Nog ’n lessie te leer vir Suid-Afrikaanse rugbybaseDaar was ’n hele paar roerende oomblikke voor die naweek se Superrugbywedstryde in Nieu-Seeland en Australië toe daar hulde gebring is aan die duisende Anzac-soldate, die gesamentlike Nieu-Seelandse en Australiese korps, wat hul lewens in die Eerste Wêreldoorlog en ander oorloë, opgeoffer het. Ja, ek glo baie Suid-Afrikaanse ondersteuners het in daardie eerste paar minute van die uitsending gaan koffie maak en net met een oor geluister toe die ode afgelees en die reveille gespeel is. Kom ons plaas dit in perspektief. In die Eerste Wêreldoorlog het daar 13 All Blacks en 150 eersterangse spelers omgekom … meer as die totale aantal Suid-Afrikaners wat in die Superrugbyreeks speel. Die All Blacks het juis in 1914 deur Australië getoer toe die oorlog uitgebreek het. Met hul aankoms tuis, het die span besluit om oorlog toe te gaan. In die Tweede Wêreldoorlog het 11 All Blacks met hul lewens geboet, waarvan ŉ hele paar in 1937 teen die Bokke gespeel het. Die All Black-vleuel Donald Cobden was een van hulle. Volgens stuff.co.nz het hy in 1937 sy buiging in die eerste toets teen die Springbokke op Athletic Park in Wellington gemaak, maar het hy die veld weens ŉ besering ná ŉ gevaarlike duikslag verlaat. Hy is met ŉ draagbaar afgedra en het darem sό herstel dat hy kon gaan stort en met die hulp van ŉ kierie sy spanmaats ná die oorwinning ŉ kloppie op die skouers gaan gee het. Een van die keurders was briesend en het Cobden as ŉ lafaard uitgekryt … en hy het nooit weer vir die All Blacks gespeel het nie. Cobden het daar en dan besluit om na Engeland te verhuis en het vier keer vir die Barbarians in 1938 gespeel voordat hy hom by die Britse magte aangesluit het. Sy Spitfire is in 1940 oor die see afgeskiet en hy het verdrink toe hy in sy valskerm vasgestrengel geraak het. Twee ander All Blacks, Cyril Pepper en Archie Wesney, het in 1941 in dieselfde veldslag by Sidi Rezegh in Noord-Afrika gesterf. Die veldslag het plaasgevind net twee weke nadat die “All Blacks” die “Springbokke” in ŉ woestynwedstryd geklop het. Bill Carson, een van net sewe Kiwi’s wat vir Nieu-Seeland se rugby- én krieketspanne gekies is (maar nooit vir hulle gespeel het nie), het dieselfde veldslag oorleef, maar hy is aan die einde van die oorlog op die skip op pad huis toe aan geelsug oorlede. Dis mooi en belangrik dat daar op dié manier hulde gebring word aan oudspelers, en hopelik is dit ook ŉ les vir die Suid-Afrikaanse rugbybase.