Regering se duisende eiendomme onbenutArgieffoto (Foto: Michal Jarmoluk/Pixabay) In die departement van openbare werke en infrastruktuur se antwoord op ’n parlementêre vraag van die DA, het hy erken dat die regering duisende eiendomme besit wat onbenut is. Patricia de Lille, minister van die departement, het in die antwoord gesê die regering besit altesaam 3 742 eiendomme wat almal vakant staan – sommige al so lank as tien jaar. Volgens De Lille word hierdie eiendomme glad nie benut nie en daar is ook nie ’n onmiddellike plan om dit te benut nie. “Die departement is tans besig met uitvoerbaarheidstudies om die optimale en beste gebruik van elke eiendom te bepaal. Daar moet kennis geneem word dat sommige van die eiendomme aan die mark beskikbaar gestel sal word om uitverhuur te word, werk te skep en inkomste vir die staat te genereer,” het De Lille in die antwoord gesê. Volgens die departement word sowat R15,2 miljoen per jaar aan private sekuriteit vir die eiendomme bestee. Die DA sê dit lyk of die regering eerder grond sal onteien as om sy eie eiendom aan te wend om vir mense behuising te skep. “Nie net word die belastingbetalers se geld gemors op private sekuriteit vir die leë eiendomme nie, maar die eiendomme word ook verniel, onwettig bewoon en vir verskeie afskuwelike doeleindes gebruik. Dit hou boonop ’n veiligheidsrisiko vir naburige private eiendomme in,” het Samantha Graham-Maré, die DA se woordvoerder oor openbare werke en infrastruktuur, gesê. Graham-Maré sê die Wysigingswetsontwerp op Onteiening, wat tans voor die portefeuljekomitee vir openbare werke en infrastruktuur dien, is ’n verdere bewys van die algehele gebrek aan agting wat die regering vir die beskerming van private eiendomsreg het. Maroela Media het vroeër berig die ANC het misluk om ’n tweederde-meerderheid te kry om die 18de grondwetlike wysigingswetsontwerp te wysig, wat sou lei tot die wysiging van artikel 25 van die Grondwet om grondonteiening sonder vergoeding toe te laat. Die DA sê hoewel hierdie ’n oorwinning vir die Suid-Afrikaanse grondwetlike bestel is, is die regering steeds vasbeslote om deur te druk om grond te onteien sonder vergoeding. “Terwyl die DA glo dat die regering meer moet doen vir grondhervorming, menslike nedersettings en om ’n bemagtigende omgewing vir werkskepping en sake-ontwikkeling te skep, is die bedreiging van private eiendomsreg nie die antwoord nie, veral as dit, soos ons glo, ongrondwetlik is.” Die DA stel voor dat die regering eerder na sy eie eiendomme kyk om aan behuisingsbehoeftes te voldoen en om meganismes te voorsien vir klein, mediumgrootte en mikro-ondernemings (KMMO’s) om te groei en te floreer. Die DA stel voor dat geskikte vakante eiendomme in skuilings omskep word. “As elke eiendom tussen net tien tot 20 mense elk kan huisves, sal dit beteken tot 70 000 hawelose mense kan moontlik van die strate gehou en hul waardigheid elke jaar herstel word. In plaas daarvan om R15,2 miljoen vir private sekuriteit te betaal, kan dit gebruik word om hierdie skuilings te finansier. “As alternatief kan die geld gebruik word om vakante eiendomme te adverteer vir gebruik deur organisasies sonder winsoogmerk of sakeondernemings.” Graham-Maré sê deur hierdie erwe meer produktief te gebruik, kan net die besparing op sekuriteit gebruik word om tot 120 laekoste‑huise per jaar te bou. Die DA doen ’n beroep op De Lille om te bevestig of haar departement bereid sal wees om van hierdie leë eiendomme aan haweloses, organisasies sonder winsoogmerk en sakeondernemings beskikbaar te stel en duur private sekuriteitsuitgawes te staak.