Misterie (Deel 4) - Konsepte rondom die First Cause - Willie Oosterhuis
Misterie (Deel 4) – Konsepte rondom die “First Cause”
Deur Willie Oosterhuis (skuilnaam) op 1 Julie 2011
Soos in vorige artikels beskryf bestaan vreemde aspekte van realiteit. Tog, ten spyte van vreemdheid bestaan niks bo-natuurliks nie. Maar vir die mensheid, met sy beperkinge en beperkte insig, kan aspekte van realiteit voorkom asof bo-natuurlik. Hierdie skrywe gaan poog om die natuurlike misterie nog verder, maar ook net effens, effens te ontrafel, te postuleer en aannames te maak en te poog om vreemde maar natuurlike konsepte te verwoord.
Piet Hut (professor te Princeton Universiteit): "Science, like most human activities, is based on a belief, namely the assumption that nature is understandable. And such a belief can neither be proved nor disproved."
Ver, verskriklik ver, van 'n nietige en onbenullige planeet genoem die planeet aarde, bestaan dié bestel waarin die WARE EN FUNDAMENTELE natuurwet[te] (sien Deel 3 van Junie 2011) oorsprong en effek het. Daar bestaan "Stuff" wat as een of ander vorm van energie beskryf kan word. Daarom gee ek dit die naam super-energie. Op een of ander misterieuse manier het hierdie super-energie beheer en besluitvermoë oor dit self. (Vergelyk en bepeins die misterie van materie wat lewe.) Meer nog, die super-energie het die vermoë om die beperkinge van absolute bestaan/"wees" in ewigheid te oorbrug en die potensiaal daarin opgesluit, te ontsluit. Die eerste potensiaal ontsluiting is teweeg gebring deur wat die Grieke genoem het die "First Cause", die enigste "un-caused" realiteit. Alhoewel dit as "eerste" beskryf word kan geen tydstip aan die potensiaal ontsluiting gekoppel word nie want die potensiaal en die verwesentliking van potensiaal staan op gelyke voet – alles sonder begin, sonder einde, dus ewig, IS NET.
In vergelyking met die evolusionêre tyd-ruimte bestel, het geen verandering plaasgevind nie, wat was en wat geword het staan op gelyke voet. Die "verandering" kan nie gemeet word in tyd nie want tyd, soos ons dit ken, bestaan nie, aldaar.
Deur inherente besluitnemingsvermoë bewerk DIE IS differensiasie van realiteit (hou in gedagte – in ewigheid. Om beskrywing te gee van die aard van wees in ewigheid neig altyd om 'n opeenvolgende-gebeurtenis beskrywing weer te gee, so tipies van die tyd-ruimte fenomeen. Sodanige beskrywing is die gevolg van die gebrek aan menslike vermoë om uitdrukking van realiteit in 'n tydlose bestel, ewigheid, te gee).
Dit beteken dat DIE IS deur selfbesluit/"volition" die beperking van absolute bestaan afgeskud het / van losgemaak het.
Miskien is dit goed om die begrip absolutisme te verstaan. Merriam-Webster gee uitgebreide definisies van absoluut, o.a: = being self-sufficient and free of external references or relationships.
Alles in volkome self-eenheid en perfekte hoë orde, in volkome selfbeheer, met oneindige potensiaal, sonder 'n begin/ontstaansoomblik, werklik lewende super-energie. En die super-energie kristalliseer/ontbondel/realiseer in tydlose realm. Dit sluit in die realisering van mede wesens van super-energie nl. "co-ordinates" en "sub-ordinates."
"In these ways and in many others, in ways unknown to us and utterly beyond finite comprehension, does THE IS lovingly and willingly downstep and otherwise modify, dilute, and attenuate his infinity..." – Anoniem
Gee nou 'n naam vir so 'n entiteit of wese en gou kom mens agter geen naam is betekenisvol toepaslik nie. Daarom bestaan die name: Bron van realiteit, Skepper, Groot Argitek, Ewige, God ens. alles tekenend van die mens se konsep en ook beperkte verstaan daarvan.
"The fact-seeking scientist conceives of God as the First Cause, a God of force. The emotional artist sees God as the ideal of beauty, a God of aesthetics. The reasoning philosopher is sometimes inclined to posit a God of universal unity, even a pantheistic Deity. The religionist of faith believes in a God who fosters survival, the Father in heaven, the God of love." – Anoniem
Die woord God is ook maar net 'n woordsimbool, maar dit is die mens se konsep/aanduiding van godheid/"diety", vir die mens 'n transendente. Hieraan kan mens konsepte aanhaak sonder om volledig insigte te hê bv. God die skepper, God die bron, God die onderhouer, God die vader, ens.
Nietemin, die gevolg van DIE IS se realisasie/ontbondeling is die noodwendige en ook uiteindelike ontstaan van realiteit met potensiële risiko's.
Sowat 14b. jaar gelede het 'n bestel, 'n unieke bestel, 'n 1 uit 'n moontlike 10 tot die mag 500, 'n evolusionêre bestel ontvou/"emerge" vanuit die moederbestel. Vanuit die moederbestel se oogpunt het 'n gans andere voortgespruit.
By terugskoue verklaar die moederbestel die idee van moontlike "Principle of Inevitability" – die vermiste skakel wat die bestaan van elke bestanddeel van tyd-ruimte, die kosmos, verklaar. (Op p. 376 in die boek The Elegant Universe – Brian Greene, raak hy hierdie misterie aan.)
Hierdie unieke tyd-ruimte bestel se ontstaan het die fenomeen van tyd ingelui. Sub-atome het in verhoudings gekom en het atome gevorm. Atome het in verhouding gekom om molekules te vorm en kort voor lank (biljoene jaar later) het lewende materie "emerge" op minstens die planeet aarde. 'n Nuwe epog is ingelui want lewende materie met eie wil, hoewel beperk in vermoë, kon nou realiteit skep in die areas waar dit toegelaat is. Om dit te verstaan moet begryp word dat alle materie totaal en sonder uitsondering die natuurwette volkome gehoorsaam is. Anders gestel, die natuur kan nie die natuurwette oortree nie, 'n kwessie van onmoontlikheid, 'n onbreekbare greep. Maar die area waar realiteit geskep word het geen natuurwetlike onderhewigheid nie. Die materie wat lewe en ontwikkel het met eie wil en ook selfbewussyn kan unieke en eie waardes, norme en verhoudings skep en daarvolgens lewe en natuurlik ook met die gevolge daarvan opgeskeep sit. (Tegnologiese ontwikkeling is nie werklik skeppings nie. Dit is maar net die manipulering deur intelligente lewende materie van die potensiaal inherent in die tyd-ruimte bestel. Alle manipulering/"tegnologiese skepping" bly onderhewig aan die natuurwette se meedoënlose greep.)
Voetnota: Realiteit en Wanrealiteit
Wesens, met eie wil, het die vermoë om waardes en waardestelsels en verhoudings te skep wat in harmonie of disharmonie is met DIE IS se waardes, die uiteindelike verwysingvlak van waardes. Wanrealiteit is meer algemeen bekend as sonde, kwaad, boosheid, "error" ens. Maar die effek van moontlike wan-realiteit is, en word geïsoleer, in tyd-ruimte. Wanrealiteit, hoewel geskep, het nooit effek in die realm van ewigheid nie.
Die vraag is dan: Hoe weet lewende materie met eie wil en selfbewussyn of sy skepping in harmonie is met DIE IS s'n is? Sinvolle kommunikasie, al dan nie, tussen God en lewende materie is 'n struikelblok. "The inability of the finite creature to approach the infinite God is inherent, not in the God's aloofness, but in the finiteness and material limitations of created beings." – Anoniem
By analogie kan dieselfde vraag gevra word oor hoe 'n mens ('n hoër wese) met 'n virus ('n laer wese) kommunikeer. Minstens kommunikeer die virus met die mens deur die taal van vier chemiese molekules en gebruik die virus hierdie kommunikasie-medium om, op 'n manier, die mens te beveel om die virus te vermeerder. Maar wedersydse sinvolle kommunikasie tussen mens en virus is, om die minste te sê, moeilik. Die gaping tussen die twee entiteite is net te wyd. Tog bestaan beide entiteite soomloos saam en bestaan raakvlakke op chemiese vlak.
'n Kort inleiding ter agtergrond van moraliteit in ewigheid en in tyd-ruimte.
Geen morele wet bestaan in die realm van ewigheid nie maar wel sentiment, sentiment rondom die wil van God, DIE IS. En die wil van God is niks anders as "God's way"/God se manier nie.
In die bestel van ewigheid, dryf sentiment om te "wees" in harmonie met God se wil. In tyd-ruimte is die wil van God, op hede, gedeeltelik begrypbaar want die mensdom is in sy ontwikkelingsgang maar nog op pad. Die mensdom probeer voortdurend sin maak van lewe. Morele en etiese norme (menslike skepping) is in voortdurende evolusionêre ontwikkeling en fluktuasie. Dit word geskep en herskep en geleef deur die mensdom met of sonder goddelike/"divine" konnotasies – "Man's way".
Die menslike konsepte van God loop 'n lang en evolusionêre pad. Die Misterie reeks artikels poog om 'n groter, maar tog ook maar 'n onvolledige prent te skets. Tog is dit 'n poging om die redelikheid van DIE IS te stel maar ook om die geweldige gaping tussen DIE IS en lewende materie te verduidelik.
Die tyd is redelik ryp om in die lig van moderne insig, tot 'n nuwer kosmiese beskouing te kom. Veral is die tyd ryp om waardasie te maak van die mens (veral as 'n skepper) se plek en sin in die groter prent.
Dit beteken nie dat ouer kosmiese beskouings verwerp moet word as onwaardig nie. Ouer, selfs 'n antieke wêreld beskouing, moet korrek gewaardeer word naamlik as deel en uitdrukking van die mensdom in evolusionêre stadium van ontwikkeling, van daardie trappie wat die mensdom moes klim om tot die volgende vlak van insig te kan kom.
Alleen deur 'n stadige evolusionêre groei kan geslag op geslag vordering maak in sy inherente soeke na sin en waardes. Deel van ontwikkeling is dat die Darwiniese "survival of the fittest" plek maak vir die idee van altruïsme in al groter mate. Wat dwing die mensdom om af te wyk van weg van "dierlikheid", van leef ten koste van en die uitbuiting van ander?
Tekenend van hierdie ontwikkeling van die mensdom is die uiteindelike teenkanting teen bv. slawerny, en al meer teenkanting teen oorheersing op makro- en mikrovlak. Deesdae is misdaad teen die mensdom op die voorgrond. Ek glo nie dit gaan lank neem dat geen struktuur 'n selfsugtige/eie-belang oorlog sal waag nie. Wat hoor ons deesdae? Menseregte, menseregte, menseregte, 'n oproep na verandering van strukture, wette, houdings om aan menswees 'n (tydelik) aanvaarbare status te verleen. Die proses van herwaardering is ook besig om in momentum toe te neem betreffende die habitat, die aarde, waar mens kan menswees.
Ek glo dat die mensdom op die evolusionêre pad aan die stap is om in 'n meerdere mate (doelbewustelik of nie) in harmonie te kom met die "way of God." Bietjie vir bietjie word die mensdom gereed vir insigte wat tot gevolg het die herformulering van ou konsepte (veral religieuse konsepte) en die waardering van meerdere konsepte.
Na my mening is die natuurwetenskap, veral soos deur non-ortodokse wetenskaplikes verstaan, onafwendbaar ook deel van 'n evolusionêre proses om vir ons tyd 'n verantwoordbare kosmologie op die tafel te sit as deel van 'n nuwe maar tog 'n beperkte waardasie van ALLES.