Beter weerdienste kan lewens, ekonomieë redDele van Mpumalanga het onlangs oorstroom. (Foto: Verskaf) Derduisende menselewens en ekonomieë in Afrika kan gered word as die weerdienste van die vasteland inwoners betyds waarsku oor verwoestende weerstoestande. Die Wêreld- Meteorologiese Organisasie (WMO) sê dié verbeteringe kan slegs aangebring word as weerdienste ŉ digitale transformasie ondergaan. Gelukkig vir Suid-Afrika het sy weerdiens klaarblyklik reeds stappe gedoen om dit te bewerkstellig. Plaaslike en internasionale kundiges in weer-, klimaat- en waterdienste het vandeesweek saam met besluitnemers in Afrika byeengekom in ŉ poging om die digitale transformasie van die hidrometeorologiese dienste van die vasteland te bewerkstellig. Dié konferensie wat deur die WMO aangebied is, se oorhoofse doelwit was om ŉ strategie te ontwikkel om die vermoëns van meteorologiese dienste in Afrika ŉ hupstoot te gee deur toepaslike digitale tegnologieë te gebruik om vroeëwaarskuwingsdienste aan mense te verskaf. “Die digitalisering van die meteorologiese dienste in Afrika sal die oordragspoed van data versnel en die vermoë verhoog om inligting uit te ruil soos dit plaasvind,” sê prof. Petteri Taalas, sekretaris-generaal van die WMO. “Dit is ŉ kardinale stap om te verseker dat weervoorspellings en waarskuwings omtrent hidrometeorlogiese gevare uitgereik word voor en soos dit gebeur.” Dr. Abraha Adugna, Ethiopië se minister van water en energie, het op die konferensie gesê dat digitalisering vir weerdienste veral belangrik is, gegewe die verwoestende uitwerking wat natuurrampe in Afrika het. “Die frekwensie en intensiteit van weergevare is beduidend in Afrika en die impak plaas druk op die gebied se sosio-ekonomiese sektore.” In April verlede jaar het verwoestende reën in KwaZulu-Natal tot oorstromings en grondverskuiwings gelei. Die oorstromings het tot die dood van byna 500 mense gelei en het die regering miljarde rand in infrastruktuurskade gekos. Duisende mense is dakloos gelaat. Dit terwyl dele van Kenia, Ehtiopië, Soedan en Somalië tans ŉ erge droogte ervaar met meer as 13 miljoen mense wat deur hongersnood in die gesig gestaar word. “Digitale transformasie kan toegang tot ernstige weerwaarskuwings maklik maak en die veiligheid van veel meer mense en hul eiendomme verseker,” sê Taalas. SA reeds op die regte spoor Die Suid-Afrikaanse Weerdiens (SAWD) se kantore in Gauteng. (Foto: Google) Prof. Hannes Rautenbach, dekaan van die Fakulteit Natuurwetenskappe by Akademia, sê die Suid-Afrikaanse Weerdiens (SAWD) het reeds werk daarvan gemaak om hierdie soort weerwaarskuwings so akkuraat as moontlik en vroegtydig aan burgers uit te reik. “Die SAWD funksioneer as ŉ openbare instelling in die departement van omgewingsake, en is volgens wet die enigste instansie in Suid-Afrika wat weerverwante waarskuwings mag uitreik,” sê hy. “Maar om goeie voorspellings en waarskuwings te kan uitreik word ŉ goeie weerstasienetwerk benodig. Die SAWD beskik tans oor ongeveer 240 weerstasies wat die belangrikste weerveranderlikes meet, en oor meer as 1 100 reënmeters wat oor die hele Suid-Afrika versprei is. Hierdie stasies word nog goed onderhou, en bied ŉ goeie basis vir weermonitering. “Die SAWD is boonop die enigste weerdiens in die suide van Afrika wat sy eie weervoorspellingsmodel op ŉ superrekenaar simuleer.” Rautenbach, wat in die verlede gereeld by die SAWD se bedrywighede betrokke was, sê die weerdiens maak gebruik van die Unified-weervoorspellingsmodel van die Britse Weerdiens en die model word plaaslik daagliks gesimuleer om die mees akkurate weervoorspellings voor te berei. “Die SAWD het baie in hierdie model en superrekenaarfasiliteite belê en dit verseker baie goeie weervoorspellings vir die land.” Die weerdiens het onlangs sy weerwaarskuwings so gestruktureer dat impakvoorspellings boonop nou gemaak word. Hierdie voorspellings gee nie net weervooruitsigte nie, maar ook die impak wat hierdie weervooruitsigte op die publiek kan hê. Raad word ook verskaf oor hoe mense op die risiko’s kan reageer om skade en lewensverlies te beperk. “Dié nuwe manier van waarskuwings rapporteer is ŉ reuseverbetering en is van groot waarde vir Suid-Afrikaners,” sê hy. In ŉ poging om hierdie voorspellings maklik toeganklik te maak vir die publiek het die weerdiens die WeatherSmart-app van stapel gestuur, wat mense in staat stel om weervoorspellings vinnig in die hande te kry. Rautenbach erken dat die weerdiens finansiële verliese gelei het tydens die Covid-19-pandemie, aangesien die lugvaartbedryf – wat een van die SAWD se grootste inkomstebronne is – feitelik tot stilstand gedwing is. “Die weerdiens is wel weer besig om op die been te kom en is steeds een van grootse weerdienste in die suide van Afrika. Die weerdiens stel ook kundiges direk van die Universiteit van Pretoria aan wat voordelig is vir die land,” sê hy. “Ek is daarvan oortuig dat, onder die omstandighede, ons steeds een van die beste weerdienste in Afrika het.”