Mal oor die sterre, koninklikes? Dís hoekom
JY LEES NOU Mal oor die sterre, koninklikes? Dís hoekom
Somer-modes: 5 wenke om te spaar
Deur Deur Lydia van der Merwe
Harry en Meghan se troue wys weer: Ons kry nie genoeg van celebs nie. Tog was dit al eeue so, vóór die konstante stroom van nuus. Wat bly ons boei?
Het Meghan ’n kragwoord gebruik ná haar en Harry se koetsrit deur Windsor se strate? Liplesers beweer sy het.
Dalk het die Amerikaner die Britte se dol geesdrif vir hul koningshuis die eerste keer regtig besef. Stel jou voor jy ry 25 minute lank in ’n oop rytuig deur die bont, luidrugtige skare-slang – sowat 100 000 mense waai vir jóú.
Selfs vir ’n Hollywood-aktrise nie ’n alledaagse affêre nie.
Ook nie net die Britte het bietjie gaga geraak nie. ’n Geskatte sowat twee miljard mense wêreldwyd het na die troue gekyk, op die TV sowel as internet. En ons in Suid-Afrika doen net so lekker mee. Stories oor die koninklikes se doen en late op SARIE.com, spesifiek William, Kate, Harry en nou ook Meghan, wyle prinses Diana en koningin Elizabeth, word opgeslurp, volgens Liani Jansen van Rensburg, inhoudsredakteur.
Camilla? Vir haar is ons nie lus nie.
Nog vies oor sy Di se prins gesteel het.
Dis net menslik. Wie wil nou nie deel in ’n stukkie geskiedenis nie? Daarom koop ons trourokke geïnspireer deur Meghan (en Diana en Kate) s’n. Raak verloof met ’n ring nes Meghan s’n.
Ons word grootgemaak met sprokies van ’n ridder op ’n wit perd. En hier is ’n regte prins wat met ’n gewone, nie-adellike burger afhaak.
“Een van ons” wat voor ons oë in ’n prinses (of dan hertogin) omtower word. Die romanse agter die storie, soos ook William en Kate s’n, bring ’n bietjie hoop in ’n wêreld vol politieke en ekonomiese krisisse, sê dr. Dorianne (“Dr D”) Weil, sielkundige en radio- en TV-persoonlikheid van Johannesburg.
Diana, “die mense se prinses”, het boonop van die koninklike troontjie tot in mense se harte geklim. Haar seuns, Harry en William, volg haar voorbeeld. “Harry het so pas eiehandig die koningshuis se beeld vir altyd verander,” volgens Dorianne. “Daar is sy natuurlikheid, gebrek aan pretensie.
Sy keuse van ’n bruid wat glad nie in die tradisionele koninklike boksie pas nie. Hy is wie hy is en nie skaam om sy weerlose kant te wys nie. Dit beteken nie hy kan nie die rol van prins vervul nie, maar hy bieg hy vind dit soms moeilik. Nes ons almal soms voel.”
En erken dit: Ons wil altyd meer weet oor aantreklike, ryk, invloedryke en soms skandalige mense. Dis maar van relatief onlangs dat ons danksy sosiale media dag en nag toegang het tot nuus en skinderstories oor glanspersoonlikhede. Beroemdes is egter niks nuuts nie. Mense kyk donkiejare na koninklikes vir sosiale en selfs modewenke. Die moet-hê- wit trourok van vandag het byvoorbeeld eers gewild geraak nadat koningin Victoria een in 1840 gedra het. Vóór dit kon dit enige kleur wees. Swart was veral gewild in Skandinawiese lande. Ons aanvaar dikwels vandag wit simboliseer maagdelikheid, maar dit was nie oorspronklik die bedoeling nie.
Van die rooi tapyt by die Oscars tot tydskrifvoorblaaie by die supermark-betaalpunt: Die obsessie met celebs is oral. Kulturele antropoloë en geskiedkundige studies wys menslike samelewings het altyd ’n behoefte gehad om iets te “aanbid”. Dit was dikwels die spesiale mense: Die beste jagters, atlete, mooiste, slimste, mees spirituele. Van die Griekse en Romeinse mitologie tot Marie Antoinette en die Christen-martelare, dwarsdeur die menslike beskawing was ons obsessief oor beroemdheid en sterstatus, sê Tom Payne in sy 2010-boek, Fame: What the Classics Tell Us about Our Cult of Celebrity. En ja, ons takel hulle net so graag af.
Die mens is ’n sosiale wese. Ons het ontwikkel – en leef steeds – in ’n omgewing waar dit die moeite werd is om te let op wat die mense aan die bopunt van die leer doen. Ons hou hulle dop vir wenke oor hoe om ons daaglikse lewe te lei, nes die Romeine sekerlik na Caesar vir leiding gekyk het, volgens Amerikaanse navorsers.
Daarom verkoop klere wat Kate en Meghan dra blitsvinnig in winkels uit.
Selfs jagter-versamelaar-samelewings met min materiële dinge het ’n hiërargie. Ander primaat-spesies hou ook ’n ogie oor die dominante individue in hul groep. Deur net te weet wat hoër-status-individue doen, vaar jy dalk beter in jou pogings om self een te word. Jy kan ook by hulle afkyk hoe om die sosiale toneel beter te navigeer, volgens livescience.com.
Sterre buit dit uit. Hulle staan onder-houde toe, deel sappige brokkies oor hul persoonlike lewe en gaan sommer direk met bewonderaars op sosiale media om.
Dus is die “para-sosiale” verhouding – die sielkundige term vir die soort eensydige verhouding wat bewonderaars met sterre het – makliker as ooit. Dit kan insluit om emosioneel te belê in jou gunsteling-sportpersoonlikheid of -span (sien kassie bo). Of om die lewensdramas van die koningshuis te volg, volgens livescience.com.
Hoewel glansmense altyd maar met ons was, is dit ’n nuutjie dat hulle nie noodwendig meer met talent, mag of prestasie geassosieer hoef te word nie. Die laaste dekade of wat is daar ’n ongekende toename in die “leë celebrity-kultus”. Die aanbidding van mense net omdat hulle beroemd is, sonder inagneming waarvoor hulle bekend is, volgens theguardian.com.
Roem kan oorgeërf wees (die koninklikes), verworwe danksy jou prestasies (sportpersoonlikhede), of aan jou toegeken word, skryf Chris Rojek in sy boek Celebrity (2001). “Dit lyk asof die samelewing laasgenoemde omhels as ’n demokratiese anti-elite-alternatief vir die eerste twee,” is die kommentaar op theguardian.com.
Ja, die Kardashians. Geen beter voorbeeld nie. Die naam alleen ontlok reaksie. Jy is mal oor hulle, haat hulle of is mal daaroor om hulle te haat. Maar jy wéét van hulle. Hulle kan nie sing, dans, toneelspeel of enigiets doen wat die wêreld ’n beter plek maak nie. En oortref selfs Paris Hilton, voorheen die beste voorbeeld van talentlose roem.
Nietemin het die tydskrif Cosmopolitan die Kardashians Amerika se “eerste familie” gedoop.
Maar Kourtney, Kim, Khloé en sibbe wéét hoe om hulself te bemark. Jy sien opskrifte op die net soos: “Hoe Kylie Jenner haar $29-lipstiffie-sakeonderneming in ’n $420 miljoen-empire omskep het.”
Kim alleen het sowat 6,1 miljoen volgelinge op Twitter en het verlede jaar die kerf van 100 miljoen Instagram-volgelinge oorskry (net nege ander mense ter wêreld kon dit al regkry). Elke keer dat sy op sosiale media nies, word sy betaal daarvoor. Soos haar foto onlangs met ’n suiglekker wat sogenaamd jou aptyt onderdruk. Die kuberruim het gebibber van verontwaardiging omdat sy sulke snert ondersteun. En die geld rol in. (Sien ook brokkie op bl. 58.)
Dorianne reken die rede vir hul aanhang is dalk aspirasie, ons streef na hul sosiale en materiële sukses. Anders as die waardes waaraan Harry en Meghan ons herinner (respek, verdraagsaamheid, gelykheid), is die Kardashians s’n minder positief: materialisme, dat besittings en ’n glans-leefstyl jou vervuld sal laat voel.
Dis hoekom die koninklikes my fassineer
Arlene Prinsloo, webredakteur by Netwerk24, het William én Harry se troues bygewoon en SARIE-lesers op die hoogte daarvan gehou. Sy was ook by Diana se begrafnis.
’n Koningshuis is nes enige ander uitgebreide familie, net meer geoefen om die blink kant bo te hou. Tog weerspieël hulle iets oor standvastigheid, die wil om eeue-oue tradisies en geskiedenis te bewaar, iets wat in ons moderne lewe van koop-vandag-en-gooi-môre-weg nie meer bestaan nie. Al die koningshuise, nie net die Britse Windsors nie, is vir my fassinerend. Dit kom van kleintyd, toe my ma my na ’n rolprent van Mary, Queen of Scots geneem het.
Dié geboeidheid met haar onthoofding het my al geneem tot in die Linlithgow-paleis waar sy gebore is (en die ruïne laat uitklouter om ’n beter ‘gevoel’ van die paleis te kry!). Dan volg Marie Antoinette, en ’n besoek aan Versailles was een van die mees onvergeetlike ervarings van my lewe. Daarna Diana en haar seuns, William en Harry, en koningin Elizabeth. Met elke besoek aan Londen druk ek wit sint josefslelies in die Kensington-paleis se hekke – ter ere van Diana.
Deur te weet wat individue van ’n hoër status doen, vaar jy dalk beter in jou pogings om self een te word livescience.com
Die Kardashians se opgang
Die Kardashian-clan het nie net eendag uit die niet verskyn en jou web-nuustoevoer oorgeneem nie. Die patriarg, Robert, was ’n sleutelfiguur in O.J. Simpson se verhoor en stinkryk. Ma Kris is op die oog af ’n bemarkings-genie. In haar 2011-memoires, Kris Jenner . . . And All Things Kardashian, skryf sy: “Ek het na ons loopbane begin kyk soos stukke op ’n skaakbord. Elke dag word ek wakker, stap na my kantoor toe en vra myself: ‘Watter skuif moet jy vandag maak?’ Haar sakebesluite en strategieë was baie berekend en goed beplan, skryf sy. En wat ook al jou persoonlike mening oor die susters, hulle is aantreklike vroue. Wanneer, sedert die koms van die moderne media, het voorkoms nie geld laat inrol nie? Bron: refinery29.com