Sabinet | Totius en die standaardisering van vroeg-moderne Afrikaanse werkwoorde
n Tydskrif vir Geesteswetenskappe - Totius en die standaardisering van vroeg-moderne Afrikaanse werkwoorde - : navorsings- en oorsigartikel
Author Johanita Kirsten1
Source : Tydskrif vir Geesteswetenskappe, Volume 53, Issue 1, Mar 2013, p. 60 - 75
Keyword(s) : Afrikaans, Corpus, Corpus linguistics, Dutch, Korpus, Korpuslinguistiek, Nederlands, Norme, Norms, Skryftaal, Standaardisering, Standardisation, Totius, Variasie, Variation, Verbs, Werkwoorde and Written language
In Afrikaanse diachroniese taalkunde is daar voorheen grotendeels gefokus op die ontstaansgeskiedenis en vroeë ontwikkeling van Afrikaans uit Nederlands. Deur die loop van die twintigste eeu het 'n tradisie van ondersoek ontstaan wat Kaaps-gekleurde tekste in fyn besonderhede ondersoek het, en die stabilisering van Afrikaans so vroeg as die einde van die agtiende eeu gedateer het. Onlangs het hierdie aanname egter kritiek begin ontvang. Daar is aangetoon dat daar tot in die twintigste eeu nog omvangryke variasie in die Afrikaanse skryftaal in persoonlike briewe was (Deumert 2004), en hierdie studie ondersoek die variasie in gepubliseerde skryftaal. Daar word gefokus op die werkwoord, aangesien die verandering van die Nederlandse na die Afrikaanse werkwoordsisteem omvangryk is. Hierdie studie gebruik korpuslinguistiese ondersoekmetodes, en ondersoek die Nederlands-Afrikaanse variasie in werkwoorde in gepubliseerde Afrikaanse tekste aan die hand van drie korpusse. Die korpusse is saamgestel uit al die Afrikaanse bydraes van Totius (J.D. du Toit) in die publikasie Het Kerkblad van 1916 tot 1922, uittreksels uit gepubliseerde Afrikaanse boeke, en uittreksels uit Afrikaanse tydskrifte. Hierdie data wys dat daar in die vroeg-twintigste eeu nog heelwat Nederlands-gekleurde variasie in Afrikaans was, en die korrelasie tussen die korpusse impliseer dat die skryftaal moontlik nader aan die spreektaal was as wat vroeër aangeneem is. Dit word bevestig deur die aandag wat variasie in normatiewe bronne van die tyd geniet het. Die studie toon ook die rol wat Totius as prominente taalgebruiker gespeel het in standaardisering, en iets meer van die dinamiek van die aanvanklike standaardisering van Afrikaans.
Totius and the standardisation of early modern Afrikaans verbs
In the diachronic studies of Afrikaans in the past, the focus used to be on the origin and early development of Afrikaans from Dutch. During the twentieth century the philological school, with a tradition of researching all Cape Dutch flavoured texts in detail, was established through the work of J. du P. Scholtz and his students. Through their analyses, they estimated the stabilisation of Afrikaans to have been as early as the end of the eighteenth century (for example Raidt 1991:145; Ponelis 1994:229).
Persistent Link : https://hdl.handle.net/10520/EJC132692