PressReader - Beeld: 2017-05-16 - COLIGNY: SO­LI­DA­RI­TEIT­HUL­LE MOET MEER PROAKTIEF WEES, SÊ MAX
COLIGNY: SO­LI­DA­RI­TEIT­HUL­LE MOET MEER PROAKTIEF WEES, SÊ MAX
Beeld - 2017-05-16 - Voorblad - Max du P­reez
’NNa­si­o­na­le po­li­tie­ke lei­er wat wit Suid-A­fri­kaan­se bur­gers as “be­soe­kers” uit­skel, is roe­ke­loos. “Gaan te­rug Eu­ro­pa toe” is so vroeë 1700’s.
Maar om te ont­ken dat ras­sis­me steeds ’n erns­ti­ge be­drei­ging vir har­mo­nie is en om bloot vrot re­ge­ring die skuld vir swart woe­de te gee, soos ver­skeie wit kom­men­ta­tors doen, is ewe on­ver­ant­woor­de­lik. Om A­fri­ka­ners nou as die ar­me slag­of­fers uit te beeld, is só vroeë 1900’s.
Het die pre­mier van Noord­wes, Su­pra Ma­hu­ma­pe­lo, reg­tig ge­dink hy gaan e­nig­iets an­ders be­reik as om die on­ver­draag­saam­heid op plek­ke soos Coligny te ver­diep en wit la­er­trek­ke­ry te be­vor­der toe hy wit Suid-A­fri­ka­ners van ’n ver­hoog af tot on­ge­wens­te vreem­de­lin­ge ver­klaar het?
Ná Ma­hu­ma­pe­lo se uit­la­ting het die “Gaan te­rug Eu­ro­pa toe”-kreet oor en oor op so­si­a­le me­dia weer­klink.
Ons moe­nie ver­geet nie dat die “mak­we­re­ke­re”-be­le­di­ging uit­ein­de­lik tot bloe­di­ge ge­weld teen A­fri­ka-be­soe­kers in ons ge­le­de­re ge­lei het.
Hoe vra jy ie­mand om jou hand te vat en te help bou, hoe vra jy ie­mand om op­of­fe­rings ter wil­le van ’n reg­ver­di­ger sa­me­le­wing te maak as jy eers vir hom/ haar sê: Jy hoort nie hier nie, ons wil jou nie hier hê nie?
A­fri­ka­ners is dalk ’n pro­bleem­stam en jy hoef nie vir ons lief te wees nie, ka­me­raad Su­pra, maar ons is ’n A­fri­ka­stam; ons is van híér, ons is net so ge­bon­de aan hier­die grond soos jy.
Ma­hu­ma­pe­lo is nie deur sy par­ty oor sy uit­la­ting te­reg­ge­wys nie.
Dit sê veel oor die re­ge­ren­de par­ty se ver­bin­te­nis tot die Vry­heids­ma­ni­fes en tot die Grond­wet.
Nie­mand be­hal­we die twee wit plaas­wer­kers, Pie­ter Doore­waard en P­hil­lip S­chut­te, en ’n moont­li­ke oog­ge­tuie weet wat reg­tig ge­beur het toe die 16-ja­ri­ge Mat­l­ho­mo­la Mos­weu op ’n stof­pad bui­te Coligny ge­sterf het nie.
Die mees­te wit men­se van Coligny en el­ders in die land wil graag glo die seun het self van ’n be­we­gen­de bak­kie af­ge­spring, ter­wyl die mees­te swart men­se van Coligny en el­ders weer vas­be­ra­de glo hy is ver­moor.
Maar kom ons wees eer­lik met me­kaar.
Ek weet, en ek glo die mees­te wat hier lees, weet wat die hou­dings op dor­pe soos Coligny is.
Dit is plek­ke waar die k-woord nog on­der som­mi­ge (ge­luk­kig nie al­mal nie) leef en waar daar selfs nog van swart men­se ver­wag word om wit men­se as “baas” aan te spreek, ver­al op pla­se.
Die dag ná Mos­weu se dood, vóór die ANC-po­li­ti­ci op­ge­daag het om die ras­vu­re aan te blaas, het swart in­wo­ners al ge­kla dat a­part­heid nog in Coligny geld en dat hul­le min re­spek van wit men­se kry.
Swart men­se weet goed wat op som­mi­ge pla­se ge­beur en hul­le het daar­van ken­nis ge­neem dat daar tans drie sa­ke van moord en/of aan­ran­ding op plaas­wer­kers el­ders in die land voor die ho­we dien.
Ek kon my oë nie glo nie toe ek Son­dag ’n el­le­lan­ge stuk van F­lip Buys van So­li­da­ri­teit oor Coligny lees en daar nie ’n sweem­pie van ver­wy­sing na wit hou­dings in was nie. Al­les is dood­een­vou­dig die ANC se skuld en die A­fri­ka­ners is net slag­of­fers.
Die ANC se af­skeep van ge­meen­skap­pe soos dié in Coligny is mis­da­dig en het be­slis ’n sterk rol in laas week se ge­weld ge­speel.
Maar die ker­ke en groe­pe soos So­li­da­ri­teit, A­friForum en die Rap­port­ry­ers­be­we­ging moet ’n baie meer pro­ak­tie­we rol speel om gro­ter ver­soe­ning en we­der­syd­se be­grip na sul­ke ge­po­la­ri­seer­de ge­meen­skap­pe te bring en hul­le te help om hul plek in ons sa­me­le­wing te vind.
Dít is be­ter be­sker­ming as om man­ne met ge­we­re in te stuur.
Du Peez is ’n joer­na­lis.