Xana tsalwa ra swivilelo i yini?
Tsalwa ra swivilelo i dokhumente leyi yi nga kongomisiwa eka Huvo yo endla milawu ya Xifundzankulu xa Gauteng, yi sayiniwile hi munhu un'we kumbe vanhu vo hlaya, leyi yi lavaka leswaku Huvo yo endla milawu ya Xifundzankulu yi teka goza eka mhaka ya pholisi ya vaaki kumbe nawu wa vaaki, kumbe ku ololoxa nxirilo.
Xana I mani a nga tsalelaka Huvo yo endla milawu ya Xifundzankulu tsalwa ra swivilelo?
Munhu un'wana na un'wana a nga rhumela tsalwa ra swivilelo eka Huvo yo endla milawu ya Xifundzankulu, ku katsa munhu whi xinawu (Nhlangano, Mintirhisano, Tikhamphanmi), hi mhaka yihi nkumbe yihi leyi yi fambelanaka na mintirho na vulawuri bya xifundzankulu.
Xana ndzi nga switiva njhani leswaku mhaka ya mina ya fanela ku va ya tsalwa ra swivilelo?
A hi hinkwaswo matsalwa lawa ya rhumeriwaka eka Huvo yo endla milawu ya Xifundzankulu ya nga vaka matsalwa ya swivilelo, Nawu wa Matsalwa ya swivilelo wa Gauteng No 05, 2002 wu hlamusela timhaka leti ti nga tekiwaka tanihi matsalwa ya swivilelo na leti ti nga fanelangiki.
Mhaka leyi Huvo yo endla milawu ya Xifundzankulu xa Gauteng yi nga na matimba eka yona.
Mhaka leyi mfumo wa miganga yi nga na matimba eka wona.
Mhaka leyi yi nga nyikiwa Xirho Nkulu xa Khansele eka xifundzankulu.
Yi fambelana na Vulawuri bya Mfumu wa Miganga eka xifundzankulu xa Gauteng.
Mhaka yi nga katsi timhaka leti ti nga boxiwa laha henhla.
Mhaka leyi yi nga ekhoto ya nawu.
Mhaka leyi yi fambelanaka na kuvoniwa nandzu na ku gweviwa hi khoto ya nawu.
Mhaka leyi yi nga eka khomixini va vulavisisi kumbe mhaka leyi ku nga na huvo leyi yi nga vekiwa ku turhana na yona.
Loko u ri na ku kanakana u nga tihkanganisa na Mutirhi wa swa Matsalwa ya swivilelo eka Huvo yo endla milawu ya Xifundzankulu xa Gauteng.
Xana ku na Fomo leyi yi ku tirhisiwaka yona kumbe Vundzeni bya tsalwa ra swivilelo?
Nawu hi ku angarhela hi leswaku matsalwa hinkwaswo ya swivilelo ya fanele ya va ya tsariwile Kunene. Mutirhi wa Matsalwa ya swivilelo u ta pfuna vatisi wa tsalwa ra swivilelo hinkwavo lava va lanava ku pfuniwa hi ku tsaleriwa swivilelo swa vona.
Vito ra muvileri.
Adirese ya muvileri.
Vito na adirese ya munhu wihi kumbe whihi loyi a seketelaka xivilelo.
Ku vika xiphiqo.
Goza leri ri komberiwaka hi muvileri.
Tifomo ta tsalwa ra swivilelo ta kumeka eka Yuniti ya Matsalwa ya Swivilelo na Ku Hoxa xandla ka Vaakatiko kumbe eka tihofisi ta swa Palamende ta Swifundzantsongo (tikhonstichuwensi).
Xana ndzi rhumela njhani tsalwa ra swivilelo?
Tsalwa ra swivilelo ri nga rhumeriwa hi xiviri eka Yuniti ya Ku Hoxa xandla ka Vaakatiko na Matsalwa ya Swivilelo (hi poso kumbe u yisa hi voko) kumbe u yi yisa eka xirho xa Huvo yo endla milawu ya Xifundzankulu xa Gauteng (MPL).
Vavileri hinkwavo va ta tsaleriwa na ku rhumeriwa tsalwa ro komba leswaku tsalwa ra vona ra swivilelo swa vona swi fikile.
Xana tsalwa ra mina ra swivilelo ri la langutisisiwa njhani?
Komiti ya Ku Hoxa xandla ka Vaakatiko na Matsalwa ya Swivilelo ya nkarhi hinkwaswo (PSC) hi yona yi nga na vutihlamuleri bya ku langutisisa matsalwa hinkwaswo ya swivilelo eka Huvo yo endla milawu ya Xifundzankulu xa Gauteng.
PSC yi na magoza yo hlaya lawa yi nga ya tekaka.
Langutisisa tsalwa ra swivilelo na ku teka xiboho xaloko yi nga yisa goza leri emahlweni.
Hundzisela tsalwa ra swivilelo eka komiti yin'wana ya Huvo yo endla milawu ya Xifundzankulu.
Hundzisela tsalwa ra swivilelo eka munhu kumbe nhlangano wa lehandle ka Huvo yo endla milawu ya Xifundzankulu xik. Swirho Nkulu swa Khansele (MEC), Vulawuri bya Mfumo wa Muganga (Masipala), ku va ri langutisisiwa, ku teka xiboho na ku rhipota.
Rhamba muvileri ku ta emahlweni ka yona.
Teka goza rin'wana leri yi vonaka ri fanerile.
Mutirhi wa Matsalwa ya Swivilelo u ta tivisa vavileri leswaku tsalwa ra vona ra swivilelo ri fike kwihi.