Verbruikersake: Oppas vir skelms wat jou geld wil belêFoto ter illustrasie. (Foto: Josh Appel/Unsplash) Verbruikers is onlangs geskok toe hulle hoor die stigter van ’n beleggingskema, Mirror Trading International, het die pad landuit gevat met al hul geld. Dis egter nie nuwe nuus dat so iets gebeur nie. Daar is aanhoudend skemas in omloop waar verbruikers hul swaarverdiende spaargeld of pensioengeld verloor. Baie verbruikers is die afgelope paar maande ook afgelê en het afleggingspakkette gekry. Ina Opperman verduidelik hoe om jou geld te beskerm. Mense moet veral nou, terwyl ons ekonomie op die rand van ’n katastrofe staan en dit nie altyd duidelik is wanneer die ekonomie weer aan die gang gaan kom nie, baie versigtig met hul geld wees. Die feit is dat jy jou spaargeld en pensioengeld moet beskerm en sorg dat jy geld beskikbaar het vir enige ander rampe wat nog kan tref. Selfs verbruikers wat in hierdie moeilike tyd hul geliefdes verloor, moet versigtig wees met lewensversekering wat uitbetaal en sorg dat dit nie ook in ’n skelm se sak beland nie. Dit is ongewoon om skielik ’n klomp geld in jou bankrekening te hê en die meeste verbruikers leen ongelukkig hul ore uit oor wat om daarmee te doen. Sommige mense wat nog lede moet werf om geld te maak, sal sommer vir maande lank aan jou karring om die geld in die een of ander wonderlike skema te stort wat baie hoë rente belowe. Dis gewoonlik iemand wat jy ken en jy kan nie so maklik nee sê soos wat jy sal doen indien ’n vreemde mens jou bel en probeer oortuig dat ’n skema ’n goeie belegging is nie. Skemas soos Mirror Trading International het ’n lieflike webtuiste wat jou laat dink dit is ’n professionele onderneming wat nie die pad sal vat met jou geld nie. Wat natuurlik presies is wat Johann Steynberg met omtrent 60 000 beleggers se geld gedoen het. Jou heel eerste vraag moet wees of die skema by die Gedragsowerheid vir die Finansiële Sektor (FSCA) geregistreer is. Die persoon wat dit verkoop, moet ook as ’n finansiële tussenganger geregistreer wees. Vra vir bewys van registrasies en moenie stellings glo soos “as mens in kripto belê, hoef jy nie te registreer nie”. Dis blote onsin. Bedrieglike skemas gebruik gewoonlik nuwe lede se geld om ouer lede se “wins” te betaal. Die “kommissie” wat lede kry om ander lede te werf, is gewoonlik hoog en daarom sal jy vind dat selfs goeie vriende en familie baie kwaad word as jy weier om aan te sluit. Rente wat nie dadelik of binne ’n redelike of beloofde tyd uitbetaal word nie, is ’n gevaarteken. Beleggers word gewoonlik aangemoedig om hul rente te laat oorloop na die volgende maand sodat hul geld nog meer kan “groei”. Van hulle sal selfs vir jou state stuur wat wys hoe jou belegging groei, totdat jy dit wil onttrek en vind niemand beantwoord jou oproepe nie. Artikel 43 van die Wet beskerm verbruikers teen piramide- en verbandhoudende skemas, soos vermenigvuldigingskemas en kettingbriewe. Besoek die webwerf van die FSCA by www.fsca.co.za of skakel die tolvrynommer: 0800 110 443.