Uittreksel: Toekomsmens - LAPA
By Redakteur Lapa / September 9, 2020
Pretoria, 2057. Dertig jaar ná Johannesburg in 'n spookstad verander het, word die Nuwe Republiek van Suid–Afrika deur die Toekomsparty en 'n Raad van Twaalf regeer. Kel de Jong werk as 'n programmeerder in die Intelligensieburo. Sy geordende lewe word in chaos gedompel wanneer 'n militêre observasiesatelliet 'n jong kind op die verlate N1 tussen Pretoria en Johannesburg ontdek. Op dieselfde dag word In–Grid, die Intelligensieburo se sentrale kunsmatige intelligensie, in 'n aanval vernietig. In chaos wat volg, aktiveer Kel In–Grid se prototipe en ontdek dat dit die herinneringe van Agnes Baumer bevat, 'n vroulike spioen in Duitsland gedurende die Tweede Wêreldoorlog. Met behulp van tydreise ontdek Kel in die verre verlede die waarheid agter die gebeure in sy hede.
"Sluit, Edison," beveel hy die woning se digitale assistent toe hy die sirkelvormige vertrek betree. "Aktiveer die muurskerm."
Die woorde loop oor die skerm teen dieselfde spoed as wat die Voorsitter praat. 'n Streng, dog besielende stem. Vaderlik. Die daaglikse boodskap begelei Kel al sedert sy tiende lewensjaar. Deel van elke dag se orde. As kind het hy hom 'n tyd lank aan verbeeldingsvlugte skuldig gemaak. Wanneer hulle soggens by die Lasarus-oord moes aantree om die boodskap te ontvang het hy homself wysgemaak dat die Voorsitter in der waarheid sy pa was. Hoewel hy sy ouers se heengaan met sy eie oë aanskou het. Mettertyd het kil, betroubare logika hom gehelp om sy fout in te sien. Kel het begin verstaan dat die Voorsitter nie die vader van net een kon wees nie. Die Voorsitter bly naamloos en gesigloos agter die blink masker, want hy is die vader van 'n ganse volk van weeskinders.
"Môre, kollega De Jong," groet hy in Xhosa. "Jy lyk moeg."
"Wat skort, kollega Busuko?"
"Kolonel Piet Verster van die Veiligheidsmag het die Direktrise sowat 'n uur gelede daarvan in kennis gestel dat een van hulle observasiesatelliete om kwart voor vier vanoggend onverwags van koers verander het. Kort daarna het dit aktiwiteit op die ou N1, vyf kilometer buitekant Johannesburg, opgetel."
Kel verstar. Die laaste aktiwiteit van enige aard in of om Johannesburg was die choleraepidemie van 2027. Sewe jaar vantevore het die ou Suid-Afrika se ekonomie vir die eerste maal in duie gestort tydens die resessie wat op die Covid-19-pandemie gevolg het. Dié virus het wêreldwyd meer as miljoen lewens geëis voordat 'n inenting daarvoor ontwikkel is. In Suid-Afrika was die sterftesyfer diep in die duisende. Kel is nie seker van die presiese getal nie; dit was onbeduidend in vergelyking met wat daarna gekom het. Weens 'n reeks besoedelingsverwante katastrofes, wat tot Suid-Afrika beperk was, het nog twee epidemies die land in die volgende sewe jaar getref – 'n ongekende verskynsel in die wêreldgeskiedenis. 'n Dekade van nypende droogte in die Kaap het dit voorafgegaan. Kaapstad en verskeie dorpe in die Wes-Kaap het tot sukkelende gopse verskrompel. Die eerste vlaag cholera het in 2025 daar uitgebreek toe 'n swartmark vir water ontstaan het waarvoor geen gesondheidsregulasies toegepas is nie. Duisende mense het in die voorloperepidemie gesterf. Die oorlewendes het op die vlug geslaan na die stede toe.
"Die aktiwiteit wat die observasiesatelliet op die N1 opgetel het, is 'n kind," lig kollega Busuko hom in. "Manlik. Tussen agt en tien jaar oud. Hy was te voet op pad in 'n noordelike rigting. Kolonel Verster van die Veiligheidsmag het 'n kommando uitgestuur om hom op te pik."
"Waar is die kind nou, kollega Busuko?"
"Die soldate het hom 1 Militêre Hospitaal toe gevat."
"Is hy beseer?"
"Nee. Volgens kolonel Verster dui die kind se drag daarop dat hy uit 'n kommune kom, maar dit stem nie ooreen met die drag van enige van die staatskommunes nie. Hy het ook nie registrasie-inplantings nie."
"Geen inplantings nie?"
Busuko skud sy kop. "Kolonel Verster laat Johannesburg en die omliggende gebied met beeldradar aftas. Hy gaan binne die volgende twee uur nanoswerms in die kwarantyngebied loslaat met voertuie en troepe vir ondersteuning. Die Direktrise wil twee agente van ons eie Sekuriteitsdirektoraat uitstuur om een van die kommando's te begelei. Dit is waar jy inkom, kollega De Jong. Jy en In-Grid. Direktrise Smit wil hê dat jy jou as 'n waarnemer by ons agente moet aansluit sodat In-Grid data op die grond kan insamel."
"Ja. Ek vra verskoning, kollega Busuko. Moet ek eers inkom Musanda toe?"
"Nie nodig nie. In-Grid kan jou op pad Johannesburg toe op hoogte bring van die res. Die Sekuriteitsdirektoraat se twee agente vertrek ook binnekort. Hulle sal jou by Noordhek inwag. Voorspoed, kollega De Jong."
Hy kyk anderpad. "Ongelukkig kan ek jou nie ontbyt aanbied nie. Ek word dringend by die werk benodig."
"Ek verstaan, Skat," glimlag sy vriendelik, sonder om die laken 'n sentimeter te laat sak.
"Jy is welkom om koffie te maak of 'n kitsontbyt uit die yskas te kry."
Kel kan hom nooit daartoe bring om hulle met die voorgeskrewe term aan te spreek nie. Die woord roep een van die min herinneringe wat hy nog aan sy ouers het, by hom op. Sy ma en pa het mekaar "skat" genoem sonder dat die term enige praktiese funksie gehad het, en tog was dit asof die woord 'n spesifieke betekenis vir hulle gehad het.
"Ek sal so maak," glimlag sy Pienk Kaart weer. "Voorspoed en vrede, Skat."
"Voorspoed en vrede."
Hy onthou die derde fase van besielende toesprake deur Raadslede en die vierde fase wat nou in sy tussenvlak afspeel. Die Kultuurfabriek-teater se lewensgetroue opvoering van die laaste dae van die epidemie op elke Volksplein van die drie stede. Die akteurs het die paniekerigheid wat die volk destyds aangegryp het so oortuigend uitgebeeld dat talle toeskouers hulle laat meesleur het. Toe die "plunderaars" met knuppels, messe en ander primitiewe wapens op die plein toesak, het die skare blindelings op die vlug geslaan. Teen die einde van daardie dag het die dodetal in Pretoria alleen honderd verbygesteek.
Terwyl die volk nog onder die skok daarvan gesteier het, het die fees met 'n duiselingwekkende verheerliking van die Nuwe Orde geëindig. Die Kultuurfabriek-koor se eenmalige opvoering van die "Prisonierskoor" uit Beethoven se Fidelio het soos 'n storm oor Volksplein losgebars. Die Veiligheidsmag het oor die plein gemarsjeer en 'n gees van eenheid en solidariteit was in volle swang voordat die Voorsitter die slotrede gelewer het.