PressReader - Beeld: 2017-05-18 - ‘S­ko­lie­re se keu­se’
‘S­ko­lie­re se keu­se’
‘Sko­le mag nie net een be­vor­der’
Beeld - 2017-05-18 - Nuss - Je­a­nel­le G­rey­ling
’n Ar­ti­kel in die Grond­wet be­paal dat ge­loof “by” sko­le be­oe­fen kan word, nie “deur” sko­le nie.
Dit is in die be­lang van die de­mo­kra­sie dat o­pen­ba­re sko­le nie toe­ge­laat word om ’n spe­si­fie­ke gods­diens te be­vor­der nie, maar dat leer­lin­ge die keu­se in hul han­de het, het adv. Hen­drik van Nieu­wen­hui­zen gis­ter na­mens die Or­ga­ni­sa­sie vir Gods­diens­on­der­rig en De­mo­kra­sie (O­god) aan­ge­voer.
Slot­be­toë is gis­ter in die hoog­ge­regs­hof in Jo­han­nes­burg ge­le­wer in O­god se saak teen on­der meer ses sko­le oor hul uit­sluit­lik Chris­te­li­ke godsdiensbeleid.
Hul­le is die La­er­skool Rand­hart in Al­ber­ton, die La­er­skool Baan­bre­ker in Boks­burg, die La­er­skool Gars­fon­tein in P­re­to­ria, die Ho­ër­skool Lin­den in Jo­han­nes­burg, die Ho­ër­skool Oudts­hoorn en die Lan­gen­ho­ven Gim­na­si­um in Oudts­hoorn.
Die mi­nis­ter van ba­sie­se on­der­wys is ook ’n re­spon­dent.
Haar ar­gu­ment is dat ’n o­pen­ba­re skool se be­leid in die groter o­pen­ba­re be­lang moet wees en nie net dié van leer­lin­ge en hul ou­ers nie.
Adv. Mat­thew C­has­kal­son, vir die mi­nis­ter, sê sy “sou aan­vank­lik uit die dis­puut ge­bly het”, maar sy het as ’n der­de par­ty toe­ge­tree om “die na­si­o­na­le be­leid te ver­de­dig”.
Die mi­nis­ter het toe­ge­tree na­dat die ses sko­le aan­ge­voer het die na­si­o­na­le be­leid oor gods­diens en on­der­wys is “on­grond­wet­lik” om­dat die mi­nis­ter “nie ’n ge­skik­te o­pen­ba­re ge­sags­fi­guur is” om die re­ëls vir ge­loofs­prak­ty­ke by o­pen­ba­re sko­le neer te lê nie.
Die sko­le voer aan die mi­nis­ter “is nie deur ’n plaas­li­ke skool­ge­meen­skap aan­ge­wys nie” en “het geen ken­nis van of waar­de­ring vir die spe­si­fie­ke skool­ge­meen­skap­pe se gods­diens­ti­ge de­mo­gra­fie en be­hoef­tes nie”. Daar­om het die skool­be­heer­lig­ga­me die ge­sag om die sko­le se godsdiensbeleid te be­paal.
C­has­kal­son voer aan dié stand­punt is on­deur­dag. Hoe­wel ’n skool­be­heer­lig­gaam die mag het om die skool­be­leid op te stel, moet dié be­leid aan die Wet op Na­si­o­na­le On­der­wys­be­leid vol­doen. Die mi­nis­ter het juis mag oor dié wet.
Die na­si­o­na­le be­leid oor gods­diens en on­der­wys ver­bied o­pen­ba­re sko­le om gods­diens­on­der­rig in ’n en­ke­le ge­loof aan te bied of ’n be­paal­de gods­diens­ti­ge e­tos aan te neem.
C­has­kal­son sê leer­lin­ge kan dit as in­di­rek­te dwang er­vaar as ’n skool ’n se­ke­re ge­loof be­vor­der. “Ge­loofs­vry­heid word ge­kom­pro­mit­teer so­dra ’n be­leid die be­vol­king ver­deel tus­sen ’n bin­ne­kring wat be­hoort en ’n bui­te­kring wat ge­duld word.”
Van Nieu­wen­hui­zen het ge­sê die ses sko­le stem “uit­druk­lik saam” met O­god se stel­ling dat hul­le hul­self as Chris­te­li­ke sko­le voor­hou.
Hy het ge­sê dr. Ta­nya Ro­bin­son, ’n ge­sins­te­ra­peut wat on­der­hou­de met leer­lin­ge aan die ses sko­le ge­voer het, het die La­er­skool Gars­fon­tein ver­keerd be­wys oor sy stel­ling dat 100% van sy leer­lin­ge Chris­te­ne is.
As daar geen dwang was om aan gods­diens­be­oe­fe­ning deel te neem nie, “sou die skool ge­weet het daar is nie­ge­lo­wi­ge leer­lin­ge en nie ge­sê het 100% van hul leer­lin­ge is Chris­te­ne nie”.
Adv. A­dri­an d’O­li­vei­ra, die sko­le se regs­ver­teen­woor­di­ger, het in sy slot­be­toog ge­sê el­ke skool­ge­meen­skap is u­niek en moet daar­om toe­ge­laat word om ’n godsdiensbeleid te kies wat die ge­meen­skap dien.
D’O­li­vei­ra het ge­sê hy wil hê die hof moet die skool­be­heer­lig­ga­me se “wet­ge­wen­de ge­sag” raak­sien.
Dr. Jaco De­a­con, ad­junk­hoof van die Fe­de­ra­sie van Be­heer­lig­ga­me van Suid­A­fri­kaan­se Sko­le (Fed­s­as).
Hans Pie­ter­sen, voor­sit­ter van die Or­ga­ni­sa­sie vir Gods­diens­on­der­rig en De­mo­kra­sie (O­god), gis­ter in die hoog­ge­regs­hof in Jo­han­nes­burg.