Waarom ‘n priester en sy broer besluit het dat hulle die regte mense is om die alfabet te ontwikkel, weet ek nie. Dominees ken van Hebreus. Onverstaanbaar vir ons gewone mense. Na my mening kon ‘n onderwyser die taak beter verrig.
Al wat ek weet is dat almal verbaas is om te hoor dat Methodikus, wat met die ontwikkeling van die alfabet gehelp het, se naam nie aan die alfabet gekoppel is nie. Ek nie. Methodikus se naam laat my aan ‘n onderwyser dink. Doen goed volgens metodes. En ek dink hy het nie saamgestem nie. Daarom wou hy nie sy naam daaraan koppel nie. Ek spot sommer so tong in die kies, so laat ek verduidelik.
Die Siriliese alfabet kan in vier groepe ingedeel word. Die vriende, wat kastig soos ons s’n lyk en klink, die valse vriende, wat soos ons s’n lyk, maar anders klink, die vreemdelinge, wat anders lyk en klink en die twee onuitgesprokenes, die silent partners in crime.
Ek gaan vandag net oor die true friends gesels, dié letters waarmee hulle ons probeer mak maak omdat dit bekend lyk, en volgens hulle ook bekend klink, naamlik:
Maar moet jou nie laat flous nie, ‘n paar van die vokale gedra hulle soos die soort vriende wat mens nie nodig het nie.
Kom ek verduidelik die misleidende a en o wat uitgespreek word asof mens dronk is. Dalk is aan die slaap ‘n beter beskrywing, die Qazaqs is nie haastige mense nie.
Ek kan, as ek nie te vies is nie, hulle jammer kry en sê dit is OK, want die Russe het nie ‘n u nie, dus moet die a maar altwee rolle vertolk.
Die o word soos die Afrikaanse ôh uitgespreek, net bietjie langer, amper soos die ôôôôôhhhh wat mens sal sê om aan te dui dat jy verstaan. Maar ek verstaan nie!
My man gebruik die woord хорошо baie. Dit beteken goed. En, as jy weet dat die laaste lettergreep die klem dra, kan jy dit reg uitspreek: garashô!
Kan jy die valse vriende en die vreemdelinge in die woord хорошо nou herken en reg uitspreek? Mooi! Ek sal in ‘n opvolgartikel oor hulle gesels.
Tyd sal leer of hierdie taal gepraat gaan word, of net in enkele woorde gebruik gaan word. Sodra jy sinne praat, kan jy nie praat sonder om te dink nie.