PressReader - Beeld: 2017-05-11 - ‘Ma­ni­fes­ta­sie van ’n on­ge­luk­ki­ge land’
‘Ma­ni­fes­ta­sie van ’n on­ge­luk­ki­ge land’
Die gewelddadige pro­tes­op­tog­te wat tans op tal­le plek­ke in die land voor­kom, is “’n roep­stem vir aan­dag van ’n de­mo­kra­sie wat nie re­a­geer nie”. So meen prof. Karl von Holdt, so­si­o­loog aan die U­ni­ver­si­teit van die Wit­wa­ters­rand.
“Die mees­te van dié pro­tes­op­tog­te gaan oor kwes­sies in ’n spe­si­fie­ke ge­bied. Dié men­se meen as hul­le die fo­kus plaas op hul plaas­li­ke grie­we en die skuld dan op plaas­li­ke in­di­vi­due pak, sal die re­ge­ring op ’n ma­nier meer ge­duld teen­oor hul­le toon.
“Daar is pa­tro­ne van ge­weld en dit het baie te doen met ons ge­skie­de­nis en hui­di­ge werk­lik­he­de. Daar is gróót frus­tra­sie in baie ge­meen­skap­pe weens die on­ge­lyk­heid wat dui­de­lik te sien is,” sê hy. “Daar is ’n ge­voel dat te min din­ge ver­an­der het.
“In on­der­hou­de wat ons al in die ver­le­de met be­to­gers ge­voer het as deel van ons na­vor­sing, het die men­se ge­ant­woord: ‘Ge­weld is die e­nig­ste taal wat ons re­ge­ring ver­staan.’ Baie van die tak­tiek wat hul­le nou ge­bruik, is die­self­de as wat hul­le teen a­part­heid ge­bruik het.
“Dit het ook in ons na­vor­sing uit­ge­kom dat hul­le die ge­weld ge­bruik as ’n ma­nier om te kom­mu­ni­keer en aan­dag te kry in wat ons noem ‘ ’n de­mo­kra­sie wat nie re­a­geer nie’. ’n De­mo­kra­sie is ver­on­der­stel om ’n re­a­ge­ren­de stel­sel te wees wat re­a­geer op grie­we wat bur­gers het.
“Ons er­va­ring is dat dit baie keer hier (in Suid-A­fri­ka) nie ge­beur nie. Dit is uit frus­tra­sie dat men­se hul­le tot dié soort op­tre­de wend.
“Ek glo nie daar is e­ni­ge gron­de vir ’n sa­me­swe­rings­te­o­rie oor hoe­kom daar tans so baie betogings ge­lyk op ver­skil­len­de plek­ke ge­hou word nie. Mis­kien is dit eer­der dat die een groep sien wat ge­beur en dan doen hul­le die­self­de ding,” sê Von Holdt.
Dr. Jo­han Bur­ger van die In­s­ti­tuut vir Se­ker­heid­stu­dies sê die gewelddadige betogings is die “ma­ni­fes­ta­sie van ’n baie on­ge­luk­ki­ge land en ’n baie on­ge­luk­ki­ge bur­ge­ry”.
Die toe­na­me in on­sta­bi­li­teit in die land die laas­te paar jaar het vol­gens hom ’n rol ge­speel om ’n kli­maat te skep “vir goed soos dié om te ge­beur”. “Be­ne­wens po­li­tie­ke on­sta­bi­li­teit, waar­in die re­ge­ring toe­ne­mend sy le­gi­ti­mi­teit ver­loor, is daar boon­op e­ko­no­mie­se on­sta­bi­li­teit waar­in ’n kwart van die be­vol­king nie werk het nie.
“Die bur­ge­ry is ook toe­ne­mend on­ge­luk­kig om­dat hul­le on­vei­lig voel,” meen Bur­ger.
“Dít het gro­ter vlak­ke van ras­se­span­ning tot ge­volg om­dat die ver­skil­len­de ras­se me­kaar oor en weer be­gin bla­meer vir die si­tu­a­sie. On­ge­luk­kig is dit ook so dat mis­da­di­gers al­tyd si­tu­a­sies soos dié sal uit­buit.”