As die grondlegger van die eerste Boererepubliek wat as gevolg van die Groot Trek ontstaan het, het hy hy besef dat die krag wat in eensgesindheid lê, noodsaaklik is om die Voortrekkers se onafhanklikheid van Brittanje af te dwing. Hy was ook ’n bekwame onderhandelaar wat geweet het hoe om sy tyd af te wag.
Volgens beskrywings van sy tydgenote moet hy ’n charismatiese man met ’n treffende voorkoms gewees het, groot en sterk gebou. ’n Vroulike bewonderaar het só oor hom geskryf: "Aantreklik, ’n lang figuur van tussen ses en sewe voet (nagenoeg twee meter), regop, vriendelik en innemend."
En niemand kan ontken dat hy ’n gebore leidsman was nie. In die Voortrekkers se donkerste uur het hy die Kaapkolonie verlaat en die destyds leierlose uitgeweke Boere in Natal te hulp gesnel. Daar het hy soveel vertroue ingeboesem dat hy ’n verslae, magtelose klompie mense in ’n kontingent van besielde, dapper en seëvierende pioniers verander het.
Van sy interessante afstamming was die suigeling Andries natuurlik glad nie bewus toe hy sy eerste skreeutjie in sy ouers se Karoo-opstal gegee het kort voor die eeuwisseling van die 1700’s na die 1800’s nie. Hy was die oudste seun uit die tweede huwelik van Marthinus Wessel Pretorius, en sy ma was ’n nooi Susanna Viljoen, die weduwee van Johannes Hattingh.
Die tekortkominge in sy onderwys is ruimskoots vergoed deur ’n gesonde verstand en skerpsinnige oordeel wat heelwat bokant die middelmatige was, is van hom vertel.
DIE groot, forse leier is ’n skadu van sy ou self waar hy op sy sterfbed in sy plaashuis lê. Sy veel jonger tweede vrou probeer haar bes om dit vir hom so gerieflik as moontlik te maak, maar moet magteloos sy agteruitgang en bitter lyding aanskou.
Burgers wat vroeër onder hierdie wyse veldheer geveg het, verneem kort-kort hoe dit nou met hom gaan. Maar, soos ’n profeet wat baiemaal nie deur sy tydgenote erken word nie, sal sekerlik nie almal presies besef watter reus in hul midde gewandel het nie.
En toe sterf die eienaar van die plaas Grootplaats, by die samevloeiing van die Magalies- en die Krokodilrivier anderkant die Vaal. Hy word na sy graf op die plaas gedra, rouklaers bid en sing, die kluite klap op die kis en sy geliefdes loop met groot hartseer van die graf af weg.
Maar onder die agtergeblewenes is daar ’n baie skrander seun van die ou man wat die mantel as aanvoerder by hom sal oorneem en sal sorg dat die Boeremense hom nie sal vergeet nie.