Illusie van 'n demokrasie – Tale & Verhale
Augustus 26, 2017 Julie 11, 2019 Delia Rabie
Ons is tans besig om vir die eerstejaars woordsoorte te leer. Van die voorbeelde wat onder 'abstrakte selfstandige naamwoorde' gebruik word, is demokrasie.
Per toeval is kampus dié tyd van die jaar 'n sirkus van groen, geel en blou plakkate. Soms 'n rooi barret wat êrens kop uitsteek tussen 'n klomp ongeïntereseerde studente. Politiek sypel selfs in studenteraadverkiesings in hier in Suid-Afrika. Persoonlik wens ek dat ons net 'n groep mense kon kies wat goeie leierskap vertoon, eerder as hulle verbintenis aan 'n party, maar so ja.
Met die merk van 'n kruisie begin ek weer nadink oor 'demokrasie'. Die woord word deesdae soos sout oor ons gesprekke gestrooi. 'Demokratiese reg om te stem'. 'Jou demokratiese plig'. "n Demokratiese verkiesing'.
Demokrasie bestaan nie. Demokrasie is abstrak- dit is wat ons dit dínk om te wees.
Ek het tussen al die sout van demokratiese gesprekke eendag my broodjie vir 'n man op straat gegee. Hy het 'n plakkaat voor hom met 'n groot pikkewynagtige voëltjie opgeteken. Die voëltjie vra mooi vir kos of geld of hulp. Ek wonder of hy enige benul het dat hy ook 'n plig het. 'n Demokratiese stem.
Ek gee toe vir hom my broodjie. Ek het nie vandag tyd gekry om asem te haal nie, wat nog van kos eet. Hy neem die broodjie, gee 'n briljante skitterende glimlag en sê dankie. Hy draai om, draf-stap na die verkeerslig en roep. Aangedraf kom 'n maat. Brood word gebreek en nagmaal word daar onder die rooi, groen en geel ligte gehou.
My goeie dônner, dink ek. Dít, liewe eerstejaars, is demokrasie. Nie die kruisie wat jy dink vir jou 'n stem gee nie. Maar die barmhartigheid van die mense wat die demokrasie opmaak en opdink. Die mag lê dan in die mense se hande. Die stem is dan in óns monde. Dan moet ons daai mag ook deel en nagmaal hou met dié wat nog minder stem het as ons. 'n Kruisie op papier is abstrak. Mededeelsaamheid, barmhartigheid, medemenslikheid – dít is konkrete demokrasie.