Rosslyn Press Publishers - Blog
Dis 'n baie gelade woord, maar as jy dit ondersoek, het dit geweldig uiteenlopende betekenisse. Onlangs het ek in 'n gesprek gevind dat mense nie die kuns (spesifiek die literatuur) as deel van hulle kultuur wou anvaar nie. Moedertaal wel; godsdiens bepaald. Daar is volgens hulle 'n Afrikaner-kultuur, wat niks hoef uit te waai met skilders, beeldhouers, digters, romanskrywers en ander (spesifiek kontemporêre) kunstenaars se werk nie. Dit skyn asof hulle nie dink iemand soos Antjie Krog is belangrik binne die Afrikaner-kultuur nie. Ek publiseer op die oomblik 'n boek oor 'n Afrikaanse soldaat in die Tweede Wêreldoorlog. Hy is die verteller en 'n merkwaardige persoon: prakties, geestig, moedig. Hy het uit 'n krygsgevangenekamp ontsnap en by die Italiaanse versetsbeweging aangesluit, die Partisani. Watter rol speel ons deelname aan die oorlog in begrippe van die Afrikaanse kultuur: Dan Pienaar, Pierre van Ryneveld, Uys Krige, Jan Smuts, Danie Craven?
Watter fassinerende goed. Eteries, lig. Geen beskadiging van papier wat geberg word nie (mot en roes), geen verskeping en duur posgeld nie. Ou, dowwe fotos vertoon goed en in indien nodig in kleur op die skerm. Maar mense vertoef gemiddeld glo halfuur met 'n e-boek. Party hou vol dis nie dieselfde as n regte boek nie. Verkope is glo teleurstellend, ook omdat mense aanvanklik soveel afgelaai het, veelal gratis of goedkoop.
Daar is gedurig stellings oor die wese van die poësie. Pal is dit die persoon se modelteks, normatief. Dan word dit algemeen, konvensioneel en populêr. Later dink ons dat die vers altyd vernuwend moet wees, ook formeel.
In die ander kunste is daar ruimte vir kuns- en ook populêre items, sonder dat lg. swakker hoef te wees.
Gister by die versklas het ek uiteraard enkele anekdotes met die studente gedeel, en gedink dalk moet ek hulle iewers publiseer. Dalk as blogge? Dit gaan oor skrywers en bv. uitgewers wat ek beleef het, en kan verhelderend wees.
Saterdag 2 Augustus bied ek by hAp 'n lesing aan oor Koos du Plessis. Dit begin 11 vm en toegang is gratis. Digters uit die gehoor kan daarna elkeen drie van hulle eie gedigte voorlees. Opnames vir YouTube sal hopelik weer hgemaak word. Boefkefees. Die hAp is by Malherbestraat 115, Capitalpark, Pretoria.
Ek het vanmiddag 'n onderhoud gedoen met Martin Jansen van Radio Pretoria. Die onderwerp was die ontsouting van seewater. Die munisipaliteit van Durban (ons Afrikaanse eksoniem vir eThekwini) beplan 'n aanleg wat tien keer so groot soos die huidige grootste gaan wees. Party sal meen Natal moes lankal ontsout gewees het. Dis duur om seewater, en uiteraard mynwater in Transvaal. te ontsout. Maar soos in Australië volgehou word, dis goedkoper as bottelwater, sowat R8 na R10 per kiloliter. Die digter sal verklaar: en veel goedkoper as r
Weet almal van die baie lesse op die webwerf? Wat die meesters sê?
Van Wyk Louw en die bende skrywers
In 1965 het ek die speurdiens verlaat, bultop beweeg na Wits. Ek het gedigte geskryf, wat o.a. in die fakulteitsblad Critique verskyn het. Peter Feldsman onthou dat hy ook 'n vers of twee van my op Stellenbosch in 'n nuwe tydskrif gepubliseer het. My kontak was Johan Coetzee, een van die Afrikaanse mense wat mekaar pouses ontmoet het; van wie party 'n toneelgeselskap begin het. Hy het 'n gedig of twee vir David Said, redakteur, gegee. Toe dit verskyn, het Van Wyk Louw wat nog nie die eerstejaars gekry het nie, vir Erns van Heerden gevra om ses verse van die persoon te kry. Ek moes dit tik, met op elke bladsy my naam en adres.
Die het toe in Standpunte 68 verskyn. Teen hierdie tyd was ek al bevriend met Reinet, die prof se dogter. Ons het toneel gespeel en haar ma het geregisseer. Een Sondagaand is ons na hulle huis in Parkview om soos later 'n instelling geword het, gedigte te lees en bespreek, 'n happie te eet en 'n wyntjie te drink.
Toe ek daar aankom, het Van Wyk Louw my na sy studeerkamer geneem. Hy wys my koerante wat verskyn het met artikels oor die Standpunte-uitgawe. Hulle verklaar: "Na Van Wyk Louw rol 'n hele bende skrywers in die seksmodder." Die persone was ene PC Schoonees en AM van Schoor, lg. glo redakteur van Die vaderland. Hulle het gespot met een van my verse in Standpunte.
Van Wyk Louw was baie ernstig en het my laat verstaan ek moenie te erg ontsteld raak oor die geskrifte nie; dis nie kritiek (letterkundige kritiek) nie, maar regse politiek. Ek het dit ingesien; ook dat die stryd lank sal voortduur teen die bekrompenheid, ook dit wat die Tydskrif vir Letterkunde sou terugvat by die Sestigers, ons verplig om die Skrywersgilde te stig, en heerlik soos in Tristia, net baie minder bekwaam!, te ironiseer.
Ek en Engela bedryf die werf en maak die boeke.