'n Vraag waarmee Christene dikwels gekonfronteer word, is: "Hoe weet julle watter boeke in die Bybel hoort?" Agter hierdie vraag skuil dikwels die aantyging dat dit mense was wat besluit het watter boeke in die Bybel ingesluit moet word. Hierop moet ons 'n duidelike antwoord gereed hê – nie net sodat ons lastige vrae oor die Bybel kan afweer nie, maar veral sodat ons by onsself oor hierdie belangrike geloofsaak duidelikheid kan hê.
Verder – veral belangrik vir die onderwerp van hierdie bydrae – is daar in die geskiedenis geen bewys dat Petrus of die apostels of Konstantyn of enige ander persoon in die Bybel verantwoordelik was vir die samestelling van die Bybel in die 66 boeke soos ons dit ken nie. Trouens, die kerkgeskiedenis wys dat selfs die kerk nie so 'n besluit neem nie!
Hoe het die 66 boeke dan as die Bybel saamgekom? Hierop moet ons antwoord: God self het dit so laat gebeur. Daarmee sê ons nie dat God die Bybel klinkklaar uit die hemel aan die kerk gegee het nie. Natuurlik is dit in God se mag om dit wel so te laat gebeur het. Maar in sy Goddelike wysheid en genade het God sy openbaring op 'n ander manier aan die mens gegee. Hy, die eintlike Skrywer van die Bybel, het in sy ewige raad besluit hoe sy Woord tot mense sou kom. Die Heilige Gees het nie net in die teboekstelling nie, maar ook die versameling van die boeke van die Bybel, só gelei dat dit uiteindelik aan God se doel beantwoord het. Hoe het God dan die geskiedenis van die versameling van die Bybelboeke laat verloop?
Wat die Nuwe Testament betref, getuig die Bybel self dat die Here bedoel het dat die boeke wat Hy deur sy diensknegte laat skryf het, versamel en as 'n bundel gelees moet word. In Kolossense 4:16 skryf Paulus: "Wanneer hierdie brief by julle gelees is, sorg dat dit ook in die gemeente van die Laodisense gelees word en dat julle ook dié uit Laodicea lees." Die brief uit Laodicea, meen sommige verklaarders, is die Efésiërbrief wat as omsendskrywe by wyse van afskrif uiteindelik ook in Laodicea aangekom het.
Teen die einde van die eerste eeu was al 27 boeke van die Nuwe Testament klaar geskryf. Hierdie boeke is, net soos die briewe van Paulus, in die vroeë kerk versprei. Dit was egter ook die begin van 'n era van vervolging vir die kerk, 'n tydperk waarin die kerk so besig was om hulleself te verdedig en te handhaaf dat daar bitter min aandag gegee is aan die vraag na die samestelling van die Bybel. Watter boeke tot die Bybel behoort en watter nie, is iets wat blykbaar maar op plaaslike vlak of hoogstens binne die kring van naburige gemeentes uitgemaak is. Hierdie situasie is waarskynlik aangehelp deur die feit dat boeke destyds met die hand oorgeskryf moes word. Handgeskrewe afskrifte van boeke was moeilik bekombaar. Daarom het die verspreiding van die Nuwe-Testamentiese boeke maar tydsaam verloop.
Uiteindelik, na meer as twee eeue se aan-en-af vervolging, het daar 'n Romeinse keiser gekom wat die Christelike kerk goedgesind was. Dit was Konstantyn, wat in die jaar 313 met die Edik van Milaan die vervolging van die kerk tot 'n einde gebring het. In dié tyd het die geskiedskrywer Eusebius die geskiedenis van die kerk begin navors en dit opgeteken.
As deel van sy navorsing het Eusebius by die onderskeie kerke navraag gedoen oor die boeke van die Bybel wat hulle gebruik. En toe kom hy tot 'n verstommende bevinding: benewens die Ou Testament het die kerke – onafhanklik van mekaar – feitlik almal die 27 boeke gebruik wat ons vandag as die Nuwe Testament ken. By enkele kere was daar wel nog onsekerheid oor Jakobus, 2 Petrus, Judas, 2 en 3 Johannes, en Openbaring.
Watter wonderbare getuienis het ons hierin van die beskikking van God! Oor 'n tydperk van drie eeue het God sy kerk só deur die Gees gelei dat hulle dieselfde boeke erken het as boeke wat van God af kom. Sonder dat 'n mens of 'n kerklike vergadering daartoe besluit het, het die kerke die hele Bybel as God se Woord herken en omhels. Van die mens se kant gesien, was dit 'n spontane erkenning. In werklikheid was dit egter die gevolg van God se genadige beskikking.
Maar nog steeds was daar geen amptelike kerklike besluit oor hierdie saak nie. Eers aan die einde van die vierde eeu het die kerke sover gekom om op 'n sinode tot 'n amptelike besluit te kom. Op die Sinodes van Hippo Regius (394 nC) en Kartago (397 nC) is besluit: "Dat behalwe die kanonieke Geskrifte niks in die kerk gelees mag word onder die naam van Goddelike Geskrifte nie. Hierdie is egter die kanonieke Geskrifte: Genesis (en dan volg 'n volledige lys van die boeke van die Bybel soos ons hulle vandag ken) ... tot Openbaring."