WOORDE WAT WEEG: Resensie | Koos Kombuis – Vandag wil ek my blou skoene dra (2018)
Resensie | Koos Kombuis – Vandag wil ek my blou skoene dra (2018)
Koos Kombuis – Vandag wil ek my blou skoene dra. Naledi, 2018. ISBN: 978-1-928426-08-0
Koos Kombuis het as digter gedebuteer met Brekfis vir Vier: André le Roux du Toit, Daniel Hugo, Peter Snyders & Etienne van Heerden was saam by hierdie ontbyt. Toe was Koos nog André le Roux du Toit wat later sanger en wonderlike roman- en kortverhaalskrywer geword het (Woorde wat weeg | André le Roux du Toit, Daniel Hugo, Peter Snyders & Etienne van Heerden - Brekfis met vier. Besoek 24 April 2018).
Hiervan is Somer II (1985), Suidpunt-Jazz (1989) en veral Raka die Roman (2005) uitsonderlike hoogtepunte.
In van sy romans het hierdie skrywer al herkenbaar 'n draai gegooi. Dit was 'n bewys van sy spel met fiksie en werklikheid wat in die hoogbloei van die postmodernisme aan die orde van die dag was.
Verder is hy as sanger bekend en deel van die Voëlvry-beweging.
Sy pas verkene bundel Vandag wil ek my blou skoene dra met 'n omslag waar 'n paar angswekkende lelike Crocs met aaklige beenhare op die voorblad pryk, word gepubliseer deur Naledi. Die digter sien dit as 'n ryp-word-bundel en 'n geskenk aan homself. Hierdie bundel verskyn dan twintig jaar na die debuut in 'n tyd waarin hy drugs gelos en 'n gesin begin het.
As student op Stellenbosch het hy in die koffiewinkels gesit en geskryf. Bevry van die dwinglandy van klasse bywoon en toetse skryf, is hy bewonder deur menige student. Kombuis is 'n volksfiguur met 'n groot aanhang.
So wat 'n akademikus sou dink van sy gedigte, sou hom waarskynlik nie skeel nie. Die gedigte is nader aan songs as wat dit gedigte is.
Die kenmerkende opstuur-aanslag is hier aanwesig – 'n voetnota wat die leser waarsku dat die digter weet dit is rymdwang. Daar is 'n parodie wat heet, "vier gebede by jaargetye in die boland" met 'n sorry aan Louw wat waarskynlik bewys dat die digter besef dat die gedig sleg afsteek by die oorspronklike vers. Koos Kombuis se indertydse parodieë opgeneem in Foster & Viljoen se Poskaartehad meer om die lyf.
Te min weerstand, te dun, te obvious. En groot songs kan gedigte wees. Dit het Leonard Cohen vir ons bewys. Hier is dit nog vis nog vlees.
Miskien soos hy dit self opsom in "dis my laaste gedig (sê ek elke keer baie dramaties)" (46) is die probleem presies net dit:
Ek is klaar gewroeg,
en grys bebaard.
Die leë landerye verklap inderdaad die einde van die digterlike reise …
tussen calvinia en mordor
van bronkhortspruit na madagaskar
deur leë landerye
waar van gogh-swart kraaie vlieg
en joan hambidge
oor haar vele minnaars bieg.
'n Bietjie van 'n maklike uitweg, nie waar nie?
'n Mens kan egter net dig as jy nog passievol oor die bedryf.
Hier is twee beter verse:
In rock&roll.karoo was daar 33 digitale gedigte gepubliseer in 2014. So klink die openingsgedig:
gedigte = stukkende liedjies
liedjies wat nie meer kan sing nie,
net hartseer liedjieskrywers soek hul toevlug
poësie is d koraalriwwe v kuns.
gedroog, verbleik, geteister deur tegnologie,
verarm deur d opkoms v rock'nroll,
woorde gevries @ stilstuipe.
massagrafte op papier.
ek = mal vir poësie.
Labels: 2018, Fine Music Radio, Joan Hambidge, Koos Kombuis, Naledi, Resensie, Vandag wil ek my blou skoene dra