Betogers neem deel aan ’n byeenkoms wat gereël is deur die regse pro-Chemnitz beweging om die dood te gedenk van Daniel Hillig op 1 September. Twee vlugtelinge, ’n Siriër en ’n Irakees, word daarvan beskuldig dat hulle Hillig met ’n mes gesteek het ná ’n onderonsie in die vroeë oggendure van 26 Augustus. Foto: Jens Schlueter/Getty
Dit het alles begin by ’n woordewisseling tussen enersyds ’n Duitse timmerman (35) met ’n Kubaanse pa, Daniel Hillig, en andersyds ’n Irakees en Siriër (22 en 23 respektiewelik). Hulle is geïdentifiseer as Alaa S. en Yousif A. Die chronologie van die botsing is nie presies bekend nie, maar dit het geëindig met ’n meslem in die longe van die timmerman, wat dieselfde nag nog dood is.
Die nuus het soos ’n veldbrand deur die stad versprei. Die regs-populistiese party Alternative für Deutschland (AfD) het inwoners onmiddellik deur die sosiale media tot protesbetogings opgeroep, en die berig versprei dat Hillig doodgesteek is terwyl hy ’n vrou teen aanranding probeer beskerm het.
Honderde, dalk duisende regse inwoners het in die dae hierna die strate ingevaar en immigrante links en regs aangerand. Hulle het die leuse Wir sind das Volk – ’n verwysing na die protesleuse wat in die sterwensdae van die kommunistiese Oos-Duitse diktatuur gehoor kon word – gedreunsing.
Die betrokke vrou, wat self met ’n Oekraïener getroud is, het luidens ’n berig in die konserwatiewe kwaliteitskoerant Die Welt ontken dat sy aangerand is. Vriende van die oorledene het ook vertel dat hy ’n verskriklike hekel in die ekstremiste van die AfD gehad het, maar dit het alles niks gehelp nie.
Om mee te begin is dit ’n feit dat die AfD se invloed die laaste jaar of twee, drie toegeneem het. Terwyl die party in verlede jaar se algemene verkiesing landwyd 12,6% van die stemme getrek het, wys die nuutste peiling dat hy nou op 15% kan reken.
Luidens ’n ander peiling sien 66% van die gesamentlike Duitse bevolking regse radikalisme as ’n spesifiek Oos-Duitse probleem.
Tog is dié steun grotendeels beperk tot die ses deelstate wat vroeër die ou kommunistiese Oos-Duitsland beslaan het. Die peilings wys ook dat die AfD in Sakse 25% van die stemme sal behaal indien ’n deelstaatverkiesing nou daar sou plaasvind. In byvoorbeeld die Wes-Duitse deelstate Hamburg en Nedersakse sou die AfD slegs 7% kry en in Rynland-Palts 8%.
Dat die toevloed van meer as ’n miljoen vlugtelinge in 2015-’16, meestal uit die deur oorlog geteisterde Sirië, ’n politieke, maatskaplike en ekonomiese probleem geskep het, is ’n feit soos ’n koei. Maar, hoofsaaklik weens bondskanselier Angela Merkel se ooreenkoms met Turkye om die vlugtelinge teen betaling dáár te hou het die stroom sedertdien nagenoeg opgedroog.
Gekoppel met die feit dat die aantal immigrante in stede soos Chemnitz verwaarloosbaar klein is, kan die vlugtelingprobleem, objektief gesproke, nie vir die woede van soveel inwoners verantwoordelik wees nie.
Die chaotiese demokrasie van die jare 1918-’33 is opgevolg deur die totalitêre, maar populistiese Nazi-diktatuur, wat tot 1945 geduur het. Daarna is die Nazi-regering se plek in Oos-Duitsland naatloos gevul deur die ewe totalitêre kommunistiese diktatuur.
Die ingang van die demokrasie in Wes-Duitsland het ook nie probleemloos verloop nie. Peilings deur die jare heen wys dat die Wes-Duitsers pas in die loop van die sestigerjare werklik vir die demokrasie gewin is toe dit blyk dat die stelsel hulle ekonomies bevoordeel.
Teen 1990 was Wes-Duitsland ’n voorbeeldige liberale demokrasie, en sy grondwet het gedien as voorbeeld vir die Suid-Afrikaanse grondwet, waaroor daar toe onderhandel is.
In dié tydperk het die Wes-Duitsers ook die een skokkende onthulling ná die ander meegemaak oor die dramatiese omvang van die volksmoord op die Jode en die ekstreme wreedheid van die Nazi-diktatuur in die gebiede wat hy beset het.
Dis waarom die inwoners van die ses oostelike Duitse deelstate soveel affiniteit ervaar met die AfD, ’n party waarvan die regtervleuel openlik met die Nazisme flirteer.
Omdat die insluk van die bankrot Oos-Duitse ekonomie die Weste as ’t ware spysverteringsprobleme gegee het, het Oos-Duitsers jare lank minder salaris vir soortgelyke werk as die mense in die Weste gekry.
Dit alles het gemaak dat die Oos-Duitsers deur die jare ’n opgekropte woede opgebou het. Hul betreklik hoë steun vir die AfD is daarom bowenal ’n protesstem teen die Wes-Duitse establishment, wat die land steeds oorheers – en teen bondskanselier Angela Merkel, eweneens ’n Oos-Duitse vrou van wie hulle meen dat sy hulle in die steek gelaat het.
Sprinkel die likeur oor die broodstukke en bring die room, melk en vanieljegeursel tot kookpunt. Klits die eiergele en strooisuiker goed en skep ’n bietjie van die verhitte melkmengsel by die eiergele. Klits en giet die eiergele by die melkmengsel. Giet die sous oor die broodstukke in die bak.