PressReader - SA Bass: 2018-06-01 - "Die Eskimo Ding is die regte ding om te doen die win­ter"
"Die Eskimo Ding is die regte ding om te doen die win­ter"
SA Bass - 2018-06-01 - Contents - >> Philip Kemp*
Jy maak 'n groot fout as jy dink dat die win­ter nou maar net die tyd is om jou stokke weg te pak en jou solank te be­gin voor­berei vir naweke op die rus­bank voor die tele­visie met 'n beker stomende koffie. – Philip Kemp
Die hen­gel­wa­ter het skielik sy aantrekkingskrag ver­loor en as ons eskimo's was, het ons dalk vir ons 'n gaatjie in die ys gaan maak, 'n lyn­tjie laat sak en maar net gehoop 'n vissie sal sy op­wagt­ing maak. Kan die oew­er­hen­ge­laar egter in sulke moei­like om­standighede nog baars vang as die baars neig na die dieper, meer sta­biele wa­ter?
Ons moet aan­vaar dat win­ter­hen­gel nooit so mak­lik soos die an­der seisoene kan wees nie. Vir die oew­er­hen­ge­laar kan dit nog moei­liker wees, maar dit hoef nie nood­wendig so te wees nie. Daar is 'n paar fak­tore wat die oew­er­hen­ge­laar egter in ag moet neem as hy 'n baars in die win­ter wil aan­keer:
Die metabolisme van baars
Soos die wa­tertem­per­atuur daal gedurende die win­ter, be­gin die baars se harte, net soos an­der koud­bloedi­ges, stadi­ger klop. Die stadi­ger bloed­sirku­lasie veroor­saak dat die baars se metabolisme aan­sien­lik stadi­ger word en hulle hul kos dus ook stadi­ger ver­teer. Dit neem 'n baars om en by vier ure om kos te ver­teer in 25˚C wa­ter en vier dae om te ver­teer in 10˚C wa­ter. Baars sal dus nou min­der gereeld eet en sal net kleiner ase, wat naby hulle ver­bydryf, eet. Hulle sal ook nie baie en­ergie ver­mors om agter 'n prooi aan te swem nie. Daar is egter in die baar­swêreld verskeie opinies oor die groottes van ase wat ge­bruik moet word. Som­mige glo egter dat baars ook 'n ek­stra groot aas in die win­ter­tyd nie kan weer­staan nie. An­der weer, glo dat 'n meer fi­nesse be­nader­ing met kleiner ase die antwo­ord is. Ek per­soon­lik glo dat die grootte van die aas nie werk­lik 'n rol speel nie, maar eerder die manier waarop die aas aange­bied word in koue wa­ter. Vir my sal ligter sinkers en lyn beter werk. Dit is vir my be­lan­grik dat die hen­ge­laar moet let op die spoed wat die aas in die wa­ter na on­der sak. Om­rede die baars in sulke moei­like toe­s­tande geneig is om in die wa­terkolom te hang waar hy voel die tem­per­atuur die mees draaglik­ste is, moet die aas nie te vin­nig by die baars ver­by­val nie. Die oew­er­hen­ge­laar moet die baars tyd gee om goed na die aas te kyk wat stadig by hom ver­by­val na die bo­dem toe. Ons moet on­thou dat die baars in die win­ter sy en­ergie probeer spaar en ook baie meer traag is as hy agter sy prooi moet 26 SA BASS
Jy maak 'n groot fout as jy dink dat die win­ter nou maar net die tyd is om jou stokke weg te pak en jou solank te be­gin voor­berei vir naweke op die rus­bank voor die tele­visie met 'n beker stomende koffie.
Eskimo's loop mos nou buite rond… of het ie­mand dan nou straks die yskas se deur oop ge­los?
aan­swem. Gelukkig is die meeste wa­teror­gan­ismes in die win­ter ook traag en nie net die baars nie. Ek verkies dus 'n baie ligte Mojo-strop met tien pond breekkrag lyn in die oop wa­ter en twaalf pond naby dekking. Gewiglose ase werk ook baie goed. Geduld is egter die wag­wo­ord en die hen­ge­laar moet die gewiglose aas kans gee om tot on­der op die bo­dem te sak. Daarna moet die aas soms tot 'n min­uut lank op die bo­dem ge­los word vo­or­dat die hen­ge­laar dit durf be­weeg. Die baars, wat dan al­reeds nader be­weeg het om on­der­soek in te stel, sal dan met die eerste be­weg­ing die aas gryp.
Baars lewe die groot­ste deel van hul lewe in wa­ter wat vyf voet en vlakker is. Gedurende die lente en somer is die eerste vyf voet wa­ter die warm­ste. Hi­erdie eerste vyf voet word die epil­imnion ge­noem. Die epil­imnion word gevorm deur die son wat die wa­terop­per­vlak ver­hit. Gedurende die laat herfs koel die op­per­vlak­wa­ter egter af as gevolg van die koue nagte en die dae wat ko­rter word. Die koue wa­ter forseer die warmer epil­imnion nou dieper tot 'n diepte van sowat tien voet. Die epil­imnion sal dus nou tien voet en dieper wees. Gedurende mid­del en laat win­ter ver­laag die su­urstofvlakke egter in dieper wa­ter. Baars sal nou op 'n diepte van sowat tien voet gevind word. Oew­er­hen­ge­laars moet dus fokus op ar­eas waar die wa­ter sowat tien voet diep is.
Waar om te soek na baars
Een van die mees pro­duk­tiewe ar­eas om na baars in die win­ter te soek is beslis klip­banke. Ek sal beslis na klippe wat bo die wa­terop­per­vlak uit­steek soek. Om­rede die klippe langer hulle hitte be­hou, is baars geneig om teen die klippe te gaan lê. Ek sal dus in die win­ter soek na ver­tikale struk­tuur in die wa­ter. Klip­walle (rip rap) is ook 'n geliefkoosde area vir baars in die win­ter. Ek verkies om in die toe­s­tande lood­kop­pies met frokkies en treil­ers te hen­gel (swim­ming jigs en foot­ball jigs). Ruk-en-pluk kun­sase, wat in die wa­terkolom sus­pendeer, werk ook goed. Die hen­ge­laar moet ook nie die tyd van die jaar ver­wag dat die baars baie ag­gressief gaan byt nie. Die hen­ge­laar moet egter be­dag wees op 'n baie sagte vat van die aas. Hier­voor sal ek 'n baie sen­si­tiewe stok ge­bruik met uiters sen­si­tiewe flouro­car­bon lyn.
In­dien die baars in dieper wa­ter sus­pendeer, sal ek beslis 'n Carolina-strop ge­bruik en dit stadig op die bo­dem hen­gel.
Om­rede tem­per­atuur die tyd van die jaar so 'n groot rol speel moet hen­ge­laars ook on­thou dat daar by 'n in­loop van die riv­ier ook moont­lik warmer wa­ter kan wees. Ek het ook al baars gevang in digte wa­ter­gras. Hi­erdie gras dien as 'n so­ge­naamde kombers vir die baars, en is die wa­tertem­per­atuur in sulke digte gras ook warmer. Wan­neer die bo­dem van die dam gewoon­lik ook 'n donkerder kleur het, sal dit moont­lik ook die wa­ter tem­per­atuur ver­hoog.
Dit is egter 'n wan­persep­sie om te glo dat alle baars in die win­ter in dieper wa­ter gaan lê. Om­rede baars nog steeds moet eet, sal daar nog steeds baars in die vlakker wa­ter na kos kom soek. Ons moet on­thou dat baars 'n vlak­wa­ter­roofv is.
Wa­ter tipe ase en stroppe?
Win­ter­baars eet nie so gereeld nie en is ook nie geneig om ag­gressief te soek na kos nie, daarom die sagte sub­tiele vat van die aas. Om­rede baars in die kouer win­ter verkies om te sus­pendeer en nie op die bo­dem is nie, moet ase ge­bruik word wat die mid­wa­ter teiken. Ek vind dat jigs en chat­ter­baits goed werk met ve­ral 'n grub as treiler. Spin­ner­baits wat baie stadig gehen­gel word op die bo­dem werk goed, sowel as jerk­baits en dry­wende harde kunsvissies wat jy lank in die mid­wa­ter kan laat hang. Baars wat vry­hang (sus­pendeer) kan geteiken word met "jerk­baits". Deur die "jerk­bait" op die ko­r­rekte diepte net een of twee harde plukke te gee en dan te laat stil hang in die wa­ter, is ook 'n wen­ner in koue toe­s­tande. On­thou egter dat koue wa­ter se digth­eid hoër is en dat die kunsvissies soms nie wil vry­hang nie en vin­nig weer na bo dryf. Ek vind egter dat die McStick van SPRO lank sus­pendeer. Eksper­i­menteer met jou kunsvissies in 'n swem­bad en kyk wat­ter een werk die beste vir koue win­ter­wa­ter. Ligte sinkers kan ook goed aangewend word om die aas stadi­ger deur die wa­ter te laat val. Ek vind ook dat gewiglose ase goed werk om­rede hulle stadi­ger sak en dus langer in die sone van die baars ver­toef. Die wag­wo­ord is egter om so stadig moont­lik te hen­gel om­rede die baars ook traag is om jou aas te gryp. Een van my gun­stel­ing teg­nieke is beslis die drop-shot teg­niek. Jy kan 'n aas weg van die bo­dem af in mid wa­ter laat sus­pendeer met die teg­niek en lank voor die baars se neus laat hang. In ar­eas waar die wa­ter van die oewer af vin­niger dieper word, kan die teg­niek van die oewer af baie suk­sesvol ge­bruik word. On­thou egter dat baars nie soveel eet gedurende die win­ter­maande nie en kleiner ase beter werk. Gedurende koue fronte wat in­be­weeg, is die "jig a pig" 'n baie suk­sesvolle aas om te ge­bruik. Baars lê styf in die struk­tuur en om die aas met 'n rateltjie aan in die dekking en struk­tuur in te gooi en net so nou en dan sag­gies op te lig en weer te laat sak, sal enige on­ak­tiewe baars in die omgew­ing tot ak­sie laat oor­gaan. Hou egter jou lyn fyn dop. Baars vat die aas baie sag­gies en sal soms nie eers met dit wegswem nie. In­dien jy enigsins iets onge­woon voel of sien (die val van die lyn) moet jy on­mid­del­lik die hoek vas­maak.
Ek wil dus el­keen van ons lesers wat nog nie die "Eskimo ding" probeer het nie, aan­raai om dit tog een of an­der tyd die win­ter te probeer. Jy gaan dalk nie die eerste keer so suk­sesvol wees nie, maar jy sal wel­dra leer en kort voor lank is jy ook 'n er­vare win­ter­hen­ge­laar. Ge­bruik dus hi­erdie win­ter om te eksper­i­menteer en on­thou: 'n Slegte dag langs die hen­gel­wa­ters is nog steeds beter as 'n goeie dag op kan­toor".
Die pragtige, vet baars is in die mid­del­win­ter met 'n drop-shot teg­niek deur die skry­wer gevang
Een van die skry­wer se goeie hen­gelvriende, Evert Laub­scher, met 'n 5,81kg win­ter­baars wat in Botswana gevang is