Kinders en dwelms
Baie ouers sit vandag met die vrees dat hulle kinders met dwelms kan deurmekaar raak. 'n Klompie jare gelede sou ons nog dink dat dit sommer ouvrou stories is of dat dwelms by skoolkinders eerder 'n uitsondering is.
Daar is egter ontstellende berigte en gerugte dat dwelms maklik bekombaar is. Dwelms is nie meer iets ver weg nie, maar is reeds in die strate hier naby aan ons huise.
Wanneer ek met ouers in die praktyk praat, is die probleem dikwels dat hulle vermoed dat hul kind dwelms gebruik, maar is nie seker nie.
Wat is dwelmmisbruik? 'n Eenvoudige beskrywing is dat dwelmmisbruik die gebruik is van enige chemiese stof (wettig of onwettig en wat alkohol insluit) wat fisiese, verstandelike of sosiale skade aan die persoon of aan die mense naby hom of haar meebring.
Vermoed jy dus dat jou kind met dwelms gebruik, is dit goed om na die drie aspekte te kyk, naamlik:
· emosioneel / sosiaal
Byvoorbeeld op fisiese vlak kan jou kind begin swak eet of al meer onnet op sy persoon raak. Verstandelik ondervind hy al meer konsentrasie probleme en kan sy redenasies absurd raak. Sosiaal begin jou kind hom al meer onttrek en raak buierig.
Dit is ook belangrik om te let op die invloed en skade wat dwelmgebruiker op die mense rondom hom het. Een voorbeeld is die sosiale skade aan die huisgesin. 'n Dwelmgebruiker beïnvloed die ander kinders se funksionering en ook die gesin se sosiale kontak na buite. So kan ouers te bang wees om mense oor te nooi, want hulle weet nie op watter sosiaal onaanvaarbare wyse hul kind gaan optree nie.
Hier volg 'n paar pertinente waarskuwingstekens waarop jy as ouer bedag kan wees. Hierdie tekens is ook van toepassing wanneer jy vermoed 'n volwasse vriend met dwelms of alkoholmisbruik deurmekaar is:
· Lang periodes sonder slaap of verloor eetlus.
· Verloor onverklaarbaar gewig.
· Sukkel om te konsentreer.
· Skoolwerk gaan agteruit.
· Het nuwe vriende wat verdag voorkom.
· Sy neus bloei dikwels.
· Hy en/of sy klere ruik vreemd.
· Oormatig aktief, senuweeagtig of geïrriteerd.
· Humeurig en bakleierig – buie veranderlik.
· Pupille kan abnormaal groot of klein wees.
· Oë kan pienk of bloedbelope wees – dra sonbril om dit te verberg.
· Gebruik skielik groot hoeveelhede geld.
· Distorsie van persepsies en die realiteit.
· Netheid en gehalte van (skool)werk neem af.
· Raak slordig op sy persoon.
· Raak geheimsinnig oor sy doen en late.
· Vermy om gesprekke te voer.
· Raak al meer sku vir mense / vermy oogkontak.
· Gebruik alkohol of 'n middel om te "cope".
· Kom in aanraking met die gereg op grond van 'n bedwelmde toestand.
· Ontken of probeer drinkgewoontes of dwelmgebruik wegsteek.
· Vermy sosiale geleenthede waar daar nie drank of dwelms beskikbaar is nie.
· Arriveer beskonke by die werk of skool.
Dit is vir enige ouer 'n skok wanneer jy agterkom dat jou kind by dwelms betrokke is. Ouers wonder dan hoe hulle die saak moet benader en hanteer.
Een ding wat jy as ouer nooit moet doen en dit is om die saak ter wille van vrede te ignoreer nie. Moenie hoop dat die probleem gaan oorwaai nie, want dit gaan nie. Hoe eerder iemand gehelp word, hoe beter.
Jy moet met jou kind hieroor praat. Probeer om simpatiek en taktvol met jou kind in gesprek te tree. Dit is egter belangrik dat jy 'n besliste standpunt inneem.
Die hantering van 'n dwelmprobleem by jou kind is so 'n sensitiewe en komplekse saak dat jy gewoonlik van buite hulp moet inkry. Raadpleeg 'n kundige persoon hieroor en klop aan by 'n organisasie of rehabilitasiesentrum wat jou kan help.
Daar is vir dinge wat ek voorstel wat ouers kan doen:
1. Kry inligting: Woon seminare, praatjies en lesings by waar oor dwelms gepraat word. Rus jou as ouer toe met die nodige kennis en inligting. Wanneer jy op hoogte is van al die gevare en tekens van dwelms is dit soveel makliker om voorkomend op te tree en jou kind te help.
2. Kry professionel hulp: Wanneer jou kind met dwelms deurmekaar raak of jy vermoed dit – gaan spraak 'n kundige op die gebied soos 'n sielkundige of dokter. Klop aan by Sanca vir hulp.
3. Raak betrokke by jou kind: Ons leef vandag in tye waar ouers en kinders bymekaar verby leef. Dit kan gebeur dat ouers so besig is met hulle beroep, sosiale aktiwiteite en dinge dat jy nie meer weet wat in jou kind se lewe aangaan nie. Raak betrokke, gesels met jou kind, woon sy sportgeleenthede by, ken sy maats, besoek oueraande, spandeer tyd met jou kind, weet wat aangaan in sy lewe.
4. Waardes en Norme: Jou kind gaan sekere waardes en norme leer. Dit is deel van grootword en deel van menswees. Die vraag is watter waardes en norme gaan jou kind leer? Die waardes van sy vriende of die waardes wat jy vir hom gee? Jy kan slegs jou waardes en norme op jou kind oordra indien jy genoegsame kwaliteit en kwantiteit tyd met jou kind spandeer. Skep 'n goeie ouer-kind verhouding sodat jy die belangrike waardes kan oodra.