Versindaba » Blog Archive Wicus Luwes. As jou teiken-gehoor terugskiet : Versindaba
Wicus Luwes. As jou teiken-gehoor terugskiet
Hierdie stuk is nie vir jou nie. Dit het ook geen invloed op jou lewe nie. Enige ooreenstemming is blote toeval of miskien moet jy minder tussen die lyne lees. Speltoetsers is immers vir mense wat nie kan spel nie en die strepe op die pad en toegee-tekens is eintlik vir mense wat nie kan bestuur nie.
Die hedendaagse wins-gedrewe drukgang forseer ons om te dink oor 'n teiken-gehoor:
1) Wie of wat is jou teiken-gehoor?
2) Skryf jy vir hulle of oor hulle? Miskien as gevolg van hulle?
3) In watter mate skryf jy vir 'n mark wat vandag op een plek is, maar môre op 'n volgende plek gaan wees?
As digter wat 'n naam probeer maak, moet jy 'n eie stem(pel) probeer afdruk. Die pyl in die boog sit en mik na die teiken. Jy weet wat jy geleer het, maar dit is nou die tyd om jou eie unieke invalshoek te gebruik om 'n onbekende pad na die bestemming te volg. Die moontlikheid bestaan natuurlik dat jy 'n nuwe teiken-gehoor losslaan en sodoende die mark verbreed, maar dit gebeur nie altyd maklik nie.
Die teiken-gehoor het soms ook 'n rol te speel. Dink maar aan die Innibos pluimpie-in-die-hoed van Johann Lodewyk Marais. Die teiken-gehoor het hier in afwagting gestaan voor die gedig wat oor die fees moes handel. 'n Aanwys van 'n feesdigter skep die verwagting dat iets vir die fees geskryf gaan word. Iets waarna die teiken-gehoor kan uitsien.
Dit bring my terug na die teiken-mark se posisie. 'n Mark beweeg of ontwikkel en die digter of skrywer wat stilstaan, verloor miskien die konteks waarin die teiken-gehoor beweeg. Die kobra spoeg nie waar die teiken huidiglik is nie – dit spoeg waar hy dink sy teiken se volgende beweging gaan wees. Die sukses lê dus in tydsberekening, die verrassings-element en die bietjie geluk wat staan tussen die slang wat dit regkry om 'n volgende dag te sien en die mamba wie se nek omgedraai en in die sloot lê.
Die belangrikste vir kreatiewe skryfwerk, is miskien jou geloof in die teiken wat jy nie kan sien nie. Die teiken wat aanhou beweeg en miskien deur skoolkinders op jou eie rug geplak is. Verder moet jy natuurlik nie ophou skiet nie, al is die teiken steeds op jou rug geplak. Selfs al brand die pyle en voel die pyn te ondraaglik.
Die rol-spelers hierby betrokke is minder as wat jy dink – moontlik slegs die skrywer en die teiken-gehoor. As jy nog wonder oor die invloed van die wind en watter soort pyl om te gebruik, is dit miskien nog nie die regte tyd om te skiet nie.
Miskien was ek verkeerd. Miskien is hierdie stuk wel vir jou geskryf. Miskien moet ons meer tussen die lyne lees en hoop om verras te word. Met 'n bietjie geluk is die verrassing iets doodgewoon soos iemand wat die deur vir jou oophou in die reën of 'n ou hond wat sy kop op jou voete kom rus. Wat sien jy in die spieël wat aandag nodig het? Op watter vlakke word jy geteiken? Watter duiwels is daar om te verjaag met die pen? Die moontlikhede is legio – want hulle is baie.