“Onteieningswet ’n aanval op eiendomsreg”Foto: Maretha Maartens Kommer heers oor die toekoms van eiendomsreg in Suid-Afrika nadat die kabinet die omstrede Wysigingswetsontwerp op Onteiening goedgekeur het. Volgens Cornelius Jansen van Rensburg, AfriSake se uitvoerende hoof, beskou plaaslike én internasionale sakeorganisasies die groeiende onsekerheid insake eiendomsreg as faktore wat beleggingsrisiko’s verhoog. “Hoewel die onteieningswet nog deur die parlementêre prosesse moet gaan, stuur die kabinet se goedkeuring daarvan ’n baie negatiewe boodskap aan sakelui uit.” Janse van Rensburg sê in ’n onlangse verslag, getiteld: “South Africa: Monitoring the Cabinet, Election Promises and Legislation”, meen die Switserse bank Credit Suisse dat die nuwe onteieningswet “eiendomsreg ondermyn en kapitale beleggings in Suid-Afrika sal ontmoedig”. Credit Suisse ontleed die wet soos volg: “Enige eiendom kan deur die tersaaklike minister onteien word ten behoewe van ‘publieke belang’ en herverdeling”. Enige vergoeding sal deur die staat bepaal word, en nie volgens markwaarde nie. Volgens Janse van Rensburg het het Jeremy Cronin, minister van openbare werke, op 18 April 2013 die beoogde wetgewing as nóg ’n gereedskapstuk beskryf vir die doel van grondhervorming om gelyke toegang tot Suid-Afrika se natuurlike hulpbronne vir alle Suid-Afrikaners te verseker. “Verder het minister Cronin daarop gewys dat eiendom volgens die onteieningswet nie beperk is tot grond nie, maar alle vorme van eiendom. Hy het ook aangedui dat daar wel omstandighede mag ontstaan waarin die regering ‘André se bakkie kan onteien’ ten bate van openbare belang.” In ’n verslag wat AfriSake in Junie vanjaar oor die toekoms van eiendomsreg bekendgestel het, word landsburgers gemaan teen die impak wat onder meer die onteieningswet op die land se burgerregte gaan hê. “Eiendomsreg en menseregte is onafskeidbaar verweef met mekaar. As die Parlement eiendomsreg aftakel, takel hulle ook die Handves van Menseregte af,” het Jansen van Rensburg gesê. AfriSake sê hy is van plan om nou direk met parlementslede te skakel oor die groeiende aanval op eiendomsreg. “Parlementslede moet begryp dat hulle optredes in die volgende maande rigtinggewend gaan wees vir die toekoms van Suid-Afrika.” AfriSake het reeds hul eiendomsregverslag aan meer as ’n duisend genoteerde maatskappye, oorsese beleggingsfirmas, ambassades en konsulate gestuur. AfriSake sal ook vroeg in 2015 ’n regsproses namens ’n aantal boere van stapel stuur met die oogmerk om eiendomsreg te beskerm. Lees ook: Onteieningswet deur kabinet goedgekeur AfriSake stel vyfpuntplan bekend om eiendomsregkrisis af te weer