Resensie: The Greatest Show on Earth
Die skrywer, Richard Dawkins stel dit duidelik in die eerste hoofstuk van sy boek dat evolusie nié maar net 'n hipotese is nie, maar dat daar genoegsame bewyse daarvoor is om dit as 'n wetenskaplike feit te aanvaar. Hy gebruik getuienis vanaf o.a. die geologie, geografie en die nuutste navorsing oor DNS om aan te toon dat daar ánder wetenskaplike terreine is wat die biologiese getuienis vir die evolusionêre ontwikkeling van spesies ondersteun. Terwyl sy vroeëre boeke nie soseer handel oor getuienis vir die geldigheid van evolusie nie, adresseer hiérdie boek die geldigheid van die idee dat spesies vir miljoene jare vanuit ander vroeëre spesies ontwikkel het en dat bykans alle vorme van lewe min of meer dieselfde gemeenskaplike voorouers gehad het. Hierdie boek is 'n handige hulpmiddel vir voorstanders van die geldigheid van evolusie, wat dikwels met kreasioniste en ondersteuners van Intelligente Ontwerp in debatte betrokke is. Daar is egter leemtes in hierdie boek wat tot gevolg het dat boeke soos Why Evolution is True deur Jerry Coyne, ook as addisionele handige bronne gebruik behoort te word gedurende debatte.
Die skrywer is veral bekommerd oor die feit dat meer as 40% van Amerikaners nié die geldigheid van evolusie aanvaar nie. Hy beskou dit as een van die hoofredes waarom die verskyning van 'n boek soos The Greatest Show on Earth broodnodig is. Wie sal egter bereid wees om hierdie boek te lees? Die meeste Jong-Aarde kreasioniste wat hierdie inligting die broodnodigste het en wat glo dat 'n Persoonlike God slegs ongeveer 6 000 jaar gelede alle spesies (vanuit niks?) binne ses dae geskep het en dat mense saam met dinosourusse die aarde bewandel het, sal in die eerste plek nie bereid wees om nugter en objektief na hierdie getuienis vir evolusie te kyk nie. Mense vir wie die boek die meeste waarde het, is mense soos myself wat hoegenaamd geen deskundiges is met betrekking tot die biologiese wetenskappe nie, maar vir wie 'n goeie inleiding tot evolusie tog baie nuttig is.
Die skrywer vergelyk natuurlike seleksie wat daartoe bygedra het dat spesies oor miljoene jare wesenlike veranderinge ondergaan het, met die kunsmatige seleksie wat hondetelers gebruik het om verskillende honderasse mee te teel. Hy beweer met reg dat mense nié die evolusionêre veranderinge in verskillende soorte honde in hul eie leeftyd kan waarneem nie, maar dat dit prosesse was wat oor etlike honderde jare plaasgevind het. Soortgelyk hieraan kan mense ook nie direk waarneem hoedat mense en ape se gemeenskaplike voorouers verander en vertak het in homo sapiens sapiens, sjimpansees, gorillas en ander aapsoorte nie. Daar is genoegsame getuienis dat alle mense se voorouers duisende jare gelede aan 'n ander spesie behoort het wat gaandeweg ontwikkel het tot die hedendaagse homo sapiens sapiens en dat kreasioniste se bewering dat daar vermiste skakels (Engels: missing links) is, ongeldig is. Daar is volgens die skrywer genoeg fossiele in museums dwarsdeur die wêreld wat daarop dui dat ons voorouers 200 000 jaar gelede wel heelwat anders as ons gelyk het.
Daar is ook ondersteunende getuienis vanuit die geografiese wetenskappe soos die verskuiwing van verskillende kontinente, wat veroorsaak het dat soortgelyke plant- en dierespesies in die ooskus van Suid-Amerika en op die weskus van Afrika voorgekom het. Die geologiese getuienis vir evolusie is ook oorweldigend wanneer in ag geneem word dat net sekere fossiele gevind is in slegs sekere grondlae van 'n sekere ouderdom.
Indien álle spesies ongeveer 6 000 jaar gelede amper terselfdertyd ontstaan het, sou hul fossiel-oorblyfsels eweredig versprei gewees het oor verskillende grondlae en sou die fossielrekord heelwat anders gelyk het. Indien die fossiel van 'n haas gevind sou word in 'n grondlaag wat meer as 60 miljoen jaar oud is, sou dit bewys dat evolusie ongeldig is, maar so 'n fossiel is nog nooit gevind nie! Metodes soos koolstofdatering (Engels: carbon-14 dating), wat wetenskaplikes gebruik om die ouderdom van rotse en dooie organismes te bepaal, dui ook op die geldigheid van evolusionêre prosesse wat die ontwikkeling van derduisende verskillende spesies tot gevolg gehad het. Op bl. 268 en 269 vra die skrywer tereg waarom slegs sekere spesies op slegs sekere dele van die aarde voorkom. Indien alle spesies se voorouers afkomstig was vanaf Noag se Ark, sou verskillende spesies tog eweredig versprei gewees het oor die aarde. Hoekom het sekere spesies besluit om verder te trek vanaf die Ark en hulle te vestig in die Australiese kontinent, terwyl ander spesies "soos een man" getrek het na die Noord-Amerikaanse kontinent?
Kenners van die biologiese wetenskappe is tog bekommerd dat sekere van die skrywer se argumente nie die mas sal opkom in debatte met ywerige kreasioniste nie. Kreasioniste kan byvoorbeeld beweer dat die rede waarom verskillende spesies se liggaamsdele baie soortgelyk is aan mekaar, slegs daarop dui dat dit soortgelyke funksies verrig en nié dat dit noodwendig getuienis is vir die geldigheid van evolusie nie. Een van die skrywer se beste argumente vir die geldigheid van evolusie is sy verwysing na liggaamsdele wat baie meer effektief sou gewees het indien dit op intelligente wyse deur 'n Intelligente Ontwerper vooraf ontwerp was, maar wat in werklikheid dui op die vermorsing van materiaal en swak "ontwerp" wat die gevolg is van "nie-intelligente" evolusionêre prosesse. Hy verwys op bl. 362 na die strottehoof senuwee in 'n kameelperd se nek wat verskeie meters lank is i.p.v. slegs 'n voldoende paar sentimeters.
Dit is duidelik dat hedendaagse bioloë nog hoegenaamd geen voldoende bewyse het vir hul teorieë oor hoe lewe in die eerste plek op aarde ontstaan het nie. In die laaste gedeelte van die boek verwys die skrywer na die sg. RNS wêreldhipotese waarvolgens lewe oorspronklik uit RNS bestaan het en nie uit RNS, DNS en proteïene nie. Daar is baie bespiegelinge oor die aanvanklike ontstaan van organismes soos RNS wat hulleself kan "repliseer", soos o.a. die idee dat lewe op aarde afkomstig was vanaf meteoriete wat die aarde biljoene jare gelede getref het, maar daar is nog hoegenaamd geen voldoende bewyse daarvoor nie. Volgens Richard Dawkins se mistroostige lewensbeskouing word die ou lewe maar basies gedryf deur gene wat liggame gebruik om hulleself te propageer. 'n Liggaam, wat menslike gevoelens soos liefde en deernis insluit, is op die ou end maar slegs 'n handige hulpmiddel vir bewussynlose gene wat op 'n eienaardige wyse hul eie voortbestaan probeer verseker. Die menslike self-bewussyn is dus 'n byproduk van chemiese reaksies en dan is mense se drome en ideale eintlik maar basies handige hulpmiddels vir self-repliserende (Engels: self-replicating) organismes wat self geen bewussyn het nie! Volgens die skrywer se wêreldbeskouing is daar dus geen plek vir 'n Persoonlike Skeppergod wat die heelal op grond van een of ander Goddelike Plan geskep het nie, en is daar ook nie ruimte vir 'n Onpersoonlike Goddelike wat as 'n onderliggende dryfveer vir evolusionêre prosesse beskou kan word nie. Die skrywer erken dat die waarskynlikheid van die amper spontane ontstaan van lewe op aarde bykans een uit 'n biljoen is. Miskien is die beste verklaring vir die aanvanklike ontstaan van self-repliserende lewende organismes, dat dit voortgevloei het vanuit 'n onderliggende Goddelike Werklikheid, in plaas van hedendaagse materialistiese wetenskaplikes se verklaring dat "lewelose" molekules "spontaan" begin het om hulleself te groepeer in "lewendige" repliserende organismes?