Waarom hoes- en pynmedikasie nou in kleiner dosisse verpak wordMarilise van Biljon van Medipost. (Foto: Verskaf) Medikasie wat kodeïen bevat en oor die toonbank beskikbaar is vir aankope, kan doeltreffende korttermyn-verligting van pyn en hoes meebring, maar dié aktiewe bestanddeel kan verslawend wees indien dit nie korrek toegedien word soos deur ŉ opgeleide mediese praktisyn aanbeveel nie. “Dit is belangrik dat Suid-Afrikaners kennis neem van die redes waarom hoeveelhede verminder is van dié medikasie wat deur apteke verskaf mag word sodat hulle verantwoordelike keuses kan maak betreffende medikasie wat oor die toonbank beskikbaar is,” het Marilise van Biljon, apteker en operasionele bestuurder by Medipost Pharmacy, luidens ŉ mediaverklaring gesê. “Kodeïen is ŉ opiaat en behoort tot dieselfde chemiese familie as narkotiese dwelms soos heroïen en opium, en kan op dieselfde wyse verslawend wees indien dit vir ŉ lang tydperk gebruik word,” verduidelik Van Biljon. Kodeïen word gemetaboliseer in die lewer waarna dit in morfien, ŉ baie sterk pynstiller, omgesit word. In laer dosisse, soos in medikasie wat by apteke beskikbaar is, kan kodeïen hoogs doeltreffend aangewend word om simptome soos matige pyn en hoes te verlig. Regulasies “In 2015 het die Medisynebeheerraad, wat nou as die Suid-Afrikaanse Gesondheidsprodukte-reguleringsowerheid (Sahpra) bekendstaan, voorgestel dat regulatoriese maatreëls ingestel moet word in ŉ poging om mense te help om nie afhanklik van kodeïen te raak en gevolglik ŉ verslawing te ontwikkel nie.” Die nuwe regulasies plaas ŉ beperking van maksimum 80 mg van die aktiewe bestanddeel, beperk tot ŉ vyfdagkursus, wat oor die toonbank beskikbaar gestel mag word. Sedert dié regulasies in 2016 ingestel is, is ŉ aantal farmaseutiese vervaardigers genoop om die verpakking van medikasie wat kodeïen bevat en oor die toonbank te koop is, te verminder. Gevolge vir die publiek “Die publiek sou moontlik al agtergekom het: Waar dit byvoorbeeld voorheen moontlik was om ŉ pak van 100 kodeïenbevattende skeduletwee-pyntablette aan te koop, is dit nou net in pakke van 40 beskikbaar. Sekere hoesstrope wat dié aktiewe bestanddeel bevat, word nou in 100 ml-botteltjies verkoop teenoor die groter hoeveelhede waarin dit voorheen beskikbaar was,” het Van Biljon gesê. “Dosisse vir medikasie in tabletvorm mag, byvoorbeeld, uit slegs twee tablette wat elkeen 10 mg kodeïen bevat, vier keer per dag, bestaan. Aptekers moet die gebruiker se identiteitsnommer, adres en foonnommer op rekord plaas en mag nie binne vyf dae nog kodeïenbevattende medikasie aan dieselfde persoon verkoop nie.” Gevare van kodeïenverslawing Volgens Van Biljon skaf verbruikers hoofsaaklik kodeïenbevattende medikasie aan vir die verligting van pyn. “ŉ Persoon wat elke dag rugpyn ervaar, kan dalk vind dat ŉ kort kursus oor-die-toonbank-pynpille die pyn doeltreffend verlig. Die gevaar sluip in wanneer die persoon herhaaldelik die apteek besoek vir nóg medikasie, en dan mettertyd afhanklik raak daarvan. “Namate die persoon se liggaam ŉ toleransie vir die medikasie opbou, neem hy of sy hoër dosisse om dieselfde vlak van pynverligting te bereik, en kort voor lank begin mense voel asof hulle die tablette moet gebruik om ‘normaal’ te voel,” verduidelik sy. Voorkoming en ingryping “My raad aan mense is om bewus te wees van die potensiële gevare wat kodeïenverslawing, wat langdurige newe-effekte tot gevolg kan hê, inhou. Wees bewus van watter medikasie potensieel verslawend kan wees en bespreek eers toepaslike alternatiewe met jou apteker as jy agterkom dat jy ŉ tweede of derde pakkie kodeïenbevattende medikasie wil aanskaf,” het Van Biljon bygevoeg.