PressReader - Beeld: 2017-07-07 - Voor­wed­stryd vir die groot toets
Voor­wed­stryd vir die groot toets
Die vyf maan­de in die aan­loop tot die ANC se na­si­o­na­le kon­fe­ren­sie in De­sem­ber sal ’n in­ten­se po­li­tie­ke stryd in die ANC op­le­wer, skryf Sa­rel van der Walt ná die par­ty se pas af­ge­lo­pe be­leids­kon­fe­ren­sie in Jo­han­nes­burg.
Beeld - 2017-07-07 - Nuus -
Ek stem nie mak­lik met pres. Ja­cob Zu­ma saam nie. Maar hy was reg toe hy in sy af­slui­tings­toe­spraak Dins­dag­mid­dag op die ANC se be­leids­kon­fe­ren­sie by Nas­rec in Jo­han­nes­burg op­ge­merk het die “fak­sies in die ANC is so diep ’n mens sou dink dit is twee or­ga­ni­sa­sies”.
Wat Zu­ma nie ge­sê het nie, is dat hy self die hoof­oor­saak daar­van is. Dit is juis deur fak­sie­vor­ming dat hy in 2007 die ANC-lei­er­skap by oud­pres. T­ha­bo M­be­ki oor­ge­neem het.
Ten spy­te van die ANC se po­ging om ’n front van een­heid voor te hou, was dit op die na­week se kon­fe­ren­sie baie dui­de­lik daar is twee groe­pe in die par­ty.
Die een steun Zu­ma en sy eks­vrou, dr. N­ko­sa­za­na Dla­mi­ni-Zu­ma, die pre­si­dent se voor­keur­kan­di­daat om by hom as ANC-lei­er oor te neem. Die an­der groep skaar hom hoof­saak­lik by adj.pres. Cy­ril Ra­map­ho­sa.
Zu­ma is dui­de­lik ook nie meer die mes­si­as wat baie ANC-on­der­steu­ners in 2007 ge­dink het hy is toe hy die par­ty se pre­si­dent ge­word het nie. Die ont­vangs wat hy met die o­pe­ning en af­slui­ting ge­kry het, was nie te waf­fers nie.
Die be­leids­kon­fe­ren­sie was in ’n se­ke­re sin ’n voor­wed­stryd vir die groot toets – die ANC se na­si­o­na­le kon­fe­ren­sie in De­sem­ber.
Daar sal die ANC sy nu­we lei­er ver­kies en oor­deel of hy die be­slui­te wat op die be­leids­kon­fe­ren­sie ge­neem is, sal aan­vaar of nie.
Zu­ma het in sy af­slui­tings­toe­spraak ge­sê daar was nie wen­ners of ver­loor­ders op die be­leids­kon­fe­ren­sie nie. Hy meen die e­nig­ste wen­ner was die ANC. Rê­rig? ’n Mens kan eer­der sê die kon­fe­ren­sie was ’n oor­win­ning vir re­de­lik­heid en die ge­ma­tig­des wat hul­le by Ra­map­ho­sa skaar. Hul­le het die Zu­ma-kamp se ra­di­ka­le an­gel ge­trek.
Ná ses dae se ge­sprek­ke is in 11 kom­mis­sies be­sluit om die Zu­ma­kamp se man­tras – wit­mo­no­po­lie­ka­pi­taal, die ont­ei­e­ning van grond son­der ver­goe­ding en ra­di­ka­le e­ko­no­mie­se trans­for­ma­sie – te ver­werp.
Kor­rup­sie, staat­skaping en die Gup­ta-fa­mi­lie steek dui­de­lik ’n groot deel van die ANC dwars in die krop.
Dit het Zu­ma waar­skyn­lik laat be­sef hy en sy fak­sie staan nie so sterk soos hy ge­hoop het nie.
Daar­om het hy voor­ge­stel die par­ty moet dalk sy grond­wet ver­an­der so­dat die ver­loor­der in De­sem­ber se pre­si­den­si­ë­le lei­er­skap­stryd ook in die top­struk­tuur van die par­ty kan dien.
Zu­ma het aan die kon­gres­gan­gers ge­sê dit sal een­heid in die ANC ver­sterk om­dat die ver­loor­der in die lei­er­skap­stryd en dié se on­der­steu­ners nie dan uit­ge­skuif voel nie.
Zu­ma het voor­ge­stel daar moet in die toe­koms twee ad­junk­pre­si­den­te wees.
Die ver­loor­der sal die se­ni­or ad­junk­pre­si­dent word.
Ek stem saam met die po­li­tie­ke kom­men­ta­tor Jus­ti­ce Ma­la­la, wat sê Zu­ma het met sy voor­stel pro­beer se­ker maak dat hy in die toe­koms ie­mand in die ka­bi­net en die ANC se na­si­o­na­le uit­voe­ren­de ko­mi­tee het om na sy be­lan­ge om te sien. Ons weet al­mal hoe­kom. Wat my op­ge­val het, is dat G­we­de Man­tas­he, se­kre­ta­ris-ge­ne­raal van die ANC, kort ná Zu­ma se toe­spraak dit in ’n on­der­houd met die SAUK dui­de­lik ge­maak het Zu­ma se voor­stel is nie ’n be­sluit van die be­leids­kon­fe­ren­sie­gan­gers nie.
Dit is bloot “’n i­dee”, het Man­tas­he ge­sê.
Dis dalk ’n aan­dui­ding dat Zu­ma se teen­stan­ders sy voor­stel nie vir soet­koek sal op­eet nie.
Die vol­gen­de vyf maan­de gaan in­tens wees.
Zu­ma is ’n po­li­tie­ke dier wat nie son­der ’n ge­veg sal on­der­gaan nie.
Die be­spie­ge­ling is dat daar in al­bei kam­pe kwaai ge­vry sal word na die steun van Da­vid Ma­bu­za, pre­mier van M­pu­ma­lan­ga.
Ma­bu­za was aan­vank­lik saam met Ace Ma­gas­hu­le, Vry­staat­se pre­mier, en Su­pra Ma­hu­ma­pe­lo, pre­mier van Noord­wes, deel van die so­ge­naam­de pre­miers­liga, wat bank­vas ag­ter Zu­ma staan.
Ma­bu­za het in­tus­sen van dié groep weg­ge­breek.
Moet dus nie ver­baas wees as Zu­ma én Ra­map­ho­sa in die vol­gen­de paar maan­de ge­reeld M­bom­be­la (Nel­spruit) toe gaan nie.
Die be­spie­ge­ling is dat al­bei kam­pe die M­pu­ma­lan­ga-pre­mier dalk die pos van ad­junk­pre­si­dent sal aan­bied in ruil vir sy pro­vin­sie se stem­me in De­sem­ber.
Dan is daar Z­we­li Mk­hi­ze, die ANC se te­sou­rier-ge­ne­raal, wat deur som­mi­ge men­se in die ANC be­skou word as ’n moont­li­ke kom­pro­mis­kan­di­daat tus­sen die twee fak­sies.
Ie­mand an­ders wat glo dat die aan­loop tot die De­sem­ber-kon­fe­ren­sie ag­ter die skerms ’n groot rol kan speel, is nie­mand an­ders nie as die ou stryd­ros Win­nie Ma­di­ki­ze­la-Man­de­la.
Sy is nie ’n aan­han­ger van Zu­ma nie, al het sy hom Woens­dag­mid­dag op die ver­hoog vrien­de­lik voor die ka­me­ras om­hels.
Daar sal twee goed wees wat ek lank sal ont­hou van dié kon­fe­ren­sie: Die een is dat die me­dia met ’n hei­ning weg­ge­hou is van die kon­fe­ren­sie­gan­gers, en die an­der die pa­ra­noia oor Zu­ma se vei­lig­heid.
Hoe­kom is dit no­dig dat om­trent 20 vei­lig­heids­wag­te voor hom staan wan­neer hy in ’n be­vei­lig­de ge­bied – en dit voor die le­de van die par­ty wat hý lei – ’n toe­spraak hou?
Dis sui­wer mags­ver­toon, as jy my vra.
Van der Walt is ’n po­li­tie­ke joer­na­lis en sport­skry­wer.
Pres. Ja­cob Zu­ma het een­heid ge­preek by die ANC se be­leids­kon­fe­ren­sie, maar dit was dalk ver­geefs.