‘Onvergeeflik’ wanneer amptenary van armes steel – RamaphosaPres. Cyril Ramaphosa. (Foto: Elmond Jiyane/GCIS) “Die onthulling in die parlement dat duisende staatsamptenare maandeliks onwettig maatskaplike toelaes ontvang, wys dat ons nog ŉ lang pad moet gaan om ŉ etiese kultuur in die staatsdiens te vestig.” Só skryf pres. Cyril Ramaphosa in sy weeklikse nuusbrief waarin hy ook staatsamptenare wat toelae gebruik om hul salarisse aan te vul, gekap het. Die amptenare kwalifiseer nie vir die toelae nie omdat hulle reeds ŉ salaris van die staat ontvang. Slegs diegene wat geen ander inkomste verdien nie, kwalifiseer vir die toelae. Nietemin het duisende amptenare toelae ontvang, sê Ramaphosa. “Hierdie geld is veronderstel om na die armes te gaan en die betrokke staatsamptenare steel doelbewus die geld. Dit is onvergeeflik,” skryf die president. Volgens Ramaphosa gaan die regering sy pogings verskerp om ŉ stokkie voor hierdie soort uitbuiting te steek en streng stappe gaan gedoen word teen diegene in die staatsdiens wat hulle aan sulke misdrywe skuldig maak. Die regering het vandeesmaand ŉ nuwe eenheid vir openbare etiek, integriteit en dissiplinêre tegniese bystand bekend gestel. Dit moet binne openbare instansies die nodige dissiplinêre stappe doen teen staatsamptenare wat hulle aan wandade skuldig maak en moet saam met ander staatsorgane werk om die amptenary tot verantwoording te roep. Ramaphosa sê die nuwe eenheid het reeds staatsamptenare geïdentifiseer wat onregmatig maatskaplike toelae ontvang het. “Die eenheid sal korrupsiesake na die regering se taakspan teen korrupsie verwys en met die onderskeie departemente opvolg om te verseker dat staatsamptenare wat by strafsake betrokke is, dissiplinêr vervolg word. “Die eenheid sal die uitvoer van leefstyloudits van staatsamptenare monitor en waar departemente korrupsie en onverklaarbare rykdom identifiseer, sal die sake na die polisie verwys word.” Ramaphosa sê ŉ ander belangrike aspek van die eenheid se werk is die institusionalisering van etiek en integriteit in staatsdiensgeledere. “ŉ Paar staatsamptenare is oor die jare van mening dat hulle, hul vriende en gesinne finansieel voordeel uit die staat kan trek. Ons moet alles in ons vermoë doen om hierdie houding te verander.” Volgens Ramaphosa sal die nuwe eenheid norme en standaarde stel oor etiek, integriteit en gedrag. Dit sal ook die afdelings se vermoë opbou om amptenare wat aan wangedrag skuldig bevind is, te dissiplineer. “Soos ŉ aantal skandale met betrekking tot staatsamptenare wat onwettig deur staatsgeld bevoordeel is, getoon het, sal die proses moeilik en tydsaam wees. Ons sal egter nie tou opgooi nie. “Nasionale prioriteite kan slegs bereik word indien ŉ bekwame staat aan die stuur van sake is. En dit kan nie gebeur indien aanspreeklikheid nie aanvaar en etiese gedrag nie bevorder word nie.”