Politieke skietgoedAdv. Busisiwe Mkhwebane, die openbare beskermer. Argieffoto. Deur Jeannette Gnade Dit maak sin dat drukgroepe daarop aandring dat die regering miljoene dokumente uit die vorige bedeling moet vrystel. Hulle meen dit is die enigste manier om vas te stel of geld op ŉ onbehoorlike manier na banke en maatskappye gekanaliseer is. ŉ Reddingsboei wat die eertydse Reserwebank aan Absa – eers Bankorp en nou Barclays – toegestaan het, is tans die middelpunt van ŉ aansienlike klomp moddergooiery. Thuli Madonsela het die saak ondersoek, maar kon nie haar verslag vrystel nie weens ŉ tegniese probleem. Die nuwe openbare beskermer is net bereid om te sê dat die verslag uitgelek het. Sy eis dat Absa meer as twee miljard rand terugbetaal. Dit is onduidelik of sy haar voorganger se verslag aangepas of gewysig het en Madonsela wil ook niks sê nie. As die miljoene dokumente van die ou NP-regering wat in argiewe gebêre word, blootgelê word, kan dit natuurlik ook bewys dat daar geen ongerymdhede was nie. Dit is nogal vreemd dat daar nie eers ŉ studie van die tersaaklike dokumente gemaak is voordat die vorige regering en Reserwebank sommer van korrupsie beskuldig is nie. Die ANC-veteraan, Maria Ramos, is die groepshoof van Barclays Afrika en was die hoof uitvoerende beampte van Absa. Sy is getroud met die voormalige ANC-politikus Trevor Manuel, wat lank die minister van finansies was. Albei het ŉ skoon rekord en Ramos is boonop lid van die Wêreldbank se Ekonomiese Adviespaneel. Absa het sy verpligtinge voortspruitend uit die finansiële hulp deur die Reserwebank in 1995 nagekom. Die Davis-paneel wat in 2000 deur die Reserwebank aangestel is, het ook bevind dat Absa se aandeelhouers nie onbehoorlik bevoordeel is deur die Sentrale Bank se ingryping nie en dat daar dus nie gronde vir restitusie teen Absa is nie. Teen dié agtergrond begin dit lyk asof die voorlopige verslag nie sommer net uitgelek het nie, maar doelbewus aan die media uitgelek is. Dit is ook nie die eerste keer in die nuwe openbare beskermer se kortstondige termyn wat sy van politiekery verdink word nie. Sy het met die intrapslag gesê staatskaping is nie vir haar ŉ voorkeursaak nie, maar om die armes en die sukkelendes in die land by te staan. Dit herinner nogal sterk aan die Zuma-retoriek wat ons nou al jare verduur. Ongelukkig kom daar selde iets van dié beloftes. Die nuwe OB besef blykbaar ook nie dat geld wat weens korrupsie verlore gaan, nog minder hulpbronne bied om die werklike behoeftiges en slagoffers te help nie. Sy kan nie tegelykertyd die openbare beskermer én die staatsbehoeder wees nie.