Versindaba » Blog Archive Joan Hambidge. Nuwe Stemme 4 is 'n 4x4 : Versindaba
Joan Hambidge. Nuwe Stemme 4 is 'n 4×4
oor die boek wat haar lewe verander het:Die jaar waarin Breyten Breytenbach debuteer, was vir my die Jaar van die Sneeu op ons plot in die Vrystaat. Ek onthou vaagweg dat my pa briewe uit Die Huisgenoot vir my ma voorlees waarin mense kla oor die snert wat die nuwe digter, met die naam wat soos 'n rympie klink, skryf. Anders as Antjie Krog, behou ek nog 'n wyle my onskuld oor hierdie digter wat die horison van die Afrikaanse poësielandskap radikaal verskuif. Dit verander oornag toe 'n eksentrieke dosent in my eerste jaar op universiteit die ysterkoei moet sweet vir my leen. My lewe keer linksom.
Tags: Joan Hambidge Nuwe Stemme 4, Nuwe stemme 4
Tuesday, May 4th, 2010 | Artikels, essays, e.a..
6 Kommentare op "Joan Hambidge. Nuwe Stemme 4 is 'n 4×4"
May 4th, 2010 at 20:30
Heelwat om aan te herkou in my igloo-tjie-tjie-tjie…
May 5th, 2010 at 12:34
In antwoord op Neruda se siening dat daar geen digters is nie, alleen 'n digkuns. (Het Neruda dan nooit met die immer teenwoordige digterlike ego's te doen gekry nie?)
En in antwoord op Marais se "Wat swak gedigte weet" (veral ook in aansluiting by sy aangehaalde stukkie W.H. Auden: Poetry makes nothing happen)
En ten spyte van Joan se positiewe kritiek (skielik draai die refrein van 'n ou kleuterliedjie oor Eskimo's in my kop; "kan jy dit glo, kan jy dit glo…")
Lewer ek die volgende stukkie (self)satire:
HOND SE GEDIGTE
my eie erg irriterende hond
sit die hele dag langs sy eie stront
en blaf sy nimmereindigende blaf:
blaf-blaf blaf-blaf-blaf blaf blaf-blaf blaf
die grensmuur om die erf streel sy ego
met 'n nimmereindigende eggo
van sy nimmereindigende geblaf:
bla-bla bla-bla-bla bla bla-bla bla
dis 'n intertekstuele gesprek
waarmee hy sy eie lekkerte lek
May 5th, 2010 at 13:14
Pieter, Neruda se eie ego was so enorm, hy sou nooit as te nimmer 'n ander een kon raaksien nie! Gelukkig het hy 'n talent gehad om die grootte van enige ego te troef…
May 6th, 2010 at 01:22
Dis nou al verskeie male dat Joan Hambidge die uiters misleidende stelling maak dat Uys Krige die "praatvers gehanteer het". Afgesien dat "praatvers" so 'n breë, en stomp, kombers-term is wat eintlik niksseggend is, werk hierdie stelling 'n ergerlike mistasting in die hand. Daar is 'n kardinale verskil tussen die praattoon van Krige se verse, wat steeds binne die retoriese tradisie geleë is. Dink maar aan die visserman-gedig met die refrein "En meneer, jy sê die vis is duur" (jammer die titel ontgaan my). Haas die hele gedig is in direkte rede geskryf, maar dit het niks te doen met die losser metriese verse wat later deur byvoorbeeld myself of Danie Marais of Ronelda Kamfer bedryf is nie. Krige skryf nog steeds in die musikale, retoriese tradisie, terwyl die hedendaagse sogenaamde "praatvers" se onderbou en rasionale hemelsbreed iets anders is. Dit is inderdaad nog nooit voorheen gedoen gewees in Afrikaans nie. Kan mens die "rasionale" van Krige se praterige verse hoegenaamd vergelyk met (byvoorbeeld) die "rasionale" van die gedigte van Margaret Atwood? Nee, jy kan nie. Kan jy die rasionale van die verse van CP Naudé of sommige latere verse van Louis Esterhuizen daarmee vergelyk? Ja, jy kan. THAT is where the rub lies.
May 6th, 2010 at 08:17
C-P, die term praatvers is inderdaad 'n baie wye begrip & omvat verskeie manifestasies van die praatvers/narratiewe vers oor 'n baie lang periode. Maar dat die digters wat jy noem 'n vorm daarvan bedryf wat "nog nooit voorheen gedoen gewees (het) in Afrikaans" nie – asof julle die wiel uitgevind het – daarmee het ek wel probleme. Ek kan dink aan verse van bv. Johan van Wyk, of enkeles van Jeanne Goosen, om maar net twee op te noem wat nou vinnig by my opkom, wat dit al in die sewentigs & tagtigs gedoen het. Met 'n bietjie verder krap, sal ek nog 'n hele spul kan opdiep. Kom ons sê julle het 'n spesifieke vorm van die narratiewe vers wat in onbruik verval het, weer 'n bietjie afgestof, & met nuwe tematiek 'n byderwetse baadjie gegee.
May 8th, 2010 at 14:35
Ek bedank jou vir jou opmerking, Johann. Maar ek verskil tog. Jeanne Goosen se werk, of Antjie Krog se verse in Kleur kom nooit alleen nie, of die werk van Johann van Wyk, se verse bevat wel praat-elemente. Maar die verstegniek en die digterlike spel daarin verskil fundamenteel van die soort digkuns waarna ek verwys het. Ek stem saam met jou dat mens moet versigtig wees om sommer net "Wiel! Wiel" te skree. Maar dit is nie wat ek doen nie. Ek dink nie die digkuns waarna ek verwys het die wiel uitgevind nie, of is meer nuut of afwykend as wendinge wat dit voorafgegaan het. Wendinge vind die hele tyd plaas. Voortdurend. My kommer is dat as 'n wending nie raakgesien word vir wat dit is nie, sal werk wat aan daardie wending onderworpe is, met 'n verkeerde verwagtingshorison en "rasionale" (vergewe die wollerige woord) gelees word, en dan by voorbaat verkeerd verstaan word. Dis uiters belangrik om wendinge aan te dui waar dit plaasgevind het, en dit nie onder die mat te vee vir watter rede ook al. En hiermee wil ek ook nie se dat wendinge meer belangrik is as kontinuiteite nie.