Versindaba » Blog Archive » Daniel Hugo. Haar woordpaljas laat ons steier
Saturday, March 28th, 2020 | Nuus / Briewe.
11 Kommentare op “Daniel Hugo. Haar woordpaljas laat ons steier”
Uitstekend verwoord, Daniel. So ook Dewald Koen elders op die blad. Ongelukkig is hierdie debat ‘n voortslepende twisgesprek weens die afgelope dekades se klem op eieregte en demokratisering van eie mening met behulp van sosiale media.
Die probleem is dat die digkuns nié demokraties van aard is nie. Die gedig is ‘n konfrontasie met die self; met eie drome, verwagtings, teleurstellings, ensovoorts. Daarom bly dit altyd ‘n subjektiewe belewenis – geen twee lesers kan ‘n poëtiese teks dieselfde ervaar nie en daarom kan dit nie “algemeen geldend” wees of “verdemokratiseer” word nie, al wek die blootstelling op sosiale media daardie indruk. In wese bly die belewenis van ‘n gedig altyd privaat en persoonlik – indien nie, is dit nie poësie nie, maar retorika.
Dit is dan die resensent se taak – synde ‘n ingeligte, ervare leser – om daardie eie belewenis so eerlik moontlik te verwoord en binne konteks van die groter geheel te plaas. Met integriteit.
En dit doen Nini Bennett by uitstek. Dit beteken egter nié dat sy reg óf verkeerd is nie; ook nie die wat van haar verskil óf mee saamstem nie. Volgens my is Bennett ‘n uiters fyn leser van die digkuns en daarom heg ek meer waarde aan haar oordeel as baie van die ander kommentators wat op haar resensie reageer het.
Soos Daniel Hugo skaar ek my eerder óók aan die kant van Bennett, Ullyatt, Koen, en ander vir wie die digkuns ‘n saak van erns is.
Ten slotte moet Marlies Taljard, synde Versindaba se inhoudsbestuurder, gekomplimenteer word met haar hantering van hierdie ongemaklike (dog belangrike) diskoers.
Volgens my het sy dit uitstekend hanteer.
Hoor! Hoor! Lewies. (Ek sou ‘demokratisering’ in aanhalingstekens sit.)
eintlik is (die) ek
maar net die lokalisering
van ‘n plek
vir die na-aapselstreke
March 30th, 2020 at 6:37 pm
Die gedig “nagblind” is verkeerd aangehaal.
Hier is dit soos wat dit verskyn op bladsy 83 van die bundel:
“donker is abstrak
geen blinde nag haal asem nie.”
Die woord “denke” word glad nie gebruik in die gedig nie…
Engela O, baie dankie vir die regstelling. Ek het uit Hans du Plessis se resensie aangehaal – weens die virus het ek nie toegang tot my eksemplaar van die bundel nie. Die gedig maak nou meer sin.
April 1st, 2020 at 1:27 am
Daniel Hugo, Hans du Plessis se resensie bevat die korrekte weergawe van die gedig. U verwys na “Moerala Media”, ek neem aan dit is die resensie in Maroela Media gedateer 2 Maart 2020? In daardie resensie is die woord “donker” gebruik, nie “denke” nie.
April 1st, 2020 at 8:39 am
Weer is ek tereg tereggewys. Die oorskryffout was dus myne. Jammer, Hans! “Donker” skakel wel deeglik met die titel “Nagblind” en “blinde nag”. Verder bly ek egter by my uitspraak dat die gedig ‘n demonstrasie van wartaal is. Hoe op aarde kan “donker” (die nag) ‘n “terminale oomblik” wees? Die frase “tydelik of terloops” slaan nog steeds op niks. Die sprong na die “blinde nag” wat nie “asemhaal” nie, bly duister en vergesog.
April 1st, 2020 at 11:21 am
Met respek; jy weerspreek jou Daniel Hugo.
Eers erken jy jou fout en noem dan dat die gedig nou meer sin maak.
Met die tweede teregwysing erken jy jou tweede fout, maar behou jou argument wat jy indirek self ongeldig verklaar.
Jy kan nie ñ objektiewe aanname maak van ñ bundel op grond van ñ ander een se resensie nie, nog minder van één gedig. As literator weet jy dit tog?
Sal dit nie meer verantwoordelik wees om eers die bundel te bestudeer en dan te reageer, eerder as om ñ artikel te grond op ñ resensie van Hans nie?
Versindaba se beleid vereis immers integriteit.
Jy noem dat jy na die gedig gekyk het op grond van Hans se resensie, en dat jy nie toegang tot die bundel het nie.
So ver as wat my kennis strek, is die bundel ook nie in e-formaat beskikbaar nie.
Hiermee ‘n aanhaling vanuit Prof. Marlies Taljard se onlangste skrywe aan my, gedateer 25 Maart 2020:
“U sal nooit sien dat enige erkende en gerespekteerde letterkundige ŉ waarde-oordeel oor ŉ resensie uitspreek sonder dat hy/sy die bundel gelees het nie. Dit is die mees basiese vereiste vir resensente en kritici van resensente. Dit is hoe dit in die literêre wetenskap gedoen word. Ek sal byvoorbeeld nie ŉ rugby-kommentator se kommentaar kritiseer as ek nie na die wedstryd gekyk het nie.”
Hier was Prof. Taljard ongelukkig oor my kommentaar wat ek op 24 Maart gelewer het (sien by Nini Bennett se resensie). Sy het beweer dat ek geen tekens getoon het in my kommentaar dat ek inderdaad die bundel gelees het nie.
Is hierdie vereiste dan net op my van toepassing? Hoe staan hierdie artikel van jou nog? Veral nadat jy erken het dat jy nie toegang tot die bundel het nie? Geen tekens word getoon dat jy die bundel gelees het nie.
Dit laat ‘n mens onwillekeurig wonder in watter stadium (en deur wie) besluit is hoe fel die kritiek op Grobler dan nou móét wees.
Dit is goed dat ons beskaafd hieroor kan praat.
Engela O, ek het die bundel gelees en my oordeel gevorm. Op die tydstip toe ek die artikel geskryf het, was ek reeds terug in Prins Albert terwyl die boek ongelukkig in Kaapstad agtergebly het. My negatiewe kritiek op die bundel as geheel berus nie op een gedig wat in elk geval nie gered kan word deur die herstel van een oorskryffout aan my kant nie.
Ek wou nog byvoeg: Baie dankie vir die les in leeskunde, Engela O.
April 1st, 2020 at 8:59 pm
Oor Ovidius sien ek die stelling dat: “vigorous literary allusion defines all Ovid’s works.” Die idee van sinspeling, toespeling deel die spel-element met “allusion” se Latynse herkoms, nl. “alludere” – om te speel met – en “ludus” – ‘n spel.
So is die “speeltradisie” kenmerkend geskakel met Breyten Breytenbach se “na-aapselstreke/ van gewaarsyn”, van vroeër hierbo.
Wat my laat wonder oor intertekstualiteit in “Nagblind”.