EVV WAARSKU. van plase sit BL. 2. Volksblad. Brandstigter is vry - PDF Free Download
EVV WAARSKU. van plase sit BL. 2. Volksblad. Brandstigter is vry
1 WIMBLEDON EVV WAARSKU MISDAAD Nou lê Serena vir Boere gaan werkers van plase sit BL. 2 Chani voor BL. 23 Donderdag 26 Junie 2014 R6,20 (BTW in...
Author: Erica Blair
0 downloads 33 Views 5MB Size
Volksblad. Room van VS matrieks vereer
1 KRIEKET Tahir se geesdrif aansteeklik Bl. 2 POLITIEK Zumatoia ThabaNchu Bl. 2 ANC FEES Herrie om Mugabe kring uit Bl. 7 Volksblad Wner NUUS MET MENI...
> aa die van plase en bushaltaa
1 Poasakname. Ondereoek na die aard en ontstaan ran pcssakname het aar. die lig ge bring dat hulle wsrendeels dleeelfde > aa die van plase en busha...
NOORD KAAP Gariepfees spog met top vermaak! BL. 2. Volksblad. Pieter Steyn
1 BYLAES Vrydag en Landbou vandag binne NOORD KAAP Gariepfees spog met top vermaak! BL. 2 TV STERRE Vrystaters blink uit opkokkedoor BL. 3 Volksblad 1...
ELEV8 2. Sit-Stand desking
1 6 ELEV8 2 Sit-Stand desking2 73 ELEV8 2 - TOUCH Sit-stand esking The ability to sit and stand during the average working day has huge health benefit...
Nou lê Serena vir ‘Boere gaan werkers van plase sit’ BL. 2 Chani voor BL. 23
Donderdag 26 Junie 2014 R6,20
Elana aangeval op drafsesssie BL. 3
Brandstigter is vry Eggenote ontken sy het hom verkul
NK bietjie warmer, maar VS bibber nog André Botha
Lianné, wat op 17 Julie in die hof moet verskyn op verskeie BEWERINGS dat Lianné Grey- aanklagte van bedrog van milling (26) die kat in die donker joene rande, het op 17 Junie op geknyp het terwyl haar man, haar Facebook-blad geskryf sy die brandstigter-bruidegom, is senuweeagtig én opgewonde Jean (29), in Grootvlei tronk- oor Jean se vrylating. straf uitgedien het, is gister “8 slapies . . . 204 ure . . . so heftig deur haar ontken. nervous excited ek kan literally Die bewerings dat sy en een in my broek p**!!! Hiehie.” van Jean se beste vriende, Kort voor Jean se vrylating John “Toelies” Heymans, ’n gister het sy gesê sy en haar verhouding gehad het, was só drie kindertjies is baie opgeernstig dat Jean se pa, Fanie, wonde om Jean terug by die van Wesselshuis te hê. bron, ’n private “Dit was agt speurder wou maande te huur om sy lank.” skoondogter dop Ek is ongelooflik Oor die bewete hou. Hy het bly. Ek weet nie rings van haar egter die plan en Heymans se laat vaar omdat wat ek nou verhouding, het dit baie duur dadelik gaan sy gesê dis “absou wees. soluut onwaar” “My seun bly doen nie. en dat hulle net my seun, maar vriende is. — JEAN GREYLING ek laat hom nou “Hy het my die toe om sy eie beafgelope maande sluite te neem. bygestaan en dis Behalwe dat dit te duur sou absoluut onwaar dat daar ’n wees, wil ek nie my seun se le- verhouding is of was.” we verder kompliseer nie. Ek Heymans het dit ook ontken. en my vrou is báie opgewonde “Ek het nie aan die vrou geen bly dat hy vrygelaat is.” vat nie. Ons het ’n paar keer Jean het gister omstreeks saam na shows gaan kyk, maar 11:00 met ’n breë glimlag by die Jean weet daarvan.” departement van korrektiewe Jean het gesê Lianné het dienste se kantoor in die mid- hom die afgelope agt maande destad uitgestap, nadat hy on- in die tronk ondersteun en elke der korrektiewe toesig vryge- naweek kom kuier. laat is. “Ek glo dit glad nie,” het hy Hy is in Oktober gevonnis oor die beweerde verhouding nadat hy daaraan skuldig be- gesê. vind is dat hy ’n onthaalsaal op Fanie het gesê hy en sy vrou die Emoya-landgoed aan die sal Dinsdag Bloemfontein toe brand gesteek het nadat die reis om Jean te groet. landgoed weens wanbetaling “Jean het gevra om eers sy geweier het dat hy en Lianné voete te vind en ons respekteer daar kan trou. dit. Dinsdag ry ons met ’n slag“Ek is ongelooflik bly. Ek skaap Bloemfontein toe om vir weet nie wat ek nou dadelik hom te gaan kuier. gaan doen nie,” het Jean opge“Nou bid ons sy lewe kry rigwonde gesê, met Lianné ’n ting en hy kry spoedig ’n paar treë agter hom. werk.”
Jean en Lianné Greyling nadat hy agt maande in die Grootvlei­gevangenis deurgebring het. Hy is onder korrektiewe toesig vrygelaat. Foto: CHARL DEVENISH
KIMBERLEY. – Die skielike koue wat gister op die Noord-Kaap en die Vrystaat toegesak het, sal in die Noord-Kaap ’n bietjie afneem na die naweek toe, maar Vrystaters sal veral snags bibber. Sonskynweer kan in die volgende paar dae verwag word, met bewolkte weer volgende week. Geen sneeu word verwag nie. Bloemfonteiners moet maar genoeg komberse gereed hou vir Saterdagnag, wanneer die temperatuur tot -4° C sal daal. Deur die dag word meer matige weer verwag, met temperature wat sal wissel tussen 16° C en 20° C. In Kimberley sal dit Sondag ’n klein bietjie warmer wees, met ’n verwagte temperatuur van 23° C. Vrydag- en Saterdagnag sal die kwik tot net onder die vriespunt daal. Dit is ook die verwagte nagtemperature in De Aar, met Saterdag ’n koue 17° C deur die dag. In Welkom en Kroonstad word nagtemperature van 0° C tot -2° C tot Dinsdagnag toe verwag. Dagtemperature sal rondom 20° C wees. In die Oos-Vrystaat was dit laasnag -5° C, met nog ysige nagte wat van tussen -3° C en 0° C voorspel word. In Kuruman sal die nagtemperatuur bo vriespunt bly, maar die aanloop na die naweek gaan koud wees – vandag en môre sal net 18° C wees. In Springbok kruip die somer al nader, met verwagte nagtemperature wat tussen 4° C en 12° C sal wissel. ’n Ysige dag word egter vir vandag voorspel – net 10° C. Upington is ook ’n bietjie warmer as die res van die provinsie, met nagtemperature van tussen 2° C en 7° C. Boonop sal die dagtemperatuur teen Sondag tot ’n volle 26° C styg. En soos altyd is dit Sutherland wat die koudste is. Vandag sal dit net 8° C wees en vir môrenag word -5° C voorspel.
Nuwe Bok­rekord wink vir Vrystaat teen Skotte Jóhann Thormählen
AS al sewe Cheetahs in die Springbokke se 23-tal Saterdag teen Skotland speelkans kry, sal dit ’n nuwe rekord vir Vrystaatse rugby wees. Die meeste Vrystaters wat in dieselfde toets vir Suid-Afrika gespeel het, is ses. Dit het twee keer in 1997 gebeur – op Ellispark teen die Britse en Ierse Leeus en teen Skotland op Murrayfield. Hoewel daar al meer Vrystaters in ’n Springbok-groep was, is bogenoemde volgens Frikkie van
Rensburg, ’n bekende rugbystatistikus, die meeste wat al in een toets uitgedraf het. Sewe Cheetahs is gister deur Heyneke Meyer, die Bok-breier, in sy groep vir die naweek se stryd teen die Skotte in Port Elizabeth ingesluit. Hulle is die heelagter Willie le Roux, vleuel Cornal Hendricks, slot Lood de Jager en stut Coenie Oosthuizen. Die haker Adriaan Strauss, stut Trevor Nyakane en flank Oupa Mohoje is plaasvervangers. Mohoje kan sy Bok-buiging
maak, terwyl Hendricks en De Jager onlangs hul eerste toets gespeel het. Iets wat egter vandag anders is, is dat 23 spelers by ’n toets ingespan word. Dit was onlangs nog 22 en jare gelede heelwat minder. Volgens Van Rensburg was die meeste Vrystaters in ’n Bok-span ’n getal van agt. Dit was op 27 Augustus 1977 met die inwyding van die nuwe Loftus Versfeld teen ’n Wêreldspan. Die Bokke het toe van 15 spelers en ses plaasvervangers gebruik gemaak en daardie Bok-span het kleure verwerf.
Dié Vrystaters betrokke, was Gerrie Germishuys, Dirk Froneman, Hermanus Potgieter, Barry Wolmarans, Theuns Stofberg en drie plaasvervangers, De Wet Ras, Edrich Krantz en Martiens le Roux. Maar Ras, Krantz en Le Roux het nie opgegaan nie. In 1997 het Jannie de Beer, Werner Swanepoel (as plaasvervanger), André Venter, Rassie Erasmus, Naka Drotské (as plaasvervanger) en Os du Randt teen die Britse Leeus vir die Bokke uitgedraf. Die ses Vrystaters wat in 1997
teen Skotland gespeel het, was De Beer, Swanepoel, Venter, Erasmus, Du Randt en Willie Meyer (as plaasvervanger). Drotské, die Cheetah-afrigter, was gister vol lof vir sy Bokke. “Almal van hulle verdien dit,” het hy gesê. “Hulle is spelers van gehalte. Dit maak ’n ou trots dat hulle by die Bokke is. “As Johan Goosen reg was, sou hy seker ook in die 23-tal gewees het.” ) Lees meer oor Mohoje se inslui­ ting en die Bokke op bl. 24.
Volksblad Donderdag 26 Junie 2014
Boere gaan werkers uitsit, maan EVV
Dit is waarom ek die punt maak dat daar moontlik oordadig opgetree, of roekeloos geskiet is. Dit kan nie geregverdig word om te skiet as ’n mens nie kan sien waarop jy skiet nie.
Regering se voorstel oorheers gesprek Philda Essop KAAPSTAD. – Massa-uitsettings staar plaaswerkers in die gesig, het die EVV gister gewaarsku. “Teen April aanstaande jaar sal daar geen plaaswerkers in SuidAfrika oor wees nie,” het Andile Mngxitama, EVV-LP, gesê. Dit sal volgens hom die uitwerking wees van die jongste regeringsvoorstel oor grondhervorming. Mngxitama het gesê daar móét tyd gemaak word om dié “noodgeval” te bespreek. “Hulle (die regering) wil ons daarvan weerhou om ’n jaar lank glad nie die radikale grondhervormingsbeleid te bespreek nie. “Dit is nie ’n grondverdelingsprogram nie, maar in der waarheid ’n grondonteieningsprogram, want die 700 000 plaaswerkers wat nou op plase werk, gaan uitgesit word. Hulle het die boere ’n jaar gegee om plaaswerkers van die plase te sit. “Sodra jy ’n beleid soos dié – met al sy opruiende retoriek van 50% – aankondig, verontrus jy mense wat die vermoë het om mense uit te sit,” het hy in ’n onderhoud gesê. Ingevolge die jongste regeringsvoorstel oor grondhervorming moet kommersiële boere 50% van hul grond aan hul werknemers
Teen April aanstaande jaar sal daar geen plaaswerkers in Suid­ Afrika oor wees nie. — ANDILE MNGXITAMA, EVV­LP oordra. Die staat sal betaal vir die 50% wat deur die werkers bekom word. Belanghebbendes het tot April aanstaande jaar om op die voorstel te reageer. Mngxitama het gepraat ná ’n parlementêre komiteevergadering waar die EVV, DA en die UDM die kat in die duiwehok losgelaat het oor dié omstrede regeringsvoorstel wat reeds wye kritiek ontlok het. Enkele minute nadat Phumzile Ngwenya-Mabila tot voorsitter van die parlementêre portefeuljekomitee oor landelike ontwikkeling en grondhervorming verkies is, het dié onderwerp die bespreking oorheers. Die drie opposisiepartye het versoek dat die kwessie op die sakelys van die komitee geplaas word. Thomas Walters, DA-LP, het gevra dat die departement ’n voorlegging hieroor aan die komitee doen.
LOTTO       +  LOTTO­PLUS       + 
Hy het gewaarsku dat hoe langer kwessies van dié aard gelos word, hoe minder word die beskikbare tyd om dit behoorlik te debatteer. “Dit wek onsekerheid onder plaaswerkers en in die eiendomsmark. Ek stem nie saam dat ’n voorlegging te veel tyd in beslag sal neem na afloop van die kwessies wat reeds op die konsepprogram is nie.” Mncedisi Filtane, UDM-LP, het komiteelede aan die skietery in 2012 by Marikana herinner. “Julle sal onthou daar was sprake dat die regering baie stadig opgetree of gereageer het. Ons weet watter tragedie daaruit gespruit het. Ek dink nie ons wil ’n soortgelyke situasie hê nie, want grondeienaars het reeds hul moontlike optrede op die huidige situasie aangedui. Ek dink dit is ons plig om voorrang aan dié kwessie te gee.” Ngwenya-Mabila het erken dat die kwessie “sensitief is en dringende aandag” vereis. Die komitee moet egter fokus op die begroting wat teen 31 Julie afgehandel moet wees. Die minister sal Woensdag deel vorm van die departement se voorlegging oor beleid en strategiese planne. Komiteelede sal dan hul vrae aan die minister rig.
— GARRY WHITE, KENNER VAN OPENBARE­ORDE­ POLISIËRING
Gary White, ’n internasionale polisiekenner van Noord­Ierland, getuig gister voor die Farlam­kommissie in Centurion. Foto: LISA HNATOWICZ
Polisie moes bloedbad voorsien, sê kenner Llewellyn Prince en Fernell Jansen JOHANNESBURG. – Hul eie plan moes die polisie laat besef het daar sou grootskaalse bloedvergieting wees as hulle sou probeer om stakende mynwerkers by Marikana te ontwapen, of in hegtenis te neem. Gary White, ’n internasionale kenner van openbare-orde-polisiëring, het gister so voor die Farlam-kommissie in Centurion getuig nadat hy polisieverklarings, -planne en -video’s van die skietdood van 34 mynwerkers op 16 Augustus 2012 ontleed het. White het getuig hy was geskok dat die polisie geen intelligensie of behoorlike beplanning vir die betrokke dag gehad het
nie, veral as in ag geneem word dat die situasie plofbaar was nadat tien mense, onder wie twee polisiemanne, reeds toe deur stakers vermoor is. White getuig vir die Menseregtekommissie (MRK). Hy is ’n onafhanklike konsultant in Belfast, Noord-Ierland, waar hy vroeër ook ’n polisiebevelvoerder by talle gewelddadige protesoptogte was. Die polisie voer voor die kommissie aan sy lede het uit selfverdediging opgetree. White het erken die polisie het hulself op die dag van die slagting in ’n baie gevaarlike en komplekse situasie bevind. Volgens die polisieplan sou lede van die openbare-orde-eenheid (OOP) heel voor wees om die sowat 3 500 stakers op die
koppie uitmekaar te laat jaag, te ontwapen, of in hegtenis te neem. “Net agter hulle sou sowat 60 lede van die taktiese reaksie-eenheid (TRE) met R5-gewere wees. Nog ’n punt van kommer was dat daar reeds intelligensie was, al was dit baie beperk, dat die skare nie vrywillig hul wapens sou prysgee nie.” Volgens White is die OOP-lede in ’n moeilike situasie geplaas omdat hulle sonder skerms die skare moes konfronteer. “As daar moeilikheid sou uitbars, sou die OOP-lede vir hul eie beskerming moes padgee. Volgens die plan sou lede van die TRE dan intree. Die TRE is nie opgelei in skarebeheer nie. Die plan self het daarom hoë vlakke van magsmisbruik
moontlik gemaak. “Die vraag is egter waarom niemand op die hoëvlak-vergadering die dag tevore gevra het wat die doel van die TRE met hul R5-gewere was nie. Iemand moes daar duidelikheid gevra het oor wat presies die TRE-lede se rol moes wees. Dit het nie gebeur nie. En dit is wat my geskok het toe ek deur die rekord lees. “Ek is nie ’n ballistiese kenner nie. Maar deur na die video’s te kyk, is dit duidelik dat in ’n stadium op ’n groot stofwolk geskiet is. “Dit is waarom ek die punt maak dat daar moontlik oordadig opgetree, of roekeloos geskiet is. Dit kan nie geregverdig word om te skiet as ’n mens nie kan sien waarop jy skiet nie.”
Heroïen van miljarde gekry
EVV ‘sal hom nie laat voorskryf’
JOHANNESBURG. – Die polisie in KwaZulu-Natal het eergisteraand in die grootste dwelmklopjag tot nog toe in Suid-Afrika op heroïen met ’n straatwaarde van R3 miljard beslag gelê. Genl. Riah Phiyega, nasionale polisiehoof, het gister op ’n nuuskonferensie in Kloof, tussen Hillcrest en Pinetown, gesê die polisie het Dinsdagaand op ’n huis daar toegeslaan nadat hulle inligting oor ’n dwelmlaboratorium in Kloof gekry het. “Die lede het die perseel deurgesoek en op 50 kg-sakke van vermoedelik suiwer heroienpoeier, nywerheidsmasjinerie, weegskale en houers afgekom. “By die laaste telling was
daar reeds meer as 200 sakke. Die totale geraamde waarde daarvan is meer as R3 miljard.” Phiyega het gesê die dwelms waarop beslag gelê is, vernietig die lewe van veral die jeug en is ’n groot bydraer tot ander verwante misdade, soos moord en roof. Drie mans, onderskeidelik 23, 55 en 56 jaar oud, is in hegtenis geneem. Hulle verskyn môre op aanklag van die vervaardiging van dwelms in die Pinetown-landdroshof. Volgens Phiyega spruit die klopjag uit ’n onlangse opdrag wat sy aan misdaadintelligensie gegee het om die 15 grootste sindikate in die land te identifiseer en om saam met speurders en die Valke hulle tot geregtigheid te bring.
KAAPSTAD. – Die EVV sal hom nie laat voorskryf oor waar om te sit, of hoe om in die Nasionale Vergadering op te tree nie. Só het Floyd Shivambu, EVVhoofsweep, gister aan die hoofswepe van die ander politieke partye in die parlement gesê. Volksblad verneem Shivambu het hard koppe gestamp met sy eweknieë in ’n geslote vergadering van die hoofswepe-forum. Die ander het Shivambu gepak oor die EVV se gebrek aan dissipline in die parlement verlede week toe EVV-LP’s singend en skreeuend uitgestap het nadat Julius Malema, hul leier, uitgejaag is. Tot groot frustrasie van die hoofswepe was Shivambu blykbaar hardekwas toe hy gister gevra is om sy lede te beheer.
Uiteindelik het Stone Sizani, ANC-hoofsweep, hom buite orde verklaar en gesê as hy nie rede wil insien nie, sal die saak na die reëlskomitee verwys word. Shivambu het buite die vergaderlokaal gesê hy verstaan nie die bohaai nie. “Ek het aan hulle gesê daar is niks fout met die EVV se gedrag nie. Ons gaan vir niks verskoning vra nie. Ons is nie hier om ander politieke partye te verteenwoordig nie en is nie in diens van die parlement nie, ons is in diens van die mense wat vir ons gestem het en ons is teenoor hulle verantwoordbaar.” Sizani het gesê die reëlskomitee sal die saak hanteer. Die komitee stel die parlementêre reëls op, terwyl die parlementêre komitee oor regte en voorregte sanksies kan aanbeveel teen lede wat dit oortree. Dié sanksies kan ’n lid vir ’n
maand uit die parlement hou. Die tweede kwessie waaroor die hoofswepe met hul hande in hul hare sit, is die sitplek-toewysings in die Nasionale Vergadering. Die EVV sit sedert die opening van die parlement in die gesogte voorste banke wat eintlik aan ander partye toegeken is. Wie voor sit, is uiters belangrik aangesien dit ’n party se sigbaarheid in die NV beïnvloed. Sewe banke in die drie voorste rye is aan die EVV toegeken, maar 14 EVV-LP’s het die voorste banke beset en weier nou om te skuif. Dit terwyl tien adjunkministers in agterbanke moet sit. Dr. Corné Mulder, VF+-hoofsweep, het gesê dit is irrasioneel dat die EVV plak waar hulle nie mag nie. “Hoe kan ’n party net sê ons gaan voor sit, kom wat wil? Jy kan dit mos nie doen nie.”
Sitplekke in die Nasionale Vergadering ANC DA EFF EVV Ander
Adolf Hitler gelief V Hoe meer dinge verander, hoe meer bly dit dieselfde. Die volgende beriggie uit 1958 in Die Volksblad gaan oor die agteruitgang by die Ou Presidensie in Bloemfontein: “Die Historiese Monumentekommissie wat Saterdag sy sitting afgesluit het, het besorgdheid uitgespreek oor die toekoms van die ou Residensie in Bloemfontein. Studente van die Onderwyserskollege bewoon dit tans. Die agterplaas van die gebou wat aan die Provinsiale Administratiese behoort is erg verwaarloos.” V 1958: S. Motlamelle, die sekretaris van die Basutolandse African Congress het in ’n verklaring beswaar aangeteken teen die besluit van die Departement van Naturelle sake dat al die naturelle van die gebied van die Hoë Kommissarisse wat in die geproklameerde of stadsgebiede van die Unie woon, voortaan permitte moet hê, of so nie die gebiede waar hulle woon moet verlaat. “Terselfdertyd is ons sterk gekant teen die inlywing van Basoetoland. Ons wil nie aan apartheid en diskriminasie onderworpe wees nie,” het Motlamelle gesê.
EFF-lede sit hier. EVV
V 2003: Dit wek kommer dat Hongaarse hoërskoolleerlinge Adolf Hitler as een van hul gunsteling- historiese figure beskou. Die uitslae van ’n meningspeiling wat in die Hongaarse dagblad Nepszabadsag verskyn het, het getoon dat die Duitse diktator in die sesde plek geplaas is, voor Julius Caesar en net ná die eerste Christen-Hongaarse koning, Saint Stephen (997-1038). ’n Hele aantal jare gelede het ’n peiling onder studente aan ’n universiteit getoon dat regse ekstremisme baie meer onder studente as onder die res van die Hongaarse bevolking versprei het. Nou blyk dit na hoërskoolleerlinge oorgewaai het. – Saamgestel deur Jens Friis Graﬁka24
Donderdag 26 Junie 2014 Volksblad
Elana aangeval op drafsessie Sy gaan egter nie ophou oefen in Eikestad Samantha van den Berg
Elana Meyer vertel hoe sy deur ’n man bestorm is terwyl sy Maandag in Stellenbosch gedraf het. Foto: LERATO MADUNA
Vir haar is die moeilikste deel om aan die koue water gewoond te DR. PHIA STEYN, ’n oud-Bloem- raak. fonteiner, gaan ysige water aanTer voorbereiding hiervoor stel durf om oor die uitdagende Engelse sy haarself vir tye aan ysige see-, Kanaal te swem. meer- en selfs badwater bloot. Steyn (41), wat tussen 1997 en Die tyd waarin sy haar swemtog 2003 ’n lektor in geskiedenis aan die wil voltooi, sal van die gety en seeUniversiteit van die Vrystaat (UV) strome afhang. was, gaan die meer as 35 km ysige “My beste hoop is 13 tot 14 uur, seestrome tussen Endie ergste 20 plus uur. geland en Frankryk As jy die gety mis, sit jy aanpak. dadelik ses uur by die “Ek het dit nodig geswemtyd.” ag om aan my konsenSy gaan deur ’n hulptrasie, fokus en selfdisboot vergesel word om sipline te werk. Swem seker te maak sy kom het na ’n goeie idee geveilig ander kant aan. klink om dié doelwitte ’n Ondersteuningte bereik,” sê sy. span op die boot sal Sy gaan die swempohaar ook deur die loop ging tussen 3 en 10 Juvan die swemtog van lie aanpak. Die oud­Bloemfontei­ eet- en drinkgoed voorSy hoop die water sal ner dr. Phia Steyn. sien. Vir die eerste twee ’n gangbare 15°C wees. uur sal sy elke uur iets “Op die oomblik is dit nog laer.” eet en daarna elke 30 minute. Steyn woon sedert 2003 in Alloa, Benewens die uitputtende afSkotland, waar sy ’n dosent in Afri- stand in soms rowwe toestande, is ka- en omgewingsgeskiedenis aan die swemtog ook ’n sielkundige die Sterling-universiteit is. stryd, veral wanneer die koue Tussen haar werk as historikus knaag en daar deur dié gebewe gedeur het sy minstens twee uur per swem moet word. dag aan oefening probeer afstaan. Hoewel Steyn ’n solo-poging aanDeesdae is sy egter geen groentjie durf, mag daar vir ’n maksimum as dit by langafstandswem kom nie. van een uur op ’n slag ’n ondersteuSy het reeds kilometers se oefenses- nende swemmer saam met haar in sies voltooi. die water wees. Steyn het as jong leerling aan die “Die swemmer mag slegs twee Laerskool Universitas in Bloem- keer gedurende die hele swemtog fontein mededingend begin swem. saam met my inklim.” Op hoërskool aan Sand du Plessis Sy sê haar gemoed oor die uitdahet sy ’n wyle lank opgehou swem ging wat voorlê, ry wipplank. en begin verlede jaar weer ernstig “Vandag voel ek gereed. Môre vir die kanaal begin oefen. mag ek dalk anders voel.”
Gareth Cliff aan die woord in die TV­ateljee. Foto: FELIX DLANGAMANDLA
Gareth Cliff nie meer op TV Jody Nel JOHANNESBURG. – Gareth Cliff se TV-program The Gareth Cliff Show Live op DStv saai Maandag sy 43ste en laaste episode uit. Die ontbytprogram – wat ’n deel van sy aanlynradioprogram Cliff Central regstreeks uitsaai – is sedert 1 Mei op Comedy Central op DStv te sien. Dit is aanvanklik Maandae tot Vrydae van 07:35 tot 08:50 regstreeks uitgesaai, maar is ná ’n maand na die 06:00-tydgleuf geskuif. Evert van der Veer, hoof van Comedy Central in Afrika, het gesê die The Gareth Cliff Show Live was ’n mylpaal vir
hul kanaal, maar het nie heeltemal die gehoor gegenereer waarop hulle gehoop het nie. Rina Broomberg, Cliff se bestuurder, het gesê die TV-program was ’n eksperiment, maar weens die kort duur daarvan en die veranderende tydgleuf, is dit nie moontlik om te assesseer of dit gewerk het of nie. Cliff het gesê die oorgrote meerderheid van sy gehoor is opgewonde dat hulle nie meer na sy gesig hoef te kyk nie en eerder kan aanhou luister. Volgens Broomberg is Cliff Central nou ’n “praatkanaal” wat 12 uur per dag uitsaai en fokus hulle op die groei daarvan aanlyn en op WeChat.
bruik gemaak om weg te kom,” het Meyer vertel. Sy het tot by die Stelkor-Apteek gehardloop, gekyk of sy agtervolg word en toe huis toe gehardloop. Meyer het gesê sy glo misdaad word uit Kaapstad na Stellenbosch gedryf. Die enigste oplossing vir die probleem is vir die gemeenskap en alle belanghebbendes om saam te staan. Sy was verbaas dat niemand haar ná haar harde gille te hulp gesnel het nie. Dit help nie om hoër mure te bou, of mense te ontmoedig om te draf nie, het sy gesê. “Ek was verbaas . . . dit is selde dat ek so vroeg gaan hardloop,
maar ek het geen voertuie van die polisie of sekuriteitsdienste gesien nie. Jy sou dink hulle sal meer sigbaar wees.” Sy wil nie as ’n slagoffer beskou word nie, maar haar stem voeg by ander wat misdaad beleef het om die gemeenskap te vra om saam te werk. Quintin Smit, burgemeesterskomiteelid vir gemeenskap en veiligheidsdienste, het by navraag gesê dié roete langs die rivier is gewild en word tans deur sekuriteitspersoneel van die Universiteit Stellenbosch, die munisipaliteit en ’n private sekuriteitsmaatskappy gepatrolleer.
Julie se winskope Geldig 26 Junie - 30 Julie 2014
Bruco-handvatsel Geborselde satynnikkel 96 mm 8211 128 mm 8212
Prices valid from 13 - 26 March 2014
19-mm- ovaal aluminiumreling 2,5 m 3106
Geborselde satynnikkel Geborselde satynnikkel
Ingangsdeurstel Vierkantige deurhandvatsel
Klerehanger Chroom 1106
Groentemandjie met loper, wit
400 Eenheid 90 450 Eenheid 95 500 Eenheid 100
Solank voorraad hou. Pryse sluit BTW in· BF en W. Toebehore nie ingesluit nie.
Oud­Bloemfonteiner durf Engelse Kanaal aan
STELLENBOSCH. – Sy gaan nie ophou draf nie, maar eerder voorsorgmaatreëls tref vir wanneer sy weer in die Eikestad oefen. Só het die voormalige SuidAfrikaanse Olimpiese atleet Elana Meyer gister gesê nadat sy Maandagoggend op ’n drafsessie aangeval en amper beroof is. Die voorval het net ná 06:00 op die voetpaadjie langs die Eersterivier in Noordwal-Wesstraat plaasgevind. Meyer is gelukkig nie in die voorval beseer nie en het van haar aanvallers ontsnap.
Die voetpaadjie langs die rivier is een van haar gunstelingplekke om te hardloop. “Ek het ná sowat 300 m ongemaklik begin voel en toe ek omkyk, gesien ’n wit bakkie agtervolg my. “Die bakkie het verbygery en die volgende oomblik het ’n man agter van die bakkie afgespring en my bestorm. “Hy het ’n wolmus op sy kop gehad en . . . het ’n knipmes teen my keel gedruk. Ek het aanhoudend hard om hulp geskreeu en toe hy ’n selfoon vra, het ek die afstandbeheertoestel van ons huis op die grond gegooi, hom weggestamp en van die geleentheid ge-
Bloemfontein: 051 447 0831 Welkom: 057 352 8134 Bethlehem: 058 303 8751
Min verwag van NK­rede Lukas het egter ‘goue geleentheid’ André Botha
Andrew Louw (DA­leier) lees hier die griefskrif wat hy en inwoners van Weseinde gister aan Goolam Akharwaray (munisipale bestuuder) en David Molusi (uitvoerende burgemeester van die Sol Plaatje­munisipaliteit) oorhandig het. Foto: EMILE HENDRICKS
Inwoners oorhandig griefskrif Lecrecia Prins KIMBERLEY. – Belastingbetalers van Weseinde het gister ’n optog na die Sol Plaatje-munisipaliteit gehou oor plakkershuise wat oorkant hul huise opgerig word. Hulle is ook ontsteld oor misdaad wat in die omgewing vermeerder nadat die plakkershuise verrys het. Volgens die inwoners het hulle voorheen hul griewe en kommer met die munisipaliteit bespreek. Andrew Louw, DA-leier wat saam met die inwoners betoog het, sê dit is die munisipaliteit se verantwoordelikheid om mense in informele nedersettings te
huisves waar daar basiese geriewe is. “Dit is ’n skande dat die Sol Plaatje-munisipaliteit inwoners van Kimberley afgryslik behandel deur toe te laat dat hulle in informele nedersetting woon waar daar geen dienste soos water en elektrisiteit is nie. “Daar is vroue en kinders wat hulself in die veld moet verlig.” Die inwoners het ’n griefskrif aan Goolam Akharwaray (munisipale bestuurder) en David Molusi (uitvoerende burgemeester) oorhandig waarin hulle hul griewe lug. Louw sê elke inwoner sal aanhou om vir hul munisipale dienste te betaal, maar vra die muni-
sipaliteit om na hul pleidooi te luister. Burnitta van der Ross, een van die inwoners, het aan Akharwaray en Molusi gesê hulle moet ’n besoek aan Weseinde bring en kyk hoe dit daar lyk. Van der Ross sê daar is net ’n straat wat haar huis en die plakkershuise skei. “Ons is belastingbetalers, maar daardie mense bly verniet. As ons Maandae ons vullis uitsit, kom sit hulle ook hul vullis by. “Ons is die mense wat vir die dienste moet betaal. “Langs my huis is ’n oop veld en dit word as toilet gebruik. Misdaad het die hoogte inge-
Verkragter moet lewenslank sit Unique Jacobs KIMBERLEY. – ’n Jong man van Upington is lewenslange tronkstraf opgelê nadat hy skuldig bevind is aan die verkragting van ’n 44-jarige vrou. Elton Mienies het in Februarie verlede jaar die vrou verkrag en aangerand toe sy omstreeks 19:00
in die omgewing van Keidebees gaan stap het. Mienies is ook tot agt jaar tronkstraf gevonnis weens poging tot moord. Die vonnis sal samelopend uitgedien word. Volgens lt. Donald Mdhluli, polisiewoordvoerder, is Mienies op 30 Mei 2013 in hegtenis geneem en sy eerste verskyning in Upington
was op 20 Junie 2013. Die verhoor was vir 22 tot 25 April 2014 geskeduleer, maar toe die saak op 24 April uitgestel is, het Mienies verdwyn. Ná ’n dae lange soektog is hy deur ’n lid van die polisie in Upington se middedorp raakgesien en weer in hegtenis geneem. Hy is toe na Kimberley oorgeplaas.
Transnet is besig om ongebruikte en bestaande spoorlyne tussen Kimberley en De Aar op te gradeer vir nu­ we lokomotiewe van treine wat hoofsaaklik mangaanvragte sal vervoer. Hier word werk aan die spoorlyn by die Modderrivierstasie gedoen. Foto: CHARNÉ KEMP
Spoorlyne langs N12 verbeter Charné Kemp KIMBERLEY. – Splinternuwe lokomotiewe voor treine met vragte mangaan sal teen 2016 al langs die N12-roete op die verbeterde spoorlyn-netwerk voortsnel. Transnet is tans bedrywig op die spoorlyne langs die N12-roete en elders tussen Kimberley en De Aar om die netwerk gereed te kry vir die nuwe vraglokomotiewe wat teen volgende jaar afgelewer sal word. Volgens Mike Asefowitz, Transnet-woordvoerder, sal hulle die nuwe lokomotiewe net vir vragtreine gebruik en nie vir passasiersdienste nie. Sowat 100 nuwe lokomotiewe sal vir mangaanvragtreine gebruik word. “Ongebruikte spoorlyne word vir die nuwe vragtreine opgra-
deer. Bestaande spoorlyne word ook vernuwe. Dié spoorlyne sal die nuwe verhoogde volumes vrag kan hanteer.” Die projek sal teen 2018 of 2019 voltooi wees. Gedurende fase 2 sal die spoorlyn tussen Postmasburg en Kimberley, wat verby Kamfersdam loop, ook opgegradeer word. Die projek beloop sowat R8 miljard. Volgens Asefowitz is daar gedurende die bouwerk minimale ontwrigting vir bestaande vragdienste op die netwerk. Die stasies langs die roete behoort steeds aan Transnet. Daar is planne om ook die aansig van sommige stasiegeboue te verbeter. Die buitekant van die geboue op Belmont-stasie, wat jare gelede as een van die mooiste stasies in die land bekroon is, sal ook herstel word. Dit was ’n gewilde stop- en
oornagplek vir toeriste in die dae toe passasierstreine nog die land deurkruis het. Tans is die geboue in onbruik en die tuine verwaarloos. Belmont-stasie het ’n groot rol in die Anglo-Boereoorlog gespeel. Die slag van Belmont het hier plaasgevind. Engelse soldate het die stasiegebou in ’n hospitaal en lykhuis omgeskep. Transnet het in Maart vanjaar kontrakte van R50 miljard vir 1 064 lokomotiewe met vier van die wêreld se voorste treinvervaardigers gesluit. Die eerste lokomotiewe sal oor 12 maande afgelewer word. Daarna sal die volle kontrakte binne drie en ’n half jaar afgehandel word. Daar is ook 64 nuwe lokomotiewe vir die ysterertslyn van Sishen na Saldanha gekoop.
skiet vandat daar plakkershuise is. Ons honde word vergiftig en dan word daar by ons huise ingebreek. “Van hierdie mense is so arrogant dat hulle jou skel as hulle verby jou huis loop. “My ma is 92 jaar oud en sit altyd op die stoep. Sy kan deesdae nie meer buite sit nie, want sy word gevloek deur die verbygangers omdat ons nie ons huis wil oopmaak sodat hulle die toilet kan gebruik nie. “Ons betaal vir hierdie geriewe. Moet ons regtig ons huis oopmaak vir hierdie mense?” Akharwaray en Molusi het 14 werkdae om op die griefskrif te reageer.
KIMBERLEY. – Werkskepping, die uitwissing van korrupsie en planne om die ekonomie te laat groei, is die kwessies waarvan opposisiepartye in die Noord-Kaap graag vandag in premier Sylvia Lucas se provinsiale rede sal wil hoor. Daar is egter nie veel optimisme dat nuwe planne op die tafel gesit sal word nie. Andrew Louw, DA-leier, sê die rede bied ’n “goue geleentheid” vir die premier om te benut om ’n deurslaggewende plan aan te kondig om die ekonomie te laat groei, werkgeleenthede te skep en korrupsie teen te werk. “Sy kon ons egter in die verlede nie opgewonde maak met haar ‘goeie storie’-retoriek nie. “Saam met die middelmatige departementele begrotings wat nou aan wetgewerkomitees voorgelê word, het ons rede om te glo dat die provinsiale rede net meer van dieselfde sal wees.” Die ekonomiese hoop van die
provinsie sal dus steeds berus by die departement van ekonomiese ontwikkeling se teleurstellende mega-projekte, die ondoeltreffende programme vir die ontwikkeling van klein en medium-ondernemings en die ondergemiddelde toerisme-bevorderingsprogramme. Wat nodig is, is robuuste beleidsveranderinge om rompslomp vir sakeondernemings uit te skakel. Die premier moet ook sterk standpunt oor korrupsie inneem. Dit is egter onwaarskynlik, omdat sy nie vir John Block, LUR vir finansies, ekonomiese ontwikkeling en toerisme, asook ANCvoorsitter, sal wil ontstel terwyl hy op korrupsieklagte teregstaan nie, sê Louw. Pakes Dikgetsi, nasionale Copevoorsitter, sê dié party glo nie daar sal veel van die provinsiale rede kom nie, omdat die premier beperk word deur ’n gebrek aan ’n behoorlike visie vir die provinsie. ’n Voorkeur vir die premier
Wenke vir provinsiale rede André Botha KIMBERLEY. – ’n Paar wenke oor wat vandag in premier Sylvia Lucas se provinsiale rede verwag kan word, word vervat in dít wat sy op die provinsiale uitvoerende raad se lekgotla te sê gehad het. Die lekgotla, wat Maandag en Dinsdag gehou is, is bygewoon deur lede van die uitvoerende raad en senior amptenare van nasionale en provinsiale departemente. Die doelwit van die lekgotla was
om die pad vorentoe vir die volgende paar dae uit te lê oor hoe die regering die ANC se verkiesingsmanifes gaan toepas, lui ’n verklaring van die premier se kantoor. Van die kwessies waaroor Lucas gepraat het, is: ) Die stig van ’n sake-werkgroep in die premier se kantoor om kwessies in die makro-ekonomiese omgewing aan te pak; ) Die toepassing van die kommunikasiestrategie om die “radikale skuif vorentoe” bekend te stel; ) Die skep van ’n provinsiale koordineringskomitee om presta-
Hondeteler van Brandfort gestraf oor dieremishandeling Marietjie Gericke ’n HONDETELER van Brandfort, Doortjie Kruger, se dae as hondeteler is getel. Nadat sy vandeesweek skuld op drie klagte van dieremishandeling in die landdroshof op die dorp beken het, mag sy vir die volgende vyf jaar nie eens ’n goudvis of kanarie aanhou nie. Sy is gevonnis tot een jaar gevangenisstraf, wat vir drie jaar opgeskort is. Sy mag as deel van die vonnis ook vir vyf jaar geen dier aanhou nie. Kruger het in die hof gesê sy kan nie sonder haar honde leef nie. Reinet Meyer, senior inspekteur van die Bloemfonteinse DBV, sê hulle het reeds sedert 2012 verskeie klagtes ontvang oor die swak toestande waarin die honde leef. Kruger teel veral met yorkshire-terriërs, chihuahuas en dwergkees-honde. “Verlede jaar moes ons 59 van haar honde konfiskeer en in dié tydperk het ons verskeie waarskuwings aan haar gerig. Toestande het verbeter, maar toe weer in duie gestort. Die hokke waarin die honde gebly het, was vol ontlasting en uiters vuil. Die honde se hare was verskriklik gekoek. Daar was ook meer ontlasting in die huis as buite in die hokke.” Meyer sê een van die yorkshire-terriërs het ook aanhoudend gebraak. “Die hondjie was glad nie in afsondering gehou nie. Daar was ook ’n klein yorkshire-terriër wat ’n groot omloop op sy bors gehad het. Met die veearts se ondersoek, is bevind dat die hond ’n hartprobleem het. Van die yorkshire-terriërs het ook kankergewasse gehad. Daar is soveel met hulle geteel dat hulle as gevolg daarvan kanker ontwikkel het.” Meyer sê een van die chihuahuas het ’n kankergewas in die oor gehad. ’n Veearts het aan Kruger gesê genadedood moes toegedien word, maar sy wou
moet wees om dringend ’n vergadering vir alle belanghebbendes te belê, veral gemeenskapsleiers, sakelui en vakbonde. “Daar moet ’n deursigtige, werkbare visie vir die provinsie wees wat die mense verenig. Ons verwag dat die premier hierdie visie vir ons sal belig. Enigiets wat hieraan te kort skiet en wat slegs op kleinlike partypolitiek fokus, sal jammerlik misluk. “Ons doen ’n beroep op die premier om te onthou dat sy nie namens enige party regeer nie, maar namens die mense van die provinsie. Sy moet leer uit die foute wat haar voorgangers begaan het en die bul by die horings pak.” Hy sê die party is ook bekommerd oor die koste verbonde aan die provinsiale rede. “Ons het nie hierdie uitspattige uitgawes nodig in ’n baie arm provinsie nie. Ons sou dit verkies om ’n eenvoudiger en meer koste-doeltreffende gebeurtenis te sien, maar dit blyk dat die regerende party eerder die elite wil vermaak terwyl die armes honger ly.”
sies en finansiële monitering te doen; ) Die versnelling van die lewering van basiese dienste aan munisipaliteite. Mandate sal aan provinsiale en nasionale departemente gegee word in konsultasieforums van munisipaliteite om sinergie te bewerkstellig. Raadslede sal ook maandelikse gemeenskapsvergaderings moet hou soos deur die wet bepaal; ) Die provinsie moet sy eie provinsiale ontwikkelingsplan ontwikkel met die nasionale ontwikkelingsplan as riglyn.
Staat sluit ná 100 dae sy saak teen sindikaat Mike van Rooyen
Die huis was vol honde en ontlasting.
Kratte word met drade toege­ maak sodat dragtige honde net binne kan lê wanneer hulle kleintjies moet kry. So word hul­ le geen vars lug of beweegruim­ te toegelaat nie. nie luister nie. “In die huis is honde wat kleintjies moes kry in swart kratte aangehou. Tydens ons besoek was daar geen kos of water in die kratte nie. Na ons mening was daar ook nie genoeg lug en beweegruimte vir die dragtige honde nie.” Kruger het Maandag voor landdros Mpho Malengeni verskyn. Tammy Bruce het aangekla. ) Sheila Thornberry, sekretaris van die Hondehok-unie van Suid-Afrika, sê sy het Kruger se lidmaatskap tot die unie geweier.
Dié baba­yorkshire­terriër het 'n groot omloop en hartprobleem weens inteling.
DIE staat se saak teen die Msimango-sindikaat van die Vrystaatse Goudveld is gister in die Vrystaatse hooggeregshof gesluit ná meer as 100 hofdae waarin 82 getuies voor regter Johann Daffue getuig het. Lt.kol. Hennie Flynn, die ondersoekbeampte in die saak van die Valke in Klerksdorp, het gister sy getuienis ná 15 dae in die getuiebank afgesluit. In die getuienis wat sedert middel 2012 aangehoor is, is ’n katnes van rampokkery, goudsmokkelary en onwettige verwerking van goud en geldwassery, waarby sowat R10 miljoen betrokke was, oopgevlek. Die Msimango-broers, Sibusiso (34), Andrew (44), Rise (31) en McDonald (28), van Thabong, Welkom, was die bestuurders van die sindikaat. Andrew is skaars ’n week voordat die ander op die 133 aanklagte teen hulle skuld ontken het, in ’n motorongeluk naby Bothaville dood. Christiaan Lunga (54), een van die beskuldigdes van Odendaalsrus, was ’n sekuriteitsman by die Harmony-myn se goudaanleg in Welkom waar goud in ’n gevorderde stadium van verwerking na bewering gesteel is. Clement Nkhi (35) en Tshediso Ramabele (33) het binne die aanleg gewerk. Die staat beweer Meshack Sithole (28), Adoons Knight (30), Sylvester Mahamo (26), Clever Mthimkulu (25) Mzala Sithole (43), Charles Sithole (35) en Lucky Sithole (33) word met die verdere smeltproses en verwerking van die onwettige goud verbind. Die beskuldigdes tree nou in persoon op. Regter Daffue het gister hul regte aan hulle verduidelik. Hy het hulle tot vanoggend gegee om te besluit of hulle self wil getuig en of ander getuies wil roep. Adv. Danie Pretorius kla aan.
Strand toe eerder as na stembus
Sy vrou is nie blind vir armes se lot, sê Clinton DENVER. – Oudpres. Bill Clinton het in die bres getree vir sy vrou, Hillary, nadat sy daarvan beskuldig is dat sy nie weet hoe “gewone mense” leef nie. Sy het vroeër gesê die egpaar was vrot van die skuld toe hulle die Wit Huis verlaat het. Die egpaar het sedertdien baie geld verdien met onder meer die
oudpresident se toesprake. Oudpres. Clinton het gesê sy vrou is nie blind vir die lyding van armes nie. Sy het in hul studentejare regsverteenwoordiging vir armes probeer beding en was later ’n kampvegter vir betaalde kraamverlof vir vroue. – Sapa­AP
Lugdienste vervang stoele wat terugleun
Op die strand by Tripoli pleks van by die stembus. Skaars 13% van Libiërs het gister by stembusse opgedaag om in die nasionale verkiesing vir ’n nuwe parlement te stem. Die regering hoop die verkiesing sal uiteindelik orde in die land bring drie jaar ná die val van Moeammar Ghaddafi. Foto: REUTERS
Dokumente oor Schumi glo gesteel Strafregtelike ondersoek begin Sapa­AFP GRENOBLE. – Die polisie in Frankryk het begin met ’n strafregtelike ondersoek na die beweerde diefstal van mediese dokumente wat verband hou met die oudwedrenkampioen Michael Schuma-
Franse juig oor hof se uitspraak PAU. – ’n Franse dokter wat daarvan aangekla is dat hy sewe terminaal siek pasiënte gehelp het om te sterf, is gister hier onder luide toejuiging vrygespreek. Genadedood is onwettig in Frankryk en die land is verdeeld daaroor. Nicolas Bonnemaison is deur lewenslange tronkstraf in die gesig gestaar toe sy verhoor vroeër vandeesmaand in Pau, SuidwesFrankryk, begin het. Nadat hy gister op alle aanklagte vrygespreek is, het die 53-jarige arts geglimlag en sy advokaat se hand gedruk. Bonnemaison se naam is van die mediese register geskrap nadat hy daarvan aangekla is dat hy “kwesbare mense vergiftig het” – vyf vroue en twee mans wat in 2010 en 2011 gesterf het nadat hulle in ’n hospitaal in Bayonne opgeneem is. Bonnemaison se verhoor het die Franse aangegryp met hartverskeurende getuienis oor medelye en beskrywings van lyding. “Niemand sal onaangeraak wees hierdeur nie,” het die staatsaanklaer, Marc Mariee, gesê. Pres. François Hollande het in sy verkiesingsveldtog in 2012 beloof om genadedood te probeer wettig. – Sapa­AFP
cher se behandeling ná ’n ski-ongeluk in Desember. Grenoble se hoofaanklaer, JeanYves Coquillat, het gesê die ondersoek is Vrydag begin ná ’n klag deur die hospitaal waar Schumacher behandel is. “In dié stadium is niks in dié saak duidelik nie,” het hy gesê. “Die dief of diewe het ’n paar Franse, Switserse en Duitse joernaliste gekontak. “ ’n Individu het per e-pos aangedring op 60 000 Switserse frank (meer as R700 000) vir ’n dokument van tientalle bladsye wat opsom wat alles in Grenoble gebeur het ten tyde van Schumacher se behandeling,” het Coquillat gesê. Volgens hom is uittreksels uit die dokument per e-pos verskaf om die egtheid daarvan te bewys. Luidens ’n ingeligte na aan die ondersoek is die opsomming deur Schumacher se dokter gemaak vir sy oorplasing na Switserland verlede week nadat hy uit sy koma ontwaak het.
Hof beslis teen genadedood LONDEN. – ’n Parapleeg en die weduwee van ’n man wat aan algehele verlamming gely het, het gister hul stryd om genadedood in Brittanje se hoogste hof verloor. Regters het die appèl van Paul Lamb en Jane Nicklinson met sewe stemme teenoor twee verwerp ná ’n verhoor in Desember verlede jaar. Die twee wou dat Brittanje se selfdoodwet van 1961 aangepas word. Dié wet maak genadedood ’n misdaad. Vyf van die regters het betoog dat die hof die grondwetlike gesag het om die verbod op genadedood op te hef, maar net twee sou dit uitgevoer het. Die ander vier regters het bevind dat die parlement “beter toegerus is om te besluit”. Nicklinson se man, Tony, is twee jaar gelede dood. Hy het geweier om te eet nadat die hoër hof sy aansoek verwerp het dat ’n dokter nie vervolg sou word wat hom sou help om sy eie lewe te neem nie. – Sapa­dpa
Hof gee nie toestemming PARYS. – ’n Man wat al ses jaar lank in ’n koma is, mag nie van sy lewensondersteunende masjiene ontkoppel word nie, het die Europese hof vir menseregte beslis. Frankryk se hoogste hof het eergister toestemming verleen dat Vincent Lambert (38) se lewe beëindig mag word. Hy het in 2008 ernstige breinbeserings in ’n motorfietsongeluk opgedoen en is ’n kwadrupleeg. Sy diep gelowige ouers het die Franse hofuitspraak beveg. Lambert se vrou is ten gunste daarvan dat hy sterf. – Sapa­AFP
LONDEN. – Daardie irriterende passasier voor jou wat skielik sy sitplek agtertoe laat leun en jou vlug só ruïneer, kan gou iets van die verlede wees op kort vlugte weens lugdienste wat hul vliegtuie se binneruim herorganiseer. Die Britse lugdiens Monarch het reeds sy sitplekke wat agtertoe kan leun, vervang met weer-
gawes wat regop bly, het Tim Williamson, bemarkingshoof van Monarch, gesê. Monarch is ook nie al lugdiens met sulke planne nie. Onder meer Ryanair, Europa se grootste lugdiens en ’n afslag-lugdiens, maak glo ook gereed vir sulke veranderings. – Sapa­DPA
Dylan se lirieke haal miljoene NEW YORK. – Bob Dylan se handgeskrewe lirieke vir sy liedjie Like a Rolling Stone is vir net meer as $2 miljoen (R21 miljoen) verkoop. Dit was op Sotheby’s se rock & roll-veiling waar gedenkwaardighede van The Beatles, The Rolling Stones en Elvis Presley ook verkoop is. Die prys wat vir die lirieke van Like a Rolling Stone, een van die mees invloedryke liedjies van ná-oorlogse musiek, betaal is, maak dit die duurste rock-lirieke wat nog op ’n veiling verkoop is. Die vorige grootste bedrag wat betaal is, was vir John Lennon se handgeskrewe lirieke van A Day in the Life, wat in 2010 vir $1,2 miljoen verkoop is. – Reuters
Die hindernisse vir tegnologie Watter faktore verhinder dat tegnologie vinniger versprei in ontwikkelende lande soos Suid­ Afrika? Ricardo Hausmann bekyk die saak. NIKS saai chaos – of vergemaklik konsensus – beter as wollerige taalgebruik nie. Ludwig Wittgenstein het gemeen dat filosofiese kopkrappers in werklikheid net ’n uitvloeisel van die wangebruik van taal is. In teenstelling behels die kuns van diplomasie om taal te vind wat meningsverskil kan verdoesel. Iets waaroor ekonome bykans eenparig is, is dat, benewens ’n rykdom aan minerale, die grootste oorsaak van die reuse-inkomsteverskil tussen ryk en arm lande nie kapitaal of onderwys is nie, maar eerder “tegnologie”. Wat is dus tegnologie? Die antwoord verklaar hierdie ongewone konsensus onder ekonome, want “tegnologie” word gemeet in ’n soort “geen van die bogenoemde nie”-kategorie. Dit is ’n residu – die Nobelpryswenner Robert Solow het dit “totale faktorproduktiwiteit” genoem – wat onverklaard bly nadat ál die ander produksie-insette, soos fisieke en menslike kapitaal, verreken is. Soos Moses Abramovitz paslik in 1956 opgemerk het, is dié residu nie veel meer as “ ’n maatstaf van ons onkunde” nie. Terwyl instemming dat tegnologie aan nasies se rykdom ten grondslag lê, meer betekenisvol klink as om ons onkunde te bely, is dit in werklikheid nie. En dit is ons onkunde waaraan ons aandag moet skenk. In ’n belangrike boek definieer
W. Brian Arthur tegnologie as ’n versameling van toestelle en ingenieurspraktyke wat vir ’n kultuur beskikbaar is. Maar toestelle kan in ’n houer gepak en wêreldwyd verskeep word, terwyl resepte, bloudrukke en handleidings oor hoe om goed te doen, aanlyn beskikbaar gestel kan word en net ’n paar “klikke” ver is. Dus behoort die internet en vryhandel die idees en toestelle wat ons “tegnologie” noem, oral beskikbaar te kan stel.
Patente en kopiereg Trouens, ’n groot deel van die moderne groeiteorie, met Paul Romer se navorsing van die laat 1980’s as vertrekpunt, het gespruit uit die idee dat uitset hoër gedryf word deur idees wat moeilik bekombaar, maar maklik kopieerbaar is. Daarom moet uitvinders deur patente en kopiereg beskerm of deur regerings gesubsidieer word. As idees dus maklik is om te kopieer en toestelle maklik om te verskeep, hoekom bly die verskille in “tegnologie” tussen lande voortbestaan? Wanneer iets ’n heilsame wêreldorde omverwerp, smag mense na verklarings wat die een of ander boosaardige mag bevat. Die redenasie in Daron Acemoglu en James Robinson se boek Why Nations Fail is byvoorbeeld in wese dat tegnologie nie versprei nie, omdat die regerende elite dit nie
wil hê nie. As ’n Venezolaan wat sy land op hierdie oomblik sien ineenstort, twyfel ek nie dat daar baie gevalle in die mens se geskiedenis was waar diegene met mag vordering verhinder het nie. Maar dit val my ook op hoe dikwels regerings wat die doelwit van gedeelde groei omarm, nie daarin slaag om dit te bereik nie. Suid-Afrika ná apartheid is ’n goeie voorbeeld hiervan. Sulke regerings bevorder onderwys, vryhandel, eiendomsreg, maatskaplike programme en die internet, en tóg bly hul lande se ekonomie vassteek. As tegnologie net toestelle en idees is, wat hou hulle terug?
Die probleem is dat vaardigheid, oftewel die vermoë om ’n taak te verrig, ’n sleutelkomponent van tegnologie is. En anders as toestelle en idees, het dit niks met begrip uit te maak nie en kan dit nie deur begrip bekom word nie.
net hoe om dit te doen. Dit is onmoontlik om dit in woorde te verduidelik, en enige poging om dit te doen sal nie die res van ons in beter spelers omskep nie. Soos die wetenskaplike en filosoof Michael Polanyi oor sodanige onuitgesproke kennis sou sê: Ons weet meer as wat ons in woorde kan vertel. Ons het dus nie ekstraktiewe elites of ander bose magte nodig om vir ons te verduidelik hoekom tegnologie nie versprei nie. Tegnologie versprei met moeite omdat ’n groot deel daarvan vaardigheid verg, wat ’n vermoë is om patrone te herken en met doeltreffende aksies te reageer. Dit is ’n bedrading in die brein wat jare se oefening kan verg om te bemeester. Soos ek voorheen geredeneer het, beweeg vaardigheid na nuwe terreine wanneer ’n vaardige brein soontoe beweeg. As dít eers daar is, kan ander opgelei word. Noudat vaardigheid toenemend kollektief raak, en nie individueel nie, vind verspreiding selfs stadiger plaas. Kollektiewe vaardigheid verwys na die vermoë om take uit te voer wat nie deur ’n individu gedoen kan word nie, soos om ’n simfonie te speel of posaflewering: Nóg ’n violis nóg ’n briefdraer kan dit alleen doen. Soortgelyk kan ’n gemeenskap nie sommer die idee van Amazon of eBay kopieer nie, tensy talle van sy mense toegang tot die internet, kredietkaarte en afleweringsdienste het. Met ander woorde, nuwe tegnologieë verg die vorige verspreiding van ander tegnologieë.
Die tenniskampioen Rafael Nadal weet byvoorbeeld nie regtig wat hy doen wanneer hy ’n afslaan suksesvol terugstuur nie. Hy weet
Dít is hoekom stede, streke en lande tegnologie net geleidelik kan absorbeer en groei genereer deur ’n soort herkombinasie van die
Die redenasie in Daron Acemoglu en James Robinson se boek Why Nations Fail is byvoorbeeld in wese dat tegnologie nie versprei nie, omdat die regerende elite dit nie wil hê nie.
vaardigheid wat reeds daar is, moontlik met die byvoeging van die een of ander deel – soos ’n kontrabasspeler om ’n strykkwartet te voltooi. Daar kan egter nie opeens van ’n kwartet na ’n filharmoniese orkes gevorder word nie, want dit sal te veel ontbrekende instrumente verg – en, nog belangriker, te veel musici wat weet hoe om dié instrumente te bespeel.
Vordering vind plaas deur wat die teoretiese bioloog Stuart Kauffman die “naburige moontlike” noem. Dít beteken die beste manier om vas te stel wat moontlik in ’n land haalbaar is, is om in ag te neem wat reeds daar is. Politiek kan die verspreiding van tegnologie inderdaad verhinder, maar die belangrikste rede hoekom tegnologie nie versprei nie, is die
aard van tegnologie self. ) Kopiereg: Project Syndicate 2014, http://www.project-syndicate.org
V Prof. Hausmann is hoogleraar in ekonomie aan die Harvard-universiteit. Hy was die minister van beplanning in Venezuela en hoof-ekonoom van die Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank.
Dierkundige volg bloedspoor op paaie Charné Kemp KIMBERLEY. – Drie dooie ystervarke is vandeesweek op die N12-roete buite Kimberley aangeteken in ’n projek om wilde diere wat op paaie doodgaan, aan te teken. Beryl Wilson, ’n dierkundige by die McGregor-museum, bestudeer die besige N12-roete buite die stad. Wilson ry elke dag van haar huis in Modderrivier na die Diamantstad waar sy werk. “Mense kyk my maar snaaks aan as ek langs die pad met my glimbaadjie en hark staan. Ek hark die dooie diere van die pad af sodat ek die gevalle kan aanteken. Ek het al uiters skaars diersoorte op só ’n manier in die rekordboeke aangeteken.” Sy versamel jare lank al diere wat langs die pad doodgery is. Wilson het al koedoes, gemsbokke, vlakvarke en selfs aardvarke op die N12 gekry. Sy is tans betrokke by die Trust vir Bedreigde Natuurlewe (EWT) se Natuurlewe-en-vervoerprogram (NVP). Die oogmerk van dié projek is om oplossings te vind vir wilde diere wat in hul honderde doodgery word en om ’n bewustheid onder motoriste te wek om versigtiger te bestuur. Mense wat die land deurkruis, word gevra om inligting via sosiale media en selfoon-apps aan te stuur. “Dit is nie net die diere se lewe wat op die spel is nie, maar veral bestuurders en hul passasiers. Dit is juis in die nag wanneer sig swak is en nagdiere rondloop wat botsings teen wilde diere voorkom.” Sy glo die navorsing sal ’n groot rol speel om paaie beter te ontwerp en deeglike aandag aan bestaande plekke te gee waar baie ongelukke gebeur. Wilson het onlangs na Namibië gereis saam met Ronelle Visagie van die EWT se Roofvoëlprogram. Hulle het sowat 400 diere wat doodgery is in agt dae gesien. Volgens Wilson is daar waarskynlik ook dooie diere wat hulle nie gesien het nie. Die grootste kommer is oor die voortbestaan van bakoorjakkalse, aardwolwe en stinkmuishondjies. Die bakoorjakkalse beweeg snags in familie-
Beryl Wilson by ’n opgestopte gekolde kat, oftewel die miers­ hooptier. Sy het een van die katte drie jaar gelede naby Venters­ dorp gekry waar dit doodgery is. Foto: EMILE HENDRICKS
’n Gekolde kat, oftewel miers­ hooptier, lê op die teerpad waar dit doodgery is. Foto: BERYL WILSON
Dié stinkmuishondjie is voor­ verlede week afgeneem op die pad tussen Graaff­Reinet en Jansenville. Foto: CHARNÉ KEMP
groepe, het swak sig, kyk af as hulle in die pad staan en word deur die ligte verblind. Benewens die padslagtings jag boere hulle ook met die verkeerde aanname dat hulle skape doodmaak. Hulle vrek ook maklik aan siektes. Baie diere soos roofvoëls of muishonde word doodgery as hulle aan ander karkasse op die pad vreet. Duiwe en saadvreters sit op hul beurt op paaie naby graansilo’s waar sade en pitte geval het. Daar is min inligting oor stinkmuishonde se gedragspatrone. Daarom kan Wilson nie bepaal hoeveel daar van hulle is en wat die padslagting aan hul getalle doen nie. Sy vermoed dat baie bokke met opset doodgery word sodat dit opgetel en gaargemaak kan word. “Ek sien baie keer dik bloedstrepe op die pad, maar geen karkas nie. Mense ry ook slange met opset dood en dit is ontstellend. Sommige slange kan nie vinnig beweeg nie.” Claire Patterson-Abrolat, be-
stuurder van die NVP-program by die EWT, sê die inligting word gebruik om inligting aan toekomstige padbeplanningsprojekte te verskaf. “Ons kyk hoe padontwerp die doodry van diere beïnvloed. Natuurlik speel die habitat, dieregedrag, bedrading langs die pad, padonderhoud (soos gesnyde gras) en weer- en ligtoestande ook ’n groot rol.” Die projek, wat deel vorm van ’n internasionale studie, loop teen November ten einde. Dit sal dan weer ingestel word. ) Die NVP het die selfoon-app Road Watch South Africa bekend gestel wat op ’n Androidfoon afgelaai kan word by http://www.prismsw.com/roadwatch/android/RoadWatchSouthAfrica. apk. Waarnemings kan ook gestuur word na die e-posadres [email protected] Die volgende inligting word benodig: Plek (GPS-koördinate indien moontlik), spesie en die datum, asook foto’s, indien dit veilig is om stil te hou.
8 Volksblad Donderdag 26 Junie 2014
Kommentaar Naamregte van Duiwelspiek vir ons Naval Hill
Só skrik SA die buiteland net af
INK die Suid-Afrikaanse regering werklik dié land is die middelpunt van die wêreld en hy hoef hom nie aan die res van die samelewing te steur nie? Dít is altans die indruk wat die afgelope tyd gewek word. Daar was verskeie berigte oor hoogs gekwalifiseerde buitelanders wat – sonder sigbaar geldige redes – sukkel om toegang tot die land te verkry. Buitelandse maatskappye kla ook hulle word onnodig aan bande gelê wanneer hulle tot die Suid-Afrikaanse ekonomie wil toetree. Daar was selfs die raaiselagtige kansellasie van verskeie militêre oefeninge tussen die SuidAfrikaanse Nasionale Weermag en besoekende buitelandse lugmag- en vlooteenhede. Die boodskap wat die regering uitstuur, is: Los ons eerder uit, ons soek nie kontak met die buiteland nie. Of die oorsaak ideologies of net pure onbeholpenheid is, is irrelevant. Die punt is dat Suid-Afrika geen eiland is wat die res van die wêreld – veral mense en maatskappye wat sake met ons wil doen – die rug kan toekeer nie. Hier is sowel beginsels as belange op die spel. Die magte wat die staat hom toegeëien het om buitelanders op vae gronde “ongewens” te verklaar, is waarskynlik ongrondwetlik en druis in teen die gees van die liberale demokrasie wat Suid-Afrika in 1994 omhels het. Dis prinsipieel verkeerd en ’n kwessie wat so gou moontlik voor die grondwethof geplaas moet word. Maar dit gaan verder. Maklik 60% van die SuidAfrikaanse bruto binnelandse produk word deur handel met die buiteland gegenereer. Suid-Afrika worstel met ’n knellende werkloosheidsprobleem. Dít kan slegs deur ’n groeiende ekonomie oorkom word. Waar anders dink pres. Jacob Zuma gaan die miljoene werkgeleenthede en ’n ekonomiese groeikoers van 5%, wat hy in sy staatsrede beloof het, vandaan kom? Dus, moenie die buitewêreld die indruk gee dat Suid-Afrika sy internasionale bande laag ag nie. Buitelandse beleggers sal bloot hul geld elders gaan belê. Verwelkom buitelandse beleggers. Tans lyk dit of die regering hulle eerder wil afskrik.
’n Ander mening V Business Day (26/4) onder “Settling strike is just a re­ prieve”: The question of democratising the strike process by re­ quiring secret ballots needs to be discussed, as does the shoc­ king level of violence some unions seem to accept as an unavoi­ dable part of the process. The definition of a living wage, its link to productivity and the relationship between revenue and costs must be on the agenda and so must the inevitability of increased mechanisation and a long­term reduction in the overall workfor­ ce. The end of the platinum miners’strike is in fact where the real work needs to begin. V Sowetan (25/6) onder “Strike end brings hope”: The lon­ gest strike in South African mining history has ended, and now is the time to reflect on its effect on the state of play in labour re­ lations, the industry and the economy of the country. Only time will tell if indeed the five­month work stoppage by platinum miners aligned to the Association of Mineworkers and Construction Union (Amcu) will be a watershed moment in the history of the country.
Kommentaar Klag teen LUR ingedien V Dit maak ’n mens bekommerd, want ek en my man is een van die wat nie medies kan bekostig nie. As een van ons kinders ernstig siek moet raak . . . ’n Mens kan net vir die Here se genade vra. – Veronica Visagie Myburgh V Dis sleg. Kry mense bitter jammer wat nie siekefondse het nie. – Lucy Pretorius V Dit gaan maar oral so in staatshos­ pitale. Ek dink ALMAL het indringende ondersoekspanne nodig om dit te monitor en van al die ellende en swak diens kennis te neem. Dit help nie daar word net gedreig om die mense in die hoë poste aan te vat of wat ook al, maar daar word NIKS gedoen om die omstandighede te verbeter nie! – Amanda Norval
Atleet (13) verlam ná ongeluk V Toe ek die berig lees, was my heel eerste gedagte: Larisca GAAN weer loop. Positiewe dinge gebeur met po­ sitiewe mense. – Lulu Jordaan V Ek was van die gelukkiges om haar te sien hardloop. Baie geskok oor die gebeure. – Mark de Jager V Dis so fantasties om al die gebede en positiewe kommentaar te lees. By God is NIKS onmoontlik nie! Amen! – Lesley­Ann Mathews V Bid vir volkome genesing, God is groot! Sterkte. – Sophie Schrenk SMS jou kort kommentaar aan 45531. ’n SMS kos R1,50. Jy kan ons ook op Twitter volg by @volksblad­ nuus of gesels saam op Facebook by www.facebook.com/volksblad­ nuus. Onthou om jou naam, van en stad of dorp te verstrek.
As vrou man byt wat hond sleep Brandpunt Gert Coetzee
S die hond die man byt, is dit nie nuuswaardig nie; as die man die hond byt, is dit wel. Só lui een van die ou voorbeelde in joernalistiekskole om dit by ontluikende verslaggewers in te prent “nuus” is iets buitgewoons. Onlangs is in die koerant berig oor ’n aanvaller wat ’n sakevrou in Welkom se vinger afgebyt het; twee honde wat ’n drawwende vrou aangeval het, en “mak” leeus wat goedgelowiges op leeuplase byt. In Knysna het ’n vrou ’n man in ’n Peugeot 308-afslaankap-motor aan die arm gebyt om hom tot stilstand te dwing toe hy sy hond aan ’n leiband buite die motor sleep, het Rappport berig. En in Brasilië gee Luis Suárez ’n Italiaanse sokkerhings ’n byt. Onlangs bel ’n leser van ’n dorp in die Volksblad-streek om beswaar te opper oor ’n koerantberig oor hul kind wat deur hul getroue hond gebyt is. Die kind is hospitaal toe vir steke en behandeling. Die pa se klagtes was dat die berig nie nuuswaardig was nie; die voorval nie in die koerant hoort nie, omdat dit sy kind, sy hond en sy erf was waar die voorval gebeur het, en hul privaatheid dus geskend is; die berig die indruk sou wek dat hulle
Politieke korrektheid of argument teen argument? Volgens Volksblad (24/6) dreig die EVV se LP’s die VF+ s’n. Dit was nie op die VF+ as sodanig gemik nie, maar op alle wittes wat almal volgens die EVV “grond gesteel het”. Behalwe dat die EVV ons probeer uitlok om ’n rasse-insident te veroorsaak, bestaan hul toesprake hoofsaaklik uit kru rassisme teen wittes. Rassisme wat op vals propaganda-mites en verdraaide geskiedenis gebaseer is. Die vraag is: Ignoreer jy dit ter wille van “politieke korrektheid” of stel jy op beskaafde wyse argument teen argument om te verhoed dat regeringsbesluite later op dié verkeerde feite geneem word? Die dag as jy in die parlement nie meer argument teen argument kan stel nie, dan mors jy tyd om daar te wees. Malema se aanval was ook op Afrikaans as “koloniale” taal wat op almal “afgedruk word”. Dit is debatte wat ons in 1994 in die parlement afgehandel het. In 1994 was daar slegs Afrikaans en Engels in die parlement. In my toespraak het ek daarop gewys dat die VF+ die party was wat ná 1994 voorgestel het dat daar ’n vertaaldiens in al elf tale in die parlement moet wees, omdat ons uit ons eie geskiedenis weet dat jou waardigheid herstel word as jou taal erkenning kry. Ná verskeie jare se besware het ons daarin geslaag. Vandag kan jy in enige van die elf amptelike tale praat. Ek het ook daarop gewys dat die meer-
“swak ouers” is, en dat dit uiters ongevoelig van Volksblad was om hulle te midde van hul trauma op die dag van die voorval om inligting te bel. Vir enige nuusmedium, koerant inkluis, is dit beter om dit proaktief reg te kry. Kom ’n klagte agterna, stel die interne ombud ondersoek in of die regte nuusprosedure en joernalistieke beginsels nagevolg is. Eerstens werk die koerant in Suid-Afrika se wetlike konteks. As, byvoorbeeld, die Kinderwet sê jy publiseer nie die naam van die minderjarige Griekwastad-moordenaar en -verkragter (wat twee dae voor sy 18de verjaardag gevonnis gaan word) nie, dan doen jy dit nie. Net so is die naam verswyg van die minderjarige wat verlede week in ’n jagongeluk ’n 21-jarige man by Ottosdal doodgeskiet het. Die SA Perskode en die koerant se interne gedragskode is ander merkstene. Met etiese beginsels trek verskillende koerante die streep anders. Verlede Vrydag se Mail & Guardian-spotprent van Julius Malema as ’n rooi klapper in ’n ongemaklike deel van pres. Jacob Zuma se anatomie sou nie vir Volksblad werk nie. Oor die hond wat die kind gebyt het: Soos die meeste ander regte in die Handves van Menseregte is ook die reg op privaatheid oorskrybaar, hetsy met ander regte in die handves of die samelewing se “reg om te weet”. Die reg op spraakvry-
derheid Afrikaanssprekendes nie wit is nie en dat Malema se aanval ook op hulle is. Van die 400 parlementslede wat in 1994 in die parlement was, is ons slegs twaalf wat oor is in die huidige parlement. Nuwe bloed is altyd goed, maar as die omset so hoog is, verloor jy kontinuïteit en moet die ou debatte soos hierbo herhaal word. Dr. Pieter Mulder, LP Leier: Vryheidsfront Plus
Mooi so, Ann! Bravo Ann van Douglas dat jy Adam Habib, rektor van Wits, in die bek geruk het. Wil jy nie ook by Philippolis se “klienk val die pennie”-Trichardt Pansegrouw ’n draai gaan maak nie? Dié kritikaster wat homself as nonkonformis in die briewekolom verraai, is ter sprake, of is hy maar net ’n touriem wat teen alles en almal is wat vir die Afrikaner behoudend is. Ek lig my hoed vir hierdie jong manne van Solidariteit en AfriForum wat buite die partypolitiek so baie verwesenlik. Dié twee instansies se betrokkenheid by die Noordwes-Universiteit (NWU) en ander universteite spreek boekdele. Daardie manteldraaier Leon Wes-
heid is die media se mandaat vir beriggewing oor iets wat “waar” en “in die openbare belang” is. Dit gaan oor die balansering van regte. En oor die balansering van mediavryheid en -verantwoordelikheid. Waar om die streep met privaatheid te trek? Moet die hond eers die kind doodbyt? Sê maar die kind word later hoofseun van die laerskool: Mag die koerant dan ’n foto van hom of haar plaas? Dit sou tog selektiewe “privaatheid” en inkonsekwente beriggewing wees. Elke gesin funksioneer immers as ’n deel van ’n groter gemeenskap. As die gemeenskap so oor die hondbyt-voorval praat dat dit by die koerant uitkom, hoe “privaat” is dit? ’n Ekstreme voorbeeld: Sou die sogenaamde “Springs-monster” wat sy gesin in die “huis van gruwels” afgesonder het, nie dan ook op privaatheid kon aanspraak maak nie? Drie vrae moet oor die “hond byt kind”-berig beantwoord word: Het dit gebeur? Het die verslaggewer – wat nie die luukse van emosie het nie – sy werk gedoen en die ouers (as naaste bron) nog dieselfde dag genader om die ware feite te bekom? Is die beskikbare feite so akkuraat moontlik weergegee. In dié geval het die ouers rede ingesien en inligting vir ’n opvolgberig beskikbaar gestel. Ongelukkig byt honde kinders. En as dit gebeur, is dit nuuswaardig. ) Die skrywer is Volksblad se ombud.
sels se verslag oor die NWU is onder meer ook verwerp. Weens klagtes uit die gemeenskap oor die rioolbesoedeling by Petrus Steyn het AfriForum monsters geneem waarop die Nketoana-munisipaliteit hulle onsuksesvol voor die hof gedaag het. Die landdros het dit aan die staatsaanklaer gestel dat “die staat die hof se tyd mors”. Die uitslae van die watertoetse was ontstellend. Dieselfde probleem word in Reitz ervaar en baie ander plekke, soos Bloemhof, waar drie babas binne ’n week weens diarree gesterf het, omdat die drinkwater vermoedelik met riool besmet was. Dankie, AfriForum. Sou AfriForum se petisie-advertensie in Volksblad net daarin slaag om die Mangaung-metro wakker te maak is dit van betekenis. Nou ja, Bloemfontein se water loop leeg. Dit lyk asof dit nie ’n kwessie is dat “my buurman se huis brand nie”, want Pansegrouw woon in Philippolis. Hy het seker ’n boorgat of windpomp en dalk ook nog ’n emmerstelsel indien die riool probleme gee. Hy moet nou nie soos ’n slaapwandelaar of suurknol toelaat dat hy as sinikus en leek sover dit sy kennis van AfriForum betref, negatiewe uitsprake lewer nie. Naomi Orania
Soos man met een hamer Dankie AfriForum Bloemfontein vir julle “pa sal staan” (24/6) in reaksie op my “G’n kennis, g’n diens” (20/6).
K is terug van die Kaap ná ’n deels suksesvolle missie om die regte vir die naam Duiwelspiek te bekom. Dit is die naam wat sommige Kapenaars so aanstoot gee. Die plan was om die naam vir ons koppie in die middel van Bloemfontein te koop en die naam Naval Hill te gee aan die stad waar hy hoort. Kaapstad het nie net ’n see met ’n paar skepe nie, maar is boonop 90% Engels. Afrikaanse Kapenaars, die bietjie wat agter die koeksistergordyn in die noordelike voorstede oor is, kan voortaan na hul onchristelike koppie as Duiwemispiek verwys. Dan hoef hulle net ’n paar letters in die naam te verander vir ’n meer gepaste beskrywing vir die piek in ’n stad wat deur lastige tuinduiwe, bergies en vreemde sektes oorgeneem is. Duiwelspiek, het ek gedink, sal weer goed werk vir die koppie in die Vrystaatse hoofstad waar alle soorte sondes snags gepleeg word. En dit is mos lekker Afrikaans. Maar toe besef ek Madiba sal mos nie gemaklik daar staan op ’n berg met só naam nie. Die trippie na die Kaap het amper lelik skeefgeloop toe ons in Maar toe besef Roelandstraat ons vasry teen kameraad Juli- ek Madiba us en sy bende wat sal mos nie voor die parlement amok gemaak het. gemaklik daar Snaaks genoeg het hulle al om genl. Louis staan op ’n Botha se beeld getoiberg met só toi teen die ANC wat dan die myners in Ma- naam nie. rikana sou “vermoor” het. ’n Week gelede wou Julius nog genl. Botha van sy ysterperd se rug geruk het. Ons plan was juis om genl. Botha te red en na die ou Boererepublieke terug te bring. (Nie na die Vrystaat nie – hy was darem te groot Sap vir ons plaaslike nasionaliste.) Die besef het tot my deurgedring dat jy slim te werk moet gaan. Met Julius en sy rooi fasciste wat die ANC in die parlement opdons, kan ons patriotte van die flanke inval en die afstootlike beelde van koningin Victoria agter die parlement en Cecil John Rhodes voor die Kompanjiestuine se ingang verwyder. Daar staan Rhodes nog wragtag en beduie na die noorde met die woorde: “Yonder lies your hinterland.” Ja, doer waar die Britse bloedstreep lê. Ek het summier die Orde van die Vrystaatse Republiek aan die tuinduif toegeken wat op sy kop gesit en ’n lekker, vet nollie gelos het. So, ek soek ’n klomp patriotte in Toyotas met boerboele agterop om die Kaap opnuut in te val. Ons en Julius kan saam die Kaap bevry van die ANC en die jingo’s. Dan plak ons die naam Duiwelspiek bo die parlement se ingang.
Verposing V Uit die Bybel: Leer my u pad, Here, ek wil wandel in u waarheid; leer my U met toewyding dien. ­ Psalm 86:11
V Gedagte vir die dag: Is die woord eers uit, gaan hy onherroeplik sy gang. ­ Horatius (65­8 v.C.), Romeinse digter
Dit gee my ’n geleentheid om die plaaslike skaars hulpbron, ons briewekolom, weer te gebruik ter opheldering van my kommentaar. Van skaars hulpbronne gepraat, aanvaar maar dat ons howe se kapasiteit ’n nogal skaars nasionale hulpbron is wat soos ’n arend nie gepla moet word om vlieë te vang nie. Julle dink my kommentaar is ongevraag? Julle vra my dan om via SMS vir julle R1 te stuur. Nou ja, dis dan my antwoord daarop. As julle byvoorbeeld ’n siviele-ingenieursoplossing as ’n positiewe bydrae voorgestel het, sou ek dalk lus voel om R5 by te dra. Nou is dit so dat dit waarskynlik oral beleef word dat ’n dreigement om die teenstander wat jy jou verbeel hof toe te sleep konfronterend is. AfriForum, van julle top tot by die Bloemfontein-tak, lyk julle soos ’n man met een hamer – prosedeer – wat elke enkele situasie as ’n spyker sien wat ingeslaan moet word. Julle is noodwendig ’n openbare stem van die Afrikaanse gemeenskap en jul suurknollerige prosedeerbeeld laat ons almal so lyk. Ek dink regtig julle moet dié openbare beeld in heroënskou neem en kyk of julle eerder ’n positiewe leiersrol in die nasie kan speel. Dit sal dalk respek vir ons begin herstel. Dit sal julle in elk geval nie kwaad doen om van die uitsterwende KP-lite te begin wegbeweeg nie. Dus vra ek ook maar vir ou Kalliehulle om my en seker die meerderheid Afrikaanse mense verdere ver-
leentheid te spaar. Trichardt Pansegrouw Philippolis
Waar is swart rugbyskole? Berig van 23/6 verwys. Soos met soveel ander sake wil die Afrikaan maai waar hy nie gesaai het nie. Watter township-skool in hierdie land maak enige bydrae tot sport in die algemeen en tot rugby in die besonder. Waar is die Kananelo’s en ander skole in enige rugbyliga? Hoekom hoor ek nie van skole wat in Qwaqwa ’n rugbyliga aan die gang het nie? Waar is die Mangaung-rugbyskool. Watter van die reuse- swart skole speel in die Giffons-liga? Die swart spelers wat wel in spanne speel, kom van die Greys, Louis Bothas, Rooiskole en Voortrekkers af. Wie is die afrigters? Wie doen al die moeite? Kom, swart Suid Afrikaners, sit meer “effort” in en steek jul arms uit en rig swart spelers toegewyd af. Siedaar, daar is duisende met talent. Julle het nie nodig om kwotas in te stel nie. Harde werk sal die Bokspan pikswart maak. Naas Venter Steynsrus
Brieflengte Die maksimum lengte is 320 woorde per hoofbrief en 280 vir ander, maar eerder korter. Volledige besonderhede (naam, van, adres, telefoonnommer) is ’n vereiste ter verifikasie, al is die brief onder ’n skuilnaam.
Misnoeë oor Malema in RDK
Die mense sê: ‘Julius hoort nie in parlement’ DIE Ekonomiese Vryheidsvegters (EVV) se leier, Julius Malema, is verlede week deur die speaker uit die parlement gejaag omdat hy beledigende aanmerkings teenoor onder andere pres. Jacob Zuma en ander parlementslede gemaak het en toe geweier het om dit terug te trek. VOLKSBLAD het lesers se mening hieroor gevra.
Aangewys ondanks hangende klagte Maryna Lamprecht KAAPSTAD. – As Julius Malema, EVV-leier, se aanstelling in die Regterlike Dienskommissie (RDK) gegrond is op sy ervaring in die gelykheidshof, insolvensiehof en binnekort die strafreghof, het hy meer as genoeg ervaring vir die pos. Só sê ’n geskokte adv. Paul Hoffman, direkteur van die Instituut vir Verantwoordbare Regering, nadat Malema eergister deur die Nasionale Vergadering (NV) aangewys is as lid van die RDK. Malema staan tans tereg op klagte van korrupsie, geldwassery en rampokkery. As RDK-lid sal Malema saam met die 22 ander lede van die kommissie onderhoude met regterskandidate voer en aanbevelings aan die president doen oor wie om op die regbank aan te stel. Die kommissie hanteer ook klagtes teen regters. Die RDK vergader elke jaar in April en Oktober vir vyf dae om sy werk te doen. Tien nuwe lede, ses uit die NV en vier uit die Nasionale Raad van Provinsies (NRP), is aangewys. Sewe van die tien is ANC-lede, onder wie dr. Mathole Motshekga, Thoko Didiza, Dikilede Magadzi, Thandi Modise, Tsapane Mampuru, Dikgang Stock en Dumisane Ximbi. Uit die opposisiebanke is Malema, adv. Hendrik Schmidt (DA) en Narend Singh (IVP) aangewys. Die Grondwet bepaal minstens drie van die ses lede moet opposisie-LP’s wees. Aangesien die EVV die tweede grootste opposisieparty is, mag hy een lid aanwys. Mike Masutha, nuutverkose minister van justisie en korrektiewe dienste, is ook nuut in die kommissie. Hy het met sy aanstelling as minister outomaties vir Jeff Radebe, voormalige minis-
ter van justisie, as RDK-lid vervang. Elf lede bly onveranderd en daar is nou een vakante pos. Sommige opposisiepartye was ook geskok oor Malema se aanstelling. Koos van der Merwe, voormalige IVP-LP wat 18 jaar lank ’n RDK-lid was, het gesê: “Ek wil graag sien wat die hoofregter gaan maak as Malema sy toertjies op die RDK-sittings uithaal. “Die bal is nou in (hoofregter Mogoeng) Mogoeng se hande.” Dr. Corné Mulder, VF+-hoofsweep, het gesê Malema se aanstelling is “met
alle respek gesê, verregaande”. “ ’n Mens behoort mense uit die parlement te gebruik wat verstaan waaroor die regsproses gaan – nie iemand oor wie hofsake hang nie.” Mathole Mothekga, die ANC se parlementêre woordvoerder, het gesê die ANC het geen beswaar nie. “Hy is ’n parlementslid en as LP mag hy die parlement as instelling verteenwoordig. Hy is nog nie aan enige oortreding skuldig bevind nie.” Adv. Hendrik Schmidt, DA-LP, het gesê die RDK is ’n “baie ernstige instelling en die DA vertrou hy (Malema) sal sy pligte in die RDK uitvoer in belang van ’n onafhanklike regbank”. Malema verskyn weer op 30 September in die Polokwane-hooggeregshof.
Ria Germishui­ zen meen Julius Male­ ma was van meet af aan korrup en is besig om die parlement in ’n sirkus te verander. “Hy behoort geskors te word.”
van die Chris Hani­ township sê die EVV en sy leier het geen respek vir die parlement en die instelling se prosedures nie. “Hy moenie terug­ gelaat word in die parle­ ment nie. Hy het geen probleem met die ANC gehad terwyl hy die jeugleier van dié party was nie.”
sê as Julius Malema nie behoorlik die kop gewas word nie, sal hy ’n pre­ sedent skep vir ander lede van die parlement om ook die instelling se reëls en orde te onder­ myn.
sê Julius Malema se ge­ drag is ’n bewys dat hy steeds bitter is omdat hy uit die party geskop is. “Malema het duidelik ’n byltjie te slyp met die ANC­leierskap en be­ hoort nie in die parle­ ment toegelaat te word nie.”
Baleseng Moso­ tho reken Julius Male­ ma se gedrag help geensins dat Suid­Afrika vorentoe gaan nie. “Le­ de van die vergadering behoort hulle neer te lê by die reëls van die in­ stelling. Malema is ’n ramp wat sluimerend wag om te gebeur.”
EVV gaan regbank beskerm, sê leier James­Brent Styan KAAPSTAD. – Die EVV gaan hom beywer vir die beskerming van die onafhanklikheid en integriteit van die regbank. Julius Malema, EVV-partyleier en nuutverkose LP, sê hy sal sy aanstelling in die Regterlike Dienskommissie (RDK) gebruik om seker te maak die regstelsel word nie kompromitteer nie. “As die regstelsel eers kompromitteer
word, kan ons maar opgee. Want daar sal niks oor wees nie, ons kan maar dan ons tasse pak – wit en swart – en die land verlaat.” Hy is een van ses LP’s wat tot die RDK verkies is. “Die regstelsel is al wat ons oor het. Die ander dele van die staat, soos die parlement, is reeds gekompromitteer, al die amptenare is partydig. Die uitvoerende gesag is gekompromitteer. “Dus het sowel die administrasie as die
politieke leierskap reeds kant gekies.” Malema sê daar is met die aanstelling van nuwe regters ál meer kommer dat die regbank ondergrawe word deur aanstellings van kandidate wat kaders is van die ANC. “Elke keer dat pres. Jacob Zuma ’n nuwe regter aanstel, is ons bekommerd oor die persoon se onafhanklikheid.” Malema sê transformasie van die regbank is ook ’n prioriteit en sal ook sy aandag kry.
Malema teen Mandela in komitee James­Brent Styan
Julius Malema Foto: DAVID MOHALE
KAAPSTAD. – Die parlementêre portefeuljekomitee vir minerale hulpbronne kan voortaan bekend staan as die Mandela-en-Malema-komitee. Twee van die mees prominente LP’s, Mandla Mandela, van die ANC, en Julius Malema, EVV-leier, is deur hul partye na dié komitee afgevaardig.
Na verneem word, is Mandela moontlik daarheen geskuif om as teenvoeter vir Malema in dié soms omstrede komitee te dien. Die EVV se manifes eis onder meer nasionalisering van die myne en Malema beskou die komitee as kernbelangrik vir die EVV. Die komitee het gister die eerste keer vergader en vir Sahlulele Luzipo, ANC-
LP, as voorsitter aangewys. Luzipo is ’n vakbondman uit KwaZulu-Natal. James Lorimer en Hendrik Schmidt van die DA is die enigste twee komiteelede wat ook verlede jaar daarin gedien het. Daar is nege nuwe LP’s in die komitee, ses van die ANC – insluitende Mandela en Luzipo – en ’n LP elk van die IVP, die AIC en Malema van die EVV.
10 Volksblad Donderdag 26 Junie 2014
Betrag ‘Lotus­eters’ tydsaam Wildenboer se solo­uitstalling deel van kunsaanbod op Vryfees
Elretha Britz BARBARA WILDENBOER se gevarieerde kunswerke in The Lotus Eaters is een van die Oliewenhuis-uitstallings wat vanjaar deel is van die Vryfees se visuele kunsaanbod. Ook maar goed die versameling kan reeds van môre af besigtig word, want ’n mens moet jou tyd neem as jy na die volle betekenis van Wildenboer se kuns wil reik. Met al die verhoogproduksies, wonderlike flieks, boekbesprekings en ander kunsuitstallings in die feesweek van 15 tot 20 Julie, sal daar nie genoeg tyd wees om dié besondere werke te betrag nie. Die primêre tema van haar werk is water, wat sy interdissiplinêr uitbeeld in onder meer veerligte hand-geblaasde glasvorms, ’n klankinstallasie, digitale animasie en papier-en-fotokonstruksie. Wildenboer skryf in haar katalogus “deur te verwys na die werk van individuele wetenskaplikes, ontdekkers, skrywers, fotograwe en skilders wat op een of ander wyse betrokke was by die element van water, verken my werk die mens se vervreemding van sy fisieke wêreld, dié wêreld wat die fontein van gesondheid is en die bron waaruit lewe vloei”. Besoekers wat dieper kyk, sal ook verwysings na die Franse Impressionis Monet se monumentale skilderye van waterlelies opmerk, die Britse fotograaf P.H. Emerson se foto’s van waterlelie-
plukkers, en literêre verwysings na onder meer Homer se Odyssey. Kyk ook of jy iets van die pseudo-wetenskaplike eksperimente van die Japanner Maseru Emoto in Wildenboer se uitbeeldings raaksien, en Da Vinci se tekeninge wat ’n obsessie met wiskunde en chaos toon.
Wildenboer Dié kunstenaar, wat aan die Michaelis-kunsskool gestudeer het en in Kaapstad woon, het aan ’n hele paar groepuitstallings oor die wêreld heen deelgeneem, en was bevoorreg om nog meer geleenthede tot kunsverblyf in plekke soos Maleisië, Jordanië, Palestina en Colombië te kon benut. Haar eerste uitstalling, Present Absent/Absent Present in 2007, was ’n visuele interpretasie van melancholie, verlies en verlange, ’n tema wat herhaaldelik in haar werk voorkom. ) The Lotus Eaters kan van môre tot 27 Julie in die Oliewenhuiskunsmuseum besigtig word. Die amptelike opening is op 15 Julie om 19:00. Ná Bloemfontein verskuif die uitstalling na Kimberley
waar dit van 20 Augustus tot 28 September in die William Humphreys-museum sal hang.
Skoliere leef hulle uit op Reza de Wet­fees
Detail van Barbara Wil­ denboer se foto­en­pa­ pierkonstruk Deluge.
DIE Reza de Wet-toneelfees is jare al die Vryfees se “verhoog” vir jong mense. Hier voer skole hul dramas op en kry skoliere nou reeds ’n gevoel van wat ’n fees van ’n kunstenaar verg. Vyf skole en ’n dramaskool neem vanjaar deel. Die Hoërskool Martin Oosthuizen in Kakamas het onder leiding van sy begeesterde en bekwame onderwyser Barnie Mans twee inskrywings, Vuurvreters en The Play. Vuurvreters is ’n gewigtige stuk wat gaan oor oorlog as ’n magspel tussen mans en vroue, met vroue as die ware vuurvreters. The Play is die teenoorgestelde – ’n vertoon van energie, pret, plesier en baie testosteroon. Die Hoërskool Upington, waar LA Swart jare al die leiding neem, gaan sy slag wys met Genade en Kringloop. Genade is ’n “anderste liefdesverhaal” waarin die verliefde uitvind wat gebeur as jy teen jou beginsels optree. Kringloop bied ’n kort oorsig oor wêreldgeskiedenis. Die Hoër Meisieskool Oranje in Bloemfontein se inskrywings is Diensmeisies van Jean Genet vertaal deur Wim Vorster, en Word. In Diensmeisies besluit dié werkervroue om hul madame te vermoor nadat hulle vir die inhegtenisneming van haar minnaar verantwoordelik was en hy onverwags uit die tronk vrygelaat word.
In Word por die alter-ego van ’n meisie wat ’n oordosis pille geneem het, haar aan om wakker te word voordat die hospitaalmasjiene afgeskakel word. Almari Cloete is die dramaonderwyser by Oranje en het die stukke geregisseer. Die Purple Cat-drama-ateljee in Bloemfontein se inskrywing is Liena van der Merwe se stuk Die dag toe die Here Icing Sugar gemaak het. Dit gaan oor Danielle se stormagtige lewe en die engel wat haar geliefde “bruin ma” na haar gestuur het. Van der Merwe is die regisseur. Die Hoërskool Waterkloof in Pretoria voer Sewe Stiltes op, ’n werksessieproduksie oor die sewe doodsondes. Retha Kearns is die regisseur en het ook die teks saam met Jaco van Rensburg ontwikkel. Van Port Elizabeth kom die Hoerskool Framesby met Op dees aarde deur Reza de Wet en onder leiding van Ethel Victor. Dit gaan oor Bybie wat 12 jaar al met haar verjaardag vir haar seun en twee dogters gaan kuier. Die susters waardeer nie die besoeke nie, net haar seun, Tokkie, is elke jaar bly om sy ma te sien. ) Opvoertye is 14 Julie om 15:30 en 20:00, 15 Julie om 10:30, 15:00 en 19:30. Die feeswenner word op 16 Julie om 21:00 aangekondig en die wenstuk weer opgevoer. Alle opvoerings is in die kykNET-Repteater. Toegang is R30 per sessie. Bespreek by Computicket.
Kombuis het nie meer tipiese ‘fan’
Sirkus + simfonieorkes = wenner
KAN sirkuskunstenaars en ’n simfonieorkes ’n artistieke sinergie ontwikkel wat beeld en klank só smee dat dit byna ’n nuwe kunsvorm word? Paul Boekkooi het met drie rolspelers van Cirque de la Symphonie gesels.
DIE skrywer en sanger Koos Kombuis word vroeg volgende maand op die Innibos-kunstefees in Nelspruit vereer. Die vrae is na aanleiding hiervan. Wat beteken dit vir ’n kunstenaar om ’n prys te ontvang? Ek het geen idee nie, want ek het nog nooit so ’n prys ontvang nie. My grootste prys sover was die “oorwinnaarsgordel” op Oppikoppi. Ek dink ek sal eers ná die tyd, wanneer ek tot verhaal kom, die waarde daarvan besef. Waaraan werk jy op die oomblik? Ek het genoeg materiaal vir ’n nuwe CD, maar kort nog ’n borg of borge. En ek weet van minstens een boek wat volgende jaar verskyn, maar dis nog te vroeg om daaroor te gesels. Waarteen protesteer jy deesdae? Ek protesteer teen kindermishandeling, teen mense wat net kla en niks doen nie, teen ouens wat nie hul flikkerligte gebruik by verkeersirkels nie, teen sluipende sosialisme, teen die fasette van kapitalisme wat die ware vryemarkstelsel ondermyn, teen lui staatsamptenare en ministers, en teen rassiste van alle geure en kleure. Waar is dit die lekkerste? Agter ’n tikmasjien of mikrofoon? Omdat ek stadigaan te oud word vir so baie regstreekse optredes, verkies ek natuurlik die geskrewe woord. Dit kan ek tuis bedryf en ek hoef nie sonder my gesin te reis nie. Ek kan my nie voorstel dat ek ooit heeltemal sal ophou optree nie, maar ek is reeds geruime tyd besig om dit af te skaal. Deesdae verkies ek ook intieme solo-shows of kabaretvertonings soos die een saam
Koos Kombuis met Stef Bos bo die rock & rollleefstyl met ’n travelling band en alles wat daarmee gepaardgaan. Watter raad gee jy vir jou kinders? Moet niks doen wat jul outoppie gedoen het toe hy nog stout was nie! Dink jy daar is ’n generasiegaping tussen jou en hulle? Soms verstaan ek hulle glad nie, veral wanneer hulle Miley Cyrus se musiek bo myne verkies, maar ander kere besef ek hulle is presies soos ek was toe ek op skool was. Hulle is byvoorbeeld dol op Trompie-boeke, en het al amper die hele reeks verslind. Met ’n loopbaan van ’n paar dekades agter die blad is daar seker ’n paar fans wat saam met jou geloop het. Kry jy ook jonges by? Ek het nie meer iets soos ’n “tipiese fan” nie. Dit is ’n mengelmoes van oud en jonk, Engels en Afrikaans. En sedert ek en Sima Mashazi daardie Madiba-liedjie begin doen het, vind ek daar is besonder baie swart mense wat my op Twitter volg en soms geselsies aanknoop. Dis lekker.
DIE Amerikaanse Cirque de la Symphonie is die naweek weer in Johannesburg. Aanvanklik klink ’n sirkus en ’n simfonieorkes na ’n vreemde kombinasie, maar as jy die rasionaal hoor, verstaan jy waarom dit slaag. Bykans agt jaar gelede is die Cirque de la Symphonie met ’n duidelike mikpunt gestig: Dit moes uiteenlopende vaardighede onder ’n gesamentlike visie verenig. Nie al drie die aanvoerders het tegelyk met die projek begin nie, maar die jong Rus Alexander Streltsov, die artistieke leier ook bekend as “Sasha”, en die Amerikaanse produksieleier Bill Allen was van vroeg af betrokke. Later het die Amerikaanse dirigent van Oekraïnse afkoms, Theodor Kuchar, hom by hulle aangesluit. Hy het gou besef Cirque de la Symphonie kan ’n reddingsgordel wees vir Amerikaanse orkeste wat weens bankrotskap kan verdwyn. “Dit was veral in die krisisjare, van 2008 tot so 2010, dat talle van hulle weer hul skuld kon delg. Selfs ’n gewilde orkes soos die Cincinnati Symphony and Pops Orchestra onder sy legendariese dirigent Erich Kunzel se laste is in bates verander ná hul gereelde optredes vir Cirque de la Symphonie,” sê Kuchar. “Aanvanklik was ek skepties oor dié projek, maar ná insae in hul repertorium, wat oorwegend uit uitstekende maar verwaarloosde werke bestaan, het dit my begin prikkel. Die gevolg is ek dirigeer nie ’n sirkusorkes nie, maar
’n volle simfonieorkes en musiek wat die sinne prikkel en die bloed laat bruis.” Allen skroom nie om sy ouderdom, 61, bekend te maak nie. Van jongs af was hy ’n dromer, avonturier en liefhebber van alle soorte musiek. “Nou, ewe skielik, is ek in staat om vir orkeste soos dié in San Francisco of Philadelphia te sê: ‘Dít gaan julle speel.’ En hulle luister,” sê hy. “Cirque de la Symphonie sou nie tot stand gekom het as ek nie 37 keer in Rusland was nie. Ek het bevriend geraak met die tegniese direkteur van die Moskouse sirkus, ek het die atlete, dansers en waaghalse van die geselskap dopgehou, hul roetine gevolg en gedink: Hoe gaan ek dié skouspel met klassieke musiek verenig?” Dit verbaas geensins dat Allen en Sasha se paaie sou kruis nie, want laasgenoemde was ’n danser in die Bolsjoi-ballet, ’n sweef-ensirkuskunstenaar, maar ook ’n geslypte choreograaf wat van sy 12de jaar deur meesters onderrig is. Sy visie vir Cirque de la Symphonie was van die begin dat die musiek wat gekies word tot in die fynste besonderhede perfek gechoreografeer moet wees en slegs uitgesoekte spesialiste lid mag word van die geselskap. “Dit is eers wanneer sulke fikse en gedissiplineerde lede, op soek na nuwe uitdagings, die bykans onmoontlike bereik dat jy kan begin om die indruk van gewigloosheid op die verhoog te skep,” sê hy.
Nuwe Queen­CD in September uitgereik
Fliekgids Cinema @ Northrid­ ge Dié fliekteaters word na digitaal oorgeskakel en is tot verdere kennisgewing gesluit. Ster Kinekor, Mimo­ sa 0 082­16789 ****
V How to train your dra­
Christine van Loo in een van die sekwense in Cirque de la Symphonie se jongste produksie.
gon 2: Animasie: Stemme van Jay Baruchel, Gerard Butler V Fading Gigolo: Drama: John Turturro, Woody Allen V Edge of tomorrow: Aksie: Tom Cruise, Emily Blunt V Maleficent: Fantasie: Angelina Jolie, Elle Fanning
V X­Men: Days of the Return: Aksie­fantasie: Hugh Jackman V The amazing Spider­ man: Rise of Electro: Aksie­fantasie: Emma Stone, Jamie Foxx
V 22 Jump Street Komedie: Jonah Channing Tatum
V The other Woman Komedie: Kate Upton, Cameron Diaz, Leslie Mann
V How to train your dra­ gon 2: Animasie: Stemme van Jay Baruchel, Gerard
Nu Metro, Waterfront 0 086­124­6362
Butler V Edge of tomorrow: Aksie: Tom Cruise, Emily Blunt V The Fault in our stars: Drama: Shailene Wood­ ley Ansel Elgort V Maleficent: Fantasie: Angelina Jolie, Elle Fanning V X­Men: Days of the Return: Aksie­fantasie: Hugh
Jackman V The amazing Spider­ man: Rise of Electro: Aksie­fantasie: Emma Stone, Jamie Foxx ***
V 22 Jump Street Komedie: Jonah Hill, Channing Tatum ** V Heaven is for real Drama: Connor Corum
DIE lang verwagte regstreekse opname van Queen: Live at the Rainbow ‘74 gaan in September vanjaar uitgereik word. Dié dubbel-album sal opnames van drie konserte in Londen se Rainbow-teater met sy 3 000 sitplekke insluit. In 1974 al was die album veronderstel om as Queen se derde album uitgereik te word. Die groep het egter besluit om dit terug te
hou en Sheer Heart Attack in sy plek uit te reik. Luidens die koerant The Guardian is die enigste regstreekse opname van die lied The Fairy Feller’s Master-Stroke op dié album. Die oorblywende lede van Queen, Brian May en Roger Taylor, het die argiefopnames herwin en dit vermeng. Dit gaan uitgereik word as ’n dubbel-CD (met onderskeide-
lik 17 en 24 liedjies), dubbele vinielopname, ’n luukse-uitgawe en ’n ultra-luukse-uitgawe wat ’n DVD, Bluray-skyf, hardebandboek en ’n gedenkprogram insluit. May en Taylor, wat deesdae saam met die sanger Adam Lambert toer, het onlangs gesê hulle gaan Freddie Mercury-liedjies uitreik wat nog nie voorheen opgeneem is nie.
Report "EVV WAARSKU. van plase sit BL. 2. Volksblad. Brandstigter is vry"