Foto’s: ‘Oorweldigende opkoms’ by staptog teen rasse-uitsluitingFoto: Reint Dykema “Ons is oorweldig deur die hoeveelheid mense wat deelgeneem het en hul stem laat hoor het. Vandag is Sandton se strate oranje geverf.” Só sê Dirk Hermann, bestuurshoof van Solidariteit, ná afloop van ŉ reuseoptog vandag deur die Sandtonse sakesentrum teen rasse-uitsluiting. Volgens Hermann het Solidariteit verwag dat soveel as 2 000 mense aan die optog sal deelneem, maar nog meer as dié syfer het die strate ingevaar om teen Sasol en rasse-uitsluiting oor die algemeen te betoog. Geklee in oranje T-hemde en pette, en met reusebaniere en kennisgewings, was dit ŉ opvallende see van oranje wat deur die strate beweeg het. Protesgangers het eers na die Johannesburgse Effektebeurs (JEB) gestap waar ŉ memorandum aan senior verteenwoordigers oorhandig is. Volgens Hermann word daar in die memorandum versoek dat reëls en regulasies ingestel word om, ooreenkomstig internasionale konvensies, maatskappye wat op die effektebeurs noteer te verhoed om aandeleskemas in te stel wat werknemers op grond van ras uitsluit. Ingevolge fase 2 van die Khanyisa-personeelaandeleskema sal swart werknemers by Sasol R500 000 se aandele by die maatskappy ontvang, terwyl wit werknemers, ongeag hul posisie of diensrekord by Sasol, geensins aan dié fase mag deelneem nie. Foto: Reint Dykema Ná die oorhandiging by die JEB het die skare na Sasol se hoofkantoor beweeg waar daar ook ŉ memorandum aan die maatskappy oorhandig is rakende die omstrede Khanyisa-aandeleskema. Hofstukke is ook op die maatskappy beteken om die wettigheid van die Khanyisa-aandeelskema in die hof te toets. Hermann sê hy is trots op die manier waarop protesgangers hul stem dik gemaak het, sonder dat daar enige voorvalle van geweld was. “Elke protesganger daar het ten sterkste standpunt ingeneem en gesê genoeg is genoeg sonder dat daar een band gebrand is,” sê hy. “Soos ons deur die strate gestap het, het optoggangers slagspreuke geskree wat tussen die hoë geboue van Sandton weerklink het. Mense het langs die pad gestaan en kyk en by die vensters van geboue uitgeleun om foto’s te neem en te sien wat gebeur. Dit was byna ŉ emosionele belewenis.” Optoggangers stap deur die strate van Sandton. (25 Oktober 2018). Foto: Verskaf Hermann sê hoewel die protesoptog spruit uit Sasol-werknemers se teenstand teen Khanyisa, het dit gegroei tot iets baie groter – ŉ protes teen rasse-uitsluiting op alle vlakke. “Sasol en selfs ander maatskappye wat op die JEB noteer het begin om ras-eksklusiwiteit as normaal te sien, maar vandag was ons standpunt duidelik – dit is nié normaal nie. Dit is nie normaal om mense uit te sluit bloot op grond van ras nie en dit kan nie net goedsmoeds aanvaar word nie.” Hy voeg by dat daar talle joernaliste, insluitend buitelandse verslaggewers, by die optog was en dat dié standpunt dus nou internasionaal sal versprei. Intussen sal Solidariteit ŉ mandaat by sy lede kry om te bepaal of die vakbond se huidige sloerstaking by Sasol sal voortgaan en of dit opgeskort sal word hangende die uitslag van die hofproses. “Ons verwag dat dit ŉ lang en uitgerekte hofproses sal wees en dit is eintlik jammer dat ŉ mens só ŉ sosiale kwessie in die hof moet gaan beveg.”