Wildboerdery - streng beheer vir biodiversiteit - DieHoorn
Jaco van Deventer, CapeNature se program­bestuurder wildbedryf. Foto verskaf
DIE wildbedryf is tans een van die bedrywe wat die vinnigste in die Wes-Kaap groei en groot finansiële voordele vir die provinsie inhou.
CapeNature se streng beheer met betrekking tot die aanhou van sekere wildspesies het ten doel om die biodiversiteit van unieke plant- en dierspesies van die Wes-Kaap, en veral die Suid-Kaap en Klein Karoo, te beskerm.
Ontwikkeling van wetgewing
Volgens Jaco van Deventer, CapeNature se programbestuurder wildbedryf en een van die hoofsprekers by die onlangse Kango Agri Expo in Schoe­­manshoek, het die ou translokasiebeleid van 1990 Wes-Kaapse boere net toegelaat om algeme­ne spesies soos springbokke, elande, rooihartbees­te, vlaktesebras (Burchell se sebra) en buffels aan te hou. Ná ’n vergadering van belanghebbendes in 2010 is ’n nuwe beleid geformuleer wat in 2011 goedgekeur is. Dit is in 2016 verder aangepas.
“Die wildboere het onderneem om gesamentlik verantwoordelikheid te neem vir moontlike skade wat deur sekere nie-historiese wildspesies aan die omgewing aangerig kan word,” sê Van Deventer.
Bestuursplanne en permitte
Bestuursplanne wat ’n vereiste is vir die aanhou van sekere nie-historiese spesies in ’n gebied het die beskerming van biodiversiteit ten doel.
As ’n boer spesies soos blouwildebeeste, swart­witpense, bastergemsbokke en waterbokke wat nie histories hier voorgekom het nie, wil aanhou, moet hy in sy bestuursplan verduidelik wat hy gaan doen om te verhinder dat die spesies nie die natuurlike plant- en dierelewe op sy plaas gaan benadeel nie.
Wanneer die bestuursplan deur CapeNature goedgekeur is en die boer aan wetgewing (soos ge­spe­sialiseerde omheining) voldoen, word permitte uitgereik wat hom toelaat om die dier te vervoer en aan te hou.
Permitte vir algemene spesies soos springbokke, elande, rooihartbeeste en koedoes word by CapeNature se streekskantore uitgereik. Permitte vir die Kaapse bergsebra en die vlaktesebra word deur CapeNature se hoofkantoor uitge­reik. Die beweging van alle sebra-spesies word deur die staatsveearts beheer omdat hulle draers van perdesiekte is wat na perdeplase kan versprei.
Permitte vir buffels word ook deur CapeNature uitgereik, maar staatsveeartse beheer kragtens ’n nasionale protokol die beweging van buffels wat brusellose, tuberkulose en bek-en-klouseer aan vee kan oordra.
Volgens die nuutste 2016-beleid kan wildboere aansoek doen om enige spesie inheems aan Suid-Afrika aan te hou, maar in die bestuursplan moet uiteensit word hoe risiko’s verbonde aan se­kere spesies bestuur gaan word. Dit geld blou­wil­de­beeste en swart­wil­debeeste wat snotsiekte kan oordra, njalas wat moontlik bosbokke uit hul natuur- ­like habitat kan verdryf, en rooibokke omdat hul uitwerking op ander wildspesies en hul habitat nog nie bekend is nie.
Ekotipiese spesies, wat die blouduiker, gewone of grysduiker, Kaapse grysbok, klipspringer, steenbok, vaalribbok en rooiribbok insluit, mag slegs aangehou word in die gebied binne ’n 50 km-radius van oorsprong ten einde hul ekotipiese kenmerke te behou.
Al die Kaapse bergsebras, waarvan min oor is en wat tans in die Bergkwagga Nasionale Park, De Hoop en in privaat-besit is, se oorsprong is van die Bergkwagga Nasionale Park. Omdat die Kaapse bergsebra met vlaktesebras kan inteel, word die aanhou van sebras streng beheer.
Daar is ook net ’n klein hoeveelheid bontebokke oor omdat hulle feitlik deur jagters uitgewis is. Boere in die natuurlike verspreidingsgebied het ingegryp en hulle op privaat-eiendom begin bewaar. Van die grootste bedreigings vir bontebokke is verbastering met blesbokke en habitattransformasie.
Voordele van wildboerdery
Die wildbedryf lewer ’n enorme bydrae tot veral die ekonomiese ontwikkeling van landelike gebiede deur onder meer werkskepping, ekotoe­ris­me, lewende verkope van wild en jag.
“Ons doen alles in ons vermoë om wildboere te help om suksesvol tot die bedryf toe te tree, sê Van Deventer.”
• Vir meer inligting, kan hy gekontak word by jvdeventer@capenature.co.za of by 022 931 2900 / 082 455 5564.
Veevoer krities nodig in Wes-KaapSMS’e van lesers