Nuuskommentaar: Diversiteit, rassisme en haatspraak al hoe meer onder die vergrootglasArgieffoto. Kan rassespanning en haatspraak ooit doeltreffend aandag kry terwyl diverse bevolkings elk sy eie narratief het oor hoekom tussengroepverhoudinge so flenters is, en dit reaktief en sonder verantwoordelike leierskap hanteer word? Hoeveel plaasaanvalle gaan nog plaasvind, en hoeveel mense gaan nog vir beoogde sabotasie en terreur aangekeer word? Is dit blote toeval dat daar nou wêreldwyd soveel leesstof is wat probeer ontleed hoekom mense wat biologies en kultureel van mekaar verskil, so intens bewus van die verskille sou wees, en probeer uitpluis hoekom dit so is? Terwyl ’n nuwe Amerikaanse peiling wydlopende bevindings bekend gemaak het, steek veral een aspek van Mondli Makhanya se artikel op Netwerk 24, veral wit lesers in die oog. Hy reageer op Jessie Duarte se onlangse kritiek van rassisme teen die ANC. In plaas van die nierassige land te bou wat eintlik die ANC se doelwit is, het “ons” (vermoedelik swart mense, of ANC-aanhangers) rassespanning aangewakker, in reaksie op wit rassisme wat openlik beoefen word en swart mense wat met ewe veel energie daarop reageer. Met ander woorde, die onenigheid tussen verskillende rasse is eintlik die wit rassiste se skuld, en heftige uitsprake deur mense uit onder meer die geledere van die EFF en die BLF is nie die oorsaak nie, maar is bloot reaksie. Die kwessie van skuld, en of iemand skuldig behoort te voel, word in akademiese kringe nou baie ver terug gevoer, naamlik tot ’n geraamde 40 000 jaar gelede toe die Neandertal uitgesterf het. In ’n artikel in The Guardian kom navorsers tot die gevolgtrekking dat dit waarskynlik nie die moderne mense (Homo sapiens) se skuld is dat die Neandertal uitgesterf het nie, maar “bad luck” – verskeie faktore wat saam ’n rol gespeel het. Die kern hiervan is dat toe die moderne mens sowat 60 000 jaar gelede uit Afrika na Europa en die Midde-Ooste, die blyplek van die Neandertal, beweeg het, was laasgenoemde al so min dat ’n kombinasie van vermenging waar inteling tot verswakking gelei het, die Neanderthal laat uitsterf het. Boonop was daar die Allee-effek waar die geringe getalle weens ’n gebrek aan genetiese variasie tot verswakking gelei het, en die natuurlike fluktuasies in aanwas deur geboortes en sterftes die Neandertal laat uitsterf het. Geen rede dus vir skuldgevoelens onder die moderne mens nie. In die meer onlangse geskiedenis is daar wel parallelle soos inheemse bevolkings in Australië en die Amerikas wat weens lang tydperke van isolasie tussen gemeenskappe van verskillende vastelande, erg kwesbaar was vir siektes van ander. Ook die pokke-epidemies wat so dodelik onder die Khoi-San gemaai het tel as voorbeeld. Intussen het die appèlhof die bestaande juridiese terminologie van haatspraak as ongrondwetlik bevind, wat positief en negatief deur mense ontvang is. Die Amerikaanse peiling waarna hierbo verwys is, werp lig op hoe kompleks beskouinge van rassespanning kan wees. Ouderdomme, geslag en etnisiteit speel ’n rol in die manier waarop verkillende mense daarop reageer. Die peilingsagentskap Rasmussen het dié keer nie die peiling alleen hanteer nie, maar in samewerking met die Heartland Institute. Waar Rasmussen slegs ’n klein deel van sy bevindings met die algemene publiek deel, word die sluier veel meer met hierdie peiling gelig. Die volledige bevindings is egter steeds net vir die betaalde intekenare toeganklik. Die bevindings wat wel bekend gemaak is, is hoogs interessant, en dit sou ook baie interessant wees om dieselfde vrae oor Suid-Afrika te kon sien. Net 27% van die respondente glo die regering moet uitlatings verbied wat die meeste Amerikaners as beledigend beskou, insluitend wat as rassisties of seksisties beskou kan word. 50% glo sulke uitsprake moet nie verbied word nie. Altesaam 38% glo dat mense wat hulle aan sulke uitsprake skuldig maak, belet moet word om openbare ampte te beklee. Maar 44% van die respondente is gekant daarteen dat hierdie mense uit openbare ampte verwyder moet word. Onder die ander bevindings is een waar 40% van die Demokrate glo dat ondersteuners van pres. Donald Trump rassiste is. Die peiling het ook bevind dat meer swart en Latyns-Amerikaanse respondente daarvan hou dat kwetsende uitlatinge verbied word as wit respondente, en respondente wat aan ander minderhede behoort. Altesaam 48% van die respondente meen misdade wat deur haat gevoed word neem toe, hoewel ongeveer 40% meen baie van die sogenaamde haataanvalle is die gevolg van poetse (hoaxes). Soos ook nou uit Makanya se artikel, waarna hierbo verwys is, blyk, speel die uiteenlopende narratiewe van verskillende gemeenskappe ’n groot rol by persepsies wie verantwoordelik is, wie skuldgevoelens moet hê en watter gemeenskappe daarvoor gestraf moet word. Solank die narratiewe so uiteenlopend is, maar oplossings reaktief gesoek word, is ons in ’n soortgelyke posisie as die drenkeling met wie lewensredders doenig is. ’n Omstander wat iets wil sê word aanmekaar stilgemaak – die lewensredders pomp nou eers die water uit die man se longe. Oplaas kan die omstander dit nie hou nie en skree dat hy wel niks van lewensredding weet nie, maar hy is ’n ingenieur, en hy sê nou vir hulle solank hulle nie die drenkeling se agterstewe uit die water haal nie, gaan hulle die see leegpomp voor al die water uit sy longe gaan wees.