Poskantoorwerkers, gevangenes, buitelanders se ‘toelae’ kos SA miljoene(Argieffoto) Maatskaplike toelae van miljoene rande is sedert verlede jaar aan poskantoorwerkers, gevangenes en selfs buitelanders – wat nie daarvoor in aanmerking kom nie – uitbetaal. Die minister van maatskaplike ontwikkeling, Lindiwe Zulu, het in antwoord op parlementêre vrae van die DA se Bridget Masango gesê die Suid-Afrikaanse Agentskap vir Maatskaplike Sekerheid (Sassa), betaal soms “onder buitengewone omstandighede” toelae aan mense wat nie daarvoor kwalifiseer nie. Volgens die minister word die toelae verkeerdelik uitbetaal wanneer daar ŉ wanvoorstelling op die aansoek is. Zulu sê Sassa het verlede jaar “moontlike bedrog” opgespoor in toelae wat aan altesame 1 768 poskantoorwerkers uitbetaal is. Die toelae het Sassa sowat R1,5 miljoen per maand gekos. Nog 4 726 toelae ter waarde van sowat R7 miljoen per maand is aan buitelanders betaal, terwyl 105 gevangenes maatskaplike toelae ten bedrae van sowat R196 000 per maand ontvang het. Zulu sê die stelsel is so ontwerp dat dit kan aanwys wanneer ŉ begunstigde vir verskillende toelae waarop hy of sy nie geregtig is nie, probeer aansoek doen. Om verdubbeling uit te skakel word só ŉ aansoek stopgesit. Volgens die minister het die ouditeur-generaal (OG) wel voorvalle uitgewys waar begunstigdes aansoek gedoen het om die spesiale Covid-19-toelaag en terselfdertyd aansoek gedoen het om ander Covid-19-hulp wat deur ander staatsinstellings geadministreer word. Die OG het 80 117 gevalle in die eerste drie maande waartydens die spesiale toelaag uitbetaal is, uitgewys en nadat die inligting verder nagegaan is, is bevind meer as 25 000 mense het ŉ R350-toelaag ontvang waarop hulle nie geregtig was nie. Die bedrag hieraan verbonde het meer as R8,7 miljoen beloop. Zulu sê die departement het reeds begin met ŉ proses om die verliese te verhaal. “Sodra die onreëlmatighede deur die OG uitgewys is, is die betaling van die spesiale toelae aan hierdie kliënte egter gestaak en die verlies aan die staat sodoende beperk.” Volgens die minister het die departement reeds meer as 9,9 miljoen aansoeke vir die spesiale R350-toelaag ontvang. Die syfers wissel, maar tussen vier en ses miljoen van dié toelae is maandeliks uitbetaal sedert die toelaag beskikbaar gestel is. Zulu sê navorsing wys die geld is hoofsaaklik gebruik om kos te koop. Dit het ook miljoene mense bereik wat voorheen nie op die departement se stelsel was nie.