PressReader - Landbouweekblad: 2017-12-22 - Op­lei­ding en die ‘ba­si­cs’ laat pro­duk­sie klim
Op­lei­ding en die ‘ba­si­cs’ laat pro­duk­sie klim
Landbouweekblad - 2017-12-22 - Lbw Oorsig 2017 - — LUCILLE BO­THA
Sy pad na die landbou het ’n ne­de­ri­ge begin as plaas­wer­ker se seun ge­had, maar van­dag pluk mnr. Frikkie Ja­cobs, plaas­be­stuur­der op een van die Bo-Ra­dyn-boer­de­ry se ap­pel- en peer­pla­se, die vrug­te van die er­va­ring wat hy by vo­ri­ge werk­ge­wers, soos die Du­toit Groep en Ca­pe­span, op­ge­doen het.
On­der sy knap hand het pro­duk­sie op Qu­een An­ne, die plaas wat hy be­stuur, bin­ne twee jaar met by­na 60% ge­groei. Hy is on­der meer in 2015 as Hort­gro se Plaas­be­stuur­der van die Jaar aan­ge­wys.
“Ons het net die ba­si­cs begin reg doen, soos om die reg­te hoe­veel­heid mis­stof en be­sproei­ing op die reg­te tyd toe te dien, voor­ko­mend plaag­be­stry­ding toe te pas, moei­li­ke hel­lings be­ter te be­stuur en snoei- en uit­dun­prak­ty­ke te ver­be­ter.”
Hy het baie ge­loof in pre­si­sie­boer­de­ry, daar­om werk hy nou saam met A­gri­mo­ti­on om plant­voe­ding te ver­be­ter en grond­reg­stel­lings te maak. DFM se sag­te­wa­re en vog­me­ters sorg ook vir goeie be­sproei­ing­ske­du­le­ring.
Op­lei­ding het eg­ter die groot­ste om­wen­te­ling in die boer­de­ry te­weeg­ge­bring. Frikkie se pas­sie is juis op­lei­ding en men­se-ont­wik­ke­ling.
“Die Le Roux-fa­mi­lie (ei­e­naars van Bo-Ra­dyn) sê al­tyd hul­le boer nie met vrug­te nie, maar met men­se.”
Eers het Frikkie ge­sorg dat die ju­ni­or be­stuur­ders op­lei­ding kry (ver­skeie kur­sus­se). Dis be­lang­rik dat hul­le die pri­mê­re boer­de­ry­ta­ke ver­staan so­dat hul­le hul ken­nis aan toe­sig­hou­ers kan oor­dra. Daar­na was dit die toe­sig­hou­ers se beurt om vir S­hi­ne-op­lei­ding te gaan. Die klem was op plaas- en le­wens­vaar­dig­he­de. “Ons be­vor­der ook ’n lees­kul­tuur. Ons pro­beer vir el­ke per­ma­nen­te huis­ge­sin ’n Land­bou­week­blad gee so­dat hul­le kan ver­staan waar­oor die landbou gaan. Dis goed dat wer­kers weet wat in die breë landbou en in ander be­dry­we as hul eie aan­gaan.” Frikkie be­skou eg­ter steeds swart e­ko­no­mie­se be­mag­ti­ging as ’n strui­kel­blok in die landbou. “Die hui­di­ge mo­del móét ver­an­der. Op die oom­blik kom grond in die han­de van men­se wat reg­tig nie weet wat om daar­mee te maak nie.” As ie­mand wat hom­self al be­wys het as boer, sal hy graag grond wil hê? “As jy my vyf jaar ge­le­de ge­vra het, sou ek ‘ja’ ge­sê het. Van­dag sit ek op ’n plaas van 140 ha en ek werk vir ander men­se. Maar dié plaas ís my­ne, want hier word ek toe­ge­laat om my­self uit te leef. Be­mag­ti­ging is ge­woon­lik waar ie­mand in jou be­lê deur grond, maar tans be­lê die Le Rouxs in mý. Ek is fi­nan­si­eel on­af­hank­lik en hoef nie bak­hand te staan nie. By Bo-Ra­dyn be­te­ken ’n be­leg­ging in men­se om hul­le in staat te stel om ei­en­dom te be­sit, ’n eie mo­tor te hê en kin­ders na goeie sko­le en selfs u­ni­ver­si­tei­te te stuur. Hul­le maak dit ál­les vir my moont­lik.”