Parapleeg op die rug van ŉ perd ná 20 jaar in ŉ rolstoelAdri Knoetze op Shangai, die perd, se rug. (Foto: Facebook) Dit was ŉ dag wat sy nooit sal vergeet nie – die dag dat sy weer vryheid agter op die rug van ŉ perd kon beleef ná bykans 20 jaar in ŉ rolstoel. Om perd te ry was iets wat Adri Knoetze (47), ŉ T2-parapleeg, nie gedink het haar ooit weer beskore sou wees nie. Sy was ŉ aktiewe jong vrou van 28 op die kruin van haar lewe toe sy en twee werkskollegas in ŉ motorongeluk betrokke was wat haar van die bolyf af ondertoe verlam gelaat het. Knoetze vertel opgewonde van die geleentheid wat sy gekry het om op haar vriendin, Tanya Malan, se perd, Shangai, te ry. Die saal is spesiaal vir Knoetze aangepas sodat sy op die perd kon bly sit, aangesien sy nie self haar balans kan behou nie en van onder haar arms geen spierbeheer het nie. “Dit was my eerste probeerslag as parapleeg om perd te ry. Dit was ongelooflik, ŉ fantastiese ervaring. Ek kan nie wag om dit weer te doen nie.” Knoetze, wat tans op Mokopane (Potgietersrus) woon, onthou soos gister die dag in 2000 toe sy en twee kollegas op pad terug was van ŉ ekspo in Durban toe die bestuurder beheer verloor het oor die voertuig. Sy was toe maar slegs vier maande werksaam in ŉ nuwe pos as bemarkingsbestuurder. “Ek het agter in die Land Cruiser gesit en het my sitplekgordel vir ŉ oomblik losgemaak om agteroor te leun om my aktetas by te kom wat agter in die voertuig gelê het. Teen die tyd dat ek besef het ons ry van die pad af, was dit te laat. My deur het oopgegaan en ek het die teerpad teen ŉ hoë spoed getref,” onthou Knoetze die dag wat haar lewe vir altyd verander het. Haar bolyf was aan skerwe. “Nét drie van my ribbebene was nié af nie,” onthou sy. “Ek het inwendig verskriklik seergekry. My ingewande het ook ophou funksioneer en ek moes ŉ kolostomie-sakkie kry.” Vir drie jaar daarna kon Knoetze nie uit die bed klim nie en in ŉ stadium het sy slegs 35 kg geweeg. Adri Knoetze op Shangai, die perd, se rug. (Foto: Facebook) Dokters het haar en haar familie gewaarsku dat haar gebroke liggaam nie die ongeluk gaan oorleef nie, maar vandag, bykans 20 jaar ná die ongeluk, is Knoetze ŉ kranige bergfietsryer, wat haar nie steur aan mense wat vir haar sê sy kan ŉ ding nie doen nie. “Die ongeluk het ŉ geweldige uitwerking op my lewe gehad. Nié net op myne nie, maar ook op my eks-man en my ouers se lewe. Maar die dokters het gesien: ondanks die verdoemende voorspelling dat ek nie die ongeluk sou oorleef nie, het ek die wil om te leef. En daarom is ek vandag nog hier.” Sy vertel dit was egter emosioneel en geestelik die grootste uitdaging om weer die lewe die hoof te bied. “Ek het gegaan van iemand wat gereeld soveel buitelugaktiwiteite moontlik doen na iemand wat 24 uur van die dag vir die dak lê en kyk.” Dit het ŉ groot stremming op haar en haar eksman se huwelik geplaas en hulle het die moeilike besluit geneem om hul paaie te laat skei. “Hy wou by my bly, maar ek het vir hom gesê hy moet eerder aangaan met sy lewe. Ek het so seer gekry en het altyd pyn gehad. Ek sou nie ŉ goeie vrou vir hom kon wees nie en hy was self nog so jonk. For better or worse is ŉ tall order, jy weet,” sê sy. Adri is in haar element in die buitelug. (Foto: Facebook) Tog is haar en haar eksman se lewensdrade vir altyd verweef toe sy agterkom sy is swanger. Hoewel dit ŉ riller van ŉ swangerskap was, is hul seun, SB (nou 18), op 37 weke gesond gebore. Knoetze vertel sy het op 20 weke eers besef sy is swanger. “Die dokters sê vir jou dit kan nooit gebeur nie weens jou inwendige beserings, so jy verwag dit nie. SB het lekker teen die ysters in my lyf geskop,” onthou sy. Sy vertel dié pienkvoet se opwagting het haar opnuut ŉ rede gegee om te leef. “Ek het begin dink ek het nie meer ŉ doel op aarde nie. Ek het gevoel ek was van almal afhanklik en kon vir niemand iets beteken nie. Ek het nuwe moed gekry toe hy in my lewe kom.” Knoetze het besluit om nie te werk nie, aangesien haar lyf te onvoorspelbaar is. “My lyf laat my te gereeld in die steek. Ek is aktief wanneer ek kan wees, en op my sosialemediaprofiel wys ek net die goeie goed. Ek is nie openlik oor die dae wanneer dit sleg gaan nie, daarom kan mense dalk onder die indruk wees dat dit altyd goed gaan,” vertel sy. Die enigste beroep wat sy op ander mense wil doen oor gestremdes of siekes, is dat mense daardie persoon steeds sal behandel asof hy of sy normaal is. “Daar is ŉ groot behoefte om net behandel te word as ŉ gewone persoon. Ek was nog altyd iemand met ŉ sterk persoonlikheid en niemand sou met my in verkleinwoordjies praat nie en skielik word ek behandel soos ŉ tweejarige omdat ek in ŉ rolstoel is. Adri en haar seun, SB, tydens sy matriekafskeid. (Foto: Facebook) “Mense se empatie is natuurlik welkom en as iemand my vra hoe dit gaan, is dit vir my lekker. Maar ek is steeds dieselfde gees wat elke oggend wakker word as die gees van die Adri wat mense 20 jaar gelede, voor die ongeluk, geken het.” Knoetze is ook gereeld op haar bergfiets te sien en vertel dat sy reeds bykans 10 000 km met dié fiets afgelê het. Sy vertel sy het vir haar ŉ bakkie gekoop waarmee sy al vir jare ry en wat haar nog nooit in die steek gelaat het nie. “Ek is ŉ boskind. Ek en daai bakkie is emosioneel aan mekaar verbind. Ek het onlangs ŉ 4×4-roete gedoen saam met 11 mans. Hulle het gesê ek sal dit nie regkry nie en almal van hulle moes hul woorde sluk!” lag sy. “Ek gryp die geleenthede aan wat ek kry, al is ek superkapoet vir die volgende dag of twee. Al sukkel ek self om soms nog die negatiewe te verwerk, help dit nie om elke dag te vra: ‘Waarom ek?’ nie. “Nie een dag is voorspelbaar nie, maar van my goeie dae maak ek die beste. Dit is uit absolute dankbaarheid vir die lewe en die guns wat ek ontvang en die kans wat ek gekry het om te lewe. Ek dank die Here daarvoor.”