Skakels in die ekonomiese ketting
You are here: Home » Content » Skakels in die ekonomiese ketting
Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.This content is ...In these lensesGETIntPhaseEMS Tags6th Afrikaans LO1:AS6.1.1 Assignment Course This module is included inLens: Siyavula: Economic and Management Sciences (Gr. 4-6)By: SiyavulaReview Status: In Review
A.SKAKELS IN DIE KETTINGElke mens, van geboorte tot sterfte, vorm deel van ‘n land se ekonomiese siklus. Almal begin by geboorte as afhanklikes en word weer afhanklik op hul oudag, maar vir die grootste deel van ons lewens word ons voorberei om ‘n bydrae te kan maak tot die groei en stabiliteit van ‘n land se ekonomie. Jy gaan nou stap vir stap deur die siklus geneem word en hopelik kry jy sommer baie duidelikheid oor wat jou spesifieke rol in Suid-Afrika se ekonomie is, en gaan wees.Die huisbewonerDit is die fase waarin jy reeds sedert geboorte is. Dit is sekerlik die lekkerste en sorgvryste fase van almal, maar ook daardie fase wat almal so vinnig verby wens. Ons kan nie wag om eendag ons eerste salaris te verdien en uit te gee nie!Gedurende hierdie fase is jy ‘n LEERDER. Vandat jy jou eerste geluid maak, wil almal jou die hele dag net leer. Wanneer jy nie op doelbewuste instruksies reageer nie, volg jy onbewustelik ander se voorbeeld na. Namate jy ouer word, ontwikkel jy ‘n sterk wil van jou eie en stamp dikwels jou kop in die proses om te probeer bewys dat jou eie manier van doen BETER is as die voorgeskrewe en beproefde manier.ROLSPEL: Doen ‘n rolspel van ‘n tipiese situasie waar jy en jou ma/pa verskil oor die manier waarop jy jou sakgeld verdien/bestee.Gedurende hierdie fase van jou lewe is jy hoofsaaklik ‘n verbruiker en lewer nie werklik ‘n positiewe bydrae tot die land se ekonomie nie. Daar is wel sommige entrepreneurs wat reeds op ‘n vroeë ouderdom heel suksesvol fondse genereer.Die kursusgangerDit is die fase wat gewoonlik net na jou formele skoolopleiding begin. Dit is wanneer jy gereed gemaak word vir die wêreld van werk of die arbeidsmark. Jy word voorberei om jou loopbaan te begin. Soms studeer jy voltyds, maar dikwels word jy opgelei terwyl jy in die praktyk staan – wanneer jy reeds besig is met die werk wat jy graag wil doen. Jy bly hoofsaaklik ‘n verbruiker en lewer meestal net ‘n bydrae tot die ekonomiese siklus deur middel van deeltydse inkomstes.Baie mense weet reeds van ‘n jong ouderdom af presies watter loopbaan hulle eendag wil volg. Ander ontdek eers hul ware talente nadat hulle aan die praktyk blootgestel is. Die opleiding vir loopbane verskil ook drasties van mekaar. Vir sommige loopbane moet jy ‘n jarelange teoretiese kursus volg, terwyl ander weer ‘n kombinasie van praktiese opleiding en teoretiese werk is.Dan is daar diegene wat bloot met die uitsonderlike talente wat hul ontvang het, besluit om hul eie besighede in ‘n spesifieke veld te begin. So, byvoorbeeld, is mev. X baie goed met naaldwerk en maak sy die pragtigste kinderklere wat sy dan by vlooimarkte verkoop, terwyl mnr. Y die werkverrigting van ‘n motor by sy pa geleer het en ‘n baie suksesvolle werktuigkundige geword het.ArbeidsmarkDit is die fase waarna die meeste jongmense uitsien. Nou kan jy mos doen wat jy wil met die geld wat jy verdien. Nou hoef jy nie meer van jou ouers afhanklik te wees nie. ‘n Eie motor, eerste blyplek, sorgvrye tye… Die verantwoordelikheid van ‘n eie begroting wat moet klop, ruk die meeste egter terug na die werklikheid. Dit is harde werk en jou salaris strek nie naastenby so ver as wat jy gedink het nie. Saam daarmee kom boonop die verantwoordelikheid van ‘n loopbaan. Indien jy wil vooruitgang maak in jou beroep, moet jy lang ure werk. OpdragBesoek jou naaste biblioteek en vind bronne oor loopbaanbeskrywings. Maak nou ‘n lys van moontlike loopbane waarin jy sou belangstel. Prioritiseer dit.Wanneer jy die arbeidsmark betree, is jy ‘n volwaardige lid van die ekonomiese siklus en jou werkgewer (as jy vir iemand anders werk), of jou eie besigheid (as jy vir jouself werk), sal druk op jou uitoefen om resultate te lewer.Jy ontvang nie nou alleen ‘n groter hap van die ekonomie in die vorm van ‘n salaris/inkomste nie, maar jy ploeg ook ‘n groter deel terug in die ekonomie in ruil vir produkte en dienste wat jy bekom en so vorm jy ‘n belangrike skakel in die ekonomiese siklus van jou land – en indirek van die wêreldekonomie. Ja, net soos ons land ‘n interne ekonomiese siklus het, vorm hy ook deel van die groter wêreldekonomie.
Posisie binne die arbeidsmark
Die arbeidsmark kan gesien word as ‘n leer waarop jy klim met elke verhoging, totdat jy uiteindelik die hoogste sport bereik het. Table 1
Posvlak 1 werknemer
Party werknemers verkies om nie in ‘n bestuurshoedanigheid te funksioneer nie en word dan bloot binne hul eie posvlak bevorder en vergoed.Indien jy jou eie besigheid besit, staan jy in diens van jouself. Jy is dan die werkgewer en het moontlik mense wat vir jou werk – werknemers.Gesels met jou ouers en familielede wat reeds die arbeidsmark betree het en vind uit op watter posvlakke hul aangestel is. Stel vas of hul salarisse verband hou met die poste wat hulle beklee en stel vas hoeveel van hulle in hul eie diens staan. Doen verslag aan die klas.Table 2
Die meeste aktiewe lede van die arbeidsmark doen op een of ander stadium ‘n belegging of beleggings. Sodoende probeer hul nie slegs om hul geld te laat vermeerder nie, maar lewer hulle ook ‘n verdere bydrae tot die ekonomiese siklus.Voorbeelde:koop ‘n erf en verkoop dit ‘n jaar later teen ‘n verhoogde prys; koop aandele in ‘n snelgroeiende maatskappy teen ‘n relatiewe lae prys per aandeel en verkoop dit dan later teen ‘n hoër prys; neem ‘n uitkeerpolis uit teen ‘n bepaalde maandelikse bedrag; ens.Gesels met jou ouers en maak ‘n lys van nog maniere oor hoe om geld te belê.AftredeMet aftrede verlaat jy gewoonlik die arbeidsmark. Indien jy voorsiening gemaak het, behoort jy nou ‘n maandelikse pensioen te ontvang wat genoeg behoort te wees om jou lewenstandaard te handhaaf. Afgetredenes vervul steeds ‘n dinamiese rol in die ontwikkeling van die land se ekonomie. Hierdie rol word oor die algemeen egter meer passief uitgeoefen, aangesien die meeste afgetredenes dit verkies om in hierdie fase ‘n rustige bestaan te voer. Hulle word nou hoofsaaklik verbruikers wat nie meer ‘n sterk investeringsrol in die ekonomiese siklus speel nie.
LU 1 Die Ekonomiese KringloopDie leerder is in staat om kennis en begrip van die ekonomiese kringloop binne die konteks van “die ekonomiese probleem” te toon.
1.1 beskryf die rol van huishoudings, sakeondernemings en die staat in die ekonomiese kringloop;
1.4 verduidelik verskillende soorte belasting en hoe dit verbruikers en sakeondernemings affekteer.
Volhoubare Groei en OntwikkelingDie leerder is in staat om begrip van volhoubare groei, heropbou en ontwikkeling te toon en om krities oor die verwante prosesse na te dink.
2.3 identifiseer stappe wat die staat kan doen om historiese wanbalanse en armoede reg te stel (bv. herverspreiding van hulpbronne, geslagsgelykheid, kapasiteitsbou, die herstel van menswaardigheid, die skep van geleenthede vir bemagtiging).
This work is licensed by Siyavula Uploaders under a Creative Commons Attribution License (CC-BY 3.0), and is an Open Educational Resource. Last edited by Siyavula Uploaders on May 29, 2009 2:26 am -0500. Add to a lens