Ho fana ka moralo o tla etsa monyetla wa hore ho ntshetswe pele dipuo tse fapafapaneng tsa Afrika Borwa le ho kgothaletsa tlhompho ya ditokelo tsa puo ho latela moralo wa kaho le tlatsetso ya setjhaba sa Afrika Borwa se kopaneng sa demokrasi, ho nketswe hloohong le kamohelo ya dipuo tse fapafapaneng, toka setjhabeng, motheo wa ditshebeletso tsa setjhaba tse finyelehang ka ho lekana ha mmoho le mananeo, tlhompho ya ditokelo tsa puo, tlhomamiso ya ditshebeletso tsa puo maemong ohle a mmuso, matla le mesebetsi ya ditshebeletso tse jwalo, le dintlheng tse amanang le moo.
Ho latela Molao ona, ntle le moo moelelo o bontshang tlhaloso e nngwe e fapaneng?
i Molao wa motheo?
dipuo tsa kwano?
yuniti ya puo?
sesebediswa sa molao?
dipuo tsa molao?
lekala la mmuso?
viii sebopeho se seng?
ix "Potoloho" e bolela tsela eo ditokomane tse reretsweng hore di finyelle setjhaba ka kakaretso tse phatlalatswang le ho hasanngwa ke lefapha lefe kapa lefe la mmuso wa naha ka phetoho tse itseng, pusong efe kapa efe ya provense, di tla fumaneha ka nako e le nngwe ka dipuo tse tsheletseng ho latela ka moo ho tsepamisitsweng ka teng Karolong ya 52, kapa ho latela ka moo mehato ya provense e ka behang ka teng.
x Dipuo tsa Afrika Borwa?
Molao ona o kenyeletsa molawana ofe kapa ofe o entsweng ho latela Molao ona?
Maikemisetso ka Molao ona ke?
c ho etsa hore baahi ba Afrika Borwa ba kgone ho sebedisa dipuo tsa molao tsa kgetho ya bona jwalo ka ha e le tokelo ya bona lethathameng la meelelo e mengata e kgethollwang ke Molao ona ka sepheo sa ho netefatsa hore ho na le monyetla o lekanang wa ho fumana ditshebeletso tsa mmuso ha mmoho le mananeo, thuto, le tsebo ekasitana le lesedi.
d ho etsa monyetla wa moralo wa taolo o tla kgothaletsa tshebediso e nang le matla a phethahatso ya boitlamo ba molao wa motheo bo amanang le tshebediso ya dipuo tse ngata.
Metheo e tataisang Molao ona ke e latelang?
a Kgothaletso le kamohelo ya dipuo tse fapafapaneng ke dintho tse lokelang ho tsitlallelwa ho latela dipallo tsa Molao wa Motheo le molao o tshwanetseng wa matjhaba.
b Kgothaletso ya tshebediso ya dipuo tsa kwano kaofela le Puo kapa dipuo tsa Afrika Borwa tsa batho ba sa kgoneng ho buwa ka molomo empa ba sebedisa matsoho ho buwa.
c Ho tsitlallelwe taba ya hore ho ikatelwe ka tekano ya dipuo le ditokelo tsa puo ka mokgwa o tla etsa hore ho kgothaletswe kopano kapa bonngwe ba setjhaba le demokrasi.
d Ho kgothaletswe batho hore ba ithute dipuo tsa Afrika Borwa, haholoholo dipuo tsa kwano.
e Mehato ya phethahatso ya tshebediso ya dipuo tse ngata e lokela ho nkela hloohong ditakatso, ditlhoko le ditabatabelo tsa bohle ba amehang mme le seabo sa bona ditabeng tsa puo se lokela ho kgothaletswa.
f Ho tshwanetse hore hobe le kgokahano ya mebuso le maano a kgemang mmoho, melao le mehato e amanang le boikatelo le ho kgothaletsa tshebediso ya dipuo tse ngata.
Tlhalosong ya temana ya Molao ona, motho e mong le e mong, lekgotla la dinyewe kapa lekgotla le tla kgetha tlhaloso efe kapa efe e utlwahalang e tsamaelanang le maikemisetso a Molao wa motheo le Molao ona ho tlhaloso efe kapa efe e nngwe e sa tsamaelaneng le maikemisetso jwalo ka ha a fuperwe karolong ya 2.
Molao ona o tla tliswa pele ho ditemana tse sa tsamaelaneng tsa Molao ofe kapa ofe o mong o mabapi le tshebediso ya puo, ntle le Molao wa motheo.
Lekgotla la Dipuo tsohle tsa Afrika Borwa le hlomamisitsweng ho latela Molao wa Lekgotla la Dipuo tsohle tsa Afrika Borwa wa 1955 Molao wa nomoro ya 59 wa 1995; le na le moo le haellang teng kapa le a nyediseha.
Tshebediso le mehato kaofela e nkilweng phethahatsong ya teng e tla netefatsa hore dipuo di tshwerwe ka ho lekana le hore ho na le tekano ya tlhompho ya dipuo tse amehang.
Tlatsetsong ya sepheo karolong ya 7 b, le ho latela dipallo tsa karolwana ya 5, ditokomane tsa mmuso di tla fumaneha ka dipuo kaofela tse 11 tsa molao, mme moo ho sa kgoneheng, mafapha a mmuso wa naha a tla phatlalatsa ditokomane tseo ka nako e le nngwe ka bonyane dipuo tse tsheletseng tsa molao. Kgetho ya dipuo e tla sebetsa ho latela ka moo ho hlalositsweng ka teng karolwaneng ya 3a le ho ya ka motheo wa potoloho wa mekgahlelo e mmedi ya dipuo tsa molao karolwaneng ya 3a V & VI, ntle le moo lekala la mmuso le tshwanelehileng kapa mokgatlo o mong o ka bontsha hore ho a hlokeha ka tsela e utlwahalang hore ho latelwe leano le leng molemong wa tsamaiso e sebetsang hantle kapa molemong wa kgokahano ya puisano a Dipuo tseo ho buuwang ka tsona karolwaneng ya 2 ke?
a le tla amohelwa le ho phethahatswa ka ditherisano le Lekgotla la Dipuo tsohle tsa Afrika Borwa; mme le b kgeme le dipallo tsa dikarolo tsa 63a le 30 tsa Molao wa Motheo.
b mesebetsing ya molao, ya phethahatso le ya makgotla a dinyewe ya mmuso boemong ba provense le ba selehae, ha feela maemo a ditaba a lebatowa le a selehae a tla fumana kananelo e loketseng ha mmoho le mabaka ao ho buuweng ka ona serapeng sa a c mekgatlo kapa dibopeho tseo ho buuwang ka tsona karolong ya 41b moo ho tshwanelehileng le haeba sebopeho, sepheo le mesebetsi ya mokgatlo o jwalo ele dintho tse fumanang kananelo e loketseng tabeng ya ho tsepamisa leano le tshwanetseng la puo.
b nehelana kgafetsa ka meralo ya nako eo ka yona Bili ena kapa karolo efe kapa efe ya yona e tla lokela hore e phethahatswe; le c nkela hloohong, ka nako e utlwahalang, mekgwa yohle, ho kenyeleditswe ditlhahiso tsa ditokiso tsa Bili, tse tla netefatsa tshebediso ya Bili mekgatlong ya poraefete e nehelanang ka ditshebeletso tsa bohlokwa tsa setjhaba.
a lefapheng le leng le le leng la mmuso wa naha; le b provenseng e nngwe le e nngwe ho latela molao wa provense o etsang monyetla wa phethahatso ya Bili ena.
Mebuso ya diprovense e tla nka mehato e hlokehang ho tshehetsa le ho matlafatsa bokgoni ba mebuso ya selehae ho ikamahanya le dipallo tsa Molao ona le tsa molao wa motheo tse itshetlehileng puong.
Moo ho seng ho ntse ho na le yuniti boemong bofe kapa bofe ba mmuso eseng e ntse e amana le ditaba tsa puo, lefapha le loketseng kapa provense e loketseng le ka abela yuniti e jwalo matla le mesebetsi e hlokehang bakeng sa ho phethisa boitlamo ba yona ho latela Molao le Molao wa motheo.
kgokahano ya puisano e ngotsweng le setjhaba; le v kgokahano ya puisano ya matjhaba moo ho loketseng teng.
e etsa dintlho tsohle leha e le tse nang le seabo se senyenyane kapa tse hlokehang ho phethahatsa ka tsela e nepahetseng boitlamo boo ho buuwang ka bona dirapeng tsa a ho isa ho sa d.
c hlomamisa metheo e metjha le mananeo a ntshetsopele ya dipuo tsena, le d tshehetsa merero ya diprojekte tsa mose wane ho meedi tsa ntshetsopele ya dipuo tsena lebatoweng la Afrika e ka Borwa.
a moo ho tshwanelehileng le moo ho hlokehang hore ho phethahatswe hantle Molao ona le ho qoba phetapheto ya mesebetsi le ditshebeletso, di tla buisana le ho sebedisana le mekgatlo efe kapa efe e meng ya setjhaba kapa ya poraefete, sebopeho kapa tshebeletso e nang le mehlodi e hlokehang le bokgoni ba ho thusa phethahatso e phethahetseng ya Molao ona, mme b di ka tlabola dilekane tsa tumellano le motho ofe kapa ofe kapa mokgatlo ofe kapa ofe bakeng sa ho finyeletsa ditshebeletso kapa sehlahiswa, ho etsa dipatlisiso tse tla thusa phethahatsong ya Molao ona, tsa ntshetsopele ya dipuo tsa Afrika Borwa, kapa ntlafatso kapa theknoloji e loketseng ho thusa ntshetsopeleng le tshebedisong ya dipuo tsa Afrika Borwa.
Yuniti ya puo e tla fana ka pehelo selemo se seng le se seng?
c Lekgotla la Dipuo tsohle tsa Afrika Borwa le ka nka bohato bofe kapa bofe bo etseditsweng monyetla karolong ya 81b ho isa ho ya d ya Molao wa Lekgotla la Dipuo tsohle tsa Afrika Borwa, Molao wa nomoro ya 59 wa 1995.
e moo ho hlokehang, ho tla sebetsanwa le taba efe kapa efe e nngwe e ka kenyang letsoho ntshetsopeleng ya tshebediso ya dipuo tse ngata.
Pehelo e nngwe le e nngwe eo ho nehelanweng ka yona ho latela karolo ena e tla nkelwa hloohong ka tsela e loketseng ke lekala le loketseng la mmuso ha ho nkuwa mehato e latelang ya phethahatso ya Molao ona.
Dipallo tsa dikarolo tsa 5 le 7 moo ho loketseng, di tla sebetsa kgethong ya dipuo moo ho tshwanetseng hore ho nehelanwe ka dipehelo ho latela karolo ena.
Motho ofe kapa ofe ya ikemetseng kapa a emetse motho e mong, mokgatlo wa batho kapa sebopeho se emetseng ditho tsa sona kapa ditho tsa sehlopha sa puo kapa lekala lefe kapa lefe la mmuso le a etsa kopo Lekgotleng la dinyewe ya tharollo kapa pheko e loketseng ho latela karolo ena.
Kopo e ka etswa tlasa karolwana ya 1 e amanang le tlolo efe kapa efe e bolediswang kapa eo ho tshoswang ka yona ka taba ya tlolo ya tokelo ya puo, leano la puo kapa tshebediso ya puo e tswalwang ke?
b tlhokeho ya boikamanyo le kgothaletso, se fumanweng kapa qeto ya Lekgotla la Dipuo tsohle sa Afrika Borwa e mabapi le Molao ona.
h taelo e loketseng ya ditshenyehelo tse mabapi le lehlakore lefe kapa lefe le nyeweng.
Ha ho letho karolong ena le kgelohang tokelong ya bohato bofe kapa bofe boo motho a ka bo nkang ho feta tokelo ya bohato e tsepamisitsweng karolong ena.
Dinyeweng tse bang teng tlasa karolo ena tse amanang le tletlebo e tobisitsweng lekaleng kapa mokgatlong oo Molao ona o lokelang ho sebetsa ho ona, Lekgotla la dinyewe le ka amohela lesedi le amanang le tletlebo efe kapa efe tlasa Molao ona kapa Molao wa Lekgotla la Dipuo tsohle tsa Afrika Borwa wa 1995 Molao wa nomoro ya 59 wa 1995 e le bopaki mabapi le lekala leo kapa mokgatlo oo.
Moo Lekgotla la dinyewe le nang le maikutlo a hore kopo ho latela karolo ena e hlahisitse motheo wa bohlokwa o motjha mabapi le Molao ona, Lekgotla la dinyewe le ka laela hore ditshenyehelo di abelwe molli leha molli a sa ka a atleha sephethong.
c khoutu ya puo ya bahlanka ba setjhaba, ka morao hoba le rerisane le Lefapha la Tshebeletso ya Setjhaba le Tsamaiso;le d mekgwa efe kapa efe e tla thusa ho etsa bonnete ba hore Molao ona o qobellwe ho sebetsa hantle.
Molawana ofe kapa ofe o amanang le ditjhelete kapa o ka tswalang hore mmuso o sebedise tjhelete, o lokela hore o etswe ke Letona le sebetsang ka ditherisano le Letona la Ditjhelete.
Molao ona o tla bitswa Molao wa Dipuo tsa Afrika Borwa wa 2003 mme o tla qala ho sebetsa ka letsatsi le tla behwa ke Presidente ka kgweletso e tla etswa Koranteng ya Mmuso.