PressReader - Kuier: 2017-06-14 - Kortverhaal
’n Mens aan­vaar jou kin­ders sal al­tyd daar vir jou wees en jou op jou ou­dag ver­sorg. Maar dan be­sef jy hul­le lei hul eie le­we en stel jou soms te­leur.
Kuier - 2017-06-14 - Inhoud - DEUR ROELINE SNYDERS
hy is maar net 65 jaar oud, maar voel soos ’n ou man van 90. Ja­re se swaar­kry het vroeg sy merk op hom ge­laat. Vir die ou man is die le­we ’n swa­re stryd, ’n stryd om el­ke dag uit sy bed uit op te staan, ’n stryd om sy brood­jie, ge­doop in swart tee­tjies, af te wurg en te won­der, soos el­ke dag, wat hier­die dag vir hom gaan in­hou.
El­ke dag is ’n soe­ke na le­wen­sin en ei­e­waar­de. Dit is ’n ein­de­lo­se ge­suk­kel om deur el­ke dag te beur, hy ver­lang na iets, maar wil nie die“iets”naam gee nie. As hy er­ken dat daar­die“iets”die dood is waar­na hy smag, sal dit so goed wees hy krap in die wer­ke van die Mees­ter. Hy weet hy moet sy tyd af­wag, soos dit ’n goeie Chris­ten be­taam, maar om só in een­saam­heid en lig­gaam-sleg­heid te le­we, is mos nie ’n le­we vir ’n or­dent­li­ke kerk­mens nie.
Toe sy vrou nog ge­le­we het, was daar da­rem ie­mand met wie hy kon praat, met wie hy sy be­kom­mer­nis kon deel. Maar nou is dit net hy, hy en sy ge­dag­tes wat net wil weg­dwaal dat hy dit doer an­der­kant moet gaan haal. Hy hou nie daar­van dat sy ge­dag­tes so weg­dwaal nie, want dit bring net pyn en seer, goe­ters wat lank­al ver­by is en waar­aan hy nou niks kan doen nie.
Al­les was nie al­tyd sleg nie. Die goeie dae was daar, ver­al toe sy seun klein was en hy sy huis met ’n ferm hand re­geer het. Daar was vol­op lief­de, hy het re­spek af­ge­dwing o­ral waar hy ge­gaan het. Mis­kien moet hy er­ken dat hy ef­fens streng was met sy ge­sin, maar hy het nie non­sens ge­duld nie. Sy pa was streng en het sy huis met ’n ys­ter­hand re­geer. By sy pa het hy ge­leer dat die bes­te be­gin­sels om ’n kind groot te maak in die By­bel ge­vind word. On­der­rig­ting wat op die By­bel ge­grond is, het u­nie­ke voor­de­le. Hy het ge­glo as jy ’n kind vol­gens die By­bel groot­maak, die kind be­sef dat wat vir hul­le ge­sê word, nie is wat ’n blo­te mens sê nie, maar wat hul­le S­kep­per, hul he­mel­se Va­der sê. Sy huis was ’n Gods­huis. Al­mal wat daai drum­pel be­tree het, het ge­weet God was die hoof van A­ne­moon­laan 29.
Maar wat het dan ver­keerd ge­gaan? Hy het mos tog sy seun reg groot­ge­maak. Of was hy nie mis­kien té streng en ri­gied nie?
Hul­le was nooit ryk nie, maar het ook niks te­kort ge­had nie. Hy het sy han­de deur­ge­werk, ek­stra skof­te ge­werk so­dat Ju­an kon gaan stu­deer. Hoe trots het hy en sy vrou nie ge­voel toe Ju­an ná ses har­de ja­re van s­tu­dies graad vang nie.
Sy seun was nou ’n pro­ku­reur, die eer­ste een in die ou klein dor­pie. Hy voel hoe ’n glim­lag sy lip­pe be­kruip, hy kan maar net nie help om trots te voel nie. Dit was nie mak­li­ke ja­re nie. Hul­le moes be­hoor­lik die rie­me styf trek, maar nie een dag het hy toe­ge­laat dat dit in die pad staan van sy kind se op­voe­ding nie. Hy sou tog een­dag te­rug­ploeg en mooi na sy ou­ers kyk. Al­tans dis hoe hy ge­dink het dit werk. >>
Die ou man het sy kind se loop­baan met trot­se va­der­soë ge­volg. Hy was uit die staan­spoor suk­ses­vol en het ’n prak­tyk in Kaap­stad ge­had. Die kui­er­tjies by die huis het ál min­der ge­word, maar die re­de daar­voor was toe vir die ou man aan­vaar­baar. Ju­an se prak­tyk het hom so be­sig ge­hou. Maar dit was nie vir die ou man aan­vaar­baar toe Ju­an nie sy ma se be­graf­nis kon by­woon nie; hy was glo in die mid­del van ’n baie be­lang­ri­ke saak. Wat op dees aar­de kan be­lang­ri­ker wees as jou ma se be­graf­nis?
Dit is nou al tien jaar, tien een­sa­me ja­re vol won­der en ver­lan­ge. Die jaar ná sy ou vrou­tjie se dood het hy ’n op­roep ge­kry. “Pa, ek gaan met ’n Mos­lem-mei­sie trou en ek neem haar ge­loof aan. Ek ver­wag nie vir Pa by die troue nie.” Net dit … Ag­ter­na het die ou man pro­beer bel, maar dit skyn dat die klong se nom­mer ver­an­der het. Dit was so dui­de­lik soos dag­lig dat hy al­le arm­sa­li­ge ban­de met sy fa­mi­lie ver­breek het, want hy het in ’n voor­aan­staan­de, ryk fa­mi­lie in­ge­trou. Nog al­tyd het die ou man maar net ge­hoop en ge­wag; mis­kien een­dag sal hy sy klein­kin­ders ont­moet.
Hy ken nie sy klein­kin­ders nie, Ju­an het drie jaar ná sy troue ’n SMS ge­stuur om te sê dat hy pa ge­word het van twee­ling­seuns. Dit was ’n SMS van ’n“pri­va­te num­ber”. Nog al die ja­re het hy ge­hoop en bid dat Ju­an die seuns aan hul ou­pa sal kom voor­stel.
Die ou man pro­beer die beeld van sy seun voor sy gees­tes­oog op­roep, maar hy suk­kel, want daar het al so­veel tyd ver­loop.
Hy sug diep. Mis­kien moet hy tog sy Mees­ter mooi vra om hom te kom haal. Die ou man won­der hoe­ka nou al ’n he­le ruk oor“tyd”. Tyd om af­skeid te neem. Hy won­der hoe­veel tyd is werk­lik no­dig om sy le­we reg te kry en din­ge met sy seun reg te maak? Wie weet, dal­kies kom sy seun tog te­rug om hom te kom toe­gooi, net dal­kies. Maar, dink hy, hy sal dan nie kans kry om sy klein­seuns te ken nie. Hy sal hul­le graag op sy skoot wil laat sit, hul ly­fies teen hom vas­druk. Hy wil hom ver­won­der aan hul loop, hul hard­loop en hul sit, som­mer aan hul he­le kind­wees.
Die ou man het nog nooit op­hou bid vir sy seun, sy skoon­dog­ter en sy twee klein­seuns nie. En hy weet, so­waar as wat daar ’n God in die he­mel is, hy sal hul­le een­dag sien. Hy sal ver­by hul Mos­lem-ge­loof kyk, hy sal ver­geet dat hul kul­tu­re ver­skil. Hy wil net sy hart­skin­ders teen sy bors druk en sê dat hy hul­le lief­het. Dat hy al­les wat ver­keerd was, wil reg­maak.
Dis nou al twee maan­de ge­le­de dat hy die brief ge­skryf het, mis­kien sal die slim men­se van die pro­gram K­hum­bul’ek­ha­ya sy kin­ders kry. Hul­le kan mos nie net van die aard­bol af ver­dwyn het nie. Ou do­mi­nee was so po­si­tief toe dié hom ge­help het om die brief vir die TV te skryf. Hy pro­beer ge­du­rig daai po­si­ti­wi­teit na die ou man oor­dra. Hy het an­der­dag ’n kaart­jie ge­stuur waar­op staan:“Hold on to w­hat is good, e­ven if it’s a hand­ful of e­arth. Hold on to w­hat you be­lie­ve, e­ven if it’s a tree that stands by it­self. Hold on to w­hat you must do e­ven if it’s a long way from he­re. Hold on to your li­fe, e­ven if it’s e­a­sier to let go.” Die kaart­jie lê nou nog op sy bed­kas­sie, langs sy pil­le­hou­er. Sog­gens na­dat hy sy hand vol pil­le ge­sluk het, lees hy dié woor­de. Hy weet nie of hy dit hom ver­beel nie, maar dit smaak tog as­of die woor­de hom krag gee om te beur teen die mis­troos­tig­heid wat hom ge­du­rig wil oor­val.
Hy het ook klaar be­sluit as sy kin­ders op­ge­spoor word, gaan hy die be­sluit by hul­le laat of hul­le hom wil sien. Hy gaan nie ’n oor­las van hom maak nie. Maar twee maan­de is se­ker te lank, mis­kien is hul­le oor die wa­ters. Ju­an se prak­tyk het toe­ka al so goed ge­doen, niks sou in sy pad staan om land­uit te gaan en groe­ner wei­vel­de te soek nie. Dis mos hoe­ka al ook ’n sta­tus­ding om te wys hoe grand jy is as jy oor­see gaan bly. Nee, dis nou al twee maan­de, dit kan mos nie so lank vir des­kun­di­ges neem om ie­mand op te spoor nie. Maar hy weet ook dat won­der­wer­ke nie net in die By­bel se tyd plaas­ge­vind het nie . . .
Die Vrou­e­groep van die kerk stuur hier teen son­on­der ’n bood­skap dat hul­le die Son­dag­mid­dag ná kerk ’n ete vir die be­jaar­des voor­sit. Som­mer daar in die kerk­saal. Dis ’n ge­reel­de in­stel­ling, maar die ou man be­dink maar al­tyd ’n ver­sko­ning. Sy om­stan­dig­he­de en hart­spy­ne maak dat hy nie el­ke keer voel om so­si­aal te ver­keer nie. Dat hy baie lief is vir sy kerk­vrien­de is nie te be­twy­fel nie, maar hy voel meest­al maar net om op sy een­tjie te wees.
Hy stuur die ant­woord te­rug dat hy nie wel voel nie, hul­le kan mis­kien vir hom ’n dog­gie bag stuur. Nee, hul­le aan­vaar geen ver­sko­nings nie, ou do­mi­nee sal hom kom op­laai vir die kerk dan is hy mos som­mer daar vir die ete.
Die ou man pro­beer nie eens te­ë­strib­bel nie, geen veg­gees. Dis nog ’n an­der ding oor hom­self wat hom be­kom­merd maak. In die ver­le­de sou hy sy man staan en hom nie in ’n ding in laat boe­lie nie. Van­dag laat hy maar Gods wa­ter oor Gods ak­ker loop, glad nie in sy aard nie.
Pre­sies half­tien die Son­dag­og­gend kom stop ou Do­mi­nee se kar voor die deur. Die
Ook wan­neer Hy­self ons laat swaar­kry, bly Hy met ons lot be­woë. Hy leef in die moei­te met ons mee . . .
ou man het hom al­reeds ses­uur ge­was en aan­ge­trek. Hy hoef ge­luk­kig nie te suk­kel met skoon kle­re nie, want die kerk se vroue sorg dat ie­mand sy was­goed was en el­ke twee­de week word sy huis van voor tot ag­ter blink skoon­ge­maak. Sy week se e­tes word ge­kook en ge­vries; nie dat hy ’n groot e­ter is nie.
Hy het tog nie meer so ’n groot be­hoef­te aan kos nie en sien ook nie die nut vir sy teen­woor­dig­heid by van­dag se ete nie. Maar dan dink hy weer aan die trak­taat­jie op sy bed­kas­sie . . .
Toe hul­le voor die im­po­san­te ou kerk­ge­bou stil­hou, ver­won­der die ou man hom op­nuut weer aan die be­son­de­re ar­gi­tek­tuur van die ge­bou. Hy het nog al­tyd ’n lief­de ge­had vir ou ge­boue en die kerk is ’n prag­ti­ge voor­beeld van die des­tyd­se Kaaps-Hol­land­se ar­gi­tek­tuur. Sier­li­ke si­pres­se ver­fraai die ter­rein. Die ou man het nog al­tyd ge­dink si­pres­se hoort net in ’n be­graaf­plaas, maar par­ty­maal kan si­pres­se tog mooi lyk op die reg­te plek, soos hier langs sy ge­lief­de kerk.
Die ge­meen­te sing al uit vol­le bors toe hul­le die trap­pies be­styg, en die ou man won­der of dit dan van­dag ’n spe­si­a­le diens is, want die par­keer­a­rea is stamp­vol kar­re. Hy kry sy sit op sy ge­wo­ne plek, twee ban­ke van voor in die mid­del­ste ry, dit was sy en sy vrou se ge­re­ser­veer­de sit­plek. Hy sit ook net toe die jong do­mi­nee die kan­sel be­tree. Hy bod­der nie met op­staan nie, sy be­ne voel nie van­og­gend so lek­ker nie.
Die preek boei hom van­uit die staan­spoor, dis as­of hy al­leen in die groot ge­bou sit:“Om al­les te ver­loor, om God te vind. As God nie ons ge­be­de ant­woord nie . . . As ons God se weë nie be­gryp nie . . . As ons na God ver­lang en soek om God lief te hê, selfs al suk­kel ons om ons lief­de vir God nog te ver­staan, of selfs te voel.”
Se­ke­re de­le van die preek steek vas by die ou man.
“Jy bid maar kry nie ’n ant­woord nie, maar dis nie dat ons ver­keerd bid nie. God hoor graag ons ge­be­de. Ons moet die­per, die­per in­sak in die groot Ver­bor­gen­heid dat ons le­we sy gang gaan, dik­wels juis groei, wan­neer ons in die diep­ste duis­ter­nis is. Dit is die weg wat jy moet loop as jy smag om een met God te word. Dit is die weg van stro­ping. God stroop ons van al­les wat ons nie reg­tig no­dig het nie.
“Die sin­tuig­li­ke din­ge word van ons weg­ge­neem. Maar dit is nog maar die be­gin. Dan volg die ver­de­re reis – die don­ker nag van die siel waar­in die mens ver­der ge­stroop word. Ons het dit no­dig; om vol­le­dig, son­der e­ni­ge pre­ten­sies, met niks, by God te wees.
“Dit is har­de ja­re, woes­tyn­tye, waar­in ge­loof wor­stel, lief­de ’n raai­sel is, ge­bed waar­de­loos voel. Dit is ’n pyn­li­ke pro­ses van sui­we­ring, om só te leer dat al wat ’n mens werk­lik no­dig het, God is. Dit is die tyd waar­in ’n mens ge­stroop word van al­le af­hank­lik­heid aan ui­ter­li­ke din­ge. Maar dit is ook die tyd van sui­we­ring, rei­ni­ging, die tyd dat ’n mens ge­sond ge­maak word deur pyn heen, om die vol­le­di­ge vreug­de te vind met God.”
Dan lees die do­mi­nee uit Job 13:15.“Kyk, al wil God my om­bring – ek hoop op God” – dis wat Job sê.
“As God ons aan ’n toets on­der­werp, ge­beur dit nie hard en mee­do­ën­loos nie. Dan speel God nie ’n wre­de spe­le­tjie met ons as­of Hy ’n gril­le­ri­ge ti­ran was nie. In­teen­deel, die He­re is vol me­de­lye en ont­fer­ming.
“Ook wan­neer Hy­self ons laat swaar­kry, bly Hy met ons lot be­woë. Hy leef in die moei­te met ons mee en Hy soek maar net ons bes­wil. Ons word op die ou end nie min­der daar­van nie.
“Sien die af­loop wat die He­re op Job se be­proe­wing laat volg het. Toe Job vol­hard het en die proef end­uit deur­staan het, het ook al­les reg­ge­kom. Ja, dit het selfs be­ter ge­word as wat dit vroe­ër was.
“Toe God met oor­tui­ging aan die lig ge­bring het dat Sy her­skep­pings­werk in Job die proef kon deur­staan, het Hy ook die lot van Job ver­an­der. En toe het die ly­ding van eers, nie op­ge­weeg teen die heer­lik­heid wat daar­na oor Job ge­kom het nie.”
’n Ligt­heid hang oor die ou man se ge­moed; hy weet nou nie veel nie, maar hy weet dat God wel sy ge­be­de aan­hoor en ’n plan het met al­les wat in sy le­we ge­beur.
In die saal sit hul­le aan by ’n heer­li­ke ete wat deur die vroue van die ge­meen­te voor­be­rei is. Hy sit langs ou do­mi­nee en kan nie help om op te let dat dié baie ge­span­ne voor­kom nie. Hy kry eg­ter nie kans om te vra nie, want die vol­gen­de oom­blik heers daar ’n skie­li­ke stil­te in die vol eet­saal. Die ge­klin­gel van mes­se­goed is stil, al­mal se oë is op iets of ie­mand by die in­gang van die saal.
Die ou man se oë draai na die deur en sy ou hart gee ’n ruk. Dit is dan Ju­an wat daar in die deur staan! Langs hom staan ’n vrou en twee op­ge­sko­te seuns.
Hy ge­waar dat ou do­mi­nee op­staan en na Ju­an stap. Hy­self is so lam van s­kok dat dit ’n tyd­jie neem om tot ver­haal te kom. Hy staan moei­saam op. Al wat deur sy kop gaan, is om by Ju­an uit te kom.
Hy gee die eer­ste treë na die in­gang en met el­ke tree pak ’n be­klem­men­de vrees hom. Al­ler­han­de ge­dag­tes en vrae gaan deur sy kop toe hy die laas­te paar treë tot by sy ge­lief­de seun neem. Hy sien die on­se­ker­heid in Ju­an se oë en sy hart ver­mur­we. Dan om­vou Ju­an sy pa in sy arms en hy voel die tra­ne van sy seun op sy eie ge­sig val.
Ná wat soos ’n e­wig­heid voel, s­keur die twee mans hul­le los van me­kaar. Nou eers be­sef die ou man dat hul­le ’n ge­hoor het, ’n ge­hoor wat al­mal in tra­ne is. Ou do­mi­nee knip­oog vir hom. Die ou blik­skot­tel was heel­tyd be­wus van wat op hom wag!
Ver­ge­te is die heer­li­ke ete. Wat so pas hier ge­beur het, is be­ter as ’n bord kos. Ju­an pro­beer om met die ou man te praat, te sê dat hy jam­mer is, maar sy va­der luis­ter nie eens nie. Hy is te oor­stelp om sy seun by hom te hê. Daar is ho­pe tyd vir praat en reg­maak. Sy seun en skoon­dog­ter neem hom aan die hand en saam stap hul­le na bui­te.
God het sy lot ver­an­der, soos vir Job. Van­dag het sy God weer­eens be­wys dat Hy die God van won­der­wer­ke is!