Om te skryf is vir ons heel onnatuurlik | Netwerk24
Polisieman van Heidedal van korrupsie aangekla
'n Polisieman van Heidedal sal Vrydag op aanklag van korrupsie in die landdroshof in Bloemfontein verskyn.
KYK: Polisie ontvoer glo burgemeester
'n Prokureur van Ladysmith in KwaZulu-Natal gaan regstappe doen nadat polisielede na bewering die burgemeester van die dorp ontvoer het.
Taxigeweld: Nóg 'n bestuurder doodgeskiet
'n Taxibestuurder is Dinsdag by die Joe Slovo-taxistaanplek in Milnerton in Kaapstad doodgeskiet – 'n dag nadat 'n skietstilstand in werking getree het.
Sport-federasies: Gee ons geld om te transformeer
Help ons met finansiering en geriewe en ons help graag om sport te transformeer.
Taai stryde wag in Eersteliga-halfeindronde
Al het die Luiperds en die Griffons die voordeel dat hulle op hulle tuisvelde in aksie gaan wees, is dit nie 'n waarborg dat hulle hul Eersteliga-halfeindstryde gaan wen nie.
Berg: 'Drie Musketiers' dreun mekaar op
Die drietal van Hank McGregor, Andy Birkett en Hamish Lovemore is vooraf as die gunstelinge vir die Bergrivier-kanomarathon bestempel en het dié status Donderdag gestand gedoen.
Rand val 21c ná nuus dat Tito waai
Al was dit nie onverwags nie, het markte nie goed gereageer op die uittrede van die minister van finansies nie.
Godongwana het geraamtes oor pensioene
Enoch Godongwana, die nuwe minister van finansies, het 'n agtergrond in die ekonomie, maar sy verlede is alsbehalwe vlekkeloos.
Tito 'kry sy sin', tree uit as minister van finansies
Tito Mboweni kan nou permanent gaan boer op sy geliefde plaas in Magoebaskloof naby Tzaneen in Limpopo.
KYK WEER: #OnlusteSA-Webinaar – Die plunderaars, die polisie en die politici – wat nou?
Suid-Afrika is in 'n krisis – dit het die geweld en onrus van die afgelope week duidelik gewys. Wat is die impak hiervan op ons land, en wat voorspel dit vir die toekoms? 'n Paneel top-ontleders deel hul insigte.
Ons het optimisme nodig, maar dis harde werk
Soms is die energie en moontlikhede van optimisme meer nodig as wat 'n mens dink. Maar optimisme verg harde werk, skryf Leslie van Rooi.
'Ons het nou 'n ekonomiese Kodesa nodig'
'n Ekonomiese Kodesa is nodig in Suid-Afrika, wat nie deur die politiek besoedel word nie en die oog op die toekoms eerder as op die verlede hou. Hierin kan die georganiseerde landbou 'n leidende rol speel, het Christo van der Rheede, uitvoerende hoo
KYK WEER: Skrywers van kinderbundel in gesprek
Best Books en Netwerk24 nooi jou na 'n aanlyn gesprek met die bydraers tot die kortverhaalbundel 'Ingonyama en ander maats met leeueharte'.
'Meesterplan' vir kunstebedryf is glo op pad
Die nasionale departement van sport, kuns en kultuur het Donderdag 'n "meesterplan" aangekondig om die kulturele en kreatiewe bedryf in Suid-Afrika weer op die been te kry.
KYK: Charlize en haar kinders baljaar in nuwe video
Terwyl Suid-Afrikaners dagdroom oor wat hulle gaan doen wanneer die winter verby is, geniet Charlize Theron en haar dogters die somersonskyn in die Noordelike Halfrond.
So lyk Thato se kostuum vir Mej. Supranasionaal
In 'n lemmetjiegroen broekpak en met vier reistasse het dr. Thato Mosehle, eerste prinses in die Mej. SA-kompetisie, Woensdagaand na Pole vertrek om aan die Mej. Supranasionaal-kompetisie deel te neem.
'Skool nie altyd maklik' vir dié W-Kaapse Mej. SA-finaliste
Twee van die Mej. Suid-Afrika-kompetisie se toptien-finaliste sê hul skooljare was nie altyd maklik nie.
In 'n wêreld wat vasgevang is in angs en onsekerheid oor 'n pandemie wat almal raak, is daar nog maniere waarop jy jouself kan bevry van dié vrees en terselfdertyd 'n goeie doel kan steun.
KYK: Blitsnuus, Donderdag 5 Augustus
Netwerk24 se Blitsnuus-bulletin hou jou op die hoogte van die dag se nuus, sake, sport en weer opgesom in vyf minute. Maandag tot Donderdag nét vir Netwerk24-intekenare.
KYK WEER: Blitsnuus – nuus, sake, sport en weer in 5 minute
Kom vinnig op datum met Netwerk24 se Blitsnuus-bulletin – die dag se nuus, sake, sport en weer in vyf minute.
Om te skryf is vir ons heel onnatuurlik
Deur Jana Luther 21 Mei 2021 05:15
Elke taal bestaan uit 'n woordeskat en 'n grammatika waarmee die sprekers hul idees en gedagtes in 'n eindelose versameling patrone rangskik. Hoe beter ek die prentjie in my kop na jou kop kan oordra en omgekeerd, hoe beter kommunikeer ons, want kommunikasie behels die deel en uitruil van patrone.
In gesproke tale bestaan die patrone wat ons skep, uit reekse en reekse opeenvolgende klanke. In gebaretale skep ons patrone met opeenvolgende bewegings van vingers, hande en gesig. Met ons lywe – lyftaal – vul ons dié vorme aan.
Gesproke taal bestaan uit duisende variëteite. Ethnologue.com onderskei, terwyl ek skryf, 7 139 lewende tale. Tel 'n mens dialekte by, is daar duisende meer. Die getal verander voortdurend, want tale sterf uit. Van dié waarvan ons weet, word 3 018 (42%) as bedreig beskou.
Ook gebaretaal het verskillende variasies. Taalgebruikers wat mekaar se tale nie ken nie, verstaan mekaar nie. Daarom gebruik ons – aanvullend by praat en gebare – ook visuele taal. In strokiesprente, byvoorbeeld, want opeenvolgende beelde is ook 'n soort taal.
By die mens as spesie het visuele taal natuurlik ontwikkel. Ons voorsate het spontaan die mure van grotte met tekeninge en simbole versier lank voordat hulle kon skryf. In sommige kulture is geskrewe taal vandag nog afwesig; in ander moes skrif eers uitgevind word.
Wanneer 'n mens skryf, teken jy natuurlik ook. Dink aan die hiërogliewe wat die ou Egiptenare as skryftekens gebruik het of Chinese skrif, wat as 'n kunsvorm beskou word. Maar skryf – die kuns om spraakklanke te teken – moet aangeleer en geoefen word. Dit kom nie vanself nie.
Presies hóé onnatuurlik skryf vir ons is, hoe dit al hoe onnatuurliker skyn te word, besef 'n mens deesdae, wanneer jy na die media, sosiale media en boodskappe op jou selfoon kyk.
Presies hóé onnatuurlik skryf vir ons is, hoe dit al hoe onnatuurliker skyn te word, besef 'n mens deesdae, wanneer jy na die media, sosiale media en boodskappe op jou selfoon kyk. Facebook word vir Twitter verruil, Twitter vir Instagram, Instagram vir TikTok . . . Asof ons met emotikons, emoji's en memes na 'n virtuele grotmuur, na dans en stories om 'n virtuele vuur wil terugkeer.
Praat, gebare, teken, skryf lyk dalk verskillend, maar as taal werk hulle in een geïntegreerde kognitiewe stelsel afwisselend en aanvullend tot mekaar. Hoe goed dié stelsel werk, hang van ons aktiewe woordeskat af en van hoe goed ons die narratiewe struktuur, die grammatika, van ons taal beheers om taalpatrone en -legkaarte so bou dat die bedoelde geheelbetekenis duidelik blyk.
Die basiese dele van ons taal kan ons sonder veel oefening gebruik. Ons kan praat, handgebare maak, die meeste van ons kan 'n pen vashou, die letters van die alfabet skryf, weet hoe om te tik. Maar as ek my hande in die lug swaai, beteken dit nog nie ek ken gebaretaal nie en as ek soos Fred Mouton wil teken, moes ek lankal daarvan werk gemaak het. Passiewe nabootsing is nie genoeg nie.
Om die woordeskat en grammatika van 'n taal goed genoeg te leer ken om werklik suksesvol te kommunikeer, verg aktiewe onderrig en doelbewuste, voortgaande oefening in lees en skryf.