Die redbaarheid van AfrikaansFoto: Stellenbosch Lente/Facebook. ŉ Groot debat woed oor die kwessie of Afrikaans bedreig word. Aan die een kant word bedreigings – ook uit eie geledere – uitgewys, en aan die ander kant op tekens dat die taal kerngesond is en voortdurend nuwe literatuur voortbring. Volgens Unesco word meer as 1 000 tale ernstig, of selfs kritiek bedreig. Soveel as die helfte van die wêreld se 6 000 tale kan binne die volgende 50 jaar verdwyn. Slegs die grootste doemprofeet sal Afrikaans tel onder hierdie tale wat binnekort kan verdwyn. Van die Khoisan-tale lyk werklik onredbaar. Tog is al die elemente wat ander tale reeds tot randjie van uitwissing gedryf het, in Suid-Afrika aanwesig. Die Ierse taal het teen die einde van die 19de eeu feitlik verdwyn, omdat Engels as amps- en gebruikstaal afgedwing was. Nou word dit deur byna 2 miljoen mense gepraat. Die Hawaise taal was op die randjie van uitwissing omdat die persepsie posgevat het dat ŉ mens alleen in Engels ekonomiese vooruitgang kan beleef. En klink dit nie bekend nie? Hoeveel Afrikaanssprekende werksoekers beskik hoegenaamd nog oor ŉ Afrikaanse CV, omdat personeelagentskappe gewoon op Engelse CV’s aandring? Selfs vir poste by Afrikaanse firmas, soos Afrikaanse koerante, dring die agentskappe dikwels op Engelse CV’s aan. Teen 1980 het ŉ beweging ontstaan om die Hawaise taal te red, en teen 1979 was daar reeds 2 000 mense wat die taal gepraat het. Tien jaar later het dit tot 24 000 vermeerder. Dit word weer op skoolvlak aangebied. Daar word wel daarop gewys dat die Hawaise taal wat nou veld wen, nie meer idiomaties die oorspronklike taal is nie, maar eerder ŉ vertaalde Engels. Ook in die VSA blyk dit dat immigrante-gesinne nie meer noodwendig so gou as moontlik verengels nie, en nou die behoud van hul oorspronklike taal, as tweede taal, as ŉ bate in die werksomgewing beskou. Een van die faktore wat genoem word as moontlike stimulus om kleiner tale te laat oorleef, is die opkoms van sosiale media. Hier word land en sand gekuier, en struikelblokke soos afstand tussen sprekers van dieselfde taal gemaklik oorkom. Wat Afrikaans betref, is daar natuurlik kommer oor die taalgebruik en spelling van baie van die mense wat aan hierdie gesprekke deelneem. Taalkenners wys daarop dat Afrikaans altyd in die teenwoordigheid van die wêreldtaal Engels, veranderingsdruk sal ervaar. Ons sien dit daagliks, soos selfs groot Afrikaanse koerante wat gereeld na afdelings of seksies van wette verwys, in plaas van artikels. Onder die invloed van Engels word bykans enigeen en enigiets verban, in plaas van verbied of geskors. Die Afrikaanse woord gesin maak plek vir familie, waar eintlik gesin bedoel word. Die lys is lank. Maar ŉ taal is ook dinamies en word deur dialekte verryk. Dit alles bied Afrikaans, en Afrikaans kan ten spyte van teenslae tog gedy. Ons moet net die wil hê om Afrikaans as die skoonste taal, ons moedertaal, te laat blom, en die rug vir eietydse Milneriste styf te maak.