PressReader - Finweek Afrikaanse Uitgawe: 2017-10-05 - ver­slae Die lei­dra­de is in die fi­nan­si­ë­le
ver­slae Die lei­dra­de is in die fi­nan­si­ë­le
Fi­nan­si­ë­le re­sul­ta­te ver­skaf ve­le in­sig­te in ’n maat­skap­py se wel­stand. Dit sal dwaas wees om slegs na vol­jaar­re­sul­ta­te te kyk, aan­ge­sien tus­sen­tyd­se re­sul­ta­te be­leg­gers kan help om be­lang­ri­ke nei­gings raak te sien.
maat­skap­py­re­sul­ta­te ver­skyn in twee de­le, die half­jaar- tus­sen­tyd­se ver­slae en die vol­jaar­eind­re­sul­ta­te. Die tus­sen­tyd­se re­sul­ta­te is ui­ter­aard slegs vir die eer­ste ses maan­de, ter­wyl die eind­re­sul­ta­te, soos die naam im­pli­seer, vir die vol­le fi­nan­si­ë­le jaar is. Maar as ons na slegs die vol­jaar­re­sul­ta­te kyk, maak ons ’n fout.
Moet my nie ver­keerd ver­staan nie. Ons moe­nie die vol­jaar-re­sul­ta­te ig­no­reer nie, maar ons be­hoort dit ook in twee dui­de­li­ke helf­tes te ver­deel om te sien hoe die maat­skap­py in elk­een van die twee helf­tes ge­vaar het. En ons moet kyk of daar e­ni­ge pa­tro­ne is.
Eer­stens moet ons ver­staan dat som­mi­ge be­sig­he­de baie dui­de­lik ver­skil­len­de helf­tes het. ’n K­lein­han­de­laar of ’n be­sig­heid in die gas­vry­heids­be­dryf met ’n jaar­ein­de in Fe­bru­a­rie, sal ’n baie be­ter twee­de helf­te hê van­weë al die va­kan­sies in daar­die tyd­perk. Aan die an­der kant sal ’n myn- of kon­struk­sie­maat­skap­py met die­self­de jaar­ein­de dik­wels ’n moei­li­ker twee­de helf­te hê weens die­self­de va­kan­sies, om­dat baie pro­duk­sie ge­du­ren­de hier­die tyd­perk ver­loor word.
AVI as voor­beeld
Kom ons kyk na voor­beel­de in die reg­te wê­reld. Ge­stel ons neem die on­lang­se Avi-re­sul­ta­te vir die jaar ge­ëin­dig Ju­nie 2017. We­sens­ver­dien­ste per aan­deel het met 9,4% ge­styg ter­wyl in­kom­ste met 8,2% toe­ge­neem het en die di­vi­dend met 9,4%. Op­per­vlak­kig be­kyk lyk die re­sul­ta­te glad nie sleg nie en ons sien be­dryfs­ver­be­te­rings om­dat we­sens­ver­dien­ste per aan­deel meer as die in­kom­ste toe­ge­neem het en die di­vi­dend die we­sens­ver­dien­ste ge­klop het.
Maar wat sien ons as ons die twee­de helf­te ver­ge­lyk met die eer­ste helf­te wat in De­sem­ber 2016 ge­ëin­dig het? Vir dié tyd­perk het in­kom­ste met 11,6% toe­ge­neem, wat dui op ’n groot­skaal­se af­na­me in in­kom­ste in die twee­de helf­te. Om­dat AVI pro­duk­te soos be­skuit­jies, sap, skoe­ne en vis verkoop be­hoort dit nie baie sei­soe­naal te wees nie. Een uit­son­de­ring is dalk sy vis­be­sig­heid, I&J. Be­kyk ons die re­sul­ta­te, sien ons eg­ter dat be­stuur nie baie ver­skil­len­de ver­wag­tin­ge vir I&J se twee helf­tes voor­stel nie. Ons kan dus sê dat die maat­skap­py groot­liks nié eint­lik sei­soe­naal is nie.
As in­kom­ste aan die ein­de van die half­jaar met 11,6% ge­styg het, sou ons ver­wag dat dit die­self­de, of be­ter, teen jaar­ein­de sou wees as groei toe­ge­neem het soos in die eer­ste helf­te.
Maar in­kom­ste het ge­daal tot 8,2% om­dat daar in die twee­de helf­te van die 2017 fi­nan­si­ë­le jaar in­kom­ste van slegs R6 mil­jard was ná R7,1 mil­jard in die eer­ste helf­te tot De­sem­ber.
Ons kan dus on­mid­del­lik sien dat die twee­de helf­te ’n baie taai tyd­perk vir AVI was, met in­kom­ste wat af­ge­neem het ver­ge­le­ke met die eer­ste tyd­perk. Dit be­hoort op­sig­self die ge­vaar­lig­te te laat flik­ker. Maar as ons na die­self­de waar­des vir die 2016 fi­nan­si­ë­le jaar kyk, sal ons sien dat die in­kom­ste in die eer­ste helf­te R6,4 mil­jard was en dié in die twee­de helf­te R5,7 mil­jard. Dalk is die maat­skap­py tog sei­soe­naal en vaar be­ter in die eer­ste helf­te? Dit is be­slis ’n vraag wat die moei­te werd is om be­stuur te vra.
Ter­wyl ons die­per grou, word dit dui­de­lik dat die maat­skap­py hier­die taai tyd­perk uit­ste­kend be­stuur. We­sens­ver­dien­ste aan die ein­de van die half­jaar was 7,6% ho­ër en die di­vi­dend het met 8% toe­ge­neem. Maar al­bei hier­die sy­fers het toe­ge­neem vir die vol­jaar. Op die op­per­vlak ge­sien, lyk dit vreemd. In die twee­de helf­te van die jaar het in­kom­ste af­ge­neem, maar wins, en uit­ein­de­lik ook we­sens­ver­dien­ste en die di­vi­dend, het toe­ge­neem? In dié ge­val is die ant­woord een­vou­dig – ver­be­ter­de mar­ges. Die maat­skap­py se ver­ko­pe het ge­daal, maar kos­te het selfs ver­der ver­laag. AVI het dus meer wins as ’n per­sen­ta­sie van ver­ko­pe ge­maak.
AVI het hier deels voor­deel ge­trek deur meer ho­ër­mar­ge-pro­duk­te te verkoop. Maar as ons dit van na­der be­kyk, kan ons ’n dui­de­li­ker prent­jie kry. Vir die half­jaar het AVI “bru­to­mar­ge­druk weens die swak­ker rand en sty­gen­de rou­ma­te­ri­aal­pry­se” ge­noem, met an­der woor­de krim­pen­de mar­ges. Maar vir die vol­le jaar was die kom­men­taar “bru­to­wins­mar­ges het in die twee­de se­mes­ter her­stel”.
Die voor­deel van hier­die oe­fe­ning is dat dit ons help om die soort be­sig­heid waar­na ons kyk be­ter te ver­staan. Die moei­li­ke deel is wan­neer ons na be­sig­he­de kyk wat baie sei­soe­naal is. Maar ons kan dit ’n stap­pie ver­der neem en die twee­de helf­te van dié jaar ver­ge­lyk met die twee­de helf­te van die vo­ri­ge fi­nan­si­ë­le jaar, wat ons in staat stel om ap­pels met ap­pels te ver­ge­lyk. ■ te­rug­voer@fin­week.co.za
Die voor­deel van hier­die oe­fe­ning is dat dit ons help om die soort be­sig­heid waar­na ons kyk be­ter te ver­staan. Die moei­li­ke deel is wan­neer ons na be­sig­he­de kyk wat baie sei­soe­naal is.