Sabinet | Volume 2006, Issue 2
Volume 2006, Issue 2, 2006
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg - Volume 2006, Issue 2, January 2006
Volume 2006, Issue 2, January 2006
Centralisation of power in education : have provinces become national agents?
Author Rassie Malherbe
Source: Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2006, pp 237 –252 (2006)
Sentralisering in die onderwys : het die provinsies nasionale agente geword?
In hierdie artikel word die praktyk van die grondwetlike bevoegdheidsverdeling tussen die nasionale en provinsiale regerings nagespeur aan die hand van die posisie op die onderwysgebied. Na &apos;n uiteensetting van die grondwetlike bevoegdheidsverdeling, word aangetoon hoe owerheidsgesag in onderwys deur middel van die statutere en ander interowerheidstrukture in onderwys gesentraliseer is sodat feitlik alle beleidmakende funksies deur die nasionale regering behartig word en die provinsies se rol gereduseer is tot die van agente vir die uitvoering van nasionale inisiatiewe. Die redes vir hierdie neiging word bespreek, onder andere die onvermoe van provinsies om hulle bevoegdhede effektief uit te oefen, maar ook die versuim van die nasionale regering om sy grondwetlike plig na te kom om die administratiewe vermoe van die provinsies te ontwikkel. Formeel is daar &apos;n federale bevoegdheidsverdeling in Suid-Afrika en word die verhouding tussen die sfere van regering deur die beginsel van samewerkende regering bepaal. As &apos;n ware samewerkende verhouding egter nie in die plek van die huidige bo-na-onder verhouding bewerkstellig word nie, sal die provinsies voortsukkel om die mas op te kom, sal die versoeking voortduur om alle gesag te sentraliseer en sal die kwaliteit van onderwys verder verswak.
Die doel van &apos;n beperking van &apos;n handvesreg (deel 1)
Author Heleen Els
Source: Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2006, pp 253 –276 (2006)
Die Suid-Afrikaanse handves van regte het &apos;n algemene beperkingsbepaling in die vorm van artikel 36 daarvan. Die artikel bepaal dat regte wat in die handves verskans is, beperk mag word indien die beperking redelik en regverdigbaar is in &apos;n oop en demokratiese samelewing gebaseer op menswaardigheid, gelykheid en vryheid. Die artikel sit in subparagrawe (l)(a) tot (e) die faktore uiteen wat in ag geneem moet word in &apos;n ondersoek na die regverdigbaarheid van die beperking van &apos;n reg. Die faktore is onderskeidelik die aard van die reg, die belangrikheid van die doel van die beperking, die aard en omvang van die beperking, die verband tussen die beperking en die doel daarvan en minder beperkende alternatiewe maniere om die doel te bereik.
Uitsettings onder die Suid-Afrikaanse grondwet : die verhouding tussen artikel 25(1), artikel 26(3) en die uitsettingswet (deel 1)
Authors: J.M. Pienaar and H. Mostert
Source: Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2006, pp 277 –299 (2006)
Die beskerming van onroerende eiendomsreg het sedert Chetty v Naidoo twee belangrike ontwikkelings ondergaan. Enersyds is eienaarsbeskerming beïnvloed deur die inwerkingtreding van artikel 26(3) van die grondwet, waarin daar (binne die konteks van die reg op toegang tot behuising) bepaal word dat geen persoon vanuit sy/haar huis gesit mag word tensy dit deur &apos;n hofbevel gemagtig word nie en dan slegs nadat alle omringende omstandighede oorweeg is. Andersyds het die inwerkingtreding van die Wet op die Verbod op Onwettige Uitsetting en Onregmatige Okkupasie van Grond 19 van 1998 (uitsettingswet) die posisie met betrekking tot die uitsettingsremedie aansienlik aangepas. Artikel 4 van die uitsettingswet bepaal naamlik dat die wet se bepalings by uitsetting toegepas moet word en dat gemeenregtelike remedies gevolglik nie meer beskikbaar is vir die beskerming van onroerende eiendom wat vir behuisingsdoeleindes gebruik word nie.
Aulus Gellius - an expert response?
Source: Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2006, pp 300 –314 (2006)
Aulus Gellius - &apos;n deskundige opinie?
In die reg kan vandag aanvaar word dat &apos;n deskundige opinie &apos;n antwoord is op &apos;n probleem of vraag wat gegee word deur &apos;n juris, hetsy &apos;n akademikus hetsy &apos;n praktisyn, wat algemeen as &apos;n deskundige op die relevante vakgebied erken word. In hierdie artikel word Aulus Gellius, die outeur van Nodes Atticae, se werk en metodes ondersoek ten einde te probeer vasstel of sy uitsprake as regter en die regsmenings wat hy in sy boek uitspreek inderdaad as deskundige opinies beskou kan word. Die verwysing na deskundige getuies is op eerste blik vreemd omdat Gellius as regter opgetree het en hoegenaamd nie as sodanige getuie nie.
Cybersquatting, typosquatting and trade mark law (part 1)
Author Gerrie Ebersohn
Source: Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2006, pp 315 –329 (2006)
During the previous decade a parasitical practice known as cybersquatting emerged. Cybersquatting can generally be described as the practice where one person registers a domain name (ie web site address) incorporating another person&apos;s trade mark name or business name, for the sole purpose of either selling that domain name to the former or to prevent the latter from registering that domain name. Typosquatting, on the other hand, is where someone registers a domain name that is an intentional misspelling of someone else&apos;s trade mark name, business name or domain name.
The purpose of this contribution is to ascertain how the United States courts applied their established principles to cybersquatting and typosquatting instances. The second and third parts of this contribution consider how South African courts will probably apply both the Trade Marks Act 194 of 1993 as well as the law of unlawful competition to cybersquatting and typosquatting instances.
The defence of "prior use" in South African trade mark law
Author Wim Alberts
Source: Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2006, pp 330 –341 (2006)
Die verweer van voortydige gebruik in die Suid-Afrikaanse reg insake handelsmerke
Hierdie bydrae handel met die verweer wat in terme van die Wet op Handelsmerke 194 van 1993 aan &apos;n voortydige gebruiker van &apos;n handelsmerk gegee word. Die algemene bepaling is artikel 36(1). Ingevolge die bepaling moet, ten einde van die verweer gebruik te kan maak, &apos;n persoon &apos;n merk gebruik het voor die datum van registrasie, of die datum van eerste gebruik van die geregistreerde eienaar, wat ook al eerste plaasgevind het. Die verweer sal uiteraard net ter sprake kom indien die voortydige gebruiker nie die registrasie aanval nie. In gevalle waar daar absolute prioriteit bestaan, sal die merk op identiese goedere gebruik wees. Die situasie waar die gebruik met betrekking tot goedere wat ietwat verskil plaasgevind het, is meer kompleks. Regspraak het die beginsel van &apos;n wyer toepassing van die beginsel aanvaar, maar die praktiese toepassing was eng. Daar is aan die hand gedoen dat die verweer moeilik toepassing vind in die geval van welbekende merke. In die geval waar merke soos bedoel in artikel 6bis van die Konvensie van Parys ter sprake kom, is artikel 36(2) van die wet ter sprake. Hier is die vereiste dat die merk gebruik moes word voor die betrokke statutere datum, of die datum waarop die merk vir beskerming gekwalifiseer het, wat ook al die laatste is.
Samehang van billikheid, skulderkenning, afstanddoening en stuiting van verjaring : aantekeninge
Source: Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2006, pp 342 –356 (2006)
Soos vir die algemene gesondheid, is stilsit en niksdoen, ook vir die regsbelange van deelnemers aan die regsverkeer ongesond. Dit is so nieteenstaande die volkswysheid dat "alle goeie dinge kom na hom wat wag" &apos;n formulering wat waarskynlik verband hou met Hebreers 6:15, maar wat in sy algemeenheid nie juis skrifgetrou aangewend word nie. Die regsnorme oor verjaring dien die regsekerheid en daarmee die algemene gesondheid van die reg dit bring klaarheid na verwydering van verstoppende onsekerheid, maar die gesonde werking daarvan kan met &apos;n oordosis aan "redelikheid en billikheid" in die slag bly.
&apos;n Komedie van vergissings : die (nie-)wysiging van &apos;n nie-bestaande wetsbepaling : aantekeninge
Source: Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2006, pp 356 –359 (2006)
&apos;n Aantal jare gelede het ek &apos;n pleidooi gelewer dat die grondwet nie genommer behoort te word nie (Malherbe "Die nommering van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika 1996: vergissing of onkunde?" 1998 TSAR 140). My pleidooi het gespruit uit die gebruik wat in die howe sowel as by skrywers ontstaan het om na die grondwet as Wet 108 van 1996 te verwys. As redes vir my standpunt het ek die volgende oorwegings aangevoer: (a) Die grondwet is nie deur die parlement nie, maar deur die grondwetlike vergadering aangeneem, &apos;n liggaam wat spesiaal vir die doel deur die oorgangsgrondwet geskep is (sien hoofstuk 5 van die oorgangsgrondwet, die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika 200 van 1993), uit die lede van die twee huise van die parlement bestaan het, maar formeel &apos;n ander liggaam met &apos;n ander voorsitter en ander prosedures was (sien ook Van Wyk "&apos;n Paar opmerkings en vrae oor die nuwe grondwet" 1997 THRHR 377 378-379).
Some thoughts on legality and legal reform in the public school sector : aantekeninge
Author P.J. Visser
Source: Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2006, pp 359 –366 (2006)
At least two noteworthy features of the implementation of the South African Schools Act 84 of 1996 ("the Schools Act") over the past few years are that there have been various amendments and talk of amendments to this legislation, as well as many instances where it has been misconstrued or simply ignored by some of the various role-players (see generally on implementing the legal framework, Visser "Educational rights in South Africa" 2004 International Journal for Education Law and Policy 84-94; also De Groof and Malherbe (eds) Human Rights in South African Education (1997) passim).
Overview of constitutional court decisions on the bill of rights - 2005 : regspraak
Source: Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2006, pp 367 –385 (2006)
Overview of constitutional court decisions on the bill of rights - 2005
Damages in delict for prospective loss of profit : regspraak
Author C.J. Pretorius
Source: Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2006, pp 385 –392 (2006)
In recent years conventional approaches to the claiming of damages in contract and delict respectively have come under increasing strain. A particular shibboleth regarding the law of damages is that a plaintiff may only claim his negative interesse if he bases his claim on a delictual action. In Transnet Ltd v Sechaba Photoscan (Pty) Ltd (2005 1 SA 299 (SCA)) the supreme court of appeal dispensed with this approach in holding that prospective loss of profit suffered as a result of the fraudulent non-awarding of a tender may indeed be claimed by way of a delictual action.
Mandament van spolie en ongeregistreerde serwitute vir water : regspraak
Source: Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2006, pp 392 –404 (2006)
Die oeroue mandament van spolie as buitengewoon spoedige remedie ten einde die besitter van &apos;n saak in sy onregmatig ontnome besit te herstel tot tyd en wyl die regsposisie nagegaan kan word langs die normale regsweg, duik steeds met reelmaat in die hofverslae op. Dit verwonder dat ten aansien van so &apos;n bekende remedie waarvan die vereistes en aanwendingsgebied sedert die twaalfde eeuse Decretum Gratiani reeds lank uitgepluis is, steeds oor basiese aspekte klei getrap word oenskynlik bloot omdat die betrokke regslui nie die basiese grondbeginsels van die remedie onder die knie het en geen moeite doen om die kennis wat hul ontbeer aan te vul deur die erkende bronne te raadpleeg nie. Die onderhawige uitspraak is tekenend daarvan. Die byna algehele afwesigheid van verwysing na die tersake akademiese bronne is veelseggend. (Daar is slegs gewag gemaak van &apos;n verouderde uitgawe van Silberberg en Schoeman The Law of Property (2 e uitg) wat verkeerdelik as Silberg aangedui word in n 16; Lee en Honore Family Law, Things and Succession (2e uitg) en &apos;n vreemde onpassende verwysing na II LAWSA wat nie ter sake kan wees nie.)
Trial forum allocation for criminal proceedings in the lower courts : regspraak
Author Murdoch Watney
Source: Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2006, pp 405 –410 (2006)
Section 2 of the Magistrates&apos; Court Act 32 of 1944 provides that the minister of justice and constitutional development may, by notice in the Government Gazette, create districts and regional divisions (consisting of a number of districts) and establish a court for any district and regional division for the purpose of the trial of persons accused of committing any offence. These courts are referred to as magistrate&apos;s courts (or district courts) and regional courts respectively and together form the lower court component of the South African court system.
Die toelaatbaarheid van ontoelaatbare hoorsêgetuienis : regspraak
Author Etienne Labuschagne
Source: Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2006, pp 410 –414 (2006)
Hierdie bydrae handel oor sekere aspekte van die hoorsêreel en die verreikende effek wat die toelaatbaarheid al dan nie van sekere hoorsêgetuienis op &apos;n verhoor kan hê. In die proses word ook aandag bestee aan die korrekte prosedure wat gevolg moet word by aanwending van artikel 3(l)(c) van die Wysigingswet op die Bewysreg 45 van 1988. Hoorsêgetuienis is, met sekere voorbehoude, nie toelaatbare getuienis in &apos;n siviele- of strafverhoor nie.
Enkele lesse vir trustees uit die Parker-beslissing : regspraak
Author Henk Kloppers
Source: Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2006, pp 414 –423 (2006)
In die afgelope dekade het die gebruik van inter v/vas-trusts veral vir boedelbeplanningsdoeleindes, dramaties toegeneem. Dit kan grootliks toegeskryf word daaraan dat die formaliteite ten opsigte van die oprigting en administrasie van &apos;n inter v/vas-trust wesenlik verskil van die formaliteite wat byvoorbeeld ten opsigte van &apos;n beslote korporasie of privaat maatskappy geld. (Vir &apos;n meer volledige beskrywing van die formaliteite, sien Visser ea South African Mercantile and Company Law (2003) 265-298 en 424-427; Cilliers ea Korporatiewe reg (2005) 65-69 en 584-589; Havenga ea General Principles of Commercial Law (2004) 293-295.)
Stare decisis: is the onus in restraints of trade hanging on a thread? : regspraak
Author M.A. Du Plessis
Source: Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2006, pp 423 –429 (2006)
Although the South African legal system adheres to the principle of stare decisis, the courts also have a duty to take the provisions of the Constitution of the Republic of South Africa, 1996 and more particularly the bill of rights, into account.
Author Verine Etsebeth
Source: Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2006 (2006)
In the preface to the second edition of this book the author pronounces the purpose of this work as being to provide for the needs of attorneys, accountants, tax consultants, investment advisors and other professionals (v). In evaluating the end result it is evident that the author definitely succeeds in meeting his stated objective. A major contributing factor in this regard is the practical style of the book. While the practitioner is provided with an in-depth and detailed explanation of the conceptual basis and practical aspects of capital gains tax, students interested and specialising in tax law will also derive great value from this work.
De Actio Negatoria : Een Studie naar de Rechtsvorderlijke Zijde van het Eigendomsrecht, P.C. Van Es : book review
Source: Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2006, pp 431 –432 (2006)
Dit is altyd aangenaam om &apos;n boek van meer as 300 bladsye te ontvang oor &apos;n onderwerp waaroor daar min geskryf is in die Suid-Afrikaanse reg - in &apos;n tipiese kursus in die sakereg word daar verwys na die actio negatoria, maar in dieselfde asem word bygevoeg dat daar vandag eerder gebruik gemaak word van &apos;n verklarende bevel en &apos;n interdik (sien bv Van der Walt en Pienaar Introduction to the Law of Property (2002) 173-174; vir Suid-Afrikaanse bronne oor die actio negatoria sien Van der Merwe Sakereg (1989) 360-361; Sonnekus en Neels Sakereg Vonnisbundel (1994) 475-476, 567; Carey Miller The Acquisition and Protection of Ownership (1986) 341-343; Badenhorst, Pienaar en Mostert Silberberg and Schoeman&apos;s The Law of Property (2003) 245-246, 305 n 68; Van der Merwe Oorlas in die Suid-Afrikaanse Reg (1982 proefskrif UP) 410-416; Wade v Paruk (1904) NLR 219). De Actio Negatoria bestaan uit Van Es se proefskrif ter verkryging van &apos;n doktorsgraad aan die Universiteit Leiden, soos verdedig op 5 Oktober 2005.
On Jurisdiction and the Recognition and Enforcement of Foreign Money Judgments, Christian Schulze : book review
Author Jan L. Neels
Source: Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2006, pp 432 –433 (2006)
This publication is a unique contribution to private international law in South Africa, Africa and the world. In one text it provides the reader with information on the following in the context of money judgements: 1) whether a case will be heard by a South African court; 2) whether a judgement of a South African court will be enforced in a European Union country if the relevant council regulation applies; 3) whether a judgement of a South African court will be enforced in the United Kingdom if the relevant council regulation does not apply; 4) whether a judgement of a South African or any other court will be enforced in Botswana, Malawi, Namibia, Swaziland, Tanzania, Uganda and Zambia; 5) whether a case will be heard by a court in a European Union country if the relevant council regulation applies; 6) whether a case will be heard by a court in the United Kingdom if the relevant council regulation does not apply; 7) whether a foreign judgement will be enforced in South Africa. The book is unique in the sense that all this information is available in one publication in a handy and user-friendly form. Before the publication of this book, many sources would have to be struggled through to find answers on these questions although they are interrelated and interwoven to a large degree.