Ontslag van ŉ werknemer sonder bewys van skending van vertroue - Jou Werk | Solidariteit WêreldJou Werk | Solidariteit Wêreld
Tuis › 2016-vakbond › Ontslag van ŉ werknemer sonder bewys van skending van vertroue
Gavin Stansfield en Zola Mcaciso
Die aard en erns van wangedrag kan genoeg wees om die afleiding te maak dat ʼn skending van vertroue plaasgevind het sonder om getuienis aan te voer om die skending te bewys.
In ‘n spesifieke geval is die werknemer onstlaan deur Easi Access Rental na skuldigbevinding op vyf aanklagte van wangedrag, insluitend oneerlikheid en growwe nalatigheid. Die werknemer, ʼn betaalbeampte, het al die werkgewer se betaalstaat-inligting aan ʼn medewerknemer openbaar. Gegrief deur die uitkoms van die dissiplinêre verhoor, het die werknemer ʼn onregverdige ontslag-dispuut na die Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie (KVBA, oftewel CCMA) verwys. Die Kommissaris het bevind dat die ontslag onregverdig was en vergoeding aan die werknemer toegeken. Die werkgewer het die saak na die arbeidshof verwys vir hersiening.
Die Kommissaris se bevinding was gebaseer op twee gronde, eerstens dat hy die werknemer nie skuldig bevind het op al die aanklagte teen hom nie, en tweedens, dat geen getuienis deur die werkgewer voorgelê is om aan te toon dat die vertrouensverhouding tussen die partye geskend was nie.
Met betrekking tot die vertrouenskwessie het die Kommissaris staatgemaak op die 2009 Hoogste Hof van Appèl-beslissing in Edcon Bpk v Pillemer N.O en Ander, waar die hof bevind het dat die ontslag van ʼn werknemer onvanpas was waar ʼn werkgewer beweer het die werknemer is ontslaan omdat die vertrouensverhouding geskend was en toe nagelaat het om getuienis voor te lê om hierdie aantyging te staaf/ondersteun.
In die arbeidshof het die regter in die huidige saak bevind dat die Kommissaris die Edcon-uitspraak misinterpreteer het om te meen dat as daar geen direkte getuienis is van die skending van die vertrouensverhouding nie, die ontslag onregverdig sou moes wees. Dit is ʼn eensydige vertolking van die beslissing.
Die regter het bevind dat in gevalle waar direkte getuienis van die skending nie voorgelê is nie, moet die ondersoek na die regverdigheid van die ontslag deur die Kommissaris ʼn bepaling insluit van of die skending nie deur die aard van die oortreding afgelei kan word nie. In ondersteuning van hierdie posisie, het die regter verwys na Departement van Binnelandse Sake en ʼn Ander v. Ndlovu, waar die hof voorgehou het dat die werkgewer ʼn verpligting het om getuienis te lei om ʼn ontslag te regverdig, tensy natuurlik die gevolgtrekking van ʼn geskende verhouding duidelik is uit die aard van die oortreding en/of omstandighede van die ontslag.
In die vasstelling van die regverdigheid van die sanksie, moes die aard van die oortreding, erns van die wangedrag en die omstandighede van die saak dienooreenkomstig oorweeg word. Hierdie beslissing illustreer die punt duidelik dat hoewel getuienis met betrekking tot die skending van die vertrouensverhouding tussen die partye in ʼn ontslagsaak van kritiese belang is in die assessering of andersins van die ontslag, waar geen sodanige getuienis voorgelê is nie, moet die Kommissaris steeds bepaal of die skending in die vertrouensverhouding nie afgelei kan word uit die aard van die wangedrag en die omliggende omstandighede as geheel nie.