Nuuskommentaar: Rassisme en verheerliking van apartheid strafbaar?Argieffoto Rassisme is weer vierkantig op die ontleedtafel, en het reeds ’n paar stertjies bygekry, maar politiekery dreig ook reeds om enige oplossing te laat ontspoor. Dis nou ’n geval van katvoet loop, en om nie ’n duidelike krisis onbenut te laat om die onderliggende probleme te takel nie. Die vinnigste manier om die kwessie te laat ontspoor is om te maak asof die euwel van rassisme slegs ’n wit teenoor swart verskynsel is, want so ’n houding is self grondig rassisties. Dit is nié net ’n wit teenoor swart verskynsel nie, en AfriForum het reeds verskeie klagtes vanoor die spektrum by die Menseregtekommissie gelê waarvan nie een afgehandel is nie. As die persepsie ontstaan dat die Menseregtekommissie deel van die probleem eerder as van die oplossing is, dan is die land diep in die sop. Die grondwet verbied immers onbillike diskriminasie, en om een rassegroep vir rassisme uit te sonder is duidelik ongrondwetlik, en diskrimineer erg teenoor die lede van daardie groep wat hulle nié hieraan skuldig maak nie. Tog, in Adriaan Basson, hoofredakteur van Netwerk24, se bespreking van die huidige krisis, “Wit mense kan nie langer stilbly oor rassisme”, word die geleentheid verbeur om kontekstueel na die probleem te kyk, en word die “bydrae” van swart mense en selfs die regering tot die probleem, dus nie genoem nie. Kommentaarskrywers by die artikel doen dit wel. Beeld en Die Burger deel ook vandag ’n hoofartikel, “Geen plek vir rassisme in Suid-Afrika”, maar noem net die jongste voorvalle hoewel die saak wel in breër konteks bespreek word. Hiermee word nie ontken dat rassisme nie ’n probleem by baie wit mense en ook Afrikaners is nie. Baie webwerwe en Facebook-bladsye van verantwoordelike instansies het outomatiese filters ingebou waardeur lesersbydraes met sekere kwetsende woorde in, outomaties nie geplaas word nie. Soms is dit nogal ’n groterige werk om die lys by te hou soos lesers nuwe terminologie ontwikkel om neerhalend na ander rassegroepe te verwys. Sommige bydraes moet steeds met die hand verwyder word. Soms is dit maklik om bydraes te identifiseer wat die bestaande wette soos haatspraak oortree, maar soms is dit moeilik en word die “sensors” erg verkwalik. Lesers kan ook dikwels nie verstaan hoekom een webwerf hul bydraes ongehinderd sal plaas, en ’n ander dit verwyder, of sommer uiteindelik alle bydraes van ’n bepaalde persoon blok nie. Diegene wat so maklik rassistiese uitlatings maak verf in ’n gepolariseerde omgewing soos dié van Suid-Afrika teikens op die rug van mede- wit mense en mede-Afrikaners. Gelykberegtiging is nie onderhandelbaar nie. In die jongste verlede het daar selfs boeke verskyn oor hoe die land daaruit sou sien as daar nie wit mense in die land was nie. Vreeslike geïdealiseerde prentjies word geskets. Dit word bespreek en geanaliseer en deel van die land se aktualiteit gemaak. Die reaksie sou egter heeltemal anders wees as iemand ’n boek sou skryf met die titel: “Wonderlike SA sonder swart mense.” Terwyl die EFF (na wat berig word) blatant is in sy voorneme om wetgewing op die wetboek te plaas wat wit rassisme teenoor swart mense strafbaar sou maak, is dit nie so heeltemal duidelik wat die ANC met sy planne vir wetgewing wat rassisme strafbaar sou maak in die oog het nie. Deur dit te koppel aan die verheerliking van apartheid skep egter die indruk dat die ANC in sy persepsie ook dink aan wit rassisme teenoor swart. En dit is in wese ook rassisties. Intussen het die kwessie ook in die geledere van politieke opposisie wortel geskiet, en gaan ’n taai tameletjie wees. Die DA se skerp reaksie van optrede teen ’n gewone DA-lid, Penny Sparrow, word deur die Christen-Demokratiese Party (CDP) beskryf as “me thinks thou dost protest too much”. Die DA se posisie is onbenydenswaardig. In sy hantering van die Dianne Kohler-Barnard-geval het daar onafwendbaar soveel los drade oorgebly dat nog ’n geval nodig was om die ANC sonder skietgoed te laat. In die proses moes ’n klein mossie dien om soos grootwild gejag te word. Met die skikking wat tussen AfriForum en die ANC oor die Julius Malema-haatspraaksaak in die appèlhof bereik is, het die ANC onderneem om sy lede nie vrye teuels oor soortgelyke kwessies te gee nie. Dit is ’n bevel van die hof gemaak. Alle swart mense, en dus ook nie alle swart mense wat hulle aan haatspraak en rassisme skuldig maak, is ANC-lede nie. Tog word die indruk gewek dat die ANC nie juis oor sy voete val om bedenklike uitlatings wat ras-kwetsend is wat deur sy lede gemaak is, waaronder pres. Jacob Zuma self, tot orde te roep nie. Dink ook maar aan Lawwe Lulu (Xingwana) se misplaaste uitlatings oor Afrikanermans wat weens hul Calvinistiese opvoeding tot geweld geneig sou wees. Voorheen, as minister van landbou, het sy op Kerkplein wit boere daarvan beskuldig dat hulle gereeld plaaswerkers aanrand en verkrag. Die versoeking is groot om voor te stel (of die versugting uit te spreek) dat daar bloot ŉ “reset”-knoppie gedruk word en van voor af begin bou word aan rasse- en tussengroepverhoudinge. Ons gaan ons egter kort voor lank in ’n post-Waarheid-en-Versoeningskommissie-era bevind as ons nie eerlik, en van alle kante, die probleem grondig takel nie. ’n Leser, Arnold Meyer, het die volgende in sy reaksie op die gemelde stuk van Basson geplaas: “Adriaan, ek stem saam dat rassisme verwerplik is, dat dit afstootlik is om ŉ hele groep mense of enige ras met ape of ander diere te vergelyk. Lees egter gerus die kommentare op jou artikel. Ons kry nie werk nie, want ons is wit, ons kan nie kontrakte kry nie want ons is wit, ons kinders kry nie keuring vir kursusse nie, want hulle is wit, ons mag nie ons monde oopmaak oor korrupsie of swak dienslewering nie, want ons is wit, ons is verantwoordelik vir alles wat sleg is (van Van Riebeeck se tyd af), want ons is wit, daar word gesing dat ons doodgemaak moet word, want ons is wit, ons word daagliks aan passiewe (en deesdae ook aktiewe) aggressie deur diensverskaffers blootgestel, want ons is wit, ons mense word in ons huise vermoor, maar as ons kla is ons rassiste, want ons is wit, ons leef in bewende vrees vir ons kinders se toekoms, want ons is wit, ons mag nie van Totius hou nie, want hy was wit, ons hele geskiedenis is krimineel, want ons is wit, ons moet (volgens ŉ “twiet”) uitgewis word soos die Jode in Nazi-Duitsland, want ons is wit, ons taal word uitgeroei by universiteite en in die daaglikse lewe, want ons is wit, ens. Ek was maar ŉ kind in die laaste jare van apartheid; my jong dogtertjie is maar net ses, maar sy word klaar gehaat, want sy is wit.” ’n Ellelange lys kan hierby gevoeg word. Nou is die onus op die Menseregtekommissie om al die klagtes wat AfriForum en ander aanhangig gemaak het ongeag die ras van die verklaagde af te handel en sy nie-rassige ewehandigheid te toon. Dit sal nie die einde van die pad wees nie, en ewehandigheid kan die Menseregtekommissie maklik ’n stiefkind soos die Openbare Beskermer maak, maar dis nou die eerste stap. En sal dit nie heerlik wees as dit nie weer nodig sal wees om oor hierdie onderwerp te skryf nie?