19 as verskoning gebruik. Niemand aan diens Die Pelonomi-hospitaal in Bloemfontein. Foto: Google Maps Mariette Pittaway, lid van die provinsiale wetgewer en die DA se woordvoerder oor gesondheid, sê sy is Woensdag meegedeel dat pasiënte by die Pelonomi-hospitaal aan hul eie lot oorgelaat is terwyl werkers gestaak het. “Daar was niemand aan diens nie.” Pittaway het Godfrey Mahlatsi, waarnemende hoof van die Vrystaatse departement van gesondheid, gekontak. Dié het haar verseker dat die departement met die stakende gesondheidswerkers onderhandel en dat die situasie onder beheer is. Mahlatsi het Vrydag tydens ’n vergadering tussen sy departement en die portefeuljekomitee vir gesondheid wéér sy versekering gegee dat die probleem hanteer word. Dit blyk egter nie die geval te gewees het nie, aangesien Pittaway Vrydagaand meegedeel is dat die hospitaal geen nuwe pasiënte opneem nie en dat ambulanse weggewys word. “Dit was absolute chaos,” vertel sy aan Maroela Media. Wéér het sy Mahlatsi gekontak en hy het haar glo die versekering gegee dat alle personeel terug is op hul poste nadat die departement met die vakbonde vergader het. Dít het egter nie ooreengestem met inligting wat Pittaway vanuit die hospitaal ontvang het nie. Hiervolgens was daar slegs een verpleegster per vloer aan diens en was die hospitaal se deure vir nuwe pasiënte gesluit. Pittaway het Saterdagoggend noodgedwonge iemand na die hospitaal gestuur om ondersoek in te stel. Dié persoon het voor dooimansdeur gekom. Die hospitaal se hekke was gesluit en die betrokke persoon is deur die hekwagte weggewys. Pittaway vertel dat Covid-19 sedertdien as verskoning gebruik word vir die benarde situasie waarin die hospitaal verlede week gedompel is. Volgens haar is daar in skrywes wat uitgestuur is, aangevoer dat die hospitaal gesluit is weens ’n toeloop van Covid-19-gevalle, terwyl die tekort aan personeel toegeskryf is aan personeellede wat positief vir Covid-19 getoets het. “Die hoof van die departement speel nie oop kaarte nie,” meen Pittaway. “Die departement het geen aksieplan in plek gehad om die situasie te hanteer nie.” Sy gaan dit nou onder die nasionale departement van gesondheid se aandag bring. “Hulle kan nie net pasiënte aan hul eie lot oorlaat nie.” Khauhelo Mnqibisa, provinsiale sekretaris van Nehawu, het Maandagmiddag aan Maroela Media gesê die stakende gesondheidswerkers is weer op hul pos nadat aan hul griewe gehoor gegee is. “Die werkers, die hospitaalbestuur en die departement kon konsensus oor ’n aantal kwessies bereik,” het Mnqibisa gesê. Dié kwessies sluit in ’n oorvol ongevalle-eenheid, ’n tekort aan hospitaalbeddens en personeel, die oorbetaal van agterstallige vergoeding vir werk wat oortyd gedoen is en die beveiliging van werkers in die hospitaal. Kritieke tekort aan personeel Armand Cloete, VF Plus-LPW, sê die staking is die direkte gevolg van onstabiliteit in die hospitaal se bestuur en ’n mislukte provinsiale regering. Volgens Cloete het die Vrystaatse departement van gesondheid Vrydag erken dat die onstabiliteit bestaan weens onder meer kritieke poste wat vakant is. Die nasionale minister van gesondheid, Joe Phaahla, het in antwoord op ŉ vraag van die VF Plus se gesondheidswoordvoerder, Philip van Staden, gesê die Pelonomi-hospitaal beleef tans ŉ tekort aan 22 dokters en 113 verpleegpersoneel. Daar is ook ŉ tekort aan skoonmakers. Tog word vakante poste nie gevul nie, wys Cloete daarop. Hy meen die gebrek aan bestuur is ook nie tot dié hospitaal beperk nie. “Uit die departement se jaarverslae wat tydens ’n portefeuljekomiteevergadering van die Vrystaatse wetgewer bespreek is, is dit duidelik dat die ANC-regering nie gesondheidsorg in die provinsie kan verseker nie.” Twee distriksgesondheidsrade funksioneer nie weens die feit dat munisipale raadslede nie vir vergaderings beskikbaar was nie. Daar is ook vier hospitale wat tans wanfunksionele rade het. ’n Woordvoerder van die provinsiale departement van gesondheid kon die hele naweek en ook Maandag nie vir kommentaar bereik word nie. Daar is Maandagmiddag weer oor die uitdagings by Pelonomi vergader, sê Mnqibisa.