PressReader - Beeld: 2017-07-12 - Hoof­reg­ter kap te­rug na spea­ker
Hoof­reg­ter kap te­rug na spea­ker
Ver­werp uit­la­tings dat reg­ters on­bil­lik is
Beeld - 2017-07-12 - FRONT PAGE - – News24 en Sel­lo­a­ne K­ha­la­ne
Hoof­reg­ter Mo­goeng Mo­goeng is “diep be­sorg” oor be­skul­di­gings deur Ba­le­ka M­be­te, spea­ker van die par­le­ment, dat se­ke­re reg­ters be­voor­oor­deeld is teen die ANC.
M­be­te het aan Sun­day Ti­mes ge­sê som­mi­ge reg­ters is nie on­par­ty­dig wat die re­ge­ren­de par­ty be­tref nie na aan­lei­ding van pro­mi­nen­te sa­ke wat die par­ty in die hoog­ge­regs­hof en in die kon­sti­tu­si­o­ne­le hof ver­loor het.
“Wan­neer daar ’n saak is wat ie­mand van die ANC raak, sal daar­die sa­ke in die ho­we kom en as dit in die han­de van se­ke­re reg­ters be­land, kan jy maar ver­geet, jy gaan daar­die saak ver­loor,” het sy aan die koe­rant ge­sê.
“Dit het niks te doen met me­rie­te, met kor­rekt­heid of ver­keerd­heid nie. Som­mi­ge na­me skiet ’n mens klaar te bin­ne.”
M­be­te het geen voor­beel­de ge­noem nie.
Na­thi Mn­cu­be, Mo­goeng se woord­voer­der, sê die hoof­reg­ter is “diep be­sorg” oor die skyn­baar “on­ge­gron­de op­vat­tings oor ver­al­ge­meen­de klag­tes” teen die reg­bank.
“Par­ty­dig­heid of ’n voor­af­be­paal­de uit­slag in sa­ke waar­by die ANC of e­nig­ie­mand an­ders be­trok­ke is, is ’n baie erns­ti­ge be­skul­di­ging om teen e­ni­ge reg­ter te maak. Dit is waar­skyn­lik straf­ba­re op­tre­de,” sê Mn­cu­be.
“Wat die spea­ker, met die voor­deel van regs­ad­vies, ver­on­der­stel was om te doen, was om ap­pèl aan te te­ken in el­ke ge­val waar par­ty­dig­heid of ’n on­reg ver­moe­de­lik ge­pleeg is of om klag­te by die Reg­ter­li­ke Diens­kom­mis­sie teen die be­trok­ke reg­ters aan­han­gig te maak as sy meen dat hul­le teen die ANC is.”
Hy het ook die nei­ging be­treur om hof­sa­ke wat ver­loor word as “oor­skry­ding van mag­te” te be­skryf son­der vol­le oor­we­ging en be­grip van die reg.
“Wan­neer ’n reg­ter ’n uit­spraak le­wer waar­mee som­mi­ge lei­ers ver­skil, is die voor­spel­ba­re en dik­wels on­ge­gron­de re­ak­sie dat die reg­bank sy mag­te oor­skry of par­ty­dig is.
“Die s­kei­ding van mag­te is iets wat die kon­sti­tu­si­o­ne­le hof be­hoor­lik en deeg­lik in sy twee mees on­lang­se uit­spra­ke be­han­del het.”
Mn­cu­be sê die hoof­reg­ter kan nie die een wees wat sa­ke waar par­ty­dig­heid ver­moed word, uit­wys nie. Kon­sti­tu­si­o­ne­le me­ga­nis­mes is be­skik­baar vir ge­grief­de men­se in sa­ke waar­in die reg­ter dalk ver­keerd was.
Die hof­stel­sel ver­se­ker dat ’n ap­pèl­pro­ses in­ge­stel kan word en daar­die pro­ses sal be­paal of ’n reg­ter ’n spe­si­fie­ke voor­oor­deel in sy haar of haar be­slis- sings o­pen­baar het, sê Mn­cu­be.
O­pen­ba­re fi­gu­re be­hoort nie eng tot die ge­volg­trek­king te kom dat “as ek ver­loor, is daar ’n oor­skry­ding van mag­te (deur die reg­bank) en as ek wen, was daar geen be­lem­me­ring nie”, sê Mn­cu­be.
“Die hoof­reg­ter wil al­le SuidA­fri­ka­ners en men­se wat hof­sa­ke aan­han­gig maak, ver­se­ker dat die reg­bank sal voort­gaan om ge­reg­tig­heid op ge­ly­ke grond­slag aan al­mal te laat ge­skied,” sê Mn­cu­be.
Mo­lo­to Mot­ha­po, woord­voer­der van die par­le­ment, het teen druk­tyd nog nie ge­re­a­geer op ver­soe­ke om kom­men­taar nie. ) Nog kri­tiek op die Gup­ta­fa­mi­lie en pres. Ja­cob Zu­ma is gis­ter uit­ge­spreek.
Da­vid Mak­hu­ra, die Gau­teng­se pre­mier, het op die SAKP se 14de na­si­o­na­le kon­gres in Jo­han­nes­burg ge­sê ter­wyl die kom­mu­nis­te wor­stel met uit­da­gings soos ka­pi­ta­lis­me wê­reld­wyd, moet hul­le ook kor­rup­sie en staat­skaping ta­kel, want dit ver­woes voor­uit­gang wat ’n de­mo­kra­tie­se land ge­maak het.
Die erg­ste kri­tiek het eg­ter ge­kom van dr. Bla­de N­zi­man­de, hoof­se­kre­ta­ris van die SAKP, wat die ANC ge­looi het oor “weg­hol­kor­rup­sie” en om­dat die par­ty die­ge­ne wat in die uit­ge­lek­te Gup­ta-e-pos ge­ïm­pli­seer word nie tot ver­ant­woor­ding roep nie.
Toe hy die par­ty se po­li­tie­ke ver­slag voor­ge­hou het, het N­zi­man­de ge­sê niks het nog ge­beur met mi­nis­ters wat in die uit­ge­lek­te e-pos ge­ïm­pli­seer word nie.
Hy het ge­sê dis on­waar­skyn­lik dat die ANC in die al­ge­me­ne ver­kie­sing in 2019 meer as 50% van die stem­me in die land sal kry ná die skan­da­le waar­by Zu­ma en sy fa­mi­lie be­trek is.