Hoekom nie werkskaarte nie? – Kleuter Kliek
Hoekom nie werkskaarte nie?
Die vraag wat ek verseker die heel gereeldste moet antwoord is : "Nou hoekom is werkskaarte dan níe geskik vir ons kleuters nie?" (En die vele variasies op hierdie vraag.)
Die antwoord kan opgesom word in een sin : Want werkskaarte, wat hoofsaaklik fyn motories is, móét voorafgegaan word deur groot motoriese en konkrete aksies.
Dis nie nét geldig vir werkskaarte nie, dis geldig vir enige papierwerk. Die inkleur, die teken, die verf…al hierdie aktiwiteite is in hoofsaak fyn motoriese bewegings.
Kom ons kyk wat sê CAPS hieroor (aanhaling uit die Graad R wiskunde CAPS dokument):
By die verkryging van ontluikende wiskunde en verwante wiskundige begrippe behoort die onderrigpraktyke waar kinders deur drie stadiums van leer beweeg, nagekom te word.
Die drie stadiums is die volgende:
die kinestetiese stadium ( begrippe word deur die lyf en sintuie ervaar)
die konkrete stadium (3-D), die gebruik van 'n verskeidenheid voorwerpe soos blokkies, proppe, stokkies en ander voorwerpe in die omgewing;
geskrewe voorstellings (semi-konkrete voorstellings deur die gebruik van tekeninge, paskaarte, ensovoorts)
Hieruit is dit baie duidelik dat werkskaarte nie die fokus van leer in graad R (of voor dit) kan vorm nie.
Kinders in die voorskoolse fase (en eintlik die hele grondslagfase) se fokus is perseptuele ontwikkeling. Dis sluit in (maar is nie beperk tot) visuele persepsie, ouditiewe persepsie, reuk persepsie, smaak persepsie, tas persepsie, liggaamsbewustheid, ruimtelike bewustheid, lateraliteit en temporaliteit. Dit sluit in alle groot motoriese aktiwiteite en alle fyn motoriese aktiwiteite.
Deur na die lys te kyk met die perseptuele vaardighede – wat belangrik en noodsaaklik vir elke kind se ontwikkeling is – kom die prentjie helder en duidelik na vore. Werkskaarte is eenvoudig nie divers genoeg om aan die behoeftes van die ontwikkelende kind te voldoen nie.
Ek gaan dit probeer verduidelik aan die hand van die volgende voorbeeld : Voordat jy wegtrek in jou kar is daar so paar goed wat eers moet gebeur. Jy kry die sleutel, stap na die kar, sluit oop, maak die deur oop, klim in, maak die deur toe, maak jou veiligheidsgordel vas, nou eers kan jy die voertuig aanskakel… Om die voertuig aan te skakel is verseker nie stap 1 nie. Dis die heel laaste stap in 'n hele ry opeenvolgende stappe. Baie van die eerste stappe blyk of dit niks met kar ry uit te waai het nie. Dit maak dit nie minder relevant tot die aksie van kar bestuur nie.
Dit is ook so met die opbou tot by geskrewe (fyn motoriese werk). Dis die laaste stap in 'n hele proses.
In hierdie week lees ek die volgende vraag raak : "Hoe gaan die kinders in graad 1 kan inkleur as hulle dit nie geoefen het in graad R nie." Die antwoord is eenvoudig. Inkleur is die laaste stap in 'n hele reeks vooraf gebeure.
Die kind leer van lyne, die kind kry sterk middellyf spiere en oefen skouerspiere om mooi regop te kan sit, die kind leer van kleure, die kind oefen met wasgoedpennetjies (en hope ander konkrete apparaat) vir sterk fyn spiere, die kind se ogies kry baie oefening om mooi te kan fokus en van links na regs te kan beweeg, daar vind baie midlynkruis oefening plaas, die kind leer waar is links en regs en bo en onder en so gaan die lys aan en aan ….
Wanneer jy dan 'n prentjie voor so 'n kind neersit gaan inkleur waarskynlik vanself volg. Dit sal moontlik eenmaal nodig wees om te verduidelik waaroor inkleur gaan en woeps spring al die voorbereiding (die kinestetiese en konkrete belewenisse) in plek en die kind kan inkleur.
Moet jy dus alle papierwerk weggooi? Nee. Maar werkskaarte en enige ander papierwerk moet die heel kleinste gedeelte uitmaak van dít waarmee jou kind in die voorskoolse jare besig is.
Hoekom? Ek herinner julle weer aan die heel belangrikste sin in hierdie hele artikel. Werkskaarte, en ander papierwerk, is hoofsaaklik fyn motoriese aktiwiteite en móét voorafgegaan word deur groot motoriese en konkrete belewing.