Nuuskommentaar: Gaan Zuma die ANC skeur?Jacob Zuma (Foto: Nic Bothma, Pool via AP) Koalisiepolitiek gaan die land se demokrasie vir die afsienbare toekoms rig, en die kieser moet hom by beginselpolitiek aanpas. Tog is pres. Cyril Ramaphosa en die DA-leier, Mmusi Maimane, onder geweldige druk om ideologiese oortuigings links te laat lê ter wille van kiesers wat “pragmaties” moet stem sodat die demokrasie verskraal word, en ’n soort magspolitiek manifesteer. Berigte en gerugte dat oudpres. Jacob Zuma se ondersteuners met ’n veldtog besig is om Ramaphosa se onttroon, raak al meer oortuigend. Volgens ’n hoofartikel vandag in Beeld en Die Burger is die proses om van Ramaphosa ontslae te raak betreklik eenvoudig. ’n Derde van die ANC-takke moet bloot oorreed word om Luthuli-huis te nader om ’n spesiale hoofraadsvergadering te hou waar met ’n gewone meerderheid besluit kan word om Ramaphosa die trekpas te gee. Die twee lede wat glo die “road show” aanpak om die proses werklikheid te maak is oudpremier Supra Mahumapelo van Noordwes en oudminister Mosebenzi Zwane. Dié proses het luidens berigte die steun van kerkleiers (volgens analiste nie die belangrikstes nie), sakelui, tradisionele leiers en meer. Ideologie speel glo geen rol nie, en die proses is daarop afgestem om die plundering van die land te kan voortsit. Hierteenoor het die SAKP ’n beroep op Zuma gedoen om hom duidelik en onomwonde van die breekspul te distansieer. Ramaphosa-ondersteuners neem die Zuma-gevaar glo ernstig op. Vir die Ramaforia-ondersteuners wat nie lid van die ANC is nie (byvoorbeeld baie wit mense) is die Zuma-gerugte meer as net ’n klippie in die skoen. Hulle plaas groot hoop op Ramaphosa om die skade van die Zuma-era ongedaan te maak, en dalk selfs vir Zuma agter tralies te kry. Soveel verwagtinge koester hulle van Ramaphosa dat daar vanuit hierdie geledere nie veel entoesiasme is dat die ANC met ’n volgende verkiesing dalk nie die 50% steun kan haal nie. Die DA se eie moeilikheid waaroor ook al hoe meer geskryf en ontleed word, speel hierin ook ’n groot rol. Intussen kan Ramaphosa eenvoudig nie van die yslike blok aan sy been, grondonteiening sonder vergoeding, ontslae raak nie. Ramaphosa kan met die mooiste gerusstellings – selfs in Afrikaans – kom, maar die werklike angel se weerstandnaaldjies gee nie skiet nie. Hy het ander probleme ook, soos dat die polisie se plaasaanvalstatistiek (wat pas deur Agri SA gebruik is) nie klop met geverifieerde statistiek wat ander instansies hou nie, en ook ander misdaadsyfers nou baie lelik lyk. Hoe moet die analis, meningsvormer en die publiek/kieser hierop reageer? Dat groot pragmatiese eise gestel word is so, maar die Grondwet maak van Suid-Afrika juridies ’n demokratiese staat. Hoeveel kiesers, wanneer hulle hul kruisies gaan trek, trek egter die kruisie waar hulle meen die beste pragmatiese oplossings gebied word? En word dit wat die kieser behoort te doen, soos om te stem vir sy ideologiese oortuigings, eenvoudig versaak? Dit maak nie saak hoe aantreklik die beleid van ’n party is nie, dit word as “te klein” gesien en daarom word vir ’n groter party gestem – al word baie ideale en ideologiese oortuigings, soos die handhawing van Afrikaans, daarmee eenvoudig op die altaar geplaas. Of ’n partyleier kom met snert weg om kiesers te oortuig om hul stemme “uit te leen”. Dit terwyl die Grondwet juis voorsiening maak dat koalisies gevorm kan word. Koalisies maak dit vir ’n belangeparty soos die Vryheidsfront Plus moontlik om ver bo sy gewigsklas te boks, en koalisiesuksesse word gereeld aan die groot klok gehang. Ook die ACDP put voordele hieruit. Koalisiepolitiek gaan al hoe belangriker word. Die ANC sal nie sonder steun van ander partye, soms bitterlik klein, die nodige tweederde meerderheid kry om die Grondwet te verander om grondonteiening sonder vergoeding moontlik te maak nie. En die DA sal nie sonder koalisievennote met die volgende algemene verkiesing die 50%-kerf kan oorskry om die bewind uit die ANC se hande te wring nie. Hiermee word nie te kenne gegee dat Suid-Afrika oor ’n ideale grondwet beskik nie, maar vir die huidige is dit waaroor die land beskik. Of Ramaphosa polities gaan oorleef, hang af van sy vermoë om die Grondwet pragmaties aan te wend. Ja, hy het na sy verkiesing verskeie foute gemaak, maar dit lyk of hy uit sy foute leer. En Zuma? Los Ramaphosa uit dat hy die Zuma-skade ongedaan kan maak. Die land het net te veel pap wiele as erfenis van ’n kleptokrasie wat te lank oorleef het. Die kieser moet eenvoudig daarteen waak dat die realiteite nie die land van sy demokrasie beroof nie. Gee beginselstemme deur koalisies woema.