perditablog | musings and reflections along the way
Posted on July 12, 2017	by perditawayfarer
Soos ‘n skilpad
Verlede week woon ek ‘n sessie by die Kleinmond Boekfees by.
‘n Paneelbespreking : “Om ‘n boek te publiseer”.
Daar sit ek in die geselskap van bekendes en kundiges en dit voel my Kleinmond se see kom woel in my gemoed.
Want sien, ek loop met stories in my hart. Al vir jare lank. Dis erg persoonlik en tog (so vertel die geleerdes) ook universeel. Daar is glo niks nuuts onder die son nie.
So luister ek na die mense wat al jare in die publikasiebedryf werk en wat hulle te vertelle het, krap my behoorlik om. Die hoop is min. Publikasie is maar vir ‘n uitverkore minderheid bestem. Dit wil-wil my moed breek.
Ek bewonder hulle vuur en drif en die herhaalde klem op professionaliteit. Daar is selfs van hulle wat ook die pad van die skrywer stap (of al gestap het). Ek wonder heimlik of hulle paadjie soos myne voel. Dit klink tog so.
Theresa Papenfus se: “Die angs het ‘n wonderlike werking” klink en voel vir my so reg. Ek moet voortdurend waak dat die angs my nie lamlê nie. Dit kan my so maklik verhoed om selfs te probeer. Dit kan my vir dae muilband.
Genadiglik is dit nooit vir té lank nie. Daar is iets in my wat moet – ten alle koste wil skryf. Dit dryf my. Ek is eenvoudig nie myself as ek nie skryf nie. Dis beter vir al wat leef en beef dat ek na hartelus kan tik.
Ek worstel met my gevoelens oor die gesprek.
Dan onthou ek die skilpad.
Op ‘n dag lees ek dat ‘n skilpad die simbool van ‘n skrywer is. Dit maak vir my volkome sin. As skrywer steek ek my kop uit. Ek waag dit om iets te probeer verwoord en neer te pen – vir die wêreld om te sien en lees. Kom daar positiewe terugvoer, is die vreugde groot. Is die kommentaar minder vleiend, trek ek summier terug in my dop, waar ek mooi met myself moet praat voor ek dit weer huiwerig uitwaarts waag.
Ek lees graag oor ander skrywers en hulle prosesse. Onlangs verslind ek onder andere JK Rowling en Stephen King se top tien wenke vir sukses en sug van verligting.
Want sien, ek herken tog myself daarin!
Ek herken my gedurige stryd om te glo dat ek kwalifiseer om myself “ ‘n skrywer” te mag noem.
Al die aanmanings van die groot geeste oor wat skryf nou eintlik van ‘n mens verg, laat my glimlag, want ek kan vasbyt! Ek kan torring en oorskryf en weer oorskryf. Ek kan ook, deur die genade, terugstaan en met verwondering kyk hoe ander dit wat ek begin het, neem en daarmee toor. Ek kan my verlustig in die skeppende samewerking wat uiteindelik tot ‘n finale produk lei – een wat hopelik betower en verryk. Iets wat ek wil beweer die wêreld ‘n beter (of sal ons maar beskeie wees en sê “‘n veranderde plek”) maak.
Ek skryf omdat ek nie anders kan nie.
Ek wil iets wondermooi skep wat ander raak en verander. Dis my geskenk aan die wêreld.
Dit maak my gelukkig.
Daar was hierdie week twee prentjies op “face boek” wat my gees laat wandel het.
Een was van ‘n voeding-stellasie vir kalwertjies en die ander van ‘n Aga-stoof en varsgebakte plaasbrode (Fotokrediet – Die Goeie Ou Dae – https://web.facebook.com/Die-Goeie-Ou-Dae-411664659032082/)
My Afrikaanse plaashart roep my en ek moet antwoord.
Jare gelede het ons op Tulbagh gaan boer. Hoe ons daar beland het, is ‘n lang en ingewikkelde eg Afrikaner-familie-saga-storie. Kom ons los dit eerder net daar en sê net dat ek en my gesinnetjie vir ons ‘n mal (maar bittermooi en opwindende) perd opgesaal het.
Die plaas het vir ongeveer twaalf jaar braak gelê, die kweek was die wingerd vol en ons het geen kapitaal gehad om mee te boer nie. In ‘n poging om die nodige fondse te genereer, het my man in Johannesburg as ‘n konsultant gewerk en net vir ‘n paar dae ‘n week huis toe gekom.
Toe ek my oë uitvee, is ek die boer.
Gelukkig was daar ‘n baie ervare span werkers. So kon die groentjie Mevrou (en die plaas en sy mense) oorleef tot manlief weer tuiskom met opdragte oor wat volgende moet geskied.
Daar was dierbare bure wat die nuweling jammer gekry het en allerlei maniere gevind het om onopsigtelik raad te gee.
Die dierbaarste was oom Japie, my ses-en-tagtigjarige buurman se manier van doen. Sê die oom : “ Ek sien Pieter Oukloof ploeg nog nie!” Dan weet ek, ek moet aanstaltes maak om te ploeg.
Oom Japie het vir my hanslammers aangedra tot ek ‘n fris troppie gehad het. Net die eerste een het ‘n naam gekry – Mêrie. Die werksmense het ‘n stellasie geprakseer. Dit was ‘n lang plank hout met gate in met onderstebo Bashew-bottels (op die solder gevind) en koöperasietiete sodat die lammers op ‘n streep langs mekaar kon staan en melk drink.
‘n Mens moes net bystaan en die gulsiges ‘n raps op die boud gee as hulle eerste klaar was en dan hulle mater uit die pad gestamp het om ‘n tweede tiet te gryp!
Die melk is deur Bonita verskaf. Later was dit ons plaas se trots, Elektra, wat op 27 April 1994 gebore is, wat die lammers van hulle voggies voorsien het. Ek was nooit self regtig ‘n wat wafferse melker nie (al het ek probeer!) en moes my ook daar op die vaardigheid van die span beroep.
Bonita was dragtig met Elektra, toe ek, vergesel van oom Japie en sy seun, Anton, op my heel eerste BKB veiling die geluk gehad het om die regte koei te kies! Meer geluk as wysheid! Genade en dierbare bure was volop!
Ek moes baie dinge leer en vinnig ook. Ek was terselfdertyd ook die meestal- alleenma van twee laerskoolkinders met al die karwei ensovoorts wat dit behels.
Ons het elke week twee maal Kaap toe gery om manlief te gaan haal en weg te bring, soms saam met ‘n vraggie groente vir die mark. My bure was erg besorg oor die ryery, maar ek het altyd gespot en gesê my beskermengele toi-toi waarskynlik vir oortyd, want ek het nooit eers ‘n pap band ervaar nie.
Hierdie week (‘n goeie twintig jaar later) sit ek by my boeklub en die vrouens praat oor hulle ervarings en gee mekaar raad. Ek onthou skielik ‘n heel oomblik op Tulbagh. Ek en my buurvruens hou bybelstudie en skielik is daar ‘n ongemaklike geskuifel en ek sien hulle kan my nie lekker in die oë kyk nie.
Hulle stamp so liggies aan mekaar tot een brawe siel kug en sê: “Ons mans het gesê ons moet jou vra of jy bewus is dat die man wat jy so bestuurslesse gee in die tronk was vir manslag?”
Hulle het na my voorman verwys en ek het gelukkig wel sy geskiedenis geken – dit het alles op die lappe gekom toe ons onderhoude met elkeen gevoer het toe ons by die plaas aankom. Wat ek altyd sal onthou van daardie oefening, was nie Dawid se bende- en tronkgeskiedenis nie, maar die totale onbegrip in sy oë en gesig toe ons gevra het wat sy drome vir homself is!