Begrotingsrede: ‘Beskerm die armes, belas die rykes’Argieffoto. Terwyl die land asem ophou vir Tito Mboweni, minister van finansies, se eerste begrotingsrede vanmiddag het die vakbondfederasie Cosatu ŉ beroep op die minister gedoen om nie poste by staatsondernemings te sny nie. “Ons soek duidelike omdraaiplanne vir die staatsentiteite wat nie sal veroorsaak dat duisende werknemers by die SAUK, SAL, SA Express, Denel, Prasa en Transnet sonder werk gaan sit nie,” het Cosatu in ŉ verklaring gesê. Dit kom nadat die National Union of Mineworkers (NUM) verlede week gedreig het om in die komende verkiesing sy steun van die ANC te weerhou indien pres. Cyril Ramaphosa voortgaan met sy plan om Eskom te verdeel. Cosatu het gesê hy besef die staat word deur ŉ fiskale krisis in die gesig gestaar, maar die fokus moet eerder daarop wees om verkwistende uitgawes en korrupsie hok te slaan, begrotings beter te bestuur en besteding te verhoog wat armes sal bevoordeel en ekonomiese groei sal aanwakker. “Die regering moet geteikende besteding verhoog om die armes te beskerm en op te hef en noodsaaklike ekonomiese groei te stimuleer, terwyl hy terselfdertyd begin om die onvolhoubare vlakke van staatskuld te beperk en te verminder. Hierdie is ŉ saak van dringendheid en iets wat net gedoen kan word met sterk politieke wil.” Cosatu meen munisipaliteite versuim gereeld om hul begrotings korrek te bestee en sê openbare geld word vermors op “nietige projekte”. “Dit is onaanvaarbaar dat R12,5 miljard geallokeer word om vyf departementele hoofkantore en ons konsulaat in New York te bou. Dit is tyd dat ons regering leer om werkers se belastinggeld slim te bestee.” Cosatu het ook aangevoer daar is ruimte om rykes se persoonlike belasting te verhoog sodat die tesourie die belastinglas op die werkersklas kan verlig. “Hoewel Cosatu kennis neem van die beperkings rakende hoe hoë belastingskale verhoog kan word, glo ons die rykes betaal nie hul regverdige deel nie. Daar is ruimte om korporatiewe inkomstebelasting, persoonlike belasting vir mense wat meer as R1,5 miljoen per jaar verdien, erf- en boedelbelasting en invoerbelasting te verhoog om plaaslike industrieë en werksgeleenthede te beskerm.” Analiste sê Mboweni loop op die randjie van die afgrond met dié voorverkiesing-begrotingsrede waar die grootste rooi vlag Eskom is wat op die rand van bankrotskap staan. Die markte en graderingsagentskappe sal met ŉ valkoog dophou hoe Mboweni beplan om die kragreus te red en of hy die nodige herstrukturering sal instel en die oortollige vet by dié maatskappy gaan sny.