Jou Storie: Hy haal die angel so bietjie uit die dood
Hy doen 'n liefdeswerk. Een waarin jy baie mense kan aanraak, deur selfs slegs net een familie op 'n slag te bedien. Vir hom is dit bevredigend om mense se moeilikste tye vir hulle meer draaglik te maak. Al beskou sommige mense dit dalk as 'n vreemde en nie normale beroep nie; om 'n begrafnisondernemer te wees, is vir Louis Smit (62) 'n passie.
Of ons daaraan wil dink of nie, een of ander tyd word 'n mens met die dood van 'n geliefde gekonfronteer. Dit is 'n aaklige en onbegryplik moeilike deel van die lewe. Waarom enigiemand nog in die bedryf wil werk, is vir sommiges ondenkbaar. Tog meen Louis iets wat mense moet onthou, is hy werk met die geliefdes van oorledenes. "Die mense met wie ek werk, is lewendig. Dit is vir my 'n eer om hulle in moeilike tye by te staan en dinge vir hulle te vergemaklik." Louis is die takbestuurder van die begrafnisondernemers International Funeral Society & Undertakers in Kimberley.
"Ek dink nie 'n mens raak ooit gewoond daaraan om in sulke hartseer omstandighede te werk nie. Ek dink ek het net na 22 jaar in die bedryf die kuns geleer om myself te distansieer. Ek kan nie dat die emosie van die werk my hele lewe bepaal nie. Ek kan nooit persoonlik betrokke raak nie, al is dit soms baie moeilik. Ek het ook 'n vrou en kinders en ons het 'n normale huishouding."
Vir Louis is dit die heel slegste wanneer 'n baba, kleuter of jong kind sterf. "Dit is iets wat nooit makliker word nie. Dit verpletter mense."
Die werk van ondernemers
Wanneer iemand sterf, moet 'n dokter laat weet word sodat 'n doodsertifikaat uitgereik kan word. Louis sê dit hang natuurlik af waar en hoe die persoon dood is en of dit 'n natuurlike of onnatuurlike sterfte is. Daarna word die predikant ook laat weet.
"Die ondernemer kom haal dan die lyk. Liggame moet so vinnig as moontlik in 'n koelkamer geberg word."
Dit neem gemiddeld drie tot vyf dae vandat iemand dood is tot hulle begrawe word. In daardie tyd word die tyd met die predikant vasgemaak, die kerkgebou moet beskikbaar wees, daar moet besluite oor die kis geneem word en die begrafnisbrief word gemaak." Die ondernemers gaan registreer ook die sterfte by Binnelandse Sake sodat die familie nie nog daardeur ook hoef te gaan nie.
Deesdae is verassing besig om in gewildheid toe te neem. "Dit bly maar 'n persoonlike voorkeur. In sommige kulture is verassings 'n groot taboe." Tog maak die feit dat begraafplase se ruimte minder word dat mense anders daaroor begin dink en verassings toeneem. "Daar is ook die skending van grafstene waarvan mense niks hou nie en voorts is begraafplase nie altyd meer so veilig nie," sê hy.
Waarom so baie geld?
Louis sê mense kla gereeld oor die koste van 'n begrafnis. "Dit is duur om iemand te begrawe en ek het baie begrip daarvoor." Hy sê egter 'n goeie begrafnispolis kan baie help.
"Daar is baie uitgawes wanneer dit by 'n begrafnis kom." 'n Kis moet gekoop word, vervoer van die lyk is baie duur, voertuie moet in lykswaens omskep en gebou word, daar is baie werkers wat betaal moet word en instandhouding moet gereeld van alles gedoen word. Ook is die elektrisiteitskoste hoog en moet daar altyd kragopwekkers gekoop word.
"Wanneer 'n mens alles in gedagte hou, maak dit wel sin dat 'n begrafnis duur is, maar mense word dikwels onkant gevang daardeur."
Spesiale soort mens
Dink Louis 'n mens moet 'n spesiale soort persoonlikheid hê om die werk te doen? "Ja, ek dink tog so," sê hy.
"Mense dink jy is kliphard, maar dit is nie so nie. Ek dink juis iemand wat so dikwels met hartseer en rou te doen het, moet baie empatie hê. En die vermoë om jou gevoelens oor jou werk van jou persoonlike lewe te skei."
Soos hy gesê het, word hy nooit gewoond aan die hartseer nie. Maar dit bly vir hom 'n groot eer om juis mense in die moeilike tye by te staan. "Ek het altyd geweet dit is wat ek graag wil doen." En wanneer alles vir hom te veel raak, gaan doen hy handwerk met hout en staal. Net vir 'n bietjie ontsnapping. "En die belangrikste is - die Here se Woord troos my. Ek sou nie die werk sonder die Here kon doen nie." - Karen van der Berg
Published in Maart 2019
More in this category: « Hoe werk moderne lapdoeke? Hoe beskerm ek my kinders teen ontvoering of mishandeling? »