So graag as wat baie van ons wil sien hoe Zuma sy Tuynhuys-kantoor ontruim, en so onwys as wat dit wel is om die reeds kritieke beleidsonsekerheid oor grondregte verder te vererger, kan ’n mens die week se gebeure ook deur die bril van interne ANC-politiek bekyk. Dan lyk sake bietjie anders.
Dit sal ’n mistasting wees om nie ook te vra in watter opsigte Ramaphosa anders is as Zuma nie, en hiervan is daar volop voorbeelde. Daar is byvoorbeeld rede om te glo Ramaphosa verstaan regtig hoe ’n markekonomie werk. Hy weet hoe om ’n maatskappy te bestuur. Geen skandaal kleef aan hom nie (ek beskou sy optrede by Marikana nie as ’n skandaal nie). Hy was gans te stil oor korrupsie op Zuma se wagbeurt, maar daar is geen rede om te glo hy sal die geplunder van die Zumaïete toelaat as hy die dag oorneem nie.
Dat Zuma nog president is, wys dalk eerder dat Ramaphosa sy tydsberekening versigtig kies sodat hy met die uiteindelike optrede teen Zuma nie sy eie vyande binne die party vermenigvuldig nie, maar hulle eers probeer oorhaal en neutraliseer voor hy doen wat “die markte” wil hê hy moet doen: draai die NUK teen Zuma; vervang ’n groot aantal kabinetsministers; stel ’n onafhanklike direkteur van openbare vervolging aan; maak skoon by die Suid-Afrikaanse Inkomstediens en – belangrik – by die staatsbeheerde entiteite soos Eskom.
Ek sê nie dit is gewaarborg dat hy uiteindelik al hierdie “regte” dinge sal doen nie, net dat hy dit nie kan doen sonder om sy mag in die NUK eers te konsolideer nie. Dít gebeur nie in week drie al nie.
Dit is moeilik om iemand van 50 jaar oud ’n opvoeding te beloof. Dit is makliker om ’n ongeletterde, landelike ANC-kieser grond te beloof, al laat die wet jou nie toe om grond vir daardie kieser te gee nie.
Die besit van landbougrond, wat vir die meeste kommersiële boere sowel ’n kopseer as seën is, is simbolies van ’n ekonomie waarin wit mense steeds veel meer besit en verdien as swart Suid-Afrikaners.