Kunsuitstalling vier 60 jaar van republiekwording“Presidente en Premiers” kan tot einde September by die Erfenissentrum besigtig word. (Foto: Esté Meyer Jansen/Maroela Media) Dit is vanjaar 60 jaar sedert Suid-Afrika ŉ republiek geword het. Die Federasie vir Afrikaanse Kultuurverenigings (FAK) het die dag herdenk met die bekendstelling van ŉ kunsuitstalling, getiteld Presidente en Premiers. Volgens prof. Danie Goosen, voorsitter van die FAK, bied die herdenking van hierdie geskiedkundige moment Afrikaners die geleentheid om weer oor die betekenis van leiers en gebeurtenisse na te dink. “Mislukkings en prestasies, sterk en swak leiers, goeie en slegte besluite het alles deel gevorm van die jong republiek en hom gebring tot waar die land vandag is. Die kritiese vraag is: Kan ŉ mens die ideologiese raamwerk van goed en kwaad, asook die Weste teen die res op hierdie leiers afdwing?” Volgens prof. Danie Goosen, voorsitter van die FAK, bied die herdenking van hierdie geskiedkundige moment Afrikaners die geleentheid om weer oor die betekenis van leiers en gebeurtenisse na te dink. (Foto: Esté Meyer Jansen/Maroela Media) Prof. Goosen het bygevoeg dat leiers soos HF Verwoerd, wie se borsbeeld deel van die uitstalling vorm, in die wêreld se oë ŉ omstrede figuur is. “Tog moet ŉ mens onthou hulle het eietyds gehandel met die insig tot hulle beskikking. Dit is natuurlik nie ŉ verskoning vir die foute wat wel gemaak is nie en as volwassenes moet ons kan kritiek uitspreek oor hulle leierskap, dit verwerk en uit daardie foute leer.” Prof. Goosen het egter gemaan dat as daar oor respek en geregtigheid in ŉ diverse land besin word, kan een groep se kritiese oordeel nie tot die enigste norm bo ander minderheidsgroepe verhef word nie. “Ons moet vra: Wat was ons eie ervaring van dié leiers? Dié soort uitdagings het ons nog altyd die enorme geleentheid gebied om met verbeeldingryke oplossings op die vrae van ons tyd te antwoord.” Van die kunswerke wat tans deel van die “Presidente en Premiers” se uitstalling is. (Foto: Esté Meyer Jansen/Maroela Media) Altesaam 12 borsbeelde en agt portrette van voormalige staatsleiers van die tydperk is uit die kunsstoor gehaal en afgestof om deel te vorm van die uitstalling by die Erfenissentrum van die Voortrekkermonument in Pretoria. Die beelde en portrette is op permanente leengebruik van die Uniegebou en ander staatsdepartemente, wat nie meer die kunswerke wou gehad het nie. Volgens Daniël Goosen, wat oor ŉ BA-honneursgraad in visuele kultuurstudies beskik en vanjaar sy internskap by die FAK doen, is die kuns afgewaardeer tot ŉ randwaarde van nul om dit teen diefstal te beskerm. Presidente en Premiers kan tot einde September by die Erfenissentrum besigtig word en die uitstalling word in die komende maande deur ŉ reeks gesprekke oor die konteks, nalatenskap en betekenis daarvan vir Suid-Afrika as hedendaagse republiek opgevolg.