MRK-uitspraak oor Afrikaans by Maties verwelkomUniversiteit Stellenbosch. (Foto: Facebook) Die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie (MRK) se uitspraak dat die Universiteit Stellenbosch (US) wel studente se menseregte geskend het deur hulle te verbied om Afrikaans te praat, is Woensdag wyd verwelkom. Die Afrikaanse Taalraad het in ŉ skrywe gesê dat hy beïndruk is dat die MRK die universiteit verantwoordelik hou vir die indruis op sy eie taalbeleid en vir die optredes van sommige koshuisbestuurslede. “Die MRK se voorgestelde aanpassing van ŉ klousule in die US se taalbeleid skep boonop ook meer duidelikheid oor die balans tussen inklusiwiteit en studente se taalkulturele regte en sal ŉ herhaling van dié gebeure bemoeilik,” sê Conrad Steenkamp, uitvoerende hoof van die Afrikaanse Taalraad. “Hiermee stel die MRK ook ŉ presedent met wyer implikasies. Deur die taalhekkie ietwat hoër te stel, maak hy die afdwing van Engelse eentaligheid aan openbare instellings moeiliker.” Volgens Steenkamp het die MRK se bevindinge wel ook gewys op probleme met die inwerkingstelling van die US se taalbeleid en veral die taalhoudings van sommige studenteleiers, personeel en bestuur. “Taalhoudings lê aan die kern van die probleem en om dít te verander is selde maklik. Dit is egter ŉ voorvereiste vir goeie verhoudings tussen studente en ŉ gebruikersvriendelike taalbeleid. Daar lê dus ŉ groot taak vir die US voor,” sê hy. “Die MRK se aanbevelings verbreek ook die taboe oor bespreking van die US se taalbeleid self, eerder as net die inwerkingstelling daarvan. ŉ Mens hoop dat die volgende hersiening van die taalbeleid meer ingrypend sal wees.” Die MRK het in sy uitspraak versoek dat prof. Wim de Villiers, rektor van die US, ŉ skriftelike openbare verskoning aan studente rig en onderneem dat geen student ooit weer verhoed sal word om in ŉ bepaalde taal te kommunikeer nie. AfriForum Jeug sê hy sal druk op die US toepas om te verseker dat die universiteit nie bloot “die minimum sal doen om die opdrag van die MRK na te kom nie”. “Hierdie verskoning moet nie net ŉ verskoning vir die studente wat te na gekom is, wees nie, maar ook die vernietigende kultuur van taaluitsluiting uitwys en benadruk dat ’n diskriminerende houding teenoor taal onaanvaarbaar is,” sê René van der Vyver, woordvoerder vir AfriForum Jeug. “Die MRK se verslag, asook AfriForum se Konstitusionele Hof-oorwinning in 2021 vir die behoud van Afrikaans as volwaardige onderrigtaal by Unisa, bewys dat die tydsgees oor taal besig is om te draai namate die behoefte vir meertaligheid groei.” AfriForum Jeug het reeds vroeër vanjaar as waghond opgetree nadat studente se menseregte weer tydens die 2023-verwelkoming geskend is toe studenteleiers eerstejaarstudente opdrag gegee het om slegs Engels te praat. “Lede van die jeugorganisasie sal voortaan dié rol op die US-kampus versterk en by studenteleiers bevestig of die opdrag van die MRK uitgevoer is, naamlik dat die US binne 74 dae (60 dae nadat hulle binne die volgende 14 dae die verslag aan koshuisleierskap bekend gemaak het) aan koshuisleierskap opleiding moet verskaf oor die korrekte interpretasie en toepassing van die taalbeleid.” Volgens Van der Vyver sal AfriForum Jeug ook aanhou veg vir Afrikaans op universiteitskampusse in die land.