Mening: Opwaartse kurwe vir SA-krieket ondanks onlangse glipseFoto: ANA. ŉ Land se krieketkrag kan nie net op sy tref-en-trap T20-sukses gebaseer word nie, maar tog het die amper verwagte neerlaag verlede naweek in dié formaat se Wêreldbekertoernooi teen Australië seergemaak. Suid-Afrikaanse krieket se huidige voortslepende krieket-deurmekaarspul het die afgelope jaar of so in ŉ onverstaanbaarheid ontaard wat byna so tragies is as die besluite en optrede van die Westelike Provinsie Rugbyunie se bestuur onder Zelt Marais. By krieket is die nasionale liggaam, Krieket Suid-Afrika, egter die aangeklaagde wat vrolik op hul sukkelweë voortgaan. Desondanks, as ŉ mens na Suid-Afrika se geskiedenis kyk, is daar ŉ besliste opwaartse kurwe in Suid-Afrikaanse krieket ondanks ons onlangse rekord op toets-, eendag- en T20-vlak wat eintlik maar taamlik gemiddeld voorkom as uitslae teen die voorste lande in ag geneem word. Sukkelrekord van 1889 tot 1971 Die nasionale span is tot 1991 deur die onderskeie SA-regerings (insluitende die Britse kolonies en die Boererepublieke) verbied om met en teen gekleurde spanne te speel. Ons rekord teen Engeland, Australië en Nieu-Seeland (ons enigste drie toegelate opponente tussen 1889 en 1971) was bra swak. Suid-Afrika het net 38 toetse (22%) uit 172 gewen, 78 (45%) verloor met 56 wat onbeslis was. Dit was in die dae voor eendaagse- en T20-kompetisies. Daar was tussen 1889 en 1971 darem opflikkerings, veral met ons laaste twee (tuis)reekse teen Australië voordat die internasionale boikot weens regeringsbeleid ingeskop het. Die twee wenreekse van die destydse Springbok-krieketspanne van Peter van der Merwe en Ali Bacher in 1967 en 1970, toe hulle in ŉ tuisreeks die Aussies met 3-1 en 4-0 in vyfdagtoetse verniel het, was seker dié hoogtepunte. Ná 1991: Wen-hupstoot teen nuwe teenstanders Jacques Kallis vier ’n honderdtal teen Engeland op die Oval in 2012. AFP PHOTO/Ian Kington. En toe kom die nuwe bedeling in 1991. Sonder om al die voorste spelers en die individuele toetse te ontleed het Jacques Kallis, moontlik die wêreld se beste veelsydige toetsspeler nóg, sedert 1995 tot 2013 vir Suid-Afrika gespeel. Daar was ook uitstekende kapteins soos Kepler Wessels, Hansie Cronjé, Shaun Pollock en Graeme Smith wat die wenwiele aan die rol gekry het. Hashim Amla en Faf du Plessis het ook nog as kapteins gevolg. Daar was ook nóg sewe wat in minder toetse die aanvoerders was. Dit het persentasiegewys ná die boikotopheffing veel beter gegaan teen nuwe teenstanders soos hoofsaaklik Wes-Indië, Zimbabwe, Bangladesj, Sri Lanka, Afghanistan en nou ook Ierland en in ŉ mindere mate teen Indië en Pakistan. Dit het ons wensyfer ŉ groot hupstoot gegee. Dit was veral in toetse – die werklike maatstaf waaraan ŉ krieketland gemeet word – opvallend. Maar daar was steeds haakplekke teen die twee bestes van voor 1971, naamlik Engeland en Australië. Teen Zimbabwe (3/3), Sri Lanka (2/2) en Nieu-Seeland (4/7) het dit beter gegaan. ŉ Groter spelerspoel Afrikaanse spelers het toenemend na provinsiale vlak begin deurbreek en hul merk gemaak, heel anders as voor en in die sewentigs toe daar benewens Transvaal se Marinus van Wyk net ŉ paar Vrystaters soos die Strydoms, Steve, Willie, Corrie en Piet, en Griekwas met spelers soos Des Schonegevel onder die weinig Afrikaanse spelers op provinsiale vlak was. Hansie Cronje. Foto: Yoav Lemmer/AFP/ Van die Afrikaanse spelers wat ná Suid-Afrika se terugkeer in 1991 na toetsvlak deurgebreek het (in geen bepaalde orde nie), was onder meer AB de Villiers, Faf du Plessis, Fanie de Villiers, Tertius Bosch, Hansie Cronjé, Kepler Wessels, Boeta Wessels, Gerhardus Liebenberg, Allan Donald, Rudi Steyn, Boeta Dippenaar, Nantie Hayward, Pieter Strydom, Nicky Boje, André Nel, Andrew Hall, Dewald Pretorius, Martin van Jaarsveld, Jacques Rudolph, Pieter Malan (broer van Janneman) en Rassie van der Dussen. Voeg daarby gehaltespelers van kleur wat ook heelwat tot die sukses bygedra het. Daar was veral Makhaya Ntini, wat met sy 390 toetspaaltjies slegs deur Dale Steyn en Shaun Pollock in ons geskiedenis geklop kon word. Dan was daar ook die briljante Herschelle Gibbs (kolfgemiddelde 41,95 in 90 toetse met ŉ hoogste telling van 228, en daardie ongelooflike 175 in ŉ eendaagse wedstryd teen Australië). Vernon Philander, Suid-Afrika se heel voorste veelsydige speler van kleur wat nou Pakistan se tussentydse boulafrigter is, het in 64 toetse 224 paaltjies teen 22,32 elk geneem en het as ŉ laerorde-kolwer ŉ kolfgemiddelde van 24,04 daargestel (beter as Shaun Pollock se 23,11-boulontleding en net-net swakker as Allan Donald se 22,25. Pollock se kolfgemiddeld was 32,3). Nou is daar ook spelers soos Kagiso Rabada, Keshav Maharaj, Tabraiz Shamsi en Lungi Ngidi wat hulle voeg by Omar Henry, Paul (Gogga) Adams (134 paaltjies), Ashwell Prince (11 honderd- en 11 vyftigtalle teen ŉ kolfgemiddelde van 41,64), JP Duminy (gemiddeld 32,85 – ses honderdtalle en agt vyftigtalle), die Pakistani Imran Tahir, Rory Kleinveldt, en Alviro Petersen wat ŉ gerekende groter bron verskaf waaruit gekies kon word. Eendaagse wedstryde Vernon Philander vier ’n paaltjie. Foto: ICC Twitter. Hier is Nieu-Seeland verreweg die slegste van Suid-Afrika se “ou” teenstanders daaraan toe (ons het nie voor 1991 eendaagse wedstryde gespeel nie). Teen Australië loop Suid-Afrika net-net met 51-48 wenne (plus drie gelykop) en teen Engeland met 30-28 voor. T20 Tot 21 September het Suid-Afrika gemiddeld 57,74% van sy 142 T20I-wedstryde gewen. Dit sluit in oorwinnings teen Afghanistan (2 uit 2), Bangladesj (6 uit 6), Ierland (3 uit 3), Zimbabwe (5 uit 5) Nieu-Seeland (11 uit 15) en Nederland en Skotland (albei 1 uit 1). Suid-Afrika kon dus 29 wedstryde teen die bogenoemde spanne wen. Teen die ander spanne saam is Suid-Afrika se wenpersentasie net-net oor die 50%. Teen Engeland is Suid-Afrika met 9-8 en teen Australië met 13-8 voor. Algemeen Dit gaan redelik goed met ons krieket. En die span moenie met die supersterre van ons era onder veral Graeme Smith vergelyk word nie. Die manne is egter, met hier en daar ŉ sporadiese uitsondering, heeltemal opgewasse vir internasionale krieket teen die bestes.