1 Timoteus 2:1-7 (Daan Cloete)
Vyftiende Sondag in Koninkrykstyd
Ander tekste: Psalm 79; Jeremia 8:18 - 9:1; Lukas 16:1-18
Omdat vir ons 'n groot verlossing bewerk is in Jesus Christus, bid ons dat alle mense gered sal word.
Die Pastorale briewe is waarskynlik geskrywe toe die kerk al oor sy geboorte weë heen was en gestabiliseer begin raak het. Daarom twyfel baie of die Briewe werklik deur Paulus geskryf is want die tradisie wil dat Paulus relatief vroeg in die kerk se bestaan 'n marteldood gesterf het. In aansluiting hierby weerspieël die briewe omstandighede en adem dit ‘n gees wat redelik baie verskil van die briewe van Paulus waaroor daar min twyfel bestaan dat hy hulle geskryf het, soos Korintiërs. Ook lyk dit asof die Pastorale briewe die verwagting van Jesus se spoedige wederkoms nou nie meer as so 'n dringende saak sien nie.
Kenmerkend van die hierdie Briewe is die nadruk wat gelê word op paar dinge, soos a) wat ons moet glo en b) hoe ons moet lewe. In die brief val die fokus in die eerste deel veral op die geloof en in die tweede deel op die lewe. Dit dui daarop dat daar binne die kerk ‘n besef het begin posvat dat die kerk nog eers 'n tydlank in die wêreld moet deurbring. Daarom moes daar nou ernstig nagedink word oor wat die besondere waarhede is wat die kerk wil leer, asook hoe die Christen hom/haar in sy/haar lewenswandel in die wêreld moet onderskei.
Dit word verder bevestig daar die eerste twee briewe aan 'n jongman, Timoteus, gerig is wat as 't ware opgegroei het in die geloof, anders as Paulus wat 'n bekering tot die geloof gehad het. Hy is deur sy moeder en grootmoeder vanaf sy geboorte opgevoed in die Christelike godsdiens en verteenwoordig dus die tweede geslag Christene na die Pinkstergebeure. Dit is duidelik dat hy nie behoort tot diegene wat die hemelvaart van Christus asook die Pinkstergebeure persoonlik waargeneem en meegemaak het nie. Sy Christenskap is gebaseer op wat hy geleer het om te glo en hoe hy geleer is om te lewe.
'n Verdere kenmerk wat bevestig dat die kerk hom nou in 'n rustiger fase bevind, is die beklemtoning van die belangrikheid van goeie organisasie binne die kerk. Daar word telkens 'n oproep gedoen om die goeie orde. Aan die ampsdraers word hulle pligte uitgespel en verder word 'n beroep op hulle gedoen om 'n voorbeeldige lewenswandel te lei, terwyl die gemeentes vermaan word om die ampsdraers te eerbiedig. Dit alles dui daarop dat kerk homself nou al begin beskou het as 'n instelling van die samelewing wat op 'n georganiseerde wyse daarbinne sal moet funksioneer.
Die eerste brief het feitlik al bogenoemde karaktertrekke, wat ook vandag nog in die kerk van belang is, naamlik, die leer, die morele lewe en die orde. Nadat in hoofstuk 1 die betekenis van die evangelie uitgespel word, veral soos dit sy uitwerking in die persoonlike lewe van Paulus gehad het, word daar vanaf hoofstuk 2 nou meer klem gelê op die gemeentelike lewe en die kerk se rol en teenwoordigheid in die wêreld.
2 : 1 - 7 is 'n oproep tot gebed. Dit bevat verskillende aspekte:-
Die verskillende elemente van die gebed: smekinge, voorbede, danksegginge, ensovoorts.
Ook die objekte van die gebed: konings en hooggeplaastes.
Die doel van die gebed: om rustig te kan lewe in alle godsvrug en waardigheid.
Die belangrikheid van gebed vir God: sodat alle mense gered kan word en tot kennis van die waarheid kom. Ook die grond van die gebed: wat die waarheid is waartoe alle mense moet kom, naamlik, Jesus Christus, die enigste Middelaar tussen God en mense
Die gesag van Paulus om so 'n vermaning tot gebed te maak: sy roeping as apostel tot die heidene. Die elemente van die gebed dui daarop dat daar reeds 'n groeiende liturgiese bewussyn besig was om te ontstaan. Dit word verder ondersteun deur die sinspeling op belydenis, prediking, leer, apostel amp, ensovoorts. Die voorbede vir diegene wat in die regering sit of die owerhede uitmaak, selfs magte wat dalk die kerk nie goedgesind is nie, word nou ook 'n kenmerk van die kerk en dui op die nadenke binne die kerk oor sy verhouding met die staat. Hierin lê ook die erkenning dat die staat tog 'n instrument in die hand van God is om die goeie orde in die samelewing en rustigheid te handhaaf, om alle mense 'n waardige lewe te laat lei. Dit is die rede waarom daar vir die owerheid gebid moet word.
Die hoofdoel van die gebed is egter om tot kennis van die waarheid te kom. Hiermee word nie bedoel waarheid in die algemene sin van die woord nie, maar die waarheid in Bybelse sin, naamlik die waarheid aangaande die heil van die mens. Dit word saamgevat in die vorm van ‘n belydenis en wat die volgende elemente bevat:
God as die enige God
Christus Jesus as die Middelaar tussen God en die mense
Die Middelaar wat 'n mens is
Die Middelaar wat Homself as 'n losprys gegee het
In hierdie ‘belydenis’ kom daar baie belangrike begrippe voor wat in die latere geskiedenis van die kerk groot diskussie-punte geword het. Die stelling aangaande die een God hou verband met die probleem van die Drie-eenheid. Christus as Middelaar en mens was belangrik rondom die diskussie oor die godheid van Christus. So is ook Christus as die losprys weer in verband gebring met die versoeningsleer.
Paulus wys op sy roeping en sending as apostel om die waarheid bekend te maak. Hy gebruik verskillende woorde om die wyse van bekendmaking aan te dui, naamlik, om daarvan te getuig, daaroor te preek, daaroor met apostoliese gesag te praat, daaroor as leraar op te tree. Want die heil is vir ‘alle mense’. Dit dui op almal in ‘n universele sin, maar veral ook in ‘n sosiale sin, dit wil sê alle soorte mense, van die hooggeplaastes tot die laagste vlakke in die samelewing.
Ook die Christelike kerk gaan dikwels deur prosesse van transformasie en ontwikkeling. Ons weet dit is ook waar van die tyd waarin ons leef. Die kerk is in die wêreld en kan nie die strominge van denkwyses ontwyk nie en moet dus, om nog effektief te wees, dikwels ook sy strategieë en metodes verander. Dit kan beteken dat sekere dinge belangriker word en meer aandag moet geniet en meer nadruk moet kry terwyl ander weer uitgedien raak. So word daar, byvoorbeeld, op die oomblik binne die kerke gevra na die nut van belydenisskrifte, geroep om liturgiese vernuwing en is daar dikwels teenstand teen bepaalde vorme van gesag.
Gebed speel 'n belangrik rol in so 'n fase van verandering. Dit is belangrik omdat ons daarmee vir God kan ‘herinner’ aan wat sy eie bedoeling is. Dit is sy bedoeling dat alle mense gered moet word en sy verlossingswerk is voldoende dat alle mense ook gered kan word. Dit is die primêre doel van die gebed. Dit is ons taak om ernstig daarvoor te smeek want God luister na die gebed van sy kinders, en dit het by Hom veel krag. God is ernstig oor die heil van die wêreld. Walter Lock het gesê: ‘God's will to save is as wide as his will to create.’, maar Hy wil dat ons ewe ernstig moet wees oor die heil van die wêreld. Dit beteken dat om werklik ernstig te kan bid, die kerk die nood van die wêreld vanaf die hoogste maatskaplike status wat mense mag beklee tot die laagste verval waarin mense kan sink, moet kan raaksien en tot kennis van die waarheid moet kom.
Gebed vir diegene in hooggeplaaste posisies is ewe belangrik want dit gaan hier om die onmiddellike welstand van almal binne die staat. Gelowiges en ongelowiges wil almal graag in die teenswoordige wêreld 'n rustige en menswaardige lewe lei. Daarvoor is die owerheid verantwoordelik, maar uiteindelik is dit God wat deur sy Gees aan hulle die wysheid verleen en die gesindheid skep om goed te regeer. Daarom moet ons ook vir hulle bid, God dank vir die goeie dinge wat hulle vermag en voorbidding doen dat hulle insig mag kry in wat nog gedoen moet word asook krag om dit te doen. Dit alles dui op die geestelike rykdom wat daar in gebed lê asook die omvattendheid van God se reddingswerk vir die wêreld. Dit gaan nie net om die persoonlike sieleheil van mense nie, maar ook om die onmiddellike lewensomstandighede van mense, soos in die vloedgeteisterde gebiede van Mosambiek en Madagaskar.
Die grondslag van die gebed is die verlossingswerk van God wat Hy in Christus gedoen het. Daarmee het God onomstootlik bewys dat Hy die heil van die wêreld en die welstand van die staat voor oë het en dat Hy alleen dit kan doen. Ons menslike onvermoë om vir onsself heil te bewerk, lê in ons verdorwenheid. Daarom het God vir Jesus tot ons Middelaar gemaak, daarvoor het God self mens geword om dit te kan doen. Christus het ook nie net mens geword nie, maar ook die offerande wat gebring moes word om die prys te betaal wat ons van die slawerny van die sonde moes loskoop.
Gebed is 'n omvattende gebeure. Dit is nie maar net woord-kommunikasie met God nie, maar eerder 'n dinamiese verhouding met God. Die kerk moet deur sy gebedslewe sy apostoliese roeping vervul. Dit beteken konkreet dat die kerk ewe hard moet werk as wat dit hy bid en andersom. Die kerk moet hom ewe ernstig rig tot die wêreld as wat hy hom rig tot God. Dit geskied deur sy sending, sy getuienis, sy prediking en sy onderwysing.