Brangus – die bees vir alle omgewings | Landbou
Brangus – die bees vir alle omgewings
Die Brangus presteer goed op al die verskillende soorte weidings in Suid-Afrika. FOTO: VERSKAF
Suid-Afrika is die land met die grootste verskeidenheid weidingsgebiede ter wêreld. Een beesras wat ideaal daarvoor geskik is, is die Brangus. Dat Brangus-beeste op ál die verskillende weidings kan presteer, is 'n bewys van die aanpasbaarheid en gehardheid van dié ras.
Die Brangus is oorspronklik in 1943 in Amerika geteel. Nadat dié beeste na Suid-Afrika gebring is, is met opteelprogramme uit die Brahman en Angus begin. Die oudste Brangus-stoetery in Suid-Afrika, van mnr. Raymond Green van Ladysmith, is in 1963 begin. Danksy pligsgetroue teling en prestasietoetsing het die Brangus oor die jare gegroei tot een van die grootste rasse in die land.
Die eerste Brangus-klub is in 1976 gestig om erkenning vir die ras te kry. In 1986 het SA Stamboek die grondwet en teelmetodes van die Brangus-beestelersgenootskap van Suid-Afrika aanvaar.
Die Brangus is uit twee rasse ontwikkel, naamlik die Angus, wat in gematigde streke presteer, en die Brahman, wat goed vaar in tropiese toestande. Die Brangus verteenwoordig die beste van albei wêrelde en verseker 'n lang, produktiewe leeftyd. Dit beteken meer kalwers en die behoorlike gebruik van bulle met uitstekende genetiese eienskappe.
Die Brangus is ook die enigste Brahman-verwante ras wat 100% poenskop is. Vroulike Brangus-diere het 'n effense skuins kruis, wat geboortegemak bevorder. Hul kalwers het klein koppe en is lig, maar sterk by geboorte. Geboorteprobleme is dus seldsaam en die oorlewingskoers is hoog.
Brangus-beeste is uitstekende groeiers op die veld én in die voerkraal. Hulle het talle ander gesogte eienskappe, soos vrugbaarheid, langlewendheid, vleisgehalte, aanpasbaarheid, gehardheid en loopvermoë. Die uitsonderlike aanpasbaarheid en doeltreffendheid van die Brangus-koeie is egter die grootse voordeel van dié ras.
Deur droogtejare het hierdie mak, mediumraamkoei haar stempel op die veelandskap afgedruk. Die koeie is bekend daarvoor dat hulle in veldtoestande kalwers speen wat die helfte soveel soos hulle weeg, en wat gesog is in voerkrale. Hierdie prestasie word in elke provinsie behaal, ongeag die klimaat en weiding.
Brangus-telers konsentreer ook op die handhawing van melkteelwaardes. Dit lê die grondslag vir lewenslange prestasie. Sonder goeie melkvoeding sal 'n speenkalf nie swaarder word en 'n vers nie 'n kalf grootmaak nie. Die ras word dikwels in kruisteelprogramme gebruik vir geboortegemak en gesogte kalwers, maar dis die kruisverse wat 'n uitstekende nalatenskap het.
Die Brangus is deel van die Suid-Afrikaanse genomikaprojek en daar is kuddes wat daarop toegespits is om data in te vorder. Die oogmerk is om uit genomiese ontledings genetiese merkers vir sekere eienskappe te identifiseer.
Die Brangus-beestelersgenootskap streef daarna om veldaangepaste beeste te produseer wat ook in die voerkraal presteer. Die ras se teeldoelwitte is gegrond op die behoeftes van die kommersiële vleisbeesboer, die bestaande rasstandaarde en om die goeie eienskappe waarvoor die bees bekend is, uit te bou.
Brangus-telers wat by die genootskap aansluit, ontvang een keer per jaar besoek van 'n opgeleide inspekteur wat die kudde sal ondersoek en professionele raad gee. Met die samewerking van Unistel bied die genootskap ook DNS-toetse vir die diere. In 2012 het die Brangus opgegradeer na die internasionale lewendehawe-registrasiestelsel 2 (ILR2).
Daardeur word teelwaarde- indekse verkry vir verskeie eienskappe, soos geboortegemak, vrugbaarheid, groei en karkas-eienskappe.
Landwye Brangus-veilings word gereeld onder die vaandel van die genootskap gehou sodat die beeste vir al die lede en die kommersiële mark toeganklik is. Vanjaar se nasionale Brangus- veiling vind op Woensdag 11 Augustus om 11:00 by La La Nathi, Harrismith, plaas. Altesaam 90 topgehalte-Brangusbulle en 22 vroulike diere word aangebied.
Die veiling sal ook 'n aanlyn platform hê wat deur SwiftVee behartig word. Die Brangus-skou vir vroulike diere word op Maandag 9 Augustus gehou. Die skou vir die bulle begin daarna en duur voort op Dinsdag 10 Augustus.
Brangus SA, 051 451 2496, e-pos: info2@brangus.org.za, web: brangus.org.za, Facebook: BrangusSA, Twitter: @BrangusSA