Dat Z se vyande hom in die tronk wil sien is onbetwisbaar. Hy het ten spyte van sy ampseed die land oneindige baie skade aangedoen met die gebeure rondom die sg Nenegate saga.
Hy kan net aftree en op Nkandla gaan sit en hoop vir die beste. Dit is ‘n onwaarskylike keuse, want die tronkdeure wink.
Of hy kan ‘n ooreenkoms met die regering aangaan – amnestie vir al sy wandade en hy onttrek van die openbare toneel en gaan sit op Nkandla. Ek glo nie sy opvolgers sal instem nie.
Of hy probeer ‘n staatsgreep uitvoer. Hy kan bv. gedurende sy laaste paar maande openbare onrus aanstook en dit dan as ‘n verskoning gebruik om ‘n noodtoestand af te kondig en die grondwet op te skort. Daarna kan hy a la Mugabe soos ‘n neut aan sy mag vasklou. As hy bv. binnekort vir Des van Rooyen as minister van verdediging aanwys sal dit ‘n 100% aanwysing wees dat dit sy beplanning is.
Herman, baie dankie vir hierdie reeks artikels. Dit is uitstekend om te lees en weer te lees. Voorspoedige nuwe jaar vir jou en jou familie. Ek hoop ons sien jou nog baie jare hier op Maroela.
Ek stem saam met Grassie. Moet nooit vir Zuma onderskat nie. Die man sonder kwalifikasies het al meer hekkies oorkom as enige ander president in wêreldgeskiedenis. Hy het beslis nog ‘n paar kaarte in die mou. En geen daarvan voorspel goeie dinge vir SA nie.
Die antwoord is ongelukkig so kompleks soos die vraag. Dit hang af van faktore soos of Afrikaanse joernalistiek, soos baie nuusmedia elders in die wêreld, nog finansieel goed vaar. Slaag dit daarin om die lesers lojaal en in gelid te hou? Bly die kwaliteit goed? Is die nuusvoorkeure in die kol?
Watter mediavorm gaan die sterkste daarin slaag om die wolf van die deur te hou? In die VSA is daar selfs ’n uitdrukking vir die media om homself uit die knoffel gelig te kry – bootstrap journalism. Waarskynlik die mees beskrywende Afrikaans hiervoor al wees, joernalisme wat homself aan sy eie skoenveters optrek.
Baie nuusvoorsieners, soos Sapa, is net in Engels beskikbaar. Dikwels was die oorspronklike berig in Afrikaans geskryf, en vir gebruik deur Sapa in Engels vertaal, en wat dan weer deur die eindverbruiker in Afrikaans vertaal of herskryf word. Die lys foute wat in die proses gemaak word, word by die dag langer en langer namate Engels sy voetspoor sterker en sterker op Afrikaansgebruikers afdruk.
Dit is nie tot die sosiale media beperk nie. Van die slagoffers hiervan het juis groot teikens op hul rûe geplak deur ander in die hoofstroommedia te gaan aanval. Ter demonstrasie – die Front Nasionaal het pas in ’n verklaring baie bitter gereageer oor aantygings, “wat ŉ presiese en klakkelose herhaling van Piet Croukamp se stelling oor die naweek is” dat Clive Derby-Lewis se mislukte aansoek om mediese parool, aan die optrede van sy regse vriende te wyte is. Veral die Vryheidsfront Plus word toegetakel. Die FN erken wel dat daar tydens ŉ optog ŉ vlag verbrand is, maar nie ’n SAKP-vlag nie, een waarop die SAKP se simbool self aangebring is.
En min verantwoordelike mense sal dink ’n sagte hantering van plaasaanvalle, of nog erger, die verswyging van plaasaanvalle, is gepaste joernalistiek vir hierdie euwel. In sekere gemeenskappe sal die lesers eenvoudig ’n onverdunde pletterjoernalistiek van die media verwag om almal by te dam wat tot die euwel bydra – van die (soms) lakse polisie tot die politici wat horende doof bly, en “meningsvormers” wat skoorvoetend is om die probleem verbaal te takel. Volksblad het onlangs skitterend geslaag toe ’n vlaag grusame plaasmoorde die Vrystaat getref het.
Maar, verklaar dit nie sekere omstrede joernalistieke aanstellings wat konfrontasie met die lesers ontlok nie – veral vreemd as so ’n publikasie sirkulasiegewys die kreeftegang gaan nie? Verklaar dit nie die effe vreemde besluit om Volksblad – die enigste in die groep wat wins maak – te sluit nie? ’n Besluit wat na groot openbare druk omgekeer is.
Of is die direksie bloot ’n (peperduur) rubberstempel vir besluite wat op ander vlakke geneem word – dalk goeie besluite wat ’n waarnemer van buite weens ’n gebrek aan inligting nie reg kan beoordeel nie?
Dit alles verander egter niks aan die vraag nie. Kan die Afrikaanse media, en in die besonder die koerant, hom aan sy skoenveters optel?
Uiteindelik is dit die nuusverbruiker self wat gaan bepaal watter produk hy gaan kry. Maar voor ’n nuusmedium net geboikot word oor sy vrot Afrikaans, maak die saakmakende mense in daardie medium daarvan bewus. Voor die politiek-ideologiese aanslag soveel aanstoot gee dat die medium die rug toegekeer word, laat weet. As die medium nie die nodige volwassenheid aan die dag lê nie, laat weet die saakmakende mense. Gaan na die direksie, indien nodig.
Afrikaans het al sy mediavorme nodig – gedruk, die radio, die TV en die kuberruim, en van hoë gehalte wat die nuusverbruikers toerus om met waardigheid enige plek ter wêreld as toonbeeld van ’n waardevolle verteenwoordiger van die skoonste taal te kan dien.
RSG het sy eie skoot mense wat sorg dat die Afrikaanssprekendes afgebreek word by wyse van sekere aanbieders se kommentaar wat eensydig en op die helde van die geskiedenis pik en waar hulle kan verdag te maak.
Ek lees in die afgelope week Christi van der Westhuizen se skrywe in Beeld oor FW, Dan lees ek nou vandag in Rapport die laaste sin in Tim se rubriek. Die twee rubriekskrywers is ligjare van mekaar verwyder. Sy is soos daai persoon van wie Tim in die voorlaaste paragraaf in sy skrywe van praat.
Hennie van Deventer is seker die laaste een wat kan praat oor joernalistiek en die etiek daaragter. Hy het bygedra tot die ondergang van die Afrikaner die hy redakteur van Volksblad was.
Ek het min hoop vir die Afrikaanse joernalistiek as ek kyk na die gehalte van joernalistiekdosente aan die enkele Afrikaanse universiteite wat oor is. Die Afrikaner word in al wat ’n publikasie van Media24 is sleggepraat of stil gemaak.