Suid-Afrika betaal te veel vir doane-unie
JY LEES NOU Suid-Afrika betaal te veel vir doane-unie
Minister Rob Davies. Foto: Liza van Deventer.
Suid-Afrika betaal glo jaarliks R30 miljard te veel aan die Suider-Afrikaanse Doane-unie (Sadu) en dié ooreenkoms word nou hersien.
Die hersiening van die ooreenkoms waarvolgens die Sadu saamgestel is, het verlede week begin. Dr. Rob Davies, Minister van Handel en Nywerheid, het die geleentheid in Windhoek bygewoon.
Die eerste sitting van die ministeriële taakspan vir die hersiening het saamgeval met 'n vergadering van ministers van die onderskeie lidlande.
Die besluit om die ooreenkoms te hersien spruit deels voort uit Suid-Afrika se kommer oor 'n onregverdige inkomsteverdeling tussen die vyf lidlande.
Volgens berigte betaal Suid-Afrika sy buurlande jaarliks sowat R30 miljard te veel vanweë die manier waarop die formule vir verdeling werk. Die verwagting is dat Suid-Afrika in hierdie finansiële jaar R48 miljard aan die ander Sadu-lede sal moet betaal.
Botswana, Lesotho, Namibië en Swaziland het nou ingestem tot die hersiening van die ooreenkoms wat in 2002 gesluit is. Die ondersoek sal na verwagting 2 jaar duur.
Tesourie het op verandering aangedring
Mnr. Sifiso Ntombela, hoof van internasionale handel en belegging by die landbousakekamer Agbiz, sê dit is hoofsaaklik Suid-Afrika wat sy handel verklaar, die nodige data insamel en dan die ander doane-unie-lede oormatig subsidieer weens die bestaande formule. "In hierdie stadium word daar nie veel veranderinge in die handelsgedeelte van die ooreenkoms voorsien nie en dit behoort nie die landbouhandel of landbou-ondernemings te beïnvloed nie."
Volgens hom is die hersiening iets waarop die Tesourie aandring nadat mnr. Nhanhla Nene, Minister van Finansies, en sy voorgangers ook al jare lank hul kommer daaroor uitgespreek het. Nene het gesê die hersiening sal op só 'n wyse geskied dat dit nie 'n nadelige invloed op die maatskaplik ekonomiese stabiliteit van lidlande het nie.
Die vyf lande het saam 'n algemene eksterne tarief en deel dan die inkomste uit doane en aksynsbelasting volgens 'n formule vir elke afdeling, tewyl daar ook 'n ontwikkelingsubsidie vir hulp aan Suid-Afrika se armer bure ingebou is.
Volgens Davies is die hersiening van die ooreenkoms gegrond op ses pilare: industrialisasie, handelsbevordering, 'n verenigde benadering teenoor die derdeparty oor handel, die vestiging van instellings, handelsdienste en die verdeling van verdienste. Hy sê die inwerkingstelling van hierdie sespuntplan is die anker vir volhoubare ekonomiese ontwikkeling binne Sadu.