Wanneer jy die pad na die Kalahari vat, berei jy jou voor op die woestyn – jy pak sonskerm en ’n breërandhoed in. Maar hoe gemaak as dit skielik reën en die Kalahari se gewoonlik droë panne vol water staan?
Vat baie drinkwater saam, want niemand gaan jou kry as jy iewers vasval nie.” Dít is my redakteur se laaste woorde aan my voordat ek die kantoor verlaat. Dis my eerste besoek aan die Kalahari, en my redakteur se bangpraat laat die Kalahari soos ’n apokaliptiese woestynwêreld uit ’n Mad Max-fliek klink.
Net voordat ek die Weg-Condor se neus Noord-Kaap toe draai, keer my kollega Toast Coetzer my voor. Hy vra dat ek vir hom growwesout by Askham se koöperasie koop. Hy het jare gelede ’n sakkie daar gekoop vir sowat R10; en dis nou gedaan.
’n Dagreis later, net anderkant Upington, kom ek iets teë wat ek die minste verwag het: reën. Nie net ’n verbygaande donderstorm nie, maar kouefrontreën – hard en aanhoudend.
Dit word gou duidelik hoekom die vrou nie die sout oor die toonbank gee nie. Dis 50 kg-sakke! So ry ek uit Askham met twee 50 kg-sakke sout in die Condor se kattebak.
Hier het die water van die Hakskeenpan opgestoot tot bo-oor die pad, en my enigste opsie is ’n ompad van byna 150 km oor die Koppieskraalpan. Drie uur later is ek aan die ander kant van Hakskeenpan en ek ry verder suid tot by Uitsakpan.
Uitsakpan is een van die kleiner panne in die Kalahari. Dis egter ook vandag vol, met die water wat oor die pad gestoot het – en hierdie slag is daar nie ’n ompad nie.
Ek skat daar is sowat 200 m se water om deur te ry en ek sien spore van ander karre wat die hindernis suksesvol aangedurf het. Ek skep moed en besluit die Condor sal dit maak; en laat waai.
Teen 100 m het ek al ’n paar dieper plekke geslaan, maar die Condor skrik nie. Nog net 100 m – byna daar!
Daar is ’n kans dat die Condor soos die Titanic in twee gaan breek, sy kopligte na bo wend en dan in ’n maalkolk die dieptes in gaan verdwyn. Ek klim by die venster uit om te keer dat daar nóg water by die deur instroom, maar geleidelik raak die watervlak binne en buite die kar tog dieselfde – net so onder die asbak.
Ná ’n ruk se gespook in die heupdiepte modderwater om klippe onder die wiele in te kry, gee ek op en kies koers na die naaste plaashuis. ’n Uur se stap later kry ek ’n opstal, maar daar’s niemand tuis nie. Ek besluit om by die Condor te wag.
’n Uur later stop ’n Land Cruiser (met ’n wenas vooraan) langs die Condor in die water. Die boer agter die stuurwiel praat in ’n sterk Duitse aksent.
Daar is min dinge wat so goed voel soos daai eerste liniaallengte wat ’n kar beweeg ná ’n lang vassit.
Ons kry die Condor op droë grond. Hy wil natuurlik nie vat nie, maar gelukkig is oom Paultjie ook ietwat van ’n motorwerktuigkundige.
Soos ’n Kalahari-MacGyver gewapen met net ’n skroewedraaier en ’n sakdoek haal hy die verspreider uit, droog dit uit, sit dit terug en... daar vat die Condor!
Vir die volgende 40 km praat ons SuperRugby, en oor my toekoms as ’n moontlike soutsmous in die Kaap. Die sout sal net eers moet droog word.
Teen sononder vertrek ek uit Noenieput – ironies genoeg stééds met 20 liter mineraalwater in die kar. Maar nou het ek ook ’n asbakkie halfvol modder, en ’n nuwe waardering vir die mense in hierdie verste hoekie van ons land.
Hierdie artikel het oorspronklik in Weg #137 (Maart 2016) verskyn. Ons probeer nuwe inligting bywerk, maar feite en geite kon intussen verander het – laat weet gerus as jy so iets raaksien.