Die vervulling van tuinmaak lê in die mistiek | Netwerk24
Die vervulling van tuinmaak lê in die mistiek
Deur Wilhelm Jordaan 08 November 2017 00:00
Met 'n onlangse besoek aan Stellenbosch het ek 'n draai gemaak by my ouers se laaste huis: Buitekringweg 47. Om vir 'n tydjie te vertoef by die bome wat my pa in die laat 1960's op 'n onbewerkte verkeerseilandjie oorkant hul huis geplant het.
Van die 15 wat daar nou is, het my pa seker so vyf geplant, wat beteken sy handewerk was aansteeklik en ander mense het oor die jare daarmee voortgegaan.
Nou is daar 'n woudjie van koelte en stilte. Wat my laat wonder het wat dit is wat mense laat tuinmaak en bome plant.
Is dit bloot 'n bietjie opportunisme? Tuine en bome is mos noodsaaklik vir jou estetiese sin. Jy ontspan in jou eie tuin of in dorpe en stede se parke.
En tuine is 'n "groen wins" wat die suurstofkringloop bevorder. Tuine en bome is ook 'n bate vir jou huis se waarde. 'n Mooi tuin sorg vir 'n beter prys. Daarom huur sommige mense landskapargitekte en beroepstuiniers om die spoggerigste tuin in die buurt te hê.
Nog 'n rede is dalk 'n ekologiese bewussyn – die besef dat die mens deel is van 'n lewende ekosisteem waarin die enorme (die aarde, sterre, son en die heelal) en die kleine (partikels, atome, mikrobes, individue, plase, tuine, parke, gemeenskappe en samelewings) 'n patroon van fyn ewewig vorm; dat alles in mekaar se beskutting simbioties kan saamleef.
Dit is vanuit dié bewussyn wat 'n mens boomplant-veldtogte moet begryp. Soos in die geval van die Indiese omgewingsaktivis en boswerker Jadav Payeng se lewenswerk. In 1979 toe hy 16 was, het hy gesien hoe slange op die warm, kaal sandbanke van die Brahmaputra-rivier sterf.
Hy het toe begin bome plant en oor dekades 'n bos geskep wat vandag 550 hektaar beslaan. Payeng werk en plant steeds daar en baie mense wat sien wat hy bereik het, volg hom na. Naas die bome en plantlower huisves die bos nou Bengaalse tiere, renosters, bokke, hase en baie soorte voëls.
Maar die vervullendste rede vir tuinmaak en bome plant is die mistiek daaromheen.
Maar die vervullendste rede vir tuinmaak en bome plant is die mistiek daaromheen. Soos ek dink my pa, boerseun en onderwysman, dit beleef het. Ek sien nog sy bruin hande vol grond wanneer hy tussen die krismisrose werk, sy laphoedjie én die krullende rokie van 'n skelm sigaretjie.
Hy het verstaan wat die digter Friedrich Hölderlin bedoel in die gedig "Da ich ein Knabe war" ("Toe ek 'n seuntjie was"): "Die welluidende gesuis/van die bome in die bos was my skool/en van die liefde het ek/tussen die blomme geleer."
Miskien is dit dan soos die Mexikaanse digter Octavio Paz sê: 'n Tuin is nie 'n plek nie; dit is 'n deurgang.
Waarheen weet ons nie, maar om deur die tuin te gaan, is genoeg. Want om daardeur te gaan, is om vir altyd te bly.