Charles J Fourie
Die ondergrondse rooiligw�reld van die sekswerker, prostituut, hoer, geisha, of dan gesellin soos sy voorstedelik beter bekend staan, was al die onderwerp van menige kunspleging. Hetsy visueel, liter�r of musikaal is sy al in al haar fasette van mens en muse wees besing deur van ons grootste kunstenaars deur die eeue. Om nie te praat van die talle hedendaagse dokument�re films, kletsprogramme en tydskrifartikels wat al oor en rondom die lewe van die arme gesellin en die mens agter die mens in die bedryf gedokumenteer is nie.
Vir die oningewyde en oningeligte skyn sy n vreesaanjaende toonbeeld van sosiale en morele verval in ons samelewing te wees. Ironies genoeg, en ten spyte van die talle aanslae op haar nederige beroep, is sy al met ons so lank soos die gebruik van kleredra is. Selfs die Katolieke Kerk had op n stadium sy eie pouslike bordeel, om nie te praat van Salomo se harem nie. Of was hy nou met elk van sy honderde vrouens getroud?
Regisseur Corey McLeod vertel dat hy in Drieankerbaai woon en daagliks met Somersetweg, Groenpunt, langs ry en nog altyd gewonder het oor die verhale wat die sekswerkers op straat en in gesellinagentskappe kan vertel. Vandaar die grootse inspirasie om saam met die aktrises Chan Marti en Rishina Ratnam van die agentskappe te besoek en met die dames te gaan gesels. Die resultaat is n werkswinkelproduksie genaamd Sweat on Somerset wat tans te siene is by die Nico on the Side.
Uit die staanspoor word ons meegedeel dat die produksie n dokument�re ondersoek na die lewe van die gesellin is, wat ongelukkig te veel aansluiting vind by die oppervlakkige artikels wat mens te�kom in vrouetydskrifte en jou dus voorberei vir n sedeles oor die armsalige bestaan van die prostituut.
Op die verhoog het ons te make met twee sekswerkers, Kirsty en Rolene, en die talle ander karakters met wie hulle in aanraking kom, soos die kli�nte en natuurlik hul baas, die Sweed. Verrassend genoeg stap die twee jong aktrises, Chan Marti en Rishina Ratman, nie net die stap nie, maar praat hulle ook die praat van hul karakters - so oortuigend dat jy vir n oomblik voel jy sit in n regte gesellinklub iewers in Parow of Constantia.
Die twee sekswerkers se onderskeie verhale en hoe hulle in die bedryf beland het, vorm die grondslag vir die vertelling van die toneelstuk, met heelwat anekdotes oor kli�nte en die bedryf self. Veral snaaks was die beskrywing van die betrokke gesellinklub wat op n stadium n departement van die Universiteit van Kaapstad kon gewees het weens die aantal vrouestudente wat op di� manier hul studiegelde betaal het.
Ook die enkele anekdotes rondom die daaglikse bestaan en die kompetisie tussen sekswerkers was baie snaaks, maar ongelukkig het mens die tragiese verhaal van die twee dames al te veel gehoor. Ek kon nie n werk kry nie ... my kind het skoene nodig ... Dis hier waar die toneelstuk te kort skiet en nie nuwe lig werp op n reeds geykte onderwerp nie.
Ook die vertellinge rondom die tipes kli�nte, meestal mans, wat van die dames se dienste gebruik maak, is deurspek met die een clich� na die ander. Is dit regtig net besigheidsmanne wat daarvan hou om vasgebind te word en met die karwats bygekom te word? En sukkel net dronk mans om orent te staan?
Mens wil glo die oppervlakkige beskrywinge is seker so deur werklike sekswerkers aan die kreatiewe span weergegee en dis ongelukkig waar dit eindig. Die regisseur en aktrises kon die gegewens eerder verder geneem en gepoog het om werklik agter die kap van die byl te kom. Die intieme verhouding tussen die sekswerker en die kli�nt moet tog n veel meer komplekse een wees as wat in die produksie voorgehou word.
n Aspek wat ook grootliks misgekyk word, is die arga�ese verhouding tussen mans en prostitute, en die seksuele intrige van n sogenaamde kontempor�r bevryde samelewing wat egter steeds afhanklik is van sy dames van die nag. Ook die diverse kulturele netwerk van die prostituut se bestaan word nagelaat. Wat het geword van die Asiatiese kli�nte wat gesellinklubs so graag vanaf hul skepe aandoen?
Die slotgedeelte, waartydens Kirsty agter die geslote deure van n voorstedelike herehuis gaan kuier waar seksuele psigoterapie die neiging is, was net so vervelig en oninsiggewend. Miskien moet die kreatiewe span so n bietjie gaan delf in die Markies de Sade se Philosophy in a Bedroom as hulle wil weet hoe dit gedoen kan word sonder om n oppervlakkige sedeles te preek.
Toevallig het die dramaturg, Deon Opperman onlangs tydens die Grahamstadse Kunstefees n meer suksesvolle vertelling rondom die lewe en lot van n gesellin op die planke gehad met sy toneelstuk Whore; en nouja, mens wil nie werke vergelyk nie, maar as dit op die inhoud afkom slaag Opperman veel beter daarin om meer van die gesellin se ondergrond te ontbloot.
Chan Marti en Roshina Ratnam moet egter alle lof kry vir hulle spel, want soos die dames wat hulle op die verhoog vergestalt, werk die twee ook hard vir hulle geld en besit hulle hope talent waarvan ons nog baie te sien gaan kry in die toekoms.