[Uittreksel] Die duisend en eerste nag deur François Bloemhof: 'Ek draai die knop en die deur swaai oop. Krakend' | The Reading List
LAPA Uitgewers het onlangs 'n uittreksel gedeel uit Die duisend en eerste nag deur François Bloemhof – 'n magiese-realistiese roman waarin droom, fantasie, film, vervolgverhale, musiek en die gotiese ineenvleg.
Wanneer Herman Swart se tweelingsuster Herma onverwags sterf, val 'n deel van hom weg. Hy sien haar in sy eie spieëlbeeld en hoor haar op ongeleë tye. 'n Bykomende traumatiese ervaring versplinter sy wêreld finaal en Herman verval in 'n diep koma.
Deur die mis. Só het 'n medestudent my al beskryf. Of: 'Ou Swartes lyk of hy loop in iemand anders se droom.' Ek herinner my ook die term 'goofy'. Dis egter moeilik om jou te vervies as jy waarskynlik dieselfde sou dink as jy daai trek op iemand anders se gesig sien.
'Hoe ver is jy?'
'Dis seker die enigste huis hier rond waar die jongmense langer vat as die oueres om gereed te maak,' brom my pa in die gang.
'Herman?' roep my ma van onder af, en dan sagter: 'Roep jý hom. Ek wens jy wil iets doen omtrent sy …'
'Ek kom, Pa.'
'Ag, tog nie wéér swart nie!' kreun my ma toe sy my sien. My pa: 'Laat ons tog net ry.' Hy ruik na rook. Hy ruik altyd na rook.
'Van kop tot tone,' mor sy toe ons al in die Merc sit. 'Soos 'n …'
'Onthou, Ouma is ook maar sensitief.' Soos vir 'n flippen skoolkind. 'Dink voor jy iets sê.'
'Bliksem!' grom my pa toe 'n lorrie verbykom en skerp voor die Merc insny.
Ek druk die foontjies stywer in my ore voor ek my ma kan hoor sê hy moenie so lelik praat nie, want dit sál wees wat sy sê … En nou is daar klank. Musiek wat byna sestig jaar gelede opgeneem is en uiteindelik 'n pad tot in my kop vind.
Die held en sy helpers kom nie rooi verkeersligte en onbeskofte lorriebestuurders teë nie, maar mensvreter-moerasse. Dis alles baie kleurvol en baie onwerklik. Én baie pret. In die verte is daar 'n vurige oranje gloed, of is dit bedóél om vuur te wees?
Hierdie omgewing is nog minder oortuigend as die voriges.
'Ons is byna daar, sit nou af daai ding,' maak my ma se lippe en die gelukkige einde moet wag tot later. Ek sug innerlik. Die fliek is eintlik vir kinders gemaak, maar het my weer soos een laat voel. Daar is groter sondes as dit.
Ek haal die foontjies uit my ore en my ma herhaal: 'Ons is byna daar.'
Vat dit van hierdie jong man: Bly 'n snotkop vir so lank as wat jy kan.
'Wie's daar?' vra Ouma amper dadelik. As sy ons nie kan sien nie, is die kykertjie vrek.
'Dis ons,' antwoord my pa en net soos toe daar 'Open Sesame!' geroep is in Ali Baba and the Forty Thieves, ratel die hek oop. Dit maak weer agter die Merc toe en ons ry in die grondpad af. Ouma se huis word al hoe groter.
Sy maak die voordeur oop en dis tyd vir soene. 'Hallo, my skat … Hallo, Karel.' En met 'n graad minder warmte as ek dit nie mis het nie: 'Kom in, Herman.'
Dit het daardie dag gevoel of dit ek is wat daar lê …
My ma sou ons heeltemal eenders aangetrek het as sy kon. Vir wat moes ek 'n seun gaan staan en wees terwyl sy dogters wou hê?O ja, dít het ek gou agtergekom. Wanneer ons uitgaan, het sy gesorg dat my hemp dieselfde kleur is as Herma se rok, dan kon mense nie die ooreenkoms miskyk nie. Ons hare is op dieselfde tyd gesny, of gelos om langer te word met min verskil in styl. Ek was 'n paar keer lus en laat skeer alles af. Nogtans was ek mal oor haar, my amper-ewebeeld, en die meeste van die tyd wou ek net soos sy wees.
Op die tafeltjie, langs die vrouepoppie, staan 'n bak met geelgroen appels, byna te volmaak en eenders om eg te wees. Ek vat een en hap daaraan, en dis eg – hoewel melerig, en suur. Ek sit dit maar skuins agter my neer, agter 'n stoelpoot. En vat nog 'n Iced Zoo-koekie (kat? jakkals?) om die smaak uit my mond te kry.
'Gaan jy volgende jaar jou studie voltooi, Herman?' vra Ouma.
Byna verstik ek. 'Ek sal nog sien.'
'Mens kan nie dinge so halfpad los nie.'
Die vroutjie dra … Wat's die kleure? Purper en violet. Ek draai dit oop en in die holte rus die volgende poppie, net-net kleiner sodat dit knussies kon inpas: 'n man met 'n wit kleed en 'n doek oor die onderste helfte van sy gesig. En 'n swaard aan sy sy. Ek skroef hóm oop en ontbloot 'n meisie. Sy is nie so helder geverf soos die vorige twee nie … En hoe dan nou? Sy dra nie Arabiese klere nie, die rok is nogal modern. Is dit nóg iets wat ek vergeet het, of is dit 'n ander stel hierdie? Kan nie wees nie. Ek het dan die eerste twee poppies onthou. Maar ek het ook onthou – of gedink ek onthou – dat hulle 'n patroon volg; dat daar 'n deurlopende tema is. Die meisie se mond is oop asof sy sing. Ek skat egter dit moet lyk of sy besig is om te praat. Dalk om 'n storie te vertel. Haar oë is groen. Ek vat haar bo en onder vas, gee 'n draai … en vind 'n jongerige ou binnein. Sy klere lyk baie …
Nee. Nie 'soos myne' nie.
'Ek gaan toilet toe.' Ek kan nie langer so bly sit nie.
'Permanent met daai ding besig. Net om ons uit te sluit. Hy druk daai goetertjies in sy ore en staar na die skerm en dan's hy in 'n ander wêreld. Dis net so goed ons het twéé kinders verloor!'
'Hou moed, my skat,' troos Ouma. 'Dink net watter geweldige skok moes dit vir hom ook gewees het.'
'Maar hy sluit ons uit. Hy bly net besig met daai … speelding!'
My pa sê weer 'n slag iets: 'Dis partykeer asof hy kwaad is vir ons.'
My ma verskyn in die sitkamerdeur. 'Ons het net begin wonder waar bly jy.'
'Ek gaan 'n ent stap,' sê ek soos ek en Herma altyd aangekondig het wanneer ons hier is. Die tweeling wat alles saam doen.
'Ek het nogal gedink jy lyk kriewelrig,' glimlag Ouma.
'Moenie te ver gaan nie,' sê my ma.
'Jy kan dalk in die kranse se rigting loop,' stel Ouma voor. 'Dit lyk die laaste tyd vir my so mooi as ek soggens by die venster uitkyk.'
'Jy weet wat het met die nuuskierige kat gebeur,' het my ma kleintyd soveel kere gesê. Maar ek kyk mos net.
Ek moet padgee voor hulle agterkom ek is hier bo. Dit sal nog 'n voorbeeld van 'Herman se vreemde gedrag' wees. Maar my belangstelling is geprikkel, en wanneer laas ís dit?
Tags Afrikaans Afrikaans Book excerpts Book extracts Die duisend en eerste nag François Bloemhof LAPA LAPA Uitgewers Uittreksel
'Daniel is a little bit awful, and that was so much fun to write.' – Gail Schimmel chats about her new novel, The Accident