Tienpuntplan vir erfenisbewaringFlip Buys, voorsitter van die Solidartiteit Beweging. (Foto: René Roux) Minister Nathi Mthethwa se plan om die Afrikaanse Taalmonument te dwing om sy naam te verander, is die nuutste bewys dat die staat nooit die mag oor ŉ ander taal- of kultuurgemeenskap se kulturele erfenis mag hê nie. ŉ Regering wat ŉ taal- of kultuurgemeenskap se kulturele bates aantas, doen daarmee ŉ kwalik bedekte aanval op daardie gemeenskap se bestaan. Die Wet op Nasionale Erfenishulpbronne (no. 25 van 1999) bepaal duidelik dat openbare monumente beskerm moet word en dat gemeenskappe aangemoedig en in staat gestel moet word om hul nalatenskap vir toekomstige geslagte te bewaar. Dit geld vanselfsprekend ook vir die naam van ŉ monument, veral as dit in wese ŉ monument vir die Afrikaanse taal is. Regsmening Mthethwa se optrede is terselfdertyd ook strydig met die gees van die wet wat uitdruklik klem lê op “kulturele diplomasie”. Hierdie jongste poging van kulturele vandalisme deur die ANC is ongelukkig in ooreenstemming met die regering se dekade lange plundering en verwaarlosing van die land se bates. Daarom win die Solidariteit Beweging reeds regsmenings in om te kyk hoe Mthethwa teengestaan kan word. In die lig hiervan is dit belangrik dat taal- en kultuurgemeenskappe self in staat gestel moet word om hul kulturele bates te bewaar deurdat die beheer van monumente en standbeelde, saam met die belastinggeld wat daarvoor benodig word, vanaf die staat aan gemeenskappe oorgedra word. Die fout kom nie net in by Mthethwa se belaglike plan nie; dit is bloot die gevolg van die fout dat die staat die Afrikaanse Taalmonument besit en beheer. Die Voortrekkermonument is die beste voorbeeld van ŉ taal- en kultuurgemeenskap wat sy kulturele bates bewaar. Dié monument word gesamentlik deur Afrikanerorganisasies beheer en deur die FAK bestuur. Dit is egter uiters onregverdig dat Freedom Park in die vorige boekjaar R97 miljoen se belastinggeld ontvang het, terwyl die Voortrekkermonument geen subsidie kry nie. Tienpuntplan Die regering het lankal bewys dat hy nie met ander gemeenskappe se kulturele erfenisse vertrou kan word nie. Daarom het die Solidariteit Beweging op ŉ “Ons sal self”-tienpuntplan vir erfenisbewaring besluit, wat nou met alle toepaslike instellings bespreek gaan word. Afrikaners moet self verantwoordelikheid neem vir ons vlagskipmonumente en -standbeelde. Daarom steun die Solidariteit Beweging die FAK se projek om die Voortrekkermonument se volhoubare voortbestaan te verseker deur 10 000 ondersteuners te werf wat maandeliks tot die monument se bedryfskoste bydra. Die Beweging het reeds landswyd plaaslike komitees gestig om monumente en standbeelde te bewaar. AfriForum-takke en die FAK se kultuurnetwerke is hiervoor verantwoordelik. Die Erfenisstigting se span kundiges staan gemeenskappe met hierdie taak by. Die staat gaan genader word om monumente en standbeelde wat onder regeringsbeheer is (met hul subsidies) na die Erfenisstigting oor te dra, wat deur die FAK bestuur word. Die Beweging weet dat talle monumente en standbeelde deur verwaarlosing of vandalisering tot niet gaan, of deur die staat afgebreek of uitgeskuif word. Daarom is die FAK gevra om al hierdie kulturele bates te digitaliseer, en onderneem ons om dan elders twee monumente op te rig vir elke monument wat vernietig word. Ons wil ook soveel moontlik klein modelle van die belangrikste monumente en standbeelde maak sodat mense dit self kan aanskaf en in hul huise vertoon. Die FAK se Internetmuseum vir Afrikanergeskiedenis gaan verder uitgebrei word om vir virtuele museums voorsiening te maak, sodat mense verafgeleë monumente vanuit hul huise kan besoek. Die regering se projek om die land se multikulturele werklikheid met sy monokulturele ideologie te probeer standaardiseer, probeer om Afrikanerjongmense van hul gemeenskap te vervreem deur ons geskiedenis te kriminaliseer. Daarom het die Beweging verskeie projekte aangepak om te verseker dat jongmense ŉ ewewigtige beeld van die geskiedenis kry. Die FAK se Internetmuseum en die gratis Afrikaanse kinderensiklopedie, WEET, speel ŉ belangrike rol hierin. Ons gaan terselfdertyd wedersydse erkenning en respek vir die verskillende kulture en hul erfenisse in die land bevorder en wil die beginsel van kulturele diplomasie uitleef. Afrikaners se kulturele selfvertroue moet herstel word omdat ons gemeenskap se gelykheid en menswaardigheid deur jare lange staatspropaganda afgetakel is. Die ANC probeer om sy eie verpolitiseerde weergawe van die geskiedenis die amptelike siening van almal in die land te maak. Afrikaners se verlede word gekriminaliseer om die ANC se rassebeleid van die hede tot in die verre toekoms te probeer regverdig. Kulturele selfvertroue en selfrespek is nodig vir enige gemeenskap wat wil voortbestaan en wat nie permanent onderdanig aan ŉ korrupte, onbevoegde en rassistiese regering wil wees nie. ŉ Demokrasie sonder kulturele outonomie bied net vryheid vir die demografiese meerderheid. Daarom is kulturele federalisme of kulturele outonomie ŉ voorwaarde vir ware demokrasie, waar gemeenskappe self besluite kan neem en uitvoer oor die sake wat hulle raak. Dit geld vir die bewaring van kulturele bates en erfenisse, maar ook vir instellings soos skole wat verantwoordelik is vir kultuuroordrag na die volgende geslagte toe. In ons strewe na groter en groeiende outonomie put ons onder meer uit internasionale standaarde soos die VN se Ontwikkelingsprogram (UNDP) se 2004-verslag oor kulturele vryheid. In hierdie verslag het die VN bevind dat ŉ gewone demokrasie en grondwetlike waarborge van individuele regte nie voldoende is nie en dat kulturele outonomie noodsaaklik is. Die Beweging gaan erfenisbewaring en die regering se hantering daarvan verder internasionaal bekendmaak en ons gaan by die beste praktyke van wenlande leer. Ons neem met erns kennis van die UNDP se verslag oor kulturele vryheid wat die gevolge van kulturele miskenning prontuit stel: “As die geskiedenis van die 20ste eeu iéts bewys het, dan is dit dat pogings om kultuurgroepe weg te wens of in die meerderheid te laat opgaan, eerder ŉ lewenskragtige kulturele herlewing uitlok.”