Month: April 2016 | Page 2
Hoop, Huwelik en Gesin
Dit sou soveel makliker gewees het as God net van ons verwag het om ons ouers te eer as hulle gaaf, vriendelik en liefdevol is, maar die opdrag van Eksodus 20:12 is: “Eer jou vader en jou moeder,” punt.
Efesiërs 6:1 beveel ons om hulle te “gehoorsaam”. Daar is baie verwonde en beskadigde mense wat dit byna onmoontlik vind om hierdie gebod te gehoorsaam. Moet ons ouers wat ons mishandel en afkraak steeds eer en gehoorsaam? Waar trek ons die streep?
Mishandeling kom in baie vorms voor. ‘n Kind kan grootword waar daar aan al sy fisieke behoeftes vir kos en klere voorsien word, maar nie aan die belangrikste behoefte – die behoefte aan liefde en goedkeuring nie. Hy is nooit fisiek aangerand nie, maar elke jaar verdor sy siel verder, soos ‘n plant wat verdor sonder reën; desperaat vir die geringste demonstrasie van liefde. Uiteindelik groei hy tot volwassenheid; alles blyk normaal te wees, maar hy is innerlik geknak deur sy ouers se onverskilligheid teenoor hom.
’n Kind kan ook op ’n jong ouderdom geknak word – selfs al word hy nie fisiek mishandel nie – deur voortdurend te hoor dat hy hopeloos en lomp is. Daar word smalende opmerkings gemaak oor alles wat hy aanpak, totdat hy niks meer wil doen nie. Omdat kindertjies van nature alles glo wat hulle ouers oor hulle sê, sal die kind wat hieronder deurloop, geleidelik in homself onttrek, agter ‘n onsigbare muur wegkruip en bloot bestaan, eerder as om voluit te leef.
Hierdie kinders word groot sonder om ooit fisiek aan die hande van hulle ouers te ly, maar is nietemin innerlik vermink. As grootmense, vind hulle dit moeilik om vriende te maak en is nie in staat om normaal met ander volwassenes om te gaan nie.
Kindermishandeling kan dus baie subtiel wees. Daar is natuurlik ook die meer ooglopende tipe mishandeling – wanneer ‘n kind verwaarloos word, geskop en geslaan word en, erger nog, seksueel misbruik word. Die skade wat sulke mishandeling veroorsaak, kan ‘n leeftyd lank duur. Die groot vraag is nou: hoe kan ons God se gebod gehoorsaam om ouers, wat so wreed teenoor hulle kinders optree, te eer?
Diegene wat Jesus as hulle Verlosser vertrou, het ‘n ware Hemelse Vader wat net dit wat goed is vir hulle begeer en niks wat hulle kan benadeel nie. Hy is “die Vader van die wese”. Die Here sal alles gebruik, selfs verskriklike dade, om dit ten goede aan te wend vir diegene wat Hom liefhet. Wanneer ons oorgee en ons wil dit voor Hom neerlê, sal ons Sy handewerk in ons lewe sien. Om op God te vertrou kan onlogies of onmoontlik voel vir diegene wat nog nooit ervaar het wat dit beteken om lief te hê en te vertrou nie. Iemand in hierdie posisie hoef net een klein treetjie in God se rigting te neem en sê: “ Ek wil leer hoe om U lief te hê en te vertrou – help my asseblief.”
Jesus is “sagmoedig en nederig van hart”, en ons kan met vertroue na Hom toe gaan en ons probleme voor Hom uitstort, met die wete dat Hy ons sal hoor en antwoord. Dit sal nie lank wees voordat enige kind van God, wat bereid is om op Hom te vertrou, sal begin om die werking van die Heilige Gees in sy hart te voel nie. God sal die hart wat in klip, as gevolg van ’n mishandeling in jou kinderjare, vervang met een van vlees en emosie.
Bereid om te vergewe
Bereidwilligheid om te vergewe, is die volgende stap vir iemand wat mishandel is. Dit sal miskien heeltemal onmoontlik lyk, veral vir diegene wat die ergste vorme van mishandeling moes verduur. Bitterheid kan diep in hulle siel wortelskiet en hulle kan swaar daaronder gebuk gaan, maar daar is niks wat die Heilige Gees nie kan verlig en reinig nie. Vir God is alles moontlik. Ons Here verstaan ons pyn; Hy is “gekruisig in die swakheid van ’n mens, Hy leef uit die krag van God” (2 Kor 13: 4).
Jy hoef nie bang te wees om eerlik met God te wees nie. As jy dit moeilik vind om die bose gedrag van ‘n ouer te vergewe, vertel God daarvan. Dit is so dat onvergewensge-sindheid sonde is, maar net doelbewuste onvergewensgesindheid, waar jy jou hart verhard en sweer dat jy dit nooit eers sal oorweeg om diegene wat jou seergemaak het, te vergewe nie. ‘n Kind van God wat na Sy Vader gaan vir hulp met iets wat hy nie self kan doen nie, sal nie ’n grimmige, dreigende God aantref wat wag om hom te straf nie, maar ‘n Vader met ‘n hart vol liefde, deernis, genade en ‘n begeerte om te help.
Wat beteken dit dan prakties om ’n ouer wat jou mishandel het te eer? Hier is ‘n paar praktiese wenke: bel jou ouers en luister na hulle, selfs al het jy dieselfde stories al herhaaldelik gehoor. Bly stil, eerder as om jouself te verdedig wanneer kwetsende dinge gesê word. Laat vaar verwagtinge dat jou ouer ooit die ouer sal wees wat jy wil hê hy of sy moet wees; vervang jou teleurstelling en hartseer met aanvaarding van wie die persoon is. Kweek ‘n gesindheid van deernis vir die dinge wat jou ouers wel reg gedoen het en spreek dankbaarheid uit vir selfs die geringste pogings om liefde te bewys. Weerhou jou daarvan om neerhalende aanmerkings oor jou ouer teenoor ander familielede te maak. Skep veilige grense sodat jy sondige versoekings vir jou en jou ouer kan beperk.
Een ding wat vergifnis en eer nié is nie, is ’n permanente onderdanigheid aan ouerlike gesag. Die Bybel beveel ons om hulle te eer, maar nie om ’n gevangene te bly in ’n disfunksionele gesin nie. Efesiërs 6: 2-3 beloof ’n lang lewe aan diegene wat hulle ouers eer, gebaseer op die ouers se vermoë om hulle kinders te leer hoe om ’n suksesvolle lewe te lei. Gesinne met ’n vernietigende kringloop van sonde is egter baie gevaarlik, en kinders wat wegbreek, moet veiligheid vind in die familie van God – wat elke Christen se ware familie is (Matteus 10:35-38). Disfunksionele gesinne is vol mede-afhanklikheid, verslawing, geweld, en ’n gebrek aan veilige interpersoonlike grense. Hierdie eienskappe sal soos ’n meulsteen om die nek wees en die kind meesleep na dieselfde sondige patrone. Dit is baie soortgelyk aan die oorkoming van verslawing; as iemand nugter wil wees, kan hy hom nie meer assosieer met mense wat dwelms misbruik nie.
Mishandeling deur ouers
In gevalle waar die kleinkinders blootgestel word aan die gevaar van fisieke of seksuele aanranding, is dit die volwasse kind se plig om hulle eie kinders te beskerm. ’n Mens hoef nie skuldig te voel wanneer jy jou afstand hou van ouers wat jou of jou kinders sal mishandel nie, solank die motief van die skeiding nie wraak is nie.
Jy kan jou ouers van ’n afstand af eer. Ongelukkig is dit waar dat sommige ouers nie genoeg waarde aan hulle verhouding met hulle kinders heg om die verhouding in stand te hou nie. Die leemte wat deur ‘n gebroke verhouding gelaat word, moet deur Christus gevul word eerder as om te hunker na ‘n verhouding met ’n ouer wat nooit bewaarheid sal word nie.
Deur te fokus op jou eie verhouding met Christus, kan jy ware genesing ervaar. Sonder om gered te word, is daar geen hoop nie, maar in Christus word ons nuut, in staat om enigiets te doen waartoe Hy ons roep. Dit is ook moontlik dat jou ouer berou sal hê en sodoende kan ’n nuwe verhouding gebou word op die grondslag van Christus se oorvloedige liefde en genade. Jy kan die lig wees wat jou ongeredde of geestelik verdwaalde ouer tot bekering en verlossing lei.
Genade en deernis
Net soos Jesus ons in ons sondige toestand liefgehad het, kan ons ‘n ouer wat ons mishandel het, eer. Dit behels om genade en deernis te betoon aan dié wat dit nie verdien nie, sodat God verheerlik kan word en jy as gehoorsame kind van God geseën en beloon word.
Onthou: “Beywer julle vir vrede met alle mense asook vir ’n heilige lewe, waarsonder niemand die Here sal sien nie.“ Hebreërs 12:14. Die Here sal alles gebruik, selfs verskriklike dade, om dit ten goede aan te wend vir diegene wat Hom liefhet. Wanneer ons oorgee en ons wil voor Hom neerlê, sal ons Sy handewerk in ons lewe sien.
Gasvryheid: so onthaal ek engele
Dit was ‘n ongemaklike les om te leer; dat ‘n mens nie eintlik in terme van engele dink wanneer jy in ‘n glaskas-situasie is nie. Brink en ek het ‘n jong paartjie genooi vir ‘n kuier rondom ‘n Sondagmiddagete-tafel en het ten aanskoue van hierdie paartjie ‘n geskilletjie opgetel. Ek sou graag wou voorgee dat ons ‘n model-huwelik het en nooit ernstige verskille het nie, maar ons moes voor die tweetjies die spesifieke probleem hanteer. Ek het so blootgestel gevoel asof ons in ‘n glaskas was en die wêreld ons elke doen en late kon beskou. Maar ook in hierdie situasie kon ek ontdek dat God vir my sorg wanneer ek kwesbaar is in my diensbaarheid. Ek en Brink het die genade ontvang om ons geskilletjie Geesbeheerd te hanteer én dit was vir ons besoekers bemoedigend om te sien dat ook (hopelik) meer volwasse Christene soms in ongemaklike situasies beland en dit nogtans reg kan hanteer. Hulle was toe nie die spreekwoordelike engele nie, maar het wel die seën ervaar van ‘n onthaal wat in die Naam van die Here aangebied was.
Vir my persoonlik bly dit maar altyd so ‘n bietjie van ‘n stryd wanneer ek gaste kry wat vir ‘n paar dae by ons tuisgaan. Ek wil graag soos Martha my huishouding goed bestuur – alles skoon en netjies en gestryk (ons doen mos alles self hier in Engeland) en die lekkerste kossies wat mooi voorgesit word. Maar die Maria-deel wil graag my eerste wakker uur heerlik aan die Here se voete deurbring, en dan sommer net lekker saam met my gaste kuier. Gelukkig het die Here ook hiermee genade en leer my om eers ontbyt te bedien, mét ‘n blymoedige hart, en my gaste se wasgoed te was, vir my huisgas (wat ook maar weerloos voel weg van haar comfort zone) ‘n drukkie te gee – en dán te gaan stiltetyd hou.
Dit herinner my aan Jesus wat by Saggeus tuisgegaan het wanneer ons etenstafel-kuiers hou. Dis vir ons self tot seën wanneer ons mense nooi om by ons te kom eet – medelidmate, jongmense, reisende sendelinge, behoeftiges, bejaardes. So kry ons geleentheid om op hierdie manier Jesus se liefde aktief uit te leef. Daar is so baie eensame mense in vandag se selfgesentreerde gemeenskap, mense wat ‘n geduldige oor en ‘n bemoedigende woord nodig het. En dis nie asof daar elke keer een of ander wonderwerk plaasvind nie – dit sou maak dat ek vergeet om tree vir tree in Jesus se voetspore te stap, al op die lewe se stofpaadjies langs.
Nee, ek moet onthou dat wat ek vandag doen in die Naam van Jesus Christus, ewigheidswaarde het. In elk geval kom al die geleenthede, vermoëns en hulpbronne waaroor ek beskik van God self af en ek is net ‘n rentmeester.
God se wagkamer
Vandag dink ek tyd het ons ingehaal – hoe meer tegnologie ontwikkel word om vir ons meer tyd te gee, hoe minder tyd het ons, en hoe haastiger word ons. Ons word meer en meer ongeduldig en ons kan glad nie meer wag nie. Nou kan ons dit nie verdra as iemand voor ons ry en by die snelheidsgrens hou nie, of ‘n oomblik te laat wegtrek nadat die lig al groen geword het.
Hoe het ons nie tou gestaan in die weermag nie? Tou gestaan vir kos, vir mediese sorg, vir toerusting, en ja, selfs vir die badkamer. Maar nou voel dit vir my niemand kan meer wag nie – en nog meer … ons kan nie meer vir die Here wag nie. Ons wil hê die Here moet net so vinnig reageer soos die mense waar ek my hamburger by die deurry-restaurant bestel. Jy sien, jou deurry-restaurant kan jou hamburger in sekondes aanmekaar sit – maar dan moet JY die ding eet! Kan jy wag op die Here terwyl Hy miskien laaank neem om die perfekte situasie vir jou voor te berei?
As iemand by jou huis aankom, en die deurklokkie lui, dan staan hy daar en wag totdat jy kom oopmaak. As hy sien niks gebeur nie, dan sal hy weer lui. My worshond maak ook so: krap-krap aan die deur as sy wil inkom. As sy sien niemand reageer nie, dan sal sy weer so krap-krap en wag en luister of daar reaksie is. Ek het ook al bedorwe brakkies gesien met geen geduld nie – as hulle krap, verwag hulle onmiddellike reaksie, anders sal hulle verwoed krap en tjank totdat hulle in is! Nou kry mens mos soms besoekers wat ook dink hulle is snaaks, en dan lui hulle die klokkie aanhoudend … ding-dong-ding-dong-ding-dong-ding-dong! Ek dink baie van ons ding-dong ook so in die Here se ore, omdat ons geen geduld het om te wag totdat Hy op ons geroep antwoord nie.
God se wagkamer volgens Ps 130:
Uit die dieptes roep ek na U, Here, luister tog na my, Here, hoor tog my hulpgeroep.As U ons sondes in aanmerking sou neem, Here, wie sou dan nog bestaan? Maar by U ís daar vergifnis: daarom word U steeds gedien. Ek stel my vertroue in die Here, ek vertrou op Hom, ek wag op die vervulling van sy woord. Ek wag op die Here meer as wat die wagte op die môre wag, wagte op die môre. Wag op die Here, Israel, want by die Here is daar troue liefde, by Hom is die verlossing seker. Hy alleen sal Israel verlos van al sy sondes.
“Uit die dieptes roep ek na U, Here!” So skryf die Psalmdigter. En dan sê hy: “WAG”. Jy sien, vandag se kitswêreld het gemaak dat ons nie meer vir die Here wil wag nie.
Kom ons kyk saam na drie vrae:
1) Hoekom is dit nodig om te wag?
2) Kan jy vertrou terwyl jy wag?
3) Wat doen jy terwyl jy wag?
Eerste vraag: Hoekom is dit nodig om te wag?
Ek weet nie of ek die rede kan gee hoekom die Here ons soms laat wag nie, maar ek kan terugkyk op my lewe en die Here prys vir die goed waarvoor ek moes wag. Byvoorbeeld: my kind se geboorte. Ons moes nogal lank wag, en ‘n rukkie geduldig gewees het, voordat ons swanger kon raak met hom – maar dit was die wag werd! So moes ek ook lank wag vir ‘n ander werk, nadat ek my werk verloor het. Hoewel die wag nie lekker was nie, het dit uiteindelik wonderlike resultate opgelewer, en het ek vandag die beste werksomstandighede.
Wag is nou maar eenmaal nie maklik nie! Jy sien, as jy in die dokter se wagkamer sit, dink jy soms hy het van jou vergeet. Intussen is jou lêer amper heel bo op die hopie. En so ook met die Here – Hy IS besig met jou saak, hoewel jy kan dink Hy het opgegee met jou situasie. Onthou: wanneer jy wag is jy afhanklik van iemand anders se program! ‘n Wagkamer kan nogal ‘n ongeduldige plek wees, tensy jy die kuns kan aanleer om daardie tyd nuttig te gebruik. Miskien is dit juis die rede hoekom ons partykeer moet wag – sodat ons kan leer om die wagtyd te benut!
Tweede vraag: Kan jy vertrou terwyl jy wag?
Ps 33:20: “Ons vertou op die Here, Hy is ons hulp en ons beskermer”.
Jy sien, as ons vir die Here iets vra, en Hy spring onmiddellik om ons menslike behoeftes te bevredig, wat dink jy gaan van ons word? Bedorwe brokke. Kom ons sê Hy doen dit altyd, wie is dan in beheer? Onsself. Vertrou terwyl jy wag, beteken dat jy ophou om jou eie planne in werking te forseer. As ons nie vertrou dat die Here beter weet nie, kan ons maar net sowel die lewe sonder Hom aanpak. Ons bid so maklik: “Here,wys my die pad deur die oop- en toemaak van deure” Maar more, as die deur nog toe is, skop ons hom oop. En nog meer, as die Here nie vinnig genoeg reageer nie, gaan raadpleeg ons sommer ander mense… en dan wil ons hê daardie mense moet vir ons sê wat die Here vir ons wil sê. Intussen sê die Here miskien net vir jou: “Wag. Ek het jou gebed gehoor. Maar wag! Ek werk aan jou saak. Ek het nie opgegee nie”. Ek dink nie jy hoef noodwendig 1000 mense op te lyn om saam te bid nie – onthou, jy is die eerste lyn van gebed. Die Here verstaan beslis jou nood en jou situasie – kan jy Hom vertrou terwyl jy wag?
Derde vraag: Wat maak jy terwyl jy wag?
Wag is nie ‘n passiewe affêre nie. Wat doen ons gewoonlik as ons moet wag? Ons kla! Kla by onsself, kla by ander, en ja, kla selfs by die Here. Wat kan ek doen terwyl ek wag?
Leer. Leer uit die situasie, leer by ander, leer jouself ken. Leer om te verstaan dat wag karakter bou. Leer om die stilte te geniet.
Gebruik jou wagtyd om vir ander tot diens te wees. In die dokter se wagkamer kan jy maklik vir jouself ‘n “pity – party” aanmekaar slaan, totdat daar iemand instap wat werklik in die nood is. Terwyl jy wag, kyk om jou en sien dat jy nie alleen in God se wagkamer sit nie. Gebruik daardie tyd om vir ander te vertel hoe gróót God is, en nie hoe stadig Hy is nie. Vertel vir ander dat jy opgewonde is oor die uitkoms wat kom.
Wagtyd is soms stilword-tyd. Moenie 1000 versies gaan soek om te probeer staaf dat jy die oplossing sien soos jy dit wil sien nie – so probeer ons die Here manipuleer.
Prys die Here terwyl jy wag. En dit kan jy nét doen as jy op Hom kan vertrou, en as jy op Sy tydsberekening kan vertrou. Onthou jy vir Paulus en Silas in die tronk? Hulle is letterlik dik geslaan, en wag vir ‘n vonnis. En wat doen Paulus? Hy sê: “Silas, vat die noot, ons gaan nou sing”. Dink jy nie Paulus was ook bietjie haastig om daar uit te kom nie? Hy het iets verstaan van tyd nuttig gebruik, ten spyte van sy vrot omstandighede. Jy sien, as jy regtig die Here vertrou, kan jy Sy lof besing terwyl jy wag, want dan het jy mos klaar aanvaar dat Hy weet wat Hy doen – of hoe?
Waarvoor wag jy? Daar is so baie dinge wat mense sou kon opnoem. Een ding kan jy egter verseker weet: die beste goed gebeur met tyd. Goeie wyn vat tyd, ‘n swangerskap vat 9 maande. Abraham het lánk gewag – en kyk die nageslag! Die Israeliete het 40 jaar gewag – en kyk die land van melk en heuning!
Kan jy nog so bietjie wag?
Jesus-mense leef ander se seerkry raak
Die wrede moord op Johannes die Doper, ontstel Jesus so, dat Hy Homself afsonder op ‘n stil plek – sy hart is gebreek, Hy treur en wil alleen wees. Jesus verstaan die hartseer wat met dood gepaard gaan. Hy verstaan ons hartseer, en Hy gee ons ook ‘n Gees-vervulde hart om saam met ander te huil met die verlies van ‘n dierbare. Ons kan daar wees vir mekaar in hartseer tye. Met Jesus se Gees in ons, is Hy by elkeen wat self hartseer is, of wat ander ondersteun wat hartseer is.
Siekte ontneem so baie mense van lewenskwaliteit. Jesus het ‘n hart vir siek mense. Hy verstaan die onsekerheid wat met siektetoestande gepaard gaan. In sy tyd op aarde was daar glad nie die mediese kennis en behandeling van vandag beskikbaar nie. Vandag sien ons God se hand in die mediese professie en gebruik Hy die medici om lewenskwaliteit vir siek mense terug te gee. Maar terselfdertyd beteken dit dat Jesus-mense mekaar en vir ander nie-Jesus-mense, liefdevol ondersteun tydens alle vorme van siekte.
Eers die dood van ‘n geliefde, daarna ‘n klomp siekes wat genees word, en dan ‘n baie groot skare honger mense in die middel van nêrens. Die Jesus-hart gee met ‘n wonderwerk kos vir die honger skare: vyf brode en twee visse voed meer as 5000 mense. Maar uiteindelik leer ons Jesus werklik ken as die Brood van die Lewe. Met ‘n Jesus-hart kan ons elke dag brood en Brood uitdeel in ‘n fisies en geestelik honger wêreld!
Met ‘n Jesus-hart loop ons deur die stof strate van ons daaglikse doen en late, en kry ons mense“innig jammer” wat hartseer, siek en/of honger is – om dan ook vir hulle Jesus te bring!