Die ontwikkeling van vervoer in Suid-Afrika
Geskiedenis van landvoertuie in Suid-Afrika
Vandag het baie mense so gemaksugtig geword dat hulle met hul motors na die naaste kafee sal ry pleks van soontoe loop. Lank verby vir hulle is die dae toe voetslaan die norm was. Om nie eens te praat van �n stamperige rit met die nederige ou ossewa nie...
ILLUSTRASIE BO: Die ossewa was vir die trekboere sowel as die Voortrekkers van weleer �n tuiste in die wildernis. Die wa met sy seiltent, wat deur kweperhouthoepels gesteun is, was tegelyk �n verblyfplek, �n wieg, �n siekekamer en �n huisaltaar.
Die kopiereg op die foto�s en illustrasie by hierdie artikel het, tensy anders vermeld, na ons beste wete weens hul ouderdom verval en hulle is dus regtens openbare besit (�in the public domain��). Indien enige persoon of instansie egter sou reken dat dit nie vir sekere van die illustrasiemateriaal geld nie, word di� gevra om asseblief onverwyld met Mieliestronk.com in verbinding te tree sodat die saak in die reine gebring kan word.
Eerste motor in Suid-Afrika
BO: �n Foto van die geskiedkundige bekendstelling op 4 Januarie 1897 in Pretoria van die eerste motor wat in Suid-Afrika aangekom het. Van links is A.E. Reno, stigter en toe redakteur van die Pretoria News en ook die man wat die demonstrasierit gere�l het, dr. W.J. Leyds, staatsekretaris van die ou Transvaalse Republiek, en John Hess, die eienaar van die motor. Die vierwielige stoftrapper is aan pres. Paul Kruger gedemonstreer�wat egter die aanbod van die hand gewys het om �n draaitjie daarin mee te maak. �Nee, dankie,� het die geamuseerde Transvaalse president glo ges�, �netnou blaf �n hond en dan skrik die ding en gooi my af! Hulle moet hom eers verbeter voordat ek daarin ry."
AN �n mens jou dit voorstel: ons land sonder enige voertuie, vaartuie en vliegtuie? Vandag kan jy jou kwalik so �n toestand indink. Tog, �n skrale drie en �n halwe eeue gelede het mense hier geen ander vervoermiddels as die slee, die pak-os en hul eie twee voete gehad nie.
Die ossewa het nietemin so �n kardinale rol in ons land se geskiedenis gespeel dat hy verdien om eerste genoem te word as �n mens na die ontwikkeling van vervoer in Suid-Afrika kyk. Deur die jare is hy dan ook op verskeie maniere aangepas vir die destydse ruwe terrein waarop daar geen paaie was nie.
Sonder die ossewa sou die Groot Trek nie kon plaasgevind het nie. Die wa met sy seiltent, wat deur kweperho