Theo Vorster: Hoop vir aftree-laatslapers | Netwerk24
Deur Theo Vorster 14 September 2017 09:30
My kollega Robert het destyds vir die Harlequins klubrugby gespeel toe Kitch Christie nog klubrugby afgerig het. Dit was 'n paar jaar voordat Kitch die Springbokke na Wêreldbeker-glorie in 1995 gebrei het.
As Harlequins die dag verloor het, was daar volgens Robert drie dinge wat jy nooit in Kitch se teenwoordigheid as verskonings kon opper nie – die skeidsregter, die weer en die spring van die bal.
Kitch het dit gesien as faktore wat die spelers in ag moes neem en dus waarvoor die spelers verantwoordelikheid moes aanvaar.
As dit by aftrede kom, is dit ook iets waarvoor elkeen moet beplan en verantwoordelikheid moet aanvaar. Jy kan nie later markbewegings, die politieke omgewing of iemand anders vir jou gebrek aan spaargeld blameer nie, Kitch sou dit nie gekoop het nie, aldus Robert!
Ek het een van my slimmer kollegas, Christiaan Bekker, gevra om te help met die berekeninge van iemand (kom ons veronderstel 'n vrou, maar geslag is nie belangrik nie) wat eers op 50-jarige ouderdom besluit sy wil haar posisie ná aftrede verbeter.
'n Relatief klein bedrag bykomend in jou neseier kan 'n groot impak hê.
Ons het gewerk op die grondslag dat die vrou op 65-jarige ouderdom gaan aftree en dus vir 15 jaar gaan bydra tot haar aftreekapitaal. Daarna wil ons voorsien tot op ouderdom 100 – natuurlik, as haar tyd vroeër uitloop, gaan die erfgename die voordeel van die kapitaal wat oorbly geniet!
Ons neem aan dat sy op 50 besluit om R2 500 per maand te belê en dit elke jaar met inflasie te verhoog (ons het 6% per jaar gebruik in die berekeninge) totdat sy 65 jaar oud is.
Moenie die weer (ekonomiese klimaat), die skeidsregter (politici se optrede) en die spring van die bal (korttermyn-markwisselvalligheid) as verskonings gebruik nie.
Wat die belegging betref, het ons aangeneem die R2 500 word in 'n relatief laekoste-, goed gebalanseerde portefeulje belê, wat beteken die belegger het nagenoeg 50%-blootstelling aan buitelandse bates (25% regstreeks en 'n verdere ten minste 25% onregstreeks deur maatskappye wat ook in die buiteland genoteer is en/of 'n beduidende deel van hul inkomste in die buiteland verdien) en insgelyks ten minste 'n 60%-blootstelling aan groeibates (benewens aandele ook handelseiendom) sodat die portefeulje sal aanpas by onder meer stygings in die inflasiekoers op lang termyn.
Ons het langtermyngroei op die bates van gemiddeld 10% per jaar ná alle koste oor die 15-jaar-tydperk gebruik. Dis in pas met die langtermyndoelwit van so 'n gebalanseerde portefeulje.
Ná 15 jaar sal die totale bydraes (die R2 500 per maand wat jaarliks verhoog word met inflasie) sowat R700 000 wees, maar as gevolg van saamgestelde groei is die waarde van die belegging net meer as R1,5 miljoen op ouderdom 65.
Hoe lyk haar posisie ná aftrede?
Die R1,5 miljoen kapitaal se koopkrag is gelyk aan sowat R625 000 se koopkrag vandag (met 6% inflasie per jaar oor 15 jaar aangeneem).
Indien jy ná 15 jaar elke maand R6 400 onttrek (en dié bedrag elke jaar met inflasie verhoog om die koopkrag in stand te hou), behoort jou kapitaal te hou totdat jy 100 jaar oud is.
Die vraag is natuurlik wat jy kan koop met die R6 400 per maand om dit relevant te maak. Daardie geld is in vandag se koopkrag R2 600 werd.
Dus, jy belê vandag se ekwivalent van R2 500 per maand vir 15 jaar, en kry R2 600 se koopkrag terug vir 35 jaar ná aftrede.
In nominale waarde het jy dus oor hierdie 15 jaar altesaam R700 000 belê, maar jy gaan in totaal meer as R8,5 miljoen terugkry. In reële waarde (as inflasie afgetrek is) het jy sowat R450 000 se koopkrag belê en gaan jy sowat R1,1 miljoen se koopkrag terugkry.
Koopkraggewys, vir elke R1 rand se koopkrag wat jy nou opoffer, kry jy R2,40 se koopkrag terug!
Ek stel voor dat 'n mens die lesse wat Kitch Christie vir Robert geleer het, ter harte neem, en die weer (ekonomiese klimaat), die skeidsregter (politici se optrede) en die spring van die bal (korttermyn-markwisselvalligheid) nie as verskonings gebruik nie, maar eerder op die fundamentele uitvoering van 'n weldeurdagte wedstrydplan fokus!
Christiaan beklemtoon tereg dat dit belangrik is dat wanneer sy sou besluit om die ekstra kontant te belê, die struktuur van die beleggings goed oorweeg moet word sodat belastingvriendelike opsies in detail ontleed word om die maksimum nabelaste voordeel te verseker.
Christiaan Bekker is 'n finansiële beplanner by Verso Wealth, deel van die Galileo Capital Groep. Theo Vorster is uitvoerende hoof van Galileo.