Dit help nie om verder voort te borduur oor die skokkende toestand van Suid-Afrika se munisipaliteite nie. Daar moet eerder plan gemaak word om hulle reg te ruk, skryf Theuns Eloff.
Maar soos wat ’n vriend onlangs aan my gesê het: “Ek is nou siek en sat om te hoor hoe sleg dit met munisipaliteite gaan. Fokus eerder op oplossings. Wat sal jy doen as jy die president was”?
’n Mens sou, op grond van die statistieke van die ouditeur-generaal, kan aflei dat minstens 50% van munisipale amptenare onbevoeg of korrup is. Daar sal eenvoudig van hulle ontslae geraak moet word om die situasie om te draai en plaaslike regering op ’n vaste voet te plaas. Heropleiding mag ’n opsie vir ’n kleiner persentasie amptenare wees. Of die staatsdiensvakbonde egter hierin gaan saamwerk, is te betwyfel.
Dis waar die politieke partye met ’n kultuurverandering moet begin – by hul “eie” verkose raadslede. Want dit is die oorsig van daardie raadslede wat óf gebrekkig is, óf afwesig is. Eers wanneer hulle ’n gesindheidsverandering ondergaan, kan hulle die amptenare se gesindheid en die kultuur van die plaaslike owerheid ten goede verander. Waar nodig (en dis waarskynlik in die meeste gevalle), moet die kultuurverandering eers of gelyktydig op provinsiale vlak gebeur.
Die onlangse nuwe magte van die OG om amptenare wat munisipaliteite deur tenders bedrieg het, in hul persoonlike hoedanigheid strafregtelik aan te kla, is ’n stap vorentoe. Hierdie beginsel word reeds op nasionale vlak aangewend en kan suksesvol wees, nie net om huidige korruptes uit te vang en aan die pen te laat ry nie, maar om ook as ’n baie sterk persoonlike afskrikmiddel vir toekomstige korrupsie te dien.
In die laaste plek sal die president weer goed na die beginsels van samewerkende regering in die Grondwet moet kyk en moontlik ’n nuwe wetgewende raamwerk vir plaaslike regering moet daarstel – sonder om noodwendig aan die grondwet self te torring.
Dit is nie ’n oordrywing nie dat Suid-Afrika vir sy plaaslike owerheidsektor dringend ’n omvattende en ingrypende “Marshallplan” soos Europa na die Tweede Wêreldoorlog nodig het.
3. Pak die frikkadelle in die sous, sit die deksel op en sit die pot oor die kole. Bak die frikkadelle vir 10 minute voordat jy dit versigtig omdraai en vir nog 5 minute bak tot mooi gaar.