‘Geldtekort nie rede vir Esidimeni-tragedie’Dr. Aaron Motsoaledi. Foto: Flickr/GovernmentZA Aaron Motsoaledi, minister van gesondheid, het Donderdag aan die parlement gesê die tragedie wat ontstaan het nadat psigiatriese pasiënte vanaf Life Esidimeni na ongelisensieerde nie-regeringsorganisasies (NRO’s) oorgeplaas is, was “ŉ oomblik van waansin” en nie gedryf deur ŉ tekort aan geld nie. Sedert die pasiënte oorgeplaas is, is meer as 100 van die pasiënte dood aan onder meer verwaarlosing en ondervoeding. Motsoaledi het in die teenwoordigheid van drie familielede van die oorledenes gesê: “Nodeloos om te sê, ons is diep ontsteld en kwaad oor die dood van pasiënte wat vanaf die Life Esidimeni-geestesgesondheidfasiliteit in Gauteng verplaas is. Hierdie is een van die donker tye in die geskiedenis van ons land, maar ek durf sê, dit was ŉ oomblik van waansin in die provinsiale gesondheidsdepartement.” Qedani Mahlangu, die voormalige LUR vir gesondheid in Gauteng, wat bedank het kort voordat die verdoemende verslag van die gesondheidsombudsman bekendgestel is, het voorheen gesê ŉ tekort aan geld het die oorplasing van die pasiënte genoodsaak. Motsoaledi het dit egter ontken en gesê die kwessie van ŉ geldtekort is nooit “direk of indirek” teenoor die nasionale gesondheidsdepartement geopper nie. “Om te sê die idee agter die Gautengse geestesgesondheid-marathonprojek, soos dit al bekend geword het, was om geld te spaar, dra net nog ŉ dimensie tot ons teleurstelling en pyn by,” het die minister gesê. “Ek wil dit op rekord stel dat daar op geen stadium, direk of indirek, uitdruklik of andersins, aan die lig gebring is dat die nasionale departement van gesondheid of in enige provinsie nie genoeg geld gehad het om na psigiatriese pasiënte om te sien nie.” Hy het gesê daar is boonop geen rede dat weerlose mense moet omkom weens ŉ tekort aan geld nie. “Ek het hierdie kwessie met die premier van Gauteng bespreek, want ek wou verstaan wat presies deur die uitvoerende raad bespreek en goedgekeur is. Hy het vir my gesê die kwessie was nooit op enige agenda van die uitvoerende raad nie, maar dat die departement van gesondheid aan hom gesê het daar is 4 000 beddens by staatsgesondheidsinstellings wat hulle graag wil gebruik.” Daar is glo aan die premier gesê daar is geen rede om private maatskappye se dienste in te kontrakteer wanneer die staat die nodige hoeveelheid beddens kan verskaf nie. “Die huis moet asseblief kennis neem dat die Esidimeni-kontrak vir 2 000 pasiënte was en daarom het die stelling aan die premier beteken hierdie pasiënte kon twee keer geakkommodeer word deur die staat,” het Motsoaledi gesê. “Die premier het my verseker op geen stadium was die kwessie van NRO’s geopper tot daardie dag in September toe die LUR in die provinsiale wetgewer die aankondiging oor die 36 sterftes gemaak het nie.” Hy het gesê die oorplasing van die psigiatriese pasiënte in Gauteng is nooit na die nasionale gesondheidsraad gebring soos die geval is met alle ander groot gebeurtenisse nie. Motsoaledi het gesê die NRO’s het self na Life Esidimeni gegaan om pasiënte op te laai en het hulle na hulle tehuise gebring sonder lêers, sonder mediese diagnose en sonder die nodige toerusting om kwaliteitsorg te verskaf. “Hierdie NRO’s het ongeldige lisensies gehad soos die gesondheidsombudsman later tydens sy ondersoek ontdek het. Die lisensies is deur die direkteur van geestesgesondheid uitgereik wat nie by magte is om dit te doen nie. Slegs die hoof van die departement mag lisensies uitreik.” Opposisiepartye in die parlement het Motsoaledi met vrae gepeper en wou weet hoe al hierdie dinge kon sonder sy wete kon gebeur. Die opposisiepartye het ook die ANC gekap en daarvan beskuldig dat hulle onsimpatiek en gevoelloos teenoor weerlose burgers is. Van die partye het geëis dat strafregtelike stappe teen die persone geneem word wat die oorplasing van die pasiënte goedgekeur het. Motsoaledi het gesê die aanbevelings van die gesondheidsombudsman se verslag was reeds besig om geïmplementeer te word. Lees alle vorige berigte oor die Life Healthcare Esidimeni-tragedie op Maroela Media.