Dupes-dag (11 November 1630) - Nuut - 2022
'N Toneelstuk ... 'n melodrama ... drie akteurs, drie bedrywe, drie dae! Die gehuil en trane van die eerste, die angs van die tweede ... en die triomf van die derde! Die hoofdag van 11 November 1630, genoem die Dupes-dag deur Guillaume de Bautru, was Comte de Serrant onvergeetlik in die geskiedenis van Frankryk. Die koninginmoeder Marie de Medici het al haar mag daar verloor, koning Lodewyk XIII was ontsteld, maar het daarin geslaag om homself te laat geld en kardinaal Richelieu het as oorwinnaar uit hierdie politieke krisis getree.
Voorspel tot die Dupes-dag
Die hof was in Lyon in September 1630. Die koninginmoeder Marie de Medici en Anne van Oostenryk wou hê dat die kardinaal, hoofminister van Lodewyk XIII, moes vertrek. Hulle druk die koning om Richelieu, wat die afgelope tyd baie afgekeur is, af te dank, beskuldig van al die euwels van die koninkryk: onsekerheid, opstand van die volk, kabale binne die staat, alliansie met Duitse protestante, ens. Maar Lodewyk XIII is ontneem van 'n ernstige siekte. Almal dink hy is verlore.
Die clans word gevorm en gebou "na Louis". Die Guise-clan, met die prinses de Conti (suster van Guise) aan die hoof, die Grote wat geboelie word deur Richelieu, die koninginmoeder, Michel de Marillac die Bewaarder van die Seëls, sy broer Louis die Marshal, Gaston d'Orléans die gunsteling van Marie de Medici. Terug in Parys vergader die kring van die onderdruktes onder leiding van die koninginmoeder wat Louis daaraan herinner om die belofte wat in Lyon gemaak is, na te kom: om die kardinaal uit te dryf.
Op 9 November 1630 kies Louis XIII, terug in Parys, die Hôtel des Ambassadeurs, baie naby aan die Luxemburgse paleis, in die Louvre, wat in aanbou was.
Die oggend van 10 November besoek hy sy moeder in Luxemburg. Marie de Medici herinner hom aan sy belofte. Louis vra hom 'n bietjie tyd om weer te dink, maar vra hom bowenal om die kardinaal te vergewe! Woede trek op en intussen verskyn Richelieu voor haar. Marie de Medici sal egter niks sê nie. Eers die middag het sy woede uitgebreek: onder bittere verwyte en 'n stortvloed van beledigings word mevrou de Combalet, sy bediende dame en niggie van die kardinaal, ontslaan. Die kardinaal, wat die koningin wil smeek, word beledig, behandel as ondankbaar, verraaier, bedrieglik. Dit ontneem hom van sy titel superintendent, van hoof van sy Raad, van sy kantoor van kapelaan. Al die lede van sy gesin word uitgesit, die kaptein van die Guards La Meilleraye word van sy pos ontneem.
Die koning en die kardinaal, stomgeslaan, sê nie 'n woord nie. Maar hulle besluit om die volgende dag na Marie de Medici terug te gaan, terwyl hulle die aand raad gee! Richelieu lyk bedank en gereed om weg te glip.
Op die oggend van 11 November besoek Louis XIII sy moeder. Om nie gesteur te word nie, het sy al die deure gesluit onder voorwendsel van groot moegheid en wou niemand anders as die koning sien nie. Toe Richelieu aankom, het hy teen die instruksies aangedoen. Omdat hy Luxemburg goed ken, gaan hy deur geheime gedeeltes en danksy die medepligtigheid van 'n kamermeisie, bars hy in die kamer in waar Marie haar seun probeer oortuig om die kardinaal heeltemal te ontslaan, om hom te skandeer, in hegtenis te neem en vervang hom deur die Bewaarder van die Seëls.
In sy Memoires vertel die kardinaal: 'God gebruik die geleentheid van 'n ongeblokkeerde deur wat my rede gegee het om myself te verdedig toe hulle die uitvoering van my ondergang probeer afsluit het'. En Marie de Médicis: "As ek nie 'n slot gesluit het nie, was die kardinaal verlore".
Bassompierre het in sy Memoires geskryf: "Hulle het hulself albei in sy studeerkamer gesluit. Die koning het haar gevra om nog ses weke of twee maande te vervang voordat hy teen die kardinaal uitbreek ter wille van die sake van sy staat, wat toe in hul krisis was ... Terwyl hulle op hierdie toespraak was, het M. le Daar kom kardinaal aan, wat, nadat hy die deur van die voorkamer van die kamer toe gevind het, die galery binnegaan en aan die deur van die kabinet klop, waar niemand antwoord nie.
Uiteindelik, ongeduldig om te wag en die mense van die huis te ken, gaan hy by die kapelletjie in, die deur waarvan die deur nog nie toe was nie, die kardinaal binnegekom, waarvan die koning 'n bietjie verbaas was, en sê aan die koningin verbouereerd: hier is hy en glo dat hy sou bars. Die kardinaal, wat hul verbasing opmerk, sê vir hulle: Ek sorg dat u oor my praat. Die koningin antwoord: Nee, ons het dit gedoen. Waarop hy geantwoord het: Erken dit, mevrou, sy het ja gesê. Ja, ons het van u gepraat as die ondankbaarste en slegste van alle mense! "
Ons kan ons maklik die toestand van woede waarin Marie de Medici verkeer, voorstel. Buite haar woed beledigings teen die kardinaal sowel as teen sy seun. Aan die koning het sy gesê: "Verkies u 'n lakei bo u eie moeder?" ". Met die kardinaal praat sy in Italiaans ... gooi hom alle moontlike beledigings met ongelooflike kruheid.
Richelieu antwoord: 'Maar, mevrou, mevrou ... Wat sê u? Wat maak jy ? U minag my, martel u my! Ek wil ook nie meer so ellendig leef dat ek u goeie genade verloor het nie. ' Dan val hy in trane op sy knieë neer, aan die voete van die koningin en smeek om vergifnis. Die koninginmoeder snik van woede, die koning vra sy predikant om die plek te verlaat. Omdat hy nie geweet het hoe hy sy emosie langer moes terughou nie, het hy die paleis haastig verlaat en gehardloop om in Versailles, in sy kasteel, te gaan skuil.
Die koninginmoeder seëvier en kondig die verlies aan die kardinaal aan. Haar gevolg, saamgestel uit Les Guises, die prinses van Conti, die hertogin van Elbeuf, geniet die oorwinning, die hofdienaars buig voor haar, Michel de Marillac is jubelend en stel reeds sy regering saam.
Richelieu voel verlore. Alles het om hom in duie gestort: ​​sy lewe, sy ambisie, sy fortuin. Hy keer terug na sy woonstelle in Petit Luxemburg en berei sy vlug voor na Pontoise, toe Le Havre, die stad wat aan hom behoort. Maar sy vriend, die kardinaal van Valletta, "raai hom aan om die koning nie in sig te laat nie." Omdat hy dit miskien vergeet ... Wie die spel verlaat, verloor dit. '
Richelieu klim in sy motor en gaan na Versailles om die koning te vind. Hy word met plesier deur Louis in sy kantoor verwelkom. Die kardinaal het gekniel en die koning 'die beste van alle meesters' bedank. Louis antwoord "dat hy die getrouste en liefdevolste dienskneg ter wêreld is". Na 'n onderhoud van vier uur word die kardinaal uitgenooi om in die kasteel in die kamer van die graaf van Soissons te slaap! Richelieu was egter nie heeltemal gerusgestel nie en het weereens sy bedanking aangebied ... wat Lodewyk XIII vinnig wou weier. Hy doen 'n beroep op hom om te bly en 'voort te gaan om aan die stuur van sake te hou, want dit is my onherroeplike besluit'. En om by te voeg 'Ek is meer geheg aan my toestand as aan my ma'. Die koning het lankal gekies tussen vroomheid en staatsrede!
Sodra die kardinaal gerusgestel het, roep Lodewyk XIII sy predikante en besluit onmiddellik radikale maatreëls: die groot persoon wat 'n jaar lank vir al die kabale verantwoordelik was, was Michel de Marillac! Hy word ontslaan. Nie getugtig nie, maar verban en vervang deur 'n man in Richelieu: Charles de L'Aubespine, sieur de Châteauneuf. Die tweede maatreël het betrekking op broer Louis de Marillac, die maarskalk. Hy is pas aangestel as die hoof van die leër van Italië! Hy moes ook ontslaan word, maar bowenal vinnig.
Epiloog van die gek se dag
Gedurende die nag daarna is Michel de Marillac in Glatigny gearresteer, verban en in die tronk in Châteaudun gegooi. Hy het daar tot sy dood twee jaar gebly. Sy broer Louis, die maarskalk, word tydens 'n ete deur Schomberg en de La Force (sy vriende met wie hy vir die koning geveg het!) In hegtenis geneem. Hy is na die sitadel van Verdun geneem.
Die dienaars van Anne van Oostenryk, insluitend haar oppasser Dona Estefana en die toekomstige mevrou de Motteville, word na die grens begelei. Die Spaanse ambassadeur M. de Mirabel word gevra om hom te gedra soos enige ander diplomaat en die deur van die Die koningin se woonstel was vir haar gesluit, die getroue Beringhen moes noodgedwonge na Holland vlug, Madame du Fargis, die dame in afwagting, moes in Vlaandere skuil, ons het gevra, nie baie "beleefd" nie, boonop aan Anne d ' Oostenryk om na die Val de Grâce te onttrek.
Marie de Medici se dokter is na die Bastille gebring, en die hertog van Bellegarde moes noodgedwonge na sy land terugkeer, net soos die hele Guise-familie, insluitende die prinses de Conti, toe deur die ricochet François de Bassompierre Marshal van Frankryk wat deur sy eie vriende en 12 jaar na die Bastille gery! Die hertog van Guise glip diskreet weg na Italië om nooit weer terug te keer nie. Marie de Medici is eers verban na Compiègne, daarna na Nederland. Gaston d'Orléans, broer van die koning, word beveel om die hof te verlaat.
Richelieu, meer as ooit die Meester geword, word hertog en eweknie van Frankryk, en slaag dus in 'n meesterlike slag van politieke genie.