PressReader - Landbouweekblad: 2018-10-12 - Plant 120 saai­lin­ge/uur met 3,5 li­ter die­sel
Plant 120 saai­lin­ge/uur met 3,5 li­ter die­sel
Pro­duk­ti­wi­teit in die bos­bou­be­dryf word tot ’n nu­we vlak ge­voer met ’n plan­ter wat 120 saai­lin­ge per uur kan plant en boon­op net 3,5 li­ter die­sel per uur ver­bruik. Dié re­vo­lu­si­o­nê­re plan­ter gaan la­ter ook aan­ge­pas word vir on­der meer ma­ka­da­mi­a­boe­re.
Landbouweekblad - 2018-10-12 - Inhoud - NAVRAE: Mnr. Fanie Vil­joen, e-pos: gm@nqf­sa.com; web­werf: www.nqf­sa.com; tel. 044 050 0035.
Die ProPlant1, ’n me­ga­nie­se saai­ling­plan­ter wat spe­si­fiek vir die bos­bou­be­dryf ont­werp is, is die af­ge­lo­pe 11 jaar deur No­vel­quip Fo­re­stry op Ge­or­ge ont­wik­kel. Een o­pe­ra­teur is no­dig om die ma­sjien, wat 120 saai­lin­ge per uur met net 3,5 li­ter die­sel plant, te be­dryf.
Die wer­king van die ProPlant1, waar­op ’n tenk met 120 li­ter kuns­mis-, 430 li­ter wa­ter of wa­ter­jel en 25 li­ter on­kruid­do­der ge­mon­teer is, is daar­op ge­rig om die i­de­a­le groei­toe­stan­de vir die saai­ling­boom­pie te skep. E­lek­tro­ni­ka be­heer die pro­ses. Dank­sy on­der meer hi­drou­lie­se druk­sen­sors, mag­ne­tie­se sen­sors en ’n ro­teer­ko­deer­der ver­rig die re­ke­naar be­heer­de ma­sjien pre­sie­se en ge­hal­te­werk.
SÓ WERK DIE MA­SJIEN
Die ma­sjien is op ’n sloot­gra­wer ge­grond en kan dus ga­te op e­ni­ge plek maak, sê mnr. Hel­gaard Steenkamp, hoof­in­ge­ni­eur van die pro­jek. “Die plant­af­stand en rig­ting van die rye waar­in die saai­lin­ge ge­plant word, is ver­stel­baar vol­gens e­ni­ge spa­si­ë­ring wat in die bos­bou ge­bruik word.”
Die GPS-sag­te­wa­re van dié saai­ling­plan­ter is u­niek, maar dit ge­bruik stan­daar­dGPS-har­de­wa­re.
Om die ProPlant 1 te ge­bruik, is vol­gens Steenkamp een­vou­dig. Die op­lei­ding van o­pe­ra­teurs duur ti­pies twee werks­dae. Elke stap word op ’n 250 mm-skerm in die ka­juit ver­toon.
Die o­pe­ra­teur o­ri­ën­teer die plan­ter­kop om op die GPS-aan­ge­dui­de po­si­sie te kom (bin­ne 100 mm ak­ku­raat­heid). Eers be­rei die ma­sjien die gat (350 mm wyd en 350 mm diep) voor deur die grond te roer en spuit dan on­kruid­do­der daar­oor ter­wyl die kop om­swaai.
In­tus­sen is die saai­ling me­ga­nies uit die saai­laai ge­haal en in die plant­buis ge­plaas so­dat dit na die plan­ter­kop be­weeg. Die kop be­weeg na die grond en druk die saai­ling in die voor­be­rei­de grond.
’n Der­de grond­vlak­sen­sor be­heer die plant­diep­te, waar­na die saai­ling in die grond ge­plaas en jel of wa­ter en kuns­mis vol­gens voor­af­be­paal­de vo­lu­me toe­ge­voeg word.
Die­self­de bek­kie wat die plant­werk doen, druk die saai­ling ste­wig vas vir die spe­si­fie­ke grond­ti­pe so­dat dit nie J-wor­tels, wat al in die rond­te groei, kan ont­wik­kel nie, as­ook om lug­bor­rels, wat ook wor­tel­groei na­de­lig raak en vrek­tes ver­oor­saak, uit te ska­kel.
Die graaf­kant van die plan­ter se tan­de is spe­si­fiek ont­werp om wands­me­ring (’n ver­se­ël­la­gie aan die wan­de van die gat) te voor­kom so­dat die wor­tels la­te­raal kan groei.
Daar­na word die plan­ter­kop op­ge­tel en met die vurk­tan­de na on­der om­ge­swaai so­dat
die vol­gen­de plant­gat voor­be­rei kan word.
’n Alarm dui aan wan­neer die pro­ses vol­tooi is.
Die spe­si­fie­ke plant­po­si­sie van elke saai­ling word ge­re­gis­treer, wat pre­si­sie-op­volg­werk en la­ter selfs ou­to­no­me oes­werk moont­lik maak. Die e­lek­tro­nie­se stel­sel hou al die plant aan­te­ke­nin­ge in sy in­ge­bou­de ge­heue, wat dan deur ’n ge­heu­e­stok­kie na die maat­skap­py re­ke­naar oor­ge­dra en daar ge­bê­re word.
Die plan­ter word op ’n graaf­ma­sjien (die Vol­vo EC55B is No­vel­quip se eer­ste keuse) ge­mon­teer. Dier u sper­ket­ting ban­de ver­sprei die 6 ton ge­wig (graaf­ma­sjien en plan­ter) e­we­re­dig om grond­ver­dig­ting te voor­kom.
Die ProPlant1 kos R2,2 mil­joen, wat ’n GPS-stel­sel en graaf­ma­sjien in­sluit.
SLIM ARBEIDS BENUTTING
Dr. Jaap Steenkamp sê hy het in die be­gin van die 2000’s die nood­saak­lik­heid van ver­de­re me­ga­ni­se­ring in die bos­bou­be­dryf be­sef toe hy sy dok­to­ra­le na­vor­sing oor toe­koms­ti­ge mens­li­ke­hulp bron­nei­gings ge­doen het.
“Ar­beid vir moei­sa­me werk gaan skaars raak, en me­ga­ni­sa­sie – ve­ral in die bos­bou – is die op­los­sing daar­voor.”
Om­dat die plant­pro­ses er­go­no­mies en fi­siek har­de werk is, word ge­hal­te soms in­ge­boet.
Die ont­wik­ke­ling van die ProPlant1 het 11 jaar ge­le­de op Ge­or­ge be­gin – ’n lang pro­ses tot nou om­dat al­les van grond­vlak af be­gin het. Al die re­ke­naar­pro­gram­me vir on­der meer die toe­die­ning van kuns­mis, wa­ter en on­kruid­do­der is self ge­skryf.
Die ProPlant1 is in sy fi­na­le toets­fa­se in Suid-A­fri­ka en Bra­si­lië. Dit be­hoort vroeg vol­gen­de jaar op die mark te wees, sê mnr. Fanie Vil­joen, be­stuurs­hoof van No­vel­quip.
“Ons werk saam met Suid-A­fri­ka se voor­ste bos­bou­ers en in­ter­na­si­o­naal met Fi­bria Ce­lu­lo­se Bra­zil, die wêreld se grootste pulp­pro­du­sent, om die plan­ter na die mark te bring.”
Vol­gens Steenkamp is die ont­wik­ke­ling van die saai­ling­plan­ter moont­lik ge­maak deur die fi­nan­si­ë­le on­der­steu­ning van die ny­wer­heids ont­wik­ke­lings­kor­po­ra­sie( ID C) en die Teg­no­lo­gie-in­no­ve­ring s a­gent­skap( TIA ).
“Al die werk word in No­vel­quip se werks­win­kel op Ge­or­ge en met en­ke­le uit­ge­kon­trak­teer de ven­no­te ge­doen. Die uit­ein­de­li­ke mon­te­rin­ge n ge­hal­te­be­heer vind ook hier plaas.”
Die in­ge­ni­eur­span het ook ’n ge­har­de 4 x 4- veel ter­rein vrag dra­er, die Ter­ra­mech, ont­wer­pe n ge­bou wat i­de­aal is vir plan­ta­sie ter­rei­ne, wat dik­wels moei­lik be­gaan­baar kan wees.
Met sy 450 mm breë ban­de, ’n grond­vry­hoog­te van 500 mm, heel­tyd­se vier­trek, be­perk­te gly-e­we­naars voor en ag­ter, en ’n 95 kW-en­jin kan dit op feit­lik e­ni­ge plek ry. Drie ver­skil­len­de stuur­op­sies – voor­wiel­stuur, vier­wiel­stuur en kruip­stuur – maak dit aan­pas­baar by e­ni­ge ter­rein.
Die Ter­ra­mech se een hi­drou­lie­se pomp word aan­ge­wend vir hi­dro­sta­tie­se aan­dry­wing, en die an­der een le­wer o­lie teen tot 250 li­ter per mi­nuut vir werktuie en se­kon­dê­re funk­sies. Die hi­dro­sta­tie­se aan­dry­wing ska­kel die no­dig­heid van rat­te en ’n kop­pe­laar uit. Die voer­tuig het net ’n rem en ’n ver­snel­ler saam met ’n vo­ren­to e­ag­ter­toe-funk­sie.
Die Ter­ra­mech kan tot vier plant­kop­pe van No­vel­quip en ’n vrag van 10 ton dra en ’n sleep­wa trek.
Sy top­spoed is 40 km/h.
BO: Die me­ga­nie­se saai­ling­plan­ter ProPlant1 plant 120 saai­lin­ge per uur — twee per mi­nuut — en word ge­pro­gram­meer vol­gens grond­ti­pe en die hoe­veel­heid wa­ter, jel, kuns­mis en on­kruid­do­der wat toe­ge­dien word, as­ook die plant­diep­te en hoe ste­wig die saai­ling vas­ge­druk moet word. “’n Saai­ling wat nie goed ge­plant is nie, sal al­tyd pro­ble­me hê,” sê dr. Jaap Steenkamp, raad­ge­wer vir die pro­jek.
REGS: Dr. Jaap Steenkamp sê die doel van die ska­du­net op die plan­ter­een­heid is om die saai­lin­ge uit reg­streek­se son­lig te hou, wat hul kans op oor­le­wing ver­be­ter. Die saai­ling-“tang” (seed­ling ex­trac­tor), net langs die blou spi­raal­ka­bel op die foto, haal elke saai­ling uit die saai­ling­laaie op die plat­form soos hul­le be­no­dig word. Dit word dan in die bruin plant­buis in­ge­sit voor die plan­ter se si­klus be­gin.
Die Ter­ra­mech-veel­ter­rein­vrag­dra­er het ’n grond­vry­hoog­te van 500 mm en kan met sy heel­tyd­se vier­wiel­aan­dry­wing feit­lik e­ni­ge ter­rein baas­raak.
S­pan­werk. Van links is mn­re. Quin Kruger, meul­ma­ker en ver­ant­woor­de­lik vir die be­dra­ding en pyp­werk, Ja­c­ques Nel, werks­win­kel­be­stuur­der en swei­ser, Da­nie Bau­er­meis­ter, ont­wer­pas­sis­tent, Mat­thew Ma­do­ty­e­ni, swei­ser en ver­vaar­di­ger, P­hi­le­mon Wayi, ver­vaar­di­ger en spuit­ver­wer, Hel­gaard Steenkamp, me­ga­nie­se in­ge­ni­eur en lei­er van die ont­werp­span, Ber­tram Lospers, me­gatro­nie­se in­ge­ni­eur en ver­ant­woor­de­lik vir pro­gram­me­ring en e­lek­tro­nie­se ont­werp, Ja­c­ques van der Watt, wat on­der meer pro­duk­on­der­steu­ning en veld­toet­se doen, en Mar­co Bronk­horst, me­gatro­nie­se in­ge­ni­eur.