GENESIS - REEKS NO 8: Verbond met Noag - Tafelberg Nederduitse Gereformeerde Kerk
GENESIS – REEKS NO 8: Verbond met Noag
GENESIS-REEKS NO 8: Verbond met Noag
Skriflesing: Genesis 8:1 – 9:19
Een van die kernbegrippe wat die hele Bybel in ‘n eenheid saambind is die woord VERBOND. Verbond is die verbuigde vorm van die woord VERBIND. Verbond is die ooreenkoms wat die lewende God met Sy mense sluit (sonder om vooraf eers hulle toestemming te vra) om hulle in te sluit by die heil. Hy neem die inisiatief. Hy gee Homself en Sy gawes aan mense wat niks anders as Sy vyande is nie. En Hy vra van hulle dat hulle Hom daarvoor sal glo en hulle bekeer en met Hom sal lewe. Wat gegeebeloof word, moet immers aangeneem word. Soos by ‘n testament: Wat bemaak is, moet in ontvangs geneem en opgeëis word. Ja, God is ‘n God van verhoudings en Hy wil Sy mense aan Homself verbind hê.
As ‘n mens se oog eers eenmaal vir hierdie wonder-waarheid oopgegaan het, sien jy dit op byna elke bladsy in die Bybel. Vanaf Genesis dwarsdeur tot by Openbaring is God se verbond die infrastruktuur van Sy verbintenis aan Sy mense en hulle verbintenis aan Hom.
Alhoewel daar slegs net EEN verbond van genade is – wat die hele Bybelse verhaal aanmekaarlym – val hierdie verbond deur die verloop van die OT-geskiedenis uiteen in SEWE verbonde. Op bepaalde tye gedurende die heilsgeskiedenis ag die Here dit nodig om Sy verbintenis aan Sy mense op verskillende maniere te administreer. Sommige van hierdie verbonde is dus net tydelik van aard – verskillende uitdrukkingsvorme van Sy EEN genadeverbond met gelowiges & hulle nageslag.
Ek noem net die 7 verbonde dat u ‘n idee kan kry van waaroor dit gaan:
1 ADAM > God se ooreenkoms met Adam in Eden – die genade van wandel met God en die verbod op die eet van die Boom van Kennis van goed en kwaad. Adam het die verbond verbreek – met konsekwensies. Maar in die moederbelofte (Gen 3:15) verbind God hom daartoe om ‘n Verlosser uit die vrou gebore te laat word wat uiteindelik die satan se kop sal vermorsel. Die hele Bybelse verhaal skarnier aan hierdie belofte en hoe God woord gehou het om dit waar te maak.
2 NOAG > Genesis 8. Hierdie verbond verseker die voortgaan van die menslike ras nadat almal deur die vloed uitgewis was. Noag is as’t ware die nuwe Adam. Hierdie verbond impliseer veral die aarde, die natuur en seisoene en die Goddelike waarborg dat Hy alles sal handhaaf. Hierdie verbond loop deur tot aan die einde van Openbaring. Dit bly altyd van krag.
3 ABRAHAM > God se verbond met Abraham loop ook deur tot aan die einde van Openbaring en word nooit opgehef nie. Dit spoel uiteindelik oor in die Nuwe Verbond met Jesus se opstanding. Dis die verbond waardeur die beloofde Messias uit die Jode in die land Palestina gebore sou word. Hier gee God Sy waarborg. Maar ook gaan die Abrahamverbond oor saligheid en sekerheid van vergifnis van sonde. Dit is deur die Abrahamverbond wat God aan die OT-kerk verlossing (saligheid) gegee het. Almal wat deur die geloof die beloftes aan Abraham omhels het, was kind van God in die ware sin van die Woord.
4 MOSES > ‘n Paar honderd jaar nadat die Abrahamverbond begin het, ontvang Moses die wet op berg Sinai. Dit is die Ou Verbond. Die Ou Verbond loop saam met die Abrahamverbond maar vervang dit nie. Dit bestaan uit die Wet, die honderde wette en reëls van Moses, die jaarlikse feeste, die simboliese kleredragte, die tempelkultus en rituele, die priesterstelsel, die offers. Dit was net ‘n tydelike manier hoe God Sy verhouding met Sy mense bestuur/geadministreer het. Die doel daarvan was: 1. Om vir die mense te wys dat hulle sondaars is wat die verlossing wat in die Abrahamverbond aan hulle toegesê was, nodig het. 2. Om vir diegene wat op die Abrahamverbond vertrou, te wys hoe ‘n verloste mens se praktiese lewe moet lyk. 3. Om vir hulle met prentjiesbeelde te wys wie die toekomstige Verlosser sal wees en hoe Hy die verlossing sou bewerk. 4. Om die mense se alledaagse sosiale & maatskaplike lewe, huwelik- en gesinslewe, landboubedrywighede, howe en regspleging, gesondheidsorg ensovoorts te reël.
5 LEVIETE / PRIESTERS > Die Here het ‘n kontrak met die stam van Levi gesluit dat die priesterdiens slegs uit hulle stam sou voortkom. Sodoende was die voortgang van die priesterdiens gewaarborg.
6 DAWID > Die belofte van God was dat die beloofde Verlosser ‘n ewige TROON sou hê en dat Hy KONING sou wees uit Dawid se geslag.
7 NUWE VERBOND > In Christus word die heil geskenk & beloof & verseël aan alle gelowiges en hulle kinders uit alle nasies op aarde. Die NV bevat egter al die vorige verbonde, omdat dit alles eintlik net EEN enkele verbond is wat net een ding ten doel het: die ewige heil en saligheid van almal wat ooit op Christus se kruisredding sou vertrou.
Teen die agtergrond van hierdie geheeloorsig, verstaan ons nou waar die Noagverbond inpas. Kom ons fokus net vir ‘n oomblik daarop:
In Genesis 8 vind ons ‘n nuwe begin, die begin van ‘n nuwe wêreld. Uit Noag sou die Here die nuwe wêreld bevolk en bestuur. Soos wat Hy in Genesis 2 uit Adam die eerste wêreld bevolk het. Later sou die Here WEER oor begin met Abraham – wat die verbondshoof sou wees van een uitverkore nasie en een uitverkore geloofsgemeenskap.
Kyk die verstommende historiese akkuraatheid van die beriggewing in Genesis 8: Die presiese datum waarop die Ark op berg Ararat tot stilstand gekom het, word gegee. Net soos 7:11 die presiese datum gee waarop die vloed begin het. Ons het nie hier te make met iets wat iemand uit sy duim gesuig het nie. Dit is veel eerder akkurate beriggewing!
Maar kyk wat is die eerste ding wat Noag doen: Hy bou ‘n altaar. Hy bring ‘n brandoffer. En ons weet dat die hele offerstelsel wat uiteindelik in die OT ontwikkel was, heenwysings was na Christus en Sy finale offer van Homself.
Wat ons moet raaksien is dat die “aangename aroma” (wat daar letterlik staan) van die offer vir God welbehaaglik was en dat Hy vervolgens vir Noag en sy mense geseën het op grond van die offerhande.
Wat dit beteken is die volgende: Dit gaan nie oor ‘n lekker braaivleis-reuk waarvan die Here gehou het en toe word Hy skielik gaaf en vriendelik nie. Dit gaan oor wat die betekenis van die offer was, want dit was ‘n vooruitwysing na Christus se offer. Dit het naamlik gegaan oor ‘n onskuldige dier wat PLAASVERVANGEND in die plek van die skuldige Noag en nasate sterf. Op ‘n simboliese manier neem die offerdier die plek van die sondaar. Die sondaar was veronderstel om op die altaar te sterf as straf vir sy sondes. Maar toe sterf die onskuldige plaasvervanger. Nou kan die skuldige vrygespreek word! Die “aangename aroma” het DAARVAN getuig. Dis waarom God van die geur gehou het. En Hy die mense wat nie seën verdien nie, seën.
En moenie miskyk wat daar presies geskryf staan nie: Die Here sê > Ek sal nie weer al wat lewe laat omkom nie, ek sal nie weer so ‘n ramp laat plaasvind as gevolg van die mens nie. SELFS al IS die intensies van die mens se hart van kleins af net boos.
Let op die teenwoordige tyd: IS.
God draai nie die oordeel en vloek weg OMDAT die mens beter geword het nie. Hy draai die oordeel en vloek weg TERWYL die mens nog net so sleg is as voor die vloed, maar Hy draai dit weg op grond van die sukses van die plaasvervangende offer!
Die blote feit dat die aarde die afgelope 4000 jaar nog nie weer deur water vergaan het nie, is nie omdat die mens verbeter het nie, maar omdat Christus se offer so suksesvol was. En Christus se offer was – uit God se oogpunt gesien – reeds teenwoordig IN die offer wat Noag daardie dag gebring het.
Van Noag se tyd af, tot by ons dag, is daar EEN beginsel wat geld wanneer dit gaan oor die Here en Sy mense: Vergifnis en genade vind plaas SLEGS op grond van onskuldige bloedvergieting. Die Here se verbond is op ‘n plaasvervangende offer gebou. In die NT is daar natuurlik nie diere-offers nie, maar Christus s’n. Selfs die Here se verbond met Noag wat grootliks oor die behoud van die natuur, die skepping, gegaan het, is steeds op die offer gebou. En ons weet die Here se verbond met Noag geld nog steeds. Die blote feit dat ons nog op dieselfde aarde woon en dat ons dikwels die reënboog sien, is die bewys daarvan.
As ons nou net kyk na die Here se verbond met Noag, wil ek net u aandag vestig op ‘n paar kern-waarhede:
1 Die Bron van die verbond is God self. Hy is die een wat inisiatief neem. Dis nie Noag se verbond met die Here nie. Dis die Here se verbond met Noag. Die Here is die gewer en Noag die ontvanger.
2 Die Here werk sakramenteel. Dis ‘n baie belangrike waarheid om raak te sien. Wanneer God met Sy mense werk, werk Hy op ‘n sakramentele manier. Wat word daarmee bedoel?
Nêrens in die Bybel sal mens die woord “sakrament” lees nie. Dis ‘n Latynse woord uit die alledaagse lewe wat beteken: ‘n Eed. Dis ‘n eed wat gesweer word dat iets wat verklaar is regtig WAAR is.
Die ou kerkvaders het die Bybel gelees en iets raakgesien. Van Genesis af regdeur die Bybel werk God altyd op ‘n sekere vasstaande manier met Sy mense. Soos volg: Hy kom na mense wat dit glad nie verdien nie en wat nie na Hom vra nie en dan verbind Hy homself aan hulle deur middel van ‘n belofte. En dan gee Hy nog Sy handtekening by die belofte dmv ‘n sigbare teken sodat die twyfelende mens met sekerheid kan WEET dat die belofte waaragtig is. Met die teken sweer Hy letterlik dat Sy belofte waar is. Dit MOET net eenvoudig geglo word. Dis wat die ou vaders genoem het: God se sakramentele werksmetode met Sy mense. Hy beloof en dan bevestig Hy dit met ‘n eed. ‘n Sigbare teken. En daar kom die woord sakrament vandaan. Dit kom van sacramentum = ‘n eed.
En kyk nou net na Genesis 8. Noag stap so pas uit op ‘n versuipte aarde. En dan kom ontmoet God hom met ‘n byna ongelooflike belofte. ‘n Toesegging. “Hierdie aarde sal nie weer deur water vergaan nie. En jy en jou nageslag is geseën”.
Dink hoe moeilik moes dit vir Noag wees om DIT te glo.
Maar toe gee God die reënboog as Sy handtekening onder aan Sy belofte. Die boog is die sacramentum. Die eedswering. DIT is wat vir Noag gehelp het om die belofte te vertrou.
In die Nuwe Verbond werk God natuurlik nog steeds op ‘n sakramentele manier, maar nou is daar net twee vasstaande en blywende sigbare tekens (prentjies) van eedswering (sacramentum): Doop en nagmaal. Dis die tekens. Dit bevestig God se belofte in Sy Woord aan ons en ons kinders: Deur geloofsvertroue op Christus se kruisdood IS jy vrygespreek en HET jy die ewige lewe. Dis die belofte. En die water, brood en wyn is die sigbare tekens van God se EEDSWERING dat die belofte waaragtig waar is. Dis nie nodig dat Hy sweer nie, want Sy Woord is genoeg. Maar dis ter wille van ONS swakheid wat Hy dit nodig ag om die eedswering BY die Woord te voeg. Sien u hoe help die sakramente ons om God ernstig te neem. Of dit nou die reënboog was of die doop en nagmaal. Dis presies dieselfde werksmetode wat die Here steeds volg.