40 maniere waarop skrywers skop skep – retoriese middele | Maroela Media
Grafika: pencil parker/Pixabay
Om dié rede het ek nie aandag gegee in die lesings waarin retoriese middele bespreek is nie. Tot my skande en my spyt is ek dus deesdae net so in die donker as die jong navraers, en ek moet altyd naarstig begin rondsoek na hulp. Dit kom onder andere in die vorm van 'n gratis bron wat in VivA Woordeboekportaal (toeganklik via ons slimfoontoepassing op Google Play en iStore) beskikbaar is, naamlik Literêre Terme en Teorieë (LTT hierna), waaruit ek die definisie hier bo verbatim aangehaal het. Die bron het aanvanklik in 1992 onder die redaksie van die befaamde prof TT Cloete by HAUM-Literêr verskyn, maar dit is intussen deur die kopiereghouer, Maskew-Miller Longman, gedigitaliseer, en dit word deesdae voortdurend bygewerk. Die teks van die 2007-uitgawe van Van Gorp et al. se Lexicon van literaire termen is ook bygevoeg met die goedgunstige toestemming van die outeurs, wat dit 'n formidabele en uiters bruikbare teks maak. Die enigste "probleem" is dat die soekfunksie so opgestel is dat 'n mens eintlik reeds moet weet waarna jy soek as jy by die bron aankom. Gebruikers spoor naamlik die definisies net met trefwoorde op, en die trefwoorde is die antwoord waarna ons jong navraer hier bo gesoek het. "Skrywers wat verkeerde goed met mekaar vergelyk" gaan nie bevredigende resultate oplewer nie.
antifrase, 'n soort ironie waar 'n enkele woord gebruik word en die teenoorgestelde bedoel word van wat dit beteken, bv. Dis nou vir jou 'n lieflike gemors.
epistrofe, die plasing van dieselfde woord aan die einde van sinne of frases, bv. Die waarheid, die volle waarheid en niks anders as die waarheid nie.
simboliek, die gebruik van simbole om 'n bepaalde ding of begrip weer te gee, bv. Sy plan het die rooi lig gekry.
sinekdogee, die gebruik van 'n term wat eintlik 'n deel is om na die geheel te verwys of andersom, bv. Die Engelse het die tweede kriekettoets verloor of Hy het sy buurman onder die lood gesteek.