Meyer, Grazelde (2018-03)
AFRIKAANSE OPSOMMING: Hierdie studie behels ŉ ondersoek na moontlik onderskeidende kenmerke van verskillende variante van Afrikaans. Dit is in ŉ Suid-Kaapse dorp wat oorwegend Afrikaans as huistaal en omgangstaal gebruik, onderneem. Verskillende variëteite van Afrikaans word wyd waargeneem onder huidige inwoners, maar is nog nie in besonderhede beskryf nie. Buiten dat ‘n “kameraskoot” gegee word van die variasies wat sprekers tussen die ouderdomme 18 en 25 jaar nóú gebruik, ondersoek hierdie studie die taalgebruik van drie groepe sprekers ten einde te oordeel hoe onlangse veranderinge in taalkontak in opvoedkundige konteks taalvariasie kon beïnvloed het. Daar is gewerk met die hipotese dat die “dialekverskille” tussen voormalig geïsoleerde groepe besig is om af te neem as gevolg daarvan dat sosiale grense uit ŉ vorige bedeling besig is om te vervaag. Hierdie is ŉ loodsstudie van beperkte omvang wat die hipotese toets. Die studie het klankopnames versamel van die gesproke Afrikaans van jongmense wat in drie kategorieë val, naamlik (i) diegene wat hulle hele skoolloopbaan in skole binne die “bruin woongebiede” deurgebring het, (ii) diegene wat hulle hele skoolloopbaan in skole binne die “wit dorp”, deurgebring het, en (iii) diegene wat hulle laerskoolloopbaan in die bruin woongebied begin het, maar vir hulle hoërskoolloopbaan na ‘n histories “wit” skool (‘n sg. Model-C-skool) geskuif het. Data is bekom deur die gebruik van prente van persone wat deelnemers waarskynlik sou ken. Die prente is aan pare sprekers gewys as stimulus vir gesprek wat van deelnemers vergelykbare woorde en uitdrukkings sou vereis, en dus vergelykbare stelle relatief natuurlik taalgebruik opgelewer het. Die spraak wat so vasgevang is, is getranskribeer in ‘n korpusprogram (ExMaralda), sodat opvallende vorme geïsoleer kon word en die reëlmaat waarin hulle voorgekom het, sowel as die verspreiding van elke vorm, maklik nagegaan kon word. Die data is gebruik om vas te stel of en hoe die variëteite van Afrikaans wat lede van die drie groepe gebruik, verskil asook om na te gaan of daar getuienis is dat die onlangse kontak tussen party bruin en wit deelnemers in hulle hoërskooljare ŉ merkbare effek gehad het op die taalvorme wat hulle tans gebruik. Dus was die bedoeling om na te gaan of daar, soos die verskillende gemeenskappe geleidelik meer as tevore integreer, getuienis is van spraakakkommodasie, dialekgelykmaking en dialekverskuiwing. Spesifieke aandag sal gegee word aan woordeskat sowel as aan grammatikale eienskappe van die taal wat uitstaan as merkers van een eerder as die ander gemeenskapsvariëteit van Afrikaans.
Please refer to this item in SUNScholar by using the following persistent URL: http://hdl.handle.net/10019.1/103743
Masters Degrees (General Linguistics)