Vraag: Waarom volhard die Gereformeerde Kerk met die hou van nabetragtings dienste na Nagmaal as dit duidelik ‘n besluit van mense was- Vir die ontstaan daarvan moet ons ook weer gaan na die vlugteling- gemeente te Londen. In Nederland het die Sinode van Dordrecht, 1574, dit liturgies verstaan as 'n náviering, as post-communio. Kom hierdie gebruik nie neer op gewetens binding nie. Nie soseer die diens nie, maar die feit dat art. 62 KO aan kerkrade die geleentheid bied om die noodsaaklikheid van n nabetragtings diens aan die hand van n kerkorde te bevestig.
Jy is duidelik goed ingelig oor die historiese ontstaan van die eredienste rondom Nagmaal. Wat jy hierbo meld oor die ontstaan van nabetragtingsdienste, is ook van toepassing op voorbereidingsdienste. (Daarom gaan ek ook lg. insluit in die antwoord). a’Lasco het, byvoorbeeld, in die vlugtelingekerk van Londen geëis dat Nagmaal 14 dae voor die tyd bekendgestel moet word sodat elkeen hulleself deeglik voor God kon “beproef”. Calvyn het in Straatsburg van die voornemende Nagmaalgangers verwag om weke voor die tyd hulleself by hom en die ouderlinge aan te meld met die oog op behoorlike voorbereiding”.
Hoewel sekere Kerkreg handleidings die vier van voorbereidings- en nabetragtingsdienste onder Art 62 van die KO behandel, word die instelling van bg. dienste nie deur Art 62 KO gereël nie.
Art. 62 KO handel oor Nagmaal self en skryf die wesentlike elemente wat by die Nagmaalviering tuishoort (volgens ons Gereformeerde verstaan daarvan), voor – soos dat Nagmaal ŉ geloofsgemeenskap karakter moet hê (Christus as Gasheer saam met sy verlostes); dat gewone brood en wyn gebruik moet word; dat die formule by die uitdeel van die tekens (1 Kor.11:23-25) gebruik word, die lees van die formulier ens.
Art. 62 KO waarsku ook dat ons nie mekaar se gewetens mag bind oor middelmatige sake tydens Nagmaalviering nie, bv. om Nagmaal sittend of staande te gebruik, Skrifgedeelte lees na Nagmaal, of en watter liedere gesing mag word met die viering nie.
Die hou van voorbereidings- en nabetragtingsdienste is inderdaad deur mense besluit (soos wat jy skryf). Dit het, volgens kerkregtelikes, deur die gewoontereg in die Gereformeerde kerke geyk geraak. Dit is dus nie ŉ kerkordelike voorskrif of ŉ kerklike besluit wat almal verplig is om te onderhou nie (en waaraan ons mekaar se gewetens mag bind nie). Daarom “volhard Gereformeerde Kerke met die hou van die dienste”, en ander (ook Gereformeerde Kerke) dalk nie.
Ek is egter van mening dat dit ŉ baie goeie gebruik is, wat in lyn is met die gepaste viering van Nagmaal, veral in die lig van 1 Kor.11:27-29:
27Elkeen wat op ’n ongepaste wyse van die brood eet of uit die beker van die Here drink, sal skuldig wees aan sonde teen die liggaam en die bloed van die Here. 28Maar elkeen moet eers homself ondersoek voor hy van die brood eet en uit die beker drink, 29want hy wat eet en drink sonder om te besef dat dit die liggaam van die Here is, bring daardeur ’n oordeel oor homself.
Die Nagmaalsformulier onderskei in die ware selfondersoek drie hoofpunte:
1. Die stil word en bewus raak van ons sonde en vervloeking voor God wat ons tot berou moet bring.
2. Oproep tot geloof in die beloftes van God dat Jesus Christus volkome en klaar daarvoor betaal het.
3. Die opregte begeerte om met ons hele lewe dank aan God te bewys deur liefde en eensgesindheid.
Al drie hierdie elemente is heer-like “aanwysings” wat ons help en begelei om “gepas” Nagmaal te vier. Hoewel hierdie manier van selfondersoek veral voor die Nagmaalviering gedoen behoort te word, bied elke diens die geleentheid om dele daarvan te beklemtoon: Met voorbereidingsdiens is dit gepas dat die gemeente tot sonde-besef, berou en oproep tot geloof aangespoor word. By Nabetragting moet die begeerte en voorneme tot ŉ dankbare lewe gehoor word en moet die gemeente prinsipieel begelei word om inderdaad dankbaar vir die verlossing te gaan leef.
Dus, hoewel ons mekaar se gewete nie aan die gebruik mag bind nie, bly dit ŉ Bybelse manier om gelowiges by te staan en te bedien om Nagmaal reg en troosryk te vier. Wat my betref kan ons gerus maar daarmee volhou.