Die ‘land brand’, wat is die plan? – DA‘n Vragmotor wat vroeër in Gauteng geplunder is. (Foto: Twitter) Die DA het pres. Cyril Ramaphosa gekap vir ŉ gebrek aan besonderhede en ŉ duidelik uitgestippelde plan om die afgelope paar dae van geweld wat in KwaZulu-Natal en Gauteng uitgebreek het, te stuit. “Ons land is letterlik aan die brand. Baie Suid-Afrikaners het alles wat hulle gehad het weens die plundery verloor en duisende werksgeleenthede het in die slag gebly,” het John Steenhuisen, DA-leier, ná afloop van Ramaphosa se toespraak oor die onrus gesê. “Kortliks was dit duidelik dat die president en sy regering geen werklike plan het nie en dat burgers die skares plunderaars en opstokers op hul eie die hoof sal moet bied.” Ramaphosa het onder meer bevestig dat die weermag in die twee provinsies ontplooi gaan word in ŉ poging om die oproer, wat aanvanklik gespruit het uit oproepe om oudpres. Jacob Zuma uit die tronk vry te laat, te stuit. Steenhuisen sê die weermag moet ingespan word om die polisie te steun en nie net aangewend word om nasionale sleutelpunte te beskerm nie. Die DA sê hy steun in beginsel alle pogings om die geweld in bedwang te bring en wet en orde te herstel. “Die situasie is toegelaat om hierdie punt te bereik juis omdat ons wetstoepassingsagentskappe versuim het om vroeg beheer te neem en hul werk te doen. Wat nou van werklike belang is, is dat wetstoepassers beheer oor die situasie terugneem, veral in KwaZulu-Natal en Gauteng, maar ook elders in Suid-Afrika. Hulle moet die werk doen wat die Grondwet van hulle vereis.” Steenhuisen sê ŉ gekoördineerde benadering is nou nodig en dat magte op die grond nie blindelings op sporadiese voorvalle kan reageer nie. Hy sê daar moet ook spesifieke fokus wees op die beskerming van gesondheidsorginstellings en die voorsiening van suurstof aan Covid-19-sale in geweldgeteisterde gebiede. “Terwyl die land stry teen die derde vlaag van die dodelike pandemie, is dit belangrik dat ons steeds die siekes en kwesbares versorg.” Dr. Pieter Groenewald, leier van die VF Plus, het op sy beurt gesê Ramaphosa se “flou houding” oor die onrus stel teleur, maar dié party sal egter ook enige poging steun om die huidige vlaag van “anargistiese geweldpleging in die land te ontlont”. Groenewald sê volgens die president gaan die land se intelligensiestrukture nou saamwerk, maar “te min is te laat”. “Terwyl pres. Ramaphosa vanaand ŉ flou houding ingeneem het oor die onrus wat op landwye anargie afstuur, het regstreekse beelde oor TV-stasies gewys hoe winkelsentrums gestroop word sonder ŉ enkele lid van die weermag of die polisie op die toneel. “Dit laat ŉ vraag ontstaan, naamlik of die staat die vermoë en erns het om die situasie in KwaZulu-Natal en Gauteng te ontlont voordat dit na die res van die land oorspoel. Daar sal vinnig en ferm opgetree moet word om dit wel te voorkom.” Groenewald sê die party vind dit ook teleurstellend dat die president redes soos werkloosheid en armoede voorgehou het as moontlike verskoning vir grootskaalse plundery. “Dit is onaanvaarbaar en die optrede van die oproermakers is niks anders nie as misdadigheid.”