AFRIKAANSE OPSOMMING: Die tesis is 'n analise van die stakings by Volkswagen SA tydens die periode 1999- 2000 en sy sosiale en politieke gevolge. Gesien vanuit 'n breer perspektief, is dit 'n gevallestudie van sosiale konflik in 'n jong demokrasie na die formele be'indiging van apartheid in 1994. Teen die tyd (vroeg in 2000) wat gebeure 'n hoogtepunt bereik het, het die maatskappy honderde miljoene Rande in inkomste verloor en meer as 1300 werkers hul werk. Die tesis wil verklaar waarom dit gebeur het - ten spyte van die pogings deur die firma sedert die vroee 1990s om 'n pluralistiese arbeidsverhoudingskultuur te skep en nadat die "shop stewards" komitee by die fabriek en die NUMSA leirskap oenskynlik sy instemming gegee het tot 'n lonende ("A4") uitvoerkontrak. Na 'n studie van die literatuur en die pers, onderhoude met sleutel akteurs in die "drama" en 'n noukeurige monitering van die verrigtinge by die CCMA en die arbeidshof, kom die tesis na vore met 'n verklaring wat meer kompleks is as die wat tydens die staking en daama aangebied is. Die onmidellike oorsaak van die staking was die nie-aanvaarding van die uitvoer ooreenkoms deur 13 "shop stewards" en hul ondersteuners. Hierdie "shop stewards" is verkies tot die VW "shop steward" komitee midat die unie (d.w.s. NUMSA) en die maatskappy die ooreenkoms gesluit het. Toe hulle openlike opposisie teen die ooreenkoms gewys het, is hulle deur die unie geskors vir hul onkonstitusionele optrede. Hulle het daama hul ondersteuners probeer mobiliseer vir die herstel van hul posisies. Die tesis wys egter dat die stakings van 1999 en 2000 bloot nog twee uitbarstings was van 'n smeulende fabrieksvloer konflik en spanning wat vir 'n lank tyd reeds sluimerend was. V oor en mi 1994 het daar informele strukture en faksies op die fabrieksvloer bestaan wat geweier het om die amptelike beleid van NUMSA te volg - 'n beleid wat toenemend die etos van "rekonstruksie" en ekonomiese mededingendheid aangeneem het. Nog die unie leierskap, nog die maatskappy bestuur was instaat om die informele strukture te hanteer en die afwykende faksie onder beheer te bring. Alhoewel die potensiaal vir meer samewerking en vertroue bestaan het, het beide die unie leierskap en die bestuur daarin gefaal om dit te omvorm tot "sosiale kapitaal". Die tesis suggereer dat dit moontlik sou gewees het as daar 'n meer direkte vorm van werkers deelname (bo en behalwe die "shop stewards" komitee) bestaan het. Die verlies aan kwaliteit leiers mi 1994, sowel as die toenemende burokratisering van arbeidsverhoudings het ook nie gehelp om die situasie te beredder me. Om dinge te vererger, redeneer die tesis, is die klousules van die uitvoer ooreenkoms nie behoorlik aan die gewone unie lede verduidelik nie. Om alles te kroon, voorsien die tesis genoeg bewyse dat die VW werkers nie enige ekstra materiele voordele kon aanteken in ruil vir meer buigsame werksreelings as deel van die skuif vanaf "Fordisme" na "Lean Production" by die fabriek in Uitenhage nie. Hier het "welvaartskeppende" arbeidsverhoudings nie hand-aan-hand gegaan met die skuif na "lean production, soos post-Fordistiese teorie wil suggereer nie. Toe die 13 "shop stewards" en 'n sekere persentasie van die VW arbeidsmag openlik daarteen geprotesteer het, is geen spesiale poging aangewend om die konflik te besleg nie. Die skade van die konflik sluit honderde miljoene Rande aan verlore maatskappy inkomste, meer werkloosheid in een van Suid-Afrika se armste streke, 'n uitgerekte regsproses en politieke verdeeldheid onder werkers en in die Uitenhage gemeenskap in. Alhoewel NUMSA erken dat hulle "wakkergeskrik" het, is die verhouding tussen die COSA TU geaffilieerde vakunie en die staat so eng soos vantevore. In die oe van· die tesis egter, is die geval van die VW staking, insluitende die direkte ingryping deur die staatshoof, 'n bewys daarvan dat die jong, post-skikking demokrasie nog nie gereed is om sosiale konflik op 'n ryp manier te hanteer nie.