Wetenskaplikes vertel dat die warmte wat die water laat kook, eintlik besig is om ’n stuk arbeid te verrig deur die deksel op te lig. Ons gesofistikeerde stoomenjins werk op presies dieselfde eenvoudige beginsel van hitte wat ’n werk doen.
Die stoomenjin is ’n buitebrandmasjien. By hierdie soort enjin vind die verbranding van die brandstof buite die enjin plaas. Dit geskied in ’n stoomketel, wat dan stoom lewer wat in die enjin gebruik word. Stoom vul ’n veel groter volume as toe dit vloeibare water was en, met sy geweldige drukking op een of meer suiers, word ’n wiel of wiele aan die draai gesit.
Binnebrandmasjiene, soos dié in ons motors, werk egter weer heel anders. Die brandstof ontbrand aan die binnekant van die enjin (in die silinder) en is in die vorm van ’n brandbare gas of van ’n ontvlambare vloeistof wat in ’n damp verander is. Hierdie damp word aan die brand gesteek en die warm gasse wat in die proses gegenereer word, sit uit en druk op die suiers, wat op hul beurt die masjien se wiele laat draai.
• Met die verbranding van hierdie mengsel word verskillende gasse vrygestel. As gevolg van die groot hitte en gevolglike uitsetting van die verbrandingsproses ontstaan 'n hoë druk in die silinder. Vanweë hierdie druk teen die suier beweeg die suier eers ondertoe in die silinder en daarna boontoe, deur middel van ’n krukas. ’n Suierstang verbind die suier met die krukas, en die beweging van die krukas word dan met behulp van ’n ratstelsel na die res van die enjin oorgedra.
Beeld en animasie deur UtzOnBike, soos dit op hierdie bladsy in die Wikipedia-ensiklopedie op die wêreldwye web verskyn. Kopiëring, verspreiding en./.of modifikasie word vergun ingevolge die bepalings van die GNU Free Documentation license, weergawe 1.2 of enige latere weergawe soos gepu­bliseer deur die Free Software Foundation. ’n Kopie van die lisensie word ingesluit in die afdeling getiteld "GNU Free Documentation license".
(1) die suier word afgetrek deur die krukas wat die suierstang laat werk, terwyl ’n nok die inlaatklep oplig, en die silinder word met ’n mengsel van lug (waarvan suurstof die belangrikste bestanddeel is) en petrolgas gevul wat vooraf in die vergasser (carburettor) geproduseer word. Sodra die suier die boom van die silinder bereik, gaan die inlaatklep toe.
(2) Die suier styg nou en pers die mengsel van gas en lug tot nagenoeg ’n sesde van sy oorspronklike volume saam. Terselfdertyd laat die outomatiese kontakverbreker ’n vonk tussen die punte van die vonkprop deurgaan en word die mengsel sodoende ontsteek.
(4) Wanneer die suier styg, laat ’n nok die uitlaatklep oopgaan en die verbrande gasse word uitgedryf. Aangesien dit ’n vierslagsiklus is, het die meeste enjins minstens vier silinders sodat een van hulle altyd ’n arbeidslag gee.
Benewens die vergasser en die vonkverdeler vir die verskaffing van die ontstekingsvonk en ook vir die verspreiding daarvan na die vonkproppe, het die petrolenjin ook ’n oliestelsel vir smering nodig, asook ’n verkoelingstelsel waarin water of lug as verkoelmiddel gebruik word.
Maar hoe lyk die dieselenjin eintlik? Dit bestaan hoofsaaklik uit 'n silinder, suier, krukas en vliegwiel. Die werksiklus in die silinder kan as volg opgesom word:
(2) Die inlaat­klep gaan toe; die suier styg, pers die lug tot miskien een 25ste van die oorspronklike volume saam en in hierdie proses styg die temperatuur geweldig. Sodra die suier by die bopunt aankom, word ’n fyn sproeireën van diesel in die silinder ingespuit. Dié word dadelik deur die warm lug ontsteek. Die hoë temperatuur van die gasagtige verbrandingsprodukte veroorsaak ’n hoë druk.
DIE hoofdoel van ’n nokas in ’n vierslag-binnebrandenjin is om die in- en uitlaatkleppe na die ontbrandingskamer op voorafbepaalde tye oop of toe te maak.
Die nokas bestaan uit ’n gegote metaalstaaf met ellipsvormige nokke (ook lobbe genoem—Eng. cams) wat op vasgestelde hoeke saam met die staaf ’n eenheid vorm. Wanneer die nokas roteer, word sekere van die kleppe deur die ellipsvormige nokke oopgestoot sodat die brandstofmengsel deur die suiers die ontbrandingskamers (combustion chambers) binnegesuig kan word, terwyl van die ander nokke op hul beurt bepaalde kleppe dig hou sodat ontbranding deur die vonkproppe kan plaasvind.
Omdat die nokas die oop- en toemaak van die in- en uitlaatkleppe reël, is die verwantskap tussen die rotasie van die nokas en die rotasie van die krukas (crankshaft) baie belangrik. Daarom word die twee verbind deur een van die volgende: ’n tydrat (timing gear), tydketting (timing chain) of tydriem (timing belt). Wanneer die twee komponente in verhouding tot mekaar roteer, beheer die nokas die kleppe, terwyl die krukas op sy beurt die posisie van die suiers bepaal.
Die krukas is ’n swaar, kanteelvormige gietyster-onderdeel wat in die enjinblok geleë is. Die hoofdoel van die krukas is om die op- en afbewegende suiers se afwaartse krag as roterende krag oor te dra na die ratkas en van daar af na die aandrywingswiele van die voertuig. Om dit te bewerkstellig, word die suiers d.m.v. suiersstange (conrods) met die krukas verbind.