Deur Hennie van Coller 30 Julie 2021 05:06
My eerste vyf jaar in Groblersdal bestaan uit herinneringsflitse: van 'n seekoei wat vassit in die grondkanaal; swart mans wat met groot kanne DDT verbete spuit om malaria en die tsetsevlieë hok te slaan; my pa se plotjie met 'n steenmakery, dam en lemoenbome op pad na Loskopdam; vrugtefeeste by ryk oom Karel Schoeman; kerkdienste met die sedige ds. Schoeman aan die woord; 'n sirkus met 'n nar wat sing: "honey bee, honey bee, what have you brought from the hive to me . . ."; reuse-witbrode van Andrews die bakker; uitstappies na oom Chris Wiid se plaas; besoeke aan die Harringtons se garage; die arme dr. Conradie wat moes koes vir my bruin teddiebeer; sementstene wat ek saam met my swart maatjie gemaak het; my futiele poging om met my trapkar, die Jabula, oor die kanaal te vlieg soos die helde elke Saterdag reggekry het in die B-rolprente wat ons getrou bygewoon het; foto's van kinders wat gesterf het in 'n busongeluk voor teen die saalmuur.
Die geheue is verraderlik. Dinge vervaag of raak verwronge; erger: objekte word verwoes en verdwyn.
In die Nederlandse skrywer Jan Wolkers se roman Terug naar Oegstgeest gaan die hoofpersoon – die outobiografies-getinte "Jan", in sy gedagtes terug na die dorp Oegstgeest (naby Leiden), waar hy sy jeugjare deurgebring het. Maar dan keer hy ook fisiek terug om telkens die geheue te kontroleer.
Wat hy uiteindelik besef, is dat die geheue verraderlik is. Dinge vervaag of raak verwronge; erger: objekte word verwoes en verdwyn.
Daarom was ek verras dat baie dinge wat ek onthou, tog bestaan het. Soos die grondkanaal en die trap waarteen 'n meisie opgehardloop het met die yslike bak kos wat ek vir die siek kinders gaan vaslê het in die kombuis – hoewel die hoë trap in my geheue nou kleinerig lyk (en die bak seker ook beskeie was).
Wat net weer wys hoe ook jou perspektief verander met tydsverloop.
Spoorsny na die verlede laat jou besef dat spore heenwys na objekte wat afwesig is en slegs as herinneringsbeelde onaangetas sal bly bestaan.