Die kunswerk beeld ’n speekwiel-houtwa in ’n idillies plaaslandskap uit. Dit word teen die opraap-prys van R50 000 gewaardeer.
Die toneel wat Coetzer in sy kenmerkend realistiese styl uitbeeld, vertel ’n interessante verhaal as die simboliek van die detail in die kunswerk versigtig ontleed word. Suiwer objektief beskou, is die onderwerp ’n sonskyn-natuurlandskap in die somer, met op die voorgrond ’n eienaardige kortwa met speekwiele en twee disselbome. ’n Klompie plaashoenders wei op ’n oop kol rooigrond onder en om die wa. Twee hooimiedens staan heel links agter, en op die agtergrond is ’n pioniers- of boerewoning van ’n argitektoniese A-styl ontwerp, ook bekend as ’n saaldak of staandak met twee skuins syvlakke wat aan die ente deur skuins gewels afgesluit word. Hierdie soort argitektuur is tipiese Vrystaatse en Transvaalse pioniersboukuns van die middel 1800’s tot die vroeë 1900’s. Die lae heuwellandskap en wolkformasies wil die toneel in die Oos-Vrystaat plaas.
Die wa staan bekend as ’n houtwa, en is, wat die funksie daarvan betref, die voorloper van die huidige sleepwa. Dit is gewoonlik deur ’n enkele sterk perd, soos ’n ploegperd, getrek. Omdat hout in die vroeë 1900’s en voorheen die primêre brandstof van ’n plaas was, was die houtwa ’n belangrike plaaswerktuig. Hoe langer die plaas bewoon is, hoe verder moes gery word om hout te gaan hak. Dit was dus ’n alledaagse bedryf, gewoonlik met ’n vaste houthakker of meer in diens na gelang van die brandstofbehoefte van die plaas. Maar die kortwa is ook vir ander take ingespan, soos om van tyd tot tyd miershoopgrond te versamel vir die maak van vloere vir die opstal of die trapvloer.
Ook in die skildery sigbaar, is ’n swart vrou wat ’n groot houer, soos ’n waterblik, op haar kop balanseer. Hierdie was indertyd ’n algemene plattelands gesig. Dit was merkwaardig hoe die inheemse vroue yslike konkas vol water of kleipotte met bier op hul kop kon balanseer en dan met gemak baie ver daarmee kon stap sonder om die inhoud te mors of om fisiek enigiets daarvan oor te kom.
Hy het hom vervolgens na ’n boekhandelaar gehaas, al Preller se geskiedenisboeke gekoop, en hom daarin verdiep. Die ontvouing van sy voorgeslagte se geskiedenis het hom sodanig begeester, dat hy die Voortrekkers se trekpaaie van die Oos-Kaap tot Natal te voet nageloop het. Hy het elke slagveld en elke plek waar heldedade begaan is, besoek. Toe eers het hy hom opgewasse gevoel om met oorgawe die belangrikste grepe uit die geskiedenis van die Voortrekkers in ’n verskeidenheid van kunsmediums vir die honderdjarige herdenkingsgeleentheid uit te beeld.