Thread: Namibië - 50 Doendinge
2011/08/19, 05:13 PM #1
50 Doendinge in Namibië
Wat kan nog oor Etosha, "die Groot Wit Plek", gesê word? Dit is Namibië se grootste toerisme-trekpleister en word in dieselfde asem genoem as die Kruger-wildtuin of die Serengeti. Etosha is 'n bekende bestemming: Hier kry jy groot getalle wild, talle bedreigde spesies, die grootste versameling swartrenosters ter wêreld, en die Groot Vyf.
Wat kan ek sien: Die lekker van Etosha is dat jy die wild maklik kan sien omdat talle van die park se watergate in die oopte is. Boonop is daar watergate by elk van die park se drie ruskampe, dus kan jy gaan wild kyk met die spreekwoordelike bier in die hand. Twyfel jy steeds? Afrika se grootste olifante, duisende pienk flaminke in die reënseisoen, 340 voëlspesies, wildkyk snags by verligte watergate...
Hoe kom ek daar: Jy kan dit nie mis nie. Vat die B1 uit Tsumeb.
Waarmee: 'n Gewone motor
Waar bly ek: In een van die drie ruskampe in die park (Okaukuejo, Namutoni of Halali). As jy nie daar regkom nie – dit raak nogal besig in die vakansies – boek in by een van die talle private lodges net buite die park.
Kontak: Namibia Wildlife Resorts (NWR) by 092 64 61 285 7000
Die Visrivier-canyon is 1800 miljoen jaar oud, 160 km lank, 27 km breed en 500 m diep – indrukwekkend. Maar om dié natuurwonder van bo te bekyk is nog meer indrukwekkend. Naas die Grand Canyon in Amerika is die "Vis" die grootste canyon ter wêreld, maar dit maak nie eintlik saak nie. Hierdie is een van die wêreld se mooiste uitsigpunte – jy kan maar moeite maak om te gaan kyk. En weer gaan kyk.
Wat kan ek sien: Hobas is die bekendste uitkykpunt en ook die begin van die Visrivier-staproete. Gaan kyk op die beste tyd van die dag, vroegoggend of laatmiddag. Probeer ook die ander uitkykpunte verder suid.
Hoe kom ek daar: Vat die C12 uit Grünau en draai sowat 50 km verder af op die C37. Van Ai-Ais af vat jy die C10 en draai noord op die C37.
Waarmee: Selfs jou 1982 Golf behoort dit te maak.
Kontak: Suidelike Toerismeforum by 092 64 63 221 266/211. sien omdat talle van die park se watergate in die oopte is. Boonop is daar watergate by elk van die park se drie ruskampe, dus kan jy gaan wild kyk met die spreekwoordelike bier in die hand.
Moet mense aangemoedig word om na hierdie noordwestelike uithoekie van Namibië te gaan? Kaokoland het helaas 'n trofee geword vir dié wat dikwels nie genoeg respek het vir hierdie afgesonderde streek se natuurlewe en mense nie.
Dit is onmoontlik om in 'n paragraaf of selfs drie 'n prent te skets van hoe dié plek lyk. 'n Besoek aan Kaokoland verg deeglike beplanning, want die toerismegeriewe is skraps en brandstof skaars. Maar dis een van die onvergeetlikste plekke in Suider-Afrika.
Wat kan ek sien en ervaar: Ry na die Epupa-waterval in die Kunenerivier, jy met 'n 4x2-voertuig bereik – trouens selfs gewone motors daag daar op. Jy kamp langs die rivier en dis 'n heerlike plek om vir 'n dag of drie te verken. Jy kan ook redelik maklik uitkom by van die kampeerplekke hoër op teen die rivier, soos die boomryke Kunene River Lodge naby Ruacana – een van die lekkerste kampeerplekke in Namibië.
Die res van die westelike Kaokoveld is ernstige viertrekwêreld, een van daardie plekke waarheen jy noodrantsoene, ekstra water en brandstof, 'n tweede en selfs derde spaarband en spaaronderdele moet saamneem. Dit is die blyplek van die woestyn-aangepaste olifante en ander wild soos swartrenosters, koedoes en gemsbokke. Bowenal kry jy van Nambië – nee, Afrika – se mooiste landskappe hier. Maar beheer oor die gebied sal verskerp moet word, want daar lê reeds te veel motorspore op plekke waar geen voertuig behoort te kom nie. En die Himba-kinders wat ook nou langs die pad begin staan en roep vir "sweets" is eintlik tragies. Kaokoland en sy mense verdien dit nie.
Die meeste mense beskou Lüderitz as Swakopmund se arm nefie. En hulle is nie ver verkeerd oor dié afgesonderde Duitse koloniale oorblyfsel aan die windverwaaide kus van die Namib-woestyn nie. Maar moenie afgeskrik word deur stories dat die wind die verf van motors kan afwaai nie. Krap 'n bietjie dieper en ontdek Lüdertz se eie bekoring: die besonderse argitektuur, pragtige Namibtonele en die oorblyfsels van diamantkoors in die woestyn om die dorp. Buite Lüderitz kraai die woestyn koning. Dinge lyk nog baie soos die Portugese ontdekkingsreisiger Bartholomeus Dias dit in 1488 aangetref het. Met sy flotilla van drie skepe het hy hier, in die baai wat hy Agra Pequena genoem het, ingevaar. Die dorp is 'n enklave in die Sperrgebiet – 26 000 km² van baie sand en 'n bietjie diamante. Diamante is in 1908 op die spoorlyn oos van die dorp ontdek, en Lüderitz het kort daarna uit sy nate begin bars (al was dit net kortstondig).
Wat kan ek sien en doen: Lüderitz se amper boomlose strate is stampvol Duitse argitektuur – 'n mengsel van die Jugendstil (Art Nouveau) en Duits Imperialistiese style, sê die slim mense. Argitektoniese hoogtepunte is die Goerke Huis, Felsenkirche (Kerk op die Rotse), die ou spoorwegstasie, en die Alstadt (die historiese dorpskern). Ry uit na Diaspunt en sy replika van die kruis wat Dias daar staangemaak het en Sturmvogelbucht, 'n ou walvisstasie. Daar is ook stalletjies, winkels en restaurante op die Lüderitz-waterfront. Of gaan grawe vir sandrose by Agatestrand, gaan op 'n seiljagvaart en sien dalk net dolfyne. Kamp op Shark Island (daar is die laaste tyd 'n paar voorvalle van diefstal daar aangemeld) of huur sommer die vuurtoring vir die nag daar.
Hoe kom ek daar? Dis 334 km op die B4-teerpad van Keetmanshoop af. Of jy kan van die Noordoewer-grenspos met die C13 oor Rosh Pinah na Aus ry, waar dit by die B4 aansluit.
Kontak: Lüderitz se inligtingsburo by 092 64 63 202 719.
5. Twyfelfontein & kie
Goed, Khorixas self is miskien nie 'n besoek werd nie (daar is wel baie drankwinkels en jy kan brandstof ingooi), maar óm die dorp is daar 'n handvol besonderse plekke: die Versteende Woud, Twyfelfontein se rotsgravures, die Orrelpype en die Gebrande Berg. Hoe twyfelagtig die fontein ookal was of is, Twyfelfontein is een van wêreld se voorste plekke vir rotsgravures. Die onbekende kunstenaars het hulle kunswerke glo reeds 6 000 jaar gelede op die versteende sandduine van die gebied aangebring. Plaaslike gidse neem toeriste rond. Dra goeie stapskoene en onthou jou waterbottel.
Wat kan ek sien: Twyfelfontein se 2 500 rotstekeninge is een van die grootste versamelings rotskuns in Afrika. Daar is selfs tekeninge van seeleeus en pikkewyne (Twyfelfontein is sowat 100 km van die see af). Suidoos van Twyfelfontein is 'n 12 km lange vulkaniese rif. Aan die voet daarvan is die Verbrande Berg waar vulkaniese aktiwiteite 200 miljoen jaar gelede die landskap verband het. Omtrent niks groei in die verlate landskap nie. Net 'n kort stappie verder is 'n interessante dolerietformasie, die Orrelpype. Dié pype, met 'n hoogte van 3 m tot 5 m, is gevorm toe die lawa destyds afgekoel en versplinter het. Jy was nie in die Khorixas-omgewing as jy nie ook die Versteende Woud besoek het nie. Dié vyftig versteende bome is 250 miljoen jaar gelede deur vloedwater na hulle finale rusplek gebring.
Hoe kom ek daar? Die C39 wes uit Khorixas sal jou tot by al die plekke vat.Volg net die borde.
Dié kusdorp met sy troukoek-argitektuur, goeie kos, oorvloedige drank, gemanikuurde grasperke, beddings kannas en Kaffeehaus-kultuur verdien 'n behoorlike besoek. Daar is enigiets van 'n slangpark en akwarium tot 'n museum en leerlooiery waar jy egte koedoeleer-velskoene kan koop. Dis ook die plek waar jy weer jou matriek-Duits kan afstof, want Swakop is eintlik meer Duitsland as Namibië. Terloops, die woord Swakop het glo sy oorsprong by die Nama-term vir 'n liggaamsfunksie, tsoa xoub (in Afrikaanse bestaan die woord uit drie letters...). Die Namas het glo dié naam gegee na aanleiding van die bruin kleur van die see as die rivier afgekom het.
Wat kan ek doen en sien? Verken die dorp te voet – die ou Spoorwegstasie, Woermann-huis, die Kaiserliches Bezirksgericht, Hohenzollern-huis, die lighuis en Villa Wille. Druk jou neus plat teen die glastonnel in die akwarium en kom tot teenaan die haaie en ander bewoners van die Atlantiese Oseaan. In die Kristall Galerie is nog van Namibië se wêreldrekords: 'n kwartskristal van 14 ton! (Goed, ons weet jy wil nie eintlik in die kristal kyk nie). Swakop bemark hom ook deesdae as Namibië se avontuurhoofstad. Oral is advertensies vir sandplankry, woestynritte op 4x4-motorfietse, tandemvalskermspring en bootritte. Dit alles kan jy doen net 'n kilometer of wat buite die dorp.
Terwyl jy daar is: Ry na die Nasionale Weskus- rekreasiegebied, 'n stuk kuslyn 200 km lank en 25 km breed wat noordwaarts van Swakopmund af strek tot by die Ugabrivier. Dis eintlik deel van die Skedelkuspark, maar die parkmense laat goedgunstiglik vissermanne toe om daar vis te vang.
Kontak: Namib-i in Swakop by 092 64 64 404 827; [email protected]; www.namibi.org.na.
7. 'n Dagrit van Windhoek af
Dink 'n mens aan Namibië, doem uitgestrekte paaie oor oop vlaktes voor jou op. 'n Welkome afwisseling is die talle bergpasse wat weswaarts van Windhoek af deur die Khomas Hochland sny na die vlaktes van die Namibwoestyn. En hulle is almal 'n gemaklike dagrit van Windhoek af. Party van hulle is taamlik steil, dus is dit beter om hulle maar van oos na wes te ry – van bo na onder. Die noordelike Bosuapas op die C28 is die kortste (maar beslis nie die vinnigste nie) roete van Windhoek na Swakopmund. Dit is een van Namibië se steilste passe met 'n gradiënt van 1:5 – vir elke 5 m wat jy ry, daal jy 1 m. Dit is beslis nie geskik vir sleepwaentjies nie. Op die C26 tussen Windhoek en Walvisbaai is die Gamsbergpas (1:9). Dié pas kyk uit oor die Gamsberge, Namibië se eie "Tafelberg." Op die skilderagtige Us-pas-roete (1:10) volg die D1982 die kortste roete tussen Windhoek en Walvisbaai. Die pas is nie so steil soos die Bosuapas nie, maar die pad is meestal in 'n swak toestand, veral ná reën. Volg die C26 uit Windhoek, en ná 38 km draai jy af op die D1982 waar dit sê "Walvisbaai via Us-pas". Nog 'n lekker steile, Spreetshoogte (1:4,5 - 6), word beskou as een van die mooiste passe in Namibië met sy pragtige uitsig oor die Namib. Sleepwaentjies en woonwaens word nie toegelaat nie. Neem die C24 of C26 uit Windhoek en draai af op onderskeidelik die D1261 en D1265. Die Remhoogtepas (1:10) op die C24 tussen Windhoek en Solitaire kronkel deur 'n uitsonderlike berglandskap en selfs woonwaens kan gemaklik hier uitgesleep word. Van die ander passe wat jy kan aandurf, is die Kupferbergpas (1:12) op die C26 net buite Windhoek, die Kuisebpas (1:9) op die C14 tussen Walvisbaai en Solitaire, en die Gaubpas op dieselfde roete.
8. Groet die grotman
Moeg van al die sonskyn in Namibië? Besoek een van die meer as 100 aangetekende grotte in die land. Die toeganklikste een is Arnhem, ook die land se langste. Vat 'n koue swem Met 'n seetemperatuur van 14 -15 °C in die somer en 13-14 °C in die winter, is Lüderitz nou nie juis die volgende Margate nie. By Swakopmond is die gemiddelde seetemperatuur darem 'n soel 16-17 °C in die somer en 14-15°C in die winter.
Namibië is bekend vir skouspelagtige rooi sonsondergange met akasia-bome in die voorgrond. Maar staan 'n slag vroeër op en aanskou 'n rooi sonopkoms! Gaan stap dan ook sommer 'n ent met die kamera.
10. Water in die woestyn
Digby die ingang na die Namib Naukluft- park is die Sesriem-canyon. Dié diep skeur is ongeveer 1 km lank en 35 m diep. Dit is so genoem omdat ses osrieme nodig was om 'n emmer tot op die watervlak te laat sak.
11. Klap 'n toon
Vergeet 'n slag of wat van meganiese vervoer en verken Namibië met dapper en stapper. As jy klaar "die Vis" onder die knie gekry het, probeer die Namib Naukluft-, Ugabrivier-, Soetdoring- en Waterberg-staproete.
12. Sien die woestyn op sy beste
'n Bewaringsgebied wat groter is as Switserland, neem jy nie gou in 'n dag in nie. Oor die jare is verskillende bewaringsgebiede saamgevoeg om die Namib Naukluft-park te vorm. Dié park bied iets vir elke smaak.
13. Raak stil in die woestyn
Dis beslis nie so groot soos die Visrivier-canyon nie, maar die Kuiseb-canyon is steeds 'n hoogs interessante plek om die mikroklimaat van die Namib te bekyk. Verstom jou aan die unieke plantegroei.
14. So dis hoe hulle dit maak!
Bierliefhebbers kan op 'n begeleide toer deur die Windhoek-brouery gaan en eerstehands ervaar hoe Nambië se amberkleurige nektar gebrou word.
15. Roei eerder as swem
Hoewel een ongelukkige lid van die groep dae lank 'n toilet-emmer met hom moet saamroei, bly 'n kano-avontuur op die Oranjerivier een van die lekkerste dinge met klere aan.
16. Nie sommer net 'n appeltert
Sy Apfelstrudel het hom die titel Jamie Oliver van die woestyn besorg, en Moose MacGregor van Solitaire sweer dis die beste ter wêreld.
17. Duwisib-kasteel, Maltahöhe
Baron Kaptein Hansheinrich von Wolf was 'n soort Sol Kerzner van sy tyd. Hy het net met régte klippe gebou. Dít besef jy wanneer jy deur die Duwisib-kasteel, 70 km suidwes van Maltahöhe, stap. Die slim mense sê dis gebou in die neo-romantiese styl met Gotiese en Renaissance-elemente. Maar dis veral die stories oor die eienaars van die kasteel wat besoekers fassineer. Hansheinrich (uit die Duitse adelstand) en sy Amerikaanse vrou, Jayta, het in 1907 besluit om hulle permanent op die grens van die Namibwoestyn te vestig. Boorgate is aangelê en marmerwerkers uit Italië en skrynwerkers uit Duitsland, Swede en België is ingespan om die woning met sy 22 vertrekke te voltooi. In 1916 is Hans-Heinrich in die Eerste Wêreldoorlog dood, en Jayhta het nooit weer na Duwisib teruggekeer nie.
Wat kan ek sien: Kyk na die skilderye, porselein, dakskilderye, binnehof en jakarandabome. Die indrukwekkendste is die feite dat iemand die wil en deursettingsvermoë gehad het om 'n kasteel híér te bou.
Hoe kom ek daar: Van Helmeringhausen ry jy noord op die C14 vir 62 km en draai noordwes op die D831. Ry vir nog 27 km, en draai dan wes op die D826. Ry vir nog 15 km tot by die kasteel (daar is net een).
18. Ruacana- en Epupa
Ná goeie reën is dié waterval 'n skouspel. As dit nie reën nie, wel, dan is dit net nat klippe. Eens op 'n tyd was die Ruacana-waterval 'n natuurwonder, maar die kraantjie is toegedraai toe Angola sy Calueque-dam 20 km stroomop en NamPower sy hidroëlektriese-aanleg 1 km bokant die waterval (85 m) gebou het. In 'n goeie reënjaar is die valle tot 700 m wyd en een van dié watervalle op die vasteland.
Hoe kom ek daar? Om die waterval te besoek, moet jy Namibiese grondgebied verlaat. Vyftien kilometer wes van Ruacana draai jy noord asof jy die grens tussen Angola en Namibië wil oorsteek, en dan hoop jy daar is genoeg water. Probeer op Ruacana uitvind wanneer die waterval loop – dit hang af van wanneer die kragsentrale krag opwek.
Waarmee: Dis teerpad tot by die valle. Om by Epupa-waterval, 150 km stroom-af van Ruacana, uit te kom is partykeer 'n bietjie van 'n geneuk, maar dit is beslis die moeite werd.
Wat kan ek sien: Dis 'n kuierplek waar jy gerus 'n paar dae kan vertoef. Hier in die hart van die Kaokoland, vertak die Kunenerivier in 'n reeks kleiner strome wat oor 'n paar dosyn valle stort. Die hoogste val, een van 37 m, is algemeen bekend as die Epupa-val. Stap rond met die voetpaadjie (pasop vir slange in die somer!) en bekyk die valle uit verskillende hoeke. Die kremetarte wat tussen die rotse groei, is veral pragtig.
Hoe kom ek daar: Neem die D3700 van Opuwo (14) af. Dan is daar ook nog die rowwe 4x4-roete van 93 km tussen Swartbooisdrift en Epupa. Dit kan meer as 'n dag neem om dié stuk pad langs die Kunene af te lê.
Waarmee: Die valle is bereikbaar met 'n 2x4 met hoë grondvryhoogte.
Namibië het talle botaniese eienaardighede. Die vreemdste hiervan is waarskynlik die Welwitschia mirabilis. Dié plant kom nêrens anders ter wêreld as op die noordelike vlaktes van die Namib-woestyn voor nie. Die welwitschia het nét twee blare, wat aan weerskante van die stam plat op die aarde groei. Dit lyk dikwels of daar meer is, maar dit is omdat die blare oor jare heen deur wind en weer verinneweer word. Om in die ongenaakbare woestyntoestande te oorleef slurp die welwitschia die vog in die oggendmis op. Dié wonderplant kan vir tot 2 000 jaar leef (daar word gereken een van die plante op die vlakte is reeds 1 500 jaar oud). G'n wonder die plant word soms ook die tweeblaarkanniedood genoem nie.
Hoe sien ek dit: Die Welwitschia-roete is 'n 145 km-lange roete wat op Swakopmund begin en eindig. Jy sien ook die bekende "Maanlandskap". As jy eerder te voet wil gaan kyk, kan jy kies tussen die Rock Sculpture-roete of Tinkas Nature Walk.
Waarmee: Gewone voertuie.
Kontak: Kry 'n permit by NWR in Windhoek of Swakopmund.
Die okerrooi Ovahimbas in die noorde van Namibië is meer as net 'n goeie fotogeleentheid, dis 'n volk met trotse tradisies. Só word die voortande van jong mans as deel van hulle inisiasie getrek. As jy dus 16 jaar oud, manlik en ongetroud is, hou jou mond toe as jy hier rondreis. 'n Besoek aan 'n tradisionele Himba-kraal is 'n besonderse kulturele ervaring, maar kry verkieslik 'n gids as tussenganger. Wees 'n besoeker en gas wanneer jy 'n Himba-kraal besoek, nie 'n toeris wat die mense net wil aangaap en foto's neem nie. Gesels, vra uit, stel belang. Maar onderhandel eers voor jy sommer net begin foto's neem. Ongelukkig word die tradisionele bestaanswyse van die Himbas bedreig deur planne vir 'n hidroëlektriese skema en dam in die Kunenerivier. Himba-leiers is bekommerd dat dit hulle leefwyse onherroeplik sal verander. Party Himba-leiers het só sterk hieroor gevoel dat hulle met tradisionele klere en al Europese stede besoek het om hulle teenkanting teen die projek te toon. Die dam is voorlopig op die langebaan geplaas.
Kontak: Jaco Burger, 'n boerseun van Kamanjab, is 'n ingelyfde Himba én hy bied toere aan. Bel vir Debbie by 092 64 67 330 032.
21. Raak avontuurlustig – ry, gly en vlieg
Moenie dink 'n papwiel op 'n tweespoorpaadjie is die meeste opwinding wat jy in Namibië kan ervaar nie. Namibië word al meer bekend as 'n mekka vir avontuursport. Hier is 'n paar dinge om te doen: Rotsklim. Die Spitzkoppe, die sogenaamde Matterhorn van Afrika, naby Usakos is moontlik die land se beste rotsklimplek. Dié kruin (1 728 m) is glo vir die eerste keer suksesvol uitgeklim in 1946. Sedertdien het meer as 440 mense al die spits bereik. Probeer die "maklike" roete na die kruin of die vyf ander minder maklikes – maar net as jy 'n ervare klimmer is. Spitzkoppe is ook een van die heel beste plekke om die goue uur tydens sonsopkoms en -ondergang te beleef. Geen wonder dat dit een van die mees gefotografeerde berge in Namibië is nie. Vierwielmotorfietse. Die duinegebied tussen Swakopmund en Walvisbaai is 'n gewilde bestemming vir vierwielmotorfietse. Die talle private operateurs in die gebied sal jou touwys maak en op 'n begeleide toer neem. As jy jou eie quad bring, bly binne die afgebakende gebiede. Vierwielmotorfietse se reputasie hier is nie baie goed nie. Sandplankry. 'n Plank, 'n afdraande en sand is gelyk aan ure se plesier. Dié tydverdryf se tradisionele tuiste – die Loftus van sandplankry – is die berugte Duin 7 buite Walvisbaai. Daar kan sandplankryers lêend, sittend of staande 'n snelheid van tot 80 km/h haal. Kanovaart. Die riviere op Namibië se suid- en noordgrens, die Oranje en Kunene, is waar jy jou balans in 'n kano kan beproef. Die Oranjerivier is die rustigste een van die twee. Die Kunene vloei vinniger, maar naby die Ruacana- en Epupa-waterval is dit heel rustig. As jy 'n bietjie avontuur soek, is daar die Ondorusso- en Enyandi-versnellings. Lugballon. 'n Ballonvlug is 'n unieke vliegervaring. As die ankertoue eers losgemaak is, sweef jy geruisloos oor die landskap. Doen dit teen sonop oor Sossusvlei (45) – die uitsig sal die wind uit jou seile haal.
Kontak: Namib Sky Adventure Safaris by 092 64 63 293 233 vir die lugballonne, en Swakopmond- toerisme by 092 64 64 404 827 of Walvisbaai-toerisme 092 64 64 209 170 vir die vierwielmotorfietse en sandplanke.
22. Ameib Ranch
Dié klip lyk soos 'n olifantkop, daai klompie soos 'n Hererovrou en haar kinders, en die rondes of Dawid dit in sy slingervel kon gebruik het. Dié versameling klipkuns, op Ameib Ranch aan die voet van die Erongoberg naby Usakos, bestaan uit rotsformasies en gestapelde klippe. In die handel en wandel is dit sommer bekend as die Bull's Party (33) (een van die formasies herhinner aan beeste wat in 'n sirkel staan en skinder).
Wat kan ek sien en doen: Besoekers kom van heinde en ver om hulle te vergaap aan die natuurlike rotskuns. Teen sononder is dié versameling klippe werklik iets besonders. Verkyk jou aan die klipkuns op een van die vele "staproetes" tussen die klippe deur. Terwyl jy daar is… Gaan kyk na die raaiselagtige wit olifant wat eeue gelede in die bekende Phillips-grot geverf is.
Hoe kom ek daar: Op Usakos vat jy die D1935, verby die hospitaal, en draai 12 km verder af op die D1937. Van hier is dit nog sowat 16 km tot by Ameib Ranch.
Waarmee: 'n Gewone motor.
Kontak: Bel 092 64 64 530 803/ 902; e-pos na [email protected]
23. Feëtjiedans – Kringe in die sand
Brittanje het dalk onverklaarde sirkels en patrone in hulle koringlande, maar Namibië het duisende kaal kolle in die veld. Die slim mense krap al vir jare kop oor wat dié verskynsel veroorsaak. Is dit radio-aktiewe bestraling, meteoriete, VVV's, dansende voorvadergeeste, of dalk die feëtjies? In die volksmond word dit sommer feëtjiesirkels genoem. Elke sirkel het 'n deursnee van tussen 5 en 8 m. Op die rante groei die gras welig maar in die sirkel, niks.
Wetenskaplike studies die afgelope 30 jaar kon nog weinig lig werp op dié verskynsel. Volgens oorlewering ontstaan die sirkels as feëtjies dans. As jy glo met volmaan nege keer om 'n sirkel hardloop, kan jy hulle hoor lag en gesels. Onthou net om kloksgewys om te gaan, want as jy anti-kloksgewys dans word jy dalk een van hulle...
Waar sien ek dit: Daar is veral baie in die westelike deel van Kaokoland.
Sossusvlei is waarskynlik een van die wêreld se beste plekke om by foto's te neem. Party mense glo ook jy was nog nie in die Namib as jy nie by Sossusvlei tussen die duine gewandel het nie.
Wat kan ek sien (en afneem): As jy hou van sand, sal jy in jou element wees. Hier kan jy van die wêreld se hoogste duine (tot 300 m) bekyk en beklouter. Hulle lyk op hulle beste met sonsopkoms.
Sossusvlei is die bekendste vlei in die omgewing, maar die !Naravlei, omring deur !Naraplante, is ook 'n besoek werd.
Dooievlei is bekend vir sy glinsterende wit oppervlakte en dooie, verdraaide kameeldoringbome wat na raming sowat 500 jaar gelede deur die duine omring is.
Hoe kom ek daar: 'n Goeie (hoewel 'n effens duurderige opsie) wegspringplek is om te kamp by Sesriem. Die kampterrein is goed toegerus. Onthou net jou grondseil – daar is nie grasperke in die Namib nie (maar wel stilte en helder sterre saans). Van Sesriem tot by Sossusvlei is dit sowat 60 km. Eers ry jy verby Duin Elim net binne die reservaat, sowat 5 km van Sesriem se kampplek. Die eerste stop is die beroemde – en mees gefotografeerde – Duin 45 (dit word so genoem omdat dit 45 km van Sesriem is). Die wat meer avontuurlustig is, kan hom klim en die uitsig van bo af bewonder.
Waarmee: Aan die einde van die 60 km van Sesriem af, is parkeerplek vir gewone voertuie. Net viertrekvoertuie kan die laaste 4 km tot by Sossusvlei doen. Jy kan ook 2 km na Versteektevlei stap, of 3 km na Dooievlei.
Windhoek is nie net 'n plek om voorade aan te koop voor jy die wildernis takel nie (of om op pad terug gou 'n gekerfde kameel vir skoonma te koop nie). Hier is talle museums en as jy in argitektuur belangstel kan jy jou ure lank verkyk aan die koloniale Duitse geboue.
Wat kan ek sien? Enkele van die argitektoniese hoogtepunte is die Gibeon-meteorietuitstalling in die Post St Mall (die hart van die inkopiedistrik), die Kaiserliche Realschule (die plek van die eerste Duitse laerskool ), die Alte Feste (oorblyfsels van die oudste gebou in Windhoek, wat nou deel is van die Nasionale Museum van Namibië), die Christuskirche (Windhoek se bekendste landmerk in Gotiese en Art-Nouveau styl in sandsteen op 'n verkeersirkel), en die Tintenpalast (nee, dis nie Kuifie se paleis nie, dis die parlementsgebou). As dít jou nie opgewonde maak nie, wat van die Turnhalle (dit het begin as 'n gimnasium en het later 'n belangrike rol gespeel in Namibië se onafhanklikwordingsproses), of die Nasionale Kunsgallery. In jou omswerwinge sal jy ook interessante straat- en plekname opmerk: Augustino Neto-park, Robert Mugabe-laan, Nelson Mandela-rylaan en Fidel Castro-straat.
Hou ook 'n oog oop vir twee vreemde standbeelde: 'n monument ter ere aan olifantjagters uit die steentydperk (so 5 000 jaar gelede) in Zoo Park, en die Koedoe-standbeeld ter ere aan die duisende koedoes wat gevrek het in die 1896 rinderpes-epidemie. Suid van die stad is die Helde-akker waar hulde gebring word aan diegene wat met hul lewe geboet het in die stryd teen kolonialisme. Dis 'n politieke monument, maar jy moet toegangsgeld betaal. Dit is seker waarom daar nie veel besoekers is nie.
Kontak: Windhoek se toerismekantoor by 092 64 61 290 2092 / 290 2401; e-pos [email protected]; web: www.windhoekcc.org.na
Van Zylspas in Kaokoland staan bekend as een van die strafste passe in Suider-Afrika. Dit is jammer, want dit lok die verkeerde soort ryers na hierdie brose deel van Namibië – mense wat besluit hulle gáán hierdie roete "op" ry, in weerwil van 'n duidelike reël om dit nie te doen nie. (Ja, daai dik ou in die wit Land Cruiser met die Hopefield-nommerplaat, ons weet van jou.) Dit ís 'n tawwe pas, daarvan getuig die skraapmerke van ewenaars, oliepanne, ratkaste en sleepstange op die klipbanke en rotse. Maar die natuur maak op daarvoor. Klim uit by die uitkykpunt bo-op die pas en kyk uit oor die Marienfluss onder jou. Maar as jy lus is vir speel, gaan doen dit iewers in 'n steengroef naby jou huis.
Waar kom dié pas vandaan: Dié pas van meer as 10 km lank is vernoem na Ben van Zyl, 'n regeringsamptenaar in Kaokoland wat die pas in die jare sestig gebou het om sy inspeksieroetes te verkort. "Ek het besluit om hierdie paaie te koppel, sodat 'n mens met inspeksies 'n sirkelroete kon ry," het Van Zyl in Februarie 2001 in Die Burger vertel. "Toe het ek begin loop met 'n beespaadjie oor die berge wat hulle (die Himbas) vir my gewys het. Ek het halfpad gekom in die berge, toe het ek gesien dit lyk goed, ek is seker ons kan 'n pad hier maak." Met 'n gewone 3-ton Chevrolet-vragmotor en 'n trekker met 'n sleepwa is Van Zyl en sy span berge toe. "Eintlik het ons nie paaie gebou nie. Ons het hulle gekap," het Van Zyl vertel. "En as die pad eers gekap is, het ons hom gery." Dit het hom en sy span vier maande geneem om die pas te maak. Aanvanklik was die paadjie baie smal. Tydens die Bosoorlog is dit hier en daar breër gemaak vir militêre voertuie. Van Zyl onthou sy eerste opry met die pas so: "My een assistent het saamgery. Toe ons die steilte begin vat, toe sien ek hy sit vorentoe geleun hier langs my met sy hande styf teen die voorruit gedruk. So het hy die heelpad gesit. Toe ons bo kom, sê hy: 'Meneer, die pad is darem steil! As ek nie so hard gestoot het nie, sou ons nooit hier bo gekom het nie'."
Hoe kom ek daar: Raadpleeg 'n goeie kaart.
Waarmee: Beslis 4x4. As jy 'n trekker het, nog beter.
27. Kamp in 'n vulkaan
Hoeveel mense kan sê hulle het al in 'n krater geslaap? Tussen Mariental en Keetmanshoop lê die Brukkaros- vulkaniese krater met 'n deursnee van 2 km. Stap van die parkeerplek af met 'n paardjie na die suidelike rand. Dit neem ongeveer 'n halfuur. Slaan enige plek in die vulkaan kamp op.
28. Hou die hemele dop
Om die een of ander rede val baie goed uit die lug op Namibië. Sekerlik die grootste is die Hoba-meteoriet wat 'n jagter in 1920 op 'n plaas buite Grootfontein ontdek het.
Vandat Mukarob se Vingerklip, ook bekend as die Vinger van God, in 1988 omgekantel het, het die Kalk-kegel die titel oorgeneem as Namibië se bekendste Vingerklip.
30. Kyk tussen jou voete
'n Paar honderd verskillende soorte ligeenplante vorm 'n lagie op die woestyn langs die mistige Namibiese kusstrook. 'n Paar van die spesies wat in Namibië groei, is uniek.
31. Gaan terug in tyd
Jy sal nie sommer 'n toeris in 'n begraafplaas betrap nie, maar maak 'n uitsondering in Okahandja, waar heelwat bekendes soos Samuel Maharero, Jonker Afrikaner, Clemens Kapuuo en Hosea Kutako begrawe is.
32. Gholfbane waar jy kyk
Henties het een op die sand in 'n rivierloop, Gary Player het Swakopmund s'n ontwerp (dáár is darem gras), en Windhoek het 'n 18 putjie-savannebaan.
33. Soet, soeter, sjokolade
Soettande móét die Springer-sjokoladefabriek in Windhoek besoek. Dis is ewe bekend vir die lekker sjokolade as die kroeg daar vol eksotiese likeurs.
34. Dankie, Leon
Danksy Leon Schuster se Ag man, dis lekker innie army weet baie van ons van Otavi. So 2 km noord van Otavi is die Khorab-gedenkteken wat opgerig is ter herdenking aan die Duitse troepe wat hulle tydens die Eerste Wêreldoorlog hier aan die Suid-Afrikaanse magte oorgegee het.
35. Kokerboomwoud - tussen Windhoek en Noordoewer
As jy op daardie lang skof tussen Noordoewer en Windhoek wil oornag, gaan slaap 'n slag by die bekende kokerboomwoud. Dié 300 kokerbome is so 13 km noordoos van Keetmans op die plaas Gariganus. (Die kokerboom is inderwaarheid nie 'n boom nie, maar 'n aalwyn. Dié aalwyn kan tot agt meter hoog en 300 jaar oud word.)
Wat kan ek sien: Onthou, dis nie 'n woud in dieselfde sin as Rooikappie se geil groen bos nie – dis 'n klompie kokerbome op 'n klipperige koppie. As jy laatmiddag hier aankom, gaan stap 'n draai in die woud, en moenie jou kamera vergeet nie, want dié besonderse aalwyne maak interessante foto's.
Waar bly ek: Hier is 'n gerieflike kampplek met al die basiese geriewe. Daar is ook eienaardige selfsorgeenhede in die vorm van igloe's. 'n Entjie verder noord, aan die linkerkant van die B1-grootpad, is daar 'n kleiner kokerboomwoud – dié een kan jy gratis besoek en die kampgeriewe hier is maar (baie) basies.
Hoe kom ek daar: Die kokerboomwoud is net 'n paar kilometer buite Keetmans op die C17. Volg net die groot aanwysingsborde.
Terwyl jy daar is… 'n Entjie verder aan is die Reuse se Speelgrond – duisende langwerpige rotse wat lyk of 'n paar halfgeskoolde reuse iets probeer bou het maar ná 'n rukkie tou opgegooi het.
Dit kwalifiseer net-net as 'n toeriste-aantreklikheid omdat dit toevallig naby die kokerboomwoud is. En nog 'n ent verder langs die C17 is die Mesousorus-fossielkamp (54) waar jy kan sien hoe die streek se bewoners 'n paar miljoen jaar gelede gelyk het.
Die Waterberg-plato oos van Otjiwarongo troon bo die omliggende landskap uit. Die park met sy steil kranse, baksteenrooi-rotsformasies en welige groen plantegroei skep 'n soort eilandvesting vir wild.
Wat kan ek sien: Baie van die land se bedreigde spesies is na die klein Waterbergplato-park in die hoogtes verplaas om hulle te beskerm teen stropers en ander roofdiere. Die 200 voëlspesies is een van die groot aantrekkingskragte. Jy kan die park net besigtig op een van die georganiseerde wildkyk-ritte. Jy kan ook 'n begeleide of onbegeleide staproete doen.
Hoe kom ek daar: Die park is 60 km oos van Otjiwarongo en 300 km noord van Windhoek.
Waarmee: Enige voertuig
Kontak: NWR by 092 64 61 285 7000
37. Ai-Ais en Ongongo
Ai-Ais (in Nama beteken dit glo vrek warm) is só deel van Suid-Afrikansers se kollektiewe geheue soos Maltabela-pap, Haas Das en Mannetjies Roux. Voor goedkoop pakkettoere na die Ooste en eilande in die Indiese Oseaan was Ai-Ais dié plek om by uit te hang. En dis 'n ware vasbyter. Dit is twee keer (in 1979 en 2000) deur vloede in die Visrivier verwoes en ernstig beskadig in 1989. Maar dié warmwaterbron aan die suidelike punt van die Visrivier-canyon herrys elke keer. Hopelik styg dit ook uit bo die klagtes oor swak diens wat ons die laaste tyd ontvang.
Wat kan ek verwag? Die water van tot 60°C wat uit die fonteine borrel is glo goed vir rumatieklyers en mense met senuweeprobleme. Jy kan kom lafenis soek in die talle baddens, borrelbaddens en 'n buite-swembad. Daar is kamppeerplek, selfsorghuisies, tennisbane, 'n winkel, vulstasie, poskantoor, en natuurlik baddens.
Hoe kom ek daar: Daar is twee maniere. Draai af met die D316 sowat 37 km ná Noordoewer. Of vat die C10 30 km suid van Grünau.
Kontak: Bespreek deur NWR by 092 64 61 285 7000.
38. Kaap Kruis
Hoe lank jy by die robkolonie by Kaap Kruis vertoef gaan baie afhang van die windrigting en jou reuksin. Toiletgeriewe vir die meer as 80 000 robbe is maar beperk...
Dié robkolonie is een van die grootstes aan die weskus van Afrika: broeityd (van November tot Desember) is hier ongeveer 250 000 robbe. Maar tussen die stank en klank lê hier 'n stukkie geskiedenis ook. Die Portugese ontdekkingsvaarder, Diego Cão, die eerste Europeër om voet aan wal te sit in Namibië, het in 1486 'n kruis van 2 m hoog hier opgerig, om sy koning te vereer. Die oorspronklike kruis het vir 400 jaar hier gestaan tot 'n Duitse matroos in 1893 dit goedgedink het om dit saam met hom huis toe te vat. 'n Replika is later opgerig.
Wat kan ek sien: Uiteraard baie robbe. Kyk van agter 'n lae klipmuur hoe die robbe in die son op die rotse bak, paar, kleintjies kry en hulle liggaamfunksies vrye teuels gee. Wees op die uitkyk vir jakkalse en hiënas wat maar altyd rondsnuffel vir 'n happie sappige jong robvleis.
Hoe kom ek daar: Dis sowat 'n uur se ry noord van Swakopmund op die C34.
Kontak: Namib-i op Swakop by 092 6464 404 827/ 403 129. E-pos: [email protected]. Web: www.namibi.org.na
Almal ken die Bogenfels – onthou jy nog daardie foto in jou laerskool-aardrykskundeboek? Maar dié foto gee jou nie 'n behoorlike idee van hoe groot dié rotsboog is nie. (Iemand het glo met 'n ligte vliegtuig onderdeur gevlieg.)
Jy het 'n 4x4 en 'n permit nodig om die Bogenfels, suid van Lüderitz, te bereik, maar dis beslis die moeite werd.
Wat kan ek sien? Die gebied is baie winderig en die rotsboog van 55 m is dikwels in die oggendmis gehul. Die beste tyd om dit te sien is smiddae as die mis gelig het. Maak ook 'n draai by die Bogenfels-spookdorp en die grot by die boog self.
Hoe? Jy kan nie op jy eie in die Sperrgebiet infoeter nie. Bespreek deur 'n toeroperateur.
Dis oorbekend. Wie het nog nie 'n foto gesien van Kolmanskop se woestynmurasies en verlate huise vol sand nie? Maar dié spookdorp buite Lüderitz (wat glo genoem is na 'n transportryer wie se ossewa in die sand vasgeval het) het ná meer as 'n eeu steeds die vermoë om mense te roer. Die laaste siel het Kolmanskop in 1957 verlaat en dié eens florerende dorp aan die genade van die duine oorgelaat.
Wat kan ek sien? Vroeër het diamantkoors mense na Kolmanskop gelok; vandag stroom toeriste hierheen om die geskiedenis te herleef. Diamante het die woenstynlandskap omgetower in 'n elegante dorpie, kompleet met 'n casino, teater, bakkery en sodawateraanleg. Wat oorgebly het hiervan, maak fotograwe rasend van opgewondenheid. Die beste foto's neem jy met sonsopkoms.
Hoe kom ek daar? Die dorp is sowat 8 km buite Lüderitz op die Keetmanshooppad. As jy wil foto's neem sonder om op 'n begeleide toer te gaan, het jy 'n permit nodig.
Kontak? Lüderitz se inligtingsburo by 092 646 320 2532.
Terwyl jy daar is? Die spookspoor van hordes welvaartsoekers loop ook tot by die diamantnedersetting Elizabethbaai (vroeër bekend as Elisabethbucht), 30 km suid van Kolmanskop af. Pomona is ook nog 'n spookdorp in die omgewing.
41. Otjikoto en Guinas
Die plaaslike inwoners het geglo die meer is getoor, maar net ongewone visse en wapentuig uit die Eerste Wêreldoorlog sal jou begroet as jy in die Otjikoto-meer sou duik. In 1915 het die vlugtende Duitse weermag wapens en ammunisie in die meer gegooi om te keer dat dit in die hande van Suid-Afrikaanse magte beland.
Talle kanonne, masjiengewere en honderde wavragte ammunisie glo daarin beland. Baie van die wapentuig is uitgeduik, gerestoureer en tans in die Tsumeb-museum te sien. Moenie 'n uitgestrekte plaat water verwag nie. Otjikoto beteken "diep gat" en dis eintlik presies wat dit is: 'n watergat van 100 x150 m wat sowat 55 m diep is. Suidwes van Otjikoto is die geologies soortgelyke Guinas-meer. Dit is twee keer so diep soos die Otjikoto-meer en word vir besproeiing gebruik. (Otjikoto en die nabygeleë Guinasmeer is die enigste natuurlike mere in Namibië.)
Hoe kom ek daar? Otjikoto is langs die B1 net buite Tsumeb.
Waarmee? 'n Gewone motor.
Selfs 'n klip sukkel om hier te oorleef, maar die woestyngebied tussen Aus en Lüderitz is die tuiste van die wêreld se enigste woestynperde – die sogenaamde wilde perde van die Namib. Dié trop van tussen 100 en 150 perde oorleef al sowat 100 jaar in die geharde woestynwêreld. Daar is talle teorieë oor hulle herkoms. Party mense glo hulle is die afstammelinge van kapt. Hansheinrich von Wolf van die Duwisib-kasteel se stoetperde; ander glo hulle is die nalatenskap van Duitse perde uit die Eerste Wêreldoorlog. Nóg 'n teorie is dat Nama-stroperbendes hulle noord oor die Oranjerivier gebring; of dat hulle afstam van perde wat skipbreuk gely het en op pad van Europa na Australië hier afgelaai is. Dié perde is uitstekend aangepas by die woestyntoestande – hulle sweet min en hoef net een keer elke drie dae (72 uur) water te drink.
Waar is die perde: Wees op die uitkyk vir die perde sowat 10 km wes van Aus op die B4 na Lüderitz. Of draai 20 km wes van Aus af by die bordjie wat sê "Feral Horses". Volg die spore vir 1,5 km na die Garub-pan waar daar 'n skuiling is om die perde by 'n watergat dop te hou. Terwyl jy daar is: Ongeveer 4 km oos van Aus is die oorblyfsels van 'n kamp waar meer as 1 500 Duitse soldate van 1915 tot 1919 aangehou is. Dis 'n verdrietige stukkie vlakte op die blouste van dae.
43. Visrivier-canyon vir dapper en stapper
Die "Vis" bly seker een van dié staproetes wat enige voetslaner wat sy sout werd is, agter die blad moet hê. Dié 90 km wat jy oor vyf dae aflê, strek deur 'n oerlandskap van rotse en stilte, en dis verreweg die gewildste staproete in Namibië. Een van Suider-Afrika se voorste lodges naby die canyon bied ook staproetes vir mesne wat nie op die "Vis " kon plek kry nie of 'n korter roete verkies (van twee tot vyf dae).
Kontak? Bespreek deur NWR by 092 64 61 285 7000.
Die wêreld se grootste skeepsbegraafplaas – dis hoe die Skedelkus al beskryf is. Hy het sy naam en reputasie te danke aan die stuk kuslyn wat al dekades lank die finale rusplek van ongelukkige skepe en matrose is. Vroeë Portugese seevaarders het dié stuk kus – nóg meer gepas – Areias do Inferno oftewel "sand van die hel" genoem. Die Skedelkuspark beslaan bykans 2 miljoen hektaar – van die Ugabrivier in die suide tot die Kunenerivier by die Angolese grens. Dis 20 000 km2 van sand, duine, gruis en verlatenheid – 'n plek waar jy beslis nie gestrand wil raak nie.
Wat kan ek sien? Die meeste mense gooi 'n wye draai om die Skedelkus – maar hengelaars laat hulle natuurlik nie afskrik deur 'n paar duine en gruwelverhale van skipbreukelinge nie. Eintlik maak die ongerepte woestynwildernis die besoek werd.
Waar bly ek? Die stuk tussen die Ugabmond en die Hoanibrivier kan besoek word, maar jy het 'n permit nodig. Die enigste verblyf in dié deel is by Terracebaai (37), 'n voormalige diamantmyn, en Torrabaai (38) se kampeerterrein, wat slegs van 1 Desember tot 31 Januarie oop is.
Hoe kom ek daar? Die "oop" gedeelte kan bereik word met die C34-soutpad van Swakopmund af, óf die C39, 'n grondpad tussen Khorixas (24) en Torrabaai.
Motorfietse word nie toegelaat nie. Noord van die Hoarusibrivier is toegang streng verbode, buiten beperkte vliegsafari's van Wilderness Safaris Namibia. Bel hulle by 092 64 61 274 500.
Kontak? Die besoek- en verblyfvoorwaardes hier is nogal ingewikkeld; gesels daarom voor jou vertrek met NWR.
Die kuspad van 35 km tussen Swakopmund en sy argitektonies oninspirerende buurman, Walvisbaai, is op 'n stil dag een van die verruklike kusroetes wat daar is: geel duine aan die een kant, die Atlantiese Oseaan aan die ander kant.
Goed, Walvisbaai se argitektuur is nie juis opwindend nie, maar buite die dorpsgrense raak dinge interessant.
Walvisbaai se drie vleilande – die strandmeer, soutwerke en, ja, die rioolaanleg – is een van die belangrikste vleigebiede vir kusvoëls in Suider-Afrika. Tot 150 000 voëls doen elke jaar hier aan.
Wat kan ek sien: Walvisbaai se strandmeer is 'n gewilde speelplek vir voëls, robbe en dolfyne. Hier kan jy die uitbundige geraas van die robbe hoor en sien hoe duisende flaminke rondpik. Vir 'n nóg lekkerder ervaring, huur 'n kajak en roei sommer saam met die dolfyne op die vleiland. Verskeie toeroperateurs bied besigtigingstoere en kajakritte aan. Terwyl jy daar is: Sowat 50 km suid van Walvisbaai is 'n bestemming waarvoor jy genoeg film moet saamneem. Sandwich-hawe, ook bekend as Sandvishawe, se strandmeer is gewild onder hengelaars, voëlkundiges en natuurliefhebbers. Volgens 'n plaaslike legende het 'n skatskip meer as 200 jaar gelede naby die hawe gestrand. Wat dié skip besonders maak, is dat dit glo volgelaai was met goud, edelstene en ivoor vir 'n Indiese prins. Die skatte het nooit die Indiese prins bereik nie en is glo vandag nog iewers onder die sand begrawe. Die skat was glo destyds al 6 miljoen pond werd.
Waarmee: 'n 4x4 en 'n permit.
Kontak: Bel 092 64 64 209 170 of besoek www.walvisbay.com.na
Dink aan Namibië en jy dink onwillekeurig aan bier. Verkeerd: Hoewel dit nog effens voortydig is vir 'n Namibiese wynroete, bied die Kristall Kellerei by Omaruru 'n lekker afwisseling. Hier kweek Helmut Kluge die afgelope twaalf jaar 4 ha se rooi en wit druiwe – onder besproeiing – vir 'n ruby cabernet, cabernet sauvignon, colombard en grappa (saam met turksvye vir 'n turksvy-schnapps). Nie sleg vir 'n voormalige veeboer wat homself uit boeke leer wynmaak het nie.
Wat kan ek proe? Helmut het ook 'n wildekruie-schnapps. Sedert Junie verlede jaar stook hy ook sy eie – en Namibië se enigste – brandewyn in die kelder se ou Duitse stookketel. Sy volgende plan is om met die produksie van tequila te begin.
Hoe kom ek daar? Volg die aanwysingsborde uit Omaruru se hoofstraat.
Kontak? 092 64 064 570 083; [email protected]
Ook in die dorre suide, op die oostelike rand van die Naukluftberge, het Bacchus 'n vastrapplekkie gekry.
Die eienaar van die plaas Neuras, Allan Walkden-Davis, het 1 ha se rooiwynstokke wat jaarliks omtrent 'n duisend bottels Neuras- rooi versnit en rosé lewer. Met 'n jaarlikse reënval van tussen 100 mm en 150 mm klink dit onmoontlik, maar daar is darem vyf fonteine vir ekstra voggies.
Hoe kom ek daar? Die plaas is sowat 40 km suid van Büllsport (op die C14 tussen Maltahöhe en Solitaire). Besoeke slegs per afspraak.
Kontak? Bel 092 64 63 293 417
As wyn jou mond laat suurtrek, wat van 'n drankie by 'n goeie ou "Cuca-shop" soos die No Wally Let's Support Bar?
In Owamboland kan jy jou dors gaan les by letterlik duisende klein kroegies met name soos Love Station, Clinic Happy Bar, Club Jet Style, Keep Trying No.1, Seven Seas Up and Down en We Push and Pull.
Dié kroeë en nagklubs – algemeen bekend as Cuca-shops – is 'n bekende gesig in die noorde van Namibië.
As jy nog altyd gedroom het oor tonele uit Lawrence of Arabia, is hierdie ritte nét die ding vir jou.
Kameeltoere deur die Namib van tot vier dae lank word aangebied. Die oranjerooi duine, die Kuisebrivier en 'n skitterblink sterrehemel sal jou betower. Pak net die nodige vir die tog, want alles moet deur die kamele gedra word. Jy moet self jou kameel op- en afsaal, roskam en voer. As jy bang is vir kamele, kan jy 'n perd opsaal en vir nege dae in die saal sit terwyl jy die sowat 400 km van Windhoek af deur die Namib Naukluft-park tot in Swakopmund aflê. Jy slaap darem nie in die saal nie.
Kontak: Bel 092 64 61 250 764 en bespreek 'n Avis-kameel of Budget-perd.
48. Proe die land
Namibië is nie die bestemming vir vegetariërs nie. Maar as jy van vleis hou, kan jy hier weglê aan die gebruiklike lipleklekker bees- en skaapvleis tot die meer eksotiese soorte soos sebra, eland, krokodil, gemsbok en vlakvark. Baie van die vleisgeregte word steeds op eg Duitse manier gemaak. Probeer gerus die groot verskeidenheid wors: Bratwurst, Bierwurst (nee, daar is nie bier in nie), Jagdwurst, Käse Griller (met emmenthalerkaas) en Schinkenwurst. Ander Duitste staatmakers is Eisbein met Sauerkraut asook Kassler. Vir die soettand is daar die Duitse Konditoreien – eintlik maar net 'n koekwinkel met 'n Duitse tannie agter die toonbank – waar jy jou dik kan eet aan suikerbomme soos Apfelstrudel, Sachertorte ('n ryk sjokoladekoek met appelkooskonfyt) en Schwartzwälder Kirschtorte (swartwoudkoek). Vir 'n versnapering tussenin kan jy Brötchen – toebroodjies in die Duitse styl – of Bauernbrot en Katenbrot probeer. As jy soek na iets meer eksoties as bier, sjokolade en vleis, probeer die twee gesogte inheemse fungi, die omajowa (die Herero-naam vir die groot vlesige sampioene wat aan die voet van miershope verskyn kort ná die eerste reën in Februarie) en die ontwykende Kalahari-truffel uit die sanderige oostelike dele van die land. Dis ook bekend as nabba (die Nama-naam) of die Kalahari sandaartappel of -knol. Nog nie versadig nie? Probeer die oesters wat in Swakopmund en Lüderitz se onbesoedelde waters gekweek word. Óf perlemoen uit Lüderitz.
Namibië is visvangwêreld – met die klem op vang. Die Benguelastroom bring kabeljou, steenbras, galjoen en koperhaaie tot teenaan die kus, waar honderde hengelaars vir hulle staan en wag. Veral die talle gate net noord van Swakopmund is uithaler-viswêreld, sowel as die meer afgelë plekke verder noord teen die kus. Hentiesbaai is die plek waarheen duisende Suid-Afrikaners – meestal mans – elke jaar 'n pelgrimstog onderneem om tydelik op te hou skeer en hulle oor net een ding te bekommer: hoeveel vis gaan hulle uittrek. As jy nog nie daar was nie – hier is 'n paar vinnige feite: die beste plek vir galjoen is net noord van die Omaruru-rivier se mond of 35 km voor Henties by Wlotzkasbaken. Of as jy daai ontwykende kabeljou of galjoen wil haak, moet jy gaan gooi by Myl 14 of Myl 108, Winston-wrak of Blare.
As jy kabeljou en steenbras soek is Horingbaai nie 'n horing idee nie en as jy in al drie die bogenoemde visse op een plek soek, is Jakkalsputz die plek. Reg, ons weet dat die helfte van die mense wat tot hier gelees het al klaar in hulle brandwyn gesnork het en gesê het dat die mense by Weg nie 'n idee het wat by Henties aangaan nie. Soveel visvangplekke, soveel menings. Die feit is, jy kan jou aas by enige plek rondom Henties in die see gooi en jy het 'n skaflike kans om 'n blinklyf te haak.
Onthou ook: Suid-Afrikaanse besoekers begin 'n slegte naam op Henties kry omdat hulle glo ry waar hulle wil en op die strand mors. Ander sê weer dis ewe veel die Namibiërs se skuld. Stel 'n voorbeeld.
Kontak: Hentiesbaai-toerisme (092 64 64 501 143)
50. Dis nie sommer net vir ry
Vat dit kalm Namibië se grondpaaie is dikwels in 'n beter toestand as Suid-Afrika se teerpaaie. Die spoedperk daarop is 100 km/h, maar die aanbevole en veilige spoed is 60 – 80 km/h.
Dra jou liksens Hou jou bestuurderslisensie altyd by jou.
Trek af, Meneer. Padblokkades word dikwels buite die groter dorpe gehou, maar die amptenare is heel professioneel – jy hoef nie daardie Midnight Express gevoel te kry nie. Hou net al jou dokumente reg.
Gooi hom vol. Daar's lang stukke pad tussen die meeste vulstasies. Beplan jou reis met brandstof in gedagte en maak vol as jy kan.
Pssst. Blaas jou bande effens af op grondpaaie. 'n Noodwiel... nee wag, 'n goeie noodwiel is onontbeerlik. Kry trouens sommer 'n sesde wiel vir jou wa – dis 'n puik belegging.
Los die Uno eerder tuis. Maak seker jou voertuig is geskik vir die terrein wat jy aandurf – vra die plaaslike mense.
Vat windpompsjerrie. Hulle noem hierdie plek nie verniet die Dorsland nie – sorg dat jy altyd 'n kannietjie water byderhand het.
Sê waar jy is. Los 'n reisprogram by vriende of jou hotel sodat mense weet – al is dit min of meer – waar jy is.
Pasop vir ogies. Wilde diere steek graag paaie oor, veral snags. Daai twee blink ogies voor in die pad is dalk iets groters as 'n springhaas.
Dra 'n noodhulpkassie. Ek't jou mos gesê dis nie 'n springhaas nie!
Kry 'n kaart. As jy 'n ordentlike kaart het, behoort jy die beskawing weer te kan opspoor na 'n verdwaalslag. Die paaie is goed gemerk.
PS - Ek gee graag erkenning aan 'n onbekende persoon wat die 50 dinge uitgedink het. Kan ongelukkig glad nie onthou waar ek dit gekry het nie, maar dit het ons al baie gehelp met Namibiese trips
Last edited by Spook; 2012/02/04 at 12:54 PM.
BolandR, msdip, Tinus
2011/08/19, 06:45 PM #2
Tina, 'n wonderlike stukkie werk. Baie dankie. Ek wonder of enigiemand die energie het om hierdie tesis in Engels te vertaal vir ons oorseese lede? Hulle sal die meeste baat. (Verskoon my tweede taal).
Last edited by Stan Weakley; 2011/08/19 at 06:46 PM. Reason: Spelling
2011/08/20, 09:17 AM #3
Stan, I would love it if somebody could translate, but not me. My English is just not up to standard. I just wish I could remember who the author was.
PS - jou tweede taal is beter as myne.
2011/08/20, 02:09 PM #4
Hoe laat jy my darem nou lus kry vir vakansie in Namibie.
2011/08/20, 04:25 PM #5
dankie - ek het gou dit ge-kopieer en gesave. sal dit weer lees voor ons volgende trippie ...
2011/08/20, 10:51 PM #6
Did they forget Namibian biltong?
2011/08/21, 09:15 AM #7
Mistral, who ever is/was the author probably don't like biltong. My guess!!!
2011/08/21, 07:33 PM #8
Spook, wat 'n wonderlike artikel oor Namibie. Dit kan gerus as 'n sticky geplaas word.
As ek so dit lees besef ek daar is nog soveel dinge wat ek wil doen in Namibie. Gaan dit uitdruk en mooi stadig lees en aantekeninge maak.
2011/11/22, 07:52 AM #9
Ek is so bly iemand het die geduld gehad om al die inligting te tik en te plaas.
2011/11/22, 08:40 AM #10
Wow dit is 'n fantastiese stuk die!!
2011/11/22, 01:22 PM #11
Jou gedeelte oor die Kaokoveld en die Himbas is baie treffend en verskriklik waar.
Iets sal definitief gedoen moet word maar die "grapevine" wil dit hê dat stappe reeds op pad is.
Die Kaokoveld van nou is 'n stuk vertrapte aarde teen die een wat ons van kindsbeen geken het en dit is werklik 'n skande.
Ek sê niks want ek word baie gou as eenogig aangeval.
2011/11/22, 02:02 PM #12
Ek dink hierdie stuk is aangehaal uit 'n Weg tydskrif.
2011/11/22, 02:27 PM #13
Damdan, as dit so is, sal ek dit waardeer as jy vir my die uitgawe of die outeur se naam kan kry. Ek vir graag erkenning gee aan wie dit toekom.
2011/11/22, 02:37 PM #14
Oom Ben van Zyl was die Bantoekommissaris op 'n plek genaamd OHOPOHO wat nou bekend is as OPUWA en hy was in beheer van die hele Kaokoveld se bantoe-aangeleenthede.
PS; Sovêr ek kan onthou was Ohopoho se voertuigregistrasie OIL (praat onder korreksie)
Last edited by galius; 2011/11/22 at 02:38 PM. Reason: PS
2011/11/22, 02:58 PM #15
Galius, ek dink amper die Oom Ben van Zyl is ook nie te lank gelede oorlede. Ek het in die Republikein daarvan gelees.
PS - is hierdie Van Zyl nie ook die bouer van Van Zyls Pas nie?
2011/11/22, 03:31 PM #16
Dit is dieselfde persoon. Ek het net sy sg "Posbeskrywing" gegee.
Daar was daardie tyd nie juis rybare paaie nie en meeste padjies was maar beesspore. Vir Oom Ben om aan die Fluss se kant te kom moes hy daar by Otjihaa omsukkel. Mense vergeet dat 4x4''s iets snaaks was.
Van die toe Ohopoho moes jy met 'n tweespoor pad tot in Kamanjab sukkel en daarvandaan na Outjo met 'n swak grondpad.
Die volgende suidelike bantoekommissaris was op Welwitschia (nou Khorixas).
2011/11/22, 05:02 PM #17
By die waterwonders kan jy natuurlik die "Dragon's Breath" byvoeg maar dit is definitief nie vir alledaagse kampers om by te kom nie.
Moeder Natuur het dit goed weggesteek daar naby Grootfontein.
En dan voeg jy die verhaal van die Omatako's by. Dit is daardie 2 pramkoppies links van die Okahandja/ Otjiwarongo pad.
Volgens die ou Herero-verhaal wat ons ken moes 'n vrou wat nie kon kinders baar nie, soos 'n 8 syfer om en deur die koppe stap waarna sy dan gereinig sou wees en swanger kon word.
Last edited by galius; 2011/11/22 at 05:17 PM. Reason: ps
2011/11/23, 11:59 AM #18
"'n plek genaamd OHOPOHO wat nou bekend is as OPUWA" - jy wil ons nie dalk vertel waar hierdie ou naam vandaan kom nie . . . . (Ek is seker dat die moderators dit sal toelaat ter wille van volledigheid.)
2011/11/23, 12:44 PM #19
Ons het as kinders die plekkie leer ken as Ohopoho. Die naam het iets te doen gehad met water en 'n boorgat. Iewers na Oom Ben van Zyl (of tydens) is die naam verander na Opuwa.