Hoekom het die ‘ou’ Aardklop gesneuwel?Argieffoto Die lui van die doodsklok vir die Aardklop Nasionale Kunstefees in Februarie verlede jaar het skokgolwe deur die kunstefeesgemeenskap gestuur toe dié fees met onmiddellike effek gestaak is. Die fees kon egter daarin slaag om op ŉ nuwe model voort te leef, maar die vraag bly staan – wát het met dié gewilde Potchefstroomse fees gebeur? Alexa Strachan, wat verlede jaar vir die eerste keer as feesbestuurder van die Aardklopfees opgetree het, het Woensdag tydens ŉ Fiëstas-paneelgesprek oor juis dié onderwerp in Kaapstad gesê sy en haar span moes behóórlik kastaiings uit die vuur krap ná die direksie op 24 Februarie verlede jaar aangekondig het die fees word met onmiddellike effek gestaak. Dit is egter ŉ groep “Aardklop-belanghebbendens” wat verseker het dat dié fees voortleef en verlede jaar was feesgangers dit eens: Aardklop “soos in die ou dae” was weer ŉ dawerende sukses. Maar hóékom het die fees so byna gesneuwel? Volgens Strachan het baie negatiewe persepsies oor Aardklop oor die afgelope paar jaar ontwikkel. Afgesien van die persepsies, was dit ook die onttrekking van ŉ naamborg wat voormalige direksielede skrik op die lyf gejaag het. “Die fees was nuttig en moes voortgaan, daarom kon dit nie bloot gestaak word nie. Maar daar was geen begroting nie, ŉ negatiewe persepsie en slegs drie maande om die fees suksesvol te laat gebeur,” sê sy. Strachan meen die gemeenskap het veral negatief geraak oor geleenthede wat die fees van plaaslike ondernemings ontneem het. “Die gemeenskap het gesê Aardklop was nie meer vir die gemeenskap nie. Ons moes vra dat mense ons hande vat sodat ons die fees weer terug na hulle kon vat. Die persepsie was dat ondernemings van buite die dorp geld gemaak het en die geleenthede van die plaaslike gemeenskappe vervreem is. Ons moes beloof ons sal die fees weer na die mense neem.” Rhodé Snyman, die uitvoerende vervaardiger van die KKNK op Oudtshoorn, meen dit is veral belangrik om te onthou ŉ fees besit niks nie. “Toe die naamborg onttrek het, het die direksielede bang geraak en die fees gestaak. ŉ Fees is ŉ balanseertoertjie tussen die belange van ’n klomp belanghebbendes. Die plaaslike gemeenskap is integraal deel van ŉ fees en daarom was die negatiewe persepsie ŉ doodsklok. ŉ Fees moet baie plaaslike insette hê, want dit is hulle fees. Die fees kom uit die gemeenskap vir die gemeenskap. Nou het hulle weer daarin geslaag om dit te bewerkstellig.” Waarom en hoe het die fees deurgetrek? “Die fees het oorleef as ŉ gevolg van sentiment by rolspelers, vervaardigers, kunstenaars en mense wat die fees al vir 18 jaar ondersteun het. Dit het ook oorleef omdat dit ŉ rol in die kunstegemeenskap en in Noordwes gespeel het. Die fees kan net suksesvol wees en aan die gang gehou word as jy mense met respek en openheid hanteer sodat dit ŉ gesamentlike proses is,” sê Strachan. Saartjie Botha, hoof van die US Woordfees, meen ook dit is belangrik om te onthou dat alle feeste in nood is. “Om die waarheid te sê, ŉ fees maak nie 10% wins nie want dis ŉ kontant-arm-omgewing. Die motivering is nie oor geld nie, want jy weet jy maak nie geld nie. Die vraag om te vra, is wat is jy bereid om te verloor? Want jy gáán verloor. Het die direksie moontlik net aan geld gedink? Want eintlik moes die fees oor die gemeenskap gegaan het.” Dit is ook ironies dat die Aardklop-stigting aanvanklik gestig is om die fees te beskerm, maar eindelik verseker het dat die fees sneuwel toe hulle uitmekaarspat, het Karen Meiring, direkteur van kykNET-kanale, later opgemerk. Hoe verhoed die direksiespan en belanghebbendes dat ŉ fees so amper weer sy einde sien? “ŉ Fees kan in wese nie eintlik deur enige borg ondersteun word nie. Dis die gemeenskap en die mense se fees en daar moet verseker word dat die fees en die gemeenskap mekaar balanseer. Dit is nodig dat ŉ fees iets bly wat die gemeenskap bemagtig en bevorder en dat die persepsies daaroor positief bly. Dít is die plan vorentoe.” Aardklop sal vanjaar weer op dié unieke model voortgaan – die feesdatum word van 2 tot 8 Oktober in Potchefstroom gehou.