Onderdane wat slaafs is, taboe
Wendag > Forum > Literatuur > Artikels > Onderdane wat slaafs is, taboe
Thread: Onderdane wat slaafs is, taboe
26th May 2011, 08:49 #1
Natuurlik moet die vrou aan die man onderdanig wees, maar die man moet ook aan die vrou onderdanig wees, skryf Adrio König.
Paulus beveel nie die vroue om aan hul mans onderdanig te wees nie, hy kritiseer die vorm van hul onderdanigheid (Ef. 5).
Vroue-onderdanigheid was algemeen in die Joodse en Grieks-Romeinse kultuur.
Dit was regtig onnodig vir Paulus om dit te herbevestig. Die dogters het dit met moedersmelk ingekry.
Maar dit was 'n slaafse onderdanigheid. Die Ou Testament is vol daarvan dat die vrou eintlik die man se eiendom is.
Sy verskyn wel boaan die lys van sy besittings in die tiende gebod, maar sy is nog sy besitting. Hy kon wel van haar skei ('n mens kan afsien van jou eiendom), maar nie sy van hom nie (hoe kan jou besitting besluit om nie meer jou besitting te wees nie?).
Sy het omtrent geen regte gehad nie. Haar kinders was weeskinders, al het sy nog geleef, kinders sonder regte.
As haar man dood is, kon 'n skuldeiser haar kinders as slawe kom vat, iets wat onmoontlik was solank die pa nog geleef het (2 Kon 4).
Waarom sou Paulus in so 'n situasie nog die vrou se onderdanigheid wou beklemtoon?
Hy kritiseer dit eerder.
Hy skryf eintlik iets soos: Hou op met julle slaafse onderdanigheid, begin onderdanig wees aan julle mans soos julle aan die Here is en soos julle mans aan julle moet wees.
Om aan die Here onderdanig te wees, is totaal anders as om 'n man se slaaf te wees. Die Here gee ons al die ruimte om ons gawes te ontwikkel.
Ons is tot alles in staat deur die Here wat ons krag gee (Fil. 4:13).
En boonop het Paulus 'n pragtige opskrif bokant hierdie deel geskryf: "Wees uit eerbied vir Christus aan mekaar onderdanig."
Dit beteken die man moet presies dieselfde onderdanigheid aan sy vrou hê as sy vrou aan hom.
Dit gaan dus om wederkerige onderdanigheid.
In 1 Kor. 7:2-5 skryf hy dit net nog duideliker. Daar is absolute weder*kerigheid. Elke ding wat van die een gesê word, word in presies dieselfde woorde van die ander een herhaal.
Die man moet sy huweliksplig teenoor sy vrou nakom en net so ook die vrou teenoor haar man.
Die vrou beskik nie oor haar eie liggaam nie, maar die man. Net so beskik die man ook nie oor sy eie liggaam nie, maar die vrou.
Daarom kan hulle net met wedersydse toestemming sekere dinge besluit.
Dit is 'n prentjie wat soos dag by nag van die huwelik in die Ou Testament verskil. Dit is bevryding vir die vrou én die man!
Die man se hoofskap
Maar wat dan van die man wat die hoof van die vrou is? (Ef. 5:23) Is Paulus nie ook hier eerder besig om die man se tradisionele hoofskap (baasskap) te kritiseer nie? Hy moet die hoof wees soos Christus, Christus wat die Verlosser is. En wat beteken dit?
Christus het sy lewe vir ons afgelê (5:25-27). Hy wat die Hoof is, het nie gekom om gedien te word nie, maar om te dien (Mark. 10:45) en deur sy diens die kerk skoon en mooi te maak (Ef. 5:25-27).
Dis die man se taak as hoof: diens om sy vrou se lewe te versier. Ek speel met die gedagte dat Paulus eintlik hoof in aanhalingstekens sou geskryf het ("hoof") want hy verwys net na Christus se diens aan ons. Die feit dat die vrou in alles aan haar man onderdanig moet wees (5:24), kanselleer dus nie die opskrif nie. Dit geld ook van die man.
Dit gaan immers oor 'n wederkerige verhouding.
Intussen is dit ook belangrik wat hy die mans beveel: "Mans, julle moet julle vrouens liefhê" (5:25). Ook dit is kritiek op daardie kultuur toe mans eerder net 'n meisie gesoek het om kinders vir sy pa se nageslag te lewer.
Moet ons nie, mans én vroue, dankie sê dat Paulus hierdie vorm van die huwelik, waar die man beheer oor die vrou gehad het, radikaal hersien het nie en ons die ruimte vir liefdeshuwelike gegee het?
Hierdie wedersydse onderdanigheid is ook nie vreemd aan die gewone verhoudings tussen Christene nie.
"In nederigheid moet die een die ander hoër ag as homself" (Fil. 2:2).
Natuurlik kan ek my vrou se belange bo myne ag en sy kan op haar beurt myne bo hare ag. Miskien is dit nie eens spesifiek Christelik nie, maar net goed opgevoed.
'n Moeiliker, maar opwindender huwelik
Dit is wel waar dat 'n huwelik waar die een die sê het en die ander een net moet inval, minder ruimte gee vir verskille en spanning (natuurlik net indien die "onderste" een dit aanvaar). Maar dis ook 'n huwelik met min ruimte vir ontwikkeling, verrassings en opwinding.
Daarteenoor is 'n "wederkerige" huwelik wel meer oop vir verskille en spanning, maar dis 'n huwelik waarin daar plek is vir heerlike nuwighede, verrassings en opgewondenheid.
Dis 'n huwelik wat kan ontwikkel, waarin pligte kan skuif van die een na die ander, waarin veral die vrou haar volle potensiaal kan ontwikkel, waarin twee mense ná 'n paar dekades se saamwees byna nie meer kan onthou hoe hul oorspronklike verhouding gelyk het nie, waarin jou troudag nie die gelukkigste dag van jou *lewe is nie!
Prof. König is afgetrede professor in sistematiese teologie aan Unisa.
26th May 2011, 08:54 #2
Re: Onderdane wat slaafs is, taboe
Kommentaar in Beeld.
Ou Adrio , jy maak maar net jou eie stories op om nie die Bybel te sleg laat lyk nie. Wie probeer jy nou 'n sak oor die kop trek?
Wat is so moeilik om te erken dat die tyd die Bybelse stories verbygegaan het en jy maar net met 'n rooi gesig sit oor al die snert wat eens as waarheid vertel is ?
Waarom raadpleeg julle die Joodse mitologie en Midde-Oosterse kultuur (Bybel) om die rol van man en vrou te formuleer?
Daardie rolle was deur eeue heen op die Europese vasteland deur ons voorouers uitgeleef. Lees hier.
Jy probeer nou die nuwe testament so "spin" dat dit sal inpas by vandag se tyd. Die nuwe testament is net so belaglik soos die ou testament, jy wil dit eenvoudig nie aanvaar nie, vergeet maar van die bybel, mans en vrouens is gelyk.
Die aanvanklike verhouding tussen man en vrou was goed en reg. Die balans is versteur toe die manlike priesters van die Christen geloof 'n Midde-Oosterse psige met geweld op die Europese vrou afgedwing het.
En vandag is die manlike priesters steeds besig om te torring aan dit wat hulle opgedonder het, naamlik die rol van die vrou.
Uiteindelik sal die proses van regstelling deur vroue self behartig word en nie deur die manlike priesterdom met hul bundel Midde-Oosterse verhale nie.
26th May 2011, 09:26 #3
Ons raadpleeg die bybel omdat dit die enigste woord van God is en ook die enigste bron van waarheid in die ganse heelal is wat enigsins tel,uiteindelik word almal se optredes slegs deur die bybel as enigste finale gesag beoordeel en die God van die bybel sal so oordeel behartig,hy het nie hulp nodig nie en wil dit ook nie hê nie,dit word ook ten sterkste verwerp.Al die idees wat jy ophaal kom uit die pen van gewone mensies en dra geen gewig in vergelyking met die bybel nie-die bybel is die finale maatstaf.God self stel die agenda en Hy is nie onderworpe aan die idees van Tacitus,Confusius,Buddha,Mohammed of enige ander dromer nie.Die oorspronklike bybel is deur God self geïnspireer .
Jy kink hoegenaamd nie Christelik nie,indien dit so is dan is hierdie gesprek nutteloos,kies jy jou god en ons sal ons God kies,verder is daar nie veel te sê nie.Ek sal toegee dat daar wanvertalings in sommige bybels voorkom ,maar dit is nie God se skuld nie.Ek dink ook dat die bronne wat jy aanhaal asof dit die evangelie behoort te wees is ook maar deurspek van n klomp nonsens en wanvoorstelings,wie sê alles wat jy aanhaal is waar?Ten minste is die bybel die mees gelese boek ter wêreld met die grootste geloofwaardigheid en geologies en histories bevestigde waarhede,waarom haal jy dan nie die bybel eerder aan nie?Die antwoord is eenvoudig -jy verkies om nie nie bybel te glo nie en so is dit.
Ek is ook soos jy van voordat ek my verstand gekry het geïndoktineer om te glo dat 'n bundel Midde-Oosterse mitologië en verhale "die enigste woord van God is en ook die enigste bron van waarheid in die ganse heelal is".
Intussen het ek besluit om my God-gegewe verstand te gebruik. Dit is natuurlik een van die grootste sondes.
Die Bybel bevat hopeloos te veel teenstrydighede om as god-gegewe te kwalifiseer.
Dit is 'n bundel verhale uit die pen van mense met 'n primitiewe beskouing van die heelal en die gode.
Ek beskou blinde geloof in 'n boek as bygelowigheid.
26th May 2011, 09:35 #4
Blinde geloof in die Bybel is waarskynlik die laaste groot bygeloof onder ons mense.
Die bybel is nie die woord van god nie, maar van mense, kry dit in julle kop in.
So Dr Adrio, ons moet jou selektiewe interprestesies van Bybelse waardes toepas?
Wel, hier is nog so 'n paar ander selektiewe Bybelse waardes en opdragte:
• Ongehoorsame kinders moet doodgemaak word (Deut. 21:18-20).
• Ouens soos ek wat nie altyd vir die dominee wil luister nie, moet ook doodgemaak word (Deut. 17:12-13).
• Volgens Lev. 20 moet jy doodgemaak word as jy op 'n Sondag werk of jou ouers vloek.
• Van Abraham leer ek dat ek bereid moet wees om my seun te braai as ek vermoed ek het 'n telepatiese opdrag van dié aard ontvang.
• En dan was daar Lot, glo 'n "man van God" by wie ons leer om jou dogters aan te bied vir verkragting as jy 'n wildvreemde besoeker wil beskerm.
• Gesiene Bybelse rolmodelle was slawedrywers en eienaars.
O nee!, hoor ek jou uitroep, dit is selektief uit die Bybel geneem en dit is Ou Testamenties!
Wel, Doc, as jy lesers se gedrag wil rig volgens jou antieke riglyne, moet jy ons darem asseblief vertel watter dele van jou antieke boek ons botweg moet uitwis of ignoreer!
Jy moet erken jou riglyn kan beskou word as 'n mynveld van seksisme, onbeskaafde wreedhede, rassisme, weersprekings, volksmoord en dies meer – nie die soort leesstof waaraan ons jong en beïnvloedbare kinders wil blootstel nie – of hoe?
Nee wat, Doc,
"With or without religion, you would have good people doing good things and evil people doing evil things. But for good people to do evil things, that takes takes religion" - Steven Weinberg
Die onderdrukking van vroue is 'n vername voorbeeld daarvan deur die eeue heen.
26th May 2011, 13:54 #5
Gestel Jahweh, die god van die Israeliete doen vandag in Suid-Afrika presies wat hy in die Ou Testament gedoen het.
Hy kies vir hom 'n verbondsvolk, bv. die Zoeloes en stig hulle aan om die ander volke in Suid-Afrika met die banvloek te tref, hulle vroue, kinders en suigelinge te vermoor, hul stede af te brand en hul vee dood te maak. Dit is immers wat hy sy Israeliete beveel het om te doen.
Jahweh se gedrag, soos beskryf in die Bybel, sou in vandag se dae beskou word as die handelinge van 'n bose gees.
En terloops, as Jahweh soos vir Abraham in my oor sou fluister dat ek my seun moet slag en verbrand as 'n toets, sou ek sê: "WYK SATAN!"
26th May 2011, 20:43 #6
Adrio König is deel van 'n beweging wat die taak op hulself gelê het om te bepaal wat goed vir ons is en wat ons moet doen (of nie moet doen nie) om die saligheid te beërwe.
Hierdie beweging het onlangs gebieg dat hulle ons vir dekades op 'n dwaalspoor gelei het deur hul "skriftuurlike" regverdiging van apartheid.
En toe die politiek verander, kon hulle seepglad "gatomswaai", hulself en hul volgers verloën en voortgaan om hul eie aanvanklike teendeel, "skriftuurlik" te regverdig.
Kyk, 'n man bedonder my net eenkeer. En om bedonder te word met iets so belangrik as jou saligheid, is onverskoonbaar. Maar tog gaan hierdie here onverpoosd voort asof botter nie in hulle mond kan smelt nie.
Die Christen kerk is verantwoordelik vir die vernedering, vergrype en moord op Europese vroue en daardeur het die Christen kerk homself geposioneer as vyand van die vrou. Tóg verontskuldig hierdie beweging homself vandag nog met skynheilige, vroom voorskrifte aan vroue.