Nuuskommentaar: Siesa, dié water maak doodFoto: AfriForum AfriForum het pas die oë laat rek met die omvang van ’n projek om die Vaalrivier se gevaarlike vlakke van besoedeling hok te slaan. AfriForum is al gewoond daaraan om gereeld oor die een of ander kwessie deur te loop. Die organisasie is onlangs byvoorbeeld wyd veroordeel ná dit aangekondig het dat private vervolging teen Julius Malema ingestel gaan word sou die Nasionale Vervolgingsgesag verbrou. AfriForum se pogings om druk in die buiteland te bewerkstellig om die regering van brouwerk te probeer weerhou, het onlangs ook teenspoed gekry – hoewel AfriForum uiteindelik meer gewen het as verloor het. Soos gebruiklik was daar ‘n koor van kritiek maar van die kritici, duidelik teensinnig, het ook erkenning gegee aan die goeie werk wat AfriForum doen. Dit is amper verkiesingstyd, en die regerende ANC sal stellig weer diep delf om sy gebruiklike “mooi storie” op te dis. Die grootste mislukking hiermee sedert die ANC aan bewind gekom het, is stellig die waterkwessie. Gewoonlik is waterprobleme ’n ernstige klikbek oor ander probleme, soos dat die regering te min aandag aan instandhouding, soos byvoorbeeld rioolaanlegte, bestee, of onkundiges ’n gemors maak danksy die praktyk van baantjies vir boeties. Soms is dit dodelik, soos die Delmas-sterftes getoon het en waar tifoïde die “moordenaar” was. Soms hou dit ’n groot bedreiging vir die ekonomie in, soos boere in die Overberg wat hul uitvoerpermitte na die EU kan verloor omdat E.coli in die besproeiingwater (kan) voorkom. Strandmere wat besoedel word, kan toerisme knou. Cholera, wat al in ’n plas in Soweto en in die Vaalrivier voorgekom het, word as die gevaarlikste bakterie in water beskou. Hoewel E.coli gewoonlik as sondaar uitgewys word, is dit nie die groot probleem nie. Trouens, dit is ’n handige klikbek om te verklap waar die besoedeling die regte medium skep vir ander virusse, bakterieë en swamme. Wanneer E.coli opgespoor word, dui dit daarop dat riool in die water aanwesig is. Beesmis in die veld wat deur reën in waterstrome beland, speel ’n belangrike rol. Die E.-coli in Suid-Afrika behoort tot ’n ander stam as die dikwels dodelike weergawe in die VSA wat in kitskos voorkom. (Die “klikbekke” moet egter nie onderskat word nie, aangesien dit wel iemand wie se weerstand weens MIV/Vigs of kanker afgetakel is, doodmaak. Dit blyk onder meer uit navorsingsyfers uit Kenia en Tanzanië, asook babas wat in Suid-Afrika doodgebore word.) ’n Lang lys van kieme wat in water kan voorkom, word hier uiteengesit. Die omvang van die probleem blyk daaruit dat die regering daagliks sowat 5 000 megaliter onbehandelde of half-behandelde rioolwater in riviere laat beland. Bykans 80% van die land se rioolaanlegte is stukkend of in ’n gehawende toestand, aldus AfriForum. In ’n onderhoud met Pretoria FM se Klankkoerant het AfriForum voorts onthul watter belowende nuwe tegnologie ingespan gaan word, maar die produk is nie gratis nie. Suid-Afrika is ’n waterskaars land. Die Wes-Kaapse droogte toon duidelik aan hoe skaars water druk op bronne kan plaas, en al hoe meer mense aan die gevaar van besoedelde water blootgestel word, tensy die provinsiale en plaaslike regerings behoorlik vinger trek. Navorsingsverslae durf nie weer op die rak te beland nie.