Dergelike afskeidingsbewegings vind natuurlik veral by sommige Afrikaners aanklank. Immers, die Afrikaners het in die 19de eeu hul eie state – Transvaal en die Vrystaat – gehad, en met die verlies van die politieke heerskappy in 1994 is daar Afrikaners wat weer droom van ’n eie volkstaat, los van Suid-Afrika.
Dit moet vreedsaam gebeur. As dit slegs deur oorlog kan geskied, of as die “skeiding” met grootskaalse bloedvergieting gepaard gaan (Indië en Pakistan in 1947), is die kool die sous nie werd nie.
Die afgeskeide volkstaat moet lewensvatbaar wees. Met ander woorde, hy moet groot genoeg wees; sy ekonomiese potensiaal moet hom aan die gang kan hou, en genoeg Afrikaners moet ’n begeerte hê om hulle daar te vestig.
In Suid-Afrika se geval sou die legitieme verteenwoordigers van die verskillende etniese groepe wat hulself as sodanig beskou, dus as gelykes om ’n ronde tafel byeen moet kom en saam besluit dat die “huwelik” nie werk nie en dat ’n skeiding in vriendskap die beste gaan werk.
Dan: Kom ons veronderstel argumentsonthalwe dat só ’n staat tot stand kom. Ons weet mos vooraf dit sal ’n ekonomiese sukses wees. Gesien die swak sosiaal-ekonomiese vooruitsigte vir die res van Suid-Afrika, gaan die volkstaat ’n suigkrag op die arm, uitsiglose, werklose swart massa elders uitoefen, wat na die nuwe staat sal stroom. Jy kan maar droom van instromingsbeheer, my vriend, jy kan Trump se muur met soekligte en masjiengewere daar neersit – kom sal hulle kom.
Kort voor lank sit jy weer met ’n gebied waar die swart mense die oorweldigende meerderheid vorm. En dan begin die probleem van die ou Suid-Afrika weer van voor af. Ek is bevrees ons moet afsien van die idee van ’n afgeskeide volkstaat. Nie omdat dit in beginsel verkeerd is nie, maar omdat dit nie praktiese politiek is nie.
Kortliks gesproke: Pak misdaad self aan (sulke inisiatiewe word juis tans aan die gang gesit). Vul die gate in die strate en paaie self. Sorg self dat die riolering en watertoevoer aan die gang bly. Moenie wag vir die staat nie; jy sal wag tot die hane eiers lê.
Dit is die “vrydorpe” waarvan Solidariteit se baas, Flip Buys, vandeesweek in ’n artikel in Beeld praat.
Om te dink die keuse van die Katalane en Koerde is ’n moontlikheid vir ons, is – en ek sê dit met die grootste liefde – intellektuele luiheid. Daar’s werk!
Stem saam. Om jou self te verskans waar jy nou bly, staan ‘n mens ook die gevaar om in gesluk te word deur ‘n moreel korrupte samelewing. Maw hoe meer geld jy spandeer om na jouself in jou wêreldjie om te sien in ‘n ekonomie en samelewing sonder waardes, hoe weerloser word ‘n mens teen die tendense van jou omgewing. Soos ‘n krimpende eilandjie. Soos Leopold noem: kom sal hulle kom. Dit geld ook vir die ekonomiese eilandjies wat deur goed opgeleide individu tot stand gebring is en nou bedreig word met uitwissing deur die huidige ekonomiese transformasie. Ek hoop Plan B is volhoubaar.
SA gaan nie lyk soos dit nou lyk oor 13 jaar nie, dis modder en yster wat op die oomblik kleef aan mekaar, ‘n heel onnatuurlike dispensasie.