Geskiedenis van Majubadag | Die Vryburger
ŉ Kort geskiedkundige oorsig oor die datum 27 Februarie 1881.
Inleiding: Die aanloop hiertoe begin reeds, toe die wêreld se rykste minerale skatte op die grondgebied ontdek was, wat ons Vader in die hemel aan die Boerevolk gegee het. Nadat Kimberley se diamante in 1871 van die Oranje Vrijstaat geroof en die grondgebied aan die Kaap-kolonie oorgedra was, is daar ook goud in Oos-Transvaal ontdek en toe het die Joodse bankiers die Britse Imperialiste oortuig om al die grond waarvoor die Voortrekkers met bloed betaal het, gedurende 1877 in te palm.
Voor die uitbreek van die Eerste Vryheids­oorlog, het die Boerevolk op Paardekraal byeengekom en op 16 Desember 1880 het hulle die Bloedrivier Gelofte herbevestig en ter selfde tyd voor hulle Almagtige Vader, eendrag en trou aan mekaar gesweer, en ook ŉ groot klipstapel opgerig om as getuienis van hul vaste geloof, vir hul nageslag te dien.
Op Sondag 27 Februarie 1881 het ons Vader Sy Verbond met die Voortrekkers, aan hulle nageslag herbevestig, en op Majuba bewys dat, as ons op Hom alleen vertrou, Hy steeds ons vyande in ons hand sou gee. Die Slag van Majuba was die grootste neerlaag in Groot Brittanje se militêre geskiedenis. Op 31 Mei 1882 het die herstelde Volksraad van die ZAR toe bg. besluit geproklameer, om aan ons Vader die eer en erkenning daarvoor te gee en dit aan ons nageslag bekend te maak.
Maar 18 jaar later sou die Boerevolk egter voor sy grootste toets te staan kom, want in 1886 is die wêreld se rykste goudrif aan die Witwatersrand ontdek. Met soveel rykdom sou ons, onsself mos kon bewapen. Maar ons oupas het toe in 1899 egter skandelik vergeet om ons afhanklikheid van ons Vader, weer op Paardekraal te herbevestig.
Die Tweede Vryheidsoorlog moés vir Brittanje, ten alle koste die neerlaag van Majuba wreek. Aangespoor en gerugsteun deur die Joodse-geldmag, versamel Engeland sy grootste en gewelddadigste krygsmag, wat die 19de eeu beleef het. Drie maande voor die einde van daardie eeu, neem die oorlog ŉ aanvang en eindig met die voltrekking van een van die mees onverdedigbare internasionale misdade in die annale van die wêreldgeskiedenis, wat genl. Jan Smuts in sy boek “ŉ Eeu van Onreg”, as volg beskryf het: “Hierdie is geen oorlog nie – dit is opsetlike kindermoord!” In Junie 1901 gee lord Roberts toe selfs opdrag dat die klipstapel onder die Paardekraal monument verwyder moet word en onder die treinbrug by Vereeniging in die Vaalrivier gegooi word – sodat die getuienis van die Boerevolk se vertroue op hul Vader gedurende die Eerste Vryheids-oorlog, en Sy hand in die oorwinning op Majuba, vir hul nageslag verberg sou word.
Gedurende 1902 het die Engelse alle Boeregrond oorgeneem, maar die Jode sou die minerale rykdom in besit neem. Met die Boere en ander volke nou saamgegooi in ŉ eenheidstaat, moes daar met ŉ nuwe nasiebou-proses begin word. Die Britse Westminster-stelsel is ingevoer om d.m.v. party-politieke verdeeldheid die Boerevolk te oorheers. ŉ Weldeurdagte naam nl. Afrikanernasie is vir dié nuwe nasie gekies, om versoening tussen Engelsman, Uitlander, verraaier, Kaapse-Afrikaner, Kaapse-Rebel en Boer te bewerkstellig.
Ter selfde tyd moes die smaad van die Majuba-neerlaag in die vergetelheid gedwing word. Bg. Volksraadsbesluit is deur die Britsgesinde Unie-regerings afgeskaf en is tot vandag toe, selfs deur Afrikaner Nasionaliste-regerings geïgnoreer. In daardie proses is die Boerevolk deur sy Afrikaner “Broeders” mislei om nie hul verpligting na te kom, om de groote dingen wat ons Vader op dien dag aan het volk gedaan, in ere te hou nie. Deur hierdie besluit te bly ignoreer, bly ons jeug oningelig oor die waarheid en verswyg ons die eer wat ons Vader in die hemel toekom. Die Boerevolk mag nie verder hieroor swyg nie.
Die feite van hoe die Boerevolk beroof is, die barbaarse metodes waarmee ons voorge­slag in konsentrasiekampe gemartel en vermoor is, moét aan elke nuwe geslag Boere bekendgemaak word. Ons het daardie oorlog nie op die slagveld verloor nie, maar in die konsentrasiekampe waar meerwaardige Engelse hul oorlog teen Boere-kinders en -vroue gevoer het. Maar, die feite van ons voorouers se huiwering om 27 Februarie jaarliks as gedenkdag te hou, asook om in 1899 weer na Paardekraal op te trek en ons Gelofte met ons Vader te herbevestig, moet ook aan ons nageslag bekend gemaak word, en ons sal met woord en daad moet regstel, dit wat toe en sedertdien teenoor ons Vader verbrou was.
Onder Oom Hendrik se leiding het die Boerevolk ŉ eerste treë geneem om self verantwoordelikheid vir die bewaring van ons Kultuur-erfenis te neem. Die HS van Blerk Stigting is in die lewe geroep om op die bewaring van ons Lektuur-erfenis te fokus. Ons glo dat dit ook ŉ bousteen kan vorm van ŉ groter instansie wat homself sal toespits op die bewaring van die totale erfenis van die Boerevolk in Suid Afrika.
Om hierdie groot ideaal van Oom Hendrik van Blerk te help uitdra, het ons, ons verbind om bg. onreg teenoor ons Vader in die hemel te probeer regstel, en het die HS van Blerk Stigting, in samewerking met die Geloftevolk Koördineringskomitee, op 27 Februarie 2012 dmv. ŉ klipstapeling op Majuba, onsself verbind “om de groote dingen wat ons Vader op dien dag aan het volk gedaan,” jaarliks op 27 Februarie en op 16 Desember aan ons volk se nageslag voor te leef. Hiermee nooi ons alle volksgenote om hulself met bg. ideaal te vereenselwig, en in die toekoms wanneer hulle Majuba gaan besoek, ook ŉ rots van hul eie grond af saam te neem, hul name daarop te skryf of te graveer, en dit by daardie klipstapel te voeg, as ŉ getuienis vir hul eie nageslag.
H.S. van Blerk Stigting.
4 thoughts on “Geskiedenis van Majubadag”
Sheugnet February 21, 2014 at 8:46 pm
Hierdie geskiedenisles het ek baie nodig gehad. Daar word gepraat van die jeug wat oningelig is; wel, ek is net so oningelig soos hulle oor hierdie deel van ons geskiedenis. Baie dankie aan die H.S. van Blerk Stigting en aan die Vryburger vir hierdie besonderse belangrike inligting. Mag ons as volk vergifnis ontvang vir die nalatigheid en gebrek aan kennis aan ons kant.
Adam Willemse February 22, 2014 at 3:44 pm
Soos in die Groot boek maak die herlees van ‘n stukkie van ons eie geskiedenis telkens weer ‘n nuwe gesigpunt oop wat jou perspektief verbreed. Net soos die onbeskryflike mooi panorama wat die uitsig vanaf Majoebaberg se kruin jou bied, sal die gesigpunte wat ons in ons eie volksgeskiedenis en die welbekende Bybelgeskiedenisse vind, by elke herbesigtiging weer iets tevoorskyn bring wat jy nog nie tevore opgemerk het nie.
Joffre Papenfus February 23, 2014 at 8:48 am
Ons moet as volk, of ons onsself Afrikaners, Boere of Boere-Afrikaners noem, waak om meerdere “gedenkdae” op te bou rondom die Gelofte van 1838:
Die Gelofte is een maal afgele en daarin rus dus die ewige volksverbintenis: ons onderhou dit in gehoorsaamheid, of versaak dit tot ons skande en oordeel.
Die verdere groot oomblikke in ons volksgeskiedenis, baie goed, sommige sprekend van afvalligheid in ‘n oomblik van swakheid of twyfel, moet sekerlik gereeld in herinnering geroep word, herdenk word, en ons moet verseker ons kinders hierdie geskiedenis leer – die roemryke om oor dankbaar te wees, die foute om uit te leer. (Ons kan ook leer uit die roemryke en dankbaar dink aan foute wat ons geslyp en gevorm het!)
Wat ons teen moet waak is dat ons Gelofte TE sentraal begin staan, tot so ‘n mate dat die Gelofte later begin staan in die plek van die God aan wie ons daardie Gelofte gedoen het. As swakke mense, veral waar ons volk vandag verdeeld en verward staan, moet ons waak om die volkskern gesond te kry en gesond te hou. Dit sal oa vereis dat ons ook ons ander geloftes, afgele voor die kansel as katkisant en doopouers, sal hou, elke dag en oral waar ons gaan.
Daardie kern is Christus, soos ons Christelik-protestantse geloofs-erfenis dit suiwer verwoord en leer.
Wanneer daardie kern reg en gesond is, sal sake soos onderhouding van ons Gelofte in plek val. Maak ons egter oordrewe erns met ons Gelofte, maar versaak die strewe na ‘n suiwer, dankbare Christen-lewenswandel, is ons op die glybaan waar daardie Gelofte dreig om ‘n afgod te word.
DuP du Plessis February 23, 2014 at 7:02 pm
Verw: “Wat ons teen moet waak is dat ons Gelofte TE sentraal begin staan, tot so ‘n mate dat die Gelofte later begin staan in die plek van die God aan wie ons daardie Gelofte gedoen het. ”
Soos uit ons gesprekke hier in ‘Die Vryburger’, oor afgodery nou kort gelede, glo ek ons stem saam dat die mens van enigiets ‘n afgod kan maak, of dit nou ‘n goue kalf in die woestyn is, of sport, of selfs van die kerk, maar ek dink ons stem ook saam dat daardie voorwerp, eers as ‘n afgod beskou kan word as die mens, die eer en die erkenning wat ons Vader in die hemel toekom, probeer toedig aan daardie voorwerp, en dit in Sy plek begin aanbid. Daaroor moet ek saamstem dat “oordrewe erns met ons Gelofte”, met ander woorde deur dit in die plek van ons Vader as ‘n voorwerp van aanbidding te stel, seker ook selfs van die Gelofte ‘n afgod gemaak kan word.
Jy noem ook die onderhouding van ander beloftes soos die doopbelofte, huweliksbelofte ens, waar ons, ons Vader in die hemel roep as Getuie, as Geloftes gesien kan word en dat dit net so belangrik is om te onderhou as die 1838 Bloedrivier Gelofte, en daarmee stem ek ook saam.
Maar wat ek nie verstaan nie, is jou bekommernis in die aanhef van jou kommentaar, oor “waak om meerdere “gedenkdae” op te bou rondom die Gelofte van 1838”. Ek aanvaar dat jy juis hierin verwys na Majubadag, en as jou verwysing daarna in dieselfde verband gelees moet word, as om bv. daarvan ‘n afgod te maak, dan verstaan ek dit, maar ek lei af dat jou kommer daarin lê dat 27 Februarie nie naas 16 Desember ook as ‘n dag van verootmoediging beskou behoort te word nie, en daarmee kan ek nie saamstem nie.
As ons terugkyk in die geskiedenis, sal ons sien dat daar kort na Bloedrivier reeds groot onenigheid tussen ons Boerevoorouers was, oor die onderhouding van Geloftedag. Pretorius en Celliërs se huishoudings het die dag in ere probeer hou, maar oor die algemeen het die volk gou apaties hierteen begin staan. Die Zoutpansbergers, die Lydenburgers en Potchefstromers het hulself totaal daarvan gedistansieer omdat hulle nie aan die Slag van Bloedrivier deelgeneem het nie. Nadat die Pretoriusse se gevolg, Natalia verlaat het en Transvaal toe getrek het, het die onenigheid net verder gegroei, in so ‘n mate dat daar selfs byna burgeroorlog tussen die groepe uitgebreek het. Die Staats-presidentskap van Burgers het nog ‘n Vrymesselaars-dimensie aan die hele onenigheid bygevoeg en daaroor kan Shepstone se geveglose oorname van Transvaal, as ‘n strafgerig beskou word, waaraan ons Vader in die hemel hierdie klomp hardekoppe toe onderwerp het.
Die verloop van die jare voor 1880, met die talle deputasies na Engeland en die groeiende opstandigheid teen die Britse bewind, was op 16 Desember 1879 tot ‘n punt gedryf, toe die eerste Volksvergadering op Wonderfontein die onenigheid sowel as die onderhouding van die Gelofte aangespreek het en die volk tot die besef van sy totale afhanklikheid van God gekom het. ‘n Jaar later het die Volksvergadering na Paardekraal verskuif en is die herdenking van die Gelofte van Bloedrivier heringestel, en daarmee saam is die onenigheid besweer met die Eed van Getrouheid wat die volk onderling met mekaar, maar met hul Vader in die hemel as Getuie, op Paardekraal gesweer het.
Die suksesvolle Slag van Majuba was deur die volksleiers, spesifiek by monde van genl. Niklaas Smit, gesien as ‘n ingrype van God en ‘n herbevestiging van Sy Verbond met die Boerevolk. Op grond daarvan, het die Volksraad bg. besluit op 31 Mei 1882 geneem, waardeur Majubadag tot eer van ons Vader gedenk sal word.
Maar Joffre, baie dankie vir al jou opbouende kommentare in die verlede, ek sien telkens daarna uit as ek jou naam in die lys van kommentare raaklees.