Articles by Dana Gerhardt - Astrodienst Guest user u1359560048
29-Jul-2016, 18:39 UT/GMT Arbeidsverhoudinge kan vanjaar oorkook - Solidariteit GildesSolidariteit Gildes Arbeidsverhoudinge kan vanjaar oorkook - Solidariteit Gildes
Tuis / Arbeidsverhoudingspesialiste Artikel / Arbeidsverhoudinge kan vanjaar oorkook
Arbeidsverhoudinge kan vanjaar oorkook
Woensdag | 09 Januarie | 2019
By nabetragting oor 2018 se gewelddadigste stakings, bewys die Num en Numsa se Eskom-staking in Augustus, Numsa se onlangse staking in die plastiekbedryf en Amcu s'n by Sibanye-Stillwater, dat Nedlac te lank getalm het om wetswysigings rakende die hantering van sulke stakings betyds deur te voer. In die geval van al drie dié stakings moes die werkgewers weens geweld en intimidasie interdikte probeer kry, terwyl geskikte arbeidswetgewing ná Amcu se vyf maande lange staking ná die Marikana-platinumstaking in 2014, gevolg deur Numsa se maand lange staking in die metaal-en-ingenieursbedryf dié soort vernietigende stakings lankal moes reguleer.
Nedlac roem hom nou op stakingsverwante wetswysigings wat deurgevoer is en die Wet op die Minimum Loon wat op 1 Januarie 2019 van krag geword het. Die arbeidswetswysigings is té laat en die wet op minimum lone is té vroeg. Die gevolge van die minimum loon, tesame met koolstofbelasting en Eskom se beoogde tariefverhogings wat in 2019 in werking tree gaan moontlik tot nog 'n presidensiële werksberaad lei, waar heel naïef gepoog sal word om vas te stel waarom werkloosheid toegeneem het.
Gelukkig behoort daar minder grootskaalse loonstakings in 2019 te wees danksy langtermynooreenkomste wat onder meer by Eskom, in die mynbousektor, die metaal-en-ingenieurswesebedryf en met staatsamptenare gesluit is.
Eskom kan egter steeds 'n kookpot wees indien die huidige afleggingsproses van senior personeel oorspoel na 'n afleggingsproses wat poste in laer kategorieë raak. Dit sal tot groot weerstand by vakbonde lei, soos wat die geval tans by die SAUK is en by die SAL gaan wees wanneer laasgenoemde ook na verwagting die afleggingspaadjie gaan loop. Weerstand sal volg omrede korrupsie en wanbestuur op topvlak werksekuriteit benadeel het.
Numsa kan moontlik in 2019 die onderhandelinge in die bedingingsraad vir die vervaardigingsbedryf van nuwe bande en by 'n maatskappy soos Hillside Aluminium gebruik om hul staal te wys met die oog op die nasionale verkiesing van 2019. Numsa gaan onder die vaandel van die Sosialistiese Revolusionêre Werkersparty aan die verkiesing deelneem. Verder volg Numsa 'n slim strategie om stadig maar seker die loonooreenkomste in die sektore waar hulle onderhandel op dieselfde tyd te laat verstryk. As werkgewers nie hierdie strategie betyds raaksien nie, kan dit beteken dat Numsa moontlik in 2020 al 'n landwye staking in verskeie ekonomiese sektore kan laat plaasvind.
By Telkom kan arbeidsverhoudinge in 2019 interessant raak omrede die betrokke vakbonde vanjaar geweier het om 'n tweejaar-salarisooreenkoms te teken en Telkom uiteindelik die ooreenkoms eensydig geïmplementeer het. Telkom meen 'n
tweejaar-ooreenkoms is van krag, terwyl die vakbonde in 2019 opnuut wil onderhandel. Dit kan tot ernstige botsings lei.
Vanjaar kan ook bepaal of sakeredding werklik redding vir werkers gaan bring. Verwikkelinge in die verband om dop te hou is die sakereddingsprosesse by die Guptas se Optimum- en Koornfonteinsteenkoolmyn en hul Shiva Uranium-myn, asook by Lilymyn. Belanghebbende partye daar bestee meer tyd daaraan om van hoogs besoldigde sakereddingspraktisyns ontslae te raak as om die besighede te red.
Dan kan die half bankrot staatsbeheerde instellings soos Denel, Krygkor en die LNR, wat waarskynlik geen verhogings in 2019 gaan aanbied nie, vakbonde noodsaak om ook daar sakereddingsaansoeke in te dien.
Loononderhandelinge in die sektore nywerheidschemikalieë, vinnig bewegende verbruikersgoedere en glas sal ook in 2019 begin aangesien meerjarige ooreenkomste dan tot 'n einde kom.
Met die mededingingstribunaal se uitspraak dat Sibanye-Stillwater eers ses maande ná sy Lonmin-oorname met afleggings mag begin, sal Amcu (wat 80% van Lonmin se werknemers verteenwoordig) alles in sy vermoë doen om afleggings af te weer. Dit maak 'n staking 'n sterk moontlikheid.
Ander beduidende mynbou-afleggings wat in 2019 voorsien kan word, is by Sibanye-Stillwater se goudafdeling en by Impala Platinum wat albei onder druk is om personeelkoste te besnoei. Dan het Sasol SA reeds herstrukturering aangekondig. Na wat verneem word, beoog Sasol Groep Tegnologie om sy hoogs bekwame werkmag met tussen 40% en 50% te verminder.
Met die verkiesing wat 'n klimaat van onsekerheid skep, maar ook tweespalt tussen vakbonde en vakbondfederasies sal veroorsaak, kan 2019 'n uitdagende jaar aan die arbeidsverhoudingefront wees.