Spur-baas moet ter wille van konsessiehouers bedankKallie Kriel. Argieffoto. Onder die Zuma-regering het dit in Suid-Afrika skynbaar mode geword dat leiers geen verantwoordelikheid vir hul eie foute aanvaar nie en die skuld vir hul mislukkings eerder op almal anders se skouers probeer pak. Uit die ope brief wat Pierre van Tonder, Spur se uitvoerende hoof, aan dr. Dirk Hermann, bedryfshoof van Solidariteit, gerig het, is dit duidelik dat Van Tonder in tipiese Zuma-styl weier om enige verantwoordelikheid vir die dilemma te aanvaar waarin hy sowel Spur-konsessiehouers as -personeel gedompel het. Van Tonder se poging om homself te verontskuldig, hou almal – van konserwatiewe mense en inwoners van sekere woongebiede tot Hermann in persoon – valslik as sondebokke in dié debakel voor. Laat ek dit op rekord stel dat ek myself in terme van hierdie debakel vierkantig aan die kant van Spur-konsessiehouers en hul personeel skaar. Hier moet ek ook my belange verklaar: Ek ken ’n paar Spur-konsessiehouers persoonlik. Hulle is sout van die aarde en werk letterlik dag en nag saam met hul personeel om van hul ondernemings suksesse te maak. Benewens die heersende moeilike ekonomiese omstandighede word konsessiehouers ook aan byna diktatoriale voorskrifte en hoë kostes onderwerp wat vanuit Spur se hoofkantoor op hulle afgedwing word. Die laaste ding wat Spur-konsessiehouers en hul personeel nou nodig gehad het, was dat Spur se uitvoerende hoof ’n groot deel van hul kliëntebasis deur sy ondeurdagte optrede moes vervreem. Ja, Van Tonder se optrede was ondeurdag. Moedswillige mense probeer nou kritiek op Van Tonder se optrede voorhou as ’n poging om die gedrag te regverdig van die man wat hom in die Texamo Spur wangedra het. Dis alles behalwe dít. Ek wil sélf nie my gesin aan dié soort gedrag blootstel as ons by my kinders se gunsteling restaurant gaan eet nie. Die punt is egter dat ek ook nie my gesin aan die gedrag van die vrou – die ander party – wil blootstel nie. Dit is daarom tog redelik dat my gesin en ook ander gesinne wat Spur oor baie jare heen lojaal ondersteun het, voel dat Spur teen sowel die man as die vrou moes optree. Lojale Spur-kliënte wat deel is van minderheidsgemeenskappe word daagliks aan dubbele standaarde in terme van rassisme onderwerp. Rasbehepte politici, ’n groot gedeelte van die media en selfs die Menseregtekommissie maak ’n groot bohaai van sogenaamde wit rassisme, terwyl rassisme teenoor minderheidsgemeenskappe egter geïgnoreer word. In hierdie konteks – waar minderheidsgemeenskappe keelvol is vir dubbele standaarde – is dit verstaanbaar die Spur-kliënte uit dié gemeenskappe omgekrap raak as die grootbaas van een van hul gunsteling restaurante óók homself hieraan skuldig maak. Die meeste lede van minderheidsgemeenskappe is gematigde mense wat glo dat wedersydse erkenning en respek tussen gemeenskappe bevorder moet word en dat almal se waardigheid gerespekteer behoort te word. Daarom het nóg ek, nóg die meeste ander mense verwag dat Spur se hoof ’n wit kliënt se kant bo dié van ’n swart kliënt moes kies. Wat ek en baie ander wél verwag, is dat Spur elkeen van sy kliënte gelyk behandel en homself nie aan dubbele standaarde skuldig maak nie. In Van Tonder se desperate poging om homself te verontskuldig, probeer hy in sy ope brief vir Hermann voorhou as die sondebok wat Spur-werknemers se poste in gedrang bring. Dit is oneerlik. Hermann het eers kommentaar oor die Spur-debakel gelewer nádat die media berig het dat Spur skade gelei het. Hermann het natuurlik ook nooit ’n Spur-boikot gepropageer nie, maar eerder sy misnoeë uitgespreek oor hoe Spur se topbestuur die saak hanteer het. Die oorsprong van die krisis is en bly Van Tonder se eensydige hantering van dié onsmaaklike voorval by Texamo Spur. Die verantwoordelike ding wat alle rolspelers in die debat nou moet doen, is om te help toesien dat hardwerkende Spur-konsessiehouers en -personeel nie die slagoffers van die ondeurdagte optrede van Spur se hoof word nie. Spur-kliënte wat deur Van Tonder se optrede verontreg voel, gaan egter nie teruggewen kan word terwyl Van Tonder aanhou om homself te probeer verontskuldig en ontevrede kliënte as sogenaamde regses te brandmerk nie. Dit help ook nie veel dat Van Tonder dit goedgedink het om sy hantering van die saak nou deur iemand te laat ondersoek wat rééds vir haar anti-Afrikaanse vooroordele bekend is nie. Nóg erger is dat Van Tonder ook van anti-Afrikaanse aktiviste se hulp en advies gebruik gemaak het om sy mediaskakeling met die ope brief te hanteer. As Van Tonder wérklik so besorg is oor Spur-konsessiehouers en hul werknemers as wat hy voorgee om te wees, het die tyd nou aangebreek om die regte ding te doen. Hy moet sy fout erken en verantwoordelikheid vir sy optrede aanvaar deur te bedank. Dan kan dié onsmaaklike voorval agtergelaat word en kan almal weer ’n “smaak” vir die lewe by Spur ontwikkel.