Tuis	Jy blaai in die argief vir tarlehoet.
Ons luiperds het nou name: Mandleve en Shlarulini. Mandleve is ‘n dominante mannetjie in die Sabi-Sand en Shlarulini is sy wyfie. Die twee het Sabiepark ge-annekseer as deel van hul gebied en kom nou enige tyd van die dag of nag op inspeksie in hul “kolonie”. Groter versigtigheid is deesdae die wagwoord, veral as jy gaan stap. Selfs Tokkie het haar laat oortuig om sekere roetes liefs te vermy en my Jan Scholtz-kierie op haar alleenwandelinge saam te vat. Drie vlakvark-wesies is altyd op ‘n bondeltjie naby die kantoor. Dat hulle so moederloos groot word, herinner jou telkens aan die konstante luiperd-gevaar vir mens en dier. Enigste eie roofdier-ervaring van die somervakansietjie in Sabiepark was egter met ‘n “roofdier” van ‘n heel ander aard: gelukkig net met een van die sogenaamde “Vyf Kleintjies”: die mierleeu. Voorheen het ek die mierleeu net as die larwe geken wat met sy plat, vet lyf in sy tregtervormige putjie in die sand skuil, ander insekte met sy twee lang kake gryp en blitsvinnig die grond intrek. Nou het ek ook met die volwasse lepelvlerkie-mierleeu kennis gemaak. Elke aand het ‘n paar by die stoeplig kom rondfladder. Die volwasse knaap lyk soos ‘n naaldekoker of waterjuffer met ‘n lang, skraal lyf en vier lang rafgfyne netvlerke. Hy is maar lomp en vlieg baie swak en rukkerig. Die deurskynende vlerke met jul kolpatrone verleen egter aan die insek ‘n sekere elegansie.
‘n Nuwe voëlgeroep (vir my altans, nie vir Tokkie nie) het die bekende eentonige doe-doe-doe-deuntjie van die groenvlerkduifie onderbreek. Dit is die harde, helder gefluit van die baardwipstert. Die baardwipstert se roep bestaan uit ‘n reeks strelende frases wat elk drie of vier keer herhaal word, met heelwat variasie. Sommige frases styg in ‘n crescendo. Newman beskryf dit in Tokkie se veel gebruikte voëlboek meesterlik soos volg: “piee piee terr triee .. tsjieroee tsjieroee tsjieroee …. wietsjoee wietsjoee wietsjoee … tirroee tirroee tirroee … piee piee piee piee … tsjoe-iet tsjoe-iet tsjoe-iet.” ‘n Aand of twee voordat ons weg is, het ons die bekende duet van gevlekte ooruile duidelik in die nagstilte gehoor. Die mannetjie se diep “whoeee” word deur die wyfie se sagter “hoe” beantwoord (met of sonder vraagteken – ek weet nie. ) Naguiltjies se pragtige sang het amper elke nag opgeklink; uiters welkom nadat hulle ‘n ruk lank doodstil was.
Hoeveel rosyntjiebosse – reuserosyntjie, vaalrosyntjie, witrosyntjie en ritse ander gwerias van onbekende identiteit – op Tarlehoet voorkom, is onbekend. Dit sou ‘n reusetaak wees om te tel. Een ding weet ek: ná goeie reën in Januarie tot Maart is daar hope meer as voorheen. Oral beur ‘n nuwe rosyntjiebos of kruisbos boontoe. Nog ‘n nuwigheid is natuurlik die stories wat na vore begin kom oor al die beroemde besoekers wat die Williams-Jonese na 250 saamgebring het: J.K. Rowling, Roger Moore en selfs dalk prinses Diana (vorige blog). Wat elke keer ‘n somerbesoek kroon, is natuurlik die swembadjie. In daardie verfrissende water het ek en Tokkie die drie weke geboer, sonder wroeging oor die waterskaarste in die Kaap. Jy hoor dan die Sabie in jou ore druis!
Die geswem eerste ding elke oggend en laaste ding elke aand – so saam-saam met twee waterskilpadjies in die watergat – het ons selfs die pyn van die eerste dag se batterykrisis laat vergeet. Die ses nuwes en die nuwe reguleerdertjie werk in elk geval kookwater. Moet ook teen daardie koste (amper R15 000)! Ompaadjie na Tshokwane.
Wat die Wildtuin betref, was dit ‘n openbaring om van die ompaadjie af die enorme skeur in die aarde gade te slaan weens die Mantimahledam wat weggespoel het halfpad tussen Skukuza en Tshokwane. Naby die Skukuza-gholfklub het leeus ‘n groot kameelperd platgetrek. Ons het hulle nie daar betrap nie. Vier hiënas het egter behoedsaam uit die bos gekom op soek na ‘n laaste peuselhappie. Een oggend het ‘n troppie wildehonde ons by die Paul Krugerhek ingewag. Tussen die ruie gras en bosse was dit egter nie die maklikste ding om diere raak te sien nie. Maar wie gee oor diere om as die manjifieke veld self die oog so streel? (Hierbo verwys ek na die Jan Scholtz-kierie. Dis ‘n pragstuk van kiaat met ‘n swierige vlakvarktand. By Tarlehoet was die vakansie ‘n beer met selfs nog indrukwekkender tande. Jan se hande sou gejeuk het!) by Uit Melkbos
Ons ry onder blareboë deur verby ‘n erewag van bome wat fier in gelid staan in hul seremoniële groen uniforms, kraakvars en blink gepoets, asof ‘n hoë indoena op besoek kom. Ons plus-minus 50ste besoek aan Sabiepark begin op ‘n heuglike noot. Waar in Augustus 2016 niks was nie, staan wuiwende grasvelde. Waar woestyn was, bewe wit pluime in die wind.
Siyt op die stoep en jy hoef nie eens die ore te spits nie; van die Sabierivier se kant kom ‘n ononderbroke behoorlike gedruis van sterk waters. Die eerste nag gewaar ons in die maanlig in die veld deur die kamervenster ‘n spierwit kol, soos sneeu. Vroegoggend is Tokkie uit om te gaan ondersoek instel. Dis ‘n digte stuk gras met ‘n witter saad as die res. Ook in die skemer staan dit sterk uit. In Maart 1998 het ons Sabieparkers geword. Op 15 Maart daardie jaar het Tokkie haar 52ste verjaardag hier gevier. Vriend en kollega Herman le Roux het in ons gasteboek geskryf: Die bobbejane het in die sitkamer baljaar en Tokkie het met volmaan verjaar. Gelukkig was op 15 Maart 2017, haar 71ste, geen bobbejane in sig nie. Die volmaan was nie meer heeltemal vol nie. Maar ‘n fees was dit weer eens met eers ‘n ontbyt saam met vriende by die Skukuza-gholfbaan en die aand die onoorteflike wors van Boet en Jan van Witrivier op die kole, growwe mielielmeelpap uit Delmas, ‘n koue wyntjie uit die Kaap en ‘n heerlike geplas in die swembadjie onder die Melkweg en omring deur die bos. Vir wie moet ons bedank vir die skitterskoon water in die swembadjie ? In hierdie geval nie moeder natuur nie maar moeder Tokkie. My vrou ken die kuns met chloor. Oor Tokkie se “verjaardaggeskenk” praat ons liewer nie. Dis ‘n dure. Ná 19 jaar het ons sonkragstelsel die gees gegee. ‘n Nuwe reguleerder en nuwe batterynes was nodig. “Tokkie se batterye”, noem ons die nuwes. Mag dit vir my vrou van 50 jaar nog veel lig gee. by Uit Melkbos
Dick is sewe dae gelede op 3 Februarie, ‘n maand voor sy 80ste verjaardag, aan ‘n slepende longkwaal oorlede. Gister is in die NG kerk Melkbosstrand in Engels en Afrikaans van hom afskeid geneem. Glimlagte by ‘n gedenkdiens is deesdae nie vreemd nie. Om sommer met die intrapslag in die kerk breed te glimlag, het ek by die diens egter die eerste keer ervaar. Yslik groot tussen die blomme voor die kansel – waar ‘n geraamde foto van die oorledene gewoonlik pryk – het ‘n groot TEREGSTELLINGSKENNISGEWING van Dick Turpin gestaan. Darem nie onse Dick (gedoop Desmond nie), die berugte Richard (Dick) Turpin – die sogenaamde Highwayman – wat op 7 April 1739 in York, Engeland, aan die galg gesterf het weens ‘n misdaadrekord wat wetsgehoorsames na die asem laat snak. Een storie is dat die ter dood voordeelde, o.m. weens perdediefstal en die moord op ‘n makker, voor sy teregstelling op ‘n oop perdewa deur die trate van York gery en sy bewonderaars gesalueer het. Ná die demonstrasie het hy ‘n uur op die galg verwyl terwyl hy met die laksmanne en toeskouers oor koeitjies en kalfies gesels (nie oor perde nie!). Skielik het hy orent gekom en homself van die leer af gewerp. Binne vyf minute was hy dood. Dick se Britse genant het ‘n legende geword. Sy lewe is geromantiseer op die silwerdoek, TV-skerm, in gedigte en liedjies. Baie van my generasie sal Alfred Noyes se die lang, epiese gedig “The Highwayman” onthou, met die herhalende refrein: “A highwayman comes riding— Riding—riding— A highwayman comes riding, up to the old inn-door”. Hollywood het in 1951 ‘n gelyknamige rolprent daarvan gemaak. Jimmy Webb se liedjie “The Highwayman” is ook ná n droom oor Turpin en sy makkers gebore. Onse Dick was ‘n Melkbos-legende uit eie reg. Nie oor pad-rooftogte op niksvermoedende reisigers nie, maar oor sy skitterende vakmanskap en sy passie vir hout. Sou graag wou weet in hoeveel huise erfstukke staan wat met liefde van Dick se draaibank in sy motorhuis-werkwinkel kom. En vir hoeveel glad nie of te min betaal is omdat Dick so ‘n groot hart gehad het. Die bou van die Koeberg-kernkragsentrale het die knap instrumentmaker (tool and die maker) uit Natal Melkbos gelok. Van die delikaatste masjienwerk by Koeberg was syne. Omdat sy gesin nie dadelik uit Pietermaritzburg kon saamkom nie, het sy een seun, Kelly, by sy vertrek ‘n stringetjie seeskulpies gegee. Kelly het later in ‘n motorfietsongeluk gesterf. Daardie stringetjie skulpe het daarna nooit van Dick se nek gekom nie. Die man se hande het vir niks verkeerd gestaan nie. Hy het eiehandig vir hom, Gloria, en die seuns ‘n huis gebou. Dit was ‘n liefdestaak waarin hy ses jaar lank sy hart gestort het. Sy inheemse veldtuin was beroemd en sy plate, plate vygies in blom op die sypaadjie altyd ‘n fees vir die oog. Sy motorhuis het hy ingerig as werkwinkel. Daarin het die geur van vars hout altyd gehang. Dick was versot daarop. In 1997 het Dick Turpin se voorreflike vakmanskap deel van ons lewe geword. Die verbintenis het begin toe ‘n droom vir my en Tokkie ná my aftrede bewaarheid is: ‘n eie plekkkie in die bos, langs die Sabierivier en teenaan die Krugerhek van die wildtuin. Ons het Ukuthula in Wildevylaan, Sabiepark, met sy gedugte knoppiesdorings, maroelas en norring ander Bosveldbome einde 1997 ontdek en dadelik daarop verlief geraak. In Maart 1998 het ons ingetrek.
Dit moes ‘n mooi houtbord wees met die naam Tarlehoet, ook die adres: Wildevy 154, en die eienaars: die Van Deventers. Dick het dadelik gesnap wat ons soek en ‘n stuk swarthout iewers in sy oorlaaide fabriek uitgetower. Dit was ‘n aristokratiese bord wat sy plek 17 jaar lank trots volgestaan het. Die bos-elemente eis egter hul tol. Die son bak ongenadig in daardie geweste. Ondanks gereelde opknapwerk met ‘n kwassie en dies meer het vervanging op die duur onvermydelik geword. Die huidige naambord is ‘n stoere stuk hardekool wat aan twee hardekoolstompe hang. Dankie, Lukas van der Merwe. Dis nie so opvallend nie. Behoort my (dalk selfs ook vir Tokkie) egter gemaklik te oorleef.
Gelukkig kon ‘n stewige stuk van die oorspronklike bord se basishout herwin word. Dit hang nou bo die braai op Tarlehoet se stoep – plus-minus op die plek waar ‘n luiperd Caroline Pols van Nederland twee jaar gelede helder oordag verras het. Moet bely dat my gedagtes in die kerk ietwat begin begin dwaal het. Na Sabiepark in die verre Mpumalanga; ook na verskeie ander Dick Turpin-skeppings in ons Melkboshuis. In ons woonkamer is drie soliede sier-rakke teen die mure: embuia, swarthout, geelhout. Ons het ook ‘n besonderse juwelekissie in die vorm van ‘n boek van Dick se werkbank op die koffietafel in die sitkamer. Die omslag is kiaat en die bladsye jakaranda. Dick is die man wat my statige studeerkamerstoel – geskenk by my afskeid van Die Volksblad – herstel het toe ander nie raad wis nie. Hy het kroegstoeltjies se pote vir ons korter gemaak. Hy het houtblokkies gesaag as opvoedkundige speelgoed vir kleinseun Migael van Deventer, wat spesiale uitdagings te bowe moet kom. Dick Turpin se nalatenskap by die Van Deventers is omvangryk en so duursaam soos sy produkte. Die kwaliteit is onbesproke. Van alles is daardie eerste naambord waarskynlik die naaste aan ons hart. Dit is op dosyne foto’s verewig. Op elke besoek is die kleinkinders by die Dick se “Tarlehoet” afgeneem – vandat hulle in doeke was. Op 15 Maart 2017, Tokkie se verjaardag, sal ons weer in Sabiepark wees soos op 15 Maart 1998 toe ons van Ukuthula besit geneem het. Ou Bloemfonteinse vriende Herman en Rina le Roux, nou van Johannesburg, was ons eerste gaste. Tokkie het my en Hernan gedruk: Ukuthula moet af. Dick se Tarlehoet moet op.
Augustus 26, 2016 in Uncategorized
Merkers:hennie se foto's, hennie van deventer, melkbos, Sabiepark, tarlehoet
Woonkamer-muur.Teen die mure van ons boshuis, Tarlehoet, hang 504 foto’s. Die feit word vermeld met die komplimente van kleinseun Thomas Claassens (12), ‘n ontluikende statistikus van formaat. Thomas het van vertrek tot vertrek geloop en elke liewe foto opgeskryf. Ook die op die stoep. Groot werk gewees: Oral, in elke denbare vertrek, is rame, en in een raam is nie minder nie as 75 klein foto’tjies. In ‘n boshuis verwag ‘n mens dierefoto’s. Natuurlik. Diere is hier inderdaad die oorheersende tema. Van die VanD’s se gedenkwaardigste oomblikke in ons 17 jaar in Sabiepark is op een van my drie opeenvolgende Canons verewig. Veral foto’s van luiperds en olifante wemel. Leeus en buffels is ook taamlik getalryk. Een foto pryk op twee plekke. Die onbeskroomde luiperd wat Caroline Pols op ons stoep afgeneem het, hang op die stoep self – dis dan haar boudoir! – en as deel van ‘n collage in die woonkamer. ‘n Luiperd op jou stoep! Wie in die wye wêreld het nog so ‘n foto? My eie luiperd in Apiesdoringlaan is dalk minder eksklusief; nie minder elegant en indrukwekkend nie. Studentemaat Piet Henning van Louis Trichardt het dit beskryf as “dalk jou mooiste dierefoto”. Die luiperd met haar vlakvarkprooi in ‘n jong jakkalsbessie in Maroelastraat is self nie te versmaai nie. Op ‘n reeks foto’s het dogter Marisa op haar verjaardag op 5 Julie 2005 ‘n leeuvangs by die piekniekplek grafies afgeneem – kort voor die begin van Sabiepark se jaarvergadering. Jy sien net stof, lywe (leeus en rooibokkies) en bloedbekke (leeus). Olifante sorg gereeld vir opwinding. Vanselfsprekend ook vir vele foto’s. Om op 22 Augustus 2008 op Sabiepark se “brug” te wees toe troppe olifante en buffels saam die Sabie oorsteek, was baie spesiaal. Het wonderlike foto’s van waar die voorpunt van die olifante en die agterhoede van die buffels oorvleuel. ‘n Buffelstormloop deur die Sabie was ook voortreflike fotomateriaal. Talle foto’s is van en rondom Tarlehoet se stoep geneem: Koedoes wat die voëls se pitjies steel; sebras, wildbeeste en vlakvarke by die watergat; hiënas wat rondsluip; nagapies wat kom piesangskyfies inprop; ’n kameelperd-kopulasie; Witnek, die duiker wat net gryser en gryser geword het; ‘n bosnagaap wat haar kleintjie kom wys; ‘n slang wat ‘n akkedissie verorber…
Skoonseun Brent se uitsonderlike foto’s van ‘n kameelperdgeboorte hang teen dieselfde muur. ‘n Wildtuinfoto’s van ‘n klompie leeus op die teerpad net binne die Krugerhek is ‘n aangename herinnering aan ‘n goeie ou Sabieparkmaat, wyle Dawie Strydom. Dawie en Annatjie was op pad dokter toe to hulle op die leeus afkom. Minute na hul SMS was ons op die toneel. ‘n Leeufoto van ‘n mamma op die rivierpad (S3) met ‘n klein-klein welpie in haar bek en tweetjies wat klaend agterna tou, was op Facebook nogal ‘n sensasie. ‘n Ander Facebook-gunsteling was my olifant by die welkombord by Krugerhek. (Het ook een van ‘n renoster saam met Oom Paul se beeld.)
In die dieregalery is vier kunswerke deur glasblaser Petro Swart van Melkbos: luiperd, renoster, sebra en rooibok, tesame met hul, spore kunstig en met liefde in die glas verewig. (Die werke het voorheen in die Swarts se eie huis op hul wildplaas by Vaalwater gehang). Het ook ‘n seilafdruk van wildehonde deur Mare Bruwer van Melkbos en ‘n nagapie in die pendoring langs ons stoep deur Johan Coetzer van Oudtshoorn. Onder die almanak-afdrukke wat rame toe is, is vier Zakkie Eloffs. Die omslae van al my bosboeke – Buurman van die Wildtuin, Spore in die Bos, Duisend Dae langs die Sabie en Mayafudi – is geraam vir Tarlehoet, asook ‘n paar ander, soos Halfpad Hemel Toe (‘n gedenkboek vir my 60ste) en Sabiepark se Foto-album (waarvan ek samesteller was). ‘n Paar ou KWV-advertensies met dieretemas – o.m. sebras wat bondel by ‘n watergat; byskrif: When friends get together for a drink) – hang sy aan sy met my eie foto’s, asook groot kaarte van die Wildtuin en Sabiepark, en humoristiese resepte vir krokodilkerrie en olifantbredie (in die kombuis). Was daar toe ons die huis gekoop het – nes die antieke Coca Cola-skinkbord. Onder die gevogeltes is die bloukuifloerie, wat ‘n gereelde besoeker aan die rosyntjieboom by ons watergat is, ‘n saalbekooievaar saam met ‘n buffel, ‘n berghaan en ‘n goudsnip met sy weerkaatsing in die water so helder dat die ramer dit aanvanklik onderstebo geraam het. Mensefoto’s is eweneens talryk. Dit dek nogal ‘n wye spektrum. In die slaapkamer hang tot troufoto’s van my en Tokkie op ‘n nerf na 50 jaar gelede; ook troufoto’s van ons kinders, Johan (met Mariza) en Marisa (met Brent). Daar is gesinsfoto’s uit verskeie eras. Kleinkinders se besoeke deur die jare is deur Oupa ruim verewig. Die spesiale bosdimensie van hul grootword word stap vir stap uitgebeeld. Tussen die foto’s hang ‘n potloodskets van die uwe deur Sabiepark se resident-wildkunstenaar Abbey, een van die driehekwagte, foto’s van familie en vriende, allerlei Tukkie- en Volksblad-memorabilia, Melkbosfoto’s (dat ons nie vergeet nie!) en enkele sertifikate, soos lidmaatskap van die Klub vir Oud-Bloemfonteiners.
Op ‘n kennisgewingbord is hope foto’s met duimdrukkers vasgepen – selfs van ons kinders in die sneeu in Amerika (1976/77) en op Buffelsbaai se strand. Ook een van Johan op ‘n jagtog saam met P.W. Botha in die 80’s. Onder die trofees is ‘n sierlike koedoekop. Dit het behoort aan die laaste koedoebul wat swaer Neels Nothnagel geskiet het. Trane het ook oor Neels se wange gerol, soos oor die wange van die koedoe, toe hy hom voorgeneem het: “Nooit weer nie.” ‘n Stel bosbokhorings herinner hoe geniepsig daardie “sagte” bokkie jou kan seermaak. Velle teen mure sluit in twee sebras en twee rooikatte. ‘n Pyle en boog bo die voordeur wek nogal belangstelling. Wel, dis nie sommer so ‘n pyl en boog nie. Kom uit die rolprent The Gods Must be Crazy. Het aan die Boesman Tau (dit was sy naam, meen ek) behoort wat die hoofkarakter was. Rolprentmaker Boet Troskie het dit vir my en Tokkie present gegee.
Wonder wat die jagter Tau se kommentaar sou wees as hy kon sien waar sy pyl en boog nou hang. Al die bok-koppe, velle, dierefoto’s en dies meer sou sy vinger waarskynlik onbedaarlik laat jeuk het. by Uit Melkbos
As jy kan lag met ‘n traan, is die omgekeerde seker ook moontlik – jy kan grens met ‘n grininik. Laasgenoemde verskynsel is nogal eie aan Sabiepark. Eienaars sal wurgend vertel van hul jongste onplesierigheid met bobbejane. Net as jy voel om saam in trane uit te bars, breek die slagoffer se humorsin deur. Diep sugte van pyn word dan opgevolg deur ‘n skouerophaling van gelatenheid en dalk ‘n spitsvondige kommentaartjie van berusting.
Nie alle lede van die spesie “homo sapiens” is ewe lankmoedig en genaakbaar nie. Dit verg ‘n pakket van deugde om byvoorbeeld nog ‘n lughartigheidjie te kan pleeg as die sekelsterte jou domein binnedring, al jou breekgoed (en nog ‘n paar onbreekbaarhede op die koop toe) breek, jou wit leersitkamerstel met rooiwyn vlek, jou biltong uit jou bakkie skaai, ‘n gat deur jou grasdak dolwe, onder jou duvet inkruip en jou bed omskep in ‘n ablusieblok (‘n vorige blog: Kees in die kooi) of in bloedige somerweer in jou swembadjie kom afkoel – ‘n morsigheid as jy ooit een gesien het. Die uwe moet bely hy sukkel om in sulke tergende situasies selfbeheersing te behou. Hy bewonder vriende soos Kapous Mouton van “Vreklekker” hier hoër op in Wildevystraat wat in die beproewendste omstandighede met ‘n berustende “ag nou-ja” kan reageer. Kapous se peperduur nuwe bril is vir ‘n wyle onbewaak op die stoep gelaat. Dit was die laaste sien. Luide “boggems” van oral om die huis het die geheim verklap. “Ag nou ja”, was Kapous se lakonieke kommentaar – hy hoop darem die bril sal sy nuwe eienaar help om sy “Beeld” beter te lees. Skaars twee maande later was Kapous en Leonora die slagoffers van ‘n klassieke bobbejaan-inval op soek na kos. Elke kas word dan oopgeruk. Agterna is die vloere besaai met stukkende eiers, pap papaja, meel, suiker, koekies, kookolie, verskeurde plastiek en wat nog – natuurlik gemeng met die eie uitwerpsels wat blykbaar deur die stimulasie van sulke vandalisme tienvoudig geaktiveer word.
Net een blik beskuit is die Moutons gespaar. Die deksel was toegeplak. Dit was vyf uur lank se rugbreektaak om orde te skep. In die Sabiepark-Nuusbrief het Kapous in kleur en geur van die wedervaring vertel . Veral twee opmerkings was vir hierdie leser nogal verrassend. Vir eers vertel die ou vriend hoe hy in sy geestesoog kon sien hoe ‘n jong knaap ‘n sakkie met mielies gryp. Dan word hy deur ‘n ander gejaag om ook te deel in die fees. Mielies spat in elke rigting. Maar dan die kersie op die koek: “Ons het die dag maar beskou as ‘n welwillendheidsdag, en uitgereik na ons bosbure wat seker die eerste reg het op die bos. “Lank lewe die bobbejane!”
“Lank lewe die bobbejane” – verbeel jou! Ek gryp sommer die naaste skietding. Nog iemand met Kapous-inklinasies (grens met ‘n grinnik) is klaarblyklik ds.Theo Danzfuss van Muduni Lodge. Hy vertel op Sabiepark se Facebookblad van ‘n kese-Koekedoor met ‘n kinkel: “So ‘n tydjie gelede was daar ongeveer 21 bobbejane gelyktydig (yslike groot mannetjies ingesluit) binne in ons huis se woonkamer-kombui. Daar was nie ‘n enkele eier, vrug, koekie, beskuit ens wat hulle nie verslind het nie. “Het probeer koek bak deur twee dosyn eiers met 5kg sakkie meel plus ‘n pak suiker gegeur met vars pap slap bobbejaanmis te meng. Voordat hulle die mengsel in die oond kon sit, het ek die vertrek binnegekom. Toe ek die kamer binnestorm en met my plakkies op mekaar slaan, het hulle so geskrik dat elkeen ‘n yslike hoop mis agterlaat (bo en behalwe dit wat reeds in hulle koekmengsel was) net waar hy gesit het. “Onnodig om te sê dit het ons drie dae geneem om huis weer skoon te kry. Moes al die meubels uitdra, en alles met seep en Dettolwater was. Reuk was vir week lank nog in die huis.”
En die liewe dominee maak nog grappies oor ‘n koekresep van meel en bobbejaanmis! Hy sluit darem af: “Gelukkig het ons skuifdeure voor en agter sodat hulle vinnig agter kon uitgaan toe ek voor inkom, want so klomp bobbejane wat vasgekeer is, is lewensgevaarlik.” Op die waarskuwing seg ek sela. by Uit Melkbos
Toe sy die lig na regs swaai, sien ons gelyk die ongenooide gas op die stoep. Net vyf meter van ons voor ons slaapkamervenster. Ons krete stuit hom gelukkig. Hy steek in sy spore vas en swaai druipstert om.
Skaars 45 minute is ons op pad bedwaarts. Dieselfde intimiderende figuur verskyn skielik voor die slaapkamer se skuifdeur – en die staan boonop halfpad oop vir vars lug. Weer galm skrikmaak-krete uit twee kele. Weer blaas ons gas sondermeer die aftog. Kort daarna klink ‘n jammerlike protes uit die omgewing van die watergat op. Lank en aanhoudend. Toe die flitslig op hom val, duik die hiëna agter die takke in en sluip weg. Al weer Tarlehoet se stoep. Vyftien maande gelede het ‘n luiperd daar kom intrek. Gelukkig in ons afwesigheid. Voorheen het ‘n hiëna al ‘n plassie daar gelos, ‘n kussing geskaai en vroegoggend voor die slaapkamer se skuifdeur kom grynslag terwyl ek op my oggendkoffie wag. Twee besoeke in 45 minute is egter ook nou weer ‘n ander soort stoepstorie. Altyd gedink die ketting is voldoende beskerming teen ongewenste indringers. Nou besef ek hoe verkeerd ek was. Hiëna se kind het net sy krom rug nog krommer getrek en hom onder deur gewurm.
Wat nou? Tokkie dink ‘n klokkie aan die ketting is die antwoord. Die vreemde geluid behoort gewis twyfel in ‘n normale hiëna se gemoed te saai. En die stoepsitters betyds te waarsku. ‘n Klokkie by jou voordeur – dit is in elk geval tog maar die beskaafde wyse vir gaste om hulle aan te meld, of hoe? (Buiten vir die vorige stoep-insidente hier in Sabiepark het ‘n hiëna al aan ons braaivuurtjie kom ruik, het vier van die dierasies in ons watergat rondgeplas blykbaar agter kos aan wat hulle daar kom berg het, en het ‘n ou met ‘n sterk kakebeen in ‘n wilde stoeigeveg met ons asblik gate in die metaal geskeur.) by Uit Melkbos
Luiperd by die piekniekplek. Die nuus trek soos ‘n veldbrand deur Sabiepark. Skielik wemel dit van eienaars en gaste met kameras en verkykers. Tot op datum het ons hierdie vakansie drie keer luiperds in die omgewing van ons eie “Leopard Rock” by die piekniekplek gesien. Opwinding nommer een aan die dierefront in die kinders se vakansie was (moontlik) die verskyning van sommere twee luiperds op een slag daar langs die Sabierivier.
Die twee het ‘n ver ent grasieus voor ons verbygestap. Rooibokkies wat op pad was rivier toe, het haastig laat spaander. Soos ‘n rooi gordyn, aldus Tokkie. Die foto van die groot mannetjie op my kamera is danksy Jacob se fermer hand en skerper oog as sy oupa s’n. Die wyfie het deurgaans op die agtergrond gebly. Ons het haar egter ook mooi gesien. Die seuns was in vervoering. Die eerste een het die dag van die algemene jaarvergadering in die tradisionele markiestent van die oorkant van die rivier in die yl sonnetjie die petalje lê en dophou. Dalk het die reuk van die tradisionele braaivleis, pap en sjeba die ou se aptyt aangewakker. By piekniekplek.
Die woord “moontlik” tussen hakies voor die nommer-een-etiket is omdat daardie eer dalk in die seuns se boekie aan hul 20 leeus by die N’waswitshaka-watergat behoort. Pragtige foto’s opgelewer: leeus wat in ‘n ry hul dors les. Dit was die eerste naweek van hul vakansie met hul pa, Brent, hier op ‘n verrassingsbesoek. Oupa en ouma is die oggend nie saam wildtuin toe nie. Toe mis ons ‘n leeu-waarneming van die eerste water. Later, nadat die Claassense reeds weg was, was daar glo ‘n dosyn of wat leeus by en naby die piekniekplek. Die Van Deventers was weer nie op die regte tyd op die regte plek nie. In die bittere-bittere droogte ry ‘n mens ver ente sonder om veel te sien. Oor olifante, renosters en buffels kan ons egter nie kla nie. Die ou grotes was volop. Naby Afsaal het ons ‘n keer nege renosters by ‘n watergat raakgeloop – die meeste in al die jare. Op pad na die Phabeni was die veld een oggend skielik swart van die buffels – ‘n trop van honderde der honderde. Renosters bondel by die water.
Die lelikste gesig van die droogte is ongetwyfeld aasvoëls wat mekaar verdring op ‘n kaal karkas. Sulke neerdrukkende toneeltjies is ongelukkig taamlik algemeen op ‘n reis deur die sentrale Krugerwildtuin. Di wit skelette van diere wat dit nie gemaak het nie, le versprei tussen die yl bossies op die kaalgevrete veld. Veral die arme seekoeie leef swaar. ‘n Mens se hart gaan uit na die ou grotes as julle hang-skouer ver van hul waterwoning sien ronddwaal op soek na ‘n grassie.
Ook vir voëls is die kos minnerig. Ons het ‘n familiegroepie bromvoëls raakgeloop wat met buitengewone verbetenheid ‘n boomstam takel. Iets het klaarblyklik daarin geskuil wat ‘n lekker middaghappie kon word: ‘n sappige slangetjie of ander reptiel, vingerlek-lekker kuikens of voëleietjies, ‘n kolonie goggas of selfs ‘n klein soogdiertjie. Hulle wou daardie begeerlikheid met alle geweld uitkry – eers deur hul snawels diep in die gat af te boor, en toe dit nie werk nie die stam met hul snawels aan te val dat jy net been teen hout hoor klap so tussen die luidrugtige ge-oemf, -oemf deur. Laat dit maar hoe droog wees – en ek oordryf nie hoe erg dit is nie – maar ‘n wandeling in Sabiepark is nog altyd sielsverkwikkend, al is dit net vir daardie sierlike patrone wat die takke van die bome aan weerskante teen die blou-blou hemel afets. Die piekniekplek is ondanks alles steeds ‘n lushof. Dit word deur Organ voortreflik versorg. Al is die rivier ver van bruisend bly elke besoek ‘n plesier. Ek is spyt ons het nie meer kere met die kinders daarheen gestap nie. Vasberade om dit vorentoe gereelder te doen! Tarlehoet se watergatjie het tot op datum, vreemd genoeg, nie veel aftrek gekry nie. Die sebras en wildebeeste – gewoonlik gretige besoekers – slof verby na die voerplekke toe. Hulle drink seker elders. Bobbejane en gebande muishondjies kom wel Tarlehoet se water geniet.
Die nagapies het nie teleur gestel nie. Hoe kon hulle as die seuns soveel moeite doen om die piesang so netjies in kreatiewe patrone vir hulle uit te pak? ‘n Geheiminnige besoeker is die kalant wat Saterdag sy vel van sowat een meter tussen die klinkerbakstene van Tarlehoet se buitemuur by die woonkamer gelaat het – stertjie wapperende in die ligte windjie. Seuns sou sekerlik opgewonde gereageer het. Bo skryf ek van die seuns se boekie. Thomas het werklik ‘n boekie waarin hy waarnemings getrou opteken. Hy spog al met jare se statistieke en kan in ‘n japtrap vir jou vertel hoeveel diere jy op watter dag op watter roete gesien het. Christopher het hom ontpop as geesdriftige fotograaf. Boetie Jacob se kamera is na hom aangegee. Hy neem BAIE foto’s en is gedurig besig mt kyk weers. Sy grootste probleem was batterye. Wens ek het statistieke gehou van hoeveel keer op sy kamera se skerm die boodskap geflits is: Change the batteries. by Uit Melkbos
Die doen en late van ‘n oorlamse luiperdwyfie op die stoep van Tarlehoet, die Van Deventers se boshuis in Sabiepark, het in e-posse en fb-inskrywings vele verbeeldingryke, pittige of waarskuwende kommentare ontlok. Vrae wat ontstaan het: Wat het sy daar gaan soek (buiten om die lastige likkewaan ‘n dalk noodlottige bytwond in die onderlyf toe te dien)? Wat doen ‘n mens met so ‘n buientgewone kuiergas? Die luiperd word in kommentare enigiets genoem van ‘n plakker tot ‘n troeteldier tot ‘n waghond. Voorspooksels word gemaak oor moontlike botsings van belange as mens en dier mekaar op die nimlike stoep raakloop. Die moontlikheid word geopper om ‘n uitsettingsbevel aan te vra. Wie loer kry niks. (Datum op nagkamera is verkeerd).
Iemand meen die luiperd wou ‘n likkewaanpotjie gaan maak – daarom die lastige likkewaan op die stoep ‘n potensieel noodlottige hap aan die onderlyf gegee. Iemand anders meen daar sou ‘n ongemaklike glipsie in die broek kon ontstaan as dit jou sou te beurt val om die luiperd van aangesig tot aangesig daar raak te loop. Ek herhaal graag hier ‘n klompie van die raad, advies en wyshede: Sy speel met julle kat en muis.
Weet sy daarvan dat julle soms ook ‘n blybeurt moet kry? Wat nou as sy midde-in ‘n familie-reünie-op-die-stoep is juis wanneer julle opdaag vir n kuier?
Onthou net: plakkers skuif moeilik. Moet tog net nie nou by julle huis gaan kuier nie. Effe onrusbarend. As die oorlamse nooi so tuis voel, moet ‘n mens wonder hoe lank sy al julle vleisbraai en ander aktiwiteite met haar nagvisie dophou.
Wat sou sy daar gaan soek het? As ek reg verstaan, wou die luiperd likkewaanpotjie by jou braaiplek gaan maak. ‘n Voorreg om so ’n gas op die voorstoep te hệ. So ontspanne, sy’t seker reeds verneem van Tarlehoet se gasvryheid!
Ek dink sy soek ‘n plekkie om te baar. Daar lê seker nog ‘n koteletbeen of twee?
Ek sal vir jou ‘n uitsettingsbevel kry maar ek weet nie wie die uitvoer van die bevel gaan hanteer nie- hy sal baie braaf en waaghalsig moet wees. Bind haar vas aan ‘n boom wanneer sy nie te honger is nie. Bied vir haar ‘n dop aan. Hou haar net daar – geen ander sekutiteit is nodig nie. Luiperd op die stoep – bruinkol in my broek.
LINKS: Een van Jacob se jagluiperdfoto’s Een hoogtepunt op die eerste dag – nog een op die laaste. Al hoogtepunte was dit nie. Ons het weer ‘n keer leeus gesien, troppe olifante, mooi buffels en naby Onder-Sabie vier renosters in ‘n groep. Die olifant wat ons die langste sal onthou, het teen sonsondergang by Granokoppie rondgeloop en vir ‘n besoeker luidrugtig ore geflap.
LINKS Spesiale oomblik met ‘n spesiale houtjie. By Sabiepark was die treffertafels van Jacob se tweelingboet Thomas telkens ‘n hoogtepunt, soos ek in die vorige blog vertel. Die seuns het om die beurt vuur gemaak, met Christopher (vandag ‘n ronde 6) altyd op die voorpunt. ‘n Spesiale oomblik was toe Jacob die houtjie in die vuur steek wat hy twee jaar gelede versigtig in kleefplastiek vir oupa en ouma se toekomstige gebruik toegedraai het. Ons het dit gerade geag om dit tvir die regte oomblik te hou. ‘n Beter oomblik kon daar nie wees nie.
aktief 7 hours, 13 minutes gelede
aktief 13 hours, 12 minutes gelede