Ramaphosa se 'luislang-strategie' wurg Zuma-faksie | Maroela Media
'n Argieffoto van Ace Magashule, sekretaris-generaal van die ANC, oudpres. Jacob Zuma en pres. Cyril Ramaphosa by die viering van die ANC se 107de herdenkingsfees in Durban in 2019. (Foto: Rajesh Jantilal/AFP)
Die inhegtenisneming van oudpres. Jacob Zuma Woensdag stuur 'n belangrike boodskap na dwarstrekkers binne die ANC dat hul streke nie langer geduld sal word nie. Dit plaas pres. Cyril Ramaphosa ook nou in 'n sterker posisie, al kan sommige ANC-ondersteuners moontlik nou wegbly van die stembus.
Só het politieke kenners aan Maroela Media gesê ná die historiese gebeure van die afgelope week toe Zuma homself aan die polisie in Estcourt oorgegee het.
"Zuma se inhegtenisneming het 'n simboliese en sielkundige effek, omdat dit die mistiek rondom hom as hooffiguur of vaderfiguur van daardie ANC-faksie verwyder," sê prof. Dirk Kotzé van Unisa se departement politieke wetenskap.
"Hy kon nog altyd loskom. Vir die eerste keer ná tien jaar is hy nou in die tronk.
Volgens Kotzé stuur dit 'n boodskap aan iemand soos Ace Magashule, geskorste sekretaris-generaal van die ANC, dat sy opsies al minder word. Ook Magashule moet nou besef dat hy tronk toe kan gaan.
"Politieke druk het nie meer die impak wat dit gehad het nie. Daar is ook geen politieke uitweg of skikking nie. Daar kan dalk agter die skerms gesprekke daaroor wees met die minister van justisie en korrektiewe dienste, maar ons weet nie daarvan nie," sê Kotzé.
Roland Henwood van die departement politieke wetenskap aan die Universiteit van Pretoria sê die Zuma-gebeure wys die tyd vir maak soos jy wil en daar is nie gevolge nie, is verby. "Dis nog net een persoon (Zuma) agter tralies, maar die dae van praat is verby. Jy gaan pa staan vir jou dade. Die reëls word toegepas en jy kan nie meer jou ANC-affiliasie gebruik om jou te beskerm nie."
Henwood meen dis juis die boodskap aan Magashule, dat hy nie beskerm gaan word nie. "Daar gaan nie soos in die verlede skielik 'n aanklaer van sy saak verwyder word en 'n nuwe een kom en laat vaar die klagte teen hom nie. Die party gaan jou nie help as jy teen hom draai nie."
Ramaphosa se posisie
Henwood meen vir Ramaphosa is die Zuma-gebeure 'n "gemengde pakkie". Hy het buite die proses gebly en Zuma selfs in die openbaar as leiersfiguur met respek behandel en geraadpleeg. Ramaphosa se boodskap na buite was nog altyd "eenheid" – nie 'n ek en jy nie. Volgens Henwood is Ramaphosa nou in 'n sterker posisie as twee jaar gelede.
Hy meen ook Ramaphosa is nou in 'n veiliger posisie om sy kabinet te skommel. "Hy sal egter steeds die verskillende bene van die ANC in ag moet neem en versigtig moet wees."
Kotzé meen Ramaphosa het opsigtelik nie by die hele Zuma-debakel betrokke geraak nie. "Dit tel in sy guns want hy distansieer homself van die politieke dialoog."
Oor die protes by Nkandla sê Kotzé politieke demonstrasie het nie meer die impak wat dit voorheen gehad het nie. "Besluite word elders geneem en dis waarom die howe nou die enigste forum is."
Volgens Kotzé is die ANC se ontbinding van die ANC Militêre Veteranevereniging (MKMVA) daarop gemik om die spiespunt van Zuma se mobiliseringsproses te verwyder. "Hulle word hul politieke suurstof ontneem," sê Kotzé.
Hy noem dit Ramaphosa se "luislang-strategie", wat daarop gemik is om die prooi stadig dood te druk deur sy suurstof weg te vat. Dis in teenstelling met die "leeu-strategie" wat met drama, die jag van die prooi, bloed en fanfare gepaardgaan.
Kotzé sê mense raak ongeduldig en gefrustreerd met Ramaphosa se proses want vordering is stadig. "Dis moeilik om die sukses daarvan te beoordeel want jy sien nie die proses nie. Hy stel homself nie bloot nie, maar daar is ook nie 'n plan op die tafel wat almal kan sien nie."
Volgens Kotzé is Ramaphosa se strategie om risiko's te minimaliseer. Hy stel homself nooit op as teiken vir sy teenstanders nie. Daarom gebruik hy kommissies van ondersoek, die spesiale ondersoekeenheid en ander instellings om ondersoeke te doen en bevindings te maak. Hy is dan nooit die een wat lyk asof hy die proses teen sy teenstanders dryf nie.
Steun vir die ANC
Kotzé reken nie die Zuma-gebeure gaan 'n dramatiese invloed op die ANC se steun hê nie. "Kleiner partye maak hier en daar wins, maar dis nie grensverskuiwend nie."
Henwood voorspel ook nie enige skeuring in die ANC nie, want die geskiedenis het bewys daar is nie juis vir wegbrekers 'n politieke lewe buite die party nie. Hy verwag wel 'n moontlike afsplintering soos Julius Malema se EFF, Mosiuoa Lekota se Cope en Bantu Holomisa se UDM. "Die eerste keuse van die ander faksie is egter om binne die ANC te bly."
Wat die impak van die Zuma-gebeure op die ANC by die stembus kan wees, meen Henwood die geskiedenis wys dat ontevrede groepe in die ANC nie gaan stem nie. Hulle trek terug. Wat wel kan gebeur op die platteland van KwaZulu-Natal is dat die IVP weer sterk na vore kan tree. Hy reken die EFF kan ook in stedelike gebiede wins slaan uit die ANC se binnegevegte.
Henwood meen Ramaphosa se beeld na buite is dat hy die leier is wat "slegte goed" aanvat. Hy posisioneer hom duidelik vir sy tweede termyn. "Sy skuiwe in die volgende 12 maande gaan baie belangrik wees."
"Die ANC is verswak deur interne gevegte, maar in die oë van die kiesers is die ANC onder Ramaphosa sterker as wat hy 12 jaar gelede was," sê Henwood.
En hy het nog nie 'n woord gerep nie. Smoke and mirrors soos die engelse se.
Hoera, hoera, hoera Ramaphosa! Doe so voort'
Maar maak ons beperkte dop kry en restaurante tog oorlewe as jy vir jou burgers bietjie omgee…
Die toesluit van Zuma ten spyt – Ramaphosa is nie te vertrou nie. Hy is 'n produk van die ANC en by hulle kom die party eerste.
ANC stadig maar seker besig om te vou
Lyk my eerder of Zuma se oorlog strategie op die stadium n groter effek het.Lyk my hulle het nou nie veel van ou Cyril se lesse geleer nie.Al les hier te leer is is dat ons in die begin staan van n burgeroorlog.Hierdie regering het nie die vermoe om dit te keer nie.Die media probeer so hard om alles nog in te kleur dat alles normaal voorkom en ou Cyril nog in beheer is.Slegte nuus hulle is besig om beheer te verloor.