Dié drie leefwyses het tog ook in ’n mate ’n vorm van historiese seggenskap oor die land geïmpliseer.
Hul ekonomieë was premodern en sou nie vertaal het tot ’n moderne ekonomie nie. Helaas is hulle ’n kans ontneem om organies tot die punt te ontwikkel waar hulle die keuse daartoe sou gehad het.
’n Tweejarige seuntjie het rustig in sy bababedjie gestaan toe gemeenskapslede van Boschkop, in die ooste van Pretoria, gister afkom op sy bebloede pa, wat gruwelik deur rowers aangerand is.
Kort daarna het die seuntjie se ma by die huis aangekom en terwyl paramedici gespook het om haar man se lewe te red, het sy sy hand vasgehou en hom gesmeek om by te kom.
Sy vrou, Yolanda, was ná die gebeure te getraumatiseerd om met Beeld te praat. Sy kon ook nie ’n verklaring by die polisie aflê nie.
Verskeie skote is geskiet in ’n struweling tussen hom en die rowers. Hul ondersoek moet nog bepaal wie die skote geskiet het.
Beeld het verneem Human is ook met ’n skerp voorwerp in die gesig gesteek, maar Stoltz kon dit nie bevestig nie.
Toe Van Wyk en nog twee buurtwaglede by die huis stilhou, het Lebina vir hulle geskree die kind is in die huis. “Ons het in die huis ingeloop en die seuntjie in die hoofslaapkamer gekry waar hy rustig in sy bababedjie gestaan het,” het Van Wyk gesê.
“Hy het nie gehuil nie. Ons het sy pa in die aantrekkamer sien lê. Sy pa was nét buite sy sig. Sy hande was met skoenveters vasgebind en sy kop het in die kas gelê. Daar was baie bloed.
Stoltz het by navraag gesê ’n polisiekantoor mag nie gesluit wees nie. Volgens haar kon die deur toe gewees het weens die koue en het beamptes moontlik in die kantoor agter in die aanklagkantoor gesit, maar daar is altyd mense.
Die skikking, wat die metroraad met die Eldoraigne-uitbreiding 18-veiligheidsdorp bereik het, is ’n bevel van die hooggeregshof in Pretoria gemaak.
Indien die raad nie finale goedkeuring daarvoor gee nie, sal die veiligheidsdorp binne sewe dae ná so ’n besluit die strukture verwyder en die betrokke paaie rehabiliteer, lui die ooreenkoms.
Daar is in Mei 2001 gestem oor die saak en 75% van die huishoudings in die gebied het die voorstel gesteun.
’n Oormag swaar gewapende swart polisiemanne het ’n Afrikaanse kuierkroeg binnegestorm, hulleself aan vroue se borste vergryp, besittings gesteel en rassistiese aanmerkings gebulder.
Selfs die sanger MD Greyling, wat die aand in Le Cafe Des Sports in Lephalale (Ellisras) opgetree het, moes met sy hande teen die muur gaan staan, terwyl orige pote sy lyf betas het.
Nog een van die vroue-klante wat ’n slagoffer van die boelies in blou was, het ’n klag van aanranding gelê. Verskeie vroue het ook diefstalklagtes gelê.
“Ek het geweier. Ek betaal hulle om te sing. Die volgende wou die hele spul my plek binnekom om die mense te deursoek.”
’n Plaaslike landdros, wat toevallig ook die aand daar gekuier het, het gesê hulle mag nie sonder ’n lasbrief kliënte deursoek nie. Steve is na buite waar hy die boodskap oorgedra het.
Sommige van die polisiemanne het selfs in die vroue se handsakke gekrap, goed daaruit gevat en dit nooit vir hulle teruggegee nie.
En toe die vroue skree dat die polisie hulle hande van hulle moet afhou, het hulle traangas tussen die mense ingespuit.
“Ek was net nie lus vir moeilikheid nie. Dit was chaos. Party van die vroue het geskree: ‘Don’t fuck-ing touch me!’ Ek het gesien hoe die polisie aan die vroue se borste vat. Hulle was vreeslik arrogant. Ek het net twee wit polisiemanne gesien. Hulle het buite rondgestaan.”