Nuuskommentaar: Om ’n koerant te red, is veel meer as om ’n aantal werksgeleenthede te redArgieffoto Koerante wat daagliks wêreldwyd in die stof byt, is ’n gegewe, maar veel meer as werksgeleenthede gaan in die proses verlore. Wat word alles gered as ’n eens suksesvolle koerant wat op die punt gestaan het om sy deure te sluit, se voortbestaan skielik op die een of ander manier gered kon word? Of anders gestel, wat sou alles verlore gaan as ’n koerant op ’n dag gedwing word om wit pens bo te dryf? Die doel hier is nie om die vermindering van veral koerante in die mediabedryf te beredeneer nie. Die feit dat daar tussen 2004 en 2014 in die VSA 126 minder daaglikse koerante die lig gesien het, is maar een van die tekens dat koerante aan die verdwyn is. Talle ontledings is al gedoen oor hoekom dit die geval is, en is al bespreek, met die opkoms van die internet as een van die belangrikste redes. En veel meer verdwyn saam met ’n koerant as wat aan suurstofgewende bome bespaar kan word as minder papier gebruik word. ’n Ervare joernalis kan gewoonlik ’n wolhaarstorie op ’n spreekwoordelike myl ruik en as fopnuus uitwys. Sekere kundighede soos insigte, vaardighede om temas vir hoofartikels te identifiseer en letterlik oornag gesaghebbend en lesersvriendelik daaroor te kan skryf, ontwikkel oor jare. Selfs die intelligensiedienste, wat regerings objektief van saakmakende, objektiewe en korrekte inligting moet voorsien, word erg verskraal as goeie koerante in die stof byt. Dit word beraam dat goeie intelligensiedienste sowat 80% tot 85% van hul inligting uit oop bronne neem, en saam met hul kovert-bekomde inligting verwerk om regerings inligtinggewys met korrekte, parate inligting te bedien. Die indruk word egter nou dikwels gewek dat die intelligensiedienste die waarde van dit wat die Afrikaanse media opdiep en opdis, geringskat en in die proses die regering hoofsaaklik bedien met narratiewe wat swyg oor werklike saakmakende veiligheidsinligting, soos potensiële konflikbelaaide weergawes, soos wat met Marikana die geval was, en ook die xenofobiese probleme, die implikasies van plaasaanvalle en die gevolge van die aanslag teen Afrikaans. Iewers in die proses het bekampingsmetodes ook die bose sirkelgang begin voed. Om koste te bespaar is al hoe jonger joernaliste aangestel. Hoewel baie van hulle deeglik akademies onderlê was, was die ervare breinkwyn dikwels ook gevoelig namate die kollektiewe geheue en ander bates skoppe op die skeen toegedien is. Baie hiervan raak ook die elektroniese media, en lesers en luisteraars laat dikwels van hulle hoor om te kla oor die taalgoggas en feitedwalings wat inglip, en algaande al hoe meer by die kompanies vol ingemarsjeer kom. Die internet maak dit op die oog af al hoe onnodiger vir koerante om joernaliste te beloon deur hulle in die buiteland te ontplooi. Dis veel goedkoper om dr. Google te gebruik. Maar namate die buitelandse korrespondente minder word, dwing die werklikheid die koerante om verliese van dié korrespondente teen te werk met allerlei vorme van betaalkanale. Dit plaas die werklike nuus dikwels buite bereik van gewone lesers. Vanoggend berig die Los Angeles Times oor die oudste weekblad in Kalifornië (sedert 1853 gepubliseer) waarvan die voortbestaan gered is ná die eienaar en self verslaggewer aangedui het dat die koerant nou sal voortbestaan, danksy ’n ekonomiese inspuiting vanaf ’n bejaarde vriend van die eienaar. (Lees gerus die volle verhaal hier.) In Suid-Afrika speel koerante en ander media belangrike rolle om Afrikaans nie net te bevorder nie, maar dit is ook dikwels toonaangewend om deur die spesifieke kundighede van sekere personeel die taal te bestendig. Wie sal immers die rol van die vermaarde dr. Anton Prinsloo van RSG vergeet? Al is hy al ’n aantal jare oorlede, is sy taalwysheid in verskeie boeke opgeneem. Maroela Media put gereeld hieruit en publiseer daarvan. Dit verander nie die feit dat Afrikaans as lewende taal steeds aan die ontwikkel is nie. Hoeveel van die ouer Afrikaanssprekendes is nog hoegenaamd bewus daarvan dat jongelinge so 60 jaar gelede geleer is die korrekte Afrikaans om ’n brief te gaan pos is om die brief “op die pos te doen”? Sterf ’n koerant, sterf veel meer as net ’n aantal werksgeleenthede. Dikwels sterf vele unieke gebruike, en sneuwel talle ander ondernemings wat van die koerant se advertensiemark afhanklik was ook. ’n Deel van die leserspubliek verloor hul uitlaatklep vir deelname aan die openbare debat, en sodoende word die openbare diskoers van skittertalent gestroop. Potensieel vernuwende idees beland in die asblik voor dit nog die lig kon sien. Gelukkig is daar alternatiewe, soos die kubertegnologie. Hierdie tegnologie brei nie net die media-opsies uit nie, maar word dikwels deur die tradisionele media ingespan om die spreekwoordelike pen in ink gedoop te kan hou.