TLU SA maak beswaar teen wysiging van Artikel 25 – Verbind tot internasionale regsaksie | TLU SA
TLU SA maak beswaar teen wysiging van Artikel 25 – Verbind tot internasionale regsaksie Maandag | 03 Februarie | 2020
TLU SA het amptelik beswaar aangeteken teen die wysiging van Artikel 25 van die Grondwet (no. 108 van 1996) wat handel oor onteiening sonder vergoeding.
Die spertyd vir kommentaar is uitgestel tot 29 Februarie 2020 nadat verskeie rolspelers sedert die bekendmaking van die tydraamwerk daarteen kapsie gemaak het.
“Ons stel steeds voor dat die bewoording van Artikel 25 van die Grondwet onveranderd bly en geen wysigings aangebring word nie,” sê mnr. Louis Meintjes, die president van TLU SA. “Landbou is nie die enigste kwessie van belang wanneer dit by onteiening sonder vergoeding kom nie. Die reg op privaatbesit – wat noodsaaklik is vir stabiliteit en belegging – is ‘n onontbeerlike beginsel in die sukses van die ekonomie.
“TLU SA se visie vir Suid-Afrika is dat rykdom deur ekonomiese groei geskep word. Dit kan slegs in ‘n vryemark-omgewing waarin internasionale beleggers wil belê en waar daar geen onsekerheid oor regeringsbeleide is nie, bekom word.”
Afgesien van die aanslag op die ekonomie, word verskeie regsgeldige beginsels met die wysiging van Artikel 25 bedreig.
“Enige staat is onderhewig aan grondwetlike en universele internasionale regsbeginsels wat ‘n land ondanks die grondwet bind,” sê mnr. Meintjes. “Hierdie gesaghebbende norme fokus op die minderheidsgroepe in ‘n land, veral rasgedrewe minderheidsgroepe.”
Die Suid-Afrikaanse regering is verbind tot verskeie internasionale verdrae wat rasgedrewe diskriminasie en diskriminasie op grond van eiendom verbied:
Artikel 26 van die Internasionale Handves van Politieke Regte van 1976 verbied diskriminasie op grond van ras of eiendom;
Die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap (SAOG) se Handel- en Beleggingsprotokol van 2006 lei dat alle SAOG-lande ‘n gunstige omgewing vir beleggers moet skep deur “(a) beleggings nie te onteien nie, behalwe in openbare belang teen vinnige, voldoende en doeltreffende vergoeding; en
Die Romeinse Konvensie voer aan dat die Misdaadhof internasionale gewoonte- en verdragsreg moet toepas; en
Die Internasionale Konvensie oor die Misdaad van Apartheid definieer die misdaad apartheid as enige wetgewende maatreël van een rasgroep om eiendom wat aan ‘n ander rasgroep behoort, te onteien.
Die Grondwet en Parlement is onderhewig aan die Grondwetlike Beginsels waaruit die regsgeldigheid van die Grondwet in terme van die totale bevolking van Suid-Afrika ontspruit. Enige wetgewing wat die Grondwet wysig is steeds onderhewig aan die Grondwetlike Beginsels waaronder almal universeel aanvaarde fundamentele regte geniet.
“Die reg om nie op grond van ras gediskrimineer te word nie is ‘n fundamentele reg,” sê mnr. Meintjes. “Die reg tot eiendom en dat die onteiening daarvan in die openbare belang en teen vergoeding moet wees, word ook deur die Grondwet beskerm. Enige wysigings aan die Grondwet wat lei tot diskriminasie teen wit eienaars sal die wettigheid van die Grondwet verydel.
“Grondwetlike veranderinge wat toelaat dat die eiendom van wit eienaars deur die staat gekonfiskeer en aan ‘n swart persoon gegee word is internasionaal en grondwetlik onwettig en selfs ‘n misdaad,” sê mnr. Meintjes. “Dit sal Suid-Afrika in eindelose hofsake op die nasionale en internasionale front dompel, wat dan deur die regering en belastingbetalers betaal moet word.”
TLU SA sal enige wetgewing met die doel om eiendom van wit eienaars sonder vergoeding te onteien as diskriminerende, rasgedrewe konfiskering en internasionaal onwettig beskou.
Indien die Parlement voortgaan om die wysigings aan Artikel 25 van die Grondwet te aanvaar, sal TLU SA die regte van sy lede beskerm en alle grondwetlike en internasionale maatreëls volg om dit suksesvol te doen.
Hierdie maatreëls sluit regsaksie teen enige lid van die regering, die wetgewer of selfs die regstelsel wat die onwettige konfiskering van eiendom van wit eienaars steun, aanmoedig of deurvoer.