Oudsoldate laat die speke sing vir makkersDeur Elize Perrin HP Ferreira, regs voor, saam met lede van 61 Meg se span. Vier dae, vyf uur en vyf en veertig minute. Dit is hoe lank 15 lede van 61 Meg Veteraanvereniging hul lywe op die spel geplaas het om geld in te samel vir HP Ferreira en ander oud makkers. Ferreira is as jong soldaat in 1980 ernstig beseer toe hy deur ŉ lugafweerkanon getref is. In die jare daarna het hy ongeveer 80 keer narkose ontvang en nog meer operasies ondergaan. Dit is juis vir ŉ volgende operasie waarvoor geld benodig word. Die uitdaging Die groep fietsryers het in Desember aan die Munga-bergfietsren oor 1 130 km van Bloemfontein na Wellington deelgeneem. Deelnemers aan die wedren kan individueel of in spanverband deelneem. Die veterane het as span vir die Manga Equipe ingeskryf en op ŉ aflosbasis die speke laat sing. Dit was Pierre de Jager, wat in 2020 die Munga op sy eie aangedurf het om geld in te samel vir 61 Meg- veterane in nood, wat die organiseerders oortuig het om ook voorsiening te maak vir spanne wat op ŉ aflosbasis wil deelneem. In 2021 is die ideaal verwesenlik en het vyf ryers van 61 Meg- veterane aan die eerste Manga Equipe deelgeneem. Met die R187 000 wat ingesamel is kon 26 families daardie jaar ŉ beter Kerstyd geniet. Die wedren moet binne vyf dae voltooi word en ryers mag geen hulp ontvang nie. Familie en vriende mag hul slegs op ŉ afstand ondersteuning bied. “Dit staan bekend as ‘The toughest race on earth’ en dit is,” sê De Jager. “Elkeen is verantwoordelik vir sy eie navigasie en foute, en hulp van buite kan met ses uur gepenaliseer word.” Die uitdaging bestaan uit vyf skofte, tien waterpunte en vyf rushaltes, bekend as “Race villages”, waar ryers kan eet en ŉ bietjie bene rek en sitvlakke laat rus. Deelnemers ry elkeen ŉ skof van een rusfasiliteit na die volgende. Elke span doen sy eie beplanning en besluit self wanneer hulle ry en hoe lank hulle ruskanse neem. Op die roete is sommige plekke letterlik met klippe bestrooi en kry deelnemers dikwels die spreekwoordelike wind van voor. Volgens De Jager is gruis, sand, enkelspoor- en sinkplaatpad ook volop en vorm dit, saam met die hitte, deel van die uitdaging. Laat die wiele rol Die ryers kyk of hul nog op die regte spoor is, terwyl die son water trek. Op 30 November was De Jager, George Slabbert en Sarel Roos slaggereed vir die eerste skof van 229 km van Bloemfontein na Van der Kloof. Behalwe vir die gewone uitdaging van ŉ swak pad moes hulle ook die wind en reën trotseer. “Ons strategie was nooit om te dink aan die volle afstand nie,” vertel De Jager. “Ons het gedurig die totale afstand afgebreek in kleiner afstande wat ons in staat gestel het om beter te fokus.” Tydens die nagrit moes die voorste ryer die verantwoordelikheid aanvaar om die ander ryers te waarsku oor gevaarlike dele in die pad; hekke moes oop- en toegemaak word en die bulte moes aangedurf word. “Hierdie gedeelte is tradisioneel die moeilikste deel van die roete,” sê hy. Ongelukkig moes die manne ook tydens die skof verneem dat ŉ deelnemer van die Valskermbataljon aan ŉ hartaanval beswyk het. Die Steyn-broers, Jaap en Willie, het saam met die enigste vrouelid van die span, Carina Burger, die tweede skof van 179 km van Van der Kloof na Britstown aangepak. Burger is ŉ teaterverpleegster en die eerste vrouebevelvoerder van 61 Meg Bataljon. Hoewel die drietal later vertrek het as beplan, het hulle die nag goed benut. Dit het ook gehelp dat Jaap die roete geken het uit ŉ vorige deelname. “Carina het die Steyn-broers soos ŉ matrone hanteer en tyd vir slaplê was maar min,” vertel De Jager tong in die kies. Volgens die ryers was hul sitvlak deurgeskuur en was die laaste deel, langs die treinspoor, na Britstown baie ongemaklik. Die skof van Britstown na Loxton is deur Anthony Kruger, Jaco Prinsloo en Johan Moelich baasgeraak. Die drie is dan ook die “Wilde honde” gedoop as gevolg van die vaart waarmee hulle weggetrek het. Hierdie deelnemers sou hoofsaaklik hulle skof van 206 km in die nag voltooi. Skof vier se ryers, Bennie du Plessis, George de Beer en Alno Kroon, het met die wegspring navigasieprobleme ondervind, maar dit is gou reggestel. ŉ Abnormale wind was hul metgesel op die 214 km skof van Loxton na Sutherland. Kroon, ŉ brandbestryder, het ingestaan vir Piet Stander wat hom moes onttrek. Kroon is in 2022 aangewys as een van die taaiste brandbestryders ter wêreld tydens ŉ byeenkoms in Saoedi-Arabië. Pierre de Jager wat die organiseerders oortuig het om ook voorsiening vir spanne tydens die Munga-ren te maak. Tyd vir poetse bak was daar ook. By die eerste waterpunt het De Jager uit die ondersteuningsvoertuig aan die boer se seuns opdrag gegee dat 61 Meg se ryers net 20 minute mag vertoef. Die boodskappers het die opdrag baie ernstig opgeneem en na 20 minute moes die manne maar weer in die pad val. Op Fraserburg is die ryers egter gedwing om halt te roep as gevolg van die wind. Dit sou op sekere dele van die skof te gevaarlik wees om te trap. Douvoordag die volgende oggend is die skof voortgesit op paaie waar boere nie eers met hulle bakkies wil ry nie. Met die einde wat nader kruip was Cordre Smit, Maarten van Daalen en Rico Coetzee reg vir skof vyf. So met die wegspring het Smit ŉ bietjie die manne se navigasie getoets en by Sutherland regs in plaas van links gedraai. Hoewel die ander lede ŉ bietjie geskrik het, was dit duidelik dat hul navigasie nog op koers was. Die 216 km-skof van Sutherland na Matroosberg was egter alles behalwe ŉ grap. Met ŉ sterk wind, verspoelde pad en uitdagende opdraandes na Ouberg, moes die “Tankwa Trio”, soos hulle deur die res van die lede gedoop is, diep delf vir daardie ekstra energie. Wat wel tot hul voordeel was, is die feit dat Smit en Coetzee die skof voor die begin van die wedren geoefen het. “Die ‘Tankwa Trio’ het hulle staal gewys en deur die wind gebreek, die berugte Bloubankbult getem en veilig, maar uitgeput die ‘Race village’ bereik,” vertel De Jager. Wat uitgestaan het van die drie manne is die manier waarop hulle ander deelnemers aangemoedig het en ook voor gery het om die wind te breek. Die 90 km van Matroosberg na Wellington moes deur al die deelnemers voltooi word. Reëls bepaal dat elke lid van elke span saam oor die wenstreep moet ry. Met groot opgewondenheid in die lug moes die span eers vir die Tankwa Trio ŉ ruskans gee. Ná twee uur kon almal die wiele laat rol. Van die brawe lede het mekaar selfs bult op die stryd aangesê. “Bennie du Plessis het vir ons ŉ stukkie van Doolhoof gekoop met die afkomslag,” vertel De Jager. “So, 61 Meg besit nou amptelik grond in die Boland.” Die beloning Tevrede deelnemers bereik die eindpunt by Doolhoof, Wellington. Behalwe vir die persoonlike oorwinningsgevoel om die roete te voltooi, is die grootste beloning vir 61 Meg se span in die bydrae wat hulle kon lewer tot die lewens en omstandighede van ander oudsoldate. “Ons doen dit in ondersteuning en ter herinnering aan makkers wat swaarkry vanweë hul betrokkenheid by militêre aktiwiteite van 61 Meg of elders, vir sy of haar land,” som Jaco Prinsloo die gevoel op. “Ons vyf dae van uithou tydens die Munga is niks vergeleke met dié mense se persoonlike uithourit van die lewe nie.” Met 2022 se Munga agter die rug en ŉ paar ryers wat beplan om die volgende wedren individueel aan te pak, skep dit geleentheid vir ander lede om ook by die uitdaging en inisiatief betrokke te raak. Om meer persone betrokke te kry, gaan nog ŉ span, bestaande uit deelnemers wie se ouers in 61 Meg gedien het, ook deelneem. Die Munga is egter nie die enigste inisiatief vir geldinsameling nie. Volgens De Jager word beoog om hemde van die afgelope drie jaar se Munga-ritte deur deelnemers te laat teken en te laat opveil. Kameraadskap is prysloos.