GRAAD 12 NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 10 - PDF Free Download
0 downloads 261 Views 768KB Size
MUSIEK V1 MODEL 2012
Hierdie vraestel bestaan uit 17 bladsye.
2 NSS – Graad 10 Model
Hierdie vraestel bestaan uit SEWE afdelings. AFDELING A tot C: AFDELING D: AFDELING E: AFDELING F: AFDELING G:
Musiekteorie (VERPLIGTEND) Algemene Musiekkennis (VERPLIGTEND) Westerse Kunsmusiek (WKM) Jazz Inheemse Afrikamusiek (IAM)
Kandidate moet AFDELING A tot D beantwoord en dan EEN kies uit AFDELING E (WKM) OF AFDELING F (JAZZ) OF AFDELING G (IAM).
Beantwoord AFDELING A tot C slegs met potlood in die spasies wat voorsien word.
Beantwoord AFDELING D en jou keuse uit AFDELING E tot G met ink in die ANTWOORDEBOEK wat verskaf word.
3 NSS – Graad 10 Model
NASIENROOSTER VRAAG AFDELING A 1 2 3 4 5 6 7 8 Subtotaal AFDELING B 9 10 Subtotaal AFDELING C 11 12 Subtotaal AFDELING D 13 14 15 16 Subtotaal KEUSEVRAE AFDELING E (WKM) 17 18 19 20 Subtotaal
2 2 3 3 2 3 5 10 30 5 10 15 7 8 15 10 5 10 5 30
6 6 12 6 30 OF
AFDELING F (JAZZ) 21 22 23 24 Subtotaal
AFDELING G (IAM) 25 26 27 28 Subtotaal GROOTTOTAAL Kopiereg voorbehou
6 6 12 6 30 120 Blaai om asseblief
4 NSS – Graad 10 Model
AFDELING A: GRONDBEGINSELS VAN MUSIEK (VERPLIGTEND) VRAAG 1 Skryf die tydmaattekens vir die uittreksels by * hieronder neer.
 VRAAG 2 Voltooi die mate hieronder met rustekens korrek gegroepeer.  VRAAG 3 Skryf die toonsoortteken van Eb majeur in the bassleutel. Skryf die opgaande majeurtoonleer met hierdie toonsoortteken deur heelnote te gebruik. Onthou om die halftone aan te dui.  VRAAG 4 Identifiseer die toonsoorte van die uittreksels hieronder. 4.1 Toonsoort:_________________________ 4.2 Toonsoort:_________________________ 4.3
5 NSS – Graad 10 Model
VRAAG 5 Identifiseer die drieklanke hieronder as majeur, mineur, verminderd of vergroot.
VRAAG 6 Voeg 'n noot bokant die gegewe noot om die vereiste intervalle te vorm.
VRAAG 7 Transkribeer die melodie hieronder in die bassleutel en behou dieselfde toonhoogte.
6 NSS – Graad 10 Model
VRAAG 8 Bestudeer Kikuyu Lullabye vir klavier hieronder en beantwoord die vrae.
Gee die betekenis van die begrip ruhig. _____________________________
Wat beteken =60? _____________________________________________
Skryf die volledige begrip vir die afkorting mf (maat 6) and gee die betekenis van die begrip. _________________________________________________
Skryf die letternaam van die hoogste noot in die linkerhandparty neer. ________________________
Benoem die interval wat in die blok in maat 6 voorkom. __________________
Benoem die interval wat in die blok in maat 8 voorkom. __________________
Benoem die tipe drieklank wat in die laaste moment van die werk gevorm word. ________________________
Wat beteken 'C' (aan die begin van die werk)? ________________________
Noem die toonsoort van hierdie werk. _______________________________
TOTAAL AFDELING A: Kopiereg voorbehou
7 NSS – Graad 10 Model
AFDELING B: MELODIESE KONSTRUKSIE (VERPLIGTEND) VRAAG 9 9.1
Voltooi die viermaatfrase hieronder met geskikte ritmepatrone. (3)
Skryf 'n afgaande sekwens vir die motief hieronder.
(2)  VRAAG 10 Voltooi die viermaat-melodie hieronder. Eindig met 'n geskikte kadens.
Die melodie sal volgens die riglyne hieronder nagesien word: BESKRYWING Ritmiese toepassing Melodiese toepassing Kadense en vorm Algemene indruk TOTAAL
MAKSIMUM 5 5 5 5 20 ÷ 2 = 10
 TOTAAL AFDELING B:
8 NSS – Graad 10 Model
AFDELING C: HARMONIE (VERPLIGTEND) VRAAG 11 11.1
Noem die toonsoort en analiseer die akkoorde (I, IV, ensovoorts) in maat 1 en 2. Skryf jou antwoorde onder die akkoorde in die spasies wat voorsien word. Kadens
Identifiseer die kadens wat deur die laaste twee akkoorde van die uittreksel hierbo gevorm word. Skryf die akkoordprogressie neer en benoem die kadens in die spasie wat hierbo voorsien word.
VRAAG 12 Voltooi die kadense hieronder deur alt, tenoor- en baspartye by te voeg. Die toonsoort van elke voorbeeld verander. Onvolmaakte kadens
Punte sal soos volg toegeken word: 4 punte per kadens = 16 ÷ 2 = 8  TOTAAL AFDELING C: Kopiereg voorbehou
9 NSS – Graad 10 Model
AFDELING D: ALGEMENE MUSIEKKENNIS (VERPLIGTEND) Beantwoord die vrae in hierdie afdeling in die ANTWOORDEBOEK wat voorsien word. VRAAG 13 Verskeie opsies word as moontlike antwoorde vir die volgende vrae gegee. Kies die antwoord en skryf slegs die letter (A–C) langs die vraagnommer (13.1–13.10) in die ANTWOORDEBOEK neer, byvoorbeeld 13.11 C. 13.1
Watter TWEE instrumente word as aërofone geklassifiseer? A B C
Trompet en tromboon Trompet en klarinet Trompet en altviool
die laagste manlike stem. 'n hoë manlike stem. 'n hoë vroulike stem.
Watter instrument se toonhoogte is die hoogste? A B C
Kitaar en harp Tuba en piccolo Tamboeryn en marimba
Die tenoorstem kan geklassifiseer word as A B C
Watter TWEE instrumente word as koperblaasinstrumente geklassifiseer? A B C
Tjello en Afrika-strykboog Klarinet en djembe Koeiklok ('Cowbell') en fluit
Watter TWEE instrumente word as strykinstrumente geklassifiseer? A B C
Watter TWEE instrumente word as chordofone geklassifiseer? A B C
Fluit en mbira Panfluit en fluit Koeiklok ('Cowbell') en fluit
Piccolo Fluit Klarinet
Watter instrument se toonhoogte is die laagste? A B C
Mbira Tjello Altviool
10 NSS – Graad 10 Model
Watter instrumente word gewoonlik in moppies en ghoemas gebruik? A B C
Fluite, hobo's en fagotte Banjo, kitaar en saksofoon Hobo's, saksofone en fagotte
Watter instrumente word gewoonlik in boeremusiek gebruik? A B C
Klavier en fluit Elektroniese klawerbord en klarinet Konsertina en trekklavier
Watter slaginstrument word gestem? A B C
Driehoek Houtblok Timpani
11 NSS – Graad 10 Model
VRAAG 14 Watter elemente van Jimi Hendrix se musiekstyl het hom so bekend en bemind gemaak?
VRAAG 15 Kies TWEE beskrywings uit KOLOM B om by 'n musiekstyl in KOLOM A te pas. Skryf slegs die letter (A–J) langs die vraagnommer (15.1–15.5) in die ANTWOORDEBOEK neer, byvoorbeeld 15.6 L, M. 15.1
KOLOM A Afrikaanse musiek
Moppies and ghoemas
KOLOM B tradisionele instrumente wat gebruik word, is die siter, tambura en tabla
die lied January, February, March word met hierdie musiekstyl geassosieer
'volkspele' is 'n tradisionele sosiale dans in hierdie musiekvorm
beïnvloed deur Hollandse, Duitse en Franse volksliedere
die melodie van hierdie musiekstyl is gebaseer op 'n toonleer wat 'n raga genoem word
geassosieer met feesvieringe wat op Nuwejaarsdag in Kaapstad begin en aanhou in Januarie
tradisionele instrumente soos die konsertina en die trekklavier word gebruik
Nico Carstens en Nico van Rensburg is bekende musikante van hierdie musiekstyl
die tekstuur is gewoonlik melodie en begeleiding met ritmiese ondersteuning
'verse-chorus'-struktuur is die algemeenste vorm van hierdie musiekstyl 
VRAAG 16 16.1
Noem DRIE kenmerke van die musiek van Elvis Presley OF The Beatles.
Noem enige TWEE liedere van jou gekose kunstenaar(s).
TOTAAL AFDELING D: Kopiereg voorbehou
12 NSS – Graad 10 Model
Beantwoord AFDELING E (WKM) OF AFDELING F (JAZZ) OF AFDELING G (IAM)) AFDELING E: WESTERSE KUNSMUSIEK (WKM) VRAAG 17 Gee die definisies van DRIE van die volgende musiekgenres. Skryf slegs die definisie langs die vraagnommer (17.1–17.4) in die ANTWOORDEBOEK neer. 17.1
VRAAG 18 Dui aan of die volgende stellings WAAR of ONWAAR is. Kies die korrekte antwoord en skryf 'waar' of 'onwaar' langs die vraagnommer in die ANTWOORDEBOEK neer. Indien jy 'onwaar' geantwoord het, skryf die korrekte antwoord neer, byvoorbeeld 18.9 Onwaar. Die werk is deur Mozart gekomponeer. 18.1
Die Barokperiode het van ongeveer 1600 tot 1750 geduur.
Die fluit vervang die blokfluit in die Barokorkes.
For Unto Us a Child is Born is 'n aria uit 'n Klassieke opera.
Die tekstuur van Barokmusiek is hoofsaaklik monofonies.
Eine Kleine Nachtmusik is 'n strykkwartet wat deur Beethoven gekomponeer is.
Alberti-bas word dikwels in die Klassieke periode gebruik.
Mozart en Haydn is bekende komponiste van die Klassieke periode.
Die Mis word in die volgende seksies verdeel: Kyrie, Gloria, Credo, Sanctus en Aria. (12 ÷ 2)
13 NSS – Graad 10 Model
VRAAG 19 Vergelyk die eienskappe van Barokmusiek met die eienskappe van die musiek van die Klassieke periode. Gebruik enige DRIE van die volgende elemente: • • • • • • •
Melodie Tekstuur Stemming Harmonie en tonaliteit Ritme en metrum Dinamiek Struktuur en vorm
VRAAG 20 Skryf kort aantekeninge oor Primavera uit die Vier Seisoene. Noem die komponis (1), beskryf die werk (2) en noem die instrumente waarvoor dit gekomponeer is (3).
TOTAAL AFDELING E:
14 NSS – Graad 10 Model
AFDELING F: JAZZ VRAAG 21 Gee die definisies van DRIE van die volgende jazzstyle. Skryf slegs die definisie langs die vraagnommer (21.1–21.4) in die ANTWOORDEBOEK neer. 21.1
New Orleans (Dixieland)-jazz
VRAAG 22 Dui aan of die volgende stellings oor ragtime WAAR of ONWAAR is. Kies die korrekte antwoord en skryf 'waar' of 'onwaar' langs die vraagnommer (22.1–22.8) in die ANTWOORDEBOEK neer. Indien jy 'onwaar' geantwoord het, skryf die korrekte antwoord neer, byvoorbeeld 22.9 Onwaar. Die werk is deur King Oliver gekomponeer. 22.1
Ragtime is hoofsaaklik 'n soort orrelmusiek.
Die belangrikste eienskap daarvan is gesinkopeerde of 'ragged' ritme.
Ragtime is 'n oorspronklike musiekgenre wat op sy populêrste was tussen 1890 tot ongeveer 1918.
Scott Joplin is 'n bekende komponis van ragtime-musiek.
Ragtime-musiek word gewoonlik teen 'n stadige tempo gespeel.
'n Beroemde ragtime-klavierwerk James P Johnson.
Ragtime-ritmes spruit uit Afro-Amerikaanse volksmusiek.
Ragtime is beïnvloed deur die solo-jazz-klavierstyl wat as stride bekend staan. (12 ÷ 2)
15 NSS – Graad 10 Model
VRAAG 23 Vergelyk die eienskappe van vroeë blues met die eienskappe van swing (big band). Verwys na enige DRIE van die volgende: • • • • • • •
VRAAG 24 Skryf kort aantekeninge oor Take the A-Train. Noem die komponis (1), beskryf die werk (2) en skryf vir watter instrumente die werk gekomponeer is (3).
TOTAAL AFDELING F:
16 NSS – Graad 10 Model
AFDELING G: INHEEMSE AFRIKAMUSIEK (IAM) VRAAG 25 Gee die definisies van DRIE van die volgende Afrika-musiekgenres. Skryf slegs die definisie langs die vraagnommer (25.1–25.4) in die ANTWOORDEBOEK neer. 25.1 25.2 25.3 25.4 25.5 25.6 25.7 25.8 25.9 25.10 25.11 25.12 25.13 25.14
Kiba Sempepetlwane Dikoma tsa meletlo Dikoma tsa bojale Famo Mokorotlo Imbeleko Umtyityimbo Indlamu Amahubo Malende Tshikona Muchongolo Xibelana
(2) (2) (2) (2) (2) (2) (2) (2) (2) (2) (2) (2) (2) (2) 
VRAAG 26 Dui aan of die volgende stellings oor gewyde liedere WAAR of ONWAAR is. Kies die korrekte antwoord en skryf 'waar' of 'onwaar' langs die vraagnommer (26.1–26.8) in die ANTWOORDEBOEK neer. Indien jy 'onwaar' geantwoord het, skryf die korrekte antwoord neer, byvoorbeeld 26.9 Onwaar. Dit word deur ou vrouens gesing. 26.1
Musiek wat vir reënmaak-rituele gebruik word, word as gewyde liedere geklassifiseer.
Musiekaktiwiteite wat gaan oor Afrika-godsdiensbeoefening, is slegs vir openbare gebruik.
Amahubo aseNdlunkulu of Dikoša tša mošate word gedurende reënmaakseremonies uitgevoer.
Musiek wat gebruik word deur kerke, soos die ZCC en Amazayoni, is diep in die Afrika-musiekbenadering gesetel.
Oorlogsliedere word slegs deur manne uitgevoer.
Persone in die gehoor wat nie die inisiasieproses deurgemaak het nie, word nie toegelaat om aan inisiasieliedere deel te neem nie.
Die publiek mag deelneem aan musiek wat in Malopo gebruik word.
Afrika-inisiasieliedere en -aktiwiteite is slegs vir seuns.
(12 ÷ 2)
17 NSS – Graad 10 Model
VRAAG 27 Vergelyk kinderliedere met gemeenskapsliedere. Gee EEN voorbeeld van elk. Verwys na die volgende: • • • •
Soort liedere (2 punte) Konteks (4 punte) Algemene kenmerke (4 punte) Voorbeelde (2 punte)
VRAAG 28 Skryf kort aantekeninge oor die Xitsonga bruiloflied Miyela. Verwys na die agtergrond van die werk (3) en hoe die konsep van vraag en koorrefrein in hierdie werk realiseer (3). TOTAAL AFDELING G: GROOTTOTAAL:
 30 120
MUSIEK V1 MODEL 2012 MEMORANDUM
2 NSS – Graad 10 Model – Memorandum
VRAAG 2 Voltooi die mate hieronder met korrek groepeerde rustekens.
 Een punt per maat = 2 punte VRAAG 3 Skryf die toonsoortteken van Eb majeur in the bassleutel. Skryf die opgaande majeurtoonleer met hierdie toonsoortteken deur heelnote te gebruik. Onthou om die halftone aan te dui.
Bassleutel = 1 punt Toonsoortteken – 1 punt Halftone = 1 punt Minus ½ punt per fout Totaal = 3 punte
VRAAG 4 Identifiseer die toonsoort van die uittreksels hieronder. 4.1 4.2 4.3
B mineur A majeur Bb majeur
 Blaai om asseblief
3 NSS – Graad 10 Model – Memorandum
Geen ½ punte VRAAG 7 Transkribeer die volgende melodie in die bassleutel en behou dieselfde toonhoogte.
 Sleutel = 1 punt Toonsoortteken = 1 punt Notasie = 3 punte (minus ½ punt per fout) VRAAG 8 8.1
60 kwartnootslae per minuut, redelik stadig
Mezzo forte – matig hard
(1)  TOTAAL AFDELING A:
4 NSS – Graad 10 Model – Memorandum
AFDELING B: MELODIESE KONSTRUKSIE (VERPLIGTEND) VRAAG 9 9.1 Voltooi die viermaatfrase hieronder met geskikte ritmepatrone. Moontlike antwoord:
1 punt per slag = 6 ÷ 2 = 3 9.2 Skryf 'n afgaande sekwens vir die motief hieronder.
1 punt per noot = 8 ÷ 4 = 2
VRAAG 10 Voltooi die volgende viermaat-melodie. Eindig met 'n geskikte kadens. Moontlike antwoord:
NASIENGIDS Ritmiese toepassing Melodiese toepassing Kadense en vorm Algemene indruk TOTAAL
5 NSS – Graad 10 Model – Memorandum
AFDELING C: HARMONIE (VERPLIGTEND) VRAAG11 11.1 Noem die toonsoort en analiseer die akkoorde (I, IV, ensovoorts) in maat 1 en 2. Skryf jou antwoorde onder die akkoorde in die spasie wat voorsien word. Kadens
Toonsoort: F majeur,
Toonsoort = 1 punt Akkoorde (maat 1 en 2) = 4 punte Totaal = 5 punte
11.2 Identifiseer die kadens wat by die laaste twee akkoorde van die uittreksel hierbo gevorm word. Skryf die akkoordprogressie neer en benoem die kadens in die spasie wat hierbo voorsien word. Akkoorde = 1 punt (½ punt per akkoord) Naam van kadens = 1 punt Totaal = 2 punte
VRAAG 12 Voltooi die kadense hieronder deur alt, tenoor- en baspartye by te voeg. Die toonsoort van elke voorbeeld verander. Moontlike antwoord: Onvolmaakte kadens
Akkoorde = 1 punt (½ punt per akkoord) Naam van kadens = 1 punt Totaal = 3 punte
 TOTAAL AFDELING C:
6 NSS – Graad 10 Model – Memorandum
AFDELING D: ALGEMENE MUSIEKKENNIS (VERPLIGTEND) Beantwoord die vrae in hierdie afdeling in die ANTWOORDEBOEK wat voorsien word. VRAAG 13 13.1 13.2 13.3 13.4 13.5 13.6 13.7 13.8 13.9 13.10
B A A A B A B B C C
Panfluit en fluit Tjello en Afrika-strykboog Kitaar en harp Trompet en tromboon 'n Hoë manlike stem Piccolo Tjello Banjo, kitaar en saksofoon Konsertina en trekklavier Timpani
VRAAG 14 • •
Jimi Hendrix se musikale grondslag was stewig gevestig in die blues-tradisie Hy stel baie veranderinge en tegnieke vir kitaarvoordrag-repertorium bekend, bv.: (a) Die gebruik van omtrent elke deel van die kitaar om klank te produseer – nie net die snare nie, maar ook die liggaam, die nek, die kop en die gebruik van onkonvensionele metodes om die snare te speel, insluitende sy tande, tong en die klop van die snare met sy hande (b) Die gebruik van 'n hele reeks individuele en gekombineerde effekte wat die 'fuzz'-boks, die 'wah-wah'-pedaal en die tremolo-arm insluit (c) Die kombinasie van ritme- en hoofkitaar sodat die melodieë en harmonieë kombineer en ineenvleg (d) Ontwikkel die vorige ongewenste tegniek van die kitaarversterker ('amplifier') se kringfluit ('feedback') (e) Doen baanbrekerswerk deur die opname-ateljee as 'n uitbreiding van sy musikale idees te gebruik (f) Stel stereofoniese fase-effekte vir rockopnames bekend • Sy verhoogoptredes was bekend flambojant en het bygedra tot sy reputasie. Sy vroeë dood op die ouderdom van 28 vorm deel van sy bekendheid • Sy musikale invloed was enorm en met die tegnieke wat hy saam met Pete Townshend ontwikkel het, word die weg gebaan vir heavy metal en heavy rock bands van die volgende generasie (Enige 5 korrekte elemente)
7 NSS – Graad 10 Model – Memorandum
VRAAG 15 15.1 15.2 15.3 15.4 15.5
C, D G, H B, F A, E I, J
Elvis Presley • 'n Belangrike stylkenmerk is ritme en blues • 12-maat-blues (I, I, I, I, IV, IV, I, I, V, IV, I, I) sowel as vers en refrein vorm die basis van baie van sy liedere, bv. Hound Dog • Sy optredes was opwindend en hy was 'n besondere suksesvolle voordraer • Hy het nie enige van sy eie musiek gekomponeer nie, maar die wyse waarop hy dit voorgedra het, het 20ste-eeuse populêre musiek wêreldwyd transformeer • Hy was een van die eerste oorspronklike voordraers van rockabilly – 'n lewendige back-beat-fusie van country, ritme en blues • Hy kombineer in sy voordrag elemente van verskillende Amerikaanse sangstyle, insluitende gospel, rockabilly en standaard popmusiek • Hy gebruik bel canto-sang (wat geleen is van Italiaanse musiek) in sommige liedere • Elvis het 'n liriese kwaliteit in sy stem gehad wat goed by sy ballades en stadige liefdesliedere gepas het • Sy kenmerkende rock 'n roll-styl word ernstiger na sy terugkeer van militêre diens OF The Beatles • Maak gebruik van kitare, tromme en stem (vir beide solo en harmonie) • Musiekstyle sluit skiffle, rock 'n roll, pop, folkrock, kuns-rock en psigedeliese rock in • Die kenmerkendste styl is John Lennon en Paul McCartney se oorspronklike liedere en hulle stemme wat in afwisseling die hoofpartye ('lead voice') sing • Hoofkitaar, agtergrondsang en soms hoofstemme word gebruik, en kan as 'n handelsmerk beskou word • The Beatles het meestal liedere oor liefde, romanse geskryf en gesing • Hulle sing ook liedere oor hulself, ander persone, sosiale aangeleenthede, of slegs vir die genot daarvan • Sekere elemente van klassieke musiek word gebruik in hulle latere opnames • Die invloed van Indiese klassieke musiek kom voor in liedere soos: Love you to en Within You and Without You
8 NSS – Graad 10 Model – Memorandum
Elvis Presley • Hound Dog (1956) • Loving You (1956) • Promised Land (1975) • Something for Everybody (1961) (Enige ander liedere) OF The Beatles • Please Please Me (1963) • With a Little Help From my Friends (1967) • Yellow Submarine (1969) • Let it Be (1970) (Enige ander liedere)
 TOTAAL AFDELING D:
9 NSS – Graad 10 Model – Memorandum
Beantwoord of AFDELING E (WKM) OF AFDELING F (JAZZ) OF AFDELING G (IAM) AFDELING E: WKM VRAAG 17 17.1
Oratorium • 'n Grootskaalse musikale werk gebaseer op 'n godsdienstige onderwerp vir solostem, koor en orkes • Bedoel vir voordrag sonder dekor, kostumering of aksie
Concerto Grosso • 'n Komposisie van die laat Barokperiode vir orkes • Gewoonlik vir 'n groep solo-instrumente (concertino) wat kontras vorm met die tutti (ripieno) • Die concertino bestaan dikwels uit twee solo-viole en 'n tjello • Die ripieno bestaan gewoonlik uit 'n strykorkes met 'n continuo
Simfonie • 'n Grootskaalse komposisie vir orkes • Gewoonlik in vier bewegings: vinnig, stadig, menuet en trio, vinnig
Opera • 'n Dramatiese werk waarin die grootste gedeelte van die teks gesing word met instrumentale begeleiding of koor • Toneelspel, kostumering en dekor vorm 'n integrale deel van die uitvoering
(Enige drie korrekte definisies = 2 x 3 = 6)
VRAAG 18 18.1 18.2 18.3 18.4 18.5 18.6 18.7 18.8
Waar Waar Onwaar. Dit is 'n aria uit 'n Barok-oratorium. Onwaar: Die tekstuur van Barokmusiek is meestal polifonies. Onwaar: Dit is deur Mozart gekomponeer. Waar Waar Onwaar: Die seksies van Die Mis is Kyrie, Gloria, Credo, Sanctus en Agnus Dei. (12 ÷ 2)
(1) (1) (2) (2) (2) (1) (1) (2) 
10 NSS – Graad 10 Model – Memorandum
VRAAG 19 Barokmusiek Melodie (2 punte) • Komplekse en deurlopende melodiese lyne • Dikwels gebou op motiewe en sekwensiële herhaling
Klassieke musiek Melodie (2 punte) • Melodieë neig om korter en eenvoudiger te wees • Gebaseer op drieklanke met relatiewe duidelike reëlmatige frases wat gewoonlik bestaan uit agt mate wat dikwels opgebreek word in 4+4 Tekstuur (2 punte) Tekstuur (2 punte) • Tekstuur meer kompleks en • Duideliker en minder gekomplisubtiel seerd/homofonies • Meestal gebaseer op kontrapunt, • Duidelike onderskeid tussen met 'n paar homofoniese melodie en begeleiding. passasies • Gebruik Alberti-bas Stemming (2 punte) Stemming (2 punte) • Een stemming deur die hele • Stemming varieer in die loop van 'n seksie of beweging beweging • Kontrasterende stemming kom • 'n Groter gewaarwording van slegs in 'n ander beweging voor drama met kontrasterende stemming, spanning en ontspanning Harmonie en tonaliteit (2 punte) Harmonie en tonaliteit (2 punte) • Harmoniese fondasie word • Meer klem op ineenvloeiing en voorsien deur die besyferde bas balans (klavesimbel en bas) • Orkes word duidelik verdeel in • Ryk harmonieë en mildelike melodie en harmoniese gebruik van mineurtoonsoorte instrumente • Fundamentele harmonieë word aan die koperblaas- en houtblaasinstrumente gegee Ritme en metrum (2 punte) • Daar is 'n groot gewaarwording van voorstuwende beweging in die meeste Barokwerke • Die tempo by konstant in 'n enkele beweging
Ritme en metrum (2 punte) • Baie ritmiese variasie kom binne 'n klassieke werk voor • Stiltes en rustekens en 'n verskeidenheid nootwaardes word dikwels gebruik • Die tempo word nie konstant behou nie
11 NSS – Graad 10 Model – Memorandum
Dinamiek (2 punte) • Beperkte gebruik van dinamiese kontraste: skielike kontras van f na p (terrassedinamiek) • Daar is min dinamiese aanwysings in Barokmusiek
Dinamiek (2 punte) • Doelbewuste gebruik van dinamiek vir kontras en verrassing. Haydn het gepoog om sy gehoor skielik te verras • Dinamiese aanwysers is baie gevarieerd en word duidelik aangedui, bv. f, p, mf, mp, cresc. en dim. • Dinamiek vorm nou meer van 'n integrale deel van die musiek
Struktuur en vorm (2 punte) • Vorms wat hoofsaaklik gebruik word: tweeledige vorm, drieledige vorm (da capo aria), ritornelli en fuga
Struktuur en vorm (2 punte) • Formele struktuur word gebruik waarvan sonatevorm meestal in simfonieë en sonates gebruik word
(Enige drie = 3 x 4 = 12)
VRAAG 20 • Gekomponeer deur die Italiaanse komponis, Vivaldi (1678–1741) in 1725 • Primavera is een van 'n stel van vier solo-concertos (Die Vier Seisoene) wat bestaan uit geïllustreerde effekte – voëlgesang, storms, ens. (programmusiek) • Primavera (Lente) bestaan uit drie bewegings: vinnig, stadig, vinnig (Eerste beweging: Allegro, E majeur; Tweede beweging: Largo e pianissimo # sempre, C mineur; Derde beweging: Danza pastorale, E majeur) • Die laaste beweging is in ritornello-vorm (terugkerende seksie wat gewoonlik in 'n Barok-concerto of -aria voorkom) (Enige ander relevante feite) Instrumentasie: solo-viool, strykorkes, klavesimbel (besyferde bas) Komponis = 1 punt Aangaande die werk = 2 punte Instrumentasie = 3 punte
 TOTAAL AFDELING E:
12 NSS – Graad 10 Model – Memorandum
AFDELING F: JAZZ VRAAG 21 21.1
12-maat-blues • 'n Musiekstyl wat ontwikkel het deur die plattelandse Afrika-Amerikaanse bevolking in die suidelike state van Amerika gedurende die laat 19de en begin 20ste eeu • Die eerste blues-musikante was afstammelinge van die slawe wat afkomstig is vanuit Wes-Afrika, wat op die katoen- en suikerplantasies gewerk het • Gevolglik deel bluesmusiek eienskappe met Afrikamusiek, soos die verlaagde blue-note en vraag-en-antwoord-frases • Die liedere het dikwels gegaan oor verlies van menswaardigheid, familielede en moeilike omstandighede
Stride-klavier • 'n Jazz-klavierstyl beïnvloed deur ragtime, waarin kenmerke van improvisasie, blue-note en swingritmes gebruik word • Stride-klavier ontstaan in Harlem gedurende die Tweede Wêreldoorlog, en ontwikkel hoofsaaklik in New York gedurende die 1920's tot met ongeveer die 1930's • Stride-klavier is hoogs ritmies en perkussief as gevolg van die 'oom-pah'klank van die linkerhand • Die klavierspeler James P Johnson, ook bekend as die 'Vader van Stride' het hierdie unieke jazz-styl saam met pianiste-kollegas soos Willie 'The Lion' Smith, en Fats Waller ontwikkel
Swing • 'n Jazz-styl wat in die 1920's ontwikkel het en floreer het tussen 1935 en 1945 • Hoofsaaklik gespeel deur 'big bands' wat bestaan uit twaalf of meer spelers • Musiek is meestal genoteer, behalwe vir die improvisasie van die soliste • Ritmiese styl is ontspanne en word gekarakteriseer met die 'swaai-triool' wat bekend staan as die swing-styl • 'n Verdere eienskap is die swing-baslyn (walking bass) waar die bas met 'n gelykmatige pas beweeg
New Orleans (Dixieland) -jazz • 'n Jazz-styl wat in New Orleans ontwikkel het vanaf ongeveer 1900 tot 1917 deur 'n besondere groep mense bestaande uit gemengde Afrika, Franse en Spaanse oorsprong • New Orleans-jazz-styl is gewoonlik gespeel deur 'n klein groep van vyf tot agt spelers waarvan die front line of melodiese instrumente op 'n verskeidenheid kontrasterende melodielyne gelyktydig improviseer • Word ondersteun deur 'n ritme-seksie wat 'n konstante, duidelike maatslag verskaf • Gewoonlik gebaseer op 'n mars of kerkmelodie, 'n ragtime-melodie, 'n populêre lied of 12-maat blues
13 NSS – Graad 10 Model – Memorandum
VRAAG 22 22.1 22.2 22.3 22.4 22.5 22.6 22.7 22.8
Onwaar. Ragtime is hoofsaaklik 'n tipe klaviermusiek. Waar Waar Waar Onwaar. Ragtime word gewoonlik gespeel teen 'n matige tempo. Onwaar. 'n Bekende ragtime- werk is The Entertainer (of Maple Leaf Rag) deur Scott Joplin. Waar Onwaar. Ragtime het gedien as die grondslag vir stride-klavier. (12 ÷ 2)
VRAAG 23 Vroeë blues Melodie (2 punte) • Buigsame sangstyl met toonhoogte-verbuiging (verlaagde derde, vyfde en sewende trappe van die toonleer) • Melodie word dikwels gebaseer op 'n beperkte note-omvang wat dikwels herhaal • Die lirieke van elke vers bestaan oor die algemeen uit drie frases (wat elk vier mate lank is) in AABvorm
Swing (big band) Melodie (2 punte) • Gewoonlik gebaseer op 'n mars, 'n kerkmelodie, 'n ragtime-werk, 'n populêre lied, of 12-maat blues in 'n swingstyl • Maak dikwels gebruik van gesinkopeerde melodieë om ritmiese karakter daaraan te gee, of om gebruik te maak van 'n geïmproviseerde jazzsolo • Geïmproviseerde melodie
Tekstuur (2 punte) • Die tekstuur is gewoonlik homofonies • Vokale melodiese begeleiding word deur die kitaar, klavier of harmonika gespeel (alhoewel die instrumentaliste ook die bluesmelodie speel)
Tekstuur (2 punte) • Die orkes word verdeel in 'n koperblaas-seksie, saksofoonseksie en ritme-seksie • 'n Digte tekstuur word veroorsaak deur die instrumentale groepe (koperblasers, saksofone) wat homofonies as seksies speel
(2) (1) (1) (1) (2) (2) (1) (2) 
14 NSS – Graad 10 Model – Memorandum
Stemming (2 punte) • Beskryf die swaarkry van die swart Amerikaanse slawe, werksaam op plantasies van suidelike Amerika gedurende die eerste helfte van die 19de eeu Harmonie en tonaliteit (2 punte) • Maak gebruik van die standaard 12-maat-blues akkoordpatroon: I, I, I, I, IV, IV, I, I, V, IV, I, I • 7de-akkoorde word dikwels gebruik
Stemming (2 punte) • Geskik vir dans sodat niemusikante kan deelneem aan die musiek
Harmonie en tonaliteit (2 punte) • Maak van die standaard 12maat-blues gebruik • Basiese 12-maat-bluesakkoorde word uitgebrei om toegevoegde 7des en 13des in te sluit • Gebruik harmoniese progressies van die AABAliedvorms Ritme en metrum (2 punte) Ritme en metrum (2 punte) • Sinkopasie en ritmiese • Die ritmiese styl is ontspanne buigbaarheid word algemeen in die om 'n swing-trioolgevoel te melodie gebruik weerspieël • Die begeleiding maak dikwels van • Daar word van die basspeler swing-ritmes en triole gebruik verwag om op slag 1 en 3 of op al vier slae van die maat te speel om 'n walking bass te skep • Die sinkopasies en ritmiese onafhanklikheid van die melodiese instrumente skep 'n mate van opwindendheid Dinamiek (2 punte) Dinamiek (2 punte) • Gedemp • Hard • Reflekteer die stemming van die • Geskik vir danssale lied Struktuur en vorm (2 punte) Struktuur en vorm (2 punte) • Viermaatfrases met 'n 12-maat• Aanhoudende gebruik van die akkoordpatroon as basis 12-maat-blues-akkoordpatroon • Vraag-en-antwoordpatrone word • Gebruik ook die 32-maat AABAdikwels gebruik waarin die soliste liedvorm 'n frase sing of speel wat deur 'n ander solis of groep beantwoord word (Enige drie = 3 x 4 = 12)
15 NSS – Graad 10 Model – Memorandum
VRAAG 24 • Take the A-Train is gekomponeer deur Billy Strayhorn (1915–1967) in 1939 • Die werk is gekomponeer ná Ellington hom 'n werk aangebied en geld gegee het om per trein van Pittsburgh na New York City te reis • Take the A-Train was die kenwysie van die Duke Ellington-orkes • Die lied is eerste opgeneem op 15 Januare 1941 • Gekomponeer in 'n swing-styl • Dit is in AABA-vorm • Die eerste vier mate van die werk word deur die klavier en tromme gespeel • Die melodie word vanaf maat 5 eenstemmig deur die saksofone gespeel • Die koperblaasinstrumente speel homofoniese akkoorde met 'n hoogs gesinkopeerde ritme • Die tromme speel hoofsaaklik 'n swing-ritme • Die baslyn bestaan uit 'n walking bass line gespeel deur die kontrabas Komponis = 1 punt Aangaande die werk = 2 punte Instumentasie = 3 punte
 TOTAAL AFDELING F:
16 NSS – Graad 10 Model – Memorandum
AFDELING G: IAM VRAAG 25 25.1
Kiba • Pedi-aktiwiteit waarin liedere, drama, voordrag en onwerp voorkom • Uitgevoer deur manne en seuns • Vroue verskaf ook soms trombegeleiding
Sempepetlwane Musiek uitgevoer word deur vroue gedurende seremonies en rituele deur die Pedi-bevolking
Dikoma tsa meletlo • Musiek gebruik deur die Batswana-bevolking gedurende seremonies en rituele • Die musiek kan begelei word deur dans en kan ook geslag-spesifiek of gemeng wees
Dikoma tsa bojale • Musiek uitgevoer deur Batswana-dogters gedurende inisiasie
Famo • Musiek uitgevoer deur Basotho-vroue • Uitgevoer gedurende feesvieringe en met 'n manlike dansmaat of die gehoor
Mokorotlo • Musiek uitgevoer deur mans uit die Sotho-bevolking gedurende feesvieringe
Imbeleko • Musiek uitgevoer gedurende 'n ritueel gevolg deur feesviering van 'n pasgebore baba in die Xhosa- en Zulu- kulture • Die ritueel word uitgevoer deur die kind se vader maar die musiek en dans kan deur enige persoon uitgevoer word
Umtyityimbo • 'n Dans met musikale begeleiding • Uitgevoer deur Xhosa-vroue gedurende feesvieringe
Indlamu • 'n Zulu-dans wat deur tromme begelei word • Oorspronklik uitgevoer deur manne, alhoewel jy deesdae ook indlamugroepe met vroue kry wat dit uitvoer • Vroue het oorspronklik die ritmiese en vokale beleiding verskaf
Amahubo Oorlogsliedere gesing deur Zulu-mans
17 NSS – Graad 10 Model – Memorandum
Malende • 'n Komplekse uitvoering deur die Venda-bevolking wat liedere, dans, drama,voordrag en ontwerp uitbeeld
Tshikona • 'n Dans met musikale begeleiding • Uitgevoer deur die Venda-dogters gedurende inisiasie
Muchongolo • 'n Dans uitgevoer deur die Tsonga-mans gedurende feesvieringe en word begelei deur liedere wat die voordraers self sing • Vroue kan ook ondersteuning bied deur saam te sing met ritmiese klapbegeleiding om opwinding te verskaf met ululasie-klanke
Xibelana • 'n Populêre Tsonga-dans • Uitgevoer deur vroue gedurende feesviering en word begelei met Xibelana-musiek
VRAAG 26 26.1 26.2 26.3 26.4 26.5 26.6 26.7 26.8
Waar Onwaar. Dit kan ook uitsonderlik toegepas word met inagneming van die tipe seremonie/ritueel. Onwaar. Dit word uitgevoer gedurende koninklike funksies. Waar Onwaar. Vroue neem deel as 'n gehoor. Waar Waar Onwaar. Meisies het ook hulle eie inisiasieliedere en –aktiwiteite (12 ÷ 2)
(1) (2) (2) (1) (2) (1) (1) (2) 
18 NSS – Graad 10 Model – Memorandum
VRAAG 27 Kinderliedere Soort liedere (1 punt) • Kinderspeletjies, en liedere wat deur ouers vir hul kinders gesing word en deur kinders onder mekaar Konteks (3 punte) • Kindermusiek gebruik deur kinders self om te speel terwyl hulle leer van belangrike dinge soos ritme en koördinasie • Ouers sing liedere vir kinders om hulle te troos • Ouers gebruik liedere om boodskappe oor te dra en daardeur waardes en beginsels te vestig • Kinders leer ook die taal van die gemeenskap aan • Ouers leer hul kinders die taal van die gemeenskap asook besonderhede oor plekke en gebeurlikhede deur sang Algemene eienskappe (2 punte) • Kinderspeletjies kan geslagspesifiek of gemeng wees • Liedere wissel van solosang tot groepsliedere • Speletjies kan melodies of ritmies wees • Sommige speletjies is in storievorm
Gemeenskapsliedere Soort liedere (1 punt) • Musiekpraktyke vir mans/vroue of gesamentlik • Werksliedere Konteks (3 punte) • Leer waardes soos manlikheid/vroulikheid • Liedere kan gebruik word om aktuele en omstrede maatskaplike kwessies te hanteer • Liedere word gedurende troues gebruik om die bruid te adviseer aangaande gebruiklike gedrag in die huwelik • Werksliedere word gebruik om druk te verlig waar die werk moeilik is, soos op plase en die konstuksiebedryf
Algemene eienskappe (2 punte) • Ukulilizela, Ho didietsa (ululasie), knettergeluide • Fonestetika ('phonaesthetics') word dikwels gebruik om opwinding aan 'n lied te gee • Musiek word altyd saam met dans uitgevoer • Ritmes en onderwerpe wat daagliks gehoor word, kom in die musiek voor Voorbeeld (1 punt) Voorbeeld (1 punt) • Nka ikhethela (melodies) • Koma (mans) • Chillies ya baba (ritmies) • Abentazana (meisies) • Thula-thula (liedere wat deur ouers • Ilima/letsema (werk) vir kinders gesing word) (Of enige ander) (Of enige ander) (Enige drie = 3 x 4 = 12)
19 NSS – Graad 10 Model – Memorandum
VRAAG 28 Agtergrond: • Die ouer geslag gee vir die paartjie advies oor die huwelik • Gewoonlik emosioneel, maar kan ook humoristies wees • Die lied word gesing om die bruid gemaklik te laat voel wanneer sy na die skoonouers gaan • Word gesing na die huwelikseremonie (Enige drie) Vraag-en-koorrefrein: • Die vraag is twee mate lank (maat 1–2) • Die koorgedeelte reageer nie op of voltooi nie die idee van die vraag soos in die geval van gewone vraag en antwoord nie. Dit word eerder as 'n refrein gebruik. • In maat 3–6 word die koorrefrein in 'n aantal herhalende treffende frases opgedeel (miyela, miyela, Tshiketa kurila, ulotilangela xiluvha xa wena) • Alhoewel die teks verander, word die frases konstant herhaal • Fonestetika ('phonaesthetics') word algemeen in die vraag-en-koorrefrein (a-he) gebruik (Enige drie)
 TOTAAL AFDELING G: GROOTTOTAAL:
Report "GRAAD 12 NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 10"