'n Geel blesbokram wat onlangs teen R400 000 gekoop is, het sedertdien van kleur verander en lyk nou soos 'n doodgewone blesbok.
'n Geel blesbokram wat verlede Oktober teen R400 000 in die Suid-Vrystaat gekoop is, het binne drie maande van kleur verander. Dit lyk nou nes 'n gewone blesbok. Volgens die nuwe eienaar, mnr. Maarten Kruger van Palmietfontein, Potchefstroom, is dié bok nou slegs sowat R2 000 werd.
Landbou.com het aan Kruger gevra hoekom hy nie die verkoper gevra het om die bok om te ruil nie. Kruger sê hy het deur 'n agent gewerk. Toe hy met die agent oor die kleurverandering gepraat het, is hy aangeraai om die verkoper self te kontak. Hy wou nie met die koper self kontak maak nie, want hy het gedink hulle sou nie “regkom” nie, sê Kruger.
Kruger sê hy het ook al gewonder of die gebied waar dié bok geloop het, nie van nature laag is aan koper (Cu) nie. “Daar is nogal baie geel bokke wat uit daardie geweste kom. As dit die geval was, dan kan 'n mens verstaan hoekom die bok daar heeltyd geel was. Weer eens glo ek dat ‘n boer wat sy hele lewe in dié omgewing woon, van só 'n situasie bewus moes wees.
“Ek dink die probleem in die wildbedryf is dat daar tans geen beheer, kontrole en standaarde is nie. Dit is die rede waarom soveel agente en spekulante dit reggekry het om in te klim en geld te maak. As jy met van die agente praat, ken hulle nie eers die bokke wat hulle verkoop nie.”
Met Kruger se besoek in Oktober het 'n veearts die bok waarin Kruger belang gestel het, met ‘n verdowingspyl geskiet. Kruger kon die bok toe van nader bekyk, saam met die veearts. "Kruger het die keuse gehad om die bok te weier as hy nie tevrede was nie. Niemand het hom gedwing om die bok te laai nie. Die beginsel in die wildbedryf is: As die verdoofde bok op die koper se lorrie gelaai word en wakker gemaak word, gaan eienaarskap oor na die koper. Dan is die transaksie afgehandel.”
Op die vraag van Landbou.com oor die prys van R400 000 vir die geel blesbok, was die verkoper se antwoord: “Geel blesbokke verkoop vir tot R900 000 stuk. Dit is dus moontlik dat hy dalk vir meer as R400 000 op 'n veiling verkoop sou kon word.”
Dr. Johan Steyl van die fakulteit van veeartsenykunde aan die Universiteit van Pretoria is ook deur Kruger oor die geval genader. Steyl skryf: “Ek het na gelang van jou geval dit met verskeie mense bespreek, en die konsensus is dat seisoen- en hormonale vlak-wisseling waarskynlik dié verskynsel tot gevolg het. Dit kom ook baie algemeen voor onder blesbokramme en baie mense begin dieselfde ‘probleem’ aanmeld. Jy gaan waarskynlik 'n baie dramatiese verandering sien in die winter. Ek vermoed dit is dalk 'n fisiologiese verskynsel en nie patologies nie, maar om sekerheid te hê, moet ons die bok deur 'n volle seisoen volg.”
“Maar, indien 'n hof sou bevind dat enige lid van WRSA onwettig opgetree het, sal WRSA sanksies teen daardie lid instel en so 'n lid se lidmaatskap kanselleer. Na my mening kan 'n klag van bedrog gelê word, gesien die waarde van die transaksie. Die polisie sal dan verplig wees om te vervolg as die aanklaer voel daar is genoeg bewyse om 'n skuldigbevinding te kry.”
O’Dell se mening is gevra oor die blesbok-geval. Hy sê volgens telers is die tipiese geel blesbok se boude, sye en skouers gras-geel en heelwat ligter as in ‘n gewone blesbok s’n, waar dit donkerbruin is. ’n Geel blesbok se rug (saal) en streep bo die pens kan ook effe ligter, maar steeds bruin, wees. Die twee bokke lyk verder baie dieselfde. (Sien sy beskrywing op foto hieronder.)
"Die saalrug-blesbok lyk baie soos die geel blesbok, maar die kleure het meer kontras; donker bruin saal en streep. Boude, sye en skouers wit soos die bles. Die feit dat die bok baie soos die geel blesbok lyk en dat daar baie kleurskakerings van die geel bok bestaan, dui aan dat die betrokke gene ingewikkeld is. Die geen wat ‘n swart rooibok bepaal, is egter simpel resessief. Dit beteken ‘n enkele geen is verantwoordelik vir die mutasie en die bok sal niks anders as net rooi of swart wees nie.
"In die geval van die geel geen (of eintlik saalrug) by blesbokke is daar heelwaarskynlik 'n aantal gene betrokke. As die betrokke gene afwesig is in 'n bok sal hy normaal vertoon. Indien ‘n bok dus net één van die betrokke gene het, sal hy amper soos die tipiese geel blesbok lyk, maar met ‘n swart stert. Meer as een mutasie lei dan tot 'n tipiese geel blesbok. Indien ál die gene betrokke is, en hulle in die korrekte dominansie is, dan sal die eindresultaat 'n saalrug blesbok wees.
"Niemand weet dit egter nie en dit kan slegs bewys word indien genetiese toetse ontwikkel word. Daar is planne om dié gene te identifiseer, maar dit sal nie binnekort beskikbaar wees nie. Die aandag is tans op die saalrug-rooibok, die goue gemsbok en die goue wildebees."
"Habitat speel ’n klein rol. Weiding kan haarkleur beïnvloed deurdat optimale weiding die bok se beste kleure sal uitbring. Swak veld wat oorbewei is, met baie parasiete, sal die kleur beïnvloed. Inwendige parasiete ding met ’n bok mee om voedingstowwe en spoorelemente. Bokke met hoë ladings parasiete kan ’n verlaagde vlak van die spoorelement koper hê. Koper speel 'n redelike groot rol in haarkleur. Diere met 'n kopertekort is gewoonlik vaal en lig teenoor ‘n gesonde dier.