Video: Hiér is die feite oor die nuwe skokdwelm in PretoriaDie ouers van twee seuns wat erge psigotiese aanvalle gekry het nadat hulle “Herbal Blend” gerook het. Die ouers het op voorwaarde van anonimiteit met Maroela Media gepraat. Foto: Maroela Media Video’s van jong mans en kinders van Pretoria wat oënskynlike aanvalle en psigotiese episodes beleef nadat hulle ŉ onbekende middel gerook het, word wyd op sosiale media versprei. Minstens 13 mense, van wie sommige kinders so jonk as 14 jaar oud is, moes die afgelope drie dae mediese behandeling ontvang nadat hulle dié middel, bekend as Herbal Blend, gerook het. Baie van hierdie mense het in hospitale geëindig. Nie net is dié middel ŉ lewensgevaarlike konkoksie van verskillende tipe dwelms nie, dit word wettig oor die toonbank in verskeie winkels verkoop. Een van die video’s wat tans die ronde doen, is van twee jong mans wat in ŉ byna besete toestand is nadat hulle Herbal Blend gerook het. Op die video kan gesien word hoe Johan* (22) op ŉ bed rondspring en onbeheersd in ŉ kamer rondval. Sy vriend lê op die grond, praat onherkenbare brabbeltaal en ruk onbeheersd. In ŉ stadium begin die man wat op die grond lê, braak en is hy nie in staat om om te rol om te keer dat hy nie in sy eie braaksel verstik nie. Johan, wat in dieselfde toestand verkeer, en ŉ derde vriend wat nié die middel gerook het nie, sukkel om hom op sy sy te draai in ŉ poging om te verhoed dat hy aspireer. Oomblikke daarna begin Johan ook onbeheersd opgooi. “Herbal Blend” word tans in ongemerkte swart pakkies verkoop met selfs die geur van die inhoud wat op die pakkie aangedui word. Foto: Maroela Media Dié ontstellende voorval is deur Johan se pa op ŉ selfoonvideo vasgevang. In die video kan jy hoor hoe die pa histeries skree: “Draai op jou maag seun, draai op jou maag! Julle, kom help hierso asseblief! Seun, is jy orraait? Haal hy asem? Haal net asem, haal net asem!” Die pa, wat op voorwaarde van anonimiteit met Maroela Media gepraat het, vertel dié dramatiese voorval het hom Sondagmiddag in hul huis afgespeel. Wat nog meer skokkend is, is dat Johan se 25-jarige stiefbroer, Marius*, vroeër die dag dieselfde middel gerook het en ŉ soortgelyke reaksie daarop getoon het. Marius is egter só erg aangetas dat hy per ambulans na ŉ hospitaal gehaas moes word waar hy in die hoësorgeenheid opgeneem is. Hy word steeds in die hospitaal behandel. Marius se ma vertel haar seun het ná skool met dwelms deurmekaar geraak, in ŉ erge depressie verval en dat sy bewus was van die feit dat hy steeds dagga rook. Sondagoggend het sy hom winkel toe gestuur om goed te gaan koop en het hy net ná 08:00 teruggekeer. “Ek was in die bad toe ek hom hoor roep het. Hy het gesê hy het gerook en ek moet kom help. Hy het gesê sy hart klop uit sy bors en hy is besig om dood te gaan.” Die ma sê sy het Marius kalmeer, hom water gegee, hom aangesê om diep asem te haal en hy het uiteindelik kalm geword. Marius het later erken hy het kort voordat hy huis toe teruggekeer het, Herbal gerook. Nadat hy kalmeer het, het sy ma gedink alles is onder beheer. Sonder haar medewete het Marius ŉ ruk daarna egter toe nóg van die Herbal gerook. Die volgende oomblik het hy uit sy kamer gebars gekom, op die vloer geval, geruk, teen die mure geskop en geskree. Paramedici wat hom behandel het, vertel aan Maroela Media hy het onbeheersd gevloek, heeltyd sy ore toegedruk en oor en oor sy hond se naam geskree. Paramedici moes Marius vasbind om hom in ŉ ambulans te kry, waarna hy na ŉ hospitaal gehaas is. Dit was egter nie die einde van dié Pretoria-gesin se nagmerrie nie. ŉ Skermskoot uit ŉ video van twee jong mans wat ernstige gevolge beleef nadat hulle “Herbal Blend” gerook het. (Video verskaf deur Best Care-ambulansdienste) Dieselfde middag het Johan en sy vriend besluit om ook Herbal te rook. “Ja,” sê Johan, “ongelukkig het ek geweet wat met Marius gebeur het en dat hy hospitaal toe moes gaan en steeds het ek die ding gerook. Want ek het dit vroeër gerook die dag, en toe ek nou gehoor het van my stiefbroer en wat met hom gebeur het, was ek geskok. Maar ek het maar net gedink hy het te veel gerook en kon dit nie hanteer nie. En toe ek dit gaan rook, toe lyk dit my dit gaan nie oor te veel nie. En toe is ek ook in daardie toestand.” Nadat Johan en sy vriend ook die psigotiese aanvalle gekry en onbedaarlik begin braak het, is die paramedici weer ontbied. Hulle is op die toneel behandel, maar het nadat hulle weer by hul positiewe was, vervoer na die hospitaal geweier. ‘Dit is nie iets wat enige ouer wil sien nie’ Johan se pa vertel dat hy eintlik toevallig Sondag op die skoktoneel in Johan se kamer afgekom het. Sy eksvrou, Johan se ma, het hom gebel om te sê sy kry nie hulle seun telefonies in die hande nie. Johan se pa het gesê hy is in sy kamer en hy sal die selfoon na hom toe neem. Hy sê toe hy instap, het hy onmiddellik gesien dat Johan hoog was, maar hy was aanvanklik nog in beheer van sy spraak en bewegings. “Johan sal nooit erken as hy dagga rook nie… Ek sien wat dit aan hom doen en dan sê ek vir hom: ‘Seun, ek kan sien daar is iets fout met jou.’ En hy sal altyd vir my sê, ‘Pappa, ek is fine. Moenie oor my worry nie. Die goed maak my niks.’ Maar ek weet dit doen iets aan hom. En toe ek Sondag by daardie kamer instap, het ek besluit, hierdie keer gaan ek ŉ video maak en ek gaan vir hom wys wat gebeur. Maar toe is dit nie dagga nie, dit was toe heeltemal iets anders.” Die pa vertel wat nié op die video gesien kan word nie, is hoe hy probeer om Johan te help om op sy sy te draai toe hy begin braak en hoe Johan aggressief terugbaklei en aan sy pa stamp. In die struweling het die pa in die braaksel gegly en met die val sy stuitjie gebreek. “Ek is so dankbaar dat my eksvrou my gebel het, want as sy nie het nie, het ek nooit na sy kamer toe gegaan nie en sou ek dalk nie geweet het wat daar gebeur het nie. Dalk sou ek die commotion gehoor het, ek weet nie… Ek het gesien wat gebeur en ek wil dit nooit weer sien nie. Dit is nie iets wat enige ouer moet sien nie. Ek het net hulpeloos gevoel; regtig, regtig hulpeloos. Ek is nie ŉ dokter nie, ek het nie geweet wat om te doen nie. Ek was hulpeloos.” Volgens die pa was sy bedoeling nooit dat die video moet uitkom nie, maar dit het op een of ander manier uitgelek. Teen Dinsdag was dit so wyd op sosiale media versprei; dit was onmoontlik om dit om te keer. Die jong man wat in een van die video’s gesien kan word waar hy ŉ erge psigotiese aanval kry nadat hy “Herbal Blend” gerook het. Die man het op voorwaarde van anonimiteit met Maroela Media gepraat. Foto: Maroela Media Johan sê hy was baie ongelukkig toe hy sien hoe die video versprei word. Hy sê hy het sy pa gevra om nié die video te versprei nie en was ontsteld toe hy besef die video het wel uitgelek. Hy sê om die video egter te sien, was ŉ ontnugtering. “Ek was baie geskok om te sien wat met my aangegaan het. Dit wat ek kan onthou, is glad nie wat regtig gebeur het nie. Dit was asof ek ŉ heeltemal ander mens op die video gesien het. Dis nie hoe ek dit kan onthou nie.” Johan sê hy is vasbeslote om nooit weer naby dié middel te kom nie en dat hy nooit weer wil beleef wat hy daardie dag beleef het nie. Hy beskou die voorval as ŉ keerpunt in sy lewe. “My boodskap aan ander mense sal wees: bly ver weg van die goed af. Dit is onnodig om dit eers te wil probeer. Daar is soveel ander beter dinge in die lewe as om net op jou eie te wees en ŉ ding te rook en nou te dink jy voel beter. Bly eerder weg daarvan af.” Wat is Herbal Blend? Hoewel dit nie bekend is presies waaruit Herbal Blend bestaan of deur wie dit vervaardig word nie, het Maroela Media vasgestel die middel kan maklik oor die toonbank in verskeie drankwinkels en tabakwinkels gekoop word. ŉ Pakkie kos ongeveer R45 en volgens ŉ gebruiker kan sowat tien sigarette uit een pakkie gerol word. Dié middel word gewoonlik soos ŉ sigaret opgerol en gerook, maar sommige gebruikers stop ook daarvan in ŉ pyp. Soms word die middel met tabak gemeng voor dit gerook word. Die middel lyk baie soos dagga, hoewel daar baie meer as dagga in dié mengsel is. Foto: Best Care-ambulansdienste Johan het aan Maroela Media gesê dié middel is voorheen onder die naam “Puff” verkoop. Hy vertel dat hy dit destyds gerook het en dat dit die gebruiker ŉ euforiese gevoel soos dagga gee, maar veel sterker. Die middel het daarna van die mark verdwyn en so paar jaar later sy terugkeer gemaak, dié keer onder die naam Herbal. Volgens Johan was die pakkies altyd gekleurd, was daar ŉ rookwolk op die pakkie gedruk en is die geur van die inhoud, soos “Crazy Coconut” of “Fun Bubblegum” op die pakkies aangebring. Die verpakking van die middel wat die 13 mense wat onlangs behandel is, gerook het, lyk egter heel anders. Die pakkie is heeltemal swart met geen teks of grafika op nie en slegs ŉ plakker wat die geur aandui, is daarop geplak. Nêrens op die pakkie word aangedui wat die inhoud is, wat die bestanddele van die inhoud is, of wie dit vervaardig nie. Die inhoud in die sakkie ruik soet en soos die geur wat op die pakkie aangedui word. Dr. Neville Vlok, ŉ ongevalle-dokter by ŉ bekende hospitaal in Pretoria, het op versoek van GrootFM en Best Care-ambulansdiens die inhoud van hierdie swart pakkies Herbal ontleed. Hy verduidelik aan Maroela Media dat hy ŉ basiese toets gedoen het om te bepaal wat in die middel is. Dié toets gee ŉ aanduiding wat in die middels is, maar is nie so akkuraat soos ŉ formele toets in ŉ laboratorium nie. Die middel is egter ook deur minstens twee organisasies en die polisie na ŉ laboratorium gestuur en daar word tans op die uitslae gewag. Die middel staan meestal as “Herbal Blend” bekend, maar word ook onder die naam “Blazing” verkoop. Die middel was glo voorheen bekend as “Puff”. Foto: Best Care-ambulansdienste “My voorlopige toets het getoon die basismiddel is dagga,” sê Vlok. “Of dit daggablare is of dagga-olie is, is nie bekend nie, maar die aktiewe bestanddeel is Tetrahidrokannabinol en dit is die basismiddel van dagga. Wat ons ook gevind het, is dat daar stimulante in is en dit is nogal wat ek verwag het toe ek die video’s van die gebruikers gesien het. Ons het verseker Tik of metamfetamien daarin gekry, asook Ecstacy en daar was ook tekens van Mandrax in.” Vlok sê dié middel kan beslis lewensgevaarlik wees. “Jou hartklop gaan op, jy sweet baie, jou spiere kan afgebreek word, dit kan jou later nierskade gee, jy kry elektrolietskeidings in die bloed, jou bloeddruk verhoog, jy kan in jou brein bloei. Daar is baie effekte van veral die stimulante wat lewensgevaarlik is.” Ook Johan meen dat Herbal ŉ vlak bo dagga is gemeet aan die “hoog” wat dit veroorsaak. “Ek het al die eerste keer toe ek dit gebruik het, besef dit is baie sterker as dagga en dit het ŉ baie sterker uitwerking op jou. Ek kan nie verstaan hoe die [vervaardigers] dit op die mark kry en hoe hulle dit aan mense mag verkoop nie, want dit is erger as enige ander dwelm wat ek al gerook het. Dit is nie iets wat op die mark moet wees nie, dit is iets wat ver weggehou moet word van menslike gebruik af,” sê hy. ŉ Skermskoot uit ŉ video van ŉ 14-jarige seun wat mediese behandeling ontvang nadat hy “Herbal Blend” gerook het. Herbal gewild onder jonk en oud Xander Loubser, woordvoerder van Best Care-ambulansdiens, sê hul paramedici is tussen Sondag en Dinsdag uitgeroep na minstens sewe gevalle waar mense Herbal Blend gerook het. Drie van die pasiënte was 14-jarige seuns wat nog in hul skooluniform die middel net ŉ blok weg van hul skool af gerook het. ŉ Ander geval was ŉ ma en seun van Danville wat saam die middel gerook en na ŉ hospitaal geneem moes word. Loubser sê die verskillende pasiënte het verskillend op die middel gereageer, hoewel onbeheerbare rukkings, lomerigheid, braking en verwarring onder die meeste voorgekom het. Die swart pakkies Herbal Blend is in elke geval om die toneel gevind. “Die simptome wat mense ervaar nadat hulle hierdie goed rook, behoort rede genoeg vir enigiemand te wees om nié hierdie middel te gebruik nie. Die nuwe pakkies wat nou op die mark is, sê glad nie wat daarin is nie. Boonop word aanloklike name soos ‘yummy bubblegum’ gebruik wat kinders nog meer daartoe aantrek en daarom moet kinders en ouers bewus wees van wat gebeur,” sê hy. “Tabakprodukte mag in elk geval nie aan kinders verkoop word nie, maar ons het bewyse dat die middel wel aan minderjarige kinders verkoop word. Die mense wat hierdie goed verkoop, weet hoe gevaarlik dit is. Hoe verkoop hulle dit met ŉ skoon gewete en dan nog boonop aan ŉ kind ook? Dit is ons verantwoordelikheid om mense in te lig oor hieroor.” Kapt. Augustinah Selepe, woordvoerder van die polisie, sê die polisie is bewus van 14 gevalle waar mense Herbal Blend gerook en so negatief reageer het dat hulle mediese behandeling moes ontvang. Volgens Selepe is die middel aan die polisie se forensiese laboratorium gestuur om dringend ontleed te word. Intussen is die polisie besig om ondersoek in te stel oor waar die middel vandaan kom en is verskeie regeringsdepartemente by dié ondersoek betrek. Skakel vanaand om 20:00 in op GROOTfm 90.5 tydens GROOTtrauma waar Pieter Cloete oor die afgelope paar dae se gebeure sal gesels, vals gerugte rakende Herbal Blend sal regstel en meer oor dié middel sal deel. Luister op 90.5fm of op DSTV oudiokanaal 820. *Skuilname word gebruik om die identiteit van die persone te beskerm.