Núm 20:8 Neem die staf en laat die vergadering byeenkom, jy en jou broer Aäron, en spreek julle die rots aan voor hulle oë; dan sal hy sy water gee. So moet jy dan vir hulle water uit die rots laat vloei en die vergadering en hulle vee laat drink.
Núm 20:11 Daarop tel Moses sy hand op en hy slaan die rots twee maal met sy staf; en daar het baie water uitgekom, sodat die vergadering gedrink het en hulle vee.
Wees versigtig wanneer jy sake doen, want die wêreld is vol bedrog. Maar laat dit jou nie verblind vir al die goedheid wat daar ook in die wêreld is nie:
Jy is ’n kind van die heelal, nie minder as die bome en die sterre nie. Jy het die reg om hier te wees, ook al is dit nie altyd vir jou duidelik hoekom jy hier is nie.
Laat daar vrede in jou siel heers, al is die lewe vol lawaai en verwarring. Met al sy klatergoud, somberheid en mislukte drome bly dit nog steeds ’n pragtige wêreld.
(Word soms ook toegedig aan “‘n Teks gevind in die ou St. Pauluskerk in Baltimore, gedateer 1682, vermoedelik deur ’n monnik geskryf”)
DAAR is so baie dinge wat ons verafsku of versmaai net omdat ons hulle verbind aan die kwade wat daaruit kan vloei as hulle nie reg gebruik word nie. Dit is nie die goeie gawe wat die boosheid dra nie, maar die wat dit verkeerd hanteer.
Ook die grootste gawe van almal, die liefde, kan tot die kwade lei as dit met oneerbiedige vingers aan­geraak word. Om veel aan aardse goedere te besit, kan ook 'n geluk wees of 'n ongeluk.
Wanneer die besit tot doel gestel word, word alle dinge tot middele gedwing, en 'n hoër waarde word ingespan om 'n laere te dien. Dan is die maatstawwe skeef en die gees werk met verdraaide en verwronge gereedskap. Dan word die gees en sy ideaal neergetrek tot die laer vlak van sy laer doelstelling, en hy raak bekrompe en hard, knoetsig en onewewigtig.
Maar wanneer besittings gesien word as 'n middel om hoëre waardes te dien, en so aangewend word, word dit 'n magtige instrument, want dan gee dit aan die gees die bevrediging en die bevryding van die wie se gereedskap sterk en duursaam is. En wat ook al die goeie dien, word deur die diens verhef, en durf ons nie versmaai nie.
Ons moet die stoflike nie versmaai omdat dit aan 'n laer orde behoort nie. In ons omgang met die stoflike, in ons daaglikse wandel, word die gees geslyp, en deur die omgang word die stof deurstraal met ons gees en word wat eers sonder vorm en sin was, sinvol en diensbaar aan die gees. Die nederige riet waarop ons kennis en kundigheid en liefde inwerk, word 'n musiek­instrument wat die soetste klanke voortbring; die vormlose graniet dwing ons met ons kuns en ons kennis en ons liefde tot 'n beeld wat die skoon­heid dra.
Wat ons ook al gebruik as 'n middel tot 'n hoër diens, kry deur die gebruik 'n afskynsel van die hoër doel, en word daardeur verhef. Wat ook al in die stoflike is, is wat ons met die bedrywigheid van ons gees daarin gelê het, want sonder die gees het die stof geen betekenis nie. Vind ons die kwade daarin, dan is dit omdat ons die kwade daarin gelê het deur verkeerde gebruik. Wat ook al vir die mens bruikbaar en diensbaar kan wees, kan deur die gees verhef word tot 'n instrument van die goeie.
Dit is die gesindheid teenoor die middel wat die gebruik bepaal. En wat jy verhef met 'n adem van jou gees, kry daardeur ook die wonderlike lewe van die dinge van die gees wat aanwas met die gebruik, wat wen aan lewe hoe meer dit ingespan word, wat nooit inkrimp as jy gee nie, maar juis uitdy en oorvloei na ander tot seën en lafenis, selfs as jy nie daarvan weet nie. Dit is die gesindheid wat die middel seën, en dis die rykdom van die hart wat ware rykdom versprei.
6 En hy het vir my gesê: Hierdie woorde is betroubaar en waaragtig; en die Here, die God van die heilige profete, het sy engel gestuur om sy diensknegte te toon wat gou moet gebeur.
10 En hy het vir my gesê: Moenie die woorde van die profesie van hierdie boek verseël nie, want die tyd is naby.
14 Salig is die wat sy gebooie doen, sodat hulle reg kan hê op die boom van die lewe en ingaan deur die poorte in die stad.
Ons sien daagliks gevalle van mense wat beproef is, wat, na die mens gesproke, rede het om te kla. Maar ons sien ook dat die wat die meeste beproef word, dikwels die krag ontvang om minder te kla as die ander. Omdat hulle pyn ken, is hulle meer bewus van hul vreugde en dankbaar daarvoor. Hulle is die gene wat die dag kan waardeer omdat die nag so bitter donker was; die wat hulle seëninge tel, omdat die beproewinge hul seëninge soveel skerper laat uitstaan. Want wie in die beswyming van gedurige vreugde en gedurige geluk woon, het geen maatlyn waarmee hy sy gawes kan meet nie; hy word suf en sat soos 'n loom tropiese plant wat die winter nie ken nie en daarom nie kan pronk in die somer nie.
Juis die wat hul seëninge vertroetel omdat hulle hul waardeer, weet dat ons nie kan ontvang sonder om te gee nie, nie net kan geniet sonder om te offer daar­voor nie. Want waar ons voorregte het, het ons ook verantwoordelikhede. Waar ons ook al gaan, en wat ons ook al doen, werk ons gees in op die van ons mede­mens, wetend of onwetend, ten goede of ten kwade. 'n Onverskillige daad, 'n onbedagsame woord, 'n nor­se houding 'n selfsugtige optrede - dit kan 'n invloed hê wat ver buite ons eie kringetjie strek en dikwels die vorm en die rigting van 'n ander lewe kan bepaal. Daarom moet ons onthou dat as een van ons reis­genote langs die pad val, dit ons nie betaam om met die vinger na hom te wys nie, want ons het dalk gehelp om die struikelblok in sy pad te lê of die slaggate te grawe waarteen sy swakheid nie bestand was nie. En selfs wanneer ons broer oortree, is ons dikwels mede­aanspreeklik vir sy val. Daarom betaam dit ons eerder, wanneer 'n medemens langs die pad struikel of val, om ootmoed in ons hart te hê vir 'n swakheid wat ons dalk help skep het.
As ons dan straf of betig, moet ons dit met eerbied doen, want die straf wat ons op die oortreder lê, is dik­wels 'n las wat hy vir ons help dra, omdat ons aandadig was aan sy oortreding, maar in genade die tug en die straf vrygespring het.
Dit is betaamlik dat ons die straf en die bestraffing eers na binne rig en kyk of dit nog na buite nodig is. Die stille stuwing in die boom bring op sy tyd die blare en die bloeisels en die vrugte, en elkeen het na sy aard sy eie skoonheid en diensbaarheid en voortreflikheid. Maar almal is saamgebind; almal put hulle groei uit dieselfde sap; almal word gekoester in dieselfde son wat die wasdom in hulle prikkel. Laat ons dit nie vergeet wanneer ons betig en bestraf nie.
Ons het 'n verantwoordelikheid, omdat ons 'n deel is van die hele boom. Dit is ons trots, maar in die trots moet ons nederig wees en ootmoed hê.
Kol 1:5 vanweë die hoop wat vir julle weggelê is in die hemele, waarvan julle vroeër gehoor het deur die woord van die waarheid van die evangelie,
Kol 1:6 wat julle sowel as die hele wêreld bereik het; en dit dra vrug, net soos onder julle ook, van die dag af dat julle dit gehoor het en die genade van God in waarheid leer ken het;
Kol 1:13 Hy wat ons verlos het uit die mag van die duisternis en oorgebring het in die koninkryk van die Seun van sy liefde,
Psa 78:4 sal ons nie verberg vir hulle kinders nie, maar aan die volgende geslag vertel die roemryke dade van die HERE en sy mag en sy wonders wat Hy gedoen het.
Maar die HERE sal oordag sy goedertierenheid gebied, en in die nag sal sy lied by my wees, ’n gebed tot die God van my lewe.
Ek wil spreek tot God: My rots, waarom vergeet U my? Waarom gaan ek in die rou deur die vyande se verdrukking?
Met ’n doodsteek in my gebeente smaad my teëstanders my as hulle die hele dag vir my sê: Waar is jou God?
En in daardie tyd het Herodes, die viervors, die gerug van Jesus gehoor en aan sy knegte gesê: Hierdie man is Johannes die Doper. Hy het uit die dode opgestaan, en daarom werk dié kragte in hom.
En toe Jesus uitgaan, het Hy ‘n groot skare gesien en innig jammer vir hulle gevoel, en Hy het hulle siekes gesond gemaak.
En toe dit aand geword het, kom sy dissipels na Hom en sê: Die plek is verlate, en dit is al oor die tyd; stuur die skare weg, sodat hulle na die dorpe kan gaan en vir hulle voedsel koop.
Toe gee Hy die skare bevel om op die gras te gaan sit; en Hy neem die vyf brode en die twee visse, kyk op na die hemel en dank; en nadat Hy die brode gebreek het, gee Hy dit aan die dissipels en die dissipels aan die skare.
En nadat Hy die skare weggestuur het, klim Hy op die berg om in die eensaamheid te bid. En toe dit aand geword het, was Hy daar alleen.
En toe die dissipels Hom op die see sien loop, word hulle ontsteld en sê: Dit is ‘n spook! En hulle het geskreeu van vrees.
En Jesus het dadelik sy hand uitgesteek en hom gegryp en vir hom gesê: Kleingelowige, waarom het jy getwyfel?
en hulle het Hom gesmeek dat hulle net maar die soom van sy kleed mag aanraak; en almal wat dit aangeraak het, het gesond geword.
Hulle is soos ons, het ek geantwoord; en hulle sien net hul eie skaduwee, of die skaduwees van mekaar, wat die vuur op die teenoorgestelde muur van die grot maak?
Vir hulle, het ek gesê, sou die waarheid letterlik niks anders as die skaduwees van beelde wees nie.
Kyk nou weer, en sien wat sal natuurlik volg indien die gevangenes vrygelaat word en verlos word van hulle dwaling. Ten eerste, wanneer enige van hulle bevry word en gedwing word om skielik op te staan en sy nek te draai en te loop en na die lig te kyk, sal hy skerp pyne voel; die glans sal hom ontstel en hy sal nie in staat wees om die werklikheid te sien waarvan hy in sy vorige toestand slegs skaduwees gesien het; en veronderstel nou iemand stel dit aan hom dat wat hy voorheen gesien het slegs `n illusie was, maar dat hy nou, nader aan realiteit is en sy oog ingestel is op `n groter werklike bestaan, hy `n duideliker visie het van wat gebeur, - wat sal sy antwoord wees? En jy kan jouself verder verbeel dat sy leermeester vir hom voorwerpe uitwys soos wat hul verby gaan en vra dat hy hul moet identifiseer, - sal hy nie verward wees nie? Sal hy nie dink dat die skadu’s wat hy voorheen gesien het meer werklik was as die voorwerpe wat nou aan hom gewys word nie?
En as hy gedwing word om reg in die lig te kyk, sal hy nie 'n pyn in sy oë kry wat hom sal laat weg kyk en na die voorwerpe wat hy wel kan sien te kyk wat in sy verstand meer werklik sal wees as die dinge wat nou aan hom gewys word nie?
En veronderstel weer dat hy teësinnig opdraand gesleep sou word en vasgehou word totdat hy gedwing is om direk in die son self te staan, is dit nie waarskynlik dat hy beangs en geïrriteerd sal wees nie? Wanneer hy nader aan die lig kom sal hy nie verblind word nie, en hy sal waarskynlik nie in staat wees om enigiets te sien wat nou as realiteite vir hom verduidelik word nie.
Hy sal nodig hê om gewoond te raak aan die voorkoms van die boonste wêreld. Eers sal hy die skaduwees die beste sien, volgende die refleksies van mense en ander voorwerpe in die water, en dan die voorwerpe self; dan sal hy staar na die lig van die maan en die sterre en die uitspansel; en hy sal die hemel en die sterre in die nag beter sien as die son of die lig van die son in die dag?
Laaste van alles sal hy in staat wees om die son te sien, nie net `n weerkaatsing daarvan in die water nie, maar hy sal die son in sy regmatige plek sien, en hy sal kan nadink oor die son soos wat die son werklik is.
Hy sal dan voortgaan om te verstaan dat dit die son is wat die seisoene en die jare skep, en dat die son die bewaker van alles is wat in die sigbare wêreld bestaan, en op 'n sekere manier die oorsaak van alle dinge wat hy en sy metgeselle gewoond was om te aanskou?
En wanneer hy sou onthou van sy ou woonplek, en die vlak van wysheid in die grot en sy medegevangenes, dink jy nie dat hy sou goed voel oor sy eie groei en verandering en hulle sou jammer kry nie?
En as hulle in die gewoonte was om mekaar te vereer vir wie die vlugste was om die verbygaande skaduwees te sien en te sê watter al voorheen op die muur was en wat daarna gevolg het en watter saam was; en wie van hulle daarom die beste in staat was om gevolgtrekkings vir die toekoms te maak, dink jy dat hy sou omgee vir sodanige eerbetoning en roem, of jaloers sou wees op diesulkes van hulle? Sou hy nie eerder saam met Homer sê:
Hierdie hele allegorie, het ek gesê, kan jy nou voeg, liewe Glaucon, by die vorige argument; die grot waarin die gevangenes woon is die wêreld van sig, die lig van die vuur is die son, en jy sal my nie misverstaan as jy die reis opwaarts en in die lig in, interpreteer as die uitstyging van die siel opwaarts in die intellektuele wêreld, volgens my arme geloof, wat ek op jou aanvraag, of reg of verkeerd verduidelik het, wat net God sal weet... Maar, of dit waar is of onwaar, my mening is dat in die wêreld van kennis verskyn die kennis van die goeie laaste van almal. Dit kan net met toewyding raakgesien word, en wanneer daar bewuswording daarvan is word daar afgelei dat dit die universele skepper van alle dinge mooi en goed is, die vader van lig en die heerser van die lig in die sigbare wêreld, en dat dit die onmiddellike bron van rede en waarheid in die intellektuele is, en dat hierdie die mag is waarmee hy rasioneel kan optree en, of in die gemeenskap of in sy binnekamer, sy oog gevestig moet hou.
Dit is nie aan ons gegee om in die toekoms te sien nie, en daarom weet ons nie waar en wanneer die op­draandes en die slaggate op die pad vir ons wag nie. Maar elke keer as ons die hindernis oorwin, voel ons sterker, en dan het ons meer moed en vertroue. Want teen die opdraande word die trektou getoets, teen die afdraande af die rem, deur die slaggate die stewigheid van die as en die wiele.
So leer ons om in die kolletjie lig van die lamp wat vir ons gegee is, die aard van die pad vas te stel, en so berei ons ons vir die teenslag wat voorlê.
En val 'n reisgenoot langs die pad, staan ons oot­moedig stil by die baken langs die pad. Want wanneer die wond vars geslaan is, staan die hart alleen in sy pyn; daar is van menslike kant geen salf en geen heelmeester nie. Dan struikel ons maar voort, want geen mens kan sy dae laat stilstaan nie. En soos een vir een dag by die gisters van ons lewe gebêre word, so kom die salwende heling van ons wond, en eendag, verder langs die pad, vind ons dat waar die wond eers was, nou 'n moet is, en die moet het die vesels sterker gebind as voor die wond. En dan weet ons dat die lamp van die liefde terug kan dwaal na die baken van ons verlies, en hom daar weer vul met olie, want ook die smart is 'n dienaar van die liefde.
Want dit is so bedoel, onder die genade : dat niks van ons weggeneem word sonder dat iets in sy plek te­ruggegee word nie; wat ons dikwels verlore waan, gaan deur die smeltkroes om 'n skoner en edeler metaal te word en kry sinvolheid en groter diensbaarheid onder die slae van die hamer. En ook wanneer ons reisgenote ons ontval, is ons nooit heeltemal alleen nie, want waar die liefde eenmaal was, wyk hy nie, omdat hy self die klimaat skep waarin hy kan gedy en sy skone heerlike lote kan sprei.
So word ons gedien deur die wat reeds vroeër langs die pad die trek moes verlaat. Want die liefde is te ge­nadig en te vrugbaar om langs die pad te verdroog wan­neer een van sy handlangers agtergebly het. In ons donkerste uur vul God ons lamp met olie, en ons is nooit heeltemal alleen nie, want daar is 'n lig vir ons voet.
Onder die dwang van 'n stelsel waarin die stoflike oorheersend geword het, het ons ook al ons brood ge­sien as 'n doel en nie 'n middel nie. Dikwels is ons hele strewe ingestel daarop om te vergaar teen die dag van nood en gebrek wat in 'n harde wêreld altyd op die loer lê. Vir die wat van ons afhanklik is en vir wie ons voor­siening moet maak - ook vir die tyd wanneer onsself nie meer daar is nie - probeer ons om die stoflike op te gaar, en dan is ons tevrede en ons voel dat ons taak goed ge­doen is. Ons verhoudings met ons medemens is deur­trek met oorweginge van voordeel en gewin, en in die patroon van ons gedrag en ons houding na buite is daar geleidelik 'n nuwe kode en 'n nuwe sedelikheid inge­weef, waarvolgens dit lofwaardig is om jou vriend en jou naaste uit te oorlê.
So bou ons 'n nalatenskap op vir geslagte wat nog moet kom: 'n nuwe gedragskode en 'n nuwe sedeleer, nuwe waardes wat die stoflike verhef tot die hoogste doel, 'n miskenning van die rangorde van waardes waarin die stoflike slegs die begenadigde draer is van die skatte van die gees. Ons verhef die onsierlike fon­damentsteen tot bokant die koepel, wat eintlik die rede vir sy bestaan is; ons verheerlik die brood bo die skatte van die gees. En ons, wat die erfgename is van eeue se stryd en skepping, verkwansel ons erfgoed en laat 'n barre nalatenskap aan geslagte wat nog ongebore is.
Maar wat dra ons in werklikheid oor, so dikwels en in so baie gevalle? Ons voed en klee die jong lewe en gee hom herberg. Ons beskut die jeug teen lyflike ge­vare en omring hulle, sover ons kan, met die geriewe en die weelde wat die geld kan koop. Ons lei hulle op in 'n bepaalde rigting sodat hulle weer eendag die stoflike kan vergaar en jaloers oordra aan hulle kinders.
Maar help ons hulle ooit om die poorte van die jong gees oop te maak, sodat hy kan uitstraal en soek, sodat hy met 'n werksaamheid wat eerbiedig deur ons gerig word, kan inwerk op alle dinge buite hom en hulle daardeur verryk word? Gee ons die jong gees die eer­bied en ontsag vir die wonder van die lewe en sy voor­reg om daarin te deel ? Gee ons hom die vrymoedigheid om met alle dinge om te gaan sonder om hulle te skend, omdat hy weet dat hulle kinders van een saad is en deur dieselfde sap gebind en gevoed word? Gee ons hom die ootmoed en die ontsag vir wat groter is as hy, en die dankbaarheid dat dit aan hom gegun is om een stippel­tjie kleur te wees in die groot patroon? Stel ons sy gees oop vir die stille inwerking van die ware en die skone en die goeie wat uit so baie heerlike bronne na ons ge­kom het? Gun ons hom die vryheid om sy vlerke te span in sy soeke na die wesenlike, sodat hy die genade mag vind om soms vir 'n oomblik die grensloosheid en die onmeetlikheid van die groot wonder van die lewe deel­agtig te kan word?
En wanneer hy sy vlerke span, moet ons onthou dat hy nie kan vlieg as hy nie rus op die winde van ons liefde, ons voorbeeld, ons verstandige voorskrif en ons rigtinggewing nie. Want al hierdie dinge - as daar eer­bied is vir die jong gees en ootmoed voor die wonder van sy vlug - hou hom nie vas nie, maar stut hom in sy vlug.
Laat dit dan ons bede wees: Gee dat ek hom brood kan gee om die liggaam te voed, sodat die gees daarin kan gedy. Gee dat ek die jong gees op sy eie pad kan help, wat nie myne is nie, want myne is alreeds halfpad afgelê. Maak my 'n waardige draer van die erflating van die eeue, en gee dat ek sal besef dat die erfenis nie aan my gegee is om te verkwansel nie, maar dat ek slegs 'n getuie is dat dit oorgedra word - onge­skonde en verryk deur my werksaamheid.