Padwoede of rassistiese insident… ek was daar, maar ek weet nie.
Tienuur die aand is ons op pad huis toe. By n robot staan n string karre wat by die robot regs wil draai. Die ou
voor my en sy vrou is besig om te baklei, jy sien net hande beduie en koppe wat skud. Toe die kar voor hom stop
is hy nog aan die stry en ry agter in die ander motor vas. Almal spring uit, die voorste voertuig is n donkerblou
4×4 met getinte vensters. Die swart man wat daar uitklim, het n netjiese pak klere aan. Sy vrou is eerste by die
arme ou wat in hul vasgery het.
" Are you drunk or blind?" wil sy gillend weet. " Look at our brand new car!!" Sy snou nog n paar aardige
beledegings na die wit bestuurder se kant toe.
Die swart bestuurder probeer sy vrou kalmeer, sonder veel sukses. Sy smeek hom nou om Kabello te bel, ek
lei af dis die naam van n hoe polisie offisier. My vrese was reg, hierdie man is n vername man. Hy bel iemand en vra sy vrou
om terug te klim in sy motor. Maar teen hierdie tyd is die wit ou, so 50 jaar oud, se vrou ook al uit die motor. Sy
wil gillend weet wie gee die swart vrou die reg om so op haar man te skreeu en hom te beledig. Ek stap nader om te help kalmeer.
Die wit ou se neus bloei, ek dink hy het sy kop teen die stuurwiel van sy ouerige Cressida gestamp. Ek en hy kry uiteindelik,
sy vrou met n gestoei terug in die motor. Die swart vrou beskou hierdie gebaar as n erkenning van skuld en storm terug tot
by die Cressida se venster. Sy vreet die vrou uit en as sy genoeg het, draai sy om en ek dink die mondgeveg is
verby. Nee, sy draai wragtig om en gee een laaste opmerking," Drunken white bitch". Toe is die gort gaar, ek druk
die deur toe dat die wit vrou nie kan uitkom nie terwyl haar man vanaf die bestuurder se oop venster probeer kalmeer. Uit
radeloosheid maak die vrou haar eie venster oop en gil met haar kop wat by die venster uitsteek. " Black bitch, fokken rykgat black bitch.
Die swart bestuurder se seun kom daar aan en stoei sy Ma terug in hul motor, ek hou die Cressida se deur toe. Die twee
bestuurders staan tussen die twee motors. Hulle wag vir die polisie. Ek hoor die wit ou se, hy sal alles betaal, hy
weet dit is sy skuld. Hy vra om verskoning,, hy se hy en sy vrou was besig om te stry, hy het konsentrasie verloor.
Die wit ou praat Afrikaans, so nou en dan n kort sinnetjie in Engels. Die swart man praat net Engels.
Die wagtery word lank, die vrouens het kalmeer, daar was heelwat mense wat vinnig na die ongeluk daar saamgedrom het.
Hulle begin nou koers kry, ek dink hulle sien hier gaan nie n fight wees nie. Ek stap nader en gee my sakdoek, vir
die wit ou.
"So what were you fighting about?" vra die swart man. Intussen het hy verklaar dat hy n prokureur is.
Die wit ou kyk eers na my, ek maak of ek padgee.
" Nee," se hy " bly hier by my, jy het my gehelp vanaand."
"So? What was it al about," wil die prokreur nou weer weet.
"Ons was saam met my seun en sy girlfriend by die Spur. Hulle het ek en my vrou genooi. Hulle wou….
ag fok tog." Hy bly eers stil en gee n paar snuiwe. " Hulle wou ons vertel dat hulle verloof raak en volgende
jaar gaan trou."
Ek staan daar en dink wat met die man aangaan. Dis mos goeie nuus. Dis mos nie iets om oor die baklei nie.
"Ons het net een kind, dis hierdie seun, het my name." se hy.
Ek en die prokureur staan in spanning en wag, ek kry die ou jammer. Ek kan sien hy is ontsteld. Die ongeluk
pla hom nie veel nie. Dis die seun.
" He wants to marry," se hy ewe skielik in Egels, " His girlfriend is n black girl……..she is black." Hy lyk skoon
verlig dat hy dit kon uitkry.
" And your wife does'nt like the idea?" se die prokureur ewe kalm.
Ek sien die ou is nou hartseer, ek sit my hand op sy skouer. Ons hoor nou die polisie motor se serene.
Toe stort die woorde uit die man.
" Ek het haar probeer oorreed, man. Ek het tot buite met haar gaan praat, dis my seun, ek staan by my seun, dis my bloed.
Ek het lank met haar gepraat, maar sy wou nie teruggaan nie. Ek moes vir hulle gaan se sy is naar, ons moet
huis toe gaan. Ek het haar lank in die kar laat sit en wag, want ek het eers met my seun en sy girl gaan praat. Ek het
haar probeer troos en gese alles sal nog regkom. My seun was net kwaad; kwaad en seergemaak. Dis presies
wat my vrou se, sy is kwaad en seergemaak. Ek weet nie. Dis my fout hier ek sal betaal."
Die polisie arriveer, hulle ken die prokureur en wil almal, sommer my ook afvat polisiestasie toe vir bloedtoetse en
le van klagtes. Die prokureur vee so met sy hand oor sy 4×4 se bumper, daar is n erge duik maar die Cressida lyk
" I cant see much damage here," se hy. As die polisieman beswaar maak vererg die prokureur hom, " Listen,
anybody can see this man is not drunk, I am the plaintiff and I am saying I dont press charges. Its late, let we
all go home, now. This is over en done with."
Die wit bestuurder se ligte was stukkend, hy het kort agter my gery tot by sy huis, nie ver van my af nie.
Hy staan by my venster, " Dankie ou maat, my vrou kan soms maar moerig raak, maar wat, more is nog n dag, ek
ken haar. More sal sy weer dink. Ek gaan nie my seun en sy girl weggooi nie. Hulle is altwee geleerde mense.
Nooit as te nimmer gaan ek my rug op my seun draai nie.
Ek sit nou hier en dink aan my eie familie, aan my vriende en aan al ons kinders in hierdie n nuwe land; en ek besef ons
Afrikaners is n unieke klomp hardegatte.
Is ons besig om n nasie te word?
Wit Afrikaners en Swart mense doen een ding wat ander nasies nie maklik doen nie. Hulle gee mense byname.
Kyk maar om jou rond, daar is ou Bees, Slang, Spook en Spikkels onder die Afrikaners en daar is Lucky Boy,
Sticks, Shorty, Blade en Beast, onder die Swart mense. Portugese, Engelse, Grieke , Duitsers en Jode in ons land gee
nie maklik n vriend of n kennis n bynaam nie.
As n Swart mens vir iemand Shorty noem , dan is hy kort, as n Afrikaner iemand Tiny noem, is dit gewoonlik n reus.
So ons het n soort van n wrang sin vir humor. Maar ons lag meer, terg meer en hou beter partytjie as ander nasies.
Ons kan rof en woes raak op partytjies en ons drink baie meer as ander nasies, want ons is taai.Kyk maar
in jou omgewing waar staan elke aand die meeste karre; by die Pub en Grills, my maat. Kyk waar kom die meeste
in die lokasie saans bymekaar, in die taverns.
Swart mense lag ook baie en nogal vir dieselfde snaakse situasies as Afrikaners, hulle hou van boks as n
sport soos ons. Hulle het n ingebore talent om met diere te werk, net soos ons. Hulle sing graag saam, gaan kyk maar hoe
sing ons op kunsfeeste saam met ou Nicolas, Bok en Stevie.
Kyk na ons ministers by die parlement hulle dra hoede soos Ooms, en sels dasse. Die tannies dra hoede en deftige rokke.
Swart mense neuk hulle stout kinders, nes ons; die ander nasies glo nog aan Dr. Spock. Net soos ons hou hulle nie van al die
Oosterse mense wat nou al wat n winkeltjie opkoop en selfs spatsa shops in die lokasies begin nie.
Wanneer daar n serial killer rondloop, doop die Afrikaanse koerant hom sommer met n bynaam. Die snaakste
bynaam was hier in sewentigs toe n katoolse jong man met n stofjas aan in gange en om hoekies hier in
Bloemfontein homsels talle kere ontbloot het teenoor jong en mooi mesies. Binne n week was hy gedooop as Jan de Plukker. Daar loop vandag nog
dosyne mooi meisies rond, my vrou ingesluit, wat ou Jan so die skrik op die lyf gejaag het.
Die snaakste Swart bynaam vir my, is Sleptong. Ek dog dis Sotho, die fabriekseienaar se my toe nee, dis eintlik
maar sy werkers het een "e" weggevat. Die man hakkel glo kwaai. Hulle het hom self die naam gegee.
Nee, ek skep moed, lyk my ons kan kultureel ten minste later een nasie wat dieselfde
oor dinge voel, word. Dis net die musiek, genade tog, daar is ons nog wyd uitmekaar. Maar kyk, selfs roekelose
Malema hety n brandende begeerte in sy hart om op n plaas te gaan boer, nes ek. En daar word hy deur die
ou toppe kortgevat en geskors, nes ons sou doen.
Oor een ding is ek skaam, die Swart mense kyk na hul oumense, tot hulle dood toe. Al vee die ouma net daagliks die
grondstoepie voor die sinkhuisie; hulle hou haar in die huis. Ons doen dit nie meer nie. Ons raak ontslae van hulle.
En as jy te jonk is om my te glo, gaan vra enige bestuurder van enige ouetehuis hoeveel keer per jaar kom
haal blanke kinders of kleinkinders hul voorsate vir n trippie na die dieretuin, of n koffie by die Wimpy.
Ek is n sondige ondankbare mens.
Ek kan maklik murmureer soos die Israeliete toe Moses hulle vir 40 jaar lank deur die woestyn moes lei
na die land van melk en heuning. Ag na die derde dag het hulle ou Moses gekatasa oor te min kos en
te min water. Toe gee die Here vir hulle elke oggend brood uit die Hemel, genoeg om van dik te eet.Toe
moan hulle weer oor die lekker vleis van Egipte en die Here stuur vir hulle kwartels by die tonne. En Moses tik net teen
n rots en vars fonteinwater stroom uit.
Ek kla oor vliegtuigkaartjies om na n troue in Joburg te gaan en daarna na Laatlam se gradeplegtigheid in die Kaap.
Daar gaan al my Krismisgeld. Ek murmureer. Selfs half ongeskik met Laatlam. Toe bel sy, daar is n special op
Mango, jy moet binne vyf minute koop. Dit kos net n derde van die aanvanklike bedrag. Ons doen dit en ek staan
hier buite onder die boom en koffie drink.
Ek bid dat die blinde hond eintlik skeefkop na my luister, " Here straf my maar, want ek sal nooit n volkome dankbare
mens wees nie. Ek is sleg . Help my tog om beter te word."
En ek dink aan die Israeliete wat op die eerste oggend in die land Kanaan vroegoggend uit hul tente gestorm
het om die manna op te tel; en daar is niks. Toe storm hulle weer op arme Moses af om te murmureer en die Here laat weet.
Julle is nou in die land van melk en heuning, maak julle eie kos.
Ek wil nooit meer murmureer nie.
Die mensdom soek na antwoorde.
November 12, 2011 in Sonder kategorie
Waar jy kom vra mense deesdae dieselfde onrustige vrae. Waar kom die skepping, die aarde en die heelal, vandaan;
wat maak ek hier, of wat moet ek hier doen; en hoekom moet ek eendag doodgaan.
Ons vergader na n goeie kennis se begrafnis en omdat ons mekaar jare al ken en ons so wydverspreid woon, sien
ons mekaar net op troues en begrafnisse. Die pad terug huis toe is lank en die potholes baie. Ons praat dus kort en
reguit met mekaar.
Daar is n ouerige boer, ek dink dis omdat hy baie vars lug en stilte kry, want sy antwoord wil ek graag onthou.
In Genesis staan daar in die Engelse Bybel, "God created the universe and earth."
"Create" beteken mos, skep, jy Hy tree skeppend op. God "create" dus dinge uit niks uit nie. Die mens kan dit nie doen nie,
die mens is net n "manufacturer", hy vervaardig net dinge met die goed wat God geskep het. Die wetenskap
ontstaan uit die ondersoek en ontleding van God se goed. Hulle kan niks doen sonder die skeppinge van God nie.
En alles werk soos n horlosie, daar is swaartekrag, die wiskunde, en duisende ander wat hulle uit die ontleding van God se skeppinge kry. Gaan pluk maar die eerste lenteblommetjie en kyk of daar op sy stammetjie staan "Made in China" Dit moet ons eers aanvaar, dat alles van God kom.
Dan maak Hy die mens, uit materiaal van sy skepping. Ja, ons is gemaak, nie geskep nie, ons is nie uit niks geskep
nie. Eva is selfs uit Adam se ribbeen gemaak. Dit moet ons ook eers aanvaar, dat ons deur God gemaak is.
Wat moet ons dan hier doen? Dit wat Adam en Eva nie kon doen nie, hulle moes net God se eenvoudige wet nakom; moet
nie van die vrug van die boom in die middel van Sy tuin eet nie. Pas net Sy tuin op. Hulle kon nie. Toe stuur God sy
seun Jesus om vir ons te kom wys hoe om te leef. En sy boodsak is eenvoudig: Jy moet vir God lief wees met jou hele hart en siel, en jy
moet jou naaste lief he soos jouself. Doen jy dit sal jy eendag ook soos Jesus opvaar na die Hemel vir n ewige lewe.
Maar soos Jesus, sal jy as mens eers op aarde sterf, doodgaan, stof word. Maar jou siel sal opgewek word en opvaar na die Hemel.
So op ons ouderdom moet ons nie meer huil op n begrafnis nie, help die wat droewig is, en prys God vir die een wat
gaan opvaar na Hom , daar waar hy vandaan kom.
Van te veel vleis eet kry ek toe n nagmerrie.
My broer word sestig en gee n spitbraai onder die peperboom op sy plot. Die pad is sleg soontoe, en dis
ewe skielik n koue winderige aand. Te min mense kom vir die 30 kilgram Dorperskaap op die spit. Omdat skaapvleis
so duur is en ek dit byna nooit meer kan bekostig nie, het ek soveel na die smaak daarvan verlang dat
ek myself heeltemaal ooreet.
Twee uur die nag kry ek n nagmerrie, ek droom ek sit op n skuins, platterige rots teen n dam water in die koelte
van n groot boom. Die klip is nog warm van die son wat vroeer daarop geskyn het. Ek voel eensaam en
verslae, ek weet nie wat ek daar maak nie en ek is heeltemaal sonder klere. Ek kyk in skaamte rond of
ek nie iemand sien nie, maar daar is geen siel nie, daar is n doodse stilte om my.
Toe hoor ek iets in die bos agter my en hier kom nog n man sonder n draad klere versigtig en bang aan
gestap. Hy is geel van kleur en weens die vorm van sy lyf en gesig herken ek hom dadelik as n Chinees.
Hy kom sit onbeskaamd op die klip langs my. Hy groet in Engels en ek vra hom waar hy vandaan kom, hy
antwoord vlot in Engels, " From that side, been walking for three days, there are no people. Nothing"
Ons hoor n geritsel en hier kom n poedelnake swart man aangeskuifel, hy lyk vreesbevange en uitgeput. Hy
kom sit met n sug en vertel in Engels dat hy van die berg se kant af kom, loop al drie dae, het nog niemand gesien
nie, net ons hier op die rots. Ek reken hy is n Zoeloe, fris gebou en sterk gesig.
Nog n man kom in die paadjie agter die boomstam uit. Ek herken hom aan sy kleur en neus, dis verseker n
Arabier, sy bruin oe flikker oor ons. Hy praat ook Engels, " Walking up en down for three days, nobody, there is
nobody around." Hy is sonder klere soos ons.
Ek wou vra wat aangaan, toe kom n klein verrimpelde mannetjie agter die boomstomp uit, ek herken hom dadelik
as n Koi-San. Hy se in Afrikaans, hy is van Botswana, was laas besig om n waterpyp te herstel in die Kallahari
Gemsbokpark, hy weet nie wat maak hy hier nie, hy is ook sonder sy stertriem.
Ons klompie sit daar en wonder, ek kan niks onthou nie, ek weet nie wat gebeur het nie, ek weet net ons
is hier en daar is niemand anders nie.
Die Chinees glimlag, " Five is n good team. Five is very good," se hy.
Die Arabier steek sy arm so klank uit met die palm na onder," There, on the top of the first hill is a flat spot, we
can see far from there, we must build a house there." se hy.
Die swart man skud sy kop instemmend," Yes, n nice house, but we will need wives, we have to look for
wives. The water is far from the house."
Die Koi-San kyk stip na die watergat, dis helderskoon water. " Ons moet die water kan sien, ons moet kan sien
wie kom drink water. Maar daar is niemand, ek het wyd gestap, daar is niemand. Maar miskien….."
Ek sien n kringetjie op die dam vorm, iets het geloer of asem geskep, miskien n vis of n waterskilpad.
Hoe maak mens n hoek en n stuk lyn as daar niks is nie, en waar is alles dan heen, wonder ek.
" I saw tracks in the mud on the other side", verduidelik ek," I have been here for two days, maybe they come
at night, maybe they are scared of us, I dont know, but I will show you the tracks. There is something in
Toe pluk my vrou my wakker, " Draai op jou sy, jy kry nagmerries as jy so op jou rug le en slaap, jy skreeu
mens wakker, man. Wat gaan aan met jou.?"
So op my sykant rook ek drie sigarette agtermekaar, ek le en wonder of die eindtyd naby is, en waarom sal ek
dit nou gaan staan en oorleef, ek wil nie.
Of wag, miskien kan ek en die Koi-San, een aand stilletjies wegraak, ons kan n nuwe lewe begin, en as daar n vrou op
die vlaktes rondloop sal die Koi-San haar spoor kan vat. Nee, hel, ek en die Kois-San verstaan mekaar, ons kan
n nuwe " clan " iewers begin.
En ek reken net ons twee weet hoe om vuur te maak.
Ja, as ek eers wakker is, is ek maar weer n bliksem
Oor die jare verander mense, n skoolvriend het toe n ateis geword.
November 6, 2011 in Sonder kategorie
Op skool wou ons almal eendag miljoeners word, ek het nie, en my ou skoolvriend ook nie.
Ek het hom veertig jaar laas gesien en hier sit ons nou by die waterfront vir n uur of twee
en gesels, hy probeer my oortuig dat ateiste al mense is wat die lewe wetenskaplik
en realisties in die gesig staar.
Hy kom met ateiste soos Hawkins en Dawkins, almal geniale slim mense met boeke agter hul name. Ons gesprek
Ateis: As die opvaarding van Jesus platval, as wetenskaplik bewys word dat hy nie opgevaar het na
die Hemel toe nie, dan val die hele Christen geloof plat.
Ek: Dis waar, ons glo God het sy seun Jesus aarde toe gestuur as mens, dat hy hier vir ons vertel
het hoe om as Christene te leef, dat hy deur die Fariseers met die hulp van die Romeine gekruisig
is, begrawe is in n grot en dat hy daarna opgevaar het na die Hemel waar hy sit aan die regterhand
van God. Dat Hy die Heilge Gees vir ons as Helper gestuur het, tot hy eendag weer kom. Ja, dis wat ons glo.
Ateis: Maar hoe kan julle aan sulke "fairy tales" glo? Dawkins se dog duidelik dat die eerste getuienis van Jesus
se opvaarding, was Maria, nie die Ma nie, die prostituut. Later het Maria Magdalena en die dissipels daar aangekom . Is julle
bewyse en getuienis dan gebasseer op wat n prostituut gese het? Sy het tog eerste by die graf aangekom.
Ek: Sy was miskien voorheen n prostituut, maar Jesus het sewe bose geeste uit haar gedryf en sy was gered.
Ateis: Ja, maar sy en haar ou buddies kon die lyk verwyder het voor die ander daar was.
Ek: Jy sien my vriend, jy kom hier aan die einde van die verhaal en gebruik n stukkie getuienis. Kom
ons gaan na die begin van die Bybel. Jy se daar is geen Skepper wat alles gemaak het nie, jy se alles het
toevallig met n oerknal ontstaan. Soos n tornado wat oor n scrapyard trek en alles omhoog ruk en rondskommel,
toe alles was terugval staan daar n moderne Boeing 747. n Gelukskoot, glo julle. En let wel, ek se glo, want julle glo
aan iets, al is dit aan n gelukskoot of toeval. Een hengse geluksoot en alles werk, die aarde die son, die seisoene
die see, die riviere, die mensdom. Julle moet n helse geloof he in die geluksgodin of toevalligheids godin.
Ek sien hy word kwaad vir my.
Ateis: n Mens kan nie fisies opvaar na die Hemel nie, man. Dis onwetenskaplik, dis kinderagtig.
Ek: Jesus het daarna aan sy dissiples verskyn, en aan nog n groep van oor die vierhonderd. Tot aan
die Romeinse soldaat Saul, wie se werk dit was om Christene uit te roei. Hy het Paulus geword, n apostel
wat sy hele lewe lank die Christenwoord en geloof versprei het. Daar is geen gebrek aan getuienis nie.
Hy uiter nog n klomp dinge uit boeke en ek begin myself ook vervies.
Ek: As iemand in n hofsaak moet getuig, dan word sy getuienis getoets.As ons kyk na hoe die Romeinse
Keiser, Nero, die christine vervolg het, gekruisig, onthoof en sommige met teer gesmeer en in die aande
as fakkels gebruik het vir sy partytjies. Hoekom sal mense aanhou getuig as hulle so uitgeroei
word. Tot wat se voordeel is dit vir hulle? As die hele opstanding n komplot was, sou al die dissipels
en christene dieselfde storie en n baie beter storie gebruik het. Hulle sou nie dat n vorige prostituut eerste by
die graf van Jesus uitgekom het nie. Jy wys op al die verskille in die dissipels en mense se weergawes. hulle
verskil op klein puntjies waaroor jy n bohaai maak. Oor die groot feite, dat Jesus gekruisig was, dood was,
begrawe was en opgestaan het uit die dode en opgevaar het na die hemel, verskil niemand nie.
Jy maak Jesus se wonderwerke af as toorkuns, maar jy het geen beswaar dat jou geloof sommer n
vliegtuig kan toor uit skrootwerf rommel nie. Die ontstaan van die wereld het niks te doen met dobbel nie.
Jy kan nie vir my se as ek n stukkende eier se doppe twintig miljoen keer in die lug gooi, dit een keer
perfek sal val en n nuwe eierdop vorm nie.
Ek wou hom nog vertel van die ateis wat lank gelede aan sy onderlyf noodlottig gewond was, hoe hy van pyn
geroep het na God en Jesus. Hoe iemand bang en saggies vir hom gebid het en sy voorkop met water gelawe
het, tot hy gesterf het.
Mense se graag geloof is die vertoue en hoop op dit wat ons nie kan sien nie, maar ons moet nooit vergeet
dat daar duisende was wat Jesus gesien het vir byna drie jaar lank, saam met hom geloop, ge-eet en gesels het, sy
wonderwerke aanskou het.
Ek: Gaan vanaand en lees die boek van Jesajah in ons Bybel, sien hoe die ou profete die koms van Jesus
honderde jare vooruit voorspel het. Dat Jesus sou kom om die mense terug te bring na God toe. Dat Hy dit in die nuwe Testament vir ons maklik
maak, ons sondes is deur Jesus se bloed aan die kruis vergewe, kom net sy gebooie na en glo in Jesus die Seun, God sy
Vader en aan die werking van die Heilige Gees hier op aarde. Moet oor niks verder bekommer nie, Hy wat alles gemaak
het, sal vir sy gelowiges op aarde. En net soos Jesus sal jy as gelowige by sy wederkoms, opstaan en opvaar na die Hemel.
Al verstaan ons dit nie alles vandag nie, want ons is maar net klein dom mensies wat dink ons weet baie.
Ja, en gaan lees gerus op oor die Romeinse geskiedenis van daardie tyd, daar was n wet dat geen vrou, dobbellaars,
of enige geesteversteurde gebruik mag word as getuie nie. So Maria se getuienis was niks werd daardie tyd nie, die
Israeliete het dit geweet, so as die hele ding n konkoksie was, sou hulle nooit dat n vrou, nogal voorheen n
losbandige een, die lee graf eerste ontdek het nie. Hulle sou n baie meer geloofwaardige persoon gebruik het.
Ons groet mekaar, en ek hoop ek sal die ou weer vorentoe raakloop. Ek weet nie, want op die oomblik
lyk hy nog vies vir my en dit lyk wragtig of hy half jammer lyk vir my. En ek voel weer jammer vir hom.
Hoekom ek nie wil of sal emigreer nie.
November 5, 2011 in Sonder kategorie
Ten spyte van ope uitnodigings van my kinders om kosteloos te emigreer na Australia, kan ek nie.Al
het ek Aus. al besoek en alles goed en mooi en veilig en vooruitstrewend gevind, kan ek nie.
Ek gee hier net n paar algemene kort redes aan.
1. Net in Suid Afrika kan jy in die koerant lees van n blanke wildbewaarder wat n swart wildbewaarder
uit die kloue van n verwoede leeu red red deur n kombers oor die leeu se kop te gooi en so kans te kry
om die arme man tot in die kajuit van die bakkie te sleep. Hulle kry nie die deur betyds toe nie en die leeu,
wat intussen die kombers verskeur het, storm weer en kry die man aan sy stewel beet. Daar word tougetrek
en die stewel kom af met n paar stukke vel en senings. Die man leef en hulle jaag weg. Ek en my broer het
die kombers truuk in ons kinderdae altyd op Pa se boerboel uitgevoer en ons dood gelag oor hoe
benoud hy baklei om daar uit te kom. Dis glo n ou truuk van wildbewaarders met leeus en is al dikwels gebruik
in sulke nood situasies.
2. Net in Suid Afrika kan jy op die nuus na n video kyk hoe n verwarde Hartbees storm na die veiligheid van die
vlaktes en in sy stormloop bo-oor of dwarsdeur n arme bergfiets ryer spring dat hy en die fiets daar spat. Vir wat ry n klomp fietsryers dan
ook in n wildreservaat? Bokke het seker gedink hulle word omsingel deur een of ander jagters Impi.
3. Net hier sal n jong man n gemaakte epileptiese aanval op die stoep van n winkel in n besige sakesentrum kry;
natuurlik met n handvol Enos wat hy vinnig in sy mond gooi. Met skuimende mond en rukkende ligaam
le hy nou daar en sterf terwyl die winkeleienaar en sy personeel hom pamperlang en skarrel om die ambulans en mediese mense
in die hande te kry. Intussen spring sy tjommies in die winkel en steel al die geld en nog n klomp items ook. Toe hulle
veilig in die getaway kar is, spring die sterwende een op en hardloop al laggende daar weg.
4. Net hier kan n outop soos ek wie se laaste kind nou uit die huis gaan en ons nie meer n voltydse bediende
nodig het nie, en haar ook nie kan bekostig weens wetgewing wat die minumum salaris aanmekaar opstoot nie, n plan
bedink wat die hele situasie red. Ek gee haar n 200 liter plastiek waterdrom en se sy moet by die huis n besigheid
begin. Sy het twee kinders maar altwee mans is weg en hulle betaal geen onderhoud nie, haar Ma, sussie en twee jonger boeties
bly almal saam. Sy is die enigste een wat n werk het. Ons leen haar R500 en gee haar n ou boere resep vir pynappel bier.
Sy moet ook piesangs, appels en nik- naks koop. Sy maak nou al van Vrydag tot Sondag R500 wins en lag al die pad.
Nou het my vrou voorgestel sy leer om hare te vleg, Rasta styl. Sy het dit gedoen en maak hieruit ook geld. Lyk my
sy sal dit een van die dae sonder ons kan maak in hierdie lewe. Daar behoort n wet teen swart mans gemaak te word
wat nie onderhoud betaal nie, albei mans het werke en sy spook al jare met een of ander instansie om haar
onderhoud reg te kry, te vergeefs.
5. En laastens, ou Jorry wat daardie skilder inheemse boerbok van die Koi-Sans veredel en met hulle teel.
Sit daar op sy klein plasie, n afgetrede ou man wat lief is vir diere. Hy het reeds n klomp bokke, n hele
stoetery, hy vertel n mens kry deesdae meer vir n bok as vir n skaap. Weens tradisies van ons inheemse
volke wat nou die geld het. Ons braai boerbokvleis, smaak effens anders as skaap, maar baie lekker. Agter
ons sak die son bloedrooi agter die Vrystaatse rante. n Pou skreeu in die tuin, iewers in die veld n korhaan, dan n kommandovoel. Alles geluide wat diep in my geheue vasgele is.