Ongewone plant word ongewoon bestuif | Netwerk24
Deur Marita Herselman 03 Desember 2019 06:18
Toetse word gedoen om te bepaal of die Drakensberg-kransakkedis stuifmeel op sy snoet het. Foto: Leonie Bolleurs
Hoog in die Maloti-Drakensberg-wêrelderfenisgebied op die grens tussen die Vrystaat en KwaZulu-Natal word 'n ongewone plant op 'n ongewone manier bestuif.
Hier kry jy 'n akkedis wat nektar uit die blom van 'n plant suig en dit terselfdertyd bestuif – 'n verskynsel wat meestal net op eilande voorkom.
Die bestuiwing van 'n plant deur 'n akkedis is nie net 'n eerste vir die Drakensberg nie, maar ook op die Afrika-kontinent, sê dr. Sandy-Lynn Steenhuisen van die Universiteit van die Vrystaat (UV) se departement plantwetenskappe. Sy is ook deel van die Afromontane-navorsingseenheid op die UV se Qwaqwa-kampus.
Steenhuisen het dié verskynsel saam met 'n groep navorsers van die Universiteit van KwaZulu-Natal (UKZN), onder leiding van Ruth Cozien, ontdek.
Steenhuisen sê dit is 'n eerste vir die vasteland, maar kom wel op die eilande rondom Afrika voor.
Die Drakensberg-kransakkedis nader die Hidden Flower (Guthriea capensis) se groen blomme met oranje aan die binnekant in die Maloti-Drakensberg-wêrelderfenisgebied. Foto: Leonie Bolleurs
Dit is die Drakensberg-kransakkedis (Pseudocordylus subviridis) wat nektar uit die Hidden Flower (Guthriea capensis) se groen blomme met oranje aan die binnekant slurp.
Volgens Steenhuisen het 'n plantkundige die UKZN aan dié plant met sy versteekte blomme op die grond onder sy blare en vreemde skerp reuk voorgestel.
Steenhuisen, wat voorheen soogdiere se bestuiwing van proteas in die Kaap nagevors het, is vanweë haar kennis hieroor by die projek ingesluit. Muise bestuif dié proteas en daar is aanvanklik vermoed dat hulle onder die Hidden Flower se moontlike bestuiwers is.
Maar muise in die gebied het nie met die toetsing stuifmeel op hul snoete gehad nie. Beeldmateriaal op video's wat in die gebied opgeneem is, het ook nie muise met hul snoete in die blomkelke betrap nie, maar eerder akkedisse!
Dr. Sandy-Lynn Steenhuisen (links) van die Universiteit van die Vrystaat en Ruth Cozien van die Universiteit van KwaZulu-Natal toets die Drakensberg-kransakkedis vir stuifmeel. Hulle sit by die Hidden Flower. Foto: Leonie Bolleurs
Om dié verskynsel te bevestig het navorsers ook 'n draadhok oor die plante gesit, wat niks groter as insekte sou kon deurlaat nie.
Die plant se saadproduksie het toe dramaties verminder. Dit het die bestuiwing deur die akkedis verder gesteun.
Volgens Steenhuisen het eilandplante ontwikkel om ongewone bestuiwers, soos akkedisse en voëls wat nie kan vlieg nie, te lok, omdat daar nie so 'n verskeidenheid spesies soos op die vasteland bestaan nie.
Sy sê omdat die blom onaansienlik is en ook sleg ruik, is dit dalk die rede dat bye en voëls nie daarheen gelok word nie.
Die navorsers probeer nou bepaal waarom dié blom spesifiek dié akkedis lok.
Meer oor: Maloti-Drakensberg | Plant | Hidden Flower | Bestuiwing | Blom | Natuur | Drakensberg-Kransakkedis | Akkedis