PREDIKER-REEKS NO 3: Leef jou lewe in die lig van die toekoms - Tafelberg Nederduitse Gereformeerde Kerk
PREDIKER-REEKS NO 3: Leef jou lewe in die lig van die toekoms
PREDIKER-REEKS NO 3
Skrif: Prediker 3
Tema: Leef met die toekoms in sig
Kyk, in Pred 3 sien ‘n mens darem waarom Prediker nie ‘n gewilde Bybelboek is nie! Die vreemdste uitsprake (wat natuurlik deel is van Salomo se worsteling – vrgl vorige 2 preke):
Stel jou voor jy moet jou kind universiteit toe stuur met vv 12-13 as riglyn:
“Onthou Kosie, die beste ding wat jy kan gaan doen is eet, drink en soveel pret hê as wat jy kan!” Ondenkbaar!
Die ergste van alles is v 21 wat impliseer dat ‘n dooie bees wat een kant van die pad lê om’t ewe is met ‘n dooie mens wat aan die ander kant in ‘n motorwrak vassit. Ag wat, die mens sterf maar soos ‘n dier. Nie veel verskil tussen ‘n mens en ‘n hond nie.
Dit lyk asof Pred 3 skouers optrek wanneer dit gaan oor die vraag wat met ons gebeur ná ons dood. Mens verwag dit nie van ‘n hoofstuk in die Skrif nie. Oprah Winfrey sal dalk hieroor skouers optrek, maar ‘n mens verwag dit darem nie van Pred 3 nie?
Dus: bolangs gesien, lyk dit asof Salomo die volgende sê:
Mens en dier is min of meer dieselfde en sterf op dieselfde manier. In die tydperk tussen die kraamsaal en begraafplaas verloop die lewe maar eintlik heel vervelig. Daar’s ‘n tyd vir alles. Tyd vir lag, tyd vir huil, tyd vir stryd, tyd vir vrede.. Al wat jy dus kan doen, is om jouself te geniet. Dood jy, dood jy in elk geval nes ‘n dier.
Punt is net: wanneer ‘n mens maar net met jou blote oë na die lewe kyk, dan is dit presies hoe dit lyk, nie waar nie? Die hele lewe lyk inderdaad soos ‘n sinnelose kringloop van ‘n tyd vir dit en ‘n tyd vir dat. En niemand het enige bewýs dat die mens se lot ná die dood van die dier s’n verskil nie. Beide se organe gee in, beide se harte gaan staan, beide se oë gaan toe. Beide se asemhaling gaan staan. Niemand kon nog ooit insien/inkyk wat daarná gebeur nie. Dit wat die mens méns maak, lê op ‘n totaal ander vlak.
Maar wat ‘n akkurate beskrywing is dit nie van hoe die deursnee ongelowige mens juis vandag na die lewe kyk nie? Mense is meer angstig om ‘n rekenaar soos ‘n mens te laat wees as wat hulle is om uit te vind hoe hulleself werklik méns kan wees. Die tonge gaan los wanneer daar gepraat word oor hoe ‘n robot menslik kan word. Maar niemand bekommer hulle oor die vraag wat presies óns ménse maak nie.
Wanneer ‘n mens nie jou eie liggaam oppas nie of dit vernietig deur skadelike gewoontes of jy stel jouself onnodig in gevaar, dink jy mos in jou agterkop dat jy en ‘n hond min of meer dieselfde lot het. Laat ek eet, drink en vrolik wees, want môre dood ek tog in elk geval. Is dit nie ‘n presiese tekening van die hedendaagse mens se sig op die lewe nie? En Pred 3 maak dit vir ons oop – deur Salomo se blatant-eerlike pen. En eintlik is die Heilige Gees die primêre outeur.
Maar nou moet ons versigtig wees. Onthou: Pred 3 is deel van die heilige Skrif. Dit is geïnspireer deur die Heilige Gees. Elke lettergreep is God se Woord. En juis daarom sien ons ‘n wonderlike ding in Pred 3.
Oppervlakkig gesien lýk dit asof hy oor die lewe praat soos hierbo beskryf, maar tussen die lyne beweeg hy (olv die Gees) oor na ‘n ander dimensie. Salomo vermoed die mens is tóg uniek. Salomo vermoed daar is iets uniek wat die mens méns maak. Wat maak die mens méns?
Antwoord. Die Here het die ewigheid in die mens uitgestort. Die mens eindig nie wanneer sy organe ingee nie. Die mens het ‘n wonderlike besef van die ewigheid in sy binneste. Al kan niemand bewys dat die mens se gees ná die dood voortgaan nie. Al lyk dit of die mens nes ‘n dier sterf. Moenie jou oë glo nie! Glo die Skrif!
Vlgs Pred 11:5 gebeur daar ‘n misterieuse wonder met ‘n fetus in moederskoot. Die Here plaas “iets” in daardie liggaamlike fetussie wat nie tot stand kan kom deur fisiese entiteite wat saamsmelt nie. Die Here plaas ‘n menslike GEES binne-in die piepklein fetus. Dit besit en verkry die dier nie. En in daardie gees, plaas die Here ‘n besef van die ewigheid, vlgs Pred 3: 11. Tussen hakies, dis waarom iets soos aborsie gelyk is aan suiwer moord. Want die fetus is nie maar net ‘n bondeltjie selle nie. Dis ‘n mens in wie God reeds ‘n menslike gees geplaas het!
Sommer so tussen-in sy negatiewe pratery in hfst 3, gooi Salomo (olv die Gees) vers 11 in: die mens het die “Olaam” (ewigheid) in sy hart. Die 1983-vertaling vertaal dit “onbepaalde tyd”. Letterlik: die tyd wat bó die tyd verhewe is. Dit is die tipe tyd waarin God self leef.
Wat is die kernkrag van Pred. 3? Dit openbaar vir ons watter dimensie die lewende God in ons lewens kom oopmaak wat van jou ‘n ware MENS maak. Jy sal hierdie dimensie nooit raaksien/ontdek indien jy dit nie in die Woord sien nie. En, as jy dit nie sien nie, sal jy altyd voel asof jy ‘n gevangene is van TYD. Jy sal altyd soekende/rusteloos bly. Jy sal gefrustreerd voel. Augustinus: “Ons hart bly onrustig in ons totdat dit rus vind in U.”
Wie van ons ken nie iets vd frustrasie wat Salomo beskryf nie? Dit voel vir jou asof die Here met ‘n dagboek sit waarin Hy haarfyn bepaal wat alles met jou sal gebeur EN dan laat Hy dit so gebeur. Asof die mens ‘n marionet is en die Here die toutjies trek. Asof Hy met ‘n dagboek sit en uitwerk en aanteken wat-met-wie-moet-gebeur. Asof Hy ‘n yskoue rigiede robot is wat knoppies druk soos ‘n mens ‘n vliegtuigie met afstandkontrole beheer.
Ken u ook die magtelose gevoel?
Ons kan absoluut niks doen aan TYD nie. Dit voel kompleet of die Here ons in ‘n tyd-tronk opgesluit het. Jy kan die sterkste man wees, maar jy kan niks doen aan wat tyd met jou doen nie. Daar is ‘n tyd om te plant en ‘n tyd om nie te plant nie.
Kyk na Pred. 3 se lys. Verse 1-9. Dis poësie. Daar is ‘n tyd wanneer ‘n getroude man & vrou mekaar kan omhels, maar daar kom ook tye wanneer dit nie moontlik is nie. Tyd om te spaar en tyd om weg te gooi. Wanneer jy na die Tehuis vir Bejaardes gaan, moet jy ontslae raak van byna al jou besittings. Tyd om oorlog te maak en tyd om vrede te maak. Tyd om te praat en tyd om stil te bly. Tyd vir geboorte en tyd vir sterwe. Ensovoorts. En ons kan niks doen aan hierdie tye nie.
Geen wonder dat Salomo in vers 9 vra: “Wat kry die mens vir alles waarmee hy hom vermoei?” Klink vreeslik pessimisties. Maar, dit is nie. Dit is werklik hoe ons die lewe ervaar. Ons is werklik aan tyd gebonde. Dink maar hoe baie keer beplan ons dinge, maar dan werk dit nie uit nie. Dikwels voel ons: “Sjoe, WIE is dit wat sulke grense trek in ons lewens? Is dit dalk die Here?” Wat is dan nou eintlik die verskil tussen my en die diere? Diere is ook tydgebonde. Diere is ook sterflik. Ek ook. Ook tydgebonde. Ook sterflik. Wanneer hierdie gevoel tot ons deurdring, begin ons erg wonder oor die sin & betekenis van ons lewens. Soos Salomo ook gedoen het.
Pred 3 openbaar aan ons dat die Here TYD gemaak het en dat Hy ons IN die tyd geplaas het. Reg genoeg. MAAR: Dat Hyself bokant die tyd verhewe is.
Dink vir ‘n oomblik: Indien ‘n mens die Here ken, is jy (wat aan tyd gebonde is) in kontak met Iemand wat verhewe is bokant tyd! Die Here staan buite die tyd. Hy is baie groter as tyd. Dit is wat die woorde “bepaalde tyd” en “onbepaalde tyd” in Pred. 3 beteken. “Bepaalde tyd” beteken dat die hele skepping aan tyd onderworpe is. “Onbepaalde tyd” (ewigheid) beteken dat die HERE verhewe is bó die tyd. Hy is nie self vasgevang in die tyd waarin ons leef nie.
En nou sê vers 11 die wonderlike ding dat die Here aan óns ‘n besef vd onbepaalde tyd (ewigheid) in ons harte gegee het! Ja, ons is vasgevang in die tyd. Maar, diep in ons harte is daar ‘n groot misterie. Die Here het iets van Sy eie verhewenheid-bo-tyd aan ons gegee. Nie aan diere nie. Aan ons. ‘n Besef vd tydlose/ewige is aan ons gegee.
Daarom weet ons dat daar iets meer moet wees as die tyd waarin ons vasgevang is. Daar is ‘n hunkering in ons. Dit is soos ‘n arendskuiken wat in ‘n hoenderhok grootword en wat die hunkering na die oop ruimtes het. Hoekom? Hy is geskep om te kan vlieg. Netso het die Here in ons binneste die hunkering geplaas na iets meer as wat ons nou ervaar.
Die ongelowige mens het ook hierdie hunkering, maar hy weet nie wat dit is nie. Hy weet ook nie wat om daarmee te maak nie.
Maar, wanneer ‘n mens Jesus Christus ken. Hy wat die gebondenheid aan die tyd deurbreek het met Sy opstanding uit die dood, dan weet jy meteens hoe hierdie hunkering vervul word. Jy weet dat jy die ewige lewe besit. Omdat Jesus opgestaan het uit die dood. Die tyd kon Hom nie vashou nie. Hy is verhewe bo tyd.
Prediker 3 wil vir ons wys dat die HERE tyd gemaak het, maar dat Hy groter as tyd is. En daarom laat Hy ons vreugde in hierdie lewe ervaar TERWYL ons dikwels voel asof ons gevangenes van tyd is.
U sien: Op die oog af lyk dit of die mens en dier maar dieselfde lot het. Ons kan niks doen aan die tyd waarin ons vasgevang is nie. Ons is sterflik. Dinge gebeur met ons wat ons nie kan verstaan nie. Ons is oor die algemeen baie magteloos in hierdie lewe.
MAAR: Daar is iets wat die diere nie het nie. Die Here het nie aan hulle ‘n besef vd ONbepaalde tyd (ewigheid) gegee nie. By ONS is die tyd waarin ons vasgevang is met ons horlosies, dagboeke & dagbeplanners DEURBREEK omdat die Here ons ‘n besef gegee het van die TYDLOSE. Die ewige lewe. Ons mag verbind wees met DIE EEN wat bokant die tyd verhewe is. Ons hoor ego’s van ‘n ver land. Hoor nou en dan die klank van die note van musiek wat van die toekoms af na ons aankom. Ons voel dat, indien ons eendag die volle musiek moet hoor, ons dit onmiddelik sal herken.
Verstaan u die Woord vd Here vanoggend? Verstaan u dit vir u eie lewe? ‘n Gelowige kind vd Here besit ‘n dimensie in sy/haar lewe wat niemand of niks het nie. Nee, jy lewe nie verhewe bokant die gewone lewe nie. Jy IS vasgevang in tyd. MAAR: Jy besit ‘n onverklaarbare blydskap, want jy het die besef vd ONBEPAALDE tyd in jou hart. Jy het die grens oorgesteek na die tydlose lewe waar God lewe (Joh 5:24). Jy ken HOM wat verhewe is bo tyd. Jy ken Hom wat betrokke is by jou lewe, al gebeur wat ookal. Hy verander nooit in hoe Hy met Sy kinders omgaan nie. Daarin verander Hy nooit. Hy is besorg. Hy reik uit. Vers 14-15. Wat is, sal weer gebeur. Beteken: Die HERE verander nie in Sy houding teenoor Sy kinders nie. Hy bemoei Hom met mense.
Hy roep na Adam terwyl Adam wegkruip. Hy praat met Kain voordat & nadat hy Abel vermoor het. Hy seën vir Jakob al het hy vir Esau & Laban bedrieg. Hy lei die volk deur die woestyn al kla en kerm hulle. Hy bly aan Sy kudde verbind, al maak die meeste konings droog. Jesus reik uit na die vrou by die put. Hy bemoei Hom met die duiwelbesetene. Hy probeer nie Sy onskuld bewys teenoor Sy valse opponente nie. Hy kom nie van die kruis af nie, maar Hy red sondaars met dieselfde moordwapen: die kruis.
Hy is nie aan tyd gebonde nie. Hy leef in die Onbepaalde tyd. Dit is die God wat u mag ken in die aangesig van Christus Jesus. Daarom kan u & ek SIN VIND in hierdie lewe. Die tyd waarin ons lewens afspeel is nie die ENIGSTE tyd wat daar is nie. Die lewende God wat in die onbepaalde tyd leef, is ook daar en dit deursny ons tyd. ‘n Mens sien dit veral in die volgende:
Daar is ‘n tweede ding wat van die mens ‘n ware méns maak – in onderskeid van alle diere. Vers 17 → Die lewende God – gaan oordeel. Hy gaan regspreek. Hy gaan reg en geregtigheid laat geskied. Dis die tweede dimensie wat BO ons aardse lewenstyd uitstyg.
Ja, daar is ‘n tyd om gebore te word en om te sterf. MAAR: Dit verander die manier HOE ‘n mens die tydjie op aarde leef wanneer jy besef dat jy verantwoording sal gaan doen. Dit gee aan jou aardse lewe betekenis en gewig en ‘n stuk verantwoordbaarheid. Jy is NIE soos ‘n hond wat sterf nie. Al die dinge wat met jou gebeur – die onreg wat jy ly, die verlies, kry skielik ‘n stem in God se teenwoordigheid. Wat verby is, is verby, ja, maar dis nie verby in God se teenwoordigheid nie. Op die laaste Groot Dag sal ons die groter prent sien, wat ons nie nou kan sien nie. Ons individuele lewenstorie is nie DIE lewenstorie nie! Ons vertrou absoluut op God se karakter van goedheid en heiligheid en regverdigheid en liefde DAT reg en geregtigheid perfek sal geskied en dat ons sal verstaan HOE ons lewenstorie binne die groter prent ingepas het.
Dit is waar dat die onverloste mens die realiteit van die komende Groot Dag met siddering moet vrees. MAAR: dis ook ‘n wonderlike geleentheid om die verlossing wat Christus gebring het te ontdek en in geloofsvertroue aan Hom oor te gee. Die ontdekking van Prediker 3:17 kan ‘n blye dag van verlossing word.
Maar vir die reeds-verloste mens is die besef van die komende Oordeel ‘n groot bevryding, want dit laat ‘n mens met sekerheid weet DAT reg en geregtigheid – wat dalk op aarde nie geskied het nie – SAL geskied. En dit bevry die gelowige van die drang om alles wat gebeur te wil beheer en bestuur. Natuurlik is die lewe vol goeie tye en slegte tye – wat ons glad nie kan beheer nie. Maar dis deel van God se groter prent. En indien ek NOU kan lewe in die lig van DAN, maak dit ‘n reuse verskil in hoe ek NOU leef!
Dis die vraag waarmee Prediker worstel: Watter verskil maak dit in hoe ek leef en hoe ek die lewe sien en benader indien ek NOU lewe in die lig van die feit dat daar ‘n DAN sal wees?
Buitenkanstraat 39, Kaapstad