PressReader - Beeld: 2017-05-03 - 3 oud­pre­si­den­te lei kri­sis­di­a­loog
3 oud­pre­si­den­te lei kri­sis­di­a­loog
Tu­tu’s en Suz­man se stig­tings neem ook deel
Beeld - 2017-05-03 - Nuus - – News24
In ’n ongekende stap gaan drie voor­ma­li­ge pre­si­den­te en ’n ad­junk­pre­si­dent saam­kom om die “diep en deur­drin­gen­de na­si­o­na­le al­ge­me­ne kri­sis waar­deur Suid-A­fri­ka in die ge­sig ge­staar word”, te be­spreek.
Die stig­tings van oud­pre­si­den­te FW de K­lerk, T­ha­bo M­be­ki en K­ga­le­ma Mot­lant­he, die voor­ma­li­ge ad­junk­pre­si­dent P­hum­zi­le Mlam­boNg­cu­ka, Des­mond en Le­ah Tu­tu, Ro­bert Man­ga­li­so So­buk­we, hoof­man Al­bert Lut­hu­li en He­len Suz­man sal Vry­dag met die na­si­o­na­le di­a­loë be­gin.
De K­lerk, M­be­ki, Mot­lant­he en Ng­cu­ka sal die na­si­o­na­le di­a­loog toe­spreek “om ’n vei­li­ge, nie­par­ty­di­ge plat­form vir Suid-A­fri­ka­ners van al­le ras­se te bied om die kri­sis in po­li­tie­ke be­stuur, die tok­sie­se po­li­tie­ke om­ge­wing en die stand van die e­ko­no­mie” te be­spreek.
Die stig­tings sê die be­drei­gings vir Suid-A­fri­ka se jong de­mo­kra­sie sal be­spreek word. Dit sluit vol­gens Nomhle Can­ca, voor­sit­ter van die Na­ti­o­nal Foun­da­ti­ons Di­a­lo­gue I­ni­ti­a­ti­ve, die vol­gen­de in:
■ Die heer­sen­de at­mos­feer van wan­hoop in die sa­me­le­wing;
■ Die af­na­me in ver­troue;
■ Ar­moe­de en werk­loos­heid;
■ ’n Ver­deel­de na­sie;
■ ’n S­tag­nan­te e­ko­no­mie en die groei­en­de kloof tus­sen ryk en arm; ■ Mis­daad wat hoog­ty vier en waar­voor die straf­reg­stel­sel nie op­ge­was­se is nie; en
■ Die on­ver­poos­de aan­val­le op en die ver­we­ring van in­stel­lings in staats­be­sit.
Die di­a­loë sal die vorm van ’n tra­di­si­o­ne­le im­bi­zo of die A­me­ri­kaan­se stad­saal­ver­ga­de­ring aan­neem, sê Can­ca.
Die vraag wat be­ant­woord moet word, is: “Wat moet ge­doen word?”
Max Bo­q­wa­na, uit­voe­ren­de hoof van die T­ha­bo M­be­ki-stig­ting, sê dis nie ’n po­ging van oud­pre­si­den­te om “uit die graf te re­geer nie”.
Dié stig­ting het krag­te met die an­der saam­ge­snoer weens hul kom­mer dat die land se sta­tuur op die vas­te­land af­neem en hy nie meer die lei­er­skap kan bied wat van hom ver­wag word nie.
Bo­q­wa­na sê die her­sie­ning van die pre­si­dent se mag­te sal on­der meer be­spreek word.
Dit kom te mid­de van die “uit­voe­ren­de ge­sag en die par­le­ment se mis­luk­kings”, met ver­wy­sing na die kon­sti­tu­si­o­ne­le hof se be­slis­sing dat pres. Ja­cob Zu­ma ver­suim het om die Grond­wet te hand­haaf deur te wei­er om die geld wat aan N­kand­la be­stee is, te­rug te be­taal.
“Jy het van­dag ’n si­tu­a­sie: ’n Uit­voe­ren­de ge­sag wat klaag­lik mis­luk het om sy werk in­ge­vol­ge die Grond­wet te doen, jy het ’n par­le­ment wat ver­suim het om sy eie toe­sig­ver­ant­woor­de­lik­heid uit te voer in die han­te­ring daar­van; jy het ’n hof wat uit­spraak ge­le­wer het oor dié ou, maar niks ge­beur nie en nou is die an­der Suid-A­fri­ka­ners ge­knie­hal­ter en weet nie wat om te doen nie.”
Dr. T­heuns Eloff, uit­voe­ren­de hoof van die FW de K­lerk-stig­ting, sê die di­a­loog moet oor meer as Zu­ma se ver­wy­de­ring gaan.
“Dit moet in die voor­uit­sig stel wat in ’n post-Zu­ma-era kan ge­beur om die land te­rug te kry op sy kon­sti­tu­si­o­ne­le en nie-ras­si­ge pad.”
S­dumo Dla­mi­ni, pre­si­dent van Co­sa­tu, pres. Ja­cob Zu­ma en dr. Bla­de N­zi­man­de, hoof­se­kre­ta­ris van die SAKP, op Maan­dag se by­een­koms. Fo­to: MLUNGISI LOUW