Namibië wil sonkrag aan Europa, SA verkoopSossusvlei in Namibië. (Foto: Ashim D’Silva/Unsplash) Terwyl Europa steeds sukkel om sy afhanklikheid van gas en olie ŉ ding van die verlede te maak, meen een van die wêreld se droogste lande dat hy die antwoord vir Europa se probleme kan bied. Namibië kan glo soveel sonkrag produseer dat die land binnekort selfvoorsienend in sy vraag na elektrisiteit sal wees. Teen die einde van die dekade behoort die land ook van hierdie hernubare energie te kan uitvoer en het Europa – en ook Suid-Afrika – in sy visier. ŉ Afvaardiging van Namibië het onlangs deur Europa getoer in die hoop om sy planne vir potensiële hernubare kragbronne aan hierdie kontinent voor te lê. James Mnyupe, ekonomiese raadgewer vir die Namibiese presidensie, was vroeër vandeesmaand in Rotterdam vir die World Hydrogen Summit -handelskou en het Woensdag in Parys sy land se idees voorgelê, voordat hy na Davos reis. Namibië, wat grotendeels uit woestynland bestaan, is deurdrenk van son. Dít skep die perfekte omstandighede vir die oprigting van massiewe sonkragplase. Die krag wat deur hierdie plase opgewek word, kan gebruik word om waterstof in sy eenvoudigste vorm om te skakel, wat dan op sy beurt vir brandstof gebruik kan word of in ammoniak omgeskakel word om kunsmis te maak. Om waterstof te vervaardig, moet water in sy eenvoudigste elemente verdeel word – naamlik waterstof en suurstof – met behulp van ŉ tegniek genaamd elektrolise. Namibië sê hy is in die unieke posisie om hierdie proses heeltemal skoon te maak, aangesien hy ŉ onbeperkte voorraad van son (krag) en seewater (waterstof) het. Hierdie proses sal vereis dat ontsoute seewater gebruik word en dan met skoon hernubare energie geëlektroliseer word. Die waterstof sal dan na ŉ terminaal gelei word en “na Rotterdam, Duitsland of Suid-Afrika” uitgevoer word, het Mnyupe gesê. Hierdie energie sal ook plaaslik aangewend kan word. ‘n Voorstelling van hoe die proses kan werk. (Foto: Yen Strandqvist/Chalmers University of Technology) Europa desperaat Die Europese Unie (EU) beplan om teen 2030 sowat 10 miljoen ton se waterstof uit sy eie hulpbronne te vervaardig. Die unie reken egter dat dieselfde hoeveelheid ingevoer sal moet word om tradisionele kragopwekkingshulpbronne soos steenkool, olie en gas te vervang. “Ons verstaan dat ons nie al hierdie waterstof in Europa kan produseer nie – dit is onmoontlik,” het Jorgo Chatzimarkakis, sekretaris-generaal van die Europese handelsvereniging Hydrogen Europe, gesê. “Ons het doodeenvoudig nie genoeg son oor die hele Europa nie en beslis nie genoeg wind nie. Daarom is Afrika ons hoofvennoot in hierdie verband.” Europa se verbinding met Namibië in sover die verskaffing van energie het reeds verlede jaar ŉ belangrike stap geneem toe daar meer druk op die EU toegepas is om sy energiebronne te diversifiseer. Namibië het Hyphen Hydrogen Energy gekies as sy voorkeurbieër vir ŉ sonkragplaas en groenwaterstofprojek in Tsau llKhaeb in die suidweste van Namibië. Dié is ŉ gesamentlike onderneming tussen die Duitse hernubare groep Enertrag en beleggingsvoertuig Nicholas Holdings. As alles volgens plan verloop, sal die eerste fase van elektrisiteitproduksie reeds vanaf 2026 in werking tree. Hierdie terrein sal jaarliks sowat 300 000 ton waterstof genereer. Onafhanklikheid is die doel Volgens Mnyupe klop Chinese maatskappye reeds aan Namibië se deur sedert planne vir die nuwe sonkragplaas opgetrek is. “Hulle wil ook betrokke raak,” sê hy. “Namibië sal saam met almal werk wie se doelwit in lyn is met ons visie om Namibië te industrialiseer.” Die land hoop om uit die ellende te kom waaronder talle Afrika-lande tans gebuk gaan en eerder uitvoerders te word as grotendeels afhanklik van invoere. Een van die land se doelwitte met sonkrag is om selfvoorsienend te word in sy verskaffing van elektrisiteit. Sowat twee derdes van die land se elektrisiteit word steeds hoofsaaklik uit Suid-Afrika ingevoer. “[Hierdie planne] is die eerste stap na ekonomiese emansipasie.”