Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe - Volume 11, Issue 3, December 2014
Authors: Elmien Thom, Stephan Visagie and Jason Matthews
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 1 –25 (2014)
Authors: Rinda Botha and Hendrik Maree
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 26 –52 (2014)
Author Andre Mukheibir
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 53 –61 (2014)
Authors: I.J. Bezuidenhout and M.G. Karels
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 62 –84 (2014)
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 85 –34 (2014)
Author Ina Knobel
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 135 –170 (2014)
Author Ignatius Rautenbach
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 171 –188 (2014)
Author Rinda Botha
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 189 –222 (2014)
Author Hendrik J. Lubbe
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 223 –238 (2014)
Author Anel Gildenhuys
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 239 –289 (2014)
Author Christo H.J. Van der Merwe
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 290 –315 (2014)
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 317 –343 (2014)
Authors: Hendrik J. Steyn and Johannes L. Van der Walt
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 344 –371 (2014)
Author M.G. Steyn
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 372 –401 (2014)
Author Jan K. Coetzee
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 402 –429 (2014)
Author Bibi Burger
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 430 –458 (2014)
Authors: Japie Spies and Aslam Fataar
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 459 –487 (2014)
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 488 –505 (2014)
Authors: Eduard Potgieter, Kevin Teise, Lynette Jacobs and Corene De Wet
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 506 –543 (2014)
Author Henning Pieterse
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 544 –578 (2014)
Die Suid-Afrikaanse konsertpianis Steven DeGroote, die 1977 Van Cliburn Internasionale Klavierkompetisie en die Koue Oorlog : geesteswetenskappe
Author Cara Kleynhans
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 579 –627 (2014)
Steven DeGroote is een van die suksesvolste pianiste wat Suid-Afrika nog opgelewer het. Hy is die enigste Suid-Afrikaner wat tot op hede daarin kon slaag om die Van Cliburn Internasionale Klavierkompetisie se gesogte eerste prys te verower. As sodanig is hy &apos;n belangrike figuur in die Suid-Afrikaanse musiekgeskiedenis. DeGroote se onverwagte afsterwe op die jeugdige ouderdom van 36 jaar het egter &apos;n voortydige einde aan &apos;n ontwikkelende loopbaan gebring. Gevolglik is hy steeds vir vele Suid-Afrikaanse musiekliefhebbers onbekend. Die doel van hierdie artikel is om Steven DeGroote se deelname aan en sege in die 1977 Van Cliburn Internasionale Klavierkompetisie en die ontwikkeling van sy loopbaan in die lig van die Koue Oorlog tussen die Weste en die Ooste van naderby te beskou. Die navorsingsontwerp van hierdie ondersoek kan beskryf word as &apos;n kwalitatiewe historiese benadering tot die daarstelling van &apos;n chronologiese tydlyn en die verskaffing van &apos;n moontlike verklaring vir hierdie gebeure (Leedy en Ormrod 2010:164; Mouton 2001:170). Dit het na vore gekom dat alhoewel Koue Oorlog-agendas nie &apos;n wesenlike invloed op die uitslag van die 1977-Van Cliburn-kompetisie en DeGroote se loopbaan daarná gehad het nie, dit wel teenwoordig was in voorkeure aangaande nasionalistiese musikale stereotipes - soos verpersoonlik deur die Russiese Aleksander Toradze en Joeri Egorof, en die Amerikaanse Jeffrey Swann - onder die Van Cliburn-stigting-organiseerders en -beoordelaars en die publiek. Daar is verder verskeie buitemusikale faktore geïdentifiseer wat die oorsaak was vir die negatiwiteite wat DeGroote gedurende die vroeë jare van sy loopbaan ervaar het. Die belangrikste hiervan is DeGroote se Suid-Afrikanerskap in die apartheidsera wat veroorsaak het dat talle invloedryke musiekbedryffigure en -instansies hul steun aan hom onttrek het.
Steven DeGroote is one of the most successful pianists to have emerged from South Africa. His international reputation rests largely on the fact that he won first prize in the Van Cliburn International Piano Competition (in 1977); the only South African to date to have achieved this feat. As such he is an important figure in the music history of South Africa. His untimely death at the age of 36, however, brought an unexpected end to a developing career. Consequently he is still unknown to many South African music lovers. Nearly no literature exists to keep the memory of DeGroote&apos;s achievements alive and the available material regarding his Van Cliburn win constitutes only bare facts and no deeper insights. The aim of this article is, therefore, to examine Steven DeGroote&apos;s participation and win in the 1977 Van Cliburn Competition and the consequent development of his career; all within the context of the Cold War.
Die Suid-Afrikaanse regstaat na twintig jaar : gekonsolideer of besig om in outoritarisme te verval? : geesteswetenskappe
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 628 –666 (2014)
Die vraag op talle Suid-Afrikaners se lippe met die viering van die 20ste bestaansjaar van Suid-Afrika as demokratiese regstaat is of die betrokke staat as gekonsolideer beskou kan word of besig is om in outoritarisme te verval. Daar gaan bykans geen dag verby dat hierdie tema nie in die media onder die loep geneem word nie. Opvallend is egter dat die menings wat geuiter word, hemelsbreed verskil. Gebaseer op uitsprake wat gemaak word, kan twee denkskole onderskei word. Aan die een kant is daar die regstaat-optimiste vir wie die beginsels waarop die Suid-Afrikaanse regstaat in 1994 geskoei is, steeds toegepas word en gevolglik as gekonsolideer beskou kan word. Vir hierdie Suid-Afrikaners word die oppergesag van die grondwet steeds deur owerheid en onderdaan aanvaar en gerespekteer; geld regsoewereiniteit; is magskeiding &apos;n realiteit; word menseregte beskerm; is demokrasie &apos;n werklikheid; en is regeringsoptrede meetbaar, voorspelbaar en berekenbaar. In skrille kontras is daar die regstaat-pessimiste. Vir hierdie denkskool is Suid-Afrika weliswaar as regstaat gevestig en is beslag daaraan gegee deur die Mandela-regering. Met sy opvolgers aan die stuur van sake het die prentjie egter verander en is die regstaat besig om geleidelik in outoritarisme te verval. Aanduidend hiervan is die miskenning van en kritiek op die oppergesag van die grondwet; dwarsboming van die gereg; magskonsentrasie in die uitvoerende gesag; voortgesette wetgewende-uitvoerende aaneenskakeling; die afwesigheid van toestande noodsaaklik vir demokrasie; selektiewe beskerming van menseregte; arbitrêre optrede deur die uitvoerende gesag; en beperkte regterlike kontrole. In hierdie artikel word die werklike stand van sake ontleed. Die werkswyse is om eers die konsep regstaat en verwante konsepte te verduidelik; om dan, tweedens, die kenmerke of eienskappe tiperend van &apos;n regstaat aan te toon; derdens, om aan te toon dat Suid-Afrika inderdaad as volwaardige regstaat in 1994 gevestig is; vierdens, om te bepaal tot welke mate hedendaagse Suid-Afrika steeds as &apos;n regstaat beskou kan word of besig is om in outoritarisme te verval; en dan, laastens, om gevolgtrekkings te maak rakende die aansprake van die onderskeie denkskole.
Uppermost in the minds of many South Africans as they celebrate the country&apos;s 20th year of existence as an inclusive democracy based on the values of human dignity, equality, human rights, non-racism, non-sexism, universal adult suffrage, regular elections, multipartyism, responsivity and openness is the question whether the "bold experiment" embarked upon in 1994 can be regarded as successful or not. Especially in view of the fact that the originators of the new constitution made the decision to deviate radically from previous constitutional models in the direction of a constitutional state, the question that dominates the current debate is whether this constitutional state can be regarded as consolidated or if it is, as is so often the case elsewhere on the African continent, gradually degenerating into authoritarianism.
Die ontwikkeling van onderwysstudente se hoërorde kognitiewe vaardighede : geesteswetenskappe
Author Alfred Henrico
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 667 –722 (2014)
Hierdie navorsingsartikel ondersoek die wese van hoërorde kognitiewe vaardighede en die onderrigstrategieë wat dosente kan kombineer om onderwysstudente se hoërorde kognitiewe vaardighede te ontwikkel. Alhoewel hierdie artikel verskeie redes uitlig waarom dit noodsaaklik is dat onderwysstudente se hoërorde kognitiewe vaardighede tydens tersiêre opleiding ontwikkel moet word, is die grondliggende argument dat onderwysstudente wat nie in staat is om hoërorde kognitiewe vaardighede te demonstreer nie, nouliks hierdie vaardighede by skoolleerders sal kan ontwikkel. Die doel van die ondersoek wat tot hierdie artikel gelei het, was om die wese van hoërorde kognitiewe vaardighede te konseptualiseer, die onderrigstrategieë te identifiseer wat tot die ontwikkeling van hoërorde kognitiewe vaardighede lei, en om onderwysstudente se vermoë om hoërorde kognitiewe vaardighede te demonstreer, te meet. Die artikel begin met die begripsverklaring van hoërorde kognitiewe vaardighede, waarna die onderrigstrategieë vir die ontwikkeling van hoërorde kognitiewe vaardighede beredeneer word. Hoërorde kognitiewe vaardighede is &apos;n komplekse konsep wat deur verskeie navorsers se sieninge in die literatuur vergestalt word. Die ondersoek toon ook dat die toepassing van &apos;n kombinasie van drie onderrigstrategieë tot die ontwikkeling van studente se hoërorde kognitiewe vaardighede lei, te wete induktiewe onderrig, koöperatiewe leer en probleemgebaseerde leer. In hierdie ondersoek is kwantitatiewe en kwalitatiewe navorsingsmetodes gebruik om vas te stel of die studente op grond van hulle blootstelling aan hierdie onderrigstrategieë vordering toon. Daar is bevind dat die kombinasie van onderrigstrategieë sigbare verbetering in die studente se vermoëns om hoërorde kognitiewe vaardighede te demonstreer, tot gevolg gehad het. Die skep van leeromgewings vir die ontwikkeling van studente se hoërorde kognitiewe vaardighede vereis dus dat dosente kundig moet wees in die wese van hoërorde kognitiewe vaardighede en die onderrigstrategieë wat lei tot die ontwikkeling daarvan, sodat onderwysstudente in staat is om as toekomstige onderwysers hoërorde kognitiewe vaardighede by skoolleerders te ontwikkel.
Taalverskuiwing en taalhandhawing onder Afrikaanse ekspatriate : geesteswetenskappe
Authors: Jako Olivier and Ernst Kotze
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 723 –766 (2014)
Die term Afrikaanssprekende ekspatriate verwys na Afrikaanssprekendes wat oor die wêreld heen geëmigreer het. Hierdie artikel ondersoek die aard van taalverskuiwing en -handhawing wat onder dié ekspatriate voorkom. In &apos;n emigrasiekonteks is ekspatriate se taal onderhewig aan taalhandhawing, taalverlies, taalverskuiwing en taalherlewing. Gesinstaalbeplanning, waar taalbeplanningsaksies binne die gesinsdomein en merendeels deur ouers in &apos;n emigrantkonteks uitgevoer word, dien ook as teoretiese raamwerk waarin taalverskuiwing en -handhawing ondersoek kan word. Uit die navorsing is dit duidelik dat daar verskillende redes bestaan waarom Afrikaanssprekendes uit Suider-Afrika emigreer, en die meeste van hulle beplan nie om terug te keer nie. Veral ekspatriate in Engelssprekende lande, in teenstelling met dié in ander lande, dui aan dat hulle nie sal terugkeer nie. Vir die ekspatriate is deelname aan die Afrikaanse kultuur en taal steeds belangrik, en daar is by sekere respondente tekens van volgehoue taalhandhawing deur voortgesette gebruik van die taal in die gesin. Afrikaans word deur die meeste ekspatriate teenoor die eggenoot of lewensmaat, asook kinders, gebruik. Met betrekking tot taalverskuiwing blyk Nederlands &apos;n goeie vervangingstaal vir Afrikaans te wees in kontekste waarin dit moontlik is. Tweetaligheid is ook by die kinders van ekspatriate &apos;n algemene verskynsel. Ten spyte van die feit dat Afrikaanssprekende ekspatriate poog om hul taal te handhaaf en te gebruik, is dit duidelik dat taalvaardigheid in Afrikaans onder ekspatriatekinders afneem. Daar is ook tekens van taalverskuiwing waarneembaar, veral by geïsoleerde gesinne en gemeenskappe, by gesinne met &apos;n nie-Afrikaanssprekende ouer, in omstandighede waar &apos;n groot behoefte aan assimilasie bestaan, asook in gevalle waar kinders self nie &apos;n rede insien om Afrikaans te handhaaf nie. Dus word Afrikaans onder ekspatriate, behalwe onder bepaalde omstandighede, in &apos;n groot mate gehandhaaf.
Language shift and language maintenance among Afrikaans expatriates
This article pertains to Afrikaans-speaking expatriates generally, or Afrikaans speakers who have emigrated globally, and the phenomenon of language shift and language maintenance subsequently experienced by them. Owing to the context of emigration, expatriates may be subjected to factors such as language maintenance, language loss, and language shift or language revitalisation. Language shift and language maintenance are explored in this study within the theoretical framework known as family language planning, which can be described as language planning actions through the influencing of language behaviour within the context of the family. A point of departure is the disparity, revealed by earlier studies in the context of family language planning in immigrant settings, between the attempts by parents to maintain their language on the one hand, and those of children to adapt to the language requirements of a host country. Key factors in this article are the concepts of language maintenance, language loss, language shift and language revitalisation. For the purposes of this article, language maintenance refers to the preservation of a language within a family or community through continued use of the language. In contrast, language shift can occur where, over a span of two to three generations, a mother tongue of an immigrant family is replaced by a language with a higher status or desirability. Language loss can also take place where an individual or community completely loses a language over a number of generations. Language revitalisation, on the other hand, can take place by means of conscious efforts, as a result of which an original mother tongue is reintroduced and used within a particular community.
Die voormoderne en moderne tyd se stryd vir vrygeskepte skone kuns : geesteswetenskappe
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 767 –803 (2014)
Hierdie artikel is daarop gemik om in &apos;n tyd van groeiende teenkanting teen vryheid van uitdrukking daartoe by te dra om &apos;n ruimte vir aweregse, vrygeskepte kuns oop te hou. Dit word gedoen deur ons geheue te verfris oor &apos;n ander tyd en &apos;n ander plek toe so &apos;n ruimte oopgeveg is, naamlik die stryd wat rondom die Europese en Amerikaanse voormoderne en moderne kuns gevoer is. Die bespreking toon aan hoe daar tóé binne die onderskeie hegemoniese ideologieë vir en teen vrygeskepte kuns geargumenteer is en dat vrygeskepte kuns toe geensins &apos;n vanselfsprekendheid was nie. Sodoende rig hierdie bespreking &apos;n waarskuwing dat vrygeskepte kuns ook nie vandag as vanselfsprekend aanvaar moet word nie. Verder word daar ook tot die slotsom gekom dat die "foutiewe" konstruksie van outonome skone kuns &apos;n ruimte vir vryheid van uitdrukking geskep het en dat dit een van die take van die postmodernisme is om hierdie ruimte te troetel sonder om ons tot essensialistiese argumente te wend. Die spesifieke historiese hegemonieë wat onder die loep kom en waarvan daar &apos;n bestekopname gemaak is, is die liberale humanisme, die Westerse paramarxisme, die kapitalisme, kuns ter wille van die kuns, die ideologiekritiek, die totalitarisme en die konserwatisme.
The pre-modern and modern battle for freely conceptualised fine art
Certain recent events in South Africa indicate an increased intolerance towards freedom of expression. Consider the threats of censorship against political cartoonist Zapiro (Jonathan Shapiro); the new law for the protection of information; the hostile response to Brett Murray&apos;s painting of Jacob Zuma; and the "ethical clearance" that is required nowadays before academics may conduct research. The indications are that a tough battle lies ahead for keeping open a space for dissident and challenging free expression. The aim of this article is to contribute to this battle.
Nasiebou in &apos;n eenheidstaat versus die toekenning van groepregte : diskoerse oor die akkommodering van diversiteit met spesifieke verwysing na Afrika en Suid-Afrika : geesteswetenskappe
Author Elirea Bornman
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 804 –853 (2014)
Na aanleiding van onlangse uitsprake van Suid-Afrikaanse leiers word nasiebou in &apos;n eenheidstaat en die uitsluitlike toekenning van individuele regte versus stelsels vir die erkenning van groepregte in heterogene en diep verdeelde samelewings in hierdie artikel krities bespreek. Daar word eerstens gekyk na die tekortkominge van individuele regte, asook na teorieë oor liberale multikulturalisme waarin die toekenning van groepregte as &apos;n noodsaaklike uitbreiding van liberale en demokratiese stelsels beskou word. Aandag word verder gegee aan die idees van die Kanadese politieke ontleder Will Kymlicka oor gedifferensieerde groepregte, asook diskoerse en menings daaroor. &apos;n Kernelement van Kymlicka se stelsel van gedifferensieerde groepregte is dat groepe nie verskil slegs wat taal en kultuur betref nie, maar ook ten opsigte van die verhouding waarin hulle tot die staat wil staan. Die erkenning van diep diversiteit binne &apos;n multinasionale en/of multikulturele staat word vervolgens bespreek. Die probleme wat Afrika en Suid-Afrika rondom diversiteit ervaar, die aard van strategieë om hierdie probleme te oorkom, en die mislukking van nasiebou om eenheidstate in Afrika te skep, kom ook onder die loep. Laastens word meer spesifiek aandag gegee aan nasiebou in Suid-Afrika sedert die totstandkoming van &apos;n nuwe bedeling, navorsing oor patrone van groepsidentifisering, en die implikasies vir die bestuur van diversiteit in Suid-Afrika. Ten slotte word &apos;n meer genuanseerde debat oor diversiteit en groepregte, wat strook met gesofistikeerde debatte wat in die res van die wêreld gevoer word, bepleit.
Bernard Stiegler se teologie van skrif en die disoriëntasie van Westerse moderniteit : geesteswetenskappe
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 854 –895 (2014)
In hierdie artikel word die breë argument van Bernard Stiegler se tweede vername werk, band twee van sy Tegniek en tyd-trilogie (1994, 1998, 2001), in Engels vertaal as Disorientation, ontleed. Dit volg op my artikel oor band een van die trilogie (Rossouw 2014). Waar Stiegler se tegnoantropologie in band een van sy Tegniek en tyd-trilogie in voorgenoemde artikel behandel is, word in hierdie artikel ingegaan op hoe hy in die lig van sy tegnoantropologie in band twee meer toegepas te werk gaan om &apos;n diagnose van die patologieë van die Westerse moderniteit en sy eerste gedagtes oor &apos;n kuur te gee. In die proses word stilgestaan by &apos;n aantal sleutelkonsepte van Stiegler, insluitend skrif, die ortografiese epog, ortotese en meer. Vervolgens word my kritiese argument teen Stiegler, waarvolgens sy filosofie &apos;n tegnoteologie geskoei op die herbewerking van (Christelike) teologiese motiewe is, in veel groter besonderhede in hierdie artikel as in die eerste artikel ontwikkel, spesifiek deur aan te voer dat Stiegler &apos;n teologie van skrif beoefen. Deur dan sodanige herbewerkings in hierdie artikel aan te dui, poog ek om aan te toon dat sy filosofiese diskoers gelegitimeer word deur &apos;n herbewerking van dieselfde (Christelike) teologiese motiewe wat dit na bewering kritiseer as deel van die sogenaamde metafisika. Hiermee word aansluiting gevind by die skool van die teologies-filosofiese kritiek op die Westerse moderniteit waartoe denkers so uiteenlopend as Leo Strauss, Eric Voegelin, Karl Löwith, Ivan Illich, Charles Taylor, John Milbank en andere bygedra het.
Bernard Stiegler&apos;s theology of writing and the disorientation of Western modernity
In this article the broad argument of Bernard Stiegler&apos;s second important book, volume 2 of his Technics and time trilogy (1994, 1998 and 2001), translated into English as Disorientation, is analysed. It follows on my article on volume 1 of the trilogy (Rossouw 2014). Where Stiegler&apos;s techno-anthropology in volume one of his trilogy was considered in the aforementioned article, this article considers how in the second volume, in the light of his techno-anthropology he goes about giving a diagnosis of the pathologies of Western modernity, as well as his first thoughts on a cure for its ills, in a more applied fashion. In the process a number of Stiegler&apos;s key concepts, including writing, the orthographical epoch, orthothesis and more are considered.
Eugène N. Marais as redakteur van Land en Volk, 1890-1896 : geesteswetenskappe
Source: Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 11, pp 896 –948 (2014)
Eugène N. Marais was van Oktober 1890 tot November 1896 die redakteur van Land en Volk in Pretoria, een van net drie Nederlandstalige koerante in die Zuid-Afrikaansche Republiek (ZAR). Die jong man was van meet af aan krities oor die beleid en optrede van Paul Kruger se regering. Anders as die meeste ander koerantredakteurs in die ZAR is hy nie deur eng politieke motiewe of finansiële oorwegings of deur een of ander verbintenis met Kruger gemotiveer nie, maar suiwer deur sy gewete. Die koerant het ook nie, soos sommige ander tydgenootlike blaaie, finansiële steun van die staat ontvang nie. Marais het nie &apos;n wag voor sy mond gesit nie en was daarom dikwels vanweë sy soms ietwat kru kritiek in lastersake betrokke. Hy het oor bedenklike aspekte van die Krugerregering se beleid en Kruger en sy amptenare se optrede in verband met &apos;n wye verskeidenheid kwessies kommentaar gelewer. Marais kon geen oneerlikheid of nepotisme aan regeringskant en goedpratery van regeringsfoute verdra nie en het dit onbevrees en sonder skroom blootgelê. Sy kommentaar in die koerant het &apos;n kritiese ingesteldheid ten opsigte van die politiek van die tyd, wat tot die 1880&apos;s nog grootliks by Transvaalse burgery ontbreek het, by die publiek gekweek. Hy het &apos;n groot rol in die presidentsverkiesing van 1892-93 gespeel deur generaal Piet Joubert, as teenstander van Kruger en &apos;n leiersfiguur van die "progressiewe" volksdeel, te ondersteun en sodoende aan Joubert sy beste prestasie in vier verkiesings help besorg. Marais was een van die eerste Suid-Afrikaanse joernaliste wat ondersoekende joernalistiek beoefen het en het dit doeltreffend in sy kritiek aangewend. Land en Volk is nog betreklik min deur historici in verband met Kruger se bewindstyd as bron benut en die koerant se kommentaar belig dus &apos;n kant van Kruger se presidentskap wat voorheen verwaarloos is.