PressReader - Kuier: 2015-09-23 - ’n Ge­skin­der by die werk kan er­ge na­ge­vol­ge hê
’n Ge­skin­der by die werk kan er­ge na­ge­vol­ge hê
Skin­der kan ver­woes­ten­de ge­vol­ge hê, so dink mooi voor jy sto­ries oor jou kol­le­gas by die werk aan­dra.
Kuier - 2015-09-23 - INHOUD - DEUR ILLANA FRANTZ
Ons al­mal hou van ’n lek­ker jui­cy sto­rie wat die ton­ge laat klap en die mon­de laat oop­hang. Soms is dit ska­de­loos, maar an­der ke­re kan dit blywende ska­de aan­rig. Selfs by die werk ge­beur dit soms dat een kol­le­ga ’n an­der sleg­maak deur haar swak­pun­te aan an­der uit te wys om haar­self be­ter te laat lyk. En wan­neer skin­der­sto­ries by die werk ver­sprei word, kan dit nie net men­se se le­wens ver­woes nie, maar die he­le werk-at­mos­feer om­krap.
Ja­ni­ne Ter­ho­ven (26)* van S­tel­len­bosch is deur een van haar kol­le­gas be­skul­dig dat sy ’n af­fair ge­had het met ’n an­der kol­le­ga – ’n ge­vaar­li­ke aan­ty­ging aan­ge­sien al­bei van hul­le ge­troud is.
“Ty­dens ’n te­am buil­ding ge­leent­heid het ek en die kol­le­ga lek­ker be­gin ge­sels en be­sef ons het baie in ge­meen. Daar­na was ons baie meer vrien­de­lik met me­kaar by die werk; ons het saam kof­fie gaan maak en om­dat ons nie in die­self­de ver­trek in die kan­toor ge­werk het nie, het ons so nou en dan vir me­kaar e­mails ge­stuur. Net om te hoor hoe dit gaan, als heel­te­mal vrien­de­lik en on­skul­dig.”
Die an­der span­le­de het dié nuut­ge­von­de vriend­skap ag­ter­ge­kom en on­der me­kaar be­gin praat. Dit het ge­gons en al­mal het be­spie­gel oor wat pre­sies die aard van dié twee se ver­hou­ding was. Op ’n dag het Ja­ni­ne moeg ge­raak van die ge­skin­der en wou dit stop­sit.
Ja­ni­ne, wat vir ’n be­mar­kings­maat­skap­py werk, ont­hou sy het ’n draai gaan loop, maar het doel­be­wus haar
re­ke­naar se skerm op haar in­box ge­los so­dat die een kol­le­ga, wie sy oor­tuig was ag­ter die ge­rug­te sit, haar in­box kon sien. Ja­ni­ne sê sy was se­ker dat dié skin­der­bek haar­self nie sou kon keer om in haar in­box te gaan snoop nie.
“Ek moes my ti­ming per­fek uit­werk om na my les­se­naar te­rug te keer, want ek wou haar daar vang. Toe ek daar kom, het sy ge­maak as­of sy iets work-re­la­ted op my re­ke­naar soek, maar haar he­le ge­sig het ge­wys dat sy skul­dig is and that I caug­ht her red han­ded,”ver­tel Ja­ni­ne, wat toe die kol­le­ga ge­kon­fron­teer het.
Daar­na was din­ge nooit weer die­self­de nie. Hul­le het in die­self­de af­de­ling ge­werk, maar Ja­ni­ne sê sy het die kol­le­ga daar­na heel­te­mal ge­ïg­no­reer.
“Ja, dit mag dalk nou ’n bie­tjie kin­der­ag­tig klink, maar ek het net ge­voel dat sy geen reg ge­had het om in my per­soon­li­ke goed te krap nie, ver­al om­dat daar geen be­wy­se van e­ni­ge af­fair was nie.”
Vol­gens Ja­ni­ne het hul on­der­on­sie die at­mos­feer by die werk so on­aan­ge­naam ge­maak dat die kol­le­ga kort daar­na be­dank en ie­wers an­ders gaan werk het.
Do­reen Sep­tem­ber* (36) van Gras­sy Park op die Kaap­se Vlak­te het met ’n ge­me­ner soort kwaad­praat te doen ge­kry. Sy koop ge­reeld i­tems aan­lyn wat by haar werk af­ge­le­wer word, want on­li­ne shop­ping spaar haar tyd, dan sy hoef nie na die win­kel te ry of in ’n lang queue te gaan staan nie.
Maar van haar kol­le­gas stem nie heel­te­mal saam met haar ma­nier van din­ge doen nie. Sy moet ge­reeld aan­mer­kings ver­duur wan­neer die pak­kies af­ge­le­wer word en ook nog wan­neer sy dan die nu­we kle­re of skoe­ne werk toe aan­trek.
“Ek is ’n baie pri­va­te mens, maar wan­neer my goed af­ge­le­wer word, moet ek hoor:‘Wat het jy nou weer ge­koop?’of‘Het jy al­weer iets nuuts ge­koop?’. Ek gaan nie na hul­le toe en vra wat hul­le in hul lunch­tyd ge­koop het nie.
“Ek voel ook as­of ek ge­boe­lie word, want dit voel as­of hul­le in my per­soon­li­ke spen­ding is. Wat ek koop, wan­neer ek dit koop en hoe­veel ek daar­op span­deer, is my be­sig­heid,”sê Do­reen.
Sy voeg by wan­neer sy ’n nu­we kle­ding­stuk of skoe­ne werk toe dra, sou sy ver­kies dat haar kol­le­gas haar eer­der ’n op­reg­te kom­pli­ment gee of lie­wer moet stil­bly, in plaas van om al­tyd te vra:“Het jy al­weer nu­we kle­re of skoe­ne aan?”
Do­reen sê sy is nou al so in­ge­stel op wat haar kol­le­gas gaan sê dat sy nou eer­der haar nu­we kle­re en skoe­ne vir af­ter­hours en na­we­ke hou en dit dan dra wan­neer nie­mand niks daar­oor gaan sê nie.
Sy sê sy het al pro­beer om grap­pen­der­wys haar on­ge­luk­kig­heid hier­oor be­kend te maak, want sy wil nie din­ge on­aan­ge­naam in die kan­toor maak nie, maar dit lyk nie of haar kol­le­gas die hint vang nie.
“Ek weet nie of hul­le praat om­dat hul­le ja­loers is of niks an­ders het om te doen nie, maar ek wil net hê hul­le moet my uit­los so­dat ek my goed in vre­de kan dra.”
Ka­rel van der Mo­len, bui­ten­ge­wo­ne do­sent van pu­blie­ke lei­er­skap by die U­ni­ver­si­teit van S­tel­len­bosch, sê daar is ’n paar re­des hoe­kom wer­kers hul­self by skin­der­sto­ries be­trek.
On­se­ker­heid in die werk­plek. Dit ge­beur wan­neer ie­mand be­dreig voel oor hul po­si­sie by die werk. Wan­neer kol­le­gas on­der me­kaar praat oor on­se­ker­he­de by die werk, dui dit op sleg­te be­stuurs­ver­moë. Bv. as kol­le­gas won­der hoe­kom een van hul­le nou skie­lik in ’n kan­toor sit, sal hul­le be­gin praat oor of daar­die per­soon nou be­vor­der gaan word. ’n Goeie be­stuur­der moet sul­ke on­se­ker­he­de uit die staan­spoor uit die weg uit ruim so­dat sa­me­syn en span­werk in die kan­toor hand­haaf kan word.
PHD Syn­dro­me. Die Pull Her Do­wn­sin­droom kom voor wan­neer jy ie­mand an­ders laat sleg lyk om jou­self be­ter te laat lyk. Wan­neer jy op ie­mand an­der se ver­keer­de pun­te en fou­te wys, so­dat jy goed kan lyk voor jou baas of be­stuur­der. Dit word ver­al ge­sien oor ’n kop­pie kof­fie op ’n Maan­dag­og­gend wan­neer kol­le­gas op ca­tch op die na­week se ge­beu­re en an­der sleg­maak oor wat hul­le die na­week ge­doen het na aan­lei­ding van fo­to’s en pos­ts op so­si­a­le me­dia.
’n Kul­tuur van on­rus­saai­e­ry. Wan­neer men­se net skin­der vir die lek­ker­te, oor ’n lek­ker, jui­cy sto­rie of hul­le skep selfs een wan­neer daar nie een is nie. Wan­neer hul­le by­voor­beeld goed sê soos:“Wat het sy nou weer van­dag aan? Sy wil se­ker die groot­baas be­ïn­druk.”Sul­ke sto­ries is soos ’n kan­ker en ver­sprei net meer en meer.
Ka­rel stel voor in die ge­val waar jy ’n pro­bleem het met ’n kol­le­ga wat sto­ries oor jou aan­dra, is die bes­te be­na­de­ring om die saak one-on-one met haar te be­spreek.
Hy ver­dui­de­lik in die ge­val waar die kol­le­gas al­tyd iets te sê het oor die an­der een se koop­ge­woon­tes, kan dit ’n ge­val van ja­loe­sie wees.“Die per­soon moet reg­uit sê hoe die ge­du­ri­ge aan­mer­kings in die kan­toor haar laat voel. Sy moet ook ver­dui­de­lik dat die pak­kies s­legs by die werk af­ge­le­wer word om­dat dit is waar sy die meer­der­heid van die dag deur­bring.”
Hy voeg by sy moet dit ook dui­de­lik maak dat sy weens die aan­mer­kings nou in­ge­perk voel en nou nie meer haar nu­we kle­re en skoe­ne werk toe wil dra nie.
Die an­der ge­val is eg­ter meer erns­tig, waar aan­mer­kings en aan­ty­gings oor men­se se per­soon­li­ke ver­hou­dings ge­maak word, ver­al as daar geen be­wy­se is om dit te staaf nie. Ka­rel sê die be­na­de­ring hier is baie tric­ky. Jy kan ver­kies om dit te ig­no­reer, maar dan lyk dit as­of jy nie om­gee oor jou re­pu­ta­sie nie. Jy kan ook pro­beer om te praat met die per­soon wat die ge­rug­te ver­sprei, maar dan lyk dit weer as­of jy skul­dig is, want hoe­kom tree jy so ver­de­di­gend op?
Ka­rel meen jy moet eers goed dink voor jy som­mer uit die staan­spoor jou be­stuur­der of selfs die HR-de­par­te­ment hier­by be­trek, om­dat dit dalk soos ’n aan­val op die per­soon sal lyk. Dit kan din­ge heel­te­mal uit pro­por­sie ruk, bv. met die ge­vol­ge van ’n dis­si­pli­nê­re ver­hoor.
“Die si­tu­a­sie moet reg han­teer word. Daar moet ’n ba­lans wees tus­sen wer­kers se pri­va­te sa­ke en sa­ke wat die pro­duk­sie by die werk be­ïn­vloed, want as din­ge skeef­loop, kan dit ook die ver­hou­ding en ver­troue tus­sen die werk­ge­wer en werk­ne­mer af­breek.”
Ek weet nie of hul­le oor my praat om­dat hul­le ja­loers is of niks an­ders het om te doen nie.