Iets is foutFoto: Tim Gouw/Pexels.com. Meeste dinge gebeur nie soos ŉ groot slag nie. Soos verdwaal. Dit gebeur stukkie vir stukkie, stadig en bykans ongemerk en skielik sien jy iets groot is fout. Dis nie een afdraai wat maak dat jy jou weg verloor nie, dis hier draai en daar draai en omdraai en nie weet waar jy is nie. Dis soos daardie padda wat stadig gekook word waarvan almal deesdae praat. So besef ek op ŉ saai Dinsdagmiddag iets groot is fout. Iets is fout met die mense van ons land. Met Suid-Afrikaners. Met Afrikaners. Die werkloosheidsyfer word rondgeslinger soos ’n kliniese, onpersoonlike eienaardigheid wat bekyk en neergesit moet word. Maar daardie syfer is eintlik ŉ vereenvoudiging van ’n groot probleem. Die probleem kan afgebreek word in duisende der duisende mense. Jy kan nou sê daar is nie werk vir al hierdie werkloses nie en jy is reg, dit is deels waar. Daar is baie meer mense wat op soek is na werk as wat daar poste geadverteer word. Jy kan ook sê dis die skoolsisteem se skuld, waar kinders die verkeerde goed geleer het. En dis ook gedeeltelik waar. Myns insiens is daardie manier van groepwerk en die leerskool van jy-kan-wees-net-wat-jy-wil verantwoordelik vir ŉ generasie (sekerlik nie almal van hulle nie) wat glo hulle verdien groter salarisse en hoër poste vir minder werk en minder verantwoordelikheid. Ja, iets is fout met ons mense. Ons het nie meer trots nie. Nie die soort trots wat sê sekere werke is benede my nie. Dit is nie trots nie, meneer, daai is ’n hoogmoed-ding. Hoogmoed wat sê ek is nie bereid om rakke te pak nie al het ek slegs graad 8. Hoogmoed wat sê my kind sal nie in ’n fabriek sy hande vuilmaak nie, hy sal eerder by die huis sit en PlayStation speel. Hoogmoed wat sê êrens daarbuite is die perfekte werk waar ek kan doen wat ek wil en die salaris kry wat ek wil hê. Mense wil nie meer moeite doen met hul opleiding, of hul loopbaan of hul werksoek-reis nie. Mense wat op Facebook sê hulle soek werk en vra het iemand iets. So asof iemand daar buite op die wye internet gaan verantwoordelikheid vat vir hierdie mens wat gesê het hy soek werk en nou gaan aanhou soek tot hy die ideale werk kry. Dit gebeur dat iemand ’n pos so kry, maar dis só ’n klein kans dat jy regtig nie al jou eiers in daardie wispelturige mandjie kan sit nie. Of hulle stuur ŉ onderwerplose, dekbrieflose CV vir elke agent en elke menslikehulpbronbestuurder wat hulle kan opspoor. Ek kan voel hoe daardie agent kreun, wonder wat om met die CV te maak en dan, jammer om jou mee te deel, die “delete”-knoppie druk. Of dit sê ek doen aansoek om “enige werk” en daardie agent wonder of hul jou CV vir die chemiese ingenieur-, die loodgieter- of die maatskaplikewerker-poste moet stuur. Iets is fout met hierdie prentjie. Ons mense het verdwaal. My pa se generasie was nog die soort wat nie bang was vir daardie skurwe-hande, vuil-word-werk nie. Almal het geweet ŉ loopbaan is ŉ leer wat geklim moet word en jy begin by die onderste sportjie. Jy stap nie direk ná matriek in ’n bestuurspos met ’n maatskappymotor nie. Baie mense het begin met ŉ vakleerlingskap, deeltyds studeer terwyl hulle werk en gewerk vir jare om die hoogste sport in hul loopbaan te bereik. Dit is nie honderde jare terug wat harde werk eerbaar en aanvaarbaar was nie. Dit was toe ek ŉ kind was. Eintlik is dit nog steeds. En dit is hoe dit moet wees. As dit nie is vir jou nie, is daar iets fout met hoe jy dink. Ek is jammer as dit jou omkrap of aanstoot gee. Dalk is dit tyd dat jy omgekrap raak. As dit jou nie omkrap of aanstoot gee nie, het ek hoop vir jou. Jy is waarskynlik die uitskieter wat alles in jou vermoë doen om werk te kry. Jy is die een wat jou CV gelaai het en gereeld nagaan en veranderinge aanbring om op peil te bly. Jy is die een wat jou hele netwerk gebruik om almal te laat weet jy is in die mark, selfs vorige werkgewers. Jy is die een wat kursusse doen terwyl jy werkloos is, of vrywillig werk by ŉ maatskappy om vir hulle te wys wat jou waarde is. En jy is die een wat sal wen. Dalk nie nou nie, maar uiteindelik sal jy wen. Harde werk, selfs terwyl jy nie werk nie, gaan jou vêr bring. Jy gaan deur moeilike omstandighede, maar jy doen wat jy kan en jy gee nie bes nie. Ek respekteer jou. Welgedaan!