Klimaatsverandering op Mars. Bewyse van 'n moontlike oseaan | Netwerk meteorologie
Mars is vandag 'n ysige wêreld. Gedurende die geskiedenis het dit egter oomblikke gehad van beter temperatuur waardeur riviere en seë gevloei het, met gesmelte gletsers, en moontlik was daar lewe in oorvloed.
Vandag het Mars egter 'n uitgedroogde oppervlak waarin die hoeveelheid water in sy atmosfeer dikwels tot ryp kondenseer, veral naby sy noordpool. In die gebied vorm dit meerjarige yskappe. Wat het gebeur met die klimaat van Mars?
1 Die oppervlak en atmosfeer van Mars
2 Die verlede van Mars
3 'N Verlore oseaan?
Die oppervlak en atmosfeer van Mars
Alhoewel dit ongekend lyk, alhoewel CO2 hitte behou, in die suidpool van die planeet Mars, Daar is baie bevrore CO2. Die oppervlak van hierdie planeet toon geen tekens van water nie, behalwe in ysige gebiede of in die vorm van valleie wat deur ou oorstromings oopgemaak word.
Die atmosfeer van Mars is koud, droog en skaars. Hierdie dun sluier, wat meestal uit CO2 saamgestel is, skep 'n druk op die oppervlak wat is minder as 1% van wat op seevlak op Aarde geregistreer is. Die baan van Mars is 50% verder van die son af as ons planeet. Daarbenewens is die atmosfeer wat dit omring baie fyn, wat bydra tot hierdie ysige klimaat. Gemiddelde temperature is -60 grade en bereik -123 grade aan die pole.
Inteendeel die planeet venus . Die middagson kan die oppervlak genoeg verhit om te kan produseer 'n af en toe ontdooi, maar die lae atmosferiese druk laat die water byna onmiddellik verdamp.
Alhoewel die atmosfeer 'n klein hoeveelheid water bevat en soms word daar water- en yswolke geproduseer, word die Marsklimaat gekenmerk deur sandstorms of storms koolstofdioksied. Elke winter tref 'n sneeustorm van ysige koolstofdioksied een van die pole, en soos ysige koolstofdioksied van die teenoorgestelde poolkap verdamp, 'n paar meter van daardie droë yssneeu versamel. Maar selfs in die paal waar dit somer is en die son die hele dag skyn, styg die temperatuur soveel dat dit die ysige water smelt.
Die verlede van Mars
Die meeste kraters op Mars is baie geërodeer. Omtrent byna elke jongste en grootste krater wat u kan sien strukture soortgelyk aan modderafloopwater. Hierdie modderige mis is waarskynlik ysige oorblyfsels van antieke rampspoed, botsings van asteroïdes of komete met die oppervlak van Mars, wat dele van die bevrore permafrost gesmelt het en groot gate diep onder die grond in kerwe gesny het wat vloeibare water bevat.
Bewyse is gevind dat daar op 'n stadium ys op die oppervlak gevorm het wat tipies yslandskappe geskep het. Dit sluit in rotsagtige riwwe wat bestaan ​​uit sedimente wat aan die kantlyn gelaat word deur gletsers te smelt, en kronkelende sand- en grintlintjies wat onder gletsers neergelê word deur riviere wat onder die ysblad loop.
Dit is moontlik dat die watersiklus op Mars komponente in die nat episodes gehad het. 'N Digte atmosfeer sal heel waarskynlik bevat 'n aansienlike hoeveelheid water verdamp uit mere en seë. Die waterdamp sou kondenseer om wolke te vorm en uiteindelik in reën neerslaan. Die vallende water kan afloop veroorsaak en baie daarvan sal deur die oppervlak sypel. Aan die ander kant sou die sneeuval gletsers ophoop, en dit sou hul smeltwater in gletsermere uitlaat.
Sommige van die beelde wat van Mars geneem is, onthul die bestaan ​​van groot dreineringskanale wat op die oppervlak gebars het. Sommige van hierdie strukture is meer as 200 kilometer breed en strek oor 2000 kilometer of meer. Die meetkunde van hierdie dreineringskanale dui aan dat die water nie minder as die oppervlak kon oorsteek nie ongeveer 270 kilometer per uur.
'N Verlore oseaan?
In sommige hoë gebiede van Mars is daar uitgebreide stelsels van valleie wat in sedimentêre bodemdepresies dreineer, lae gebiede wat eens oorstroom is. Maar hierdie mere was nie die grootste ophoping van water op die planeet nie. In herhalende oorstromings het die dreineringskanale na die noorde geloop en sodoende gevorm 'n reeks verbygaande mere en seë. Soos op foto's geïnterpreteer kan word, is baie van die kenmerke rondom hierdie ou impakbekkens die gebiede waar gletsers in die diepe watermassas uitloop.
Volgens verskillende berekeninge sou een van die grootste seë noord van Mars 'n volume kon verdring wat gelyk is aan die van die Golf van Mexiko en die Middellandse See saam. Daar is selfs die moontlikheid dat daar 'n oseaan op Mars bestaan ​​het. Die bewys hiervan is gegrond op die feit dat baie van die kenmerke van die noordelike vlaktes aan die erosie van die kuslyne herinner het. Hierdie hipotetiese oseaan is die Borealis-oseaan genoem. Daar word beraam dat dit ongeveer vier keer groter kan wees as ons Arktiese Oseaan, en die model van die watersiklus op Mars is voorgestel wat die skepping daarvan kan verklaar.
Vandag aanvaar die meeste planetologiese kundiges dat groot watermassas herhaaldelik op die noordelike vlaktes van Mars gevorm word, maar baie ontken dat daar ooit 'n ware oseaan was.
Op 'n jong Mars kon daar sterk erosie plaasgevind het wat die oppervlak glad gemaak het. Maar later, toe hy in die middeljarige ouderdom gevorder het, het sy gesig koud, droog en littekens geword. Sedertdien sal daar slegs 'n paar verspreide, gematigde periodes wees wat die oppervlak in sekere gebiede verjong.
Die meganisme wat wissel tussen ligte en ernstige regimes op Mars bly egter grootliks 'n raaisel. Op die oomblik is dit net 'n bietjie uitgebreide verduidelikings van hoe hierdie klimaatsveranderinge kon plaasvind.
Een van die hipoteses van klimaatsveranderinge op Mars is gebaseer op die hellingshoek van die rotasie-as vanaf sy ideale posisie, loodreg op die baanvlak. Soos die aarde, Mars is nou ongeveer 24 grade gekantel. Hierdie neiging wissel oor tyd gereeld. Die helling verander ook skerp. Elke tien miljoen jaar dek die variasie van die kantel sporadies tot 10 grade. Net so verander die oriëntasie van die kantelas en die vorm van die baan van Mars oor tyd, volgens 'n siklus.
Hierdie hemelmeganismes, veral die neiging van die rotasie-as om oormatig te kantel, veroorsaak ekstreme seisoenale temperature. Selfs met 'n seldsame atmosfeer soos die atmosfeer wat vandag die planeet beslaan, sou die somertemperature op die middel- en hoë breedtevlakke gedurende tye van groot skuinsheid die vriespunt konstant kon oorskry, en die winters sou nog moeiliker gewees het as vandag.
Met voldoende opwarming van een van die pole gedurende die somer, moes die atmosfeer egter drasties verander het. Dit is moontlik dat die vrystelling van gasse deur die oorverhitte yskap, uit koolstofgrondwater of permafrost wat ryk is aan koolstofdioksied, die atmosfeer genoeg verdik om 'n kortstondige kweekhuisklimaat te bewerkstellig. Onder hierdie omstandighede kan daar water op die oppervlak wees. Die waterige chemiese reaksies sou op hul beurt soute en karbonaatgesteentes gevorm het; die proses sal koolstofdioksied stadig uit die atmosfeer verwyder en dus die kweekhuiseffek verminder. 'N Terugkeer na matige vlakke van skuinsheid sal die planeet verder afkoel en droë yssneeu neerslaan, wat die atmosfeer verder verdun en Mars weer in sy normale ysige toestand laat terugkeer.
Volledige pad na artikel: Netwerk meteorologie » meteorologie » Klimaatverandering » Klimaatsverandering op Mars