Tema 4 - Missio
Hoe om in 'n gebroke wêreld te leef en die sonde af te skud
Memoriseerverse vir Tema 4
Die arm van die Here is nie te kort om te help nie en sy oor is nie te doof om te hoor nie. Dit is julle oortredinge wat skeiding gebring het tussen julle en julle God, dit is julle sondes wat maak dat Hy Hom nie aan julle steur nie en nie na julle wil luister nie.
Almal het gesondig, en het nie deel aan die heerlikheid van God nie, maar hulle word, sonder dat hulle dit verdien, op grond van sy genade vrygespreek vanweë die verlossing deur Jesus Christus.
Dié wat aan Christus Jesus behoort, het hulle sondige natuur met al sy hartstogte en begeertes gekruisig.
Maar as ons ons sondes bely – Hy is getrou en regverdig, Hy vergewe ons ons sondes en reinig ons van alle ongeregtigheid.
Kyk saam na Tema 4 se video of gebruik die inleiding hier onder.
Is die sonde vir jou te sterk?
Ons leef in 'n gebroke wêreld waar daar soveel seer en haat is. So baie gelowiges sê dikwels dat daar sonde in hulle lewe is wat eenvoudig te sterk is om te oorwin. Keer op keer probeer hulle om die sonde te laat staan, maar weer en weer struikel en val hulle. As dit ook jou ondervinding is, hoef jy nie moedeloos te wees nie. Dit ís moontlik om die sonde te oorwin – ook vir jou! Die beste nuus bo alles is dat God reeds deur sy Seun die prys vir jou sondes betaal het. Jy is skoongewas deur sy bloed en toe Hy uitgeroep het: "Dit is volbring!"
Die groot Oorwinnaar
Dit is opwindend om terug te dink aan die sportbyeenkomste van 'n mens se skooldae. Die opwinding en lekker saamsing by 'n interskole-atletiekbyeenkoms bly jou by tot op jou oudag. Onthou jy nog die victor ludorum en die victrix ludorum? Hulle was die atlete wat die meeste punte ingesamel het en as die groot oorwinnaars aan die einde van die byeenkoms aangewys is.
Elke Christen kan elke dag iets van hierdie opwinding en verwondering beleef. Ons ken nie net oorwinnaars wat tydelike atletiekprestasies behaal nie. Ons ken dié Oorwinnaar, ons Here, Jesus Christus – die Een wat die duiwel, die sonde en die dood oorwin het. Van Hom sê die Bybel: "Daarom het God Hom ook tot die hoogste eer verhef en Hom die Naam gegee wat bo elke naam is, sodat in die Naam van Jesus elkeen wat in die hemel en op die aarde en onder die aarde is, die knie sou buig, en elke tong sou erken: 'Jesus Christus is Here!'" (Fil 2:9-11).
Jy is ook deel van die oorwinning
Die heel beste nuus is: Jesus se oorwinning word jóú oorwinning. Toe jy op skool gejuig het oor die prestasies van die victor ludorum of die victrix ludorum het dit jou nie 'n beter atleet gemaak nie. Net hulle kon daardie oorwinnings ten diepste geniet en beleef. Maar Jesus se oorwinning is soveel wonderliker. Jy kan in sy oorwinningsvreugde deel. Meer nog: Deur Jesus word jy self 'n oorwinnaar.
Jesus se oorwinning stel jou in staat om die sonde te weerstaan en te oorwin. Hy het jou vrygekoop om aan Hom te behoort. En noudat jy aan Hom behoort en deel van sy kerk, sy liggaam op aarde, geword het, deel jy ook in sy oorwinning (1 Kor 12:27; Kol 1:18; Op 12:11). Jesus wil aan jou 'n vrugbare, oorvloedige lewe gee (Joh 10:10; 15:16).
'n Oorwinning wat alles verander
Met verloop van die geskiedenis het baie mense al probeer om die hele wêreld te oorheers. Elkeen wou graag as die oorwinnaar bekend staan. En ons is verbaas oor wat mense soos Aleksander die Grote of Konstantyn reggekry het. Maar hulle het gesterf en baie van hulle prestasies het in stowwerige geskiedenisboeke vergete geraak.
Net een Oorwinnaar het die geskiedenis van die wêreld vir altyd verander: Jesus Christus. Hy het die sonde en die dood oorwin. Hy verdeel alle mense in twee groepe: dié wat vír Hom is, wat oorwinnaars is en wat deur sy bloed vrygemaak is; en dié wat téén Hom is, wat verloorders en slawe van die sonde is.
In watter groep val jy? Onthou, Jesus self het gesê: "Eers as die Seun julle vry maak, sal julle werklik vry wees" (Joh 8:36).
Sonde (hamartia) is 'n aaklige werklikheid
Reeds by Tema 1 is vertel dat die Griekse woord hamartia vir sonde gebruik word. Dit beteken letterlik om jou doel in die lewe te mis.
Die storie word vertel van 'n seuntjie wat een Sondag alleen moes kerk toe gaan, maar toe besluit hy om eerder stokkies te draai. Toe hy later by die huis kom, vra sy ma hom waaroor die dominee gepreek het. "Oor sonde," was sy antwoord. Sy ma wou weet wat die dominee oor sonde gesê het. Toe antwoord die seuntjie: "Lyk my hy is daarteen."
Met hierdie grappie word die indruk geskep dat dit net verkrampte predikante is wat teen sonde gekant is. Maar elke kind van die Here weet dat sonde 'n aaklige werklikheid in elke mens se lewe is.
Wat beteken die woord "sonde" vir jou?
Miskien het jy dinge neergeskryf soos moord, diefstal, drankmisbruik, onsedelikheid, ontrouheid in die huwelik, skynheiligheid, hoogmoed, selfsug … die lys kan aangaan en aangaan. Dit is waar, al hierdie dinge is verkeerd.
Ons kan 'n lang lys van sondes maak. Mense kan selfs ernstig met mekaar verskil oor wat sonde is en wat nie. Vir een gelowige sal dans 'n sonde wees, terwyl 'n ander weer op sosiale ongeregtigheid klem sal lê. En intussen vergeet albei dalk van hulle eie liefdeloosheid teenoor medegelowiges.
Dit is belangrik om te kyk wat die Bybel oor sonde sê. Wat mense daaroor sê, is nie belangrik nie, maar wel wat God in sy Woord vir ons sê.
Die Bybel sê wat sonde is
In die Bybel word sonde op verskeie maniere beskryf. Vier van die belangrikste beskrywings is:
om God se doel met jou lewe te mis
om aan God ongehoorsaam te wees
om teen God in opstand te kom
om te sê dat God nie 'n rol in jou lewe speel nie.
Wat sê die volgende verse oor sonde? Watter van die bogenoemde vier gedagtes kan jy in elke vers vind?
1 Johannes 3:4
1 Johannes 5:17
Mense wat sonde doen, wil alle verbintenisse met die Here van hulle afskud. Hulle wil hulle nie meer aan God se gebooie steur nie. Hulle wil vry wees van die bande van God, maar hulle besef nie dat hulle daardeur slawe van die sonde geword het nie (Joh 8:34). Sulke mense is doelbewus teen God in opstand. Hulle probeer selfs hulle gewete sus deur te ontken dat God bestaan.
Sonde kan dus beskryf word as enigiets wat die goedheid van God aantas deurdat die mens self sy eie god wil wees.
Waar kom sonde vandaan?
Lees Romeine 3:23 en beantwoord dan die vrae.
Wie het almal gesondig?
Hoe raak hierdie teks jou persoonlik?
Mense is geneig om die skuld vir hulle sonde op ander te pak. Adam gee vir Eva die skuld, en Eva beskuldig die slang (Gen 3:12-13). Maar die Bybel sê duidelik waar elke mens se geneigdheid om sonde te doen vandaan kom.
Lees Markus 7:20-23 en beantwoord dan die vrae.
Waar kom ons sonde vandaan?
Wat moet dus verander?
Wie kan dit verander (Eseg 36:26)?
God is nie die oorsprong van sonde nie. God het die mens 'n wese met 'n verantwoordelikheidsin gemaak. Die mense kon self kies om aan God gehoorsaam te wees; daarom het die Here vir Adam en Eva 'n proefgebod gegee: "Van die boom van alle kennis mag jy nie eet nie" (Gen 2:17).
Toe nader die duiwel vir Eva met sy versoeking, en Eva en Adam besluit om aan God ongehoorsaam te wees (Gen 3:1-13). Van daardie oomblik af het die mens 'n sondige wese geword. Die sonde het sy hele natuur aangetas. Hierdie sondige aard word van geslag tot geslag oorgedra (Rom 5:12); elke mens op aarde het die sondige natuur geërf (Rom 3:23).
Het sonde gevolge?
Ja, sonde het gevolge.
Van God geskei
Die ergste gevolg van sonde is dat dit skeiding bring tussen ons as mense en ons Skepper.
Van ander mense geskei
Sonde maak 'n mens ook eensaam, want dit skei jou van ander mense. Sonde se hoofkenmerke is selfsug en liefde vir jouself. Dit bring vyandskap tussen mense. Dit veroorsaak skeiding. Daarom is daar so baie ongelukkige mense en gebroke huwelike. Afguns, jaloesie en onvergewensgesindheid het deel van elke mens geword, of ons dit wil erken of nie.
Uit pas met die skepping
Sonde het ook skeiding tussen die mens en die res van die skepping gebring. Die gevolg hiervan is moeite, lyding, siekte en dood. Sondige mense vernietig bewus of onbewus die balans in die natuur deur hulle selfsugtige besoedeling en uitbuiting.
Kan 'n gelowige ook sondig?
Word Christene ook so deur sonde platgeslaan? Nee. Ons posisie is heeltemal anders. Christene word deur God die Vader vrygespreek op grond van wat Jesus gedoen het: Hy het ons skuld betaal en die skeidsmuur van sonde afgebreek. Ons is vrymoedig, dankbaar en optimisties oor dit wat Jesus gedoen het. Dit beteken wel dat ons nie kan doen wat ons wil nie. Omdat ons dankbaar is oor wat Jesus gedoen het, leef ons 'n oorvloedslewe en gee aan Hom al die eer. Ons rig ons lewe in soos Hy dit graag wil hê.
Lees Jesaja 53:5-6 en beantwoord dan die vrae.
Waarom is Christus deurboor?
Wat het van ons straf geword?
Christus het ons plek ingeneem en die straf wat ons verdien, gedra. Daarom ontvang elkeen wat in Jesus glo volkome vergewing van alle sonde (Hand 10:43). Tog is gelowiges nie gevrywaar van die werking van die sonde in hulle lewe nie. Solank hulle op aarde leef, moet hulle gedurig teen die sonde stry.
Die gevolge van sonde
Dit is belangrik om te besef dat jy nog altyd met die gevolge van sonde sal moet worstel. As jy op Christus vertrou, word die ewige straf weggeneem, maar die ander gevolge is steeds daar. Dink maar aan die dood: Al is jy 'n gelowige wat van die skuld van sonde verlos is, moet jy steeds sterf. Die een troos is egter dat die dood van 'n gelowige vir hom of haar 'n deurgang na die ewige heerlikheid word.
Ons kan die blywende gevolge van sonde soos volg verduidelik: As daar groot spykers in 'n boomstam ingekap en later uitgetrek word, sit die merke nog daar; die spykers is weg, maar die littekens bly. So is dit ook met gelowiges: Hulle sonde is vergewe, maar die merke, die littekens, is nog daar.
Omdat jy 'n kind van God is, is jou skuld reeds vergewe. Jy is vrygespreek omdat Jesus jou straf aan die kruis gedra het. Maar jy leef nog altyd in 'n wêreld waar die sonde en die Bose heers. Die neiging om te sondig is nog in jou; daarom sal jy steeds as gevolg van die sondeval en jou eie sonde ly. Jy kan steeds siektes, hongersnood, oorloë en die dood beleef.
Maar moenie moedeloos word nie. Moenie in sonde bly lê nie. Jesus kan jou help om te oorwin (Heb 2:18).
Lees Galasiërs 5:16-25 en beantwoord dan die vrae.
Watter twee partye stry oor die beheer van ons lewe (v 17)?
Deur wie moet ons ons laat beheers en waarom (v 16)?
Wie moet ons gedrag bepaal (v 25)?
Wanneer gelowiges toelaat dat die Heilige Gees hulle lewe beheer, is Jesus die Here van hulle lewe. Dan groei hulle in hulle geestelike lewe. Die Gees van God bepaal al meer hulle gedrag en stel hulle toenemend in staat om sonde te oorwin. Daarom pas hulle al meer in by God se plan met hulle lewe.
Lees nou Lukas 4:1-13 en beantwoord dan die vrae.
Hoe het Jesus die versoeking hanteer?
Wat het elke keer die deurslag gegee (v 4, 8, 12)?
Wie het hierdie keer gewen?
Jesus het elke keer die Bybel aangehaal. Met die "swaard van die Gees" (Ef 6:17) het Hy Satan oorwin. Geen wonder dat Satan so ywerig probeer keer dat ons die Bybel leer ken nie!
Solank as wat jy toelaat dat die Heilige Gees jou lewe ten volle beheer, sal jy oorwinning oor sonde hê. Maar as jy jou lewe self wil beheer, sal jy in sonde val – moontlik sonder om dit te besef.
Lees 1 Johannes 1:6-10 en beantwoord dan die vrae.
Wat staan hier oor mense wat sê dat hulle nie sonde het nie (v 8)?
Wat moet ons met ons sonde maak (v 9)?
Wat belowe God om dan te doen (v 9)?
Wat van die sonde waarvan ons nie bewus is nie (v 7)?
Jesus het reeds die straf vir al ons sonde gedra. Daarom belowe die Here uitdruklik dat Hy gelowiges wat hulle sonde bely, sal vergewe (1 Joh 1:9). Die Here wil graag die saak met ons uitmaak en ons sonde wegwas (Jes 1:18).
Wanneer ons iemand vergewe, sukkel ons dikwels om daardie onreg te vergeet. Maar wanneer God vergewe, dink Hy nie meer daaraan nie (Jer 31:34; Heb 10:17). Dawid skryf: Hy neem ons sonde so ver van ons af weg as wat die ooste van die weste af is (Ps 103:12). Miga sê ook so mooi dat die Here ons sonde in die diepsee gooi (Miga 7:19). En, soos iemand dit treffend uitgedruk het, God sit dan 'n kennisgewing op wat lui: "Visvang verbode!" Jy mag nie die sonde wat die Here vergewe en vergeet het, weer gaan uithaal en jou daaroor verknies nie. Jy moet jouself ook vergewe.
As jy jou sonde bely het en oor God en sy genade nagedink het, is die volgende stap, die aanvaarding van vergifnis, noodsaaklik.
Die pad na oorwinning
Hoe lyk die pad na oorwinning? Hoe kan ons in Jesus se oorwinning deel? Waarlangs lei die Heilige Gees ons om die lewe van oorwinning oor sonde al beter te leer ken?
Ons natuur met al sy hartstogte en begeertes verlei ons om sonde te doen; daarom moet ons dit kruisig (Gal 5:24). Wanneer iemand in die Bybelse tyd gekruisig is, was hy nie dadelik dood nie, hoewel hy dadelik as dood gereken is. Net so is ons vir die sonde dood, maar lewendig vir God (Rom 6:11-14). Gee jouself onvoorwaardelik aan Hom oor om sy wil te doen (Rom 12:1-2). Onthou: Christus is die Oorwinnaar; net Hy kan jou deur sy Gees die oorwinning gee (Gal 2:20).
Dit gebeur egter so maklik dat daardie sondige natuur weer van die kruis afkom en die beheer van ons lewe oorneem. Moenie toelaat dat jou sonde ophoop en jou verhouding met die Here beïnvloed nie. Sodra jy van 'n sonde bewus word, praat met God daaroor. So kan jy met vrymoedigheid met God in 'n verhouding staan.
Die pad na oorwinning is nie 'n maklike pad nie. Gelukkig hoef ons dit nie uit eie krag aan te pak nie. Die Here gee deur sy Gees vir ons die krag wat ons nodig het.
Sonde is nie iets om mee te speel nie; dit is soos 'n dodelike slang. As ons in die Ons Vader-gebed geleer word om te vra dat ons nie in versoeking gelei moet word nie, veronderstel dit vanselfsprekend dat ons plekke van versoeking moet vermy. Dit kan moontlik selfs beteken dat ons letterlik van die versoeking moet wegvlug, soos Josef van Potifar se vrou weggevlug het (Gen 39:6-20).
In die stryd teen sonde kan ons mekaar help (Gal 6:2, 5). Wees dus versigtig dat jy nie iemand anders, wat nog swak is in sy of haar geloof, deur onverantwoordelike dade of woorde in versoeking lei nie (Rom 14:13–15:2).
Die onvergeeflike sonde
Vrae oor die onvergeeflike sonde duik gereeld in gesprekke op en daarom wil hierdie boek dit so goed moontlik aan jou verduidelik. Is daar 'n sonde wat so groot is dat die Here dit nie sal vergewe nie?
Lees Markus 3:22-30 en beantwoord dan die vrae.
Watter goeie nuus lees jy in vers 28?
Wat is die enigste sonde wat nie vergewe word nie (v 29-30)?
Is dit moontlik om die sonde te doen of te pleeg? Gesels gerus met ander daaroor.
Sal God 'n sonde toelaat wat Hy nie kan vergewe nie? Of wat Hy nie reeds deur sy Seun vergewe het nie?
Leef met Christus
As jy elke dag die raad van die Bybel volg soos jy dit nou ontdek het, sal jy al meer oorwinnings ervaar. Jy kán 'n oorwinningslewe lei – God maak dit moontlik: "Maar aan God die dank! Hy voer ons altyd saam in sy triomftog omdat ons een is met Christus" (2 Kor 2:14).
Vrae om oor te gesels of na te dink
Watter gebrokenheid wat deur sonde veroorsaak is, is daar in jou lewe waarvan jy nou nog die littekens dra?
Wanneer gaan jy begin om die stappe tot oorwinning wat ons in hierdie hoofstuk bespreek het, doelbewus toe te pas?
As 'n mens soms voel dat God ver van jou af is, is dit altyd as gevolg van sonde in jou lewe? Gee redes vir jou antwoord.
Dink aan jou familielede en vriende. Is daar dalk iemand wat nog leef asof hy of sy teen Christus is? Begin om gereeld vir hom of haar te bid.