10+ Alles Gute Zum Geburtstag Frau | Vorlage Bewerbung
Home » Resume Statement » 10+ Alles Gute Zum Geburtstag Frau
tags: best sales resume, college graduate resume examples, human resource resume, sample resume for medical assistant, what should a resume look like
Related For 10+ Alles Gute Zum Geburtstag Frau
9+ Berliner Verkehrsbetriebe Berlin Friday, 24 May 2019 Home Accommodation Activities Attractions Restaurants Events Business 5:55am SA Time
Die dorp Oudtshoorn het ontstaan op twee plase wat aan Cornelis Petrus Rademeyer behoort het. Op 8 Maart 1832 is die plaas Grobbelaarsrivier aan hom toegeken as 'n ewigdurende erfpagplaas, waarvoor hy 'n jaarlikse huur van 7/6 - 75c in vandag se geld - betaal het. Die plaas was 443 morg en 360 vk roede groot.
So boer hy op hierdie plaas en nege jaar later, op 15 Julie 1841 verkry hy 'n tweede erfpagplaas, Hartebeesterivier wat 5 583 morg groot was en waarvoor hy 'n jaarlikse huur van £2/2/0 moes betaal - R4,40 in vandag se geld. (Dit is natuurlik nou sonder dat inflasie in berekening gebring word!)
In Mei 1838 het Cornelis Rademeyer 5 morge van sy groot plaas, Hartebeesrivier beskikbaar gestel vir die oprigting van 'n kerkgebou. Die kerk is deur die inwoners van die streek gebou en was geleë waar Bokomo vandag is. Die kerkplein, waar die boere met hulle waens uitgekamp het met nagmaal en ander kerkgeleenthede, was noord van die kerkgebou geleë - vandaar die naam Pleinstraat in daardie omgewing.
Wanneer Anna Margaretha Rademeyer dood is, weet ons nie, maar in 1853, op vyf en vyftig-jarige leeftyd, trou Cornelis Petrus Rademeyer weer; en weer met 'n weduwee: Maria Emerentia Smuts, (gebore Meyer), die weduwee van Cornelis M. Smuts. Volgens Lichtenstein, 'n vroeë reisiger in hierdie gebied wat 'n reisjoernaal gehou het, was sy 'n baie mooi vrou.
Main Street - later verander na Queen Street en vandag bekend as Baron van Reedestraat
Magistraat Armstrong het, net na sy aankoms in 1855, 'n komitee vir die verbetering van die strate in die dorp gestig. Hierdie komitee was die voorloper van 'n munisipaliteit en het ongeveer vier jaar lank bestaan en het, volgens Armstrong, heel goed in die behoeftes van die dorp voorsien. Op daardie stadium was daar slegs 30 huise en 40 hutte in die dorp en die bevolking het uit 200 Blankes en 300 Gekleurdes bestaan.
Daar was bale probleme wat die stigting van 'n Munisipaliteit vertraag het, maar op 26 Augustus 1863, sestien jaar nadat die eerste erwe uitgemeet en verkoop is, is die finale Munisipale regulasies geproklameer. Op daardie stadium was daar nog nie 'n besigheidskern in die dorp nie. Besigheidspersele en woonhuise was langs mekaar geleë. Die meeste van die besighede was aan die noordekant van die dorp, langs die huidige Baron van Reedestraat en in die omgewing van die huidige Van der Rietstraat, eers bekend as Helmsdrif en later as Aschmanstraat, geleë.
In 1853, tien jaar voordat die Munisipaliteit geproklameer is, is die eerste poskantoor op Oudtshoorn geopen en 'n posmeester aangestel. Hy was F.S. Fischer en het eintlik die rang van onderposmeester gehad. Die poskantoor was slegs twee dae per week oop, naamlik Donderdae, vir een uur, en Saterdae, vir twee ure. Waar die heel eerste poskantoor geleë was, weet ons nie, maar in 1872 was die poskantoor geleë in die huidige Baron van Reedestraat, oorkant die Oudtshoorn Inn.
Togry het behels dat die wa vol podukte gelaai is en 'n tog ('n rit) na die binneland onderneem is om die produkte te verkoop. Tot soveel as 2 000 waens per jaar het Oudtshoorn verlaat met produkte soos brandewyn, tabak, droë vrugte, rosyne, koring en - vreemd genoeg - sweepstokke!
Daar was geen haarkappers in die dorp nie, want mense het mekaar se hare gesny en niemand het 'n skeer nodig gehad nie, want almal het baarde gehad. Daar was geen apteke, tandartse, verekopers, versekeringsagente of banke nie. In 1876 het die Standard Bank 'n tak in Oudtshoorn geopen. Dit was in een vertrek in Devine Hall Buildings in Hoogstraat geleë. Drinkwater was 'n probleem omdat alle geboue tot 1880 grasdakke gehad het en reënwater nie in tenke opgevang kon word vanaf 'n grasdak nie. Die water vir huishoudelike gebruik is vanaf fonteine wat in die Grobbelaarsrivier geleë was, verkry. In tye van droogte is water van die Kango af aangery, selfs nadat sinkdakke algemeen geword het. Gedurende die droogte van 1896 is water vir die laaste keer dorp toe aangery, want kort daarna het die waterskema wat Oudtshoorn van water voorsien, in werking gekom.
Voordat daar egter met die koop van die grond en die bou van die stasie begin kon word, het iemand die grond waar die stasie nou geleë is, aan die Spoorweë geskenk vir die oprigting van 'n spoorwegstasie. Die Spoorweë het die aanbod met albei hande gegryp en die stasie daar opgerig.
Wie die grond geskenk het, weet ek nie, maar Boemkhe noem dat dit gedoen is met die idee dat dit industriële uitbreiding in daardie area tot gevolg sou hê en dat die waarde van die omliggende grond - wat seker ook in sy besit was - sou styg; wat dan toe ook gebeur het.
'n Vergadering van die belastingbetalers is gehou - nog in 1896 - en die aankoop van die grond is goedgekeur. Pype is aangelê - 35 km ver - en vier jaar later het die water die dorp bereik. Die opgaardam is eers na die Tweede Vryheidsoorlog (Boereoorlog) gebou. Die skema het £80 000 gekos en was die enigste bron van water vir huishoudelike gebruik vir amper 40 jaar.
In 1939 - weens die uitbreiding van die dorp - moes nog water verkry word en toe is die plaas De Cango, langs Rust-en-Vrede, aangekoop en die Melvilledam is daar gebou.
Ten spyte van die droogte en die depressie van 1864 - 1869 was die £10 000 in 1865 byeengebring, maar teen daardie tyd het die boukoste £15 000 beloop. Die kerk is toe nege jaar lank so onklaar gelaat, maar o.l.v. mnr D. Morkel is 'n boumeester gevind wat die kerk in 1879 voltooi het. Die kerk is op 7 Junie 1879 ingewy. Die totale boukoste was meer as £22 000 en met die inwyding was slegs £1 500 daarvan uitstaande. Die N.G. Moedergemeente kan waarlik sê: Prys die Here! Aan sy goedheid is daar geen einde nie!
Rooms-Katolieke Kerk in Oudtshoorn, die Gemeente van St Saviour. Teen die laat veertiger jare was daar reeds 'n groep Rooms-Katolieke in die omgewing van Oudtshoorn en in November 1848 is die eerste kerkgebou, bekend as "Christ Church" by Buffelsdrif op John O'Connel se grond opgerig en is die gemeente 'n paar maande lank deur Vader Joseph Martin bedien, waarna hy na George vertrek het. Die gemeente is daarna elke twee maande deur Eerw. B.S. McMahon besoek wat dan ook in Februare 1860 die hoeksteen van die nuwe kerkgebou op die hoek van die huidige Baron van Reedestraat en St Saviourstraat gelê het.
Die gebou is eers sewe jaar later voltooi a.g.v. die ongunstige finansiele toestande van die sestigerjare. Dit was 'n klipgebou in die Gotiese styl en is ongeveer 'n honderd jaar later gesloop toe die katedraal op dieselfde perseel opgerig is.
Die kerklike versorging van die bruin bevolking van die Oudtshoorn omgewing het reeds in 1838 op Dysselskraal, o.l.v. die Londense Sendinggenootskap, begin. Volgens die aantekeninge van Kol. C.P.Nel is die sendingkerk te Dysselsdorp die oudste kerklike gebou in die Klein Karoo, gebou in 1838; altans, dit is hoe dit was toe hy die aantekeninge gemaak het - circa 1940. Die eerste sendeling daar was Eerw. John Melville wat agt jaar lank daar diens gedoen het. Hy is opgevolg deur Eerw. B. E. Anderson.
Mev. Wilson bedank aan die einde van 1864 en word deur Mev. Smith opgevolg. Sy was nie so suksesvol soos haar voorganger nie en o.l.v. J. Blake, wat die voorsitter van die munisipale kommissarisse was, (soort van Burgemeester) word 'n "School for the Education of Young Ladies" gestig, met Mej. M. Smart, van Engeland, as die onderwyseres.
Al die gewone elemente van 'n "sound English education" sou onderrig word, asook naaldwerk, musiek, Frans en tekenkuns. Hierdie skool het net drie jaar bestaan, want hulle het nooit die vereiste leerlingtal van tussen 20 en 30 leerlinge behaal nie. Hulle het slegs gemiddeld 14-16 leerlinge gehad en daarom is staatshulp aan hierdie skool gestaak en het dit doodgeloop.
Die persoon wat nou na vore tree in die onderwysstryd, is Ds G.W. Stegman van die N.G. Kerk. Sy eerste doel is om 'n openbare skool vir seuns op die been te bring. (Simpson en Hoek se skool is intussen, na 8 jaar, gesluit.)
Stegman het dadelik begin om fondse vir 'n nuwe skoolgebou in te samel en in Februarie 1881 is daar begin om die gebou op te rig. (Hierdie gebou is later deur die Meisieskool oorgeneem.)
Op hierdie wyse is die opvoeding van die jeug van Oudtshoorn op 'n stewige grondslag geplaas en het dit van krag tot krag gegaan. Die Oudtshoorn Courant het tereg gesê dat "education of the youth is the best gift that they can give to their land and people, and it is only in this way that their aspirations to be an independent people can be realized" (Hoofartikel in die Oudtshoorn Courant op 27 Junie 1882.)
Met die bedanking van die skoolhoof, Wilson, in 1867, het 'n moeilike tydperk vir die skool - wat nog steeds seuns en dogters ondderrig het, aangebreek en na vier jaar moes ook hierdie skool gesluit word, ten spyte van reuse pogings van Ds van der Riet om die skool aan die gang te hou. Terloops, volgens Dr Boemkhe, was hierdie eerste skoolgebou geleë oorkant die N.G.Moederkerk waar FNB vandag is.
Die skool wat hierdeur in die lewe geroep is, in 1876, was 'n onsektariese skool - nie meer onder beheer van die kerk nie - en W. Simpson en Jacob Hoek is as onderwysers aangestel.
Laerskool Oudtshoorn Suid het as 'n privaatskool begin in 1896 in 'n geboutjie op die hoek van die destydse George Rd (Langenhovenweg) en Suidstraat. Mej E. Deas - van die wamakersfamilie was die onderwyseres in beheer. Die skool is gedurende die Anglo-Boere Oorlog gesluit. In 1908 is nog 'n privaatskool deur inwoners (Louis Boshoff, P. Coetzee en Philip Langenhoven) van Oudtshoorn-Suid gestig. In 1911 is 'n staatsondersteunde laerskool op die terrein van die spoorwegstasie gestig, met mej Reid in beheer en hierdie skool het in 1913 met die privaatskool van die inwoners saamgesmelt.
Volgens Dr Boemkhe het ook Laerskool Wesbank as 'n privaatskool begin - iewers in die 1890's - gestig deur Mej. Knight. Sy notas is nie baie duidelik op hierdie punt nie, maar dit lyk asof hierdie skool na die besoek van die SCO Dr Muir, in 1903 saamgesmelt het met die laerskool wat in die N.G. Kerksaal begin is, met Mej. G. Edmeades as hoof en mej Ellen Deas as assistent.
Hoe bekend die storie van Armaans Potgieter (seker Hermanus) is, weet ek nie, maar ek herhaal dit nogtans hier. Dit kom uit Sue van Waart se boek Die goue kameelvoel. Sy skryf dat Armaans Potgieter as opgeskote seun tougelei het vir Ernst Kotze op 'n tog na Kaapstad. Ons het mos al oor togry gekryf: hoe die boer sy produkte met 'n wa en 'n span trekdiere (osse, donkies, muile) -parkeer 'n paar waens - na ander dorpe geneem het om te verkoop.
Indien daar dalk dorpsjapies is wat nie weet wat 'n touleier is nie, dit was die seun of jong man wat voor die trekdiere uitgeloop het en hulle met 'n tou of 'n riem gelei het, want so 'n wa het nie leisels soos 'n perdekar gehad nie en kon nie gestuur word nie.
Die eerste amptelike verwysing na volstruisboerdery word in 1871 gemaak wanneer die siviele kommissaris (soort van 'n burgemeester), G.R. Duthie, in sy verslag aan die regering sê: "Ostrich farming has been quite the rage and has been carried on to a considerable extent in the district in the past year with most satisfactory results."
Jose Burman noem in sy boek The Little Karoo dat daar in 1865 slegs 80 broeivoels in die Oudtshoorn distrik was en dat daar tien jaar later (1875) 22 257 was. Almal wat 'n bietjie geld bymekaar kon skraap, het met volstruise begin boer. Volstruisvere net die vierde belangrikste uitvoerproduk van S.A. geword, naas goud, diamante en wol. Verreweg die meeste van die vere was van die Oudtshoorn distrik afkomstig.
Die eerste val van die volstruisvere het net na 1882 plaasgevind, maar die insinking het nie te lank geduur nie, en die bedryf het weer geleidelik "verstewig" want, se Jose Burman, die Anglo Boere-Oorlog het gekom en gegaan met 'n skaars merkbare indruk op die verebedryf. Volgens Sue van Waart in Paleise van die Pluime, was George Edmeades die eerste groot volstruisboer wat vir hom "n "volstruispaleis" laat bou het - in 1901. Hy het sy huis "Pinehurst" genoem en dit is gelukkig tot 'n nasionale gedenkwaardigheid verklaar - deur, onder andere, die toedoen van Issie Baron. Dit is deur die argitek Vixseboxse ontwerp. George Edmeades se moeder was 'n suster van Napoleon Bonaparte en sy het raad gegee met die verfraaiing van haar seun se huis.
Vir sommige was die verekopery 'n "side line" terwyl hulle die meeste van hulle tyd aan hulle besighede spandeer het, maar vir ander was dit hulle hoofbron van inkomste. Hulle het van plaas na plaas gereis en die vere opgekoop sodra dit gepluk was. Soms het hulle dit gekoop nog voordat dit gepluk was en vooruit daarvoor betaal! Hulle het sorteerkamers in die dorp gehad waar die vere in netjiese bossies opgemaak is, volgens grootte, kleur en kwaliteit.
So 'n bossie vere is 'n "parcel" genoem. Die meeste verekopers het klein begin, want hulle het nie bale kontant gehad om vir die vere te betaal nie, maar hulle besighede het gegroei en in die "boom" jare het hulle tot soveel as £5 000 - ongeveer R800 000 in vandag se geld - vir een boer se vere betaal!
Max vestig sy "gesin" op Ladismith en begin sy besigheidslewe as 'n smous wat van plaas tot plaas stap en negosieware vir volstruisvere ruil.
Hy maak kennis met Isaac Nurick, 'n mede-Jood, wat 'n winkeltjie te Zoar gehad het en begin saam met hom sake doen. Maar Max het visie en spoedig begin hy by die boere volstruise koop wat hy dan op die boer se plaas laat loop teen 'n geringe huur.
Sestien jaar nadat hy in S.A. gekom het, koop hy die plaas Weltevrede in die Ladismith distrik vir £18 000 en begin dadelik om verbeterings daarop aan te bring - meestal besproeiingskanale - ter waarde van £54 000. Hy was een van die heel eerste boere wat besproeiingsboerdery toegepas het.
Sewe jaar later verkoop hy die plaas aan 'n maatskappy vir £200 000! Ongeveer R32 miljoen in vandag se geld! (Jare later, na die val van die veremark, is die plaas vir £15 000 verkoop.)
Daar is losweg geraam dat die omset van sy verskillende besighede gedurende die weeldejare van die volstruisveerbedryf - in vandag se geld - R80 miljoen was.
Max se kennis van die volstruisbedryf is slegs oortref deur sy vrygewigheid. Omdat hy self so 'n onkreukbaar eerlike mens was, het hy sy besigheid bedryf asof almal met wie hy besigheid gedoen het, dit ook was.
My pa vertel dat Max aan menige boer geld geleen het sonder enige "papiere" ( sekuriteit of rekord van die transaksie, of ooreenkoms oor hoe die geld terugbetaal moes word) en dat hy elke sent daarvan teruggekry het. As daar iewers 'n behoefte was, in watter gemeenskap ook al, en hy het daarvan geweet en hy kon help, het hy dit gedoen.
Geld het vir hom in sy lewe geen betekenis gehad nie en almal in die Klein Karoo het dit geweet. Hy het nooit - soos so baie ander rykes - 'n paleis van 'n huis laat bou of weelderig gelewe nie. Hy het in 'n kamer in die Central Hotel gewoon - hy was nooit getroud nie - en het 'n eenvoudige lewe gelei.
Hy was 'n diabeet en moes versigtig eet. Hy het egter 'n liefde vir mooi perde wat hy gekoop en geteel het en waarmee hy aan die perderesies wat destyds 'n belangrike "social event" in Oudtshoorn was, deelgeneem het. Hy het ook 'n voorliefde vir dobbel. Miskien was dit waarom hy geld sonder sekuriteit uitgeleen het - miskien kry hy dit terug en miskien ook nie! Want dit is die beginsel waarop dobbel werk.
Julle kan meer oor hierdie merkwaardige man - en sy twee ewe merkwaardige broers, Barney en Albert, in Sue van Waart se boek Paleise van die Pluime lees.
Ons kyk nou na die vroeë geskiedenis van die Standard Bank in Oudtshoorn. Die Oudtshoorn-tak is op 17 Januarie 1876 geopen, dus 128 jaar gelede. Dit was die eerste bank op Oudtshoorn en - volgens Dr Boemkhe - is dit bedryf uit slegs een vertrek wat in die Devine Hall Building geleë was.
Die gebou met die naam Devine Hall was op die hoek van Kerkstraat en Hoogstraat geleë, waar Schoemans Radio vandag is. Binne vier jaar was dit nodig vir die bank om 'n groter perseel te bekom en in ongeveer 1880 skuif hulle na 'n woonhuis in Baron van Reedestraat wat aan Gert "Towers" Olivier behoort het. (Onthou julle nog dot die oorspronklike naam van hierdie straat Main Street en later Queen Street was?) Hierdie gebou was geleë waar Spur vandag is en daar het hulle tot 1889 gebly.
Dit is hier waar die destydse rekenmeester, Thurburn, met die medewete van die bankbestuurder - drie jong volstruise in die bank se eetkamer aangehou het! (Dit was in die eerste bloeitydperk van die volstruisveerbedryf "and everybody wanted to get in on the act.") Die inspekteur wat hierdie toedrag van sake tydens die heel eerste bankinspeksie in Mei 1877 ontdek het, was mnr Seymore en hy het gelas dat die voëls verwyder en die vloer skoongemaak moet word, maar in sy inspeksieverslag se hy dat hy "vermoed die voëls word nou snags in die spens aangehou, want dit het 'n grondvloer." Hy meld ook dat die praktyk onbillik teenoor die eienaar van die gebou is.
In 1889 skuif die bank weer, hierdie keer na die hoek van Baron van Reedestraat en Kerkstraat - daar waar Pam Golding geleë is tot waar Golden Scissors is.
Dit was 'n gebou wat aan P.R. Schoeman (Philip) behoort het, volgens Ferreira se uitstalling in die C.P. Nel museum.
Die foto wat by die ingang van die huidige Standard Bank-gebou hang met die onderskrif "Second Branch", is eintlik 'n foto van die derde perseel - waarheen hulle in 1897 getrek het - wat in die Ou Mutual gebou aan die suidekant van Kerkstraat geleë was. (Dit was 'n pragtige gebou en dit is 'n baie groot jammerte dat hy nie meer bestaan nie.)
Dit was 'n dubbelverdieping gebou en op die boonste vloer was 'n losieshuis en daar het dit soms so jolig gegaan dat die bankbestuurder gekla het dat hy en die kliente mekaar nie kon hoor nie!
Maar die skitter-geleentheid van die jaar was die jaarlikse perdewedrenne wat oor twee dae gestrek het en met 'n bal - in die hofsaal - afgesluit is. Dit is reeds so vroeg soos 1866 begin, was vir 'n tyd lank gestaak en is weer in 1873 hervat. Hierdie geleenthede - volgens Appel - was goed georganiseerd en aantreklik aangebied met verversingskraampies oral en het elke jaar in die herfs plaasgevind.
'n Verskeidenheid van wedrenne is aangebied met aanloklike geldpryse. Die twee wedrendae is as openbare vakansiedae benut en besoekers het van ver buite Oudtshoorn daarvoor gekom.
In die Oudtshoorn Courant van Augustus 1914 het ons afgekom op twee artikels geskryf deur William Deas - van die wamakerfamilie - waarin hy sy herinnering aan die Oudtshoorn van die vroeë jare gee.
Hy was agt jaar oud toe sy ouers in 1857 in Oudtshoorn kom woon het - nege jaar nadat die dorp ontstaan het. Sy ouers was James en Isabella Deas en het in 1853 (saam met hulle ouers - dus William se oupa en ouma - ) uit Skotland na S.A. gekom. James en Isabella Deas het eers 'n paar jaar in George gewoon en in 1857 na Oudtshoorn verhuis. Hier het hy 'n algemene handelaarsbesigheid begin.
Mnr Eager het 'n winkel by die samekoms van Hoogstraat en Langenhovenweg (op die destydse "eiland"), gehad.
Mnr Helm het 'n winkel op die hoek van Baron van Reedestraat en Van der Rietstraat gehad - waar die Oudtshoorn Inn vandag is - daardie hoek is dan ook Helm's Corner genoem
Mnr Gert Viviens het 'n winkel in Baron van Reedestraat gehad - oorkant waar Mnr Hadfield in 1914 gewoon het.
Die eerste magistraat, soos ons al gesien het, was Kapt. Armstrong, 'n Brit wat nie te goed met die "Dutch-speaking" deel van die dorp oor die weg gekom het nie. Die tweede magistraat, Mnr Scholtz, was 'n baie meer populêre man wat die boere op hulle plase besoek het en dieselfde taal as hulle gepraat het.
Die ander persoon oor wie Deas in besonderhede skryf, was Dr Thomas O'Hare, die eerste dokter in Oudtshoorn. In 1857 was hy pas aangestel as distriks-geneesheer en vir 'n lang tyd was hy die enigste dokter in Oudtshoorn.
Tog het hy aanvanklik finansiëel swaargekry, meestal omdat die mense van Oudtshoorn en die distrik so 'n moderne ding soos 'n dokter nie vertrou het nie. Hulle het maar nog steeds van die middels in die huisapteek gebruik gemaak en eerder raad by die vrouens van die omgewing gesoek as by die "new-fangled nonsense" van 'n dokter.
Deas skryf ook dat die toestand van die strate baie swak was - veral wat vandag Hoogstraat is - veral vanaf Gully Corner tot by "the Busy Corner". Gully was 'n tuiemaker wat 'n plek iewers in Hoogstraat gehad het (ons weet nog nie waar nie) en "the Busy Corner" was vermoedelik waar Watson & Brink vandag is, volgens Alta le Roux. Deas sê die straat - hy noem dit 'n "track", want hy sê jy kan dit nie 'n straat of 'n pad noem nie - was vol slote wat voorheen die water na die wingerde geneem het - toe Oudtshoorn nog 'n picas was.
Hy sê daardie slote is nooit toegegooi of opgevul nie. (Onthou, Oudtshoorn het eers in 1863, d.w.s 6 jaar later, 'n munisipaliteit gekry!)
Montaguehuis - geleë in Baron van Reedestraat, regoor die Queens Hotel. Montaguehuis is gebou deur Maurice Lipscitz, wat in die 1880 as 'n jong man na S.A. gekom het. Hy het, soos byna al die ander Jode, as 'n loper-Jood, d.w.s. 'n smous wat van plaas tot plaas geloop het en volstruisvere gekoop of geruil het, begin.
Baie gou was hy in 'n posisie om grond te koop en te begin boer en uiteindelik het hy 37 plase gehad.
Die eerste Magistraat van Oudtshoorn, Kol. Armstrong, het 'n perseel van L. Raubenheimer as polisie kantoor, magistraatskantoor en woonhuis gehuur. Sy opvolger, C.F. Scholtz, het 'n groot gesin gehad - 11 kinders - en het die huis van Raubenheimer gekoop in 1858. Volgens Dr Boemkhe was dit geleë waar Noeick's Buildings in later jare (1940's) geleë was, m.a.w. op die noord-oostelike hoek van Voortrekkerweg en Hoogstraat - vandag 'n oop stuk grond. (Dankie Seppie vir die identifisering van Noeick's Buildings!)
In 1890 verskuif die Magistraatskantoor na die noord-westelike hoek van Kerkstraat en Hoogstraat. Op daardie erf was 'n groot dubbelverdieping huis geleë wat deur C.P. Rademeyer se skoonseun (stiefskoonseun), en een van sy erfgename, Gideon Scheepers gebou is. Scheepers het die groot huis in 1879 verkoop, waarskynlik - volgens Dr Boemkhe - aan Gert Olivier, wat dit dan in 1890 aan die Regering verkoop het.
Die Hofsaal was in die gebou net langsaan, in Kerkstraat, geleë wat voorheen R.W. Hall se winkel was. Die polisiekantoor was in die agterplaas van die Hof geleë, "in a little building with a thatched roof" - vlgs Boemkhe.
Oor die natuur en wel oor droogte en vloede. Die ergste droogte wat Oudtshoorn ooit beleef het, was in 1865-1866 toe daar vir 16 maande nie 'n druppel reën geval het nie. Vir nog 3 jaar daarna het daar bitter min reën geval en die droogte het voortgeduur.
Die Afdelingsraad van Oudtshoorn, wat in 1858 gestig is, d.w.s. 146 jaar gelede. Voordat Afdelingsrade deur wetgewing in die lewe geroep is, was daar "Road Boards" gewees.
Oudtshoorn het onder George se "Road Board" geval en die boere moes belasting aan genoemde "Board" betaal, maar het gevoel dat hulle baie sleg behandel word wanneer dit by die instandhouding van paaie kom.
Die eerste vergadering van Oudtshoorn se Afdelingsraad het op 23 Junie 1858 vergader. Hulle net 'n ontsaglike taak gehad:
In 1899, toe die motorkar aan die kom was, vra die firma A. & G. Reid vir toestemming om "traction engines" op die paaie te gebruik. Die Raad weier die versoek en sê: "They will be a public nuisance and danger."
Reeds so vroeg as 1908 beveel die Raad by die Kaapse Afdelingsraad en by die Parlementslid vir Oudtshoorn aan, dat daar 'n spoedbeperking vir motors - wat nog maar steeds skaars is - ingestel moet word.
Die voorkeur word nog steeds aan waens en perdekarre gegee, want in 1909 besluit die Raad dat wanneer 'n wadrywer of iemand op 'n perdekar, sy hand opsteek, motors dadelik moes stop. Dit het ook gegeld vir persone wat beeste of volstruise aangejaag het, wat motors kon laat stop het deur die hand op te steek.
Daar is soms eise teen die Afdelingsraad ingestel vir perdekarre, waens en later motors wat weens swak paaie beskadig is. Verskeie eise moes uitbetaal word, maar die raad het soms 'n uitweg gesoek om betaling vry te spring.
Toe 'n sekere Dr Ackerman £lOO eis vir sy motor wat op 'n slegte pad gebreek het, besluit die Raad as volg: Wanneer 'n motor breek op 'n pad wat goed genoeg is vir karre en waens, word die eis nie erken nie, aangesien daar nie motors was toe die paaie oorspronklik gebou is nie! Ongelukkig meld die verslag nie watter jaar dit was en of die dokter toe maar tevrede was met die Road se beslissing nie.
In 1882 het Oudtshoorn se Afdelingsraad die brug oorgeneem wat die Staat oor die Olifantsrivier te Steyldrif laat bou het. Die brug moes 'n naam kry en twee name word voorgestel: Robinsonbrug, na die siviele ingenieur wat betrokke was by die bou van die Robinsonpas tussen Mosselbaai en Oudtshoorn, en Victoria Bridge, na koningin Victoria van Engeland. Op 24 Mei 1883 word die Victoria Bridge amptelik geopen. Die dag word as Publieke Vakansiedag verklaar en talle hoogwaardigheidsbekleers woon die plegtigheid by.
Ds P.J. Viljoen, predikant op Oudtshoorn van 1913 tot 1929, het natuurlik vir Langenhoven persoonlik geken en skryf as volg oor hom: "Hy het geimponeer deur sy beheerste taal, sy logiese redenering, sy diepsinnige gedagtegang en die skitterende sprankeling van sy gees". Maar dit was nie maklik om hom aan die praat te kry nie. Die atmosfeer moes simpatiek en die geeste verwant wees voordat hy sou praat. Sy sterk persoonlikheid, sy eie manier van dinge sien en doen, sy wrewel aan alle uiterlike gesag wat mense aan hom wou opdwing, sy aangebore oorspronklikheid, sy kunstenaarstemperament en sy skitterende genie het 'n vriendskap met hom moeilik gemaak.
Hy het nooit maklik met mense saamgewerk nie. Twee van sy toneelstukke, Die Hoop van Suid-Afrika en Die Vrou van Suid-Afrika is meer as een keer onder sy leiding op Oudtshoorn opgevoer en dit was altyd 'n gestoei tussen hom en die spelers. Een keer het hy aan my gevra: "Dominee, het jy al daaraan gedink dat ons vir die opvoering 'n voorseer gaan nodig hê?" "Ek het daaraan gedink en is van plan om dit maar self te doen." was my antwoord.
"Nee, Dominee" het hy dadelik geantwoord, "jy weet nie hoe kwaad die spelers 'n mens kan maak nie, en jy sal net 'n belemmering op my uitdrukkingsvermoë wees!"
Reeds tydens sy lewe was dit bekend dat Langenhoven nie net 'n strawwe roker was nie, maar ook heelwat alkohol kon gebruik. Die omvang hiervan was egter nie algemeen bekend nie. Hy het Limosin brandewyn gedrink en was nie 'n sosiaie drinker nie.
Hy het maande lank sonder drank klaargekom en dan skielik weke lank aan die drink gegaan. In Julie 1923 het hy, as 'n "desperate redmiddel" om die kwaal te bekamp, sy drank "self deur die magistraat laat stop". Wat hy gedoen het, was om kragtens artikel 93 van die Drankwet, homself tot dronkaard te laat verklaar sodat alle drankwinkels in die distrik Oudtshoorn verbied is om enige alkoholiese drank aan hom te verkoop.
Waarskynlik was die verbod slegs 'n maand lank geldig, want teen Augustus het hy weer aan die versoeking toegegee. En so het dit aangegaan. In 1927 het Vroutjie hom weer sover gekry om die verbod op drankverkope aan hom, weer te laat instel. Hierdie keer dring Vroutjie aan op 'n tydperk van ses maande. In daardie selfde jaar skryf sy: "Dis al 30 jaar van ek met die stryd begin het. Elke keer is die moeilikheid om hom weer normaal te kry swaarder."
'n Tyd lank het dit goed gegaan, maar in Mei 1929 is hy weer deur die Magistraat op die swartlys geplaas. En so het die periodes van hewige drankmisbruik tot sy dood in 1932 aangegaan.
Tabakbedryf in Oudtshoorn Reeds aan die einde van die 1850's was die tabakbedryf oor groot dele van die distrik gevestig en teen 1865 was Oudtshoorn ongetwyfeld die grootste tabakprodusent van die Kaapkoionie. (Worcester was die tweede grootste met 87 000 kg, maar ver agter by die 500 000 kg wat Oudtshoorn geproduseer net.)
Tabak was 'n beiangrike kontantgewas en het 'n belangrike rol in die ontwikkeiende markekonomie van Oudtshoorn gespeel.
Tabak was een van die belangrikste produkte wat die togwaens na die binnelandse markte geneem is. In die George Advertiser van 3 Mei 1866 word daar deur die Oudtshoorn korrespondent berig dat daar op een dag, 26 April 1866, vyftien togwaens - almal geiaai met brandewyn, tabak en droë vrugte, benewens ander huishoudelike produkte - deur Oudtshoorn op pad na die Vrystaat beweeg het. Daar is ook van skeepvaartgeriewe vir die vervoer van tabak gebruik gemaak en baie Oudtshoornse tabak is deur die hawe van Mosselbaai verskeep.
Teen 1875 het die tabakproduksie meer as verdubbel, alhoewel daar proleme soos genoegsame besproeiing en die doeltreffende verwerking van die tabakblaar was. Vier jaar later (1879) is daar begin om die tabak op Oudtshoorn of in die distrik te verwerk toe daar in ampteiike opgawes melding gemaak is van 'n tabakfabriek in Oudtshoorn wat twee werknemers gehad het. Wie die leiding in hierdie verwerkingspoging geneem het en wat die aard daarvan was, kan nie duidelik vasgestel word nie.
Vier jaar later het hulle reeds tussen 25 en 30 werknemers gehad. Hulle het ook reeds voor Junie 1888 daarin geslaag om 'n goeie rookbare tabak van plaaslik blare te maak.
In Mei 1885 het die Kaapse parlement besluit om 'n buitelandse tabakdeskundige in diens te neem met die opdrag om aan die koloniale boere voorligting oor die produksie van blaartabak te gee. Dit het uiteindelik gelei tot die stigting van 'n soort van 'n "tabakproefplaas". Die presiese ligging hiervan is nie bekend nie, maar dit was "iewers langs die Wynandsrivier op grond wat blykbaar aan G.C. Olivier behoort het". In November 1887 het die Oudtshoorn Courant geskryf dat daar 'n merkbare verbetering in die gehalte van Oudtshoorn tabak ingetree het. Talle boere het begin om die omstrede loog in die voorbereidingsproses uit te skakel. Hoe dit ook al sy, die eksperiment met die "proefplaas" is in Mei 1891 gestaak.
Uitstappies - veral deur die jong mense - per wa of per perd na die Kangogrot was baie gewild in die vroeë jare van Oudtshoorn se bestaan en daar bestaan baie beskrywings van sulke uitstappies wat as nuusbrokkies in die Oudtshoorn Courant opgeteken is.
Article Date: 19 July 2006