Woede oor R22 miljoen vir ‘stok in grond met vlag’(Argieffoto: Wikimedia Commons) Die DA en die EFF het uitgevaar oor die departement van sport, kuns en kultuur se plan om ŉ reusevlag – teen ŉ koste van R22 miljoen – as deel van sy nasionale monumentale vlagprojek op te rig. Volgens die departement gaan die vlag bydra tot nasiebou en maatskaplike samehorigheid. Die departement sê in sy jaarlikse prestasieplan vir 2022-’23 dat hy reeds begin het met die proses om die vlag, met ŉ vlagpaal wat meer as 100 m hoog gaan wees, voor te stel, te ontwerp en eindelik op te rig. Die projek vorder reeds geruime tyd en ŉ lewensvatbaarheidstudie is al van stapel gestuur. Volgens die departement word R5 miljoen in die 2022-’23-boekjaar vir geotegniese opnames begroot (dit sluit onder meer ŉ omgewingsimpakstudie en ander toetse in), terwyl nog R17 miljoen in die 2023-’24-boekjaar vir die oprigting van die vlag begroot word. Volgens die departement is die vlag ŉ simbool van die nasie, asook die gemeenskaplike identiteit van Suid-Afrikaners. Nasiebou en maatskaplike samehorigheid is alles goed en wel, sê die DA se woordvoerder oor sport, kuns en kultuur, maar om dit te misbruik as ŉ verskoning om belastingbetalers se geld te mors, is nié aanvaarbaar nie. “Die reusevlagprojek is niks meer as ŉ versieringsprojek wat absoluut niks gaan bydra tot nasiebou of maatskaplike kohesie nie. Inteendeel. Dit is ŉ belediging vir miljoene sukkelende atlete en kunstenaars wat min tot geen steun van die departement kry nadat Covid-19 hul lewens en inkomste verwoes het nie,” sê DA-LP Tshepo Mhlongo. Die EFF het die voorgenome plan as “growwe en verkwistende” besteding bestempel en sê die departement weet duidelik nie wat om met sy geld te doen nie. “Nathi Mthethwa [minister van sport, kuns en kultuur] en sy kollegas het besluit om ŉ grootskaalse projek te maak uit die plant van ŉ stok in die grond en die vasmaak van ŉ vlag daaraan,” het die EFF in ŉ verklaring uitgevaar. “Dit is ŉ nuttelose, vrugtelose en misplaaste gebruik van belastingbetalers se geld wat deur alle logiese en rasionele mense verwerp moet word.” Die verduideliking vir die “ooglopend onnosele vermorsing van geld” is dat dit ŉ simbool van eenheid en nasionale trots sal wees – met die idee dat die hys van ŉ vlag maatskaplike samehorigheid gaan inspireer. Dít terwyl sportsterre soos Portia Modise vertel van ŉ lewe in ŉ sinkhut terwyl sy ŉ nasionale held genoem word, of terwyl Banyana Banyana steeds minder as hul manseweknieë betaal word. Die EFF sê die departement “sit die pot mis” en het ŉ misplaaste begrip van wat nodig is om dít te vermag. “ŉ Vlag gaan nie die diepgesetelde breuke in ons samelewing herstel wat gesetel is in die ongelyke verspreiding van rykdom en die absolute armoede van Afrikane nie.” Mhlongo sê ook as die departement dan geld het om te bestee, stel die DA voor dat geld van versierings herlei word na ander verdienstelike projekte. Dit sluit in steun vir plaaslike sportgeleenthede of teaterproduksies, ŉ skenking aan kuns- en kultuuraktiwiteite soos skoolkoorkompetisies, die restourasie van museums, prysgeld vir sportgeleenthede, of die betaling van kunstenaars by feeste. Nes die EFF sê die DA ook as die minister ernstig oor nasiebou is, sal hy toegee dat die sosio-ekonomiese uitdagings wat die land in die gesig staar, veel meer as ŉ paar versierings gaan benodig om te herstel. “Die minister en sy span gee die verkeerde teenmiddel omdat hulle die probleem verkeerd gediagnoseer het. Die kans op die kweek van maatskaplike samehorigheid is veel groter wanneer daar na die probleme van gewone Suid-Afrikaners gekyk word, eerder as die wapper van vlae. “Suid-Afrikaners is reeds trots op hulle vlag. Die optrede van ministers wat buite voeling met die mense is, laat veel te wense oor.”