Chris – Hoofstuk 11 (Die Slot) | SkalkSkryf
« Deutschland uber alles Deutschland
Vrou se dag »
Augustus 8, 2013 by Louwie Hoofstuk 11
Sersant Hendrina sit in sy kantoor, bo-op sy lessenaar in `n volle lotus posisie, terwyl kaptein Zondaer op en af voor hom verby loop. Op die lessenaar langs sersant Hendrina brand `n wierook stokkie. Hy het `n naweeklange kursus bygewoon waar hy geleer het om te mediteer.
In die verslag wat kaptein Zondaer nou in sy hand het, noem hy dat hy die kursus bygewoon het as deel van sy ondersoek aangesien die meisie van die begrafnis met die swart rok, en die rooi broekie, medeaanbieder van die kursus was. Die besoek was dus amptelik en daarom het hy die kostes van drie duisend rand en vyftig sent vir die naweek in sy S&T eis ingesluit. Kontant strokie aangeheg.
Heimlik het hy die kursus bygewoon, eerstens omdat die meisie vir hom onweerstaanbaar mooi is, en tweedens omdat die hele gedoente van die lotus posisie en die hummmm of ommmmm of wat die geluid was wat die meisie en haar vriende in die kerk gemaak het, vir hom so sereen, so amper heilig gevoel het. Sersant Hendrina is `n man vir stemming, `n man met `n aanvoeling vir die mistieke, `n denker.
En hy het baie geleer die naweek. Die plaaslike meester, geskool in tantriese Buddhisme en met grade in Zen filosofie, meditasie en vergelykende religie, het hulle deur al die stappe van meditasie gevat.
Hy het hulle geleer van transendentale meditasie, van die sewe stappe van Zen se ‘Taming the ox’ en van ‘No mind’, en hoe dit nie die Westerse eweknie van nihilisme is nie.
As dit lyk of sy studente aan die slaap wil raak, het hy hulle die veld in gevat vir die Indiaanse weergawe van ‘walking meditation’. Met toe oë moet jy in die spoor van die persoon voor jou loop, in absolute stilte. As jy val het die meester jou met `n riet oor die kop geslaan tot jy weer op jou plek in die tou was.
Hulle het telkens gekneus en bebloed weer op hulle kussings in die meditasie saal neergeslaan om verder deur die meester onderrig te word.
Hy het deurentyd sterk klem gelê op deernis/compassion as van deurslaggewende belang vir `n sinvolle lewe. Hy het ook gewaarsku teen die afskuwelikheid van Westerse materialisme en watter doodse gevolge dit vir die geestelike lewe inhou.
Dit was ook sy finale waarskuwing aan sy dissipels voordat hy met sy nuwe Mercedes Benz SLC500, met `n half naakte, seksie blondine aan sy sy, daar weg gery het.
“Dit was `n begrafnistroue,” sê sersant Hendrina sonder om sy oë oop te maak.
“`n Wat?” vra kaptein Zondaer uit die veld geslaan.
“Dit was eers `n begrafnis, maar toe die dominee vermoor is, is die diens uitgestel om eers `n ander predikant te kry om die diens verder waar te neem.”
Sersant Hendrina staan nou op sy linker been op sy lessenaar, die regter been is opgetrek sodat sy voet in sy linker lies rus terwyl die knieg negentig grade sywaarts weg van sy lyf af wys. Dit is `n posisie wat die Tai-Chi meester uit China die naweek aan hulle gedemonstreer het. Dit verbeter glo jou balans sowel as jou geestelike ewewig.
“Het jy bewyse,?” vra Zondaer agterdogtig.
“Daar is foto’s!” sê sersant Hendrina driftig.
“Van die moord?”
“Nee, van die begrafnis en die troue,” sê Hendrina.
“En waar kom die troue in die prentjie?” vra kaptein Zondaer.
“Daar was `n troue na die dominee dood is, vermoor is…”
“Watter dominee? Die een wat begrawe is?” vra Zondaer terwyl hy vraend opkyk na die sersant wat steeds op sy een been op sy lessenaar staan. Hy is nie seker dat hy die storie mooi verstaan nie.
“Nee,” sê Hendrina geduldig, “die dominee wat die begrafnis waargeneem het.”
“En toe trou iemand op die begrafnis?,” vra kaptein Zondaer ongelowig.
“Die begrafnisgangers is genooi om die troue, wat geskeduleer was om na die begrafnis te begin, by te woon. Die dominee het ingestem om die begrafnis voort te sit na die bruilof,” verduidelik sersant Hendrina.
“Maar die dominee is dood?,” vra die kaptein versigtig.
“`n Ander dominee,” sê sersant Hendrina terwyl hy van posisie verander. Hy staan nou op sy kop op sy lessenaar om die bloedtoevoer na sy brein te bevorder.
Kaptein Zondaer loer met sy kop skeef gedraai na die sersant wat nou beet-rooi in die gesig is.
“Wat, sersant Hendrina, lê op die bedkassie langs jou bed?” vra Kaptein Zondaer uit die bloute.
“Hoe bedoel Kaptein nou?” vra sersant Hendrina uit die veld geslaan.
“Wat lees jy Hendrina, wat se boek lees jy voor jy gaan slaap?”
“Etienne ………,” begin sersant Hendrina.
“Ooo, Toorberg. Etienne van Heerden,” sê Kaptein Zondaer ingenome.
“Leroux, Etienne Leroux,” sê Hendrina afgemete.
“Natuurlik, ‘´n Droë wit seisoen’ is ´n meesterstuk. Het dit self al twee keer gelees. Alle witmense behoort dit te lees,” sê die Kaptein ingenome.
“Dis Andre P Brink,” sê sersant Hendrina ongeduldig. “Sewe dae by die Silbersteins deur Etienne Leroux. Die trilogie, lees ek. As ek eendag Kaptein word gaan ek my naam verander na Demosthenes. Demosthenes H. Brandt. Dis nou ‘n speurder wat sy werk ken. Absoluut geniaal”.
“Wie is Demosthenes H. Brandt?” vra Zondaer verbaas.
“Hy is Demosthenes H. De Goede. Ek sal Demosthenes H. Brandt wees,” help Hendrina hom geduldig reg.
“En wie trou toe?” vra Kaptein Zondaer.
“Salome, dogter van Jock Silberstein, met Henry ……,” sê Hendrina steunend vanuit sy ongewone posisie.
“Waarvan praat jy jou swaap!?” skreeu Kaptein Zondaer in Hendrina se onderstebo gesig. “Ek wil weet van jou begrafnis-troue. Hier staan niks van ‘n Salome en Jock en Henry in jou verslag nie. Jy beproef my geduld en jy sal jammer wees!”
“`n Meisie uit die omgewing. Pragtige kind,” sê Hendrina deur geklemde tande. Dit is moeilik om te praat terwyl jy op jou kop staan.
Kaptein Zondaer interpreteer die kners op die tande verkeerd, hoofsaaklik omdat hy nog nooit op sy kop gestaan het en dan met iemand probeer praat het nie.
“Jy ruk jou nie op as jy met jou bevelvoerder praat nie Sersant. Ek sal jou aankla van insubordinasie verstaan!,” sê hy driftig in die rooi gesig van sersant Hendrina.
Sersant Hendrina gaan lê nou op sy rug op sy lessenaar met sy hande oor sy bors gevou, oë gesluit in die “contemplating death” meditasie wat hy ook die naweek geleer het.”Insubordinasie,” sê hy.
“Dis wat ek gesê het!” sis kaptein Zondaer.
“Het sy iets met die moord te doen gehad?,” vra hy dan in sy beste bevelvoerder stem.
Hendrina sit vinnig orent en kyk die kaptein ontsteld aan. “Wie?, vra hy verbaas.
“Die meisie, die bruid man!” sê Zondaer ongeduldig. “Is daar ooit `n moord gepleeg? Dit klink vir my of jy die storie opmaak soos jy gaan. Jou verslag is onsamehangend en maak geen sin nie. Begin by die begin en vertel my wie is vermoor, wie is begrawe, wie is getroud en wie is die moordenaar. As daar ooit `n moord was!”
Sersant Hendrina gaan lê weer op sy rug op sy lessenaar en sluit sy oë. Daar heers `n doodse stilte in die kantoor.
Kaptein Zondaer staan voor die venster en staar na buite terwyl hy wag dat sersant Hendrina met sy verslag sal begin soos hy beveel is om te doen. Sersant Hendrina staar egter stip na `n kol teen die plafon in sy poging om `n staat van “one pointedness” in sy meditasie te bereik.
Die kaptein loop tot by die lessenaar en skreeu dan bulderend: “Brandt!”
Sersant Hendrina val byna van sy lessenaar af van skrik. Hy spring op en hardloop na die deur terwyl hy oor sy skouer skreeu; “waar …. wat, wie brand?”
“Ek praat met jou sersant Hendrina Brandt, idioot!” skreeu die kaptein, “gaan sit op jou stoel agter jou lessenaar en luister mooi na my. Ek wil `n verbale verslag van jou hê oor die ondersoek, en ek wil dit nou hê!” Hy gryp die wierook stokkie en smyt dit met geweld in die asblik.
“Sit en praat, en as jy weer so veel as `n voet op jou lessenaar sit voor jy my alles vertel het, vermoor ek jou, verstaan jy my?!”
Sersant Hendrina gaan sit agter sy lessenaar en staar stip by die venster uit.
“Oom PP, wie was oom PP?,” vra sersant Hendrina afgetrokke.
“Oom PP?, PP … PP?,” herhaal kaptein Zondaer fronsend. “Wat van hom?”
“Vermoor,” sê sersant Hendrina emosieloos.
“PP,” sê die kaptein steeds peinsend. “Praat jy dalk van ou professor Paulus? Die mense het hom PP genoem. Agter sy rug ook Pous Paulus. Hy was op `n tyd hoof ouderling in Oudominee se kerk.”
“Vermoor, gif in die wyn,” sê Hendrina toonloos.
“Bullshit man,” sê die kaptein ongeduldig. “Hy’s dood aan `n hartaanval in `n hotelkamer. Ek het hom self gesien. Netjies uitgestrek op sy rug op die bed, pak klere aan, das en blink gepoleerde skoene, sy hoed plegtig op sy bors.” Kaptein Zondaer sluit sy oë en vou sy hande plegtig voor sy bors. “`n Prentjie van hooghartigheid en meerderwaardigheid soos hy altyd was. Pous Paulus!” sê hy en lag ingenome vir sy eie grap.
“Vermoor! Waar kom jy aan sulke snert. Daar was ook geen wynbottel of glas met wyn in sy kamer nie. Hy was immers daar op kerk sake!”
“Isak,” sê sersant Hendrina sonder om hom aan die Kaptein te steur.
“Izak,” herhaal kaptein Zondaer. “Dit was PP se jonger broer. Hy is ook dood aan `n hartaanval. Wys jou. Dit loop in families. Cholesterol omdat die ou rykes te veel vet vleis vreet.
“Daardie seksie vrou van hom was buite haarself van verdriet. Oudominee het dae lank by haar gesit om haar te troos.”
“Vermoor,” sê sersant Hendrina.
“Kak man,” sê Zondaer geïrriteerd. “Ek het jou nou net gesê, die manne is altwee dood aan hulle harte. Waar kom jy aan die moord storie. Het jy bewyse?”
“Gif in die koffie,” sê Hendrina afgemete. “Iemand by die begrafnis het dit aan my beken.”
“Wie?” vra kaptein Zondaer skerp. Skielik is hy die baasspeurder wat soos `n bloedhond op die spoor van `n misdadiger is. Hy wonder vir `n oomblik of hy sersant Hendrina onderskat het.
“Ek weet nie wie dit was nie, ek het agter `n gordyn gestaan toe hulle dit aan my vertel het,” sê Hendrina ietwat weemoedig. Hy staan op en mik om weer op sy lessenaar te klim. Hy het `n gevoel dat sy ekwilibrium erg versteur is deur die ondervraging en dat meditasie hom weer tot kalmte kan bring.
“Waag dit net! Waag jy dit net om weer `n voet op die lessenaar te sit Brand, en ek, ek … verwurg jou vandag net hier!” bulder die Kaptein byna buite homself van woede. Hy gluur sersant Hendrina boosaardig aan.
“Wat bedoel jy jy het agter `n gordyn gestaan? Het julle wegkruipertjie gespeel? My god man, wat se soort speurder is jy?!” Die kaptein verstik byna in sy eie spoeg so kwaad is hy. “Jy kon die moordenaar nou al agter tralies gehad het. Ons kon op elke koerant se voorblad gewees het met banier opskrifte; ‘Knap speurwerk los dubbele moord op’. Ons kon bevordering gekry het. Nou het jy niks, absoluut niks. Hoe onnosel kan jy wees!” roep hy moedeloos ten hemel en gooi sy hande in die lug.
“Zelda,” sê sersant Hendrina sonder om na die kaptein te kyk.
“Wat van Zelda?,” vra die kaptein bitsig.
“Vermoor,” sê Hendrina.
“Zelda,” sê die kaptein bot terwyl hy deur die verslag blaai.
“Ja, ek onthou. Dit was lank gelede. En dit was ek wat die moordenaar aan die pen laat ry het. Een van my eerste deurbrake as speursersant destyds. `n Knap stukkie speurwerk, al moet ek dit self sê. Ek laat nie moordenaars deur my vingers glip soos iemand anders wat ons ken nie sersant Brand,” sê kaptein Zondaer smalend.
“Maar toe gaan pleeg die hond selfmoord voor hy in die hof kon staan. Sny sy eie keel af! Hy het geweet ek het hom. Daar was geen manier waarop hy onskuldig kon wees nie. Al die bewyse was daar.” Hy kyk sersant Hendrina stip aan.
“Dit is hoe jy moordsake oplos Sersant, deur deeglike speurwerk, nie deur by troues rond te lê en jouself onkapabel te suip en agter gordyne weg te kruip nie!”
“Onskuldig,” sê sersant Hendrina vir die venster.
“Onskuldig!,” roep kaptein Zondaer woedend uit. “Onskuldig! Ek het self gesien hoe besope en vol grond jy was toe jy van die begrafnis af gekom het. Hoekom was jy so vol stof en grond? Het jy in jou dronkenskap in die graf geval? En dit `n geregsdienaar in uniform!”
“Die moordenaar,” sê sersant Hendrina vir `n mossie wat op die vensterbank kom sit het.
Die kaptein snak na sy asem en brul dan woedend; “Hoe de hel kan `n moordenaar onskuldig wees aan moord as hy `n moordenaar is!” Hy kyk onthuts na die sersant. “Van watter moordenaar praat jy?”
“Die een wat Zelda vermoor het,” sê Hendrina geduldig.
“Maar hoe kan hy onskuldig wees as jy self sê dat hy Zelda vermoor het?,” vra die kaptein triomfantlik.
“Ek het al die bewyse gehad, die mes, die bloed, die semen en selfs stukkies van haar vel onder sy naels. DNS toetse het dit bewys.” Kaptein Zondaer glimlag selfvoldaan. “Hy het haar verkrag en toe vermoor, hy was die moordenaar.”
“Seks was vrywillig, en met meer as een man daardie selfde aand. Die mes was geplant om jou op `n dwaalspoor te lei, dit was nie die moordwapen nie,” sê sersant Hendrina effens bewoë. Hy maak sy lessenaar se boonste laai oop en haal `n jagmes te voorskyn. Hy sit die mes versigtig voor die kaptein op die lessenaar neer.
Die jagmes het `n ivoor handvatsel met `n goue wolfkop in die hef ingelê.
“Maar dit is die mes wat op die moord toneel gevind is,” sê die kaptein onseker.
“Nee,” sê sersant Hendrina. “Dit is die mes wat by die lyk by die fontein gevind is. As jy mooi kyk sal jy sien dat die wolf se oë van egte robyne gemaak is. Die mes by Zelda was identies, behalwe vir die oë. Dit het nie robyne vir oë gehad nie, net goedkoop rooi stukkies glas.”
Kaptein Zondaer kyk Hendrina onseker aan. “En?” vra hy versigtig.
“Die mes met die robyne is deur die moordenaar gebruik vir beide moorde,” sê sersant Hendrina ingedagte.
“Watter moordenaar,?” vra die kaptein ongeduldig.
Sersant Hendrina bly vir `n oomblik stil, dan kyk hy kaptein Zondaer direk in die oë en sê, “Die persoon wat Chris by die fontein vermoor het, en die persoon wat Zelda vermoor het.”
“Maar die man wat Zelda vermoor het is lank al dood,” sê die kaptein driftig.
“Presies,” sê Hendrina.
“So, hy kon nie die man by die fontein vermoor het nie!” sê die kaptein nou met sy gesig driftig naby die gesig van sersant Hendrina.
“Presies,” sê Hendrina sonder om `n duim terug te staan. Die twee speurders gluur mekaar vir `n lang tyd aan.
“Buitendien,” sê die kaptein en hy draai weg en gaan staan weer voor die venster en kyk uit na buite. “Daar was geen bloed aan die mes wat by die fontein gevind is nie, en die lyk het ook geen steekwonde gehad nie. Die ou se skedel was wel, volgens die patoloog se verslag, erg verbrysel soos hy skynbaar teen die dam se wal geval het. Daar is dus geen teken dat hy vermoor is soos jy wil beweer nie. Daar was ook geen getuies wat gesien het dat die man vermoor is nie. Almal wat ondervra is, en ek het persoonlik die ondervraging behartig Sersant, almal het vertel hoe die man geval het en hoe hulle die water in is om hom te probeer help.” Hy draai om en kyk sersant Hendrina bejammerend aan.
“Jy het dus geen bewys dat enige van die moorde wel gepleeg is nie. Jy suig die stories uit jou duim en dan wil jy hê ek moet jou glo. Sersant, jy is nie `n speurder se gat nie. Jy mors my tyd. Ek dink jy moet vir jou ander werk gaan soek. As speurder gaan jy nêrens kom nie.”
Die kaptein stap driftig na die deur toe.
“Oudominee,” sê sersant Hendrina en staan op agter sy lessenaar. Hy loop tot voor sy lessenaar, gaan lê op sy maag op die vloer en begin opstote doen. Hy voel hy het nou genoeg aandag aan sy gees gegee. Dit is tyd om die vlees gereed te maak vir die stryd wat voorlê.
“Wat van Oudominee?”, blaf die kaptein van die deur af.
“Daar was gif in die water wat hy gedrink het voor hy dood is. Die patoloog se verslag lê op jou lessenaar,” sê sersant Hendrina en glimlag liefies vir die kaptein terwyl hy voortgaan met sy opstote.
Die kaptein staar verstom na Hendrina.
“Jy bedoel..” begin hy onseker.
Hendrina gaan ongesteurd voort met sy opstote terwyl hy elke opstoot hardop tel. Toe hy by een honderd kom gaan sit hy met sy rug teen sy lessenaar en kyk vriendelik na die kaptein.
“Sy is `n geslepe blikskottel, maar dit is hoe ek van hulle hou,” sê hy en staan van die vloer af op. Terwyl hy na die deur toe stap kyk hy oor sy skouer en sê aan sy Kaptein; “dit maak die jagtog net soveel interessanter.”
By die deur draai hy om en salueer flink. “Ek sal haar kry kaptein, dit belowe ek jou, voor sy nog iemand vermoor. Terloops, daar is ´n brand in my asblik. Het jy enige idee hoe dit ontstaan het Kaptein?” Hy draai om en loop die gang af.
Kaptein Zondaer staan asof versteen voor die venster en staar na die deur waardeur Hendrina so pas verdwyn het. Hy storm deur toe. “Wag, waarvan praat jy? Wie is die vroumens waarvan jy praat? Kom terug,” skreeu hy in die gang af. “Ek beveel jou Sersant, kom dadelik hier!” en toe, na ´n oomblik se stilte skielik; “Brand, brand, iemand kom help, hier is ´n brand in die kantoor!”
Buite loop sersant Hendrina fluit-fluit die straat af. In sy sak het hy `n stukkie papier met die adres van `n gryskop vrou daarop.
Alleen by die huis. Leeg, alles is leeg in my. Geen hartseer, geen verlange en ook geen spyt oor enige iets wat gedoen is nie.
Dit is die einde van die pad.
Die speurdertjie by die begrafnis was skerp. `Ek dink hy vermoed iets. Miskien hoop ek hy vermoed iets sodat daar `n einde aan kan kom. Ek is moeg, tot die dood toe moeg. Daar is geen rede om nog aan te gaan nie.
Ek sit by die venster en kyk die straat af. Ek sal wag, ek glo hy sal kom. En dan? Sal ek vir hom koffie gee, of sal ek vir hom wyn skink? Met my ou lyf kan ek hom nie meer vermaak en so in my mag kry nie. Maar wat hy weet, of vermoed, mag hy nooit aan iemand anders vertel nie, nooit nie!
n Mooi jong man. Lank en maer, maar tog mooi op sy manier.
Dit sal eintlik jammer wees.
Daar kom hy nou aangestap. So vier en regop. So seker van homself!
Kom Sersant, kom sit aan by my tafel dan drink ons saam. Ons drink`n heildronk op die lewe, en op die dood. Net ek en jy.
Tog vreemd, my Tarot kaarte het bly wys dat hy bevorder sal word na Kaptein. Is dit hoegenaamd moontlik dat die kaarte nie weet wat ek beplan nie?
Laat die nag het ek hom in sy kantoor aangetref waar hy besig was om sy verslag te skryf.
“Sy is weg?”, het ek stil gevra. Sersant Hendrina Brandt het my stil aangekyk en net sy kop geknik. “Ons het saam wyn gedrink en gesels,” het hy sag gesê. Hy het lank na die donker nag deur die venster gestaar sonder om ‘n verdere woord te sê.
Ek draai om en loop weg. Net voor ek by die deur was het hy sag maar ferm gesê “Dit was ‘n hartaanval, dit is nou die einde.” En toe vertel hy.
Die sersant het toe nie saam met Maria wyn gedrink nie. Die twee het lank en ernstig gesit en gesels, so half fluisterend asof hulle bang was dat iemand die gesprek sou afluister. Maria het wel vir altwee ‘n glas goeie wit wyn geskink, maar Hendrina het syne gaan weggooi toe hy kamstig toilet toe moes gaan, en toe die glas weer gevul uit ´n klein botteltjie wit wyn wat hy in sy jas se sak saamgebring het. Vir die wis en die onwis het hy ook ´n klein botteltjie rooiwyn saamgebring.
Laat die nag het hy die tenger klein vroutjie opgetel en na haar slaapkamer gedra en op die bed neergelê. Hy het haar arms oor haar bors gevou en ‘n kombers oor haar getrek, toe het hy eers die twee wynglase gaan uitspoel en weg gepak, en toe stil die huis verlaat, het hy gesê.
Ek het huis toe geloop om my eie verslag te gaan voltooi. Dit was die einde van hierdie tragiese verhaal, van hierdie tragiese gesin, verwronge gesmee uit wanopvoeding, gebore uit haat.
En tog kon dit so anders gewees het as die twee spontane, onbevange kinders daar langs die rivier se liefde ´n kans gegun was om te groei tot wasdom.
Of kon dit?
En skielik tref dit my soos ´n emmer koue water. Hartaanval. PP, Izak, Oudominee en nou Maria. Hendrina Brandt wat die skool in standerd 8 verlaat het om `n polisieman te word, wat intiem by hierdie gesin betrokke was van die begin af, wat elke keer baie gou by die toneel van ´n moord opgedaag het. Wat as …?
Agter my hoor ek voetstappe op die gruis knars. Koue rillings trek teen my ruggraat af. Ek kyk om maar sien niks agter my in die donker nie. Ek stap verder en die voetstappe volg my weer. Ek draai om en sien hom onder die straatlig staan. Sersant Hendrina Brandt. Hy kyk na my met sy kop effens skuins gedraai. ´n Skewe glimlag speel om sy mond. In sy regterhand blink die lem van ´n jagmes. Ek weet instinktief die mes het ´n ivoor hef met ´n goue wolwekop inleg, en egte bloedrooi oë van Robyn.
Posted in Louwie | Tagged Chris | 1 Kommentaar	One Response
op Augustus 13, 2013 at 5:15 nm brieweuitdievreemde
Sjoe. Die sersant??
Ek het eenkeer, lank terug, in die aanklagkantoor van ‘n polisiestasie gestaan waar daar ‘n poster was met die woorde: “Ons Dien”. Saam met my was ‘n vriend wat toe agternakrap: NIE. Ons Dien NIE.
Het jare daarna saam met goeie speurders gewerk – die ou Moord & Roof tipes – maar die goeies was few & far between & het anyway almal Die Diens op een of ander stadium verlaat.
“Die einde is nie in sig nie” — op een van my draf t-shirts staan daar: There is no finish line. Dis waar, ne.