Hof wettig dagga: Wat nou?Argieffoto: thedailychronic.net Kollegas wat dagga by die werk rook. Daggawalms in die rookarea van jou geliefkoosde braairestaurant. Oud en jonk wat lustig op straat aan zolle staan en teug. Dit is van die werklikhede waaraan Suid-Afrikaners gewoond sal moet raak nadat die konstitusionele hof Dinsdag beslis het dat die wet gewysig moet word om die private besit van dagga wettig te maak. Maar die regskenner dr. Llewelyn Curlewis wat in sy tyd as staatsklaer “honderde mense tronk toe gestuur het” vir daggabesit, maar omtrent ewe veel verdedig het, waarsku dis steeds onwettig om handel in dagga te dryf. En die hof se beslissing gee mense beslis nie ŉ vrypas vir die besit van ander dwelms nie. Curlewis sê die wettiging van dagga sal veral tyd bespaar in laer howe, waar daggasake deur die jare baie energie in beslag geneem het, en ruimte op die hofrolle skep vir die vervolging van “harde misdade”. Dié howe sal wel steeds te doen kry met sake waarin mense vir daggahandel vervolg word. Die hof het Dinsdag beslis mense mag dagga in hul besit hê vir hul eie private gebruik en dat dit nou wettig is om dagga op ŉ private plek vir eie gebruik te kweek. Oor hoe die polisie veronderstel is om te weet of die dagga in iemand se besit vir private gebruik is of nie, het die hof gesê ŉ polisiebeampte sal al die omstandighede in ag moet neem, wat die hoeveelheid dagga in die persoon se besit insluit. Die polisie sal dan moet besluit of die persoon van plan was om daarmee handel te dryf. Die ruimte wat die polisie vir interpretasie gegun word, is juis vir prof. James Grant, besoekende medeprofessor in die regte aan Wits, ŉ probleem. Hy meen vandag se uitspraak is so vaag, dis amper niksseggend. “Dis nie eens duidelik of private gebruik beteken mense mag dagga rook wanneer iemand anders saam met hulle in hul woonplek is nie, want is dit dan nog privaat?” Argieffoto: Verskaf Hy sê die uitspraak het klaaglik daarin misluk om duidelikheid te gee oor wanneer dagga in iemand se besit beskou sal word as synde vir privaat gebruik of vir die doel om daarin handel te dryf. “Die konstitusionele hof gee die parlement 24 maande om die wetgewing oor daggabesit te wysig,” sê Grant, “maar hulle mag dit aan ŉ hof oorlaat om die toelaatbare hoeveelheid dagga in iemand se besit te bepaal. Dit bring ons presies terug waar ons was, want dit word steeds aan die polisie oorgelaat om te besluit wie hulle vir daggahandel wil aankeer en wie nie.” Curlewis meen die rede vir die konstitusionele hof se besluit was tweërlei: “Eerstens word groot gewag gemaak van dagga se medisinale voordele. Veral hou dit beslis voordele vir kankerlyers in. Tweedens, uit ŉ praktiese oogpunt, is die waarheid dat in lande waar dagga gedekriminaliseer is, dit nie die einde van hul sosiale lewe beteken het nie.” Iets wat vir hom “ietwat vreemd” is, is dat dagga ingevolge die hof se beslissing nou enige plek gebruik mag word wat as ŉ private ruimte beskou word. Dit sluit enige afgebakende gebied in. Gevra of besoekers aan restaurante dus nou dagga in ŉ eetplek se rookarea sal mag rook, sê Curlewis regtens is dit wel toelaatbaar, maar elke restaurant sal sy eie reëls mag maak. “Sodra een restaurant dit toelaat, sal dit egter moeilik wees vir ander om dit te verbied omdat dit hulle klante kan kos.” Ook werkgewers sal nou reëls moet maak om daggagebruik te bestuur. Curlewis sê dit staan werkgewers vry om aan werknemers voor te skryf wanneer hulle dagga mag gebruik, maar dit kan byvoorbeeld nie ŉ rede vir ontslag wees nie omdat die wet daggagebruik toelaat. As werknemers dagga mag rook, sal dieselfde reëls geld vir waar dit mag gebeur as vir gewone sigarette en e-sigarette. Oor waar voornemende gebruikers dagga in die hande moet kry as hulle dit nie mag koop nie, sê Curlewis die daggaplant groei maklik genoeg in die natuur om pitte te bekom om dit tuis te kweek. “Meer as genoeg plante is beskikbaar in die hooglande van Suid-Afrika.” Die slegte nuus vir mense wat reeds teregstaan op aanklagte van daggagebruik is dat die hof se beslissing nie terugwerkend is nie. Beskuldigdes wat dus teregstaan op aanklagte wat met die besit van dagga verband hou en wat nog nie gevonnis is nie, sal dus steeds verhoor word vir die misdaad wat hulle ingevolge bestaande wetgewing gepleeg het. Maroela Media het vroeër berig die konstitusionele hof se uitspraak kom nadat die Wes-Kaapse hooggeregshof in Maart verlede jaar beslis het dat gedeeltes van die Wet op Dwelms en Dwelmhandel en die Wet op die Beheer van Medisyne en Verwante Stowwe ongeldig en ongrondwetlik is en dat dié gedeeltes gewysig moet word. Die saak spruit uit ŉ aansoek wat deur Gareth Prince, ŉ prokureur, Rastafariër en kampvegter vir die dekriminalisering van dagga, en Jeremy Acton, voorsitter van die Daggaparty, ingedien is. Lees die volledige uitspraak van die konstitusionele hof hier.