Diere van die tropiese woud - Wikipedia
Diere van die tropiese woud
'n Tropiese woud
Die tropiese oerwoud of reënwoud beslaan die dele van die gebied om die ewenaar van die aarde waar die reënval hoog is en deur die hele jaar min of meer kon­stant bly. Die tipiese tropiese woud be­staan uit hoë bome wat so dig opmekaar staan dat hul takke ineengestrengel raak en 'n digte blaredak vorm. Hierdie blaredak is soms so dig dat geen dirkte sonlig ooit daardeur dring nie.
Die boomtoppe bereik natuurlik sonlig, maar weens die gebrek aan sonlig is die plantegroei onder die bome nie baie welig nie; ook is die atmosfeer drukkend as gevolg van die warmte en vogtigheid. Sowel die blaredak as die grond (maar veral eersgenoemde) is buitengewoon ryk aan dierelewe; die enigste ander omgewing wat naastenby so 'n rykdom aan dierelewe het, is die warm, vlak dele van die tropiese oseaan. Met 'n rykdom aan dierelewe bedoel ons die verskeidenheid van dier­soorte. In die halfwoestynagtige dele van Afrika word byvoorbeeld reuse-swerms sprinkane aangetref, en in die poolgebiede word groot getalle lemmings gevind, maar dit is groot getalle diere van dieselfde soort. Wat betref die verskeidenheid van diere is die tropiese woud ongeëwenaard. In Suid-Afrika, wat besonder ryk is aan insekte, word daar by ongeveer seshonderd verskillende soorte skoenlappers aan­getref; in 'n ewe groot deel van die reënwoud sal ons waarskynlik 'n duisend of meer soorte vind.
Die reënwoude kom voor in die Amasone­en Orinoco-bekkens van Suid-Amerika, in dele van Midde-Afrika, in Maleia en Indonesië, en op Nieu-Guinea en ander eilande noord van Australië. Die grootste en rykste reënwoud is die van die Amasonebekken.
1 Diere van die grond
3 Die konings van die oerwoud
Diere van die grond
Schneider se luislang
In die warm, vogtige lug onder blaredak leef In groot verskeidenheid reptiele en amfibieë, wat as die primitiefste van die gewerweldedierevan die oerwoud beskou kan word. Skilpaaie is algemeen, en daar is baie soorte paddas, waarvan party soorte buitengewoon groot word. Die luislang en die Anaconda is van die grootste slange ter wêreld. Die heel grootste is Schneider se luislang (Python reticulatus) uit Asië. Hierdie slange is nie giftig nie, maar 'n paar gevaarlike giftige slange word ook aangetref, onder meer die fer-de-lance (Trimerusurus atrox) een van die grootste adders.
Soogdiere is nie baie algemeen nie, maar 'n paar buitengewone soorte word in die reënwoud aangetref. Onder hulle verdien die reuse-miervreter en die armadillo van die Suid-Amerikaanse woud vermelding. Die miervreter leef van miere en rysmiere, wat hy met sy lang, klewerige tong oplek. Die tayra is familie van ons otters, ratels en muishonde, maar heelwat groter. Die Maleise tapir is In vreemdsoortig gekleurde dier. Die kleintjie en die volwasse dier Iyk na twee verskillende soorte diere.
Die dierelewe in die blaredak van die tropiese woud is veel ryker as die op die grond. Daar is In groot verskeidenheid helderkleurige voëls, onder meer kolibries, paradysvoëls en ara-papegaaie.
Die luidrugtige rooi alouatta
In die takke van die bome leef baie soorte ape, onder meer die slanke en verbasend ratse slingeraap van Suid-Amerika. Hierdie aap het 'n baie lang stert wat hy nuttig gebruik. Hy kan sy stert om In tak krul en dit as 't ware as · In vyfde been gebruik. Die rooi alouatta is een van die luidrugtigste diere ter wêreld, en sy oorver­dowende geraas kan meer as 1,5 km ver gehoor word. Hierdie geweldige stemklank word veroorsaak deur 'n benerige holte onder die tong wat deur 'n uitbreiding van die tongbeen gevorm word en as klankkas dien. 'n Gedugte vyand van hierdie ape is die koningaasvoël, wat bo die woud sweet en vinnig op sy prooi neerswiep.
Die vlieënde draak akkedis
Een van die merkwaardigste akkedisse van die reënwoud is die vlieënde draak van die woude van die Verre Ooste. Hy is verwant aan ons bloukopkoggelmander. Sy ribbe steek aan weerskante van sy liggaam uit en is met 'n vlies oorgetrek; hierdie sambreel­agtige vlies kan toegevou word, maar as die vlieënde draak van een boom na die ander wil gaan, kan hy die vlies oopsprei en oorsweef. Daarna klim hy weer teen die stam op om die hoogte te herwin wat hy tydens die sweefvlug verloor het. Die iguana woon in die Amerikaanse woud en Is In bale bedrywige klimmer en hardloper, ewe tuis op die grond en in die water as in die bome.
Die opossum, 'n klein boombe­wonende soogdier van Suid-en Noord-Amerika, is 'n buideldier, verwant aan die Australiese kangaroe. Buideldiere is primi­tiewe soogdiere wie se kleintjies in 'n vroeë stadium van ontwikkeling reeds gebore word en dan in die buidel aan die moeder se liggaam beskerm word. Die drietonige luidier se naam pas hom uitstekend want hy is een van die traagste diere ter wêreld; hy hang meeste van die tyd maar net onderstebo aan 'n tak aan sy lang, krom kloue. Die jaguar of Suid-Amerikaanse luiperd Iyk baie soos ons eie jagluiperd. Hierdie groot katte bring die grootste deel van hul tyd op die grond deur, maar hulle kan baie goed boom klim. Nog 'n baie mooi Suid-Amerikaanse kat, kleiner as die jaguar, is die ocelot.
Voorbeeld van 'n iguana
Die konings van die oerwoud
'n Mens sou dink dat die jaguar of die lewen­dige, intelligente ape die titel verdien, maar dit is nie werklik hulle wat hier heers nie. Die heersers van die oerwoud is die miljoene klein insekte en spinnekoppe. Die mens wat dit in die woud waag, hoef nie veel van die groot diere en slange te vrees nie, maar die insekte sal hom pak sodra hy hul gebied binndring. Hulle byt-en steekplekke kan sy gesondheid 'n knou gee en selfs sy lewe in gevaar stel. Hulle is egter nie almal gevaarlik nie, en sommiges, soos die Morpho-skoenlapper is van die mooiste insekte op aarde. Die tsetsevlieg en die anopheles-muskiet is draers van slaap­siekte en malaria, en die rooimier kan baie ergernis veroorsaak. Die byt van die groot tarantula-spinnekop is giftig en kan noodlottig wees.